የቡድን 7 ሀገራት ተፅዕኖን የቀለበሰው የብሪክስ ስብስብ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 3፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ብሪክስ ከዓለም ጠቅላላ ምርት 40 በመቶውን በመሸፈን በገበያ አቅም ጥንካሬ የቡድን 7 ሀገራትን ስብስብ በመብለጥ ቀዳሚ መሆን ችሏል፡፡

የደቡባዊ ዓለም ሀገራት ድምፃቸውን የሚያሰሙበት የብሪክስ ስብስብ ከመመስረቱ አስቀድሞ የቡድን 7 (G7) አባል ሀገራት ስብስብ የዓለምን ኢኮኖሚና ፖለቲካዊ አቅጣጫ የሚወስን ተፅዕኖ ፈጣሪ ስብስብ ነበር፡፡

አሜሪካ፣ ዩናይትድ ኪንግደም፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ጣሊያን፣ ጃፓን እና ካናዳን ያቀፈው ስብስቡ ከ28 በመቶ በላይ የሚሆነውን የዓለም ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት እንደሚሸፍን የዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) መረጃ ያመላክታል፡፡

የቡድን 7 አባል ሀገራት እንደ አይ ኤም ኤፍ እና የዓለም ባንክ ባሉ የፋይናንስ ተቋማት ላይ ከፍተኛ የውሳኔ ሰጪነት ሚና የነበራቸው ሲሆን፤ ዓለም አቀፍ የንግድ፣ የታክስና የፋይናንስ ህጎችን በማውጣት ረገድ መሪም ነበሩ፡፡

የቡድን 7 ሀገራት አብዛኞቹ የኔቶ አባላት በመሆናቸው በዓለም አቀፍ ደህንነትና ወታደራዊ ስትራቴጂዎች ላይ ትልቅ ተፅዕኖ አላቸው።

በተለይ ሦስቱ ሀገራት (አሜሪካ፣ ብሪታንያ፣ ፈረንሳይ) የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት ቋሚ አባላት ሲሆኑ፤ በዓለም ላይ የሚነሱ ግጭቶችን ለማስቆም ወይም ተፅዕኖ ለማሳደር ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ማዕቀቦችን በጋራ ሲጥሉ ቆይተዋል፡፡

ሀገራቱ በብቸኝነት በሚወስኑት ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ውሳኔዎች፤ መገለል የተሰማቸው ሀገራት በፈረንጆቹ 2006 ብሪክስን በመመሰረት የመጀመሪያ ጉባኤያቸውን በ2009 አካሂደዋል፡፡

የዓለምን 49 ነጥብ 5 በመቶ ህዝብ የሚወክለው ብሪክስ አሁን ላይ የአባላቱን ቁጥር 11 ያደረሰ ሲሆን፤ የፖለቲካ እና ኢኮኖሚ ተፅዕኖው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መጥቷል፡፡

የብሪክስ ስብስብ ባለፉት አምስት ዓመታት ከዓለም አቀፍ ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (Global GDP) 40 በመቶውን ሲሸፍን፤ ይህ ምርት በገንዘብ ሲሰላ ወደ 88 ትሪሊየን ዶላር ገደማ መሆኑን የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት መረጃ ያመለክታል፡፡

በአንጻሩ የቡድን 7 አባል ሀገራት ከዓለም ኢኮኖሚ 28 በመቶውን ሲሸፍኑ በገንዘብ 62 ትሪሊየን ዶላር አካባቢ ይገመታል፡፡

አሁን ላይም የብሪክስ አባል ሀገራት የንግድና የኢኮኖሚ ትብብርን ማጠናከር በአባል ሀገራቱ መካከል ያለውን የንግድ፣ የኢንቨስትመንትና የቴክኖሎጂ ሽግግር እያሳደጉ ይገኛሉ፡፡

አባል ሀገራቱ እርስ በርሳቸው በሚያደርጉት የንግድ ልውውጥ በራሳቸው የመገበያያ ገንዘብ መጠቀማቸው፤ የአሜሪካ ዶላር በዓለም ገበያ ላይ ያለውን ፍጹም የበላይነት ለመገዳደር አስችሏል፡፡

የዓለም ፖለቲካ በአንድ ወይም በሁለት ኃያላን ሀገራት ፍላጎት ብቻ ከመመራት ይልቅ፤ ታዳጊና በፈጣን ዕድገት ላይ ያሉ ሀገራትም እኩል ተጽዕኖ የሚፈጥሩበት ዓለም አቀፍ ሥርዓት በመገንባት ረገድ ተጨባጭ ውጤት ማስመዝገብ ችለዋል፡፡

ኢትዮጵያ በፈረንጆቹ ጥር 2024 የብሪክስ አባል ከሆነች ጊዜ ጀምሮ በስብስቡ ውስጥ በተለይም በኢኮኖሚ፣በዲፕሎማሲና በአየር ንብረት ልማት ዘርፎች ንቁ ተሳትፎን እያደረገች ትገኛለች፡፡

በሚኪያስ አየለ

ዲጂታል መደመር፡ የኢትዮጵያ የቴክኖሎጂ ሉዓላዊነት በብሪክስ መድረክ
******************

በሕንድ ኒው ዴልሂ እየተካሄደ ባለው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ያደረጉት ንግግር፤ ኢትዮጵያ በልማት፣ በዲፕሎማሲ እና በቴክኖሎጂ ዘርፎች የነደፈችውን ግልጽ አቅጣጫ የሚያንፀባርቅ ነው።

"ጽናትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ዘላቂነትን መገንባት" በሚል መሪ ቃል በተዘጋጀው በዚህ ታሪካዊ መድረክ ላይ የተንፀባረቀው ሀሳብ፣ በሀገር ውስጥ እየተተገበረ ካለው የመደመር እሳቤ እስከ ዓለም አቀፉ የብሪክስ የትብብር ማዕቀፍ ድረስ ያለውን ስትራቴጂያዊ ውህደት በሚገባ ያሳያል።

ሁለቱም አስተሳሰቦች አግላይ ከሆነው ነባር የዓለም ሥርዓት ወጥቶ የጋራ ተጠቃሚነትን፣ ፍትሐዊ የባለብዙ-ወገን ማዕቀፍን እና አዎንታዊ ትብብርን መገንባት ላይ ያተኩራሉ።

በኢትዮጵያ ምህዳር ውስጥ የዳበረው የመደመር እሳቤ ቀደምት ዕውቀቶችን በመጠበቅ፣ የወቅቱን አቅሞች በማጣመር እና ጉድለቶችን በመሙላት አዲስ አቅም መገንባትን መሠረት ያደረገ ነው።

ይህ አካታችነትን ያማከለ ፍልስፍና የብሪክስ ጥምረት በዓለም አቀፍ ደረጃ በፖለቲካ እና በኢኮኖሚ ውሳኔዎች የተገለሉ አዳጊዎችን ከሚያሳትፈው ሰፊ ዓላማ ጋር ቀጥተኛ ቁርኝት አለው።

ኢትዮጵያ ከአፍሪካ ሁለተኛዋ ከፍተኛ የሕዝብ ቁጥር ያላት፣ የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫ እና የሰፊው አህጉራዊ ነፃ የንግድ ቀጣና ማዕከል በመሆኗ፤ የብሪክስ የትብብር ማዕቀፍ ወደ አፍሪካ አህጉር በስፋት እንዲሰርፅ ትልቅ ድልድይ ሆና ታገለግላለች።

ካፒታልን፣ ቴክኖሎጂን እና ገበያን በማጣመር የጋራ ዕድገት ማምጣት የሚለው የብሪክስ መርህም፣ ሀብት እና አቅምን አቀናጅቶ የላቀ ውጤት ከማምጣቱ የመደመር እሳቤ ጋር ጥልቅ ውህደት ይፈጥራል።

ይህ የዲፕሎማሲ እና የልማት ትስስር ወደ ቴክኖሎጂው ዘርፍ ሲሰፋ ይበልጥ ጎልቶ ይታያል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በዚሁ የኒው ዴልሂ የብሪክስ ጉባኤ ላይ፣ “የመደመር አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዩኒቨርሲቲ አፍሪካ የነገውን የቴክኖሎጂ ዘመን በባለቤትነት እንድትመራ ትልቅ ሚና ይጫወታል” በማለት ያነሱት ሀሳብ፤ ኢትዮጵያ በሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) ዘርፍ አህጉራዊ መሪ ለመሆን ያላትን ጽኑ አቋም ያረጋግጣል።

በሚኒስትሮች ምክር ቤት የፀደቀው እና በዓለም አቀፍ ደረጃ በዓይነቱ ልዩ የሆነው ይህ ዩኒቨርሲቲ፣ ኢትዮጵያ ከቴክኖሎጂ ተጠቃሚነት አልፋ ወደ ቴክኖሎጂ አመንጪነት እንድትሸጋገር የሚያስችል ታሪካዊ ተቋም ነው።

የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ጥናት እንደሚያመለክተው፣ አፍሪካ ለዘርፉ ተገቢውን መሰረተ ልማት እና ዝግጅት ካደረገች የሰው ሠራሽ አስተውሎት የአህጉሪቱን ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት በ4 በመቶ ሊያሳድገው ይችላል። የዩኒቨርሲቲው መቋቋም ይህን ግዙፍ የኢኮኖሚ አቅም እውን ለማድረግ የተወሰደ ትልቅ ርምጃ ነው።

የሰው ሠራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂን ለሀገር በቀል ችግሮች መፍቻነት የማዋሉ ሥራ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ከተቋቋመው የኢትዮጵያ ሰው ሠራሽ አስተውሎት ኢንስቲትዩት ተግባራት ጋር ተቀናጅቶ የላቀ ውጤት እያመጣ ይገኛል።

የሰብል በሽታዎች መቆጣጠሪያ ሥርዓት፣ ከ50 ሚሊዮን በላይ ዜጎችን ያቀፈው የፋይዳ ብሔራዊ ዲጂታል መታወቂያ፣ ከ130 በላይ የመንግሥት አገልግሎቶችን የሚሰጠው የመሶብ ፖርታል እንዲሁም የ5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ኮደሮች ፕሮግራም የዚሁ ስትራቴጂያዊ ጉዞ አካላት ናቸው።

ከዚሁ ጋር ተያይዞ ኢትዮጵያ በብሪክስ ውስጥ መገኘቷ የዘርፉን ዕድገት ለማፋጠን ተጨማሪ ዕድል ይፈጥራል።

የብሪክስ አባል ሀገራት በሴሚኮንዳክተር፣ በሱፐር ኮምፒዩቲንግ እና በዲጂታል መሰረተ ልማት ያላቸውን የበለፀገ አቅም ለቴክኖሎጂ ሽግግር እና የመረጃ ማዕከላት ግንባታ መጠቀም ሰፊ አማራጭ ይከፍታል።

በጉባኤው ላይ እንደተብራራው የቀጣዩ ትውልድ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ሞዴሎች በምዕራባውያን ቋንቋዎች ላይ ብቻ ሳይገደቡ የአፍሪካን ሀገር በቀል ዕውቀቶች፣ ባህሎች እና ቋንቋዎች ያካተቱ መሆን አለባቸው።

አዲሱ የልማት ባንክም ለዚህ ዲጂታል ኢኮኖሚ ግንባታ ወሳኝ የሆነውን አማራጭ ፋይናንስ ለማቅረብ ያስችላል።

ከቴክኖሎጂው መስፋፋት ጎን ለጎን የሚመጡትን የሳይበር ደኅንነት ሥጋቶች፣ የግል መረጃ መጣስ እና የአልጎሪዝም አድልዎን ለመከላከል ኢትዮጵያ ጠንካራ የሕግ እና ፖሊሲ ማዕቀፎችን ዘርግታለች።

በሚኒስትሮች ምክር ቤት የፀደቀው ብሔራዊ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ፖሊሲ የዘርፉ የአሠራር ሥርዓቶች ግልፅ፣ ተጠያቂነት ያለባቸው እና ከሰው ልጅ ቁጥጥር የማይወጡ መሆናቸውን ያረጋግጣል።

በተጨማሪም የግል መረጃ ጥበቃ አዋጅ እና የኮምፒዩተር ወንጀል አዋጅ የዜጎችን የመረጃ ሉዓላዊነት ከማረጋገጥ ባሻገር ብሔራዊ የመረጃ ደኅንነትን ለመጠበቅ ጉልህ ድርሻ አላቸው።

የመደመር እሳቤ እና የብሪክስ ዓላማ በፅንሰ-ሀሳብ እና በስትራቴጂ ደረጃ የሚደጋገፉ፣ አካታችነትን እና የጋራ ብልፅግናን ማዕከል ያደረጉ የፖሊሲ አተያዮች ናቸው።

ኢትዮጵያ በብሪክስ ውስጥ መገኘቷ ፍትሃዊ ዓለም አቀፍ ሥርዓት እንዲጎለብት ከማድረጉም በላይ፣ የአፍሪካን ድምፅ እና የቴክኖሎጂ ፍላጎት በዓለም መድረክ ለማስተጋባት አቅም ሆኗታል።

በሰው ሠራሽ አስተውሎት ዘርፍ የወጡት ብሔራዊ ፖሊሲዎች እና የሕግ ማዕቀፎች ደግሞ የቴክኖሎጂውን ሥጋቶች አስቀድሞ በመገደብ በራስ መተማመን እና በሉዓላዊነት ላይ የተመሠረተ የቴክኖሎጂ ዕድገትን ለማረጋገጥ አስችለዋል።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #digitalethiopia #brics2026 #medemer #artificialintelligence #techtransfer #aiuniversity #globalsouth #innovation

ፑቲን የአፍሪካ በተመድ የጸጥታው ምክር ቤት ያላቸው ውክልና እንዲያድግ ጥሪ አቀረቡ

የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) የጸጥታው ምክር ቤት ውክልናቸውን ያላገኙ የአፍሪካ፣ እስያ እና ላቲን አሜሪካ ሀገራትን በሚያካተት መልኩ እንዲሰፋ ጥሪ አቀረቡ።

ፕሬዚዳንቱ በሕንድ ኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ (BRICS) አባል ሀገራት ጉባኤ ላይ ባደረጉት ንግግር፣ ሩሲያ ተመድ በዓለም አቀፍ ጉዳዮች ላይ የሚጫወተውን ማዕከላዊ ሚና ለማስጠበቅ እና ለማጠናከር ትልቅ ትኩረት እንደምትሰጥ ገልጸዋል።

የድርጅቱን ውጤታማነት ለማሻሻልም የብሪክስ አባላት በጋራ መስራታቸውን መቀጠል እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ፑቲን ሲናገሩ "የተመድ የጸጥታው ምክር ቤትን ማስፋፋት—በተለይም የእስያ፣ አፍሪካ እና ላቲን አሜሪካ ሀገራትን ውክልና በመጨመር—ለዚህ ግብ መሳካት ትልቅ አስተዋጽኦ ያበረክታል" ብለዋል

ከዚህ በተጨማሪ እንደ ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF)፣ የዓለም ባንክ እና የዓለም የንግድ ድርጅት (WTO) ያሉ ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ ተቋማት ከወቅታዊው የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ እውነታዎች ጋር ለመላመድ እየተቸገሩ በመሆናቸው ማሻሻያ የማድረግ ረጅም ጊዜ የቆየ አስፈላጊነት እንዳለ አመልክተዋል።

ተቋማቱ በዓለም ግንባር ቀደም ኢኮኖሚዎች መካከል ለሚደረግ ውይይት አሁንም አስፈላጊ መስመሮች መሆናቸውን ጠቁመው፣ የብሪክስ ሀገራት በእነዚህ ተቋማት ውስጥ ያላቸውን ቅንጅት እንዲያጠናክሩ ጠይቀዋል። ስለ ብሪክስ እድገት ሲያብራሩም፤ አባል ሀገራቱ ከፍተኛ ምሁራዊ እና ቴክኖሎጂያዊ አቅም እንዳላቸው ገልጸው፣ ይህም ለስብስብ ትልቅ ብልጫ መሆኑን ተናግረዋል።

ብሪክስ በዓለም አቀፍ አስተዳደር ዋና ማዕከላት መካከል ራሱን በብቃት ማረጋገጡንና በዓለም አቀፍ ፖለቲካ፣ ደህንነት፣ የኢኮኖሚ ትብብር እና ሰብአዊ ጉዳዮች ላይ የሚታዩ நகርዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ በአባላቱ የጋራ ውሳኔዎች ላይ የተመሰረቱ እየሆኑ መምጣታቸውን ተናግረዋል። አክለውም አዲስ እየጎለበተ በሚገኘው የብዙ-ማዕከል (multipolar) ዓለም አቀፍ ሥርዓት ውስጥ፣ የብሪክስ ሀገራት ብዙ ወገንተኝነትን ለማጠናከር፣ በርካታ ሀገራትን በዓለም አቀፍ አስተዳደር ውስጥ ለማሳተፍ እና በዋና ዋና ዓለም አቀፍ ተቋማት ውስጥ ያላቸውን ተሳትፎ ለማሳደግ በጋራ መስራት እንዳለባቸው ገልጸዋል

ሆኖም የብዙ-ማዕከል ዓለም ምስረታ ያለ እንቅፋት እየሄደ እንዳልሆነ የጠቆሙት ፑቲን፤ ዓለምን "የበለጸገ አትክልት ቦታ" እና "ዱር አራዊት የሚኖሩበት ጫካ" ብለው በመክፈል በሌሎች ኪሳራ ለመኖር ከለመዱና በቅኝ ግዛት አስተሳሰብ ከሚያስቡ አካላት በኩል ግፊት እየገጠመው እንደሆነ ተናግረዋል። እነዚህ ወገኖች እየተቀየረ የመጣውን እውነታ ለመቀበል ፈቃደኛ አለመሆናቸውን እና እየወጡ ያሉ ተፎካካሪዎቻቸውን ለማገደብ የታሪፍ ጦርነትን፣ ማዕቀቦችን እና "ኃይልን" ጨምሮ በሁሉም መንገድ እየሞከሩ እንደሆነ አብራርተዋል።

ኢትዮጵያ በብሪክስ ጉባኤ ያቀረበችው ጥሪ

➡ https://youtu.be/OSXEjO5at...
#financialreform #globalfinance #ethiopia #imf #worldbank

ሞዲ እና የሕንድ መልክዓ ምድር

የጉዞ ማስታወሻ - ( ክፍል - 9 )
#ethiopia | ሕንድ — ተራሮች፣ ሜዳዎችና ወንዞች ይናፈቃሉ።

ሕንድ በሰፊ የተፈጥሮ መልክዓ ምድር የምትታወቅ ሀገር ስትሆን፣ ከፍተኛ ተራሮች፣ ሰፊ ሜዳዎች፣ ወንዞችና ረጅም የባሕር ዳርቻዎች አሏት።

ሂማላያ (Himalayas) — በሰሜን ሕንድ የሚገኝ ሥመጥር ተራራ ነው።

ካንቸንጁንጋ (Kangchenjunga) — በሕንድና ኔፓል ድንበር አካባቢ የሚገኝ፣ በሕንድ ውስጥ ከፍተኛው ተራራ ይዟል።

ዌስተርን ጋትስ እና ኢስተርን ጋትስ — በደቡብና ምዕራብ ክፍሎች የሚገኙ የተራራ ሰንሰለቶች አይዘነጉም።

ኢንዶ–ጋንጌቲክ ሜዳ (Indo-Gangetic Plain) — በሰሜን ሕንድ የሚገኝ በጣም ሰፊና ለእርሻ ምቹ ሜዳ ሲሆን ይህ አካባቢ በወንዞች በሚመጣ ለም አፈር ምክንያት ለሩዝ፣ ስንዴና ሌሎች ሰብሎች አስፈላጊ ምድር ሆኗል።

ጋንጋ (Ganges/Ganga) — ከሕንድ ታላላቅና በባህል እጅግ አስፈላጊ ወንዞች አንዱ ነው።

ያሙና (Yamuna) — በሰሜን ሕንድ የሚፈስ፣ በአግራና ዴልሂ አካባቢ በጸጥታ፤ በዝምታ የሚጓዝ ወንዝ- እንደ ዓባይ ወንዝ አይገማሸርም።

ብራህማፑትራ (Brahmaputra) — በሰሜን-ምሥራቅ ሕንድ የሚፈስ ትልቅ ወንዛችን ነው - ይላሉ።

ጎዳቫሪ (Godavari)፣ ክሪሽና (Krishna) እና ናርማዳ (Narmada) — በሕንድ የውሃና የግብርና ሥርዓት ውስጥ ትልቅ ሚና ያላቸው ወንዞች ናቸው።

ከወንዞቹ ግርጌ የሂማላያ ተራራ፤ ከፍታ ይታያችሁ።

ሂማላያ በሰሜን፣ ሰፊው የኢንዶ–ጋንጌቲክ ሜዳ በመካከል፣ ብዙ ትላልቅ ወንዞች ደግሞ በሀገሪቱ ውስጥ ተስፋፍተው ይገኛሉ።

ከ1.4 ቢሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት ሀገር፤
በለውጥ መንገድ ...

ሕንድ በዓለም ትልቁ የሕዝብ ብዛት ያላት ሀገር፣ በፈጣን እድገት ላይ ካሉ ኢኮኖሚዎች አንዷ እና በእስያ የፖለቲካና የዲፕሎማሲ ተጽዕኖዋን እያሳደገች የምትገኝ ሀገር ናት። አዲስ ዴልሂ በአንድ በኩል የውስጥ ልማትንና ዲጂታል ኢኮኖሚን ለማስፋፋት ሲሠራ፣ በሌላ በኩል ከአሜሪካ፣ ቻይና፣ ሩሲያ፣ የአውሮፓ ሀገራትና ከአፍሪካ ጋር ያላትን ግንኙነት ለማስፋት ትጥራለች።

ሞዲ እና የሕንድ የፖለቲካ ገጽታ

የሕንድ ፖለቲካ በፕሬዚዳንታዊ ሥርዓት ሳይሆን በፓርላማዊ ዴሞክራሲ ላይ የተመሠረተ ነው። የጠቅላይ ሚኒስትር መንግሥት በሕንድ ፖለቲካ ውስጥ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያለውን ቦታ ይዟል።

በተለይም የሕንድ ፖለቲካ በልማት፣ በብሔራዊ ማንነት፣ በዲጂታል ለውጥ፣ በሥራ ዕድል እና በማኅበራዊ ፖሊሲዎች ዙሪያ የሚደረጉ ክርክሮች ይበዛባቸዋል።

ሕንድና ቻይና

ሕንድና ቻይና በአንድ በኩል ትልቅ የንግድ አጋሮች ሲሆኑ፣ በሌላ በኩል በድንበርና በጂኦፖለቲካ ጉዳዮች ውዝግብ ያላቸው ሁለት ኃያላን ሀገራት ናቸው።

በ2020 የተከሰተው የድንበር ግጭት ግንኙነታቸውን አበላሽቶ ነበር። አሁን ግን ሁለቱ ሀገራት ግንኙነታቸውን በቀስታ ለማሻሻል እየሞከሩ ናቸው። የሁለቱ ሀገራት ንግድ በ2025 ወደ 155 ቢሊዮን ዶላር ደርሶ ነበር፣ በ2026 የመጀመሪያዎቹ ሰባት ወራትም ተጨማሪ 23% ጭማሪ ተመዝግቧል።

ይህ ለሕንድ ትልቅ የስትራቴጂ ጉዳይ ነው፤ ቻይናን እንደ ተፎካካሪ እያየች በተመሳሳይ ጊዜ ከቻይና ጋር ያለውን የንግድ ግንኙነት ማቋረጥ አትፈልግም።

BRICS እና የሕንድ ዓለም አቀፍ ተጽዕኖ

በ2026 ሕንድ የBRICS የመሪዎች ጉባኤን እያስተናገደች ነው። የ18ኛው BRICS Summit በኒው ዴልሂ ዛሬ፣ መስከረም 12 ቀን 2026 ተጀምሯል። የጉባኤው ዋና አጀንዳዎች ብዙ-ወገን ዓለም አቀፍ ሥርዓት፣ ፈጠራ፣ ዘላቂነት እና ሁሉን አካታች እድገት ናቸው።

ይህም ሕንድ ከምዕራባዊ ሀገራት ጋር ያላት ግንኙነት እያጠናከረች በተመሳሳይ ጊዜ ከሩሲያ፣ ቻይና እና ከGlobal South ሀገራት ጋር የራሷን የዲፕሎማሲ መንገድ እየገነባች መሆኗን ያሳያል።

ኢኮኖሚ
ከዓለም ገበያ ንዝረት ነፃ ያልሆነ

የሕንድ ኢኮኖሚ በዓለም ላይ ካሉ ትልልቅ ኢኮኖሚዎች አንዱ ነው። ሀገሪቱ በማምረት፣ IT፣ ፋይናንስ፣ ቴሌኮሙኒኬሽን፣ መድኃኒት ማምረት፣ አውቶሞቢል እና አገልግሎት ዘርፎች እያደገች ነው።

ነገር ግን የዓለም የነዳጅ ዋጋ መጨመር ለሕንድ ትልቅ ፈተና ነው። ዛሬ፣ መስከረም 12፣ 2026፣ Brent crude ከ100 ዶላር በላይ በመጨመሩ የሕንድ የአክሲዮን ገበያ በግፊት ውስጥ ገብቷል። Nifty 50 0.86% ወርዶ 23,431.50 ሲደርስ፣ Sensex 1.08% ቀንሶ 74,764.23 ላይ ተዘግቷል።

የሕንድ ሩፒም ወደ 94.82 ሩፒ ለ1 የአሜሪካ ዶላር ደክሟል።

ቴክኖሎጂ
ሕንድ የዲጂታል ኢኮኖሚ ኃይል

ሕንድ በIT እና በዲጂታል አገልግሎት ዘርፍ ዓለም አቀፍ ማዕከል ሆናለች። Bengaluru፣ Hyderabad፣ Mumbai፣ Delhi-NCR እና Pune የቴክኖሎጂ እና የStartup ኢኮሲስተም ዋና ማዕከላት ናቸው።

AI፣ FinTech፣ Digital Payments፣ Cloud Computing እና E-commerce በፍጥነት እያደጉ ናቸው። የUPI ዲጂታል ክፍያ ሥርዓት በተለይ ሕንድን ከዓለም የዲጂታል ክፍያ ምሳሌዎች አንዷ አድርጓታል።

በዚሁ ሳምንት በMumbai የሚካሄደው Global Fintech Fest 2026 የAI፣ FinTech እና የዲጂታል ፋይናንስ የወደፊት አቅጣጫ ዋና የውይይት ርዕስ ሆኗል።

መጓጓዣ እና መሠረተ ልማት

ሕንድ የባቡር፣ የአውራ ጎዳና፣ የአየር ማረፊያ እና የከተማ መጓጓዣ መሠረተ ልማትን በፍጥነት እያስፋፋች ነው።

የDelhi Airport አለም አቀፍ የመንገደኞች አቅምን ለማሳደግ እየሰራ ሲሆን፣ አዲስ የT3 አቅም ማስፋፊያ ሙሉ በሙሉ ሲሰራ ዓመታዊ የአለም አቀፍ ተጓዦች አቅሙ ወደ 31 ሚሊዮን ሊደርስ ይችላል።

ይህ በተለይ ሕንድ እየተቀበለች ካለችው የንግድ፣ የቱሪዝም እና የዓለም አቀፍ ስብሰባ ቁጥር ጋር ተያይዞ ወሳኝ ምዕራፍ ይዟል።

የአየር ሁኔታና የዝናብ ወቅት

የ2026 የMonsoon ወቅት በሕንድ በርካታ ክልሎች የዝናብ እና የጎርፍ ችግሮችን አስከትሏል። በተለይ በBihar 14 ወረዳዎች ከ4 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በጎርፍ ተጎድተዋል፣ ምንም እንኳ የወንዞች የውሃ መጠን መቀነስ ቢጀምርም።

የሕንድ የሜትሮሎጂ መምሪያም በተለያዩ ክልሎች ከፍተኛ ዝናብ እንደሚጠበቅ አስታውቋል።

ባህል፣ ሃይማኖትና ቱሪዝም

ሕንድ በባህላዊ ቅርስ፣ በሃይማኖታዊ ቦታዎች፣ በተፈጥሯዊ ውበት፣ በዮጋ፣ በምግብ ባህል እና በታሪካዊ ሐውልቶች በዓለም ከሚታወቁ የቱሪዝም መዳረሻዎች አንዷ ናት።

የሕንድ መንግሥት ቱሪዝምን እንደ የኢኮኖሚ እድገት፣ የሥራ ዕድል እና የክልል ልማት ዋና መሣሪያ እያየው ነው።

ከዚህ በተጨማሪ ሕንድ የባህል ቅርሶቿን በዲጂታል መንገድ ለመመዝገብና ለመጠበቅ እየሰራች ነው። የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎቿም ወደ 44 ደርሰዋል።

ቦሊውድ እና የመዝናኛ ኢንዱስትሪ

ሕንድ የዓለም ትልቁ የፊልም ምርት ኢንዱስትሪዎች አንዷ ናት። Bollywood ብቻ ሳይሆን Telugu፣ Tamil፣ Malayalam፣ Kannada እና ሌሎች የክልል የፊልም ኢንዱስትሪዎች በጣም ኃያላን ናቸው።

የሕንድ ፊልም፣ ሙዚቃ፣ ፋሽን እና የTV ይዘት ከአገር ውስጥ ባሻገር በእስያ፣ አፍሪካ እና በዲያስፖራ ማኅበረሰቦች ዘንድ ትልቅ ተደማጭነት አለው።

ክሪኬት : ከስፖርት በላይ

በሕንድ ክሪኬት የስፖርት ጨዋታ ብቻ አይደለም፤ የሚዲያ፣ የማስታወቂያ፣ የንግድ እና የብሔራዊ ማንነት አካል ነው።

በቅርቡ የሕንድ ታዋቂ ተጫዋቾች እና በ2027 World Cup ይሳተፋሉን የሚለው ጥያቄ የስፖርት ዜናውን ተቆጣጥሮታል። ሁለቱም በዚያን ጊዜ ከፍተኛ ዕድሜ ላይ ስለሚሆኑ የተሳትፎአቸው ጉዳይ አሁንም ክፍት ነው።

ሕንድ — ቋንቋ

ሕንድ በርካታ ቋንቋዎች የሚነገሩባት አገር ናት።
ሂንዲ (Hindi) በሕንድ ማዕከላዊ መንግሥት የሕብረቱ/የUnion ኦፊሴላዊ ቋንቋ ነው። ሕገ-መንግሥቱ ሂንዲን በDevanagari ፊደል እንደ የUnion ኦፊሴላዊ ቋንቋ ይደነግጋል።

እንግሊዝኛ (English) ደግሞ ከሂንዲ ጋር በማዕከላዊ መንግሥት ኦፊሴላዊ ሥራዎች፣ ሰነዶችና ግንኙነቶች በስፋት ይጠቀማል። የOfficial Languages Act ሁለቱም ቋንቋዎች በብዙ የUnion መንግሥት ሥራዎች እንዲጠቀሙ ያስቀጥላል።

ሕንድ አንድ ብቻ የአገር አቀፍ “National Language” ያላት አገር አይደለችም። የተለያዩ ግዛቶች የራሳቸውን ኦፊሴላዊ ቋንቋ በሕግ ሊወስኑ ይችላሉ።

ሕንድ ከዓለም ትልቁ እና በፍጥነት እያደጉ ካሉ ኢኮኖሚዎች አንዷ ናት። IMF በ2026 የሕንድ Real GDP ዕድገት 6.4% እንደሚሆን ይገምታል።

ሕንድን በአንድ ሐረግ

ሕንድ የጥንታዊ ሥልጣኔን ቅርስ ከዘመናዊ ቴክኖሎጂ፣ ከፈጣን ኢኮኖሚ እድገት እና ከተጽዕኖ ፈጣሪ ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ ጋር በማጣመር ወደ 21ኛው ክፍለ ዘመን ኃያል ሀገርነት እየተሸጋገረች ያለች ሀገር ናት።

በ2026 - የነዳጅ ዋጋ፣ የዓለም ጂኦፖለቲካዊ ግጭቶች፣ የከተማ መሠረተ ልማት፣ የሥራ ዕድል፣ የአካባቢ ለውጥ እና በፍጥነት የሚለወጠው የAI ቴክኖሎጂ እየፈተኗት፤ ከወዲሁ እጀጇን እየጠመዘዟት ነው።

ሕንድ ብዙ የፖለቲካ ፓርቲዎች ያሏት ፌዴራላዊ የፓርላማ ሥርዓት ያላት አገር ናት። በብሔራዊና በግዛት ደረጃ የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች አሉ።

የሕንድ ፖለቲካ ፓርቲዎች

Bharatiya Janata Party (BJP) — ብሔራዊ ደረጃ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ ሲሆን፣ ፕሬዚዳንት ድሮፓዲ ሙርሙ ከፓርቲው ቢመጡም የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ የBJP መሪ ናቸው።

Indian National Congress (INC) — በሕንድ ታሪክ ውስጥ ረጅም ታሪክ ያለው ዋና የተቃዋሚ ፓርቲ

Aam Aadmi Party (AAP) — በተለይ በዴልሂ ፖለቲካ የታወቀ ፓርቲ

All India Trinamool Congress (AITC/TMC) — በምዕራብ ቤንጋል ጠንካራ የፖለቲካ መሠረት ያለው ፓርቲ ነው።

Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) — በታሚል ናዱ ዋና የፖለቲካ ፓርቲ

Samajwadi Party (SP) — በኡታር ፕራዴሽ ጠንካራ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ

Bahujan Samaj Party (BSP) — በተለይ በኡታር ፕራዴሽ የሚታወቅ ፓርቲ

Nationalist Congress Party (NCP) — በማሃራሽትራ የተለየ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ

Shiv Sena — በማሃራሽትራ የተመሠረተ ታዋቂ የክልል ፓርቲ

የፖለቲካ ሥርዓቱ

ሕንድ ባለብዙ ፓርቲ የፓርላማ ዲሞክራሲ ናት። የሕንድ ፓርላማ ሁለት ምክር ቤቶች አሉት፦

Lok Sabha — የሕዝብ ምክር ቤት

Rajya Sabha — የክልሎች ምክር ቤት

በአገሪቱ የሚካሄዱ ምርጫዎች በElection Commission of India ይመራሉ። የሕንድ ፖለቲካ ልዩ ባህሪው ብሔራዊ ፓርቲዎች ከክልላዊ ፓርቲዎች ጋር በጥምረት መንግሥት መመሥረታቸው ነው።

ለዘገባዎ አንድ አስፈላጊ ነጥብ፦ BJP በአሁኑ ወቅት የሕንድ ፌዴራል መንግሥትን የሚመራ ዋና ፓርቲ ሲሆን፣ ኮንግረስ ደግሞ ከዋና የተቃዋሚ ኃይሎች አንዱ ነው።

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 10)
ይቀጥላል ....

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ፍትሃዊ የዓለም ሥርዓትን የመገንባቱ የብሪክስ ጉዞ እና ተፅዕኖው!
#ethiopia | የብሪክስ ስብስብ ከአለም አቀፍ የኢኮኖሚ የፖለቲካ እና የማህበራዊ እድገት አንጻር የሚጫወተው ሚና ከፍተኛ እና እየጎለበተ መጥቷል።

የብሪክስ ስብስብ ለዘመናት የቆየውንና "አንድ ወገን ብቻ የሚወስንበትን" የዓለም የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ሥርዓት በመቀየር፣ ፍትሃዊ ሚዛናዊ እና ብዙ ማዕከላት ያሉት አዲስ የዓለም አቀፍ ግንኙነት ምህዳር መገንባት ችሏል።

በአሁኑ ወቅት ስብስቡ በዓለም አቀፍ ደረጃ ግዙፍ ቁጥራዊ እና ስትራቴጂካዊ ተፅዕኖዎች በመፍጠር ላይ ይገኛል።

የብሪክስ አባል ሀገራት የዓለምን ሕዝብ ከ45 በመቶ በላይ የሚሸፍኑ ሲሆን፣ በዓለም አቀፍ አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) ደግሞ ከ30 በመቶ በላይ የሚሆነውን ድርሻ ይይዛሉ።

ይህ ግዙፍ የገበያ እና የሕዝብ አቅም ስብስቡ በዓለም አቀፍ የንግድ እንቅስቃሴ የኢንቨስትመንት ፍሰት እና የዋጋ ተመን ላይ ወሳኝ ተፅዕኖ እንዲኖረው አድርጎታል።

ስብስቡ ከአለም ባንክ እና ከዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ውጭ አማራጭ የፋይናንስ ምንጭ የሚሆን "አዲስ የልማት ባንክ" በማቋቋም ታዳጊ የፖለቲካ ጫና ሳይደረግባቸው ለልማት ፕሮጀክቶቻቸው ብድር የሚያገኙበትን መንገድ አመቻችቷል።

በተጨማሪም አባል ሀገራቱ በሁለትዮሽ ንግዶቻቸው ወቅት የአሜሪካ ዶላርን ከመጠቀም ይልቅ በሀገር ውስጥ ገንዘቦቻቸው መነጋደድ መጀመራቸው የምንዛሬ ተመን መናጋት በታዳጊ ሀገራት ላይ የሚያደርሰውን ጫና እንዲቀንስ አድርጓል።

ለዘመናት በምዕራባውያን ሀገራት ቁጥጥር ስር የነበሩት እንደ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እና የጸጥታው ምክር ቤት ያሉ ተቋማት የዛሬውን የዓለም ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መልኩ እንዲሻሻሉ አድርገዋል።

ሀገራት በተቋማቱ ፍትሃዊ ተወካይነት እንዲኖራቸው የብሪክስ ስብስብ ከፍተኛ ሚና ተጫውቷል።

የዓለም ግዙፍ የነዳጅ የግብርና ምርቶች እና የኢንዱስትሪ ጥሬ ዕቃዎች አምራች ሀገራትን በአንድ ጃንጥላ ስር ያቀፈው ይህ ስብስብ የምግብ ዋስትናን እያረጋገጠ ይገኛል።

በአባላቱ መካከል የሚያደርገው የንግድና የቴክኖሎጂ ሽግግር የዓለምን የምግብ እና የኃይል አቅርቦት ሰንሰለት በማረጋጋት ረገድ ቁልፍ ሚና እየተጫወተ መሆኑ መረጃዎች ጠቁመዋል።

የ2026 የብሪክስ አባል ሀገራት ጉባኤ በህንድ ኒው ዴልሂ እየተካሄደ ይገኛል።

በጉባኤው የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቪላዲሚር ፑቲን፣ የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ እና የኢትዮጵያው ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሕመድን ጨምሮ በርካታ የዓለም መሪዎች ታድመዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #brics2026 #brics #india #newdelhi #narendramodi

ከ35 ዓመት በኋላ አዲስ ብር! ሱማሌያ ከዶላር ጥገኝነት ልትፋታ ነው!
#ethiopia | ሱማሌ ከ35 ዓመታት በኋላ የራሷን የገንዘብ ኖት ልታትም ነው።

ሶማሊያ ከአሜሪካ ዶላር ወጥታ የራሷ የብር ኖት መጠቀም ሊትጀምር ነው።

የሱማሌ ማዕከላዊ ባንክ ከ35 ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ አዲስ ብሔራዊ የገንዘብ ኖት ለማተምና ወደ ሥራ ለማስገባት የሚያስችለውን ዝግጅት እያጠናቀቀ መሆኑን አስታወቀ።

በፈረንጆቹ 1991 ላይ የማዕከላዊው መንግሥት መፍረስን ተከትሎ በሀገሪቱ የነበረው የማዕከላዊ ባንክ ቁጥጥር በመዳከሙ በገበያው ላይ የነበረው የሱማሌ ሺሊንግ ከ95 በመቶ በላይ ሀሰተኛ እና የተበላሸ እንደነበር ይታወቃል።

ማዕከላዊ ባንኩ ይህንን የገንዘብ ለውጥ ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) እና ከዓለም ባንክ ጋር በመተባበር የሚያካሂደው ነው።

በአሁኑ ሰአት በሱማሌ አብዛኛው የንግድ እንቅስቃሴ በዶላር እና በሞባይል የገንዘብ ዝውውር ነው እየተካሔደ የሚገኘው።

አዲሱ ገንዘብ ወደ ሥራ ሲገባ አነስተኛ ገቢ ያላቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች ተጠቃሚ እንደሚያደርግና የሀገሪቱን የገንዘብ ፖሊሲ ሙሉ በሙሉ ለመቆጣጠር ያስችላል ተብሎ ይጠበቃል።

ሐሰተኛ የገንዘብ ህትመቶችን ለመከላከል የሚያስችሉ ዘመናዊ የደህንነት ምልክቶች ያሏቸው አዳዲስ የሺሊንግ ኖቶች ወደ ገበያ የሚገቡ ይሆናል ተብሏል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #somalia #currency #imf #centralbank #americadollar #shilling

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ (NBE) በዘጠኝ ቀናት ውስጥ 625 ሚሊዮን ዶላር ወደ አገር ውስጥ የባንክ ሥርዓት ቢያስገባም፣ አቅርቦቱ አሁንም ያለውን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ እጥረት ማቃለል እንዳልቻለ ተገለጸ። ባንኩ በነዚህ ቀናት የዶላር አቅርቦቱን አራት እጥፍ በማሳደግ እና የገንዘብ ዝውውርን ለማረጋጋት ተመጣጣኝ የሆነ የሀገር ውስጥ ገንዘብ (ብር) ከገበያ ቢሰበስብም፣ አሁንም የውጭ ምንዛሬ ፍላጎቱ ከቀረበው ዶላር በእጅጉ ልቆ ይገኛል።

ይህ ሁኔታ የተፈጠረው መንግስት በሐምሌ 2024 የብሩን ምንዛሬ ተመን ገበያ እንዲወስነው ማድረጉን ተከትሎ ኢኮኖሚውን ለማረጋጋት በሚደረግ ጥረት ውስጥ ነው። ይህ የፖሊሲ ለውጥ ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) እና ከዓለም ባንክ የተገኘው የፋይናንስ ድጋፍ ቁልፍ ቅድመ ሁኔታ ሲሆን፣ ዓላማውም የቋሚ የምንዛሬ ተመን ማዛባትን ለማስወገድ እና የጥቁር ገበያን ለመቆጣጠር ነበር። የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትን ለመሳብ እና አስመጪዎች ዶላር በቀላሉ እንዲያገኙ ታስቦ የተተገበረ ቢሆንም፣ የሽግግሩ ሂደት ከዚህ ቀደም የተጠራቀመውን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ጥያቄ አጋልጦታል።

የባንክ ኃላፊዎች እንደሚገልጹት አሁን ላለው እጥረት ዋነኛ ምክንያቶች ለዓመታት የታፈነ የውጭ ምንዛሬ ፍላጎት እንዲሁም ነዳጅ፣ መድኃኒት እና የኢንዱስትሪ ጥሬ ዕቃዎችን በአስቸኳይ የማስገባት ፍላጎት መደራረብ ናቸው። ቀደም ሲል አስመጪዎች በቅድሚያ በሚሰጥበት አሰራር (Priority system) ምክንያት አነስተኛ የውጭ ምንዛሬ ለማግኘት ለወራት ወይም ለዓመታት ወረፋ መጠበቅ ግዴታቸው ነበር። ብሔራዊ ባንክ ያቀረበው 625 ሚሊዮን ዶላር አቅርቦቱ አራት እጥፍ ቢያድግም የግሉን ዘርፍ ፈጣን ፍላጎት ሊያረካ አለመቻሉን እና ጥልቅ መዋቅራዊ አለመመጣጠን መኖሩን አሳይቷል።

ብሔራዊ ባንኩ ዶላር በሚሸጥበት ጊዜ የሀገር ውስጥ ገንዘብን መሰብሰቡ፣ የምንዛሬ ተመን ለውጡ ከፍተኛ የዋጋ ግሽበት እንዳያስከትል ለመከላከል እና የገንዘብ ዝውውርን ለመቆጣጠር የታለመ ነው። ይሁን እንጂ ይህ ሂደት አገሪቱ ካለባት የዕዳ ክፍያ እና አነስተኛ ዓለም አቀፍ ክምችት የማስቀጠል ግዴታ ጋር ሲጣመር እጅግ ፈታኝ ሆኗል። ንግድ ባንኮች የአሁኑ የዶላር አቅርቦት ፍጥነት የተጠራቀሙትን የአስመጪዎች ጥያቄ ለማስተናገድ በቂ አለመሆኑን የገለጹ ሲሆን፣ በርካታ አነስተኛና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች እንዲሁም አምራቾች ለምርት የሚሆን ጥሬ ዕቃ ማግኘት ተስኗቸዋል።

የብሩ የምንዛሬ ተመን መዋዠቅ የሀገር ውስጥ ንግዶች ትክክለኛ ዋጋ እንዳያወጡ ያስቸገረ ሲሆን፣ የገቡ ዕቃዎች የዋጋ ጭማሪ በቀጥታ በሸማቹ ላይ እንዲያርፍ በማድረግ ለሀገር ውስጥ የዋጋ ግሽበት አስተዋጽኦ እያደረገ ነው። የብሔራዊ ባንክ ጣልቃ ገብነት የገበያውን ሁኔታ እየተከታተለ ወደፊትም ይቀጥላል ተብሎ ይጠበቃል። የፖሊሲው የረጅም ጊዜ ስኬት፣ የምንዛሬ ተመኑ ላኪዎች ገቢያቸውን ወደ ሀገር ውስጥ እንዲያስገቡ እና የውጭ ባለሀብቶች አዲስ ካፒታል እንዲያመጡ ማግባባት መቻሉ ላይ የተመሰረተ ይሆናል። የመንግሥት ቀጣይ ወሳኝ ምዕራፍ ከዓለም ባንክ እና አይኤምኤፍ ጋር የሚያደርገው የፕሮግራም ግምገማ ሲሆን፣ በዚህም የለውጡ ውጤታማነት እና የባንክ ሥርዓቱ መረጋጋት በከፍተኛ ትኩረት ይፈተሻል።

በኢትዮጵያ በውርስና ስጦታ ላይ አዲስ ታክስ ሊጣል ነው
 
በኢትዮጵያ በውርስ ወይም በስጦታ በሚገኙ ገቢዎች ላይ አዲስ የታክስ ዓይነት ሊጣል መሆኑ ተገለጸ።
 
ከአንድ ሚሊዮን ብር በላይ የሆኑ የውርስና የስጦታ ገቢዎች ለዚህ ታክስ እንደሚዳረጉ ተመልክቷል።
 
ዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) የአምስተኛውን ዙር የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ሪፎርም ግምገማ ተከተሎ ይፋ ባደረገው ባለ 132 ገጽ ሙሉ ሪፖርት እንደጠቆመው፣ የአገሪቱ የታክስ መሠረት በጣም ጠባብ በመሆኑ መንግሥት በየዓመቱ የአገር ውስጥ ገቢውን ለማሳደግ አዳዲስ የታክስ ዓይነቶችን ለመተግበር አቅዷል።
 
በዚሁ ሪፖርት መሠረት በውርስና ስጦታ  ከአንድ ሚሊዮን ብር በላይ በሚገኝ ገቢ ላይ ታክስ ይጣላል።
 
በሲጋራ፣ በአልኮልና በነዳጅ ምርቶች ላይ የሚጣለው ታክስ እንደሚጨምር የተገለጸ ሲሆን፣ ይህም አገራዊ ገቢን ከመጨመር ባለፈ ለጤና ፖሊሲዎች አተገባበር ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው ተመልክቷል።
 
የኢኮኖሚ ባለሙያው አቶ ዋሲሁን በላይ በሰጡት አስተያየት፣ እነዚህ አዳዲስ የታክስ እርምጃዎች በአጠቃላይ በአገሪቱ ኢኮኖሚና በህብረተሰቡ ላይ ተጨማሪ ጫና ሊፈጥሩ እንደሚችሉ ጠቁመዋል።
 
ሆኖም መንግሥት አገራዊ ገቢውን ለማሳደግ ሲል ውሳኔዎቹን በቁርጠኝነት እንደሚተገብራቸው ይጠበቃል ብለዋል።ethio fm
 
Seledadotio
Seledadotio

"የዜሮ እዳ ባለቤቶች"
#ethiopia | በዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) በኩል የሚሰጡ የብድር አቅርቦት እና የፋይናንስ ድጋፍ ለብዙ አፍሪካ ሀገራት ኢኮኖሚ የጀርባ አጥንት ነው።

2026 ከተቋሙ አነስተኛ የብድር እዳ ያለባቸው የአፍሪካ ሀገራት ዝርዝር ይፋ ሆኗል።

እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም ወቅታዊ መረጃ አነስተኛ የብድር እዳ ካለባቸው ሀገራት መካከል በመጀመሪያው ተሰልፈው የሚገኙት በድርጅቱ አሰራርና አጠራር መሠረት የዜሮ እዳ ባለቤት የሆኑት ሀገራት ናቸው።

በዚህም ቦትስዋና፣ ሊቢያ፣ ኤርትራ፣ አልጄሪያ፣ ናይጄሪያ እና ሞሪሸስ ከIMF ጋር አሁናዊ የብድር እዳ የሌለባቸው ሀገራት በመሆን የዝርዝሩን አናት ይዘዋል።

በሌላ በኩል ከተቋሙ ጋር ንቁ የብድር ፕሮግራም እያካሄዱ ነገር ግን በዝቅተኛ የብድር መጠን ዝርዝር ውስጥ የተካተቱት 10 የአፍሪካ ሀገራትም አሉ።

ሌሶቶ፣ ኤስዋቲኒ፣ ጂቡቲ፣ ኮምሮስ፣
ሳኦ ቶሜ ፕሬንስፔ፣ኢኳቶሪያል ጊኒ፣ጊኒ ቢሳዎ፣ኬፕ ቨርዴ፣ ሲሸልስ እና ቡሩንዲ ከድርጅቱ አነስተኛ የብድር መጠን ያለባቸው የአፍሪካ ሀገራት ናቸው ተብሏል።

አነስተኛ የብድር እዳ ካለባቸው ሀገራት መሀከል አብዛኞቹ ደሴትና አነስተኛ የህዝብ ቁጥር ያላቸው ሀገራት ናቸው።

የIMF እዳ አነስተኛ መሆኑ ሀገራቱ የራሳቸውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ በነጻነት ለመቅረጽና ከውጭ ጫና ለመጠበቅ ትልቅ እድል እንደሚፈጥርላቸው ነው የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች የሚናገሩት።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #imf #debt #economi

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የታወቁት የኢኮኖሚ ተንታኝ አቶ ክቡር ገና "Who Should Own Ethiopia’s Gold? The IMF’s Dangerous Advice" (የኢትዮጵያ ወርቅ የማን መሆን አለበት? የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት አደገኛ ምክር) በሚል ባወጡት አዲስ የሞጋች ሀሳብ ጽሑፍ፣ የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ከወርቅ ገበያ አሠራር በሂደት እንዲወጣ የሰጠውን ምክር በጥብቅ ተቃወሙ። ተንታኙ የብሔራዊ ባንክ ከወርቅ ገበያ መውጣት አገራዊ የኢኮኖሚ ልዑላኔንና የውጭ ምንዛሬ ማከማቸት አቅምን አደጋ ላይ የሚጥል አደገኛ አካሄድ እንደሆነ ገልጸዋል።

ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) በቅርቡ ባወጣው የብድር ክለሳ ሪፖርቱ፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የወርቅ ገበያ አሠራሩን ማሻሻልና በሂደት ከወርቅ ገበያ ገዢነት በሙሉ በመውጣት ቦታውን ለግል ንግድ ባንኮች መልቀቅ እንዳለበት አሳስቧል። አይ ኤም ኤፍ ይህን ያለው ማዕከላዊ ባንኮች መደበኛ የሸቀጥ ነጋዴ መሆን የለባቸውም በሚል የኢኮኖሚ ንድፈ-ሐሳብ መሠረት ቢሆንም፣ አቶ ክቡር ገና እንደሚሞግቱት ግን ይህ ምክር የበለጸጉና የዳበረ የፋይናንስ ሥርዓት ያላቸውን እንደ ስዊዘርላንድና ካናዳ ያሉ አገራትን ታሳቢ ያደረገ እንጂ በከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ እጥረት ውስጥ ለምትገኘው ኢትዮጵያ ፈጽሞ የማይሰራና አደገኛ ነው። ወርቅ ለኢትዮጵያ ተራ የንግድ ሸቀጥ ሳይሆን የአገሪቱን የውጭ ምንዛሬ የመጠባበቂያ ክምችት የሚያጠናክር፣ አስፈላጊ የነዳጅና የመድኃኒት ግዢዎችን የሚሸፍን እና የአገሪቱን የፋይናንስ ሕልውና የሚያስጠብቅ ስልታዊ አገራዊ ሀብት ነው።

አይ ኤም ኤፍ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክን በግል ንግድ ባንኮች ለመተካት የሚያቀርበው መሬት የማይነካ መላምት የግል ባንኮችን እና የብሔራዊ ባንክን መሠረታዊ ዓላማ ያላገናዘበ መሆኑንም ተንታኙ ያብራራሉ። የግል ንግድ ባንኮች የሚሰሩት ለባለአክሲዮኖቻቸው ትርፍ ለማብዛት ሲሆን፣ ቅድሚያ የሚሰጡትም ለወለድና ለአገልግሎት ክፍያ እንጂ ለአገራዊ የኢኮኖሚ ልማት አይደለም። በሌላ በኩል የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የተቋቋመው የአገሪቱን ገንዘብ ዋጋ ለማስጠበቅ፣ የውጭ ምንዛሬ ክምችት ለማሳደግ እና የአገሪቱን የረጅም ጊዜ የልማት ፍላጎቶች ለማረጋገጥ በመሆኑ፣ የአገሪቱን ዋና የውጭ ምንዛሬ ምንጭ ለግል ባንኮች አሳልፎ መስጠት አገራዊ የኢኮኖሚ ጥቅምንም አሳልፎ መስጠት ነው።

በተጨማሪም አይ ኤም ኤፍ ብሔራዊ ባንክ ከዓለም አቀፍ የወርቅ ዋጋ በላይ ጨምሮ ከአገር ውስጥ አምራቾች ወርቅ መግዛቱን እንደ ገበያ ማዛባት ቢነቅፈውም፣ አቶ ክቡር ገና ግን ይህ አሠራር ተግባራዊና አስፈላጊ መሆኑን ይሞግታሉ። ብሔራዊ ባንክ እየተወዳደረ ያለው ድበር ተሻጋሪ ከሆኑ የኮንትሮባንድ መረቦች ጋር በመሆኑ፣ ተጨማሪ ዋጋ ከፍሎ ወርቁን ወደ መደበኛው የሕግ አሠራር ማስገባት ካልቻለ አገሪቱ ወርቁንም፣ የውጭ ምንዛሬውንም ሆነ የታክስ ገቢዋን ሙሉ በሙሉ ታጣለች።

አቶ ክቡር ገና በጽሑፋቸው ማጠቃለያ ላይ እንዳሰመሩበት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የወርቅ ግዢ አሠራሩን ግልጽ ማድረግና ማዘመን አለበት እንጂ ከገበያው መውጣት የለበትም። ኢትዮጵያ አሁንም የውጭ ምንዛሬ እጥረት ያለባት፣ የኢንዱስትሪ ሽግግሯ ያልተጠናቀቀ እና የኢኮኖሚ ልዑላኔዋ በግንባታ ላይ ያለች አገር በመሆኗ፣ በዚህ ሁኔታ ውስጥ አገሪቱ ያላትን ብቸኛ ስልታዊ የወርቅ ሀብት ቁጥጥር አሳልፋ እንድትሰጥ የቀረበው የምክር ሀሳብ ልማታዊ ሳይሆን ወደኋላ ማፈግፈግ እንደሆነ በመግለጽ ደምድመዋል።

''አዳዲስ ቀረጦች ሊጣሉ ነው‼️
በነዳጅ፣ በሪል እስቴት፣ በአልኮልና በትምባሆ እንዲሁም በኢንቨስትመንት ታክስ ነፃ መብቶች ላይ አዳዲስ ቀረጦች ሊጣሉ መሆኑ ተሰምቷል።

IMF እንደገለጸው የኢትዮጵያ መንግሥት 5 ቢሊዮን ዶላር አዲስ የውጭ ብድር ለማግኘት ሲል እነዚህን ሰፊ የታክስ ማሻሻያዎች ተግባራዊ ለማድረግ ወስኗል። ይህ የሆነው የብድሩ ቅድመ ሁኔታ የሀገሪቱን የውስጥ ገቢ በከፍተኛ ሁኔታ ማሳደግ ስለሚጠይቅ እንደሆነም ተብራርቷል።

በዚህም መሠረት የነዳጅ ድጎማው ሙሉ በሙሉ ተነስቶ ዋጋው በገበያ እንዲወሰን የሚደረግ ሲሆን፣ በሪል እስቴት፣ በመኪና ባለቤትነት እና በተለያዩ ምርቶች ላይ አዳዲስ ቀረጦች የሚጣሉ ይሆናል ተብሏል።

• ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ በአንድ ወቅት የዓለም አቀፉን የገንዘብ ድርጅት (IMF) ብድር ቀላልነት ሲገልጹ «ከአይ.ኤም.ኤፍ መበደር ከእናት መቀነት እንደ መፍታት ነው...» ማለታቸው ይታወሳል። ይሁን እንጂ ዛሬ ላይ የዚያ "ቀላል" ብድር ዋጋና ቅድመ-ሁኔታዎች በዜጎች ኪስ ላይ እየፈጠሩት ያለው ጫና ቀላል አለመሆኑን ብዙዎች እየተናገሩ ይገኛሉ።

በየጊዜው የሚጨመሩ ታክሶች፣ አዳዲስ ቀረጦች እና የዋጋ ንረቱ «ለመሆኑ ለብድር ተብሎ በሕዝብ ላይ ታክስ መጫን ተለመደ እንዴ?» የሚል ጥያቄ አስነስቷል።

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በሀገሪቱ እየተተገበሩ ያሉ የፖሊሲ ለውጦች (የኤክሳይዝ ታክስ፣ የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) ማሻሻያዎች እና የተለያዩ የአገልግሎት ክፍያ ጭማሪዎች) ዝቅተኛና መካከለኛ ገቢ ያለውን ማህበረሰብ ክፉኛ እየፈተኑት ይገኛሉ።

ከውጭ ምንዛሬ ተመን መለቀቅ ጋር ተዳምሮ የሸቀጦች ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዛሬ በዋና ዋና የአሜሪካ እና የዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ (ዩኤኢ) ከተሞች በሚገኙ መደበኛ ያልሆኑ የምንዛሬ ገበያዎች፣ የአንድ አሜሪካን ዶላር የመግዣ ዋጋ 181.60 የኢትዮጵያ ብር መድረሱ ታውቋል። ይህ ከፍተኛ የምንዛሬ ፍላጎት እና የጥቁር ገበያ ንረት፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ከሚከተለው የጉምሩክ እና የታክስ ፖሊሲ ጋር ቀጥተኛ ትስስር እንዳለው ዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) በቅርቡ ባወጣው ሂሳዊ ሪፖርት አጋልጧል።

አይ.ኤም.ኤፍ (IMF) ይፋ ባደረገው 5ኛው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ ማሻሻያ የግምገማ ሪፖርት ላይ እንዳስገነዘበው፣ በመንግሥት በኩል የተጣሉት "የተጋነኑ" እና "የዘፈቀደ" የጉምሩክ ቀረጥ ተመኖች ሀገሪቱን ለከፍተኛ የኮንትሮባንድ ንግድ እያጋለጧት ይገኛሉ። ሪፖርቱ በግልጽ እንዳስቀመጠው፣ እነዚህ ምክንያታዊ ያልሆኑ የታክስ ጫናዎች ነጋዴዎች የውጭ ምንዛሬን በህገ-ወጥ መንገድ (በጥቁር ገበያ) እንዲፈልጉ ዋነኛ ገፊ ምክንያት ሆነዋል።

ለዚህ የኢኮኖሚ መዛባት እና የጥቁር ገበያ መስፋፋት በዋነኝነት አስተዋጽኦ ያደረጉት የመንግሥት የታክስ እርምጃዎች የሚከተሉት ናቸው:-

▪️ እስከ 35 በመቶ የሚደርሰው ከፍተኛ የጉምሩክ ቀረጥ
▪️የ 10 በመቶ ተጨማሪ ቀረጥ ወይም ሱር ታክስ
▪️ ከ 5 በመቶ እስከ 500 በመቶ የሚደርሰው እጅግ የተጋነነ የኤክሳይዝ ታክስ ምጣኔ

እነዚህ የተደራረቡ የታክስ ጫናዎች ሕጋዊውን የንግድ ሥርዓት በማዳከም፣ ነጋዴው ማትረፍ ወደሚችልበት የኮንትሮባንድ አማራጭ እንዲያዘነብል ማስገደዳቸውን ተቋሙ በሪፖርቱ አብራርቷል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ የኢትዮጵያ መንግሥት ይህንን አሳሳቢ ችግር ለመቅረፍ በማሰብ አዳዲስ የታክስ ፖሊሲ ማሻሻያዎችን ማጽደቁን ዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) በሪፖርቱ አወድሷል። በተጨማሪም በቀጣዮቹ ጊዜያት መንግሥት አዲስ የታክስ ፖሊሲ ተግባራዊ ለማድረግ ማቀዱን ሪፖርቱ ጠቁሟል። በዚህም መሠረት፣ መንግሥት በነዳጅ ተሽከርካሪዎች ላይ አዲስ ታክስ የሚጥል ሲሆን፣ የዚህ እርምጃ ዋና ዓላማዎች የመንግሥትን የገቢ አሰባሰብ አቅም ከፍ ማድረግ እንዲሁም ከነዳጅ ነጻ የሆኑ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን አጠቃቀም በሀገር ውስጥ በስፋት ማበረታታት መሆኑ ተገልጿል።

እነዚህ አዳዲስ የፖሊሲ ማሻሻያዎች የጥቁር ገበያውን የምንዛሬ ጫና እና የኮንትሮባንድ ንግድን ምን ያህል ሊገቱት ይችላሉ የሚለው በቀጣይ የመንግሥት የተግባር አፈጻጸም ላይ የሚመዘን ይሆናል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ለወርቅ አቅራቢዎች ከዓለም አቀፍ የገበያ ዋጋ በላይ ይከፍል የነበረውን ከ5 እስከ 15 በመቶ የሚደርስ የማበረታቻ ክፍያ እ.ኤ.አ እስከ መጪው ሴፕቴምበር 2026 መጨረሻ ድረስ እንደሚያቆም የዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) በዚህ ሳምንት ባወጣው ሰነድ አስታውቋል። ተቋሙ እንዳስገነዘበው፣ ብሔራዊ ባንኩ ዳግም ካፒታል የመገንባት እቅዱ ጎን ለጎን በወርቅ ገበያ ውስጥ የሚያደርገውን ቀጥተኛ ተሳትፎ የሚያስቀር የረጅም ጊዜ ስትራቴጂ እስከ ዲሴምበር 2026 መጨረሻ ድረስ ተግባራዊ ይደረጋል። እስከዚያው ድረስ ግን ማዕከላዊ ባንኩ የወርቅ ጥራትን የማረጋገጥ አቅሙን እና የውስጥ አሰራር ሂደቱን ለማሻሻል እየሰራ ይገኛል።

የዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም ሰነድ፣ የህገ-ወጥ የወርቅ ንግድ ለትይዩ (ጥቁር) የውጭ ምንዛሬ ገበያ መስፋፋት የራሱን አስተዋጽኦ እያደረገ መሆኑን አብራርቷል። በተለይም የወርቅ ወጪ ንግድ ዋነኛ የውጭ ምንዛሬ ምንጭ በሆነበት ሁኔታ፣ ብሔራዊ ባንኩ የሚከፍለው የማበረታቻ ክፍያ ትይዩውን የውጭ ምንዛሬ ተመን ለመወሰን አስተዋፅዖ እያደረገ መሆኑ ህጋዊውን እና ትይዩውን ተመን ለማቀራረብ በሚደረገው ጥረት ላይ ማነቆ ሆኗል። ለዚህ የውጭ ምንዛሬ የገበያ ልዩነት መስፋፋት ሌሎች ምክንያቶች ተብለው ከተዘረዘሩት ውስጥ በባንኮች በኩል ያለው ከፍተኛ የግብይት ወጪ፣ ብሔራዊ ባንኩ የሚያስከፍለው የውጭ ምንዛሬ ኮሚሽን (በዚህ ሳምንት ወደ 1.5 በመቶ ዝቅ ብሏል)፣ እና የባንኮች የውጭ ምንዛሬ አመዳደብ አሰራር ላይ የሚስተዋሉ የጋራ ስምምነቶች ተጠቃሽ ናቸው። በተጨማሪም ከውጭ በሚገቡ እቃዎች ላይ የተጣለው ከፍተኛ የጉምሩክ ቀረጥ እና ታክስ ህገ-ወጥ የኮንትሮባንድ ንግድን በማበረታታት፣ ነጋዴዎች የውጭ ምንዛሬን ከጥቁር ገበያ እንዲፈልጉ እያስገደዳቸው መሆኑ በሰነዱ ተብራርቷል።

በሌላ በኩል በ2026/27 የበጀት ዓመት የኢትዮጵያ የወጪ ንግድ አፈጻጸም ጠንካራ ሆኖ እንደሚቀጥል የአይኤምኤፍ ባለሙያዎች ተንብየዋል። ከኖቬምበር 2025 ጀምሮ የቡና ዋጋ በዓለም አቀፍ ገበያ የ35 በመቶ ቅናሽ ቢያሳይም፣ ኢትዮጵያ ከዘርፉ የምታገኘው ገቢ ወደ ሶስት ቢሊዮን ዶላር ይጠጋል ተብሎ ይጠበቃል። የወጪ ንግዱ መሻሻል እና የዓለም አቀፍ የወርቅ ዋጋ መጨመር የሸቀጦች የንግድ ሚዛን ጉድለትን በዓመቱ መጨረሻ ወደ 12.6 ቢሊዮን ዶላር በትንሹ ጠበብ እንዲል ያደርገዋል ተብሏል።

ይሁን እንጂ በአሜሪካ እና ኢራን ግጭት ሳቢያ እየጨመረ የመጣው የነዳጅ ዋጋ፣ እንዲሁም የቡና እና የወርቅ ዋጋ በዓለም አቀፍ ገበያ ሊያሳይ የሚችለው የዋጋ ማሽቆልቆል በሀገሪቱ የውጭ ምንዛሬ ክምችት ላይ ጫና ሊፈጥር እንደሚችል ተቋሙ አስጠንቅቋል። በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ የውጭ ምንዛሬ ክምችት የ2.1 ወራት የገቢ ንግድን ብቻ የሚሸፍን ሲሆን፣ በ2028 በሚጠናቀቀው የአይኤምኤፍ ፕሮግራም ይህንን ክምችት ወደ 3.5 ወራት ለማሳደግ የታቀደው ግብ ፈታኝ ሊሆን እንደሚችል ተጠቁሟል።

የኢትዮጵያ የውጭ ምንዛሪ ክምችት ከሪፎርሙ በፊት ከነበረው በ20 እጥፍ አድጓል
**********************

የውጭ ምንዛሪ መጠባበቂያ ክምችት በ2018 በጀት ዓመት ከፍተኛ ጭማሪ በማሳየት መጠኑ ከማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያው በፊት ከነበረው በ20 እጥፍ ማደጉን የገንዘብ ፖሊሲ ኮሚቴ አስታውቋል።

ኮሚቴው ከ7ኛ ስብሰባው በኋላ በሰጠው መግለጫ እንዳብራራው፥ በሐምሌ ወር 2016 ተግባራዊ ከተደረገው ሁሉን አቀፍ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ ማግስት ሀገራችን በአጠቃላይ የውጭ ኢኮኖሚ ሚዛን ትርፍ ማስመዝገብ ችላለች።

ይህም ከሪፎርሙ በፊት ከነበረው ጉድለት አንፃር ሲታይ ዘርፉ ከፍተኛ መሻሻል ላይ መሆኑን ያመላክታል።

አጠቃላይ የማሻሻያ እርምጃዎቹ የውጭ ገበያ ተወዳዳሪነትን እና የውጭ ምንዛሪ ገቢን በማሳደግ የውጭ ኢኮኖሚ ዘርፉን ዘላቂነት እያረጋገጡ መሆኑ ተገልጿል።

በበጀት ዓመቱ የተመዘገበው የሸቀጦች ወጪ ንግድ ገቢ በሶስት እጥፍ ማደግ፣ እንዲሁም በግለሰቦች እና በመንግሥት የሃዋላ ፍሰት ላይ የታየው አበረታች መሻሻል የሸቀጦች ገቢ ንግድ መጨመርን በከፊል እንዲያካክስ ረድቶታል።

በዚህም የተነሳ በ2016 በጀት ዓመት 6.2 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ደርሶ የነበረው የሂሳብ ሚዛን ጉድለት በ2018 በጀት ዓመት ወደ 1.8 ቢሊዮን ዶላር በከፍተኛ ሁኔታ ሊቀንስ መቻሉ በመግለጫው ተጠቁሟል።

በተጨማሪም በበጀት ዓመቱ የተመዘገበው የካፒታል ሂሳብ ትርፍ ለአጠቃላይ የክፍያ ሚዛኑ መሻሻል የጎላ አስተዋፅዖ ማበርከቱ ተገልጿል።

ኮሚቴው የዓለም አቀፉን የገንዘብ ድርጅት (IMF) የሐምሌ 2018 ትንበያ ዋቢ በማድረግ እንደገመገመው፣ በመካከለኛው ምሥራቅ የተከሰተው ግጭት ቀደም ሲል ሲጠበቅ የነበረው የተረጋጋ የዓለም ኢኮኖሚ አቅጣጫ እንዲዛባ አድርጓል።

በመሆኑም ዓለም አቀፍ ዕድገት በ2026 ወደ 3.0 በመቶ እንደሚቀንስ እና በ2027 ደግሞ መጠነኛ መሻሻል በማሳየት 3.4 በመቶ እንደሚሆን ተተንብዮአል።

በተመሳሳይ፣ አጠቃላይ የዓለም የዋጋ ግሽበት በ2026 ወደ 4.7 በመቶ ጭማሪ ካሳየ በኋላ በ2027 ወደ 3.9 በመቶ ይቀንሳል ተብሎ የሚጠበቅ ቢሆንም፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ የአለመረጋጋት ስጋቶች አሁንም ድረስ መቀጠላቸውን ኮሚቴው አስገንዝቧል።
#ethiopia #ebc #nationalbankofethiopia #foreignexchange #economicreform #macroeconomics #exportgrowth #imf #globaleconomy

ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) በአምስተኛው የኢኮኖሚ ሪፎርም ግምገማ ማጠናቀቂያ ለኢትዮጵያ የ464 ሚሊዮን ዶላር ተጨማሪ የብድር ክፍያ ፈቀደ

ይህም አጠቃላይ የገንዘብ ድጋፉን 2.647 ቢሊዮን ዶላር አድርሶታል።

ድርጅቱ በሀገር በቀል የኢኮኖሚ ሪፎርም የተመዘገቡትን የወጪ ንግድ እና የታክስ ገቢ እድገቶች ያደነቀ ቢሆንም፣ በመካከለኛው ምስራቅ ጦርነት ምክንያት የነዳጅ ዋጋ መናር ያሳደረውን ጫና ለመቋቋም 200 ሚሊዮን ዶላር ቀድሞ እንዲለቀቅ ማድረጉን ገልጿል።

​በተጨማሪም IMF ሁለተኛ ዙር የዋጋ ንረት ከተከሰተ ብሔራዊ ባንክ ፖሊሲውን ይበልጥ ሊያጠብቅ እንደሚገባ አሳስቧል።

ባንኩ በወርቅ ግብይት ላይ ያለውን ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዲያቆም፣ ድጎማዎች ሲነሱ ተጋላጭ ወገኖች እንዲጠበቁ፣ እና አዳዲስ ገለልተኛ የቦርድ አባላትን በመሾም የባንኩን ገለልተኝነት እንዲያጠናክር መክሯል።

Seledadotio
Seledadotio

አዋሽ ባንክ ከታክስ በፊት 40.7 ቢሊዮን ብር ያልተጣራ ትርፍ ማግኘቱን አስታወቀ።

​#fastmereja I አዋሽ ባንክ እ.ኤ.አ. ጁን 30 ቀን 2026 በተጠናቀቀው የሒሳብ ዓመት በታሪኩ ከፍተኛ የተባለውን እመርታ በማስመዝገብ፣ ጠቅላላ የተቀማጭ ገንዘብ መጠኑን ብር 467.8 ቢሊዮን ማድረሱን የባንኩ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ፀሐይ ሽፈራው በዛሬው ዕለት በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ አስታወቁ።

ይህ አፈጻጸም ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነጻጸር የብር 135 ቢሊዮን (41 በመቶ) ጭማሪ ያሳየ ሲሆን፣ በባንኩም ሆነ በሀገሪቱ የግል ባንኮች ታሪክ በአንድ ዓመት ውስጥ የተመዘገበ እጅግ ከፍተኛው የተቀማጭ ገንዘብ ዕድገት መሆኑ ተነግሯል።

​የውጭ ምንዛሬ ግኝትን በተመለከተ፣ መንግሥት ካደረገው የውጭ ምንዛሬ ማሻሻያ ፖሊሲና ባንኩ ከተከተላቸው አሠራሮች በመነሳት ከፍተኛ ዕድገት የታየ ሲሆን፣ የ635 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ጭማሪ በማሳየት በሰኔ 2026 መጨረሻ ላይ ጠቅላላ የውጭ ምንዛሬ ግኝቱ 2.65 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ደርሷል። በተመሳሳይ የባንኩ ጠቅላላ ሀብት ብር 622 ቢሊዮን የደረሰ ሲሆን፣ የተከፈለ ካፒታሉ ደግሞ በ38 በመቶ (የብር 10.6 ቢሊዮን) ዕድገት በማሳየት 38.5 ቢሊዮን ብር ደርሷል።

ይህ የካፒታል መጠን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ለግል ባንኮች ካስቀመጠው ዝቅተኛው ባለ 5 ቢሊዮን ብር መመዘኛ ጋር ሲነጻጸር ከሰባት እጥፍ በላይ ከፍ ያለ በመሆኑ ባንኩ ሊያጋጥሙ የሚችሉ ስጋቶችን የመቋቋም አቅሙ በከፍተኛ ደረጃ ማደጉን ያሳያል ተብሏል።

​በበጀት ዓመቱ አዋሽ ባንክ ከብር 85.37 ቢሊዮን በላይ ጠቅላላ ገቢ የሰበሰበ ሲሆን፣ ጠቅላላ ወጪው ብር 44.62 ቢሊዮን ሆኖ ተመዝግቧል። በዚህም መሠረት ከቀረጥና ከቅናሽ በፊት ያለው ጠቅላላ ትርፍ (Gross Profit before Provision and Tax) ብር 40.7 ቢሊዮን የደረሰ ሲሆን፣ ይህም ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር የብር 11.8 ቢሊዮን ብልጫ አለው።

​ባንኩ በአሁኑ ወቅት ከ17 ሚሊዮን በላይ ደንበኞችን ማፍራት የቻለ ሲሆን፣ ይህንን ስኬት ያገኘው በሀገሪቱ ባሉት 1,010 መደበኛ ቅርንጫፎች፣ ከ10 በላይ የዲጂታል ቅርንጫፎች (e-branches)፣ ከ1,270 በላይ ኤቲኤሞች፣ ከ18,000 በላይ የባንክ ወኪሎች እንዲሁም እንደ Awash Birr Pro እና Online Banking ባሉ የኦንላይን ቴክኖሎጂዎቹ አማካኝነት ነው።

​አዋሽ ባንክ ባሳየው ተከታታይና እመርታ የተሞላበት የሥራ አፈጻጸም ምክንያት በGlobal Finance ለ5 ተከታታይ ዓመታት "የኢትዮጵያ ምርጥ ባንክ" ተብሎ የተመረጠ ሲሆን፣ የሽልማት ሥነ-ሥርዓቱም በሚቀጥለው ዓመት በሚካሄደው የዓለም ባንክና ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ስብሰባ ወቅት እንደሚፈጸም ታውቋል።

ባንኩ ከንግድ ሥራው ጎን ለጎን ማኅበራዊ ኃላፊነቱን ለመወጣት በተለያዩ ማኅበራዊና አካባቢያዊ ችግሮች ለተጠቁ የሕብረተሰብ ክፍሎች ድጋፍ የሚውል የብር 500 ሚሊዮን ወጪ ማድረጉም በመግለጫው ተጠቅሷል።
#ቢዝነስ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ትናንት የኢትዮጵያ መንግስት ክስ ሊመሰርቱበት ከተዘጋጁት የ1 ቢሊዮን ዶላር የዩሮ ቦንድ አበዳሪዎች ጋር በመርህ ደረጃ ስምምነት ላይ መድረሱን መዘገባችን ይታወሳል። ይህንን ዜና ተከትሎ፣ የፋይናንስ ባለሙያዎች የስምምነቱን ጥልቅ ይዘት፣ መንግስት የገባባቸውን አዳዲስ ግዴታዎች እና በቀጣይ የሀገሪቱ የዕዳ መክፈል አቅም ላይ የሚያሳድረውን ተጽዕኖ በስፋት እየተነተኑት ይገኛሉ።

ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉት የፋይናንስ ባለሙያው ዶ/ር አብዱልመናን መሐመድ፣ ስምምነቱ ሁለቱንም ወገኖች ከተለያየ አቅጣጫ ተጠቃሚ ያደረገ መሆኑን ያስረዳሉ። መንግስት ከተጋረጠበት የህግ ክስ ስጋት እና ከዓለም አቀፍ የፋይናንስ መገለል ለመዳን ይህንን ስምምነት ከመቀበል ውጪ "ሌላ ምንም ዓይነት የተሻለ አማራጭ አልነበረውም" ሲሉ ይሞግታሉ።

በአንጻሩ አበዳሪዎቹ (የቦንድ ባለቤቶቹ) የ12 በመቶ የዕዳ ቅናሽ (Haircut) ቢደረግባቸውም፣ አጠቃላይ ሊገጥማቸው ይችል የነበረውን ከፍተኛ ኪሳራ መቀነስ በመቻላቸው እና አዳዲስ መብቶችን በማግኘታቸው ለእነሱ "በጣም ጥሩ ስምምነት" መሆኑን ባለሙያው አስምረውበታል።

ባለሙያው በትንታኔያቸው ትልቅ ትኩረት የሰጡት አበዳሪዎቹ ስምምነቱን እንዲቀበሉ ያስቻላቸውን አዲሱን "የማኒ ዋራንት" አንቀጽ ነው። በዚህ ስምምነት መሰረት ኢትዮጵያ ወደፊት አዲስ ቦንድ ለዓለም አቀፍ ገበያ ብታቀርብ፣ እነዚህ ነባር አበዳሪዎች በከፍተኛ ወለድ ቅድሚያ የመግዛት መብት አግኝተዋል። ይህ የወደፊት ወለድ የአሜሪካ መንግስት ከሚከፍለው ወለድ ላይ 4.6% ተደምሮበት በአጠቃላይ እስከ 9 በመቶ ሊደርስ እንደሚችል ዶ/ር አብዱልመናን አብራርተዋል።
መንግስት የወለድ መጠኑ ከፍተኛ በመሆኑ የተነሳ አዲሱን ቦንድ ላለማውጣት (እንዳያወጣ) ቢወስን እንኳ፣ ለአበዳሪዎቹ እስከ 90 ሚሊዮን ዶላር የሚደርስ የካሳ ክፍያ (Buyout option) ለመክፈል መስማማቱ ከበድ ያለ የገንዘብ ግዴታ መሆኑን ባለሙያው አስረድተዋል። መጠኑ "በጣም ከፍተኛ" ቢሆንም፣ መንግስት ይህንኑ የካሳ ክፍያ አማራጭ ሊከተል እንደሚችል ግምታቸውን አስቀምጠዋል።

ምንም እንኳን ስምምነቱ ለመንግስት ከባድ የገንዘብ ጫናዎችን ያካተተ ቢሆንም፣ በሌሎች የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ማሻሻያ ውጥኖች ላይ ግን አዎንታዊ ሚና እንዳለው ባለሙያው ያምናሉ።

የዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) የስምምነቱን ይዘት የኢትዮጵያን የዕዳ ጫና የመሸከም አቅም ያገናዘበ ነው ብሎ ማረጋገጡ ትልቅ እርምጃ ነው። ከዚህም ባለፈ እንደ ቻይና እና ፈረንሳይ ካሉ የሁለትዮሽ አበዳሪ ሀገራት ጋር ለሚደረገው ሰፊ የዕዳ ሽግሽግ እና ማራዘም ድርድር በተፋጠነ ሁኔታ እልባት ለመስጠት ይህ የዩሮ ቦንድ ስምምነት ትልቅ የበር ከፋችነት ሚና እንደሚኖረው የፋይናንስ ባለሙያው ዶ/ር አብዱልመናን በትንታኔያቸው አመላክተዋል።

ኢትዮጵያ ያለባትን የ1 ቢሊዮን ዶላር የውጭ ዕዳ ለመክፈል ከአበዳሪዎቿ ጋር ስምምነት ላይ ደረሰች!

ኢትዮጵያ ከዓለም አቀፍ የግል አበዳሪዎች ተበድራው የነበረውን 1 ቢሊዮን ዶላር (ዩሮቦንድ) በወቅቱ መክፈል አቅቷት የነበረ ቢሆንም አሁን ግን ዕዳውን የምታቀልበት የመጀመሪያ ደረጃ ስምምነት ላይ መድረሷን የገንዘብ ሚኒስቴር አስታወቀ።

ኢትዮጵያ ከነበረባት 1 ቢሊዮን ዶላር ላይ የ12% ቅናሽ የተደረገላት ሲሆን በዚህ መሰረት የምትከፍለው ዕዳ ወደ 880 ሚሊዮን ዶላር ዝቅ ብሏል።

ይህንን 880 ሚሊዮን ዶላር እስከ 2029 ድረስ በ6.15% ወለድ በየደረጃው እንድትከፍል ጊዜ የተሰጣት ሲሆን ባለፉት ሁለት ዓመታት ሳትከፍል ያሳለፈችውን 99.4 ሚሊዮን ዶላር የወለድ ዕዳ ትከፍላለች።

ስምምነቱ ወደፊት ኢትዮጵያ ብድር ባስፈለጋት ጊዜ እስከ 1 ቢሊዮን ዶላር ድረስ በድጋሚ የመበደር መብት ወይም ዕድልን ያካተተ መሆኑ ተገልጿል።

ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) እና ዋናዎቹ አበዳሪ ሀገራት (ቻይና እና ፈረንሳይ) ስምምነቱን የደገፉ ሲሆን ይህም የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ገፅታ የሚያሻሽልና ተጨማሪ የውጭ ብድርና 1እርዳታ በቀላሉ እንድታገኝ በር የሚከፍት በመሆኑ .በገበያው ላይ ትልቅ ተስፋን ጥሏል።

በየአብሥራ ተፈራ

Seledadotio
Seledadotio

የዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ለኢትዮጵያና ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት አስቸኳይ የገንዘብ ድጋፍ ሊያደርግ ነው።

የዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) በቅርቡ በነበረው የኢራን ጦርነት ምክንያት የተፈጠረውን የኤኮኖሚ ቀውስ ለመታደግ ኢትዮጵያን ጨምሮ ለተወሰኑ የአፍሪቃ ሃገራት የሚሰጠውን የገንዘብ ድጋፍ ሊያሳድግ ነው። ድርጅቱ ድጋፉን ከማሳደግ በተጨማሪ ገንዘቡን በፍጥነት ለማቅረብ ማቀዱም ተሰምቷል።
የድርጅቱ ቃል አቀባይ ጁሊ ኮዛክ እንዳሉት በመርኃ ግብሩ ኢትዮጵያ ፣ጋምቢያ እና ቡርኪና ፋሶ ተጠቃሚ ሲሆኑ በተጨማሪ ማላዊ አዲስ የፋይናንስ ድጋፍ እንድታገኝ ከተቋሙ ጋር የተፋጠነ ውይይት እያደረገች መሆኑ ተገልጿል።

ከዚህ በተጨማሪ ሳኦ ቶሜ እና ፕሪንሲፔም የ25 ሚሊዮን ዶላር የትብብር መርሃግብር አካል የሆነውን 6.1 ሚሊዮን ዶላር ለማግኘት ከስምምነት መድረሳቸውን የፈረንሳይ ዜና አገልግሎት ዘግቧል።
የአይ ኤም ኤፍ (IMF) የአፍሪካ ዳይሬክተር ዘይን ዘይዳን በዋሽንግተን በሰጡት መግለጫ፥ በመካከለኛው ምስራቅ በተከሰተው ጦርነት ምክንያት የአፍሪካ ቀጠና "ከባድ ፈተና" ውስጥ እንደሚገኝ ተናግረዋል። ምንም እንኳን አሁን የተኩስ አቁም ስምምነት ቢደረስም በጦርነቱ ምክንያት የተስተጓጎለው የባህረ ሰላጤው ሀገራት የኃይል እና የነዳጅ ምርት ወደ ቀድሞ ቦታው ለመመለስ ከ6 እስከ 7 ወራት ሊፈጅ እንደሚችል ጠቁመዋል።
የነዳጅ ምርት አቅርቦቱ መቋረጥ በአፍሪካ ሀገራት ላይ ከፍተኛ የነዳጅ እና የማዳበሪያ ዋጋ ንረትን ያስከተለ መሆኑን የጠቀሰው ዘገባው አይ ኤም ኤፍ ይህንን ችግር ለመቅረፍ የአደጋ ጊዜ ፕሮግራሞቹን እያሰፋ መሆኑን ገልጿል።

እንደ ድርጅቱ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ኢትዮጵያን ጨምሮ ከሰሃራ በታች ያሉ የአፍሪካ ሀገራት ያደረጓቸው የኤኮኖሚ ማሻሻያዎች አሁን ለተከሰተው የኃይል አቅርቦት መናወጥ የተሻለ የመቋቋም አቅም እንዲኖራቸው ረድቷቸዋል ። ይሁን እንጂ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ ተጨማሪ የአፍሪካ ሀገራት የገንዘብ ድጋፍ ሊጠይቁ እንደሚችሉ ግን አልሸሸገም።

DW Amharic

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ መንግስት ለ2026/27 በጀት ዓመት ካቀረበው 2.34 ትሪሊዮን ብር ሪከርድ በጀት ውስጥ፣ 542.1 ቢሊዮን ብር (ወይም 3.4 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር) ለዕዳ ክፍያ ማዋሉ ተገለጸ። ይህ ግዙፍ ምደባ መንግስት ላቀደው ጠቅላላ በጀት የዕዳ መክፈያ ግዴታዎች ምን ያህል ከፍተኛውን የወጪ ድርሻ እየወሰዱ እንደሆነ በግልጽ የሚያሳይ ነው። የገንዘብ ሚኒስትሩ አቶ አህመድ ሺዴ በጀቱን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀረቡ ሲሆን የበጀት ማዕቀፉ ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ጋር የሚደረገውን የኢኮኖሚ ማሻሻያ፣ የውጭ ምንዛሬ ገበያውን ከፊል ነጻ ማድረግን፣ የ10.1 በመቶ የኢኮኖሚ ዕድገት ግብን እና እያደገ የመጣውን የወጪ ፍላጎት ታሳቢ ያደረገ መሆኑ ተገልጿል።

በአሁኑ ወቅት የዕዳ ክፍያ በመንግስት በጀት ውስጥ እጅግ ከፍተኛውን ድርሻ ይዟል። ይህ የዕዳ ክፍያ ከመደበኛ ወጪው 43.8 በመቶውን የሚሸፍን ነው። ይሁን እንጂ ትክክለኛው የዕዳ መክፈያ ፍላጎት 581.1 ቢሊዮን ብር መሆኑን ባለስልጣናቱ የገለጹ ሲሆን፣ ይህም የ39 ቢሊዮን ብር የፋይናንስ ክፍተት ፈጥሯል። ለዕዳ ክፍያ የተመደበው የዘንድሮው በጀት፣ ባለፈው በጀት ዓመት (2025/26) ተመድቦ ከነበረው 463.4 ቢሊዮን ብር ጋር ሲነጻጸር ከፍተኛ ጭማሪ አሳይቷል። የዚህ ጭማሪ ዋና ምክንያቶች ኢትዮጵያ ያለባት ከባድ የብድር ጫና እንዲሁም የብር የመግዛት አቅም መዳከም (በብር የሚከፈለውን የውጭ ዕዳ መጠን ስለሚያሳድገው) ናቸው። ኢትዮጵያ በ2023 መገባደጃ ላይ የአንድ ቢሊዮን ዶላር ዩሮቦንድ ዕዳዋን መክፈል ተስኗት የነበረ ሲሆን፣ የዕዳ ማክበጃ ድርድር በማድረግ ላይ ትገኛለች።

በገቢ እና ወጪ ዝርዝር ዕቅዱ መሰረት፣ መንግስት 1.82 ትሪሊዮን ብር ገቢ እና እርዳታ ለመሰብሰብ ያቀደ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 1.5 ትሪሊዮን ብሩ (ወይም 82 በመቶው) ከታክስ የሚሰበሰብ ነው። የታክስ አሰባሰቡን በዝርዝር ስንመለከት፣ ከደመወዝ ገቢ ግብር 97.3 ቢሊዮን ብር፣ ከሀገር ውስጥ ቀጥታ ታክስ 427.5 ቢሊዮን ብር፣ ከንግድ ትርፍ ግብር 263 ቢሊዮን ብር፣ ከተዘዋዋሪ ታክስ 278 ቢሊዮን ብር፣ እንዲሁም ከተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) 339 ቢሊዮን ብር ይሰበሰባል ተብሎ ይጠበቃል።
በሌላ በኩል 1.2 ትሪሊዮን ብር ለመደበኛ ወጪ እንዲሁም 568 ቢሊዮን ብር ለካፒታል ወጪ ተመድቧል። ከዚህም በተጨማሪ ለማዳበሪያ፣ ለነዳጅ እና ለኢትዮጵያ ነዳጅ ድርጅት አቅም ማሳደጊያ የሚውል 236.4 ቢሊዮን ብር የድጎማ በጀት ተይዟል። ለፌዴራል እና ለክልል አስተዳደሮች 520.6 ቢሊዮን ብር የበጀት ድጋፍ ሲመደብ፣ 14 ቢሊዮን ብር ደግሞ ለዘላቂ ልማት ግቦች ማስፈጸሚያ እንዲውል ተወስኗል።

መንግስት ወጪውን ቢያሳድግም የ308.6 ቢሊዮን ብር (የጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት 1.4 በመቶ) የተጣራ የበጀት ጉድለት ያጋጥመዋል ተብሎ ተገምቷል። ይህንን ክፍተት ለመሸፈን መንግስት በአብዛኛው ከሀገር ውስጥ በሚያገኘው 302.9 ቢሊዮን ብር ብድር ላይ የሚመረኮዝ ሲሆን፣ ከውጭ ምንጮች ይጠበቃል የተባለው 5.7 ቢሊዮን ብር ብቻ ነው። ይህ ሁኔታ የውጭ ፋይናንስ ውስን በመሆኑ መንግስት ክፍተቱን ለመድፈን በሀገር ውስጥ ብድር ላይ በእጅጉ ጥገኛ መሆኑን ያሳያል።

በጀቱ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ጸድቆ ለፓርላማ የተመራ ሲሆን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መንግስት የዕድገት ፍላጎቱን፣ እያሻቀበ ከመጣው የዕዳ ክፍያ፣ የድጎማ ጫና እና ውስን ከሆነው የውጭ ፋይናንስ ጋር እንዴት አጣጥሞ እንደሚሄድ በበጀቱ ላይ ሰፋ ያለ ውይይት ያደርጋሉ ተብሎ ይጠበቃል።

IMF ለኢትዮጵያ የ468 ሚሊዮን ዶላር ተጨማሪ የገንዘብ ድጋፍ የሚያስገኝ የስምምነት ደረጃ ላይ መድረሱን አስታወቀ

የኔታ ሚዲያ

የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) የባለሙያዎች ቡድን እና የኢትዮጵያ መንግሥት ባለሥልጣናት በ3.4 ቢሊዮን ዶላር የተራዘመ የብድር ማዕቀፍ (ECF) አምስተኛው ክለሳ ላይ ከስምምነት መድረሳቸውን ድርጅቱ አስታወቀ።

ይህ በባለሙያዎች ደረጃ የተደረሰው ስምምነት በIMF ሥራ አስፈጻሚ ቦርድ ሲጸድቅ ኢትዮጵያ ወደ 468 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር የሚጠጋ ተጨማሪ ገንዘብ ማግኘት የምትችል ይሆናል።

በአልቫሮ ፒሪስ የተመራው የIMF የባለሙያዎች ቡድን ከአምስተኛው ክለሳ ጋር በተያያዘ ከግንቦት 1 እስከ ግንቦት 12 ቀን 2018 ዓ.ም በአዲስ አበባ በአካል ከዚያ በኋላ ደግሞ በበይነ መረብ (ቨርቿል) ውይይት ሲያደርግ ቆይቷል።

የልዑካን ቡድኑ መሪ አልቫሮ ፒሪስ ባወጡት መግለጫ የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት አገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ አጀንዳቸውን በተሳካ ሁኔታ መተግበራቸውን መቀጠላቸውን ገልጸዋል።

እ.ኤ.አ እስከ 2026 መጀመሪያ ድረስ የምርት አመላካቾች፣ ወጪ ንግድ፣ የውጭ ምንዛሬ ክምችት እና የመንግሥት ገቢ መሻሻል ማሳየታቸውንና የዋጋ ንረትም መቀነሱን ጠቁመዋል።

ሆኖም በመካከለኛው ምስራቅ የተቀሰቀሰው ጦርነት በንግድ እንቅስቃሴ ላይ መስተጓጎል መፍጠሩን፣ ጊዜያዊ የነዳጅ እጥረት ማስከተሉን እና የገቢ ነዳጅና ማዳበሪያ ዋጋን በከፍተኛ ሁኔታ ማናሩን መግለጫው አመልክቷል።

ይህ ትልቅ ውጫዊ ተጽዕኖ ቢሆንም የኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ አሁንም ጠንካራ መሆኑንና በምርት ዕድገትና በሸማቾች ዋጋ ንረት ላይ ያሳደረው ተጽዕኖ እስካሁን መጠነኛ መሆኑ ተገልጿል።

የIMF መግለጫ በመካከለኛው ምስራቅ ጦርነት ምክንያት ዓለም አቀፋዊ አለመረጋጋትና የሸቀጦች ዋጋ መዋዠቅ በመጨመሩ፣ በኢኮኖሚው ላይ ሊደቀኑ የሚችሉ ስጋቶች መጨመራቸውን ያስጠነቅቃል። በመሆኑም ለነዚህ አዳዲስ ተግዳሮቶች ብልህ ምላሽ መስጠትና የሀብት አጠቃቀምን በጥንቃቄ መምራት እንደሚያስፈልግ አሳስቧል።

ማክሮ-ኢኮኖሚያዊ መረጋጋትን በዘላቂነት ለማስቀጠል የሚከተሉት መሠረታዊ እርምጃዎች እንዲወሰዱ ድርጅቱ መክሯል፦

• የገንዘብ ፖሊሲ ማጥበቅ፦ የዋጋ ንረትን ለመቆጣጠር ጥብቅ የገንዘብ ፖሊሲን ማስቀጠል።
• የውጭ ምንዛሬ ገበያ ማሻሻያ፦ የውጭ ምንዛሬ ገበያው ይበልጥ ግልጽና ውጤታማ በሆነ መንገድ እንዲሠራ ማድረግ።
• የአገር ውስጥ ገቢና ወጪ አስተዳደር፦ የአገር ውስጥ ገቢ ማሰባሰብን ማሳደግና የወጪ አስተዳደርን በጥንቃቄ በመምራት የፋይናንስ ዘላቂነትን ማረጋገጥ።

• መዋቅራዊ ማሻሻያዎች፦ የንግድ አካባቢን ማሻሻል፣ የፋይናንስ ዘርፉን ጥንካሬ ማጠናከርና የግል ዘርፉ መር ለሆነ ዕድገት በር መክፈት።

የውጭ ዕዳ ሽግሽግ

የኢትዮጵያን የዕዳ ዘላቂነት ለመመለስ የሚያስችል አጠቃላይ የውጭ ዕዳ ሽግሽግ (treatment) ለማግኘት መልካም ግስጋሴ እየታየ መሆኑን IMF ገልጿል። ከባለሥልጣናት አበዳሪዎች ጋር የሚደረገው የዕዳ መልሶ ማዋቀር ውይይት እንደተጠበቀው እየገፋ ሲሆን ከቦንድ ባለቤቶች ጋር የሚደረገው ድርድርም መቀጠሉ ተጠቅሷል።

የIMF ልዑካን ቡድን በአዲስ አበባ በነበረው ቆይታ ከገንዘብ ሚኒስትሩ አቶ አህመድ ሽዴ፣ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ ዶ/ር እዮብ ተካልኝ እና ከሌሎች ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች፣ እንዲሁም ከግል ዘርፉና ከልማት አጋሮች ተወካዮች ጋር ፍሬያማ ውይይት ማድረጉን በመግለጽ ለተደረገለት ትብብር ምስጋና አቅርቧል።

ይህ አምስተኛው ክለሳ በIMF ሥራ አስፈጻሚ ቦርድ ሲጸድቅ ኢትዮጵያ በዚሁ ማዕቀፍ እስካሁን ያገኘችው አጠቃላይ የገንዘብ ድጋፍ ወደ 2.65 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ከፍ ይላል።

የአይኤምኤፍ (IMF) የብር ምንዛሬ ሙሉ በሙሉ በገበያ እንዲወሰንና ድጎማዎች እንዲነሱ ጠየቀ

​#fastmereja I የዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ልዑክ በኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ማሻሻያ ፕሮግራም ላይ ያደረገውን አምስተኛ ግምገማ በአዲስ አበባ አጠናቋል። ድርጅቱ የኢትዮጵያ መንግስት የብርን የውጭ ምንዛሬ ተመን ሙሉ በሙሉ ለገበያ ፍላጎትና አቅርቦት እንዲተው፣ የመንግስት ቀጥተኛ ድጎማዎችን በሂደት እንዲያስወግድ እና የሀገር ውስጥ ታክስ ስብሰባን በከፍተኛ ሁኔታ እንዲያሳድግ ጠይቋል።

​ይህ የአይኤምኤፍ ጥያቄ ተግባራዊ መሆን መጀመሩን ተከትሎ፣ ውሳኔው በተራው ህዝብ እና በንግዱ ማህበረሰብ ላይ ፈጣንና ከፍተኛ ጫና እያሳደረ ይገኛል። የብር የመግዛት አቅም መውረድ፣ የዋጋ ንረት መናር እና የኑሮ ውድነት መባባስ ዋነኛ ማሳያዎች ናቸው።

በተጨማሪም መንግስት የታክስ ገቢውን ለማሳደግ የጀመረው ጥብቅ ቁጥጥር፣ መደበኛውን የታክስ ህግ የማስከበር ሂደት ወደ አስገዳጅ የቀየረው ይመስላል ሲሉ የዘርፉ ባለሙያዎች ስጋታቸውን ገልጸዋል።

​ምንም እንኳን ማሻሻያው የረጅም ጊዜ የኢኮኖሚ መረጋጋትን ያመጣል ተብሎ በዓለም አቀፍ ተቋማት ቢታመንም፣ በአጭር ጊዜ ውስጥ ግን ማህበረሰቡን እና የግሉን ዘርፍ ክፉኛ እየፈተነ ይገኛል። መንግስት በበኩሉ የድሆችን ጫና ለመቀነስ የማህበራዊ ደህንነት መረቦችን እንደሚዘረጋ ቀደም ሲል መግለጹ ይታወሳል።

ዘገባው የአዲስ ፎርቹን ነው።

"ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ዋና ዳይሬክተር ክርስታሊና ጆርጂየቫ ጋር ውይይት አድርገናል"ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)

ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ዋና ዳይሬክተር ክርስታሊና ጆርጂየቫ ጋር ተገናኝተን በኢኮኖሚያዊ እድገት፣ በአጋርነት እና ቅድሚያ በሚሰጣቸው የጋራ   ጉዳዮች ላይ ውይይት ማድረጋቸውን  ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በማህበራዊ ገጻቸው ባጋሩት መልዕክት አስታውቀዋል።

‎ለነበረን ጠቃሚ የሃሳብ ልውውጥና ቀጣይነት ላለው አጋርነት ምስጋናዬ የላቀ ነው ብለዋል።

‎ሁለተኛ አመቱን እየያዘ ያለው የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሸያ አፈጻጸም   IMF እንዴት እንደሚያየው በዝርዝር እንደሚገመገም ይጠበቃል።

seledadotio
seledadotio

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከIMF ዋና ዳይሬክተር ክርስታሊና ጆርጂየቫ ጋር ተወያዩ
***********

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ዋና ዳይሬክተር ክርስታሊና ጆርጂየቫ ጋር በኢኮኖሚያዊ ዕድገት፣ በአጋርነት እና ቅድሚያ በሚሰጣቸው የጋራ ጉዳዮች ላይ ሰፊ ውይይት ማድረጋቸውን ገለጹ።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በማኅበራዊ ትሥሥር ገጽ ባሰፈሩት መልዕክት፣ ‎”ለነበረን ጠቃሚ የሐሳብ ልውውጥ እና ቀጣይነት ላለው አጋርነት ምስጋናዬ የላቀ ነው” ብለዋል።
#ebc #ethiopia #pmabiyahmed #imf

የመካከለኛው ምስራቅ ጦርነት የሚቀጥል ከሆነ የከፋ የኢኮኖሚ ቀውስ ሊከተል ይችላል፦ IMF
*********************

የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ዋና ዳይሬክተር ክሪስታሊና ጆርጂዬቫ፣ የመካከለኛው ምስራቅ ጦርነት የሚቀጥል ከሆነ፣ የከፋ የኢኮኖሚ ቀውስ ሊከተል እንደሚችል አስጠነቀቁ።

ጦርነቱ የሚቀጥል ከሆነ የነዳጅ ዋጋ ንረቱ ተባብሶ የአንድ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ እስከ 125 ዶላር ሊደርስ እንደሚችል ስጋታቸውን ገልጸዋል።

በአሁኑ ወቅት በከፍተኛ ሁኔታ እያገረሸ ያለው የዋጋ ግሽበትም በዚሁ ከቀጠለ በዓለም ዙሪያ የኑሮ ውድነቱን ይበልጥ ያባብሰዋል ነው ያሉት።

IMF ግጭቱ በአጭር ጊዜ ውስጥ ይቆማል በሚል ቀደም ሲል አስቀምጦት የነበረው የ3.1% አማካይ ዕድገት እና የ4.4% አማካይ ግሽበት ትንበያም አሁን ባለው ሁኔታ ሊሳካ እንደማይችልና ሁኔታው ከዚህ የከፋ እንደሚሆን ጠቁመዋል።

ጦርነቱ በቶሎ ካልቆመ የዓለም ኢኮኖሚ ዕድገት ይበልጥ እየቀነሰና የዋጋ ግሽበት ደግሞ ይበልጥ እየጨመረ መሄዱ የማይቀር ነው ብለዋል።

በሀና ምንዳሁን
#middleeastwar #oilprice #economy #imf #ebc

ይህ ኤክስፖ እንዳያመልጣችሁ #ebcdotstream #ethiopia #economy #imf #growthforecast

ኢትዮጵያ የአፍሪካ የኢኮኖሚ ግስጋሴ መሪ

✅የ2026 የኢኮኖሚ እድገት ትንበያ (IMF): 9.2%

✅ከአፍሪካ ሀገራት መካከል ቀዳሚዋና ፈጣን እድገት አስመዝጋቢ
#ethiopia #ebc #ebcdotstream #development

ጅቡቲ የደረሱት ነዳጅ ጫኝ መርከቦች
#ethiopia ||ወደ ጅቡቲ ወደብ የደረሱ ሶስት ግዙፍ መርከቦች በኢትዮጵያ አጋጥሞ ለነበረው የነዳጅ እጥረት መጠነኛ እፎይታ እንደሚያመጡ ተገለጸ።

ከመጋቢት 19 እስከ 23 ባሉት ቀናት የደረሱት እነዚህ መርከቦች በአጠቃላይ 143 ሺህ ሜትሪክ ቶን የጄት ነዳጅ እና ናፍጣ ይዘው መምጣታቸው ታውቋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) በምስራቅ አፍሪካ ሀገራት ኢኮኖሚ ላይ ስላንዣበበው ስጋት አስጠንቅቋል።

በባህረ ሰላጤው አካባቢ እየታየ ያለው ጂኦፖለቲካዊ ውጥረት ዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮችን በማስተጓጎል እና የጭነት ትራንስፖርት ዋጋን በማስወደድ በቀጣናው ሀገራት ላይ ከፍተኛ የዋጋ ንረት ሊያስከትል እንደሚችል የድርጅቱ ትንታኔ አመልክቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #capitalnews #ethiopia #djibouti #fuelshortage #imf #eastafrica #globaleconomy #geopolitics #newsupdate #ነዳጅ #ኢትዮጵያ #ጅቡቲ #ኢኮኖሚ

በመካከለኛው ምስራቅ ያለው ግጭት በዓለም ኢኮኖሚ ላይ የሚያሳድረውን ጫና ለመቀነስ የጋራ ግብረ-ኃይል ተቋቋመ
#ethiopia | በመካከለኛው ምስራቅ እየተካሄደ ያለው ጦርነት በዓለም አቀፍ የኢነርጂ አቅርቦት እና በኢኮኖሚው መረጋጋት ላይ የደቀነውን ከፍተኛ ስጋት ለመቋቋም፣ ሦስቱ ግዙፍ ተቋማት ማለትም የዓለም ባንክ፣ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) እና ዓለም አቀፍ የኢነርጂ ኤጀንሲ (IEA) በጋራ ለመስራት መስማማታቸውን አስታወቁ።

ተቋማቱ ባወጡት የጋራ መግለጫ፣ ግጭቱ ያስከተለው የነዳጅ፣ የጋዝ እና የማዳበሪያ ዋጋ መናር በተለይም በታዳጊና ዝቅተኛ ገቢ ባላቸው ሀገራት ላይ የኑሮ ውድነት እና የልማት ጫና እያሳደረ መሆኑን ገልጸዋል። ይህንን የገበያ መዋዠቅ በዘላቂነት ለመቆጣጠር እንዲቻልም አዲስ አስተባባሪ ቡድን ማዋቀራቸውን ይፋ አድርገዋል።

የተቋማቱ ዋና ዋና የትኩረት አቅጣጫዎች፦

በጦርነቱ ምክንያት በኃይል አቅርቦት ላይ የሚታየውን መቆራረጥ እና የዋጋ መዋዠቅ በቅርበት መከታተል።

በዋጋ ንረት ሳቢያ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ቀውስ ለገጠማቸው ሀገራት የገንዘብ ድጋፍ ማቅረብ።

ሀገራት የኃይል አቅርቦት ዋስትናቸውን እንዲያረጋግጡና የኢኮኖሚ ጫናውን እንዲቋቋሙ የሚያስችሉ የፖሊሲ አማራጮችን መንደፍ።

ይህ ጥምረት በተለይ የማዳበሪያ ዋጋ መናር በዓለም አቀፍ የምግብ ዋስትና ላይ ሊያስከትል የሚችለውን አደጋ ለመቀነስ ልዩ ትኩረት እንደሚሰጥ ይጠበቃል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #worldbank #imf #iea #middleeastconflict #globaleconomy #energysecurity #ethiopia #economicnews