"የህዝብ፣ በህዝብ፣ ለህዝብ የሆነ አስተዳደር ከምድረ ገጽ አይጠፋም!"— አብርሃም ሊንከን
#ethiopia |ይህ 16ኛው የአሜሪካ ፕሬዝዳንት አብርሃም ሊንከን በፔንስልቬንያ በተደረገው የጌቲስበርግ ብሔራዊ መቃብር ምርቃት ወቅት ያደረጉትና የዓለምን የዲሞክራሲ ስርአት የለወጠ ታሪካዊ ንግግር ነበር።

በወቅቱ አሜሪካ በደም አፋሳሹ የእርስ በእርስ ጦርነት ውስጥ በነበረችበት ወቅት የተደረገው ይህ ንግግር እስከዛሬ ድረስ በዓለም ታሪክ ውስጥ እጅግ ተፅዕኖ ፈጣሪ ከሆኑ ንግግሮች አንዱ ተብሎ ይጥቀሳል።

ንግግሩ እጅግ አጭርና 272 ቃላት ብቻ የነበሩት ሲሆን ለማንበብ ከ2 እስከ 3 ደቂቃ ብቻ ነበር የፈጀው።

ከሊንከን በፊት ተናጋሪ የነበሩት ኤድዋርድ ኤቨሬት ለ2 ሰዓታት ያህል ረጅም ንግግር አድርገው የነበረ ቢሆንም ታሪክ ግን የሊንከንን አጭር ንግግር ዘክሮታል።

ሊንከን ዲሞክራሲን "የህዝብ፣ በህዝብ፣ ለህዝብ" በማለት ያቀረቡት ብያኔ እስከዛሬ ድረስ የመንግስታትና የዲሞክራሲ ዋነኛ መለኪያ ሆኖ እያገለገለ ይገኛል።

ንግግሩ በጦርነቱ የወደቁትን ወታደሮች ከማሰብ ባሻገር አሜሪካ አንድነቷ ተከብሮ የሰው ልጅ ሁሉ በነጻነትና በእኩልነት የሚኖርበት ሀገር እንድትሆን አዲስ ተስፋ የሰጠ ነበር።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopiaabrahamlincoln #democracy #government #gettysburgaddress #abrahamlincoln

"የአምብር ክትፉወ ከረ"

*ለሴቶች መስቀል "የጎመን ክትፎ"ዕለት
#ethiopia | ብዙ አይነት የጎመን ዝርያዎች ቢሆኖሩም ሁሉም አይነት የጎመን ዝርያዎች ግን ለጎመን ክትፎ ተመራጭ አይደሉም።

ለክትፎ የሚሆን ጎመን ለይቶ በማዘጋጀት ፣የተለያዩ ማጣፈጫዎችን ጨምሮ ቂቤ በማንጠር በባህላዊ የጎመን ክትፎ በመጨመር ሽማግሌዎች መርቀው፣ሴቶችና ልጆች ተሰባስበዉ በአንድነት የተዘጋጀዉን በመመገብና ቡና በመጠጣት የጎመን ክትፎ በአልን በደስታ ያከብሩታል።

ክትፎ ከጉራጌ ማህበረሰብ ጋር ያለው ግንኙነት በጣም ጥልቅ ነው።

ይህ ምግብ በእኛ በጉራጌዎች ባህል ውስጥ ትልቅ ቦታ ያለው ሲሆን ከምግብነት ባለፈም የማህበራዊና የባህል ትርጉም አለው።

ክትፎ የጉራጌን ህዝብ የባህል ማንነት ከሚያሳዩ ዋና ዋና ነገሮች አንዱ ሲሆን፣ምግቡን የማዘጋጀት እና የመመገብ ባህሉም ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ የኖረና የጉራጌን የማህበረሰብ አኗኗርና ወግን የሚያሳይ ነው።

የጎመን ክትፎ በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ ለወዳጅ ዘመድና ለእንግዶች የሚቀርብ ተወዳጅ ምግብ ነው።

አንድ ላይ ተሰብስቦ ክትፎ መብላት የቤተሰብንና የጓደኝነት ትስስር ያጠናክራል።

በተለይ እንደ መስቀል እና ሌሎች ክብረ በዓላት ሲከበሩ ክትፎ የደመቀው የበዓሉ አካል ሆኖ ያገለግላል።

ክትፎ ከዕለት ተዕለት ምግብነት ይልቅ ለልዩ አጋጣሚዎች የሚዘጋጅ ነው።

ለአብነት እንደ ሰርግ፣ ሀዘን፣ ቤተሰብ ጉብኝት፣ እንዲሁም የሀይማኖት በዓላት ላይ ክትፎ መቅረብ የተለመደ ነው።

ይህም ክትፎ ምን ያህል እንደሚከበርና ልዩ ቦታ እንደሚሰጠው ያሳያል።

ክትፎ አብዛኛውን ጊዜ ከሌሎች የአካባቢው ባህላዊ ምግቦች ጋር አብሮ ይቀርባል።

ከእነዚህም መካከል ጎመን (ጎመን ክትፎ) እና አይብ ጎልተው የሚጠቀሱ ሲሆን፣ ብዙውን ጊዜ ከጤፍ እንጀራ ይልቅ ቆጮ ተብሎ ከእንሰት የሚዘጋጀው ዳቦ አብሮ ይቀርባል።

ይህ ልዩ አዘገጃጀት የጉራጌን የምግብ አሰራር ዘይቤ ልዩና ውብ ያደርገዋል።

ክትፎ በዛሬው ጊዜ በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በውጪ ሀገርም ተወዳጅነት ያገኘ ምግብ ቢሆንም፣ አመጣጡና ባህላዊ አሰራሩ እንደዚሁም ጣዕሙ ግን ከጉራጌ ስም ጋር አብሮ የሚጠራ እንደሆነ ይታወቃል።

🖋Gurage Zone Government communication affairs

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #guragemeske #zone #government #communication

u12a0u12f2u1231 u12e8u1218u1295u130du1225u1275 u121du1225u1228u1273 u12e8u121au12abu1204u12f5u1260u1275 u1240u1295 u12edu134b u1206u1290 #government #ethiopia #governmentformation #ebc #ebcdotstream ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
አዲሱ የመንግሥት ምሥረታ የሚካሄድበት ቀን ይፋ ሆነ #government #ethiopia #governmentformation #ebc #ebcdotstream

የሂንዲ ቀን 2026 በአዲስ አበባ ተከበረ
#ethiopia | አዲስ አበባ | የሕንድ ኤምባሲ በአዲስ አበባ በቻንሰሪ ግቢ በመስከረም 19 ቀን 2026 የሂንዲ ቀን 2026ን በስኬት አክብሯል።

በዝግጅቱ ላይ ሂንዲ ተናጋሪዎች እና ሂንዲ ቋንቋን የማይናገሩ ተሳታፊዎች በትልቅ ተሳትፈዋል። በተለይም ኢትዮጵያውያን በከፍተኛ ቁጥርና በትልቅ ፍላጎት በመሳተፋቸው ከተሳታፊዎችና ከአዘጋጆች አድናቆት አግኝተዋል።

ተሳታፊዎቹ የሂንዲ ቋንቋ ያለውን ጠቀሜታ እንዲሁም ቋንቋውን ማስፋፋትና ማስተዋወቅ ያለውን አስፈላጊነት አንስተዋል።

በሂንዲ ቀን አከባበር ሥነ-ሥርዓቱ የተለያዩ የውድድር መርሃ ግብሮች፣ የግጥም ንባብ፣ ንግግር እና የሂንዲ ዘፈን አቀራረቦች ተካሂደዋል።

ተሳታፊዎችን ለማበረታታትም የሕንድ ኤምባሲ በዝግጅቱ ላይ ለተሳተፉ ሁሉ ሽልማትና የምስክር ወረቀት ሰጥቷል።
#india #ethiopia #hindidiwas2026 #hindi #addisababa #ministry of External Affairs, Government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, Government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, Government of IndiaMyGovIndiaDDNewsLiveAsian News International (ANI)All India Radio News

ሎተስ — የሕንድ ብሔራዊ አበባ

* ከጭቃ ውስጥ ወጥቶ የንጽሕና፣ የመንፈሳዊነትና የሕይወት መነቃቃት ምልክት የሆነው አበባ

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 18)
#ethiopia | ማኖጅ - Manoj V P.K. Vasudevan በመላ ሕንድ ( PAN INDIA) — እንዲያስጎበኝን የፕላቲኒየም ደረጃ (PLATINUM) ፈቃድ ተሰጥቶታል። የሕንድ መንግሥት የቱሪዝም ሚኒስቴር “Incredible India Tourist Guide” መታወቂያ ይዟል።

ማኖጅ ቪ - ለጉዟችንም፣ ለመረጃችንም በእጅጉን ጠቅሞናል። ሳይሰለች ፡ ሳይደክም በመንገድ ላይ እንደወይን ጠጅ የጣፈጡ ታሪኮችን በጥልቀት አጠጥቶናል።

ክብር ምስጋና - ለማኖጅ ቪ ይሁን።

በመንገድ ላይ ሎተስ አበባ ከወንዝ ዳርቻ ተመለከትኩ።

ሎተስ (Lotus)፣ በሳይንሳዊ ስሙ Nelumbo nucifera፣ የሕንድ ብሔራዊ አበባ ነው። በሕንድ ባህል ውስጥ ሎተስ ከአበባነት በላይ ትርጉም ያለው ምልክት ነው፤ በሃይማኖት፣ በፍልስፍና፣ በሥነ-ጥበብ፣ በሥነ-ሕንፃና በየዕለቱ የሕንድ ባህላዊ ምስል ውስጥ በጥልቅ የተሰረጸ ነው።

የሕንድ የባህል ተቋማትም ሎተስን በተለያዩ የሕንድ ቅርስ፣ ሥነ-ጥበብና የመንፈሳዊ ትርክቶች ውስጥ ያሳያሉ።

ሎተስ ምንድን ነው? - ስል ማኖጅን ጠየኩት።
እኔ እጠይቃለሁ - እርሱ ይመልሳል።

ሎተስ በውሃ ውስጥ የሚያድግ የውሃ ተክል ነው። ሥሩ በጭቃማ የውሃ ውስጥ ይገኛል፤ ግን ቅጠሉና አበባው ከውሃው ላይ ወጥተው ይታያሉ።

ይህ ባህሪው ለሕንዳውያን የጥልቅ ፍልስፍና ምሳሌ ሆኗል፦

“በጭቃ ውስጥ ቢያድግም ከጭቃው ንጹሕ ሆኖ ይወጣል።”

ስለዚህ ሎተስ ችግር ውስጥ እያለ ንጽሕናን መጠበቅ፣ ከአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ውበትን ማፍራትና ከጨለማ ወደ ብርሃን መውጣት የሚለውን ሐሳብ ይወክላል።

ሎተስና የሕንድ መንፈሳዊነት

ሎተስ በሂንዱ ሃይማኖታዊ ባህል እጅግ የተከበረ ነው። በብዙ የሕንድ ሥነ-ጥበብ ሥራዎች አማልክትና የመንፈሳዊ ምስሎች በሎተስ ላይ ቆመው ወይም ተቀምጠው ይታያሉ።

በተለይ ላክሽሚ (Lakshmi)፣ የብልጽግናና የሀብት አምላክት፣ በሎተስ ላይ ተቀምጣ በሚያሳይ ምስል በስፋት ትታወቃለች። ሎተስ ከብልጽግና፣ ውበትና ንጽሕና ጋር ይያያዛል።

በተጨማሪም በሕንድ ባህል ውስጥ ሎተስ ከፈጠራና ከመነሻ ጽንሰ-ሐሳቦች ጋር የተያያዙ ትርክቶች ይዟል።

በቡድሂዝም ውስጥ ያለው ትርጉም

ሎተስ በቡድሂስት ባህልም ከፍተኛ ምልክታዊ ትርጉም አለው።

የሰው ልጅ ከዓለማዊ መከራ፣ ጭንቀትና ፈተና ውስጥ እያለ ወደ ጥበብና መንፈሳዊ ንቃት ሊደርስ እንደሚችል ይወክላል።

ስለዚህ የሎተስ ምስል በቡድሂስት ቅርጻ-ቅርጽና ሥዕል ውስጥ በብዛት ይገኛል።

ለምን የሕንድ ብሔራዊ አበባ ሆነ?

ሎተስ ከሕንድ ሥልጣኔ ጋር ለረጅም ጊዜ የተያያዘ ተክል ነው። በሕንድ ታሪክ፣ ሥነ-ጥበብ፣ ሃይማኖታዊ ሥርዓቶችና ሥነ-ጽሑፍ ውስጥ የሚደጋገም ምስል ነው።

በመንፈሳዊ አስተሳሰብም ንጽሕናን፣ ትዕግሥትን፣ ውበትንና መነቃቃትን ስለሚወክል እንደ ብሔራዊ ምልክት ተስማሚ ሆኗል።

የሕንድ የባህል ሚኒስቴር ሰነዶች በሕንድ ብሔራዊ ምልክቶች መካከል ሎተስ - National Flower ሆኖ መመዝገቡን ያትታል።

ሎተስ በሕንድ ሥነ-ጥበብ

ሎተስ በሕንድ ሥዕል፣ ቅርጻ-ቅርጽ፣ ጌጣጌጥ፣ ጨርቃ-ጨርቅና ሥነ-ሕንፃ ውስጥ በብዛት ይገኛል።

የሕንድ የባህል ቅርስ ማስተዋወቂያ ሥራዎችም የሎተስ ምስል በተለያዩ የባህል ዕቃዎችና የጥበብ ሥራዎች ውስጥ ይታያሉ።

በተለይ የሎተስ ቅርጽ የተፈጥሮ ውበትን ከመንፈሳዊ ምልክት ጋር ያጣምራል።

ከተፈጥሮ ወደ ሥነ-ሕንፃ

በሕንድ ሥነ-ሕንፃም የሎተስ ቅርጽ በጣም የታወቀ ነው። የሎተስ አበባ የሚከፈትበት ቅርጽ እንደ መክፈት፣ መነቃቃትና ወደ ብርሃን መውጣት ተተርጉሞ በሕንድ የሥነ-ሕንፃ ባህል ውስጥ ተጠቅሷል።

የሎተስ ቀለም ምን ይወክላል?

ሮዝ ሎተስ — በተለይ ከመንፈሳዊነትና ከመለኮታዊ ክብር ጋር ይያያዛል።

ነጭ ሎተስ — ንጽሕናንና መንፈሳዊ ጸጥታን ይወክላል።

ሰማያዊ ሎተስ — በአንዳንድ የሥነ-ጥበብና መንፈሳዊ ትርጉሞች ጥበብና እውቀትን ያመለክታል።

ከጭቃ ወደ ውበት — የሕንድ ፍልስፍና

ሎተስን ከሕንድ ጋር የሚያገናኘው ትልቁ ምስላዊ መልዕክት ይህ ነው፦

ሥሩ በጭቃ ውስጥ ነው፤ ግን አበባው በውሃው ላይ ይከፈታል።

ይህ ለሕንድ ሥልጣኔ አንድ የሚያምር ፍልስፍናዊ ምሳሌ ሊሆን ይችላል፤ ሰው በዓለም ውስጥ ቢኖርም በዓለም አሉታዊ ጎኖች ሳይበከል ንጹሕ ሆኖ መኖር ይችላል የሚል ሐሳብ።

ስለዚህ ሎተስ ለሕንድ ብሔራዊ አበባ ብቻ አይደለም፤ የሕንድን የብዙ ሺህ ዓመታት ባህላዊ፣ መንፈሳዊና ፍልስፍናዊ ቅርስ የሚወክል ኃይለኛ ምልክት ነው።

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 19)
ይቀጥላል ....

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ኮቺ (Kochi / Cochin)
- የሕንድ “የአረቢያ ባሕር ንግሥት”
(Queen of the Arabian Sea)

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል 16 )
— ኮቺ፣ ሕንድ
#ethiopia | በደቡብ ምዕራብ ሕንድ በኬረላ (Kerala) ግዛት የምትገኘው ኮቺ (Kochi)—በቀደመው መጠሪያዋ ኮቺን (Cochin)—በታሪክ፣ በባህል፣ በንግድ እና በዘመናዊ የቴክኖሎጂ ዕድገቷ የምትታወቅ የሕንድ ቁልፍ የባሕር በርና የወደብ ከተማ ናት።

“የአረቢያ ባሕር ንግሥት” (Queen of the Arabian Sea) በሚል የክብር ስም የምትጠራው ይህች ከተማ ለዘመናት የቅመማ ቅመም ንግድ ማዕከል በመሆን ዓለም አቀፍ ነጋዴዎችን ስትስብ ቆይታለች።

ኮቺን ለመጎብኘት የመጣ ተጓዥ አንድ ከተማ ብቻ እንዳልጎበኘ ይሰማዋል። እዚህ ታሪክና ዘመናዊነት፣ ባህልና ንግድ፣ ባሕርና የውሃ መንገዶች፣ የቅኝ ግዛት ዘመን ሕንፃዎችና የዘመኑ የከተማ ሕይወት በአንድ ላይ ተዋህደው ይታያሉ።

ኮቺ (Kochi) ወይም ኮቺን (Cochin) በሕንድ ኬራላ ግዛት የምትገኝ ታሪካዊ የወደብ ከተማ ስትሆን፣ የኬራላ የንግድ ማዕከል በመሆን ትታወቃለች። “የአረቢያ ባሕር ንግሥት” በሚል ስያሜም ትጠራለች። ለዘመናት ከእስያና ከአውሮፓ የመጡ ነጋዴዎችና መርከቦች ወደዚህ ወደብ ይመጡ ነበር።

የቅመማ ቅመም ንግድ ከተማ

ኮቺን ለመረዳት የኬራላን የቅመማ ቅመም ታሪክ ማወቅ ያስፈልጋል። ኬራላ በበርበሬ፣ ካርዳሞም፣ ቅርንፉድ፣ ቀረፋ፣ ዝንጅብልና ሌሎች ቅመማ ቅመሞች ትታወቃለች። ኮቺ ደግሞ በዚህ የቅመማ ቅመም ንግድ ውስጥ ዋና የማሰባሰቢያና የመላኪያ ማዕከል ሆና ቆይታለች።

በተለይ Mattancherry የቅመማ ቅመም ንግድ የተጠናከረበት ታሪካዊ ስፍራ ነው። አይሁዶች፣ ጉጃራቲዎች፣ ኮንካኒዎች፣ ጄይኖች፣ ማራቲዎችና ሌሎች ማኅበረሰቦች በዚህ አካባቢ ሰፍረው የከተማዋን ባህላዊ ብዝሃነት አበልጽገዋል።

ማታንቼሪ ቤተ መንግሥት (Mattancherry Palace)፦ በ1555 በፖርቹጋሎች ተገንብቶ በኋላ በደች የተጠናከረው ይህ ቤተ መንግሥት የኬረላን ባሕላዊ ሥዕሎችና የታሪክ ቅርሶች አቃፊ ነው።

ኮቺ የኬረላ ግዛት የኢኮኖሚ፣ የንግድ እና የኢንዱስትሪ ማዕከል ናት።

Fort Kochi — ታሪክ በጎዳናዎች ላይ

ከኮቺ ታሪካዊ ስፍራዎች መካከል Fort Kochi ልዩ ቦታ አላት። ፖርቱጋሎች፣ ደች እና ብሪታኒያውያን በተለያዩ ዘመናት በአካባቢው ተጽዕኖ አሳድረዋል። የድሮ የአውሮፓ የሕንፃ ቅርጾች ከባህላዊ የኬራላ አርክቴክቸር ጋር ተቀላቅለው የሚታዩበት አካባቢ ነው።

በFort Kochi የሚገኙት St. Francis Church፣ Dutch Cemetery፣ Vasco House፣ Santa Cruz Basilica እና ሌሎች ታሪካዊ ሕንፃዎች ኮቺ በተለያዩ የታሪክ ዘመናት ያሳለፈችውን ሂደት ይናገራሉ።

ቅዱስ ፍራንሲስ ቤተክርስቲያን (St. Francis CSI Church)፦ በ1503 የተገነባችው ይህች ቤተክርስቲያን በሕንድ የመጀመሪያዋ የአውሮፓውያን ቤተክርስቲያን ስትሆን፣ ታዋቂው ፖርቹጋላዊ አሰሳዊ ቫስኮ ዳ ጋማ (Vasco da Gama) መጀመሪያ የተቀበረበት ቦታ በመሆኗ ይታወቃል።

የቻይና የዓሣ ማጥመጃ መረቦች
— የኮቺ ምልክት

Fort Kochiን ከሌሎች የዓለም ከተሞች የሚለየው አንዱ ድንቅ ነገር Chinese Fishing Nets — Cheenavala ነው።

እነዚህ ግዙፍ መረቦች በእንጨትና በቀርከሃ ምሰሶዎች ላይ ተደግፈው፣ በክብደት ሚዛን መርህ የሚሰሩ የዓሣ ማጥመጃ መሳሪያዎች ናቸው።

የኬራላ ቱሪዝም መረጃ እንደሚገልጸው ይህ የማጥመድ ዘዴ በኮቺ ዳርቻ ከ1350–1450 ዓ.ም. አካባቢ መታየቱ ይታመናል።

በፀሐይ መጥለቂያ ሰዓት የሚታዩት መረቦች በባሕሩ ላይ ግዙፍ ሥዕል ይመስላሉ። እንጨቶቹ ወደ ሰማይ ተዘርግተው፣ መረቦቹ ወደ ውሃው ሲወርዱና ሲወጡ መመልከት የኮቺ ጉዞ ልዩ ትውስታ ይሆናል።

የይሁዲ ምኩራብ (Paradesi Synagogue)

በማታንቼሪ 'Jew Town' በሚባለው አካባቢ የሚገኘው ይህ ምኩራብ በ1568 የተገነባ ሲሆን በደቡብ ኤሺያ ከሚገኙ የቆዩ ምኩራቦች አንዱ ነው።

የኮቺ የውሃ ዓለም

ኮቺ የምትታወቀው በባሕር ብቻ አይደለም። በዙሪያዋ የተዘረጉ የውሃ መስመሮች፣ ደሴቶች፣ ጀልባዎችና አረንጓዴ ዳርቻዎች የከተማዋን ሌላ ፊት ያሳያሉ። በጀልባ ሲጓዙ ከተማዋ ከሰማይ ጠቀስ ሕንፃዎች ወደ ባህላዊ ቤቶችና የዓሣ አጥማጆች መንደሮች ስትቀየር ይታያል።

የባሕር ንግድና ወደብ፦

ኮቺ በሕንድ ውቅያኖስ የንግድ መስመር ላይ የምትገኝ ተፈጥሯዊ የባሕር በር በመሆኗ የዓለም አቀፍ መርከቦች ማረፊያና የመርከብ ጥገና (Shipbuilding) ማዕከል ናት።

Kochi Water Metro — ዘመናዊ ኮቺ

እኔ በኮቺ ያለኝ ጉዞ ከታሪካዊው የFort Kochi ዓለም ብቻ አይደለም፤ የከተማዋን ዘመናዊ የውሃ መጓጓዣም ለማየት እድል አግኝቻለሁ።

Kochi Water Metro የከተማዋን የተለያዩ ክፍሎች በውሃ መስመሮች የሚያገናኝ ዘመናዊ የመጓጓዣ ሥርዓት ነው። የፕሮጀክቱ ኦፊሴላዊ መረጃ 75+ ኤሌክትሪክ ጀልባዎች፣ 15 መስመሮችና 75+ ኪሎሜትር የሚደርስ አውታረ መስመር እንዳለው ያሳያል።

ይህ ማለት ኮቺ የድሮ የጀልባ ባህልን ብቻ አትጠብቅም፤ ውሃውን እንደ ዘመናዊ የከተማ መጓጓዣ መሠረተ ልማትም ትጠቀማለች።

ከተማዋ የሜትሮ ባቡር (Kochi Metro) እና በባሕር ላይ የሚንቀሳቀስ የውኃ ሜትሮ (Kochi Water Metro) አቀናጅታ በመጠቀም የትራፊክ ፍሰቷን የዘመነ አድርጋለች።

የባህልና የሃይማኖት ብዝሃነት

ኮቺ የተለያዩ ሕዝቦችና ባህሎች ለዘመናት የተገናኙባት ከተማ ናት። በMattancherry አካባቢ ቤተ ክርስቲያናት፣ መስጊዶች፣ ምኩራቦች እና የተለያዩ የማኅበረሰብ መኖሪያዎች በአንድ ቦታ ይገኛሉ።

ይህ ብዝሃነት ኮቺን ከቱሪስት መዳረሻ በላይ ያደርጋታል፤ ከተማዋ የንግድ፣ የፍልሰት፣ የሃይማኖትና የባህል መገናኛ ቦታ እንደነበረች የሚያሳይ ሕያው ማስረጃ ናት።

ማሪን ድራይቭ (Marine Drive)፦

በከተማዋ መሐል የሚገኝ፣ የባሕርና የዘመናዊ ሕንፃዎችን ውበት የሚያሳይ ረጅም የእግር መንገድና የንግድ ማዕከል ነው።

የኬራላ ጣዕም

ኮቺን ማየት ብቻ ሳይሆን መቅመስም ነው። የኬራላ ምግብ በኮኮናት፣ በቅመማ ቅመም፣ በዓሣና በባህላዊ የምግብ አዘገጃጀት የተለየ ጣዕም አለው። በቅመማ ቅመም ገበያዎች ውስጥ ሲዘዋወሩ የበርበሬ፣ የካርዳሞም፣ የቀረፋና የዝንጅብል ሽታ የጉዞውን ልምድ ያሟላዋል።

ኮቺን ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ (Cochin International Airport - CIAL)፦ ሙሉ በሙሉ በፀሐይ ኃይል (Solar Power) በመሥራት በዓለም የመጀመሪያው አውሮፕላን ማረፊያ በመሆን የዓለም አቀፍ አካባቢ ጥበቃ ሽልማት አሸናፊ ሆኗል።

ቱሪዝምና ተፈጥሮአዊ ውበት
(Tourism & Environment)

ኮቺ በዓለም አቀፍ ቱሪስቶች ዘንድ በብዛት ከሚጎበኙ የሕንድ ከተሞች አንዷ ናት።

ቸራይ የባሕር ዳርቻ (Cherai Beach)፦ ለዋና፣ ለእግር ጉዞ እና ለዶልፊን እይታ ተስማሚ የሆነ ውብ የባሕር ዳርቻ ነው።

የባሕርና የሐይቅ ትስስር (Backwaters)፦

በቦይ እና በሐይቆች የተከበቡት አካባቢዎች በቤት-መርከቦች (Houseboats) የሚደረጉ ጉዞዎችን ያቀርባሉ።

ባሕላዊ ኪነ-ጥበብ፦

የኬረላ ባህላዊ የውዝዋዜና የትያትር ጥበብ የሆነው ካታካሊ (Kathakali) የቀጥታ ትርኢቶች በየቀኑ ለጎብኚዎች ይቀርባሉ።

ማጠቃለያ

ኮቺ በጥንታዊ የታሪክ ቅርስ እና በዘመናዊ የአረንጓዴ ቴክኖሎጂ ልማት መካከል ፍጹም ሚዛን የጠበቀች፣ በደቡብ ኤሺያ ፈጣን ዕድገት እያስመዘገቡ ካሉ ማረፊያዎች አንዷ ናት።

ኮቺን ሲለዩ...

ኮቺ እንደ አንድ መዳረሻ ብቻ አትታይም። በአንድ በኩል የቻይና የዓሣ መረቦች የቆየውን የባሕር ታሪክ ይነግራሉ፤ በሌላ በኩል የWater Metro ጀልባዎች የዘመናዊ ሕንድን ገጽታ ያሳያሉ። Fort Kochi ያለፈውን ዘመን ያስታውሳል፤ የዘመኑ ከተማ ደግሞ ወደፊት የምትጓዝ ኮቺን ያሳያል።

ኮቺ ታሪክን በሙዚየም ውስጥ ብቻ የማታስቀምጥ፣ በጎዳናዎቿ፣ በባሕሯ፣ በውሃ መንገዶቿ፣ በገበያዎቿ እና በሰዎቿ ውስጥ በየቀኑ የምትኖር ከተማ ናት።

ለእኔም የኮቺ ጉዞ የአንድ ከተማ ጉብኝት ብቻ ሳይሆን፣ የባሕር ታሪክን፣ የቅመማ ቅመም ንግድን፣ የኬራላን ባህልና የዘመናዊ ሕንድን ፈጠራ በአንድ ጉዞ የመመልከት ተሞክሮ ሆኖ ይቀራል።

ኮቺ — ያለፈው ታሪክ ከወደፊቱ ጋር የሚገናኝባት ከተማ!

የጉዞ ማስታወሻ — ክፍል 17

ይቀጥላል...

Getu Temesgen — ጌጡ ተመስገን
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababaindiainethiopia #indiaethiopia #brics #kumarakom #kerala #vembanadlake #kottayam #india #newdelhi #traveldiary #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #kerala #shaikhhassankhan #sevensummits #mountaineering #everest #india #travelstory

የውሃ መንገዶች ገነት ...
ኩማራኮም (Kumarakom) — ኬራላ፣ ሕንድ

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 14)

ከኬሬላ፣ ከደቡባዊ ሕንድ አልወጣሁም።
#ethiopia | ኬራላን ስጎበኝ ከነበሩኝ የጉዞ ፍላጎቶች መካከል አንዱ ታዋቂውን የኩማራኮምን የውሃ ዓለም በዓይኔ ማየት ነበር።

ኩማራኮም በሕንድ ኬራላ ግዛት፣ በኮታያም (Kottayam) ወረዳ፣ በቬምባናድ (Vembanad) ሐይቅ ዳርቻ ላይ የምትገኝ ታዋቂ የቱሪስት መዳረሻ ናት።

ቦታዋን ልዩ የሚያደርገው ሐይቁ ብቻ አይደለም። የውሃ መንገዶቿ፣ የኮኮናት ዛፎቿ፣ የሩዝ ማሳዎቿ፣ የገጠር መንደሮቿ፣ የጀልባ ጉዞዎቿና ከውሃው ጋር የተሳሰረው የሰዎቿ ዕለታዊ ሕይወት ናቸው ኩማራኮምን ልዩ የሚያደርጉት።

በተለይም በባህላዊው Kettuvallam የጀልባ ዓይነት የሚደረገው የውሃ ጉዞ ኩማራኮምን ከኬራላ የውሃ መንገድ ቱሪዝም ጋር በጥብቅ ያገናኛታል።

እዚህ ውሃው መንገድ ነው።

ጀልባው መጓጓዣ ነው።

ኮኮናቱ የመልክዓ ምድሩ አካል ብቻ ሳይሆን የኑሮ አካል ነው።

ሐይቁም የተፈጥሮ ሀብት ብቻ ሳይሆን የሰዎች ዕለታዊ ሕይወት ነው።

የእኔ የኩማራኮም ጉዞ

ኬራላን ለመጎብኘት ስወስን፣ ኩማራኮምን ማየት ከምፈልጋቸው ቦታዎች መካከል አንዷ ነበረች።

ስለ ኬራላ የውሃ መንገዶች ከዘጋቢ ፊልሞች ብዙ አይቻለሁ። የBBC እና Al Jazeera ዘገባዎችም በአእምሮዬ የተለያዩ ምስሎችን ትተውልኝ ነበር።

ነገር ግን ማየትና መኖር ሁለት የተለያዩ ነገሮች ናቸው።

ስለዚህ በዚህ ጉዞ ከማየት በላይ ለመሰማት ፈለግሁ።

ተሳካ።
ሆነ።
ተከናወነ።

ወደ ኩማራኮም ስደርስ የመጀመሪያው የተሰማኝ ነገር ጸጥታ ነበር።

ከከተማ ጫጫታ የተለየ ሰላም።

በዙሪያዬ የኮኮናት ዛፎች፣ የውሃ መንገዶች፣ የሩዝ ማሳዎችና በውሃው ዳር የተቀመጡ ትንንሽ ቤቶች ተዘርግተው አየሁ።

በዚያ ቅጽበት ከተማዋን በፍጥነት ለማለፍ ሳይሆን፣ ቆሜ ለመመልከት እንደመጣሁ ተሰማኝ።

---

በቬምባናድ ሐይቅ ላይ...

በኩማራኮም ካደረግኳቸው ነገሮች መካከል በጀልባ መጓዝ በጣም የማልረሳው ተሞክሮ ነበር።

ጀልባው በቀስታ ሲንሳፈፍ እኔም በዙሪያዬ ያለውን ዓለም በጸጥታ እመለከት ነበር።

የውሃው ሞገድ፣ የነፋሱ ንፋስ፣ የወፎች ድምፅ፣ በሩቅ የሚታዩ ጀልባዎች፣ የኮኮናት ዛፎች...

ሁሉም እንደ አንድ ተፈጥሯዊ ሙዚቃ ነበር።

ከአንዱ መንደር ወደ ሌላው መንደር በጀልባ እየተጓዝኩ ነው።

ከጀልባው ላይ ሆኜ የአካባቢውን ሰዎች ዕለታዊ ሕይወት መመልከት በጣም ያስደስተኝ ነበር።

አንዳንዶች በትንንሽ ጀልባዎች ይጓዛሉ፤ ሌሎች በውሃው ዳር ይሠራሉ።

እኔ ከቱሪስት መስህብ ይልቅ የሰዎችን እውነተኛ ዕለታዊ ሕይወት ማየት ስለምወድ፣ ይህ የጉዞው ክፍል በተለይ ደስ አሰኝቶኛል።

ያን ጊዜ አንድ ነገር ተረዳሁ፦

አንዳንድ ጉዞዎች የሚያስተምሩት በምንደርስበት ቦታ ሳይሆን፣ በጉዞው ላይ በምናገኘው ሰላም ነው።

---

የኩማራኮም የተፈጥሮ ሙዚቃ

የኩማራኮም ሌላው የማልረሳው ነገር የተፈጥሮ ድምፅ ነው።

የወፎች ጩኸት፣ የውሃው ድምፅና በነፋስ የሚንቀሳቀሱት የኮኮናት ቅጠሎች እንደ ተፈጥሯዊ ሙዚቃ ሆነው ተሰሙኝ።

የKumarakom Bird Sanctuary አካባቢም የኬራላ የተፈጥሮ ሀብት ምን ያህል የበለፀገ እንደሆነ እንድገነዘብ አድርጎኛል።

---

ከጉዞዬ በጣም የተለየ ትዝታ የሆነልኝ ደግሞ የፀሐይ መጥለቂያው ነው።

ፀሐይ በቀስታ ከአድማስ ጀርባ ስትጠልቅ፣ ብርሃኗ በቬምባናድ ሐይቅ ላይ ይንጸባረቅ ነበር።

እኔም ያን ዕይታ በጸጥታ እመለከት ነበር።

በዚያ ቅጽበት ስልኬን አውጥቼ ፎቶ ከማንሳት ይልቅ ያንን ትዕይንት በዓይኔ ለማስቀረት ፈለግሁ።

ምክንያቱም፣

አንዳንድ ውብ ጊዜያት በካሜራ ውስጥ ከሚቀመጡት በላይ በልብ ውስጥ ሲቀመጡ ይሻላሉ።

---

ኩማራኮም ቶዲ

ከኮኮናት ዛፍ እስከ የኬራላ ገጠር ማዕድ

ኩማራኮምን ስጎበኝ የተለየ ትኩረቴን የሳበው የቬምባናድ ሐይቅ ውበት ብቻ አልነበረም።

ከውሃ መንገዶቹና ከኮኮናት ዛፎቹ ጋር የተሳሰረው የኬራላ ባህላዊ የቶዲ ባህልም የጉዞዬ አንድ ልዩ ክፍል ሆነ።

ቶዲ (Toddy) ወይም ካሉ (Kallu) በኬራላ ከኮኮናት ዛፍ የሚገኝ ጭማቂ በተፈጥሮ ሲፈላ የሚዘጋጅ ባህላዊ መጠጥ ነው።

ቶዲን ግን እዚህ እንደ መጠጥ ብቻ መመልከት የኬራላን ባህል በከፊል ብቻ ማየት ይሆናል።

ከምግብ፣ ከገጠር ሕይወት፣ ከኮኮናት ዛፍና ከአካባቢው ማኅበራዊ ባህል ጋር የተሳሰረ የኑሮ አካል ነው።

ቶዲ የሚጀምረው ከኮኮናት ዛፍ ነው።

የተለየ ክህሎት ያላቸው ሰዎች ወደ ዛፉ በመውጣት ከአበባው ክፍል የሚወጣውን ጭማቂ ይሰበስባሉ። ከዚያም ጭማቂው በተፈጥሮ ሲፈላ የአልኮል ይዘት ይፈጠርበታል።

ከኮኮናት ዛፍ የሚጀምረው ይህ ሂደት እስከ የኬራላ ገጠር ማዕድ ድረስ ይደርሳል።

---

ቶዲ እና የኬራላ ምግብ

በኩማራኮም የቶዲ ሱቅ ላይ ያስተዋልኩት አንድ ልዩ ነገር ቶዲ ከምግብ ጋር ያለው ጥምረት ነው።

የባህር ምግቦች፣ የዓሣ ካሪ፣ ታፒዮካ (Kappa) እና በቅመም የተዘጋጁ የኬራላ ምግቦች ከቶዲ ጋር በሰፊው ይታወቃሉ።

የቶዲ ሱቁን በቀላሉ የመጠጥ ቤት ብቻ አድርጎ መመልከት አልፈለግሁም።

ለእኔ ይህ የኬራላን ምግብ፣ የገጠር ባህልና የአካባቢውን የኑሮ ዘይቤ በአንድ ማዕድ ላይ ለመመልከት የሚያስችል ሌላ የጉዞ ተሞክሮ ነበር።

የባህር ምግብ፣ የቅመም ሽታ፣ የኮኮናት ጣዕም፣ ታፒዮካ እና የዓሣ ካሪ...

ይህ ሁሉ የኬራላን ገጠር ማዕድ በራሱ ታሪክ እንዳለው አሳየኝ።

---

የኩማራኮም ሌላ ገጽታ

በጀልባ ከቬምባናድ ሐይቅ ላይ ስጓዝ ያየኋቸው የኮኮናት ዛፎችና የውሃ መንገዶች ከቶዲ ባህሉ ጋር ሲገናኙ፣ ኩማራኮምን በሌላ መልኩ እንድመለከታት አደረጉኝ።

ከዚያ በፊት ኮኮናት ለእኔ የኬራላ ውብ መልክዓ ምድር አካል ብቻ ነበር።

አሁን ግን ከኮኮናት ዛፍ ጀምሮ ወደ ምግብ፣ ወደ ሥራ፣ ወደ ገጠር ኑሮና ወደ ባህል የሚያያዝ ረጅም ታሪክ እንዳለው ተረዳሁ።

ኩማራኮምን መጎብኘት ማለት ሐይቁን ብቻ ማየት አይደለም።

የኬራላን ሕይወት ከውሃው፣ ከኮኮናት ዛፉ፣ ከምግቡና ከሰዎቹ ጋር ማየት ነው።

የመጨረሻው የጀልባ ጉዞ...

የኩማራኮምን ስንብት ሳደርግ በጀልባው ላይ “Deep Focus Tabla Vol. XI” እየተሰማ ነበር።

የታብላው ድምፅ፣ የውሃው ሞገድ፣ የኮኮናት ዛፎች እና ቀስ ብሎ የሚርቀው የኩማራኮም መልክዓ ምድር...

ሙዚቃው እና የውሃው ድምፅ እንደተቀላቀሉ ተሰማኝ።

እኔም በዚያ ጀልባ ላይ ተሳፍሬ ኩማራኮምን በቀስታ ተሰናበትኳት።

እዚህ የተማርኩት ነገር አንድ ነው፦

አንዳንድ ቦታዎች የምንጎበኛቸው ብቻ አይደሉም፤ የምንሰማቸው፣ የምንኖራቸውና በልባችን የምናስቀራቸው ናቸው።

በአእምሮዬ - በልቤ የሚቀር።

ደህና ሁኚ — ኩማራኮም።
ደህና ሁኚ።

የጉዞ ማስታወሻ — ክፍል 15

ይቀጥላል...

Getu Temesgen — ጌጡ ተመስገን
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababaindiainethiopia #indiaethiopia #brics #kumarakom #kerala #vembanadlake #kottayam #india #newdelhi #traveldiary #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ኬራላ፤ “God’s Own Country”

* ኬራላ፤ የተፈጥሮ፣ የባህልና የእምነት ውበት የተሰነቀባት የሕንድ ግዛት

የጉዞ ማስታወሻ ( 10 )

ከጌጡ ተመስገን — ሕንድ

Ethiopia | “ኬራላ” የሚለውን ስም ስንሰማ ብዙዎቻችን በአእምሯችን የምናመጣው አረንጓዴ የዘንባባ ዛፎች፣ ሰፊ የውሃ መስመሮች፣ የጀልባ ቤቶች፣ የሻይ እርሻዎች፣ የአረብ ባሕር ዳርቻዎችና የደቡብ ሕንድ ልዩ ባህል ነው።

ኬራላ በሕንድ ደቡብ-ምዕራብ ጫፍ፣ በምዕራብ በአረብ ባሕርና በምሥራቅ በዌስተርን ጋትስ (Western Ghats) መካከል የምትገኝ ግዛት ናት። ስፋቷ 38,863 ካሬ ኪሎ ሜትር ሲሆን፣ ወደ 580 ኪሎ ሜትር የሚጠጋ የባሕር ዳርቻ አላት። ግዛቱ 14 ወረዳዎች አሉት።

ኬራላ፤ “God’s Own Country”

ኬራላ በቱሪዝም ዘርፍ “God’s Own Country” በሚል መጠሪያ በዓለም የምትታወቅ ናት። ይህ ስም በተፈጥሮ ውበቷ የተነሳ የተሰጣት ሲሆን፣ ባሕር፣ ተራራ፣ ወንዝ፣ ሐይቅ፣ የውሃ መስመር፣ ደንና የእርሻ መሬት በአንድ ስፍራ የሚገናኙባት ልዩ የተፈጥሮ ስፍራ ናት።

ከአረብ ባሕር ዳርቻ እስከ ዌስተርን ጋትስ ተራሮች ድረስ ያለው የመሬት ልዩነት ኬራላን ለቱሪዝም በጣም ምቹ አድርጓታል። በግዛቱ 44 ተያያዥ ወንዞች እንዳሉ የኬራላ ቱሪዝም መረጃ ያሳያል።

ዋና ከተማዋ ቲሩቫናንታፑራም

የኬራላ ዋና ከተማ ቲሩቫናንታፑራም ናት። ከተማዋ በግዛቱ ደቡብ-ምዕራብ ጫፍ የምትገኝ ሲሆን፣ ከተማዋን በታሪክ፣ በእምነትና በባህል የሚያስተሳስረው ዋነኛ ምልክት ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ ነው።

ከተማዋ ከአናንታ ፓድማናብሃ፣ የቪሽኑ መልክ ጋር የተያያዘች ሲሆን፣ በታሪክም የTravancore መንግሥት ዋና ማዕከል ነበረች።

በዚህ ከተማ የሚገኘው Sree Padmanabhaswamy Temple በኬራላ የሃይማኖትና የታሪክ ቅርስ ውስጥ ልዩ ስፍራ ይይዛል።

የውሃ ሀገር፤ የኬራላ ባክዋተርስ

ኬራላን ከሌሎች የሕንድ ክፍሎች በጣም የሚለያት አንዱ ታላቅ የተፈጥሮ ሀብቷ Backwaters ነው።

ይህ የሐይቆች፣ የወንዞች፣ የቦዮችና የሐይቅ መሰል የውሃ መስመሮች ሰፊ አውታር ነው። በአላፑዛ (Alappuzha)፣ ኩማራኮም (Kumarakom) እና ኮላም (Kollam) አካባቢዎች የሚታየው የውሃ ዓለም ከኬራላ ቱሪዝም ዋነኛ መለያዎች አንዱ ነው።

በባክዋተርስ ላይ በHouseboat መጓዝ ከኬራላ ጉዞ የማይረሳ ተሞክሮ ነው። ተጓዦች በጀልባ ቤቶች ላይ እየተጓዙ የሩዝ እርሻዎችን፣ የኮኮናት ዛፎችን፣ ትንንሽ መንደሮችንና በውሃ ዳር የሚኖሩ ማኅበረሰቦችን ይመለከታሉ።

ተራሮችና የሻይ እርሻዎች

ከባሕር ዳርቻዎች በምሥራቅ በኩል የሚወጡት የዌስተርን ጋትስ ተራሮች ኬራላን ሌላ ዓለም ያደርጓታል።

ሙናር (Munnar) በተለይ በሻይ እርሻዎቿ፣ በቀዝቃዛ አየር ንብረቷና በተራራማ መልክዓ ምድሯ የምትታወቅ ናት። በኬራላ የሚገኘው Anamudi ተራራም 2,694 ሜትር ከፍታ ያለው የግዛቱ ከፍተኛው ጫፍ ነው።

የአረብ ባሕር ዳርቻ

ኬራላ ረጅም የባሕር ዳርቻ አላት። Kovalam፣ Varkala፣ Marari፣ Bekal እና Muzhappilangad ከሚታወቁ የባሕር ዳርቻዎቿ መካከል ናቸው።

የባሕሩ ዳርቻ፣ የኮኮናት ዛፎችና የሞቃታማ አየር ንብረት ኬራላን ለዕረፍትና ለቱሪዝም ተመራጭ ስፍራ አድርጓታል።

ታሪክ፤ የቅመማ ቅመም መንገድ

ኬራላ ከጥንት ጀምሮ በቅመማ ቅመም ንግድ በጣም የታወቀች ናት። ለዚህም “Spice Coast of India” የሚል መጠሪያ አግኝታለች።

ግሪኮች፣ ሮማውያን፣ አረቦች፣ ቻይናውያን፣ ፖርቹጋሎች፣ ደች፣ ፈረንሳዮችና ብሪታንያውያን ከኬራላ ጋር የንግድና የባህል ግንኙነት ነበራቸው። ይህ ረጅም የንግድ ታሪክ የኬራላን ማኅበረሰብ በባህልና በሃይማኖት ብዝሃነት እንዲበለጽግ አድርጓል።

ኬራላ የአሁኑን የግዛት ቅርጽ በ1956 አግኝታለች፤ ይህም በሕንድ የግዛቶች እንደገና ማደራጀት ሂደት የተከናወነ ነው።

ባህልና ሥነ-ጥበብ

ኬራላ የሕንድ ባህል ውስጥ ልዩ ቦታ የሚይዙ ብዙ የሥነ-ጥበብ ዓይነቶች አሏት።

ከእነሱ መካከል Kathakali በጣም ዝነኛ ነው። ተዋናዮቹ የሚያምር ሜካፕ፣ ልዩ አልባሳትና የፊት እንቅስቃሴ በመጠቀም ታሪኮችን በዳንስና በድራማ ያቀርባሉ።

Theyyam በሰሜናዊ ኬራላ የሚታወቅ ሌላ ልዩ ሥርዓተ-ጥበብ ሲሆን፣ Kalaripayattu ደግሞ ከዚህ ክልል ጋር በጥልቅ የተያያዘ ጥንታዊ የሕንድ ማርሻል አርት ነው።

ሃይማኖትና ብዝሃነት

ኬራላ የተለያዩ ሃይማኖቶችና ባህሎች በአንድ ማኅበረሰብ የሚኖሩባት ክልል ናት። የሂንዱ ቤተ መቅደሶች፣ የክርስቲያን አብያተ ክርስቲያናትና የሙስሊም መስጊዶች የክልሉን የሃይማኖት ብዝሃነት ያሳያሉ።

በተለይም በቲሩቫናንታፑራም የሚገኘው Sree Padmanabhaswamy Temple ከኬራላ የሃይማኖትና የታሪክ ቅርስ ዋነኛ ምልክቶች አንዱ ነው።

ኦናም፤ የኬራላ ታላቅ በዓል

Onam በኬራላ በሰፊው ከሚከበሩ በዓላት አንዱ ነው። በዓሉ ከባህላዊ ዘፈኖች፣ ዳንሶች፣ የአበባ ጌጦች፣ የጀልባ ውድድሮችና በተለይም Sadya ከሚባለው ባህላዊ ምግብ ጋር ይያያዛል።

ከታዋቂዎቹ የባህላዊ ምግቦች Sadya፣ Appam፣ Puttu፣ Kadala Curry እና የተለያዩ የዓሣ ምግቦች ይገኙበታል።

አዩርቬዳ፤ የጤና ባህል

ኬራላ በAyurveda እና በባህላዊ የጤና ሕክምና ልምዶቿም በዓለም ትታወቃለች። ብዙ የጤናና የዕረፍት ማዕከላት የአዩርቬዳ ሕክምናና የWellness አገልግሎቶችን ይሰጣሉ።

ኢኮኖሚና የሰው ኃይል

ኬራላ በተፈጥሮ ሀብቷ ብቻ ሳይሆን በሰው ልማት አመልካቾቿም ትታወቃለች። ትምህርት፣ ጤና፣ ማኅበራዊ ደህንነትና የሰው ሕይወት ጥራት ላይ በሕንድ ውስጥ ከፍተኛ ውጤቶችን እንዳስመዘገበች የኬራላ መንግሥት ምንጮች ይገልጻሉ።

ቱሪዝም፣ የቅመማ ቅመም ምርትና ንግድ፣ ግብርና፣ የጎማ ምርት፣ የኮኮናት ምርት፣ የአዩርቬዳ እና የጤና ቱሪዝም ከክልሉ ኢኮኖሚ ጋር የተያያዙ ዘርፎች ናቸው።

አየር ንብረት

ኬራላ ሞቃታማ የአየር ንብረት ያላት ሲሆን፣ የዝናብ ወቅት በግዛቱ መልክዓ ምድርና በግብርናው ላይ ትልቅ ሚና ይጫወታል። የደቡብ-ምዕራብ ዝናብ በተለምዶ ከሰኔ እስከ መስከረም ይታያል፣ ሌላው የዝናብ ወቅት ደግሞ ከጥቅምት እስከ ታኅሣሥ ይከሰታል።

ከተሞቿና የቱሪዝም መዳረሻዎቿ

ኬራላ ከተለያዩ ባህሪያት ያላቸው ከተሞችና መዳረሻዎች የተሠራች ናት።

ቲሩቫናንታፑራም — የግዛቱ ዋና ከተማ፣ ታሪክና መንፈሳዊ ቅርስ የበለፀገች።

ኮቺ (Kochi) — የንግድ፣ የባሕር ንግድና የታሪክ ማዕከል።

ኮዚኮድ (Kozhikode) — የማላባር ክልል ታሪካዊ የንግድ ማዕከል።

ኮላም (Kollam) — ከጥንት የንግድ ታሪክ ጋር የተያያዘች፣ የአሽታሙዲ ሐይቅ መግቢያ የሆነች።ሀ፣ሠሀዞዝጠከወዠ

አላፑዛ (Alappuzha) — በባክዋተርስና በHouseboat ጉዞዎች የታወቀች።

ሙናር (Munnar) — የተራራ፣ የሻይ እርሻና የቀዝቃዛ አየር ስፍራ።

ዋያናድ (Wayanad) — ተራራ፣ ደንና የዱር እንስሳት የሚገኙበት ክልል።

ከአረብ ባሕር ዳርቻ እስከ ዌስተርን ጋትስ ተራሮች፣ ከባክዋተርስ ጀልባዎች እስከ ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ፣ ከKathakali እስከ Kalaripayattu፣ ከቅመማ ቅመም ንግድ ታሪክ እስከ ዘመናዊ ቱሪዝም—ኬራላ በተፈጥሮ፣ በታሪክ፣ በባህልና በሰው ልማት የተለየች የደቡብ ሕንድ ምድር ናት።

እንደ ተጓዥ እዚህ መምጣት የተፈጥሮ ውበት ብቻ አይደለም፤ የሕንድ የተለያዩ ታሪኮች፣ እምነቶችና ባህሎች በአንድ ምድር ላይ እንዴት ሊኖሩ እንደሚችሉም ይመለከታሉ።

***
ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ

Sree Padmanabhaswamy Temple

የሕንድ መንግሥት የቱሪዝም ሚኒስቴር “Incredible India Tourist Guide” መታወቂያ ይዟል። ማኖጅ - Manoj V P.K. Vasudevan በመላ ሕንድ ( PAN INDIA) — እንዲያስጎበኝን የፕላቲኒየም ደረጃ (PLATINUM) ፈቃድ ተሰጥቶታል - ይገባዋል።

“በኬራላ ግዛት፣ ቲሩቫናንታፑራም ከተማ የሚገኘው ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ”

ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ በሕንድ የኬራላ ግዛት ዋና ከተማ ቲሩቫናንታፑራም (Thiruvananthapuram) የሚገኝ በጣም ታዋቂ የሂንዱ ቤተ መቅደስ ነው። ቤተ መቅደሱ ለቪሽኑ የተሰጠ ሲሆን፣ ዋናው አምላክ ስሪ ፓድማናብሃ በ“Anantha Shayana” ወይም በአናንታ እባብ ላይ ተኝቶ የሚታይ ቪሽኑ ነው።

ታሪክና አርክቴክቸር

ቤተ መቅደሱ ከኬራላ ባህላዊ የሕንፃ ቅርጽ እና ከደቡብ ሕንድ የድራቪዲያን አርክቴክቸር ባህሎች የተዋሃደ ልዩ ገጽታ አለው። በተለይም ከፍ ያለው ጎፑራም (Gopuram) ቤተ መቅደሱን ከሩቅ ሆኖ እንኳን እንዲለይ ያደርገዋል።

ቦታው ከቲሩቫናንታፑራም ከተማ ታሪክ ጋር በጥልቅ የተያያዘ ሲሆን፣ ከTravancore የንጉሣዊ ቤተሰብ ታሪክ ጋርም ትልቅ ግንኙነት አለው።

ለምን ዓለም አቀፍ ትኩረት አገኘ?

ማኖጅ - Manoj V መልስ አለው።

ቤተ መቅደሱ በ2011 ከተከናወነው የሕንፃው ውስጣዊ ክፍሎች ምርመራ በኋላ በዓለም ዙሪያ ከፍተኛ ዝና አገኘ። በተዘጋጁ የማከማቻ ክፍሎች ውስጥ እጅግ ብዙ የወርቅ፣ የብር፣ የዕንቁና የከበሩ ድንጋዮች ሀብቶች መገኘታቸው ዓለምን አስደንቋል።

ይህም ቤተ መቅደሱ በዓለም ካሉ በጣም ሀብታም የሃይማኖት ተቋማት መካከል እንዲጠቀስ አድርጎታል። ሆኖም የተገኘው ሀብት ጠቅላላ ዋጋ በትክክል መወሰን እንደማይቻል መገንዘብ ይገባል።

የአምልኮ ሥርዓት

ማኖጅ - Manoj V ማስረዳት ቀጥሏል።

ቤተ መቅደሱ ንቁ የአምልኮ ማዕከል ነው። የአምልኮ ሥርዓቶቹ በጥንታዊ የሂንዱ ልማዶችና ሥርዓቶች መሠረት ይከናወናሉ። ለጎብኚዎችም የአለባበስ እና የመግቢያ ሕጎች አሉ፤ በተለይም ወደ ውስጥ መግባት ከሃይማኖታዊ ሥርዓቱ ጋር በተያያዙ መመሪያዎች ይመራል።

በኬራላ ባህል ውስጥ ያለው ሚና

ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ የእምነት ማዕከል ብቻ ሳይሆን፣ የኬራላ ታሪክ፣ ባህል፣ ሥነ-ሕንፃ እና የTravancore ንጉሣዊ ታሪክ የሚያገናኝ ትልቅ ቅርስ ነው ሲል አስጎብኛችን ማኖጅ - Manoj V ይተነትናል።

ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ—የእምነት፣ የታሪክ፣ የንጉሣዊ ቅርስና የኬራላ ልዩ ሥነ-ሕንፃ በአንድ ላይ የተገናኙበት ታላቅ ማዕከል፤ ቱሪስቶች የሚመታላቅ ምድር ናት ።

መደምደሚያ
በነገራችን ላይ - ኬራላ ለቱሪስት የሚያታይ ቦታ ብቻ ሳትሆን፣ ለመኖር፣ ለመማር፣ ለመመልከትና ለመረዳት የምትጋብዝ ምድር የሆነችው።

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 11)
ይቀጥላል ....

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ሞዲ እና የሕንድ መልክዓ ምድር

የጉዞ ማስታወሻ - ( ክፍል - 9 )
#ethiopia | ሕንድ — ተራሮች፣ ሜዳዎችና ወንዞች ይናፈቃሉ።

ሕንድ በሰፊ የተፈጥሮ መልክዓ ምድር የምትታወቅ ሀገር ስትሆን፣ ከፍተኛ ተራሮች፣ ሰፊ ሜዳዎች፣ ወንዞችና ረጅም የባሕር ዳርቻዎች አሏት።

ሂማላያ (Himalayas) — በሰሜን ሕንድ የሚገኝ ሥመጥር ተራራ ነው።

ካንቸንጁንጋ (Kangchenjunga) — በሕንድና ኔፓል ድንበር አካባቢ የሚገኝ፣ በሕንድ ውስጥ ከፍተኛው ተራራ ይዟል።

ዌስተርን ጋትስ እና ኢስተርን ጋትስ — በደቡብና ምዕራብ ክፍሎች የሚገኙ የተራራ ሰንሰለቶች አይዘነጉም።

ኢንዶ–ጋንጌቲክ ሜዳ (Indo-Gangetic Plain) — በሰሜን ሕንድ የሚገኝ በጣም ሰፊና ለእርሻ ምቹ ሜዳ ሲሆን ይህ አካባቢ በወንዞች በሚመጣ ለም አፈር ምክንያት ለሩዝ፣ ስንዴና ሌሎች ሰብሎች አስፈላጊ ምድር ሆኗል።

ጋንጋ (Ganges/Ganga) — ከሕንድ ታላላቅና በባህል እጅግ አስፈላጊ ወንዞች አንዱ ነው።

ያሙና (Yamuna) — በሰሜን ሕንድ የሚፈስ፣ በአግራና ዴልሂ አካባቢ በጸጥታ፤ በዝምታ የሚጓዝ ወንዝ- እንደ ዓባይ ወንዝ አይገማሸርም።

ብራህማፑትራ (Brahmaputra) — በሰሜን-ምሥራቅ ሕንድ የሚፈስ ትልቅ ወንዛችን ነው - ይላሉ።

ጎዳቫሪ (Godavari)፣ ክሪሽና (Krishna) እና ናርማዳ (Narmada) — በሕንድ የውሃና የግብርና ሥርዓት ውስጥ ትልቅ ሚና ያላቸው ወንዞች ናቸው።

ከወንዞቹ ግርጌ የሂማላያ ተራራ፤ ከፍታ ይታያችሁ።

ሂማላያ በሰሜን፣ ሰፊው የኢንዶ–ጋንጌቲክ ሜዳ በመካከል፣ ብዙ ትላልቅ ወንዞች ደግሞ በሀገሪቱ ውስጥ ተስፋፍተው ይገኛሉ።

ከ1.4 ቢሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት ሀገር፤
በለውጥ መንገድ ...

ሕንድ በዓለም ትልቁ የሕዝብ ብዛት ያላት ሀገር፣ በፈጣን እድገት ላይ ካሉ ኢኮኖሚዎች አንዷ እና በእስያ የፖለቲካና የዲፕሎማሲ ተጽዕኖዋን እያሳደገች የምትገኝ ሀገር ናት። አዲስ ዴልሂ በአንድ በኩል የውስጥ ልማትንና ዲጂታል ኢኮኖሚን ለማስፋፋት ሲሠራ፣ በሌላ በኩል ከአሜሪካ፣ ቻይና፣ ሩሲያ፣ የአውሮፓ ሀገራትና ከአፍሪካ ጋር ያላትን ግንኙነት ለማስፋት ትጥራለች።

ሞዲ እና የሕንድ የፖለቲካ ገጽታ

የሕንድ ፖለቲካ በፕሬዚዳንታዊ ሥርዓት ሳይሆን በፓርላማዊ ዴሞክራሲ ላይ የተመሠረተ ነው። የጠቅላይ ሚኒስትር መንግሥት በሕንድ ፖለቲካ ውስጥ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያለውን ቦታ ይዟል።

በተለይም የሕንድ ፖለቲካ በልማት፣ በብሔራዊ ማንነት፣ በዲጂታል ለውጥ፣ በሥራ ዕድል እና በማኅበራዊ ፖሊሲዎች ዙሪያ የሚደረጉ ክርክሮች ይበዛባቸዋል።

ሕንድና ቻይና

ሕንድና ቻይና በአንድ በኩል ትልቅ የንግድ አጋሮች ሲሆኑ፣ በሌላ በኩል በድንበርና በጂኦፖለቲካ ጉዳዮች ውዝግብ ያላቸው ሁለት ኃያላን ሀገራት ናቸው።

በ2020 የተከሰተው የድንበር ግጭት ግንኙነታቸውን አበላሽቶ ነበር። አሁን ግን ሁለቱ ሀገራት ግንኙነታቸውን በቀስታ ለማሻሻል እየሞከሩ ናቸው። የሁለቱ ሀገራት ንግድ በ2025 ወደ 155 ቢሊዮን ዶላር ደርሶ ነበር፣ በ2026 የመጀመሪያዎቹ ሰባት ወራትም ተጨማሪ 23% ጭማሪ ተመዝግቧል።

ይህ ለሕንድ ትልቅ የስትራቴጂ ጉዳይ ነው፤ ቻይናን እንደ ተፎካካሪ እያየች በተመሳሳይ ጊዜ ከቻይና ጋር ያለውን የንግድ ግንኙነት ማቋረጥ አትፈልግም።

BRICS እና የሕንድ ዓለም አቀፍ ተጽዕኖ

በ2026 ሕንድ የBRICS የመሪዎች ጉባኤን እያስተናገደች ነው። የ18ኛው BRICS Summit በኒው ዴልሂ ዛሬ፣ መስከረም 12 ቀን 2026 ተጀምሯል። የጉባኤው ዋና አጀንዳዎች ብዙ-ወገን ዓለም አቀፍ ሥርዓት፣ ፈጠራ፣ ዘላቂነት እና ሁሉን አካታች እድገት ናቸው።

ይህም ሕንድ ከምዕራባዊ ሀገራት ጋር ያላት ግንኙነት እያጠናከረች በተመሳሳይ ጊዜ ከሩሲያ፣ ቻይና እና ከGlobal South ሀገራት ጋር የራሷን የዲፕሎማሲ መንገድ እየገነባች መሆኗን ያሳያል።

ኢኮኖሚ
ከዓለም ገበያ ንዝረት ነፃ ያልሆነ

የሕንድ ኢኮኖሚ በዓለም ላይ ካሉ ትልልቅ ኢኮኖሚዎች አንዱ ነው። ሀገሪቱ በማምረት፣ IT፣ ፋይናንስ፣ ቴሌኮሙኒኬሽን፣ መድኃኒት ማምረት፣ አውቶሞቢል እና አገልግሎት ዘርፎች እያደገች ነው።

ነገር ግን የዓለም የነዳጅ ዋጋ መጨመር ለሕንድ ትልቅ ፈተና ነው። ዛሬ፣ መስከረም 12፣ 2026፣ Brent crude ከ100 ዶላር በላይ በመጨመሩ የሕንድ የአክሲዮን ገበያ በግፊት ውስጥ ገብቷል። Nifty 50 0.86% ወርዶ 23,431.50 ሲደርስ፣ Sensex 1.08% ቀንሶ 74,764.23 ላይ ተዘግቷል።

የሕንድ ሩፒም ወደ 94.82 ሩፒ ለ1 የአሜሪካ ዶላር ደክሟል።

ቴክኖሎጂ
ሕንድ የዲጂታል ኢኮኖሚ ኃይል

ሕንድ በIT እና በዲጂታል አገልግሎት ዘርፍ ዓለም አቀፍ ማዕከል ሆናለች። Bengaluru፣ Hyderabad፣ Mumbai፣ Delhi-NCR እና Pune የቴክኖሎጂ እና የStartup ኢኮሲስተም ዋና ማዕከላት ናቸው።

AI፣ FinTech፣ Digital Payments፣ Cloud Computing እና E-commerce በፍጥነት እያደጉ ናቸው። የUPI ዲጂታል ክፍያ ሥርዓት በተለይ ሕንድን ከዓለም የዲጂታል ክፍያ ምሳሌዎች አንዷ አድርጓታል።

በዚሁ ሳምንት በMumbai የሚካሄደው Global Fintech Fest 2026 የAI፣ FinTech እና የዲጂታል ፋይናንስ የወደፊት አቅጣጫ ዋና የውይይት ርዕስ ሆኗል።

መጓጓዣ እና መሠረተ ልማት

ሕንድ የባቡር፣ የአውራ ጎዳና፣ የአየር ማረፊያ እና የከተማ መጓጓዣ መሠረተ ልማትን በፍጥነት እያስፋፋች ነው።

የDelhi Airport አለም አቀፍ የመንገደኞች አቅምን ለማሳደግ እየሰራ ሲሆን፣ አዲስ የT3 አቅም ማስፋፊያ ሙሉ በሙሉ ሲሰራ ዓመታዊ የአለም አቀፍ ተጓዦች አቅሙ ወደ 31 ሚሊዮን ሊደርስ ይችላል።

ይህ በተለይ ሕንድ እየተቀበለች ካለችው የንግድ፣ የቱሪዝም እና የዓለም አቀፍ ስብሰባ ቁጥር ጋር ተያይዞ ወሳኝ ምዕራፍ ይዟል።

የአየር ሁኔታና የዝናብ ወቅት

የ2026 የMonsoon ወቅት በሕንድ በርካታ ክልሎች የዝናብ እና የጎርፍ ችግሮችን አስከትሏል። በተለይ በBihar 14 ወረዳዎች ከ4 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በጎርፍ ተጎድተዋል፣ ምንም እንኳ የወንዞች የውሃ መጠን መቀነስ ቢጀምርም።

የሕንድ የሜትሮሎጂ መምሪያም በተለያዩ ክልሎች ከፍተኛ ዝናብ እንደሚጠበቅ አስታውቋል።

ባህል፣ ሃይማኖትና ቱሪዝም

ሕንድ በባህላዊ ቅርስ፣ በሃይማኖታዊ ቦታዎች፣ በተፈጥሯዊ ውበት፣ በዮጋ፣ በምግብ ባህል እና በታሪካዊ ሐውልቶች በዓለም ከሚታወቁ የቱሪዝም መዳረሻዎች አንዷ ናት።

የሕንድ መንግሥት ቱሪዝምን እንደ የኢኮኖሚ እድገት፣ የሥራ ዕድል እና የክልል ልማት ዋና መሣሪያ እያየው ነው።

ከዚህ በተጨማሪ ሕንድ የባህል ቅርሶቿን በዲጂታል መንገድ ለመመዝገብና ለመጠበቅ እየሰራች ነው። የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎቿም ወደ 44 ደርሰዋል።

ቦሊውድ እና የመዝናኛ ኢንዱስትሪ

ሕንድ የዓለም ትልቁ የፊልም ምርት ኢንዱስትሪዎች አንዷ ናት። Bollywood ብቻ ሳይሆን Telugu፣ Tamil፣ Malayalam፣ Kannada እና ሌሎች የክልል የፊልም ኢንዱስትሪዎች በጣም ኃያላን ናቸው።

የሕንድ ፊልም፣ ሙዚቃ፣ ፋሽን እና የTV ይዘት ከአገር ውስጥ ባሻገር በእስያ፣ አፍሪካ እና በዲያስፖራ ማኅበረሰቦች ዘንድ ትልቅ ተደማጭነት አለው።

ክሪኬት : ከስፖርት በላይ

በሕንድ ክሪኬት የስፖርት ጨዋታ ብቻ አይደለም፤ የሚዲያ፣ የማስታወቂያ፣ የንግድ እና የብሔራዊ ማንነት አካል ነው።

በቅርቡ የሕንድ ታዋቂ ተጫዋቾች እና በ2027 World Cup ይሳተፋሉን የሚለው ጥያቄ የስፖርት ዜናውን ተቆጣጥሮታል። ሁለቱም በዚያን ጊዜ ከፍተኛ ዕድሜ ላይ ስለሚሆኑ የተሳትፎአቸው ጉዳይ አሁንም ክፍት ነው።

ሕንድ — ቋንቋ

ሕንድ በርካታ ቋንቋዎች የሚነገሩባት አገር ናት።
ሂንዲ (Hindi) በሕንድ ማዕከላዊ መንግሥት የሕብረቱ/የUnion ኦፊሴላዊ ቋንቋ ነው። ሕገ-መንግሥቱ ሂንዲን በDevanagari ፊደል እንደ የUnion ኦፊሴላዊ ቋንቋ ይደነግጋል።

እንግሊዝኛ (English) ደግሞ ከሂንዲ ጋር በማዕከላዊ መንግሥት ኦፊሴላዊ ሥራዎች፣ ሰነዶችና ግንኙነቶች በስፋት ይጠቀማል። የOfficial Languages Act ሁለቱም ቋንቋዎች በብዙ የUnion መንግሥት ሥራዎች እንዲጠቀሙ ያስቀጥላል።

ሕንድ አንድ ብቻ የአገር አቀፍ “National Language” ያላት አገር አይደለችም። የተለያዩ ግዛቶች የራሳቸውን ኦፊሴላዊ ቋንቋ በሕግ ሊወስኑ ይችላሉ።

ሕንድ ከዓለም ትልቁ እና በፍጥነት እያደጉ ካሉ ኢኮኖሚዎች አንዷ ናት። IMF በ2026 የሕንድ Real GDP ዕድገት 6.4% እንደሚሆን ይገምታል።

ሕንድን በአንድ ሐረግ

ሕንድ የጥንታዊ ሥልጣኔን ቅርስ ከዘመናዊ ቴክኖሎጂ፣ ከፈጣን ኢኮኖሚ እድገት እና ከተጽዕኖ ፈጣሪ ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ ጋር በማጣመር ወደ 21ኛው ክፍለ ዘመን ኃያል ሀገርነት እየተሸጋገረች ያለች ሀገር ናት።

በ2026 - የነዳጅ ዋጋ፣ የዓለም ጂኦፖለቲካዊ ግጭቶች፣ የከተማ መሠረተ ልማት፣ የሥራ ዕድል፣ የአካባቢ ለውጥ እና በፍጥነት የሚለወጠው የAI ቴክኖሎጂ እየፈተኗት፤ ከወዲሁ እጀጇን እየጠመዘዟት ነው።

ሕንድ ብዙ የፖለቲካ ፓርቲዎች ያሏት ፌዴራላዊ የፓርላማ ሥርዓት ያላት አገር ናት። በብሔራዊና በግዛት ደረጃ የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች አሉ።

የሕንድ ፖለቲካ ፓርቲዎች

Bharatiya Janata Party (BJP) — ብሔራዊ ደረጃ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ ሲሆን፣ ፕሬዚዳንት ድሮፓዲ ሙርሙ ከፓርቲው ቢመጡም የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ የBJP መሪ ናቸው።

Indian National Congress (INC) — በሕንድ ታሪክ ውስጥ ረጅም ታሪክ ያለው ዋና የተቃዋሚ ፓርቲ

Aam Aadmi Party (AAP) — በተለይ በዴልሂ ፖለቲካ የታወቀ ፓርቲ

All India Trinamool Congress (AITC/TMC) — በምዕራብ ቤንጋል ጠንካራ የፖለቲካ መሠረት ያለው ፓርቲ ነው።

Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) — በታሚል ናዱ ዋና የፖለቲካ ፓርቲ

Samajwadi Party (SP) — በኡታር ፕራዴሽ ጠንካራ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ

Bahujan Samaj Party (BSP) — በተለይ በኡታር ፕራዴሽ የሚታወቅ ፓርቲ

Nationalist Congress Party (NCP) — በማሃራሽትራ የተለየ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ

Shiv Sena — በማሃራሽትራ የተመሠረተ ታዋቂ የክልል ፓርቲ

የፖለቲካ ሥርዓቱ

ሕንድ ባለብዙ ፓርቲ የፓርላማ ዲሞክራሲ ናት። የሕንድ ፓርላማ ሁለት ምክር ቤቶች አሉት፦

Lok Sabha — የሕዝብ ምክር ቤት

Rajya Sabha — የክልሎች ምክር ቤት

በአገሪቱ የሚካሄዱ ምርጫዎች በElection Commission of India ይመራሉ። የሕንድ ፖለቲካ ልዩ ባህሪው ብሔራዊ ፓርቲዎች ከክልላዊ ፓርቲዎች ጋር በጥምረት መንግሥት መመሥረታቸው ነው።

ለዘገባዎ አንድ አስፈላጊ ነጥብ፦ BJP በአሁኑ ወቅት የሕንድ ፌዴራል መንግሥትን የሚመራ ዋና ፓርቲ ሲሆን፣ ኮንግረስ ደግሞ ከዋና የተቃዋሚ ኃይሎች አንዱ ነው።

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 10)
ይቀጥላል ....

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

"ኢትዮጵያ አስተማማኝ አጋሬ ናት" - ሩሲያ
#ethiopia | ኒው ዴልሂ፣ ሕንድ — የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በኒው ዴልሂ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር ተገናኝተው በሁለቱ አገራት መካከል ያለውን ስትራቴጂካዊ አጋርነት ይበልጥ ለማጠናከር በሚቻሉ ጉዳዮች ላይ መወያየታቸውን ገለጹ።

በውይይቱ ወቅት የመከላከያና ደኅንነት፣ የንግድና ኢንቨስትመንት፣ ትምህርት እና ቴክኖሎጂ ዘርፎች የትብብር ቀጣይ አቅጣጫዎች ተነስተዋል። በተጨማሪም የትምህርት ልውውጥን ማስፋት፣ በባህልና በሕዝብ-ለሕዝብ ግንኙነት ያለውን ትብብር ማጠናከር ላይ መክረዋል።

ሁለቱ መሪዎች በአየር ንብረት ለውጥና በልማት ግቦች ዙሪያ ትብብርን ማጠናከር፣ እንዲሁም በCOP32 ዝግጅት ዙሪያ ያለውን ትብብር ማሳደግ ስለሚቻልበት ሁኔታ መወያየታቸውም ተገልጿል።

ሩሲያ ለኢትዮጵያ የBRICS አባልነት ቁልፍ ሚና ተጫውታለች

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኢትዮጵያ የBRICS ሙሉ አባል እንድትሆን ሩሲያ እና ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ለተጫወቱት ሚና ምስጋና አቀረቡ።

ኢትዮጵያ ከጥር 1 ቀን 2024 ጀምሮ የBRICS ሙሉ አባል መሆኗን ያስታወሱት ፑቲን፣ ኢትዮጵያ በBRICS ውስጥ አዎንታዊና ገንቢ አስተዋጽኦ እያደረገች መሆኗን ገልጸዋል።

ፕሬዚዳንት ፑቲን የሩሲያና የኢትዮጵያ ግንኙነት በእኩልነትና በጋራ ተጠቃሚነት መርሆች ላይ መመሥረቱን ጠቁመው፣ ኢትዮጵያን ለሩሲያ “ታማኝ አጋር” በማለት ገልጸዋል።

እንዲሁም ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ በሞስኮ በሚካሄደው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤ እንዲሳተፉ ፑቲን ጋብዘዋል።

የላቭሮቭ የኢትዮጵያ ጉብኝት እና የዐቢይ ቀልድ

በውይይታቸው ወቅት ዐቢይ አሕመድ የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌ ላቭሮቭ በቅርቡ ወደ ኢትዮጵያ ያደረጉትን ጉብኝት በቀልድ አንስተዋል።

ዶ/ር ዐቢይ እንደተናገሩት፣ ላቭሮቭ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ “የ2026 ሰው” ነበሩ፤ ከጉብኝታቸው በኋላ ግን “የ2019 ሰው” ሆነው ተመልሰዋል።

ይህም ላቭሮቭ ከኢትዮጵያ በኋላ ሰባት ዓመት ወጣት ሆነው ተመልሰዋል የሚል በቀልድ የተቀላቀለ አስተያየት ነበር። ዶ/ር ዐቢይ በቀልዳቸው፣ ኢትዮጵያ ላቭሮቭ ወጣትነታቸውን እንዲመልሱ እንደረዳቻቸው ጠቁመዋል።

ትምህርትና ኢኮኖሚያዊ ትብብር

ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ሩሲያ ለኢትዮጵያውያን ተማሪዎች ለሰጠችው የትምህርት ዕድል እና በሁለቱ አገራት መካከል ያለው የሁለትዮሽ ግንኙነት እየጠናከረ በመምጣቱ ምስጋና አቅርበዋል።

በተጨማሪም ሩሲያና ኢትዮጵያ በወታደራዊ ትብብር፣ በንግድና በኢንቨስትመንት ዘርፎች ያላቸው ትብብር እየጠናከረ መምጣቱ ተጠቁሟል።

ፕሬዚዳንት ፑቲንም የሁለቱ አገራት የንግድና የኢኮኖሚ ልውውጥ እድገት እያሳየ መሆኑን ጠቁመው፣ በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሠረቱ የኢኮኖሚ ግንኙነቶችን ለማስፋፋት የጋራ ሥራ እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል።

ለኢትዮጵያ አዲስ ዓመት የፑቲን መልዕክት

በውይይቱ መጨረሻም ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ለኢትዮጵያውያን አዲስ ዓመት 2019 ዓ.ም. የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት አስተላልፈዋል።

የሁለቱ መሪዎች ምልልስ በኒው ዴልሂ ከሚካሄደው የBRICS ጉባኤ ጎን ለጎን የተካሄደ ሲሆን፣ የኢትዮጵያና የሩሲያ ግንኙነትን በስትራቴጂክ፣ በኢኮኖሚ፣ በትምህርትና በቴክኖሎጂ ዘርፎች ይበልጥ ለማስፋት ያለውን የጋራ ፍላጎት ያሳየ ነው።

ኢትዮጵያና ሩሲያ — በጋራ ተጠቃሚነት፣ በስትራቴጂካዊ አጋርነት!

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #narendramodi #india #bricsbusinessforum #economy #trade #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #brics #bricssummit #india #pmoethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የሕንድ–ቻይና ግንኙነት
ከግጭት ወደ ጥንቃቄ የተሞላ መቀራረብ
#ethiopia | የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ እና የቻይና ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ ቅዳሜ ዕለት በኒው ዴልሂ በሚካሄደው የBRICS ስብሰባ ጎን ለጎን ውይይት ያደርጋሉ።

የቻይናው መሪ ከሰባት ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ሕንድን እየጎበኙ ሲሆን፣ ከ2020 ከተከሰተው አስከፊ የድንበር ግጭት ጀምሮ የሁለቱ የእስያ ኃያላን አገራት ግንኙነት እንዴት እንደተለወጠና ዛሬ ወደ የተረጋጋ ሁኔታ እየተመለሰ እንዳለ እንመልከት።

በ2020 ምን ተከሰተ?

የሕንድና የቻይና ወታደሮች በምዕራባዊ ሂማላያ በሚገኘው የሕንድ ላዳክ ግዛት ውስጥ በጋልዋን ሸለቆ ውጊያ ገጠሙ።

ይህ ከ1975 ወዲህ በሁለቱ አገራት መካከል ሰዎች የሞቱበት የመጀመሪያ ወታደራዊ ግጭት ነበር። የሕንድ ወታደሮች በራሳቸው ወገን ላይ እንደተገነቡ የገለጹዋቸውን ሁለት ድንኳኖችና የክትትል ማማዎች ካቃጠሉ በኋላ ግጭቱ ተነሳ።

በግጭቱ ቢያንስ 20 የሕንድ ወታደሮች እና 4 የቻይና ወታደሮች ተገድለዋል።

የኑክሌር መሣሪያ ያላቸው ሁለቱ ጎረቤት አገራት በሂማላያ ውስጥ ወደ 3,800 ኪሎ ሜትር የሚጠጋ፣ በአብዛኛው በግልጽ ምልክት ያልተከለለና አከራካሪ የሆነ ድንበር ይጋራሉ።

መንግሥታቱ እንዴት ምላሽ ሰጡ?

ኒው ዴልሂ የቻይና ኢንቨስትመንቶችን በበለጠ ጥብቅ ሁኔታ መመርመር ጀመረ፣ ለቻይናውያን ዜጎች የንግድ ቪዛ ማግኘትን አወሳሰበ፣ በሕንድ ታዋቂ የነበሩ የቻይና የሞባይል መተግበሪያዎችን ከለከለ እና ቀጥተኛ የመንገደኞች አየር በረራዎችን አቋረጠ።

ቤጂንግ በበኩሉ በሁለቱ አገራት መካከል የነበረው መግባባት በእጅጉ እንደተጣሰ ገለጸ፣ እንዲሁም ጋዜጠኞችና ነጋዴዎች ጨምሮ በሰዎች መካከል የሚደረጉ ግንኙነቶችን ገደበ።

የወታደሮች መለያየት መቼ ተከናወነ?

ሁለቱ ጎረቤት አገራት በጥቅምት 2024 የወታደራዊ መለያየት ስምምነት ላይ ደረሱ።

በዚያን ጊዜ ሁለቱም ወገኖች ወታደሮቻቸው ተፋጠው ከነበሩባቸው አምስት ቦታዎች ወታደሮቻቸውን አስወጥተው ነበር።

ስምምነቱ በ2020 ከነበረው ሁኔታ ጋር በመመሳሰል በቀሩት ሁለት ቦታዎችም ወታደሮችን ማስወጣትን ያካትት ነበር። ይህም ሂደት በዲሴምበር 2024 ተጠናቀቀ።

አሁን ሁኔታው ምን ይመስላል?

የንግድና የኢኮኖሚ ግንኙነቶች መሻሻል ጀምረዋል።

ሕንድ ቀጥተኛ በረራዎችን ወደ ቻይና እንደገና ጀምራለች፣ ለቻይናውያን ባለሙያዎች የንግድ ቪዛ ማጽደቅን ለማፋጠን ቢሮክራሲያዊ መሰናክሎችን ቀንሳለች፣ እንዲሁም የቻይና መሣሪያዎችን መግዛት ላይ የነበሩ አንዳንድ ገደቦችን አሳልፋለች።

ቻይና በሕንድ በ2025/26 የፋይናንስ ዓመት ትልቁ የምርት ማስገቢያ ምንጭ ነበረች። የሕንድ ከቻይና የገቢ ምርት ዋጋ ወደ 132 ቢሊዮን ዶላር ደርሷል። ከእነዚህም መካከል ለሕንድ ፋብሪካዎች አስፈላጊ የሆኑ ከ100 በላይ ምርቶች ይገኙበታል።

ነገር ግን በድንበሩ አካባቢ ሁለቱም አገራት ከፍተኛ የወታደራዊ ኃይል መሰማራትን እንደቀጠሉ ነው።

ምን ዓይነት ውጥረቶች አሁንም አሉ?

ከድንበሩ ላይ ከሚከሰቱ አልፎ አልፎ የሚነሱ ውጥረቶች በተጨማሪ፣ በሕንድ ሰሜን-ምሥራቃዊ ግዛት አሩናቻል ፕራዴሽ ላይ የሚነሳው የግዛት ክርክር አሁንም አለ።

ቤጂንግ አካባቢውን “ዛንግናን” ብላ ትጠራዋለች እና የደቡብ ቲቤት አካል እንደሆነ ትቆጥረዋለች።

ባለፈው ዓመት በሕንድና በቀድሞዋ ተቀናቃኝ ፓኪስታን መካከል በተካሄደው ወታደራዊ ግጭት የቻይና ሚናም ግንኙነቱን ያወሳሰበ ነው።

ቻይና በቀጥታ በግጭቱ ውስጥ ባትሳተፍም፣ ፓኪስታን በአራት ቀናት የቆየው ውጊያ በቻይና ሠራሽ የጦር አውሮፕላኖችና ሚሳይሎች ላይ በእጅጉ ተመስርታ ነበር።

የንግድ ግንኙነቶችም አሁንም በቀላሉ ሊናጉ የሚችሉ ናቸው። የኢንዱስትሪ ባለሙያዎች የቪዛ መዘግየቶችን እና እንደ ኤሌክትሮኒክስና የመሠረተ ልማት ልማት ባሉ ዘርፎች ወሳኝ የሆኑ የቻይና መሣሪያዎችንና ክፍሎችን ለማግኘት የሚኖሩ መሰናክሎችን ይጠቁማሉ።

ሕንድ በተጨማሪም ለብሔራዊ ደህንነት ስሱ ናቸው ብላ በምትቆጥራቸው ዘርፎች፣ ለምሳሌ ፋይናንስ፣ መከላከያ እና ቴሌኮሙኒኬሽን ውስጥ የቻይና ኢንቨስትመንት ላይ ጥንቃቄዋን ቀጥላለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #narendramodi #india #bricsbusinessforum #economy #trade #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #brics #bricssummit #india #pmoethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

18ኛው የብሪክስ አባል ሀገራት የመሪዎች ጉባኤ በህንድ ኒው ዴልሂ መካሄድ ጀመረ
#ethiopia | ለማይበገር አቅም፣ ለፈጠራ፣ ለጋራ ትብብር እና ለደህንነት ግንባታ በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀው 18ኛው የብሪክስ መሪዎች ጉባኤ በህንድ ኒው ዴልሂ መካሄድ ጀምሯል።

ለሁለት ቀናት በሚቆየው በዚህ ታላቅ ዓለም አቀፋዊ መድረክ ላይ የኢትዮጵያን ልዑክ የሚመሩት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዐቢይ አሕመድ በቦታው ተገኝተው ተሳትፏቸውን ጀምረዋል።

የወቅቱ የብሪክስ ሊቀ መንበር በሆነችው ህንድ አስተናጋጅነት በሚካሄደው በዚህ ጉባኤ ላይ ወደ አምስት መቶ የሚጠጉ የሀገር መሪዎች፣ የአጋር ሀገራት ተወካዮችና የዓለም አቀፍ ተቋማት ኃላፊዎች በመሳተፍ ላይ ይገኛሉ።

በተጨማሪም ከመድረኩ ጎን ለጎን በሚካሄደው የንግድ ፎረም ላይ ከሁለት ሺህ በላይ የንግድ ልዑካን ተሳታፊ ሆነዋል።

የዘንድሮው ጉባኤ በዋናነት በማደግ ላይ ያሉ ሀገራትን የፖለቲካና የኢኮኖሚ ተደማጭነት ማሳደግ፣ ዓለም አቀፍ አስተዳደርን ማጠናከር፣ የአቅርቦት ሰንሰለት ደህንነትን ማረጋገጥና የዲጂታል ኢኮኖሚን ማስፋት ላይ ትኩረት አድርጓል።

ከዚህ በተጨማሪ በኢነርጂ፣ በምግብ ዋስትናና በጂኦፖለቲካዊ ውጥረቶች ዙሪያ የመፍትሔ አማራጮች የሚቀርቡበት ውይይት ይደረጋል።

በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዐቢይ አሕመድ ከጉባኤው ጎን ለጎን ከህንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ጋር ተገናኝተው መክረዋል።

ሁለቱ መሪዎች በመከላከያ፣ በቴክኖሎጂ ሽግግር፣ በአቅም ግንባታ፣ በማዕድን ዘርፍና በኮፕ32 አጀንዳዎች ዙሪያ አብሮ ለመስራት ተስማምተዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ እንደገለጹት ኢትዮጵያና ህንድ ያላቸውን የቆየ ታሪካዊ ትስስር ወደ ላቀ የኢንቨስትመንት፣ የቴክኖሎጂና የጋራ ተጠቃሚነት አጋርነት ለማሸጋገር አሁን ትክክለኛው ጊዜ ነው።

Special thanks : #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #narendramodi #india #bricsbusinessforum #economy #trade #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #brics #bricssummit #pmabiyahmed #narendramodi #ethiopiaindiaties #cop32 #diplomacy #india #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

"የብሪክስ አባል ሀገራት እና አጋሮቻቸው
የዓለምን አጠቃላይ ሕዝብ 50 በመቶ፣
የዓለም የሀገር ውስጥ ምርትን 40 በመቶ፣
ከ25 በመቶ በላይ የሚሆነውን የዓለም ንግድ ይወክላሉ!"

~ የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ
#ethiopia | የብሪክስ አባል ሀገራት የዓለምን ግማሽ ሕዝብ የሚያቀፉና ከፍተኛ የኢኮኖሚ ድርሻ ያላቸው በመሆናቸው ወደ ተጨባጭ የተግባር ሥራ መገባት እንዳለበት የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ጥሪ አቀረቡ

በኒው ዴልሂ በተካሄደው የብሪክስ የቢዝነስ ፎረም ላይ የተገኙት የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ የብሪክስ አባል ሀገራት እያደገ የመጣውን የኢኮኖሚ ጉልበት ወደ ተጨባጭ የንግድ፣ የኢንቨስትመንት እና የፈጠራ እድሎች መለወጥ እንደሚገባ አሳስበዋል።

በስብሰባው ላይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደገለጹት የብሪክስ አባል ሀገራት እና አጋሮቻቸው የዓለምን አጠቃላይ ሕዝብ 50 በመቶ፣ የዓለም የሀገር ውስጥ ምርትን 40 በመቶ እንዲሁም ከ25 በመቶ በላይ የሚሆነውን የዓለም ንግድ ይወክላሉ። በመሆኑም ስብስቡ ለዓለም አቀፍ ኢኮኖሚ ያለው ቦታ ከፍተኛ እንደሆነና መጪው አሥር ዓመት የተግባር ጊዜ መሆን እንዳለበት ተናግረዋል።

ለዚህም ስኬት ጠቅላይ ሚኒስትር ሞዲ ሶስት ዋና ዋና ግቦችን አስቀምጠዋል፤ አንደኛ የብሪክስ የንግድ ምክር ቤት በሀገራቱ መካከል ያሉ 10 ዋና ዋና የንግድ እንቅፋቶችን ለይቶ እንዲያስወግድ ጥሪ አቅርበዋል።

ሁለተኛ በየዓመቱ 100 አዳዲስ ጀማሪ የንግድ ሥራዎችን ወደ ሌሎች አባል ሀገራት ገበያ እንዲስፋፉ መደገፍ ነው። ሦስተኛ በየዓመቱ 1,000 አዳዲስ የንግድ አጋርነቶችን መፍጠር እና የስራቸውን ሂደት በየዓመቱ መገምገም እንደሚገባ ጠቁመዋል።

ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት የዓለም ኢኮኖሚ በ2 ነጥብ 5 እጥፍ ሲያድግ የብሪክስ አባል ሀገራት የሀገር ውስጥ ምርት በ4 ነጥብ 5 እጥፍ ማደጉን ያመላከቱት ሞዲ፣ ይህም የብሪክስ የኢኮኖሚ እድገት ከዓለም አቀፉ የዕድገት ምጣኔ በእጥፍ እንደሚበልጥ ያሳያል ብለዋል።

ሕንድ የብሪክስ ሊቀመንበርነቷን የምትመራው ጽናት፣ ፈጠራ፣ ትብብር እና ዘላቂነትን መገንባት በሚል መርህ እንደሆነ የገለጹት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ሀገራቸው በመሰረተ ልማት፣ በሴሚኮንዳክተር፣ በቴክኖሎጂ እና በባዮቴክኖሎጂ መስኮች እያደረገች ያለውን መስፋፋት አብራርተዋል።

በተጨማሪም ሕንድ ከ200 ሺህ በላይ አዳዲስ የንግድ ስታርትአፖች ያሏት ሲሆን የዲጂታል ክፍያ ሥርዓቷም በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ተቀባይነት ማግኘቱን ጠቁመዋል።

በዓለም ላይ የንግድ እንቅፋቶች እየጨመሩ ባሉበት በዚህ ወቅት ሕንድ የኢኮኖሚ ድልድዮችን እየገነባች መሆኗን የተናገሩት ሞዲ፣ የባህር ላይ የንግድ መስመሮች ደህንነት መጠበቅ እና የንግድ ፍሰቱ እንዳልተገደበ መቀጠል ለብሪክስ ሀገራት ንግድ ወሳኝ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተውበታል።

በተጨማሪም የሴት ሥራ ፈጣሪዎች ሚና ሊጎለብት እንደሚገባም አሳስበዋል።

በአጠቃላይ የኒው ዴልሂው ስብሰባ ዋና መልእክት ብሪክስ ካለው አቅም በላይ ወደ ተጨባጭ ውጤት እና አፈጻጸም መሸጋገር አለበት የሚል ሲሆን አባል ሀገራቱ የጋራ የኢኮኖሚ አቅማቸውን ወደ ተጨባጭ እድል እንዲለውጡ ጥሪ ቀርቧል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #narendramodi #india #bricsbusinessforum #economy #trade #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ብሔራዊ የእደ ጥበብ ሙዚየም እና የሀስትካላ አካዳሚ
(National Crafts Museum & Hastkala Academy)

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 2 )
#ethiopia |በኒው ዴልሂ በሚገኘው ብሔራዊ የዕደ-ጥበብ ሙዚየምና ሀስትካላ አካዳሚ (National Crafts Museum & Hastkala Academy) ዘለቅን። የብሪክስ ባዛር (BRICS Bazaar - ከመስከረም 10–15, 2026) እየተካሄደ ነው።

የብሪክስ ባዛር፦ ባህሎችን መቅረጽ፣ ሕዝቦችን ማገናኘት (BRICS Bazaar: Crafting Cultures, Connecting People) መሪ ቃል ይዟል። የንግድ ትርኢቱ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና በጨርቃጨርቅ ሚኒስቴር አዘጋጅነት የቀረበ ሲሆን፣ አማርኛ፣ ህንዲ፣ አረብኛ፣ እስፓንኛ፣ ፖርቱጋልኛ፣ ቻይንኛ ጨምሮ በተለያዩ ቋንቋዎች የተዘጋጁ የእንኳን ደህና መጣችሁ መልእክቶችን ያካተተ ነው።

Ms. Shakshi Gupta - አስጎብኚያችን ስለሙዚየሙ መተንተን፤ ማስረዳት ጀመረች።

የቤንጋል መንደር ገጽታ (ምዕራብ ቤንጋል)
በ'ኩምሃር' (የሸክላ ሰሪ) ባለሙያዎች ማህበረሰብ ከተሰሩ የክሪሽናናጋር (ናዲያ ዞን) የሸክላ ምስሎች፣ ከሳርና የቀርከሃ ጎጆዎች እንዲሁም ከጌጣጌጥ ስራዎች ጋር የገጠር ሕይወትን ያሳያል።

የኪንሃል አሻንጉሊቶች (ካርናታካ)
ከኪንሃል የመጡ በእጅ በእንጨት የተቀረጹ አሻንጉሊቶች ሲሆኑ፣ በኮምጣጤ ፍሬ የተወለወሉና በደማቅ የከለር ቀለም የተሸለሙ ናቸው፤ በታሪክ ለሙሽሮች በስጦታ መልክ ይሰጡ ነበር።

የፓታቺትራ ስዕል (ኦዲሻ)፦ ከፑሪ፣ ራጉራጅፑር እና ቡባኔስዋር የመነጨ ባህላዊ የጨርቅ ላይ ስዕል (ፓታ + ቺትራ) ሲሆን፣ ከራማያና፣ ማሃባራታ እና ባጋቫታ ታሪኮችን ያቀርባል።

የናጋ ጥበብ (ናጋላንድ / ሰሜን-ምስራቅ ህንድ)፦ የጎሳ ባህል ያላቸው የእንጨት የቀደመ አባቶች ምስሎች፣ የተሸመኑ የሸንበቆና ቀርከሃ ቅርጫቶች፣ እንዲሁም በዐጥንት፣ ቀንድ እና ፀጉር ያጌጡ የትንባሆ ማጫሻዎች፣ ጦሮች እና ባርኔጣዎች ናቸው።

የፓቡጂ ፋድ (Phad of Pabuji - ራጃስታን)

በታጠበ የጥጥ ጨርቅ ላይ የሚሳሉ የመጠቅለያ (ስክሮል) ስዕሎች ሲሆኑ፣ በ13ኛው ክፍለ ዘመን በምዕራብ ራጃስታን ኮሉ (ማርዋር) ይኖር የነበረውን የፓቡጂ የተባለ የህዝብ ጀግና ህይወትና ተረቶች ያሳያሉ።

ታሪኩ ሙሉ ሌሊት በሚከናወኑ ስነ-ስርዓቶች ላይ 'ቦፓስ' (ከናያክ ማህበረሰብ የተወጣጡ ዘማሪዎች) በትልልቅ የሸክላ ማማዎች እየታጀቡ 'ፓቡጂ ራ ፓንዋራ' የተሰኙ የጀግንነት ዜማዎችን ሲዘምሩ ይተረካል።

ስዕሎቹ በቢልዋራ (ሜዋር) ሻህፑራ በሚገኙ የ'ጆሺ' ቤተሰብ ባለሙያዎች ብቻ የሚሳሉ ሲሆን፣ ጨርቁን አዘጋጅተው መልካም ቀን በመጠበቅ በባህላዊ ተፈጥሯዊ ቀለሞች ይስሏቸዋል።

አስጎብኚያችን Ms. Shakshi Gupta - ፈትፍታ የማጉረስ ትህትና ያላት ናት።

ጥያቄ አለ? - አለች።

የዶክራ ብረታ ብረት ዕደ-ጥበብ (Dhokra Metal Craft - ቻቲስጋርህ እና ማዕከላዊ/ምስራቅ ህንድ) ጥበብ ማውጋት ቀጠለች።

በሸክላ ቅርጾች ላይ በሚቀልጥ ሰም (cire perdue) የሚሰራ የ5,000 ዓመታት ዕድሜ ያለው የብረት ማቅለጥና ማፍሰስ ጥበብ ሲሆን፣ የተጠላለፈ ወይም የተጠቀለለ የላይኛው ገጽታ ቅርፅ በመያዙ ይታወቃል።

በቻቲስጋርህ (ባስታር)፣ ኦዲሻ፣ ጃርካንድ፣ ምዕራብ ቤንጋል እና አንድራ ፕራዴሽ ባሉ ከፊል-ዘላን የጎሳ ብረት ሰሪዎች የተሰራ ሲሆን፣ የእህል መለኪያ ማሰሮዎችን፣ የከብት ቃጭሎችን እና የነሐስ የጎሳ ምስሎችን (እንደ ከአደን የሚመለሱ አደንኞችን ምስል) ያመርታሉ።

የኮንድሃ / ኮንድ ነሐስ ስራዎች
(Kondha Bronzes - ኦዲሻ)

በኦዲሻ የራያጋዳ እና ጋጃፓቲ ዞኖች በሚኖሩ የኮንድሃ (ዶንጋሪያ ኮንድሃ) የጎሳ ቡድኖች በብረት ሰሪዎች ለዘመናት የተከናወነ የነሐስ ማፍሰስ ጥበብ ነው።

ሙሉ በሙሉ በማፍሰስና ሰም በማቅለጥ ቴክኒኮች ለ'ዳራኒ ፔኑ' (የምድር አምላክ) የመስዋዕት ስጦታዎች፣ የክብረ-በዓል ምልክቶች፣ የተለያዩ ቅርሶች እና በስጦታ (ሚዜ) የሚሰጡ አሻንጉሊቶችን ለመስራት ያገለግላል።

የካርናታካ የቡታ እምነት ቅርጻ ቅርጾች
(Bhuta Cult Sculptures - ካርናታካ)

በባህር ዳርቻይቱ ካርናታካ ኡዱፒ ዞን ከ19ኛው ክፍለ ዘመን የመጡ በእንጨት የተቀረጹ ምስሎችና የነሐስ ጭንብሎች ሲሆኑ፣ ከ'ቡታራዳኔ' (የመንፈስ አምልኮ ስነ-ስርዓት) ጋር የተያያዙ ናቸው።

በ'ጉዲጋር' የእደ-ጥበብ ማህበረሰብ ከጽኑ የጃክፍሩት እንጨት የሚቀረጹ ሲሆን፣ እንደ 'ፓንጁርሊ' (የዱር አሳማ መንፈስ)፣ 'ፒሊቻንዲ' (የነብር መንፈስ)፣ 'ጁማዲ' እና እንደ 'ኮቲ እና ቼናያ' ያሉ የአባቶች ጀግኖችን ይወክላሉ።

በወፍ በረር ማጠቃለያ ላይ ደረሰች

የማዱባኒ ስዕል (Madhubani Painting - ቢሃር)

በሰሜን ቢሃር የሚቲላ አካባቢ የሚገኝ ጥንታዊና መስመራዊ የህዝብ ስዕል ዘይቤ ሲሆን፣ በባህላዊ መልኩ በመንደር ሴቶች በግድግዳዎችና ወለሎች ላይ ይሳላል።

'ኮህባርቺትራ' (ለአዲስ ተጋቢዎች የመኝታ ክፍል ግድግዳ ስዕል) እና 'አሪፓና' (ለስለትና ባህላዊ ስነ-ስርዓቶች የሚሰራ የወለል ጌጣጌጥ) የሚያካትት ሲሆን፣ በአሁኑ ጊዜ በወረቀትና በሸራ ላይ ይሰራል።

ጠቅላላ የብረታ ብረት ዕደ-ጥበብ
(General Metal Crafts)

ከዕለት ተዕለት ቁሳቁሶች፣ የማስቀመጫ ሳጥኖችና የአልጋ እግሮች እስከ ባህላዊ ምስሎችና የወፍ እና የእንስሳት ቅርጽ ያላቸው የሱፓሪ መቁረጫዎች (sarota) ድረስ ያሉትን ባህላዊ የህንድ የነሐስና የብረት ጥበቦችን ያጎላል።

***
ከሙዚየም ወደ ባዛር ዘለቅን

ኢትዮጵያውያን የእደ ጥበብ ባለሙያዎች በBRICS Bazaar 2026 ላይ ተሳትፈዋል

በሕንድ ኒው ዴልሂ በሚገኘው ብሔራዊ የእደ ጥበብ ሙዚየም እና ሀስትካላ አካዳሚ (National Crafts Museum & Hastkala Academy) ከመስከረም 10 እስከ 15 ቀን 2026 እየተካሄደ ባለው BRICS Bazaar 2026 ላይ ኢትዮጵያውያን የእደ ጥበብ ባለሙያዎች ሀገራቸውን ወክለው ተሳትፈዋል።

ዝግጅቱ “Crafting Cultures, Connecting People” — “ባህሎችን መቅረጽ፣ ሕዝቦችን ማገናኘት” በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀ ሲሆን፣ የተለያዩ የBRICS አገራትን ባህላዊ የእደ ጥበብ፣ ፋሽን፣ ጨርቃ ጨርቅ፣ ሸክላ ስራ እና ሌሎች ባህላዊ የእጅ ሥራዎችን ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ያስተዋውቃል።

እጂጋየሁ ኃይለጊዮርጊስ አራርሶ

ከኢትዮጵያ በHandweaving – የእጅ ጨርቃ ጨርቅ ሥራ የተሳተፈችው እጅጋየሁ ኃይለጊዮርጊስ አራርሶ የፋሽን ዲዛይነርና ሥራ ፈጣሪ ስትሆን፣ Ejig Tibeb መስራች እና Ethiopian Fashion Designers Association ተባባሪ መስራች ናት።

የኢትዮጵያን ቡና ለታዳሚዎቹ በክብር አጠጥታለች።

መዓዛ አሰግድ አሰፋ

በሌላ በኩል መአዛ አሰግድ አሰፋ (Meaza Asegid Assefa) በHand Modelling / Pottery – የእጅ ሸክላ ሥራ ዘርፍ ኢትዮጵያን ወክላለች።

“Meaza Pottery – መአዛ ሸክላ ሥራ” በሚል የንግድ ስም ትሠራለች። በእጅ የተሰሩ ባህላዊ የሸክላ እቃዎችንና መያዣዎችን በማምረት የባህላዊ የሸክላ ጥበብን ለመጠበቅና ለማስቀጠል እየሰራች መሆኑ ተናግራለች።

የኢትዮጵያ የእደ ጥበብ ውበት በዓለም መድረክ

የኢትዮጵያ የእደ ጥበብ ባለሙያዎች በዚህ ዓይነት ዓለም አቀፍ መድረክ መሳተፋቸው፣ የአገሪቱን ባህላዊ የእጅ ሥራዎች፣ ፋሽንና የፈጠራ ሥራዎችን ለዓለም ማስተዋወቅ ከመቻሉ ባሻገር ለእደ ጥበብ ምርቶች አዳዲስ የገበያና የትብብር ዕድሎችን የሚከፍት አጋጣሚ ነው።

የጉዞ ማስታወሻ
ከፍል ( 3 ) ይቀጥላል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks :
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics2026 #bricsbazaar2026 #ethiopia #india #newdelhi #crafts #handicraft #handweaving #pottery #ethiopianfashion #getutemesgen

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila)

የጉዞ ማስታወሻ - ( ክፍል - 1 )

ከደቡብ እስያ ዋነኛ የቱሪዝም መዳረሻ ደጃፍ ቆመናል፤ ዴልሂ - ቀይ ምሽግ።
#ethiopia | ዴልሂ በሰሜን ሕንድ የምትገኝ ሲሆን፣ የያሙና ወንዝ በምሥራቅ በኩል ያልፋል። በምዕራብና በደቡብ አካባቢዎቿ የአራቫሊ ተራራማ ሰንሰለት (Aravalli Ridge) ቅርንጫፍ ይገኛል። ይህ የተለያየ የተፈጥሮ አቀማመጥ ከከተማዋ የከተማ ልማት ጋር ተደምሮ ልዩ ገጽታ ይሰጣታል።

ዴልሂ የብዙ ባህሎች፣ ሃይማኖቶች፣ ቋንቋዎችና ምግቦች መገናኛ ናት። Hindi በሰፊው የሚነገር ሲሆን Punjabi፣ Urdu፣ Bengali እና English ደግሞ በከተማዋ በስፋት ይጠቀማሉ።

Old Delhi በባህላዊ ገበያዎች፣ ጠባብ መንገዶች፣ ታሪካዊ ሕንፃዎችና የመንገድ ምግቦች ይታወቃል። በተቃራኒው New Delhi ዘመናዊ ሕንፃዎች፣ የመንግሥት ማዕከላት፣ ሰፊ መንገዶችና አረንጓዴ መናፈሻዎች ያሏት ናት።

Red Fort – የሙጋል ዘመን ታላቅ ምሽግ
Qutub Minar – የ12ኛው ክፍለ-ዘመን ታሪካዊ ሕንፃ
Humayun’s Tomb – የሙጋል የመቃብር ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምሳሌ
India Gate – ታዋቂው የመታሰቢያ ሐውልት
Lotus Temple
Rashtrapati Bhavan
Jantar Mantar
Akshardham Temple
Lodhi Garden
Red Fort፣ Qutub Minar እና Humayun’s Tomb ከዴልሂ የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎች መካከል ይገኛሉ።

ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው። በአንድ ቀን የሙጋል ዘመን ቅርስ ማየት፣ በOld Delhi ባህላዊ ምግብ መብላት፣ ከዚያም በNew Delhi ዘመናዊ የንግድና የመንግሥት ማዕከላትን መጎብኘት ይቻላል።

ኒው ዴልሂ የሕንድ የፖለቲካ ልብ ብቻ ሳትሆን፣ የታሪክ፣ የባህል፣ የምግብ፣ የሥነ-ሕንፃና የዘመናዊ እድገት መገናኛ ናት።

***
በሕንድ ኒው ዴልሂ የሚገኘውና ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በመባል የሚታወቀው ታሪካዊ ቅርስ የሕንድ የነጻነት፣ የፖለቲካ ሥልጣንና የበለጸገ የሙጋል የሥነ-ሕንጻ ጥበብ ዋነኛ መገለጫ ነው።

ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃንና ተቋማት ቅርሱን ከታሪካዊ እሴቱ ባሻገር በዘመናዊቷ ሕንድ ፖለቲካዊና ጸጥታዊ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ከሚጫወተው ማዕከላዊ ሚና አንጻር በሰፊው ይዘግቡታል።

ታሪካዊ መሠረትና የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በጥልቀት ለማየት ይጋብዛል። ምሽጉ እ.ኤ.አ. በ1638 በሙጋል ኢምፓየር ንጉሥ ሻህ ጃሃን (Shah Jahan) ዋና ከተማቸውን ከአግራ ወደ ዴልሂ ባዛወሩበት ወቅት የተገነባ ነው።

ሕንጻው ከተራቀቀ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ (Red Sandstone) የተገነባ ሲሆን፤ የእስላማዊ፣ ፐርሺያዊ፣ ቲሙሪድና ሕንዳዊ የሥነ-ሕንጻ ዘይቤዎች ድንቅ ውህደት ነው።

እ.ኤ.አ. በ2007 የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) ቅርሱን የዓለም ቅርስ አድርጎ መዝግቦታል።

Dr. Jay Bir Singh Guide, Delhi (ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ - እያስጎበኙን፤ ታሪክ እየነገሩን ነው። እንዲህም አሉ ፦ "ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) የሕንድ ነጻነትና ፖለቲካዊ ምልክትነት ነው። በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በሚከበረው የሕንድ የነጻነት ቀን የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ከምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) አደባባይ የሕንድን ሰንደቅ ዓላማ በመስቀል ለሕዝቡ ታሪካዊ ንግግር ያደርጋሉ።

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በሕንድ የነጻነት ትግል ወቅት የብሪታንያ ቅኝ ገዥዎችና የነጻነት ታጋዮች የፍልሚያና የፖለቲካ ውሳኔዎች ማዕከል ሆኖ አገልግሏል።"

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ "እግር በእግር ተከተሉኝ!" የሚል ትዕዛዝ ሰጡን ።

የሙጋል እምፓየር የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በ16ኛው እና 18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በሕንድ ክፍለ-አህጉር የጎለበተ፣ የፋርስ፣ የእስላማዊ፣ የቱርክ እና የሕንዳዊ ባህሎችን አዋህዶ የያዘ ድንቅ የኪነ-ሕንጻ ዘመን ነው። ይህም ዘመን በጂኦሜትሪያዊ ሚዛን፣ በሽንኩርት ቅርጽ ጉልላቶች፣ በከበሩ ድንጋዮች ዝርዝር ቅርጻ ቅርጽና በውብ የአትክልት ስፍራዎች ይታወቃል።

የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ዋና

ጂኦሜትሪያዊ ሚዛንና ተመጣጣኝነት (Symmetry): ሕንጻዎችና ቅፅሮቻቸው ከተመሳሳይ ማዕከል የተመጠኑና የግራና ቀኝ ሚዛናቸውን የጠበቁ ናቸው።

የቻርባግ (Charbagh) የአትክልት ስልት: በውሃ ቦዮች አራት ቦታዎች የተከፈሉና የገነትን መሰል ውበት የሚወክሉ መሬቶች።

ፒዬትራ ዱራ (Pietra Dura): በነጭ ማርብል ላይ ባለቀለም የከበሩ ድንጋዮችን በመቅረጽ የሚሰራ ውብ የአበባና የጂኦሜትሪ ጌጣጌጥ።

የተራቀቁ ጉልላቶችና ሚናሬቶች: በከፍተኛ ጥበብ የተሰሩ የሽንኩርት ቅርጽ ያላቸው ጉልላቶችና ረጃጅም ግንቦች።

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ በሕንድ የሚገኙ ዋና ዋና የሙጋል ቅርሶች መተንተን ይዘዋል።

"የቅርሱ ስም የሚገኝበት ቦታ የገነባው ንጉሥ ዋና መገለጫና ታሪካዊ እሴት ታጅ ማሃል (Taj Mahal) አግራሻህ ጃሃን የነጭ ማርብል ድንቅ ውጤትና የዓለም የዩኔስኮ ቅርስ። ... የሁማዩን መቃብር (Humayun's Tomb) ኒው ዴልሂሀሚዳ ባኑ ቤጉምየቻርባግ ስልት አቅኚና ለታጅ ማሃል ግንባታ መነሻ የሆነ ቅርስ። ... ፋተህፑር ሲክሪ (Fatehpur Sikri) አግራ አቅራቢያ አክባር በበሉንድ ዳርዋዛ (Buland Darwaza) በርና በባህሎች ውህደት የሚታወቅ ከተማ። ... የአግራ ምሽግ (Agra Fort)አግራአክባር / ሻህ ጃሃንከቀይ አሸዋ ድንጋይ የተገነባ ታላቅ የቤተ-መንግሥትና የጦር ምሽግ። ... ጃማ መስጊድ (Jama Masjid)ኒው ዴልሂሻህ ጃሃንበሕንድ ከሚገኙ ትልልቅ መስጂዶች አንዱና የቀይ አሸዋ ድንጋይ ድንቅ ሥራ ናቸው።

የታሪክ እድገትና የወርቃማው ዘመን አሻራ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ላይ ይወድቃል። የሙጋል ሥነ-ሕንጻ በእምፓየሩ አጼዎች ዘመን የተለያየ መልክ ነበረው። በንጉሥ አክባር ዘመን (1556–1605) የሂንዱና የእስላማዊ ጥበባት ውህደት ጎልቶ የወጣ ሲሆን፣ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። በንጉሥ ሻህ ጃሃን ዘመን (1628–1658) ደግሞ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ወደ "ወርቃማ ዘመኑ" ከፍ ብሏል፤ በዚህ ወቅት ነጭ ማርብል፣ የተራቀቀ የድንጋይ ውቅርና ድንቅ ሚዛን ያላቸው ግንባታዎች የኪነ-ሕንጻው ዋነኛ መታወቂያ ሆነዋል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

የታሪክ አመጣጥና ምሽጉ የተመረጠበት ምክንያት

የመጀመሪያው የነጻነት ብስራት (1947)፦ ሕንድ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 15 ቀን 1947 ከብሪታንያ የቅኝ ግዛት አገዛዝ ነጻ ስትወጣ፣ የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ጃዋሃርላል ነህሩ (Jawaharlal Nehru) የመጀመሪያውን የሕንድ ሦስት ቀለም ሰንደቅ ዓላማ በምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) ላይ ሰቀሉ።

የሥልጣንና የምልክትነት መቀየር፦ ቀይ ምሽግ ቀደም ሲል የሙጋል እምፓየር የሥልጣን ማዕከል እና በኋላም የብሪታንያ ጦር ሰፈር የነበረ በመሆኑ፣ ሰንደቅ ዓላማውን እዚያ መስቀል የቅኝ ግዛት ጭቆና ማብቃቱንና ሥልጣን ወደ ሕንድ ሕዝብ መመለሱን የሚያሳይ ትልቅ ምሳሌያዊ ትርጉም ነበረው።

የሰንደቅ ዓላማ መስቀልና የ21 መድፍ ተኩስ፦ የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰንደቅ ዓላማውን ሲሰቅሉ የሀገሪቱ ብሔራዊ መዝሙር (Jana Gana Mana) ይዘመራል፤ በተመሳሳይ ጊዜም 21 ጊዜ የመድፍ ተኩስ አክብሮት ይፈጸማል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከላሆሪ ጌት አደባባይ ሆነው ለሕዝቡ ባሕላዊና ፖለቲካዊ መልእክት ያስተላልፋሉ። ንግግሩ ያለፉት ዓመታት ስኬቶችን፣ የሀገሪቱን የኤኮኖሚና ማህበራዊ አቅጣጫዎች እንዲሁም የወደፊት የልማት ግቦችን ያካትታል።

የሰራዊትና የባህል ሰልፍ፦ የሕንድ መከላከያ ሠራዊት፣ ፖሊስና የወጣቶች ቡድኖች የክብር ሰልፍ የሚያደርጉ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችና የባህል ቡድናት ልዩ ልዩ ትርኢቶችን ያቀርባሉ።

በልዩነት ውስጥ ያለ አንድነት (Unity in Diversity)፦ ሕንድ በብዙ ቋንቋዎች፣ ሃይማኖቶችና ባህሎች የተከፈለች ብትሆንም፣ በዕለቱ ሁሉም ዜጎች በሕንዳዊነታቸው ሥር የሚሰበሰቡበት ማዕከል ነው።

የትውልድ ቅብብልና የሀገር ፍቅር ወጣቱ ትውልድ የሀገሩን ታሪክ፣ የነጻነት ታጋዮችን መስዋዕትነትና የሀገራዊ ኃላፊነት ስሜትን እንዲገነዘብ ያደርጋል።

ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ትርጉም የሕንድን ወታደራዊ፣ ባህላዊና ኤኮኖሚያዊ እድገት ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሚያሳይ ትልቅ የዲፕሎማሲ መድረክ ሆኖ ያገለግላል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

ይህ ትዕይንት ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው።

ቁጡብ ሚናር
— የኒው ዴልሂ ታሪካዊ ሐውልት

ቁጡብ ሚናር (Qutub Minar) በሕንድ ኒው ዴልሂ መህራውሊ አካባቢ የሚገኝ፣ ከሕንድ ታሪካዊና ሥነ-ሕንፃ ቅርሶች ውስጥ በዓለም የሚታወቀው አንዱ ነው።

72.5 ሜትር ከፍታ ያለው ይህ አስደናቂ የቀይ ድንጋይ ማማ ግንባታው በ1199 ዓ.ም. በቁጥብ-ዑዲን አይባክ ተጀምሮ በተከታዮቹ ገዢዎች ተጠናቋል።

ቁጡብ ሚናር ብቻውን ሳይሆን በዙሪያው ካሉት የታሪክ ቅርሶች ጋር በመሆን የቁጡብ ሚናር እና ሐውልቶቹ (Qutb Minar and its Monuments) የUNESCO ዓለም ቅርስ ስፍራ ሆኖ ከ1993 ጀምሮ ተመዝግቧል።

በቅርሱ ዙሪያ የሚገኙት የኩዋት-ኡል-ኢስላም መስጊድ፣ አላይ ዳርዋዛ፣ የብረት ምሰሶው (Iron Pillar) እና ሌሎች ጥንታዊ ሕንፃዎች የዴልሂን ረጅም የታሪክና የሥነ-ሕንፃ ቅርስ ያሳያሉ።

Qutub Minar — የታሪክ፣ የባህልና የሕንድ ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምስክር።

ameti āderesachihu

इथियोपियाई लोगों को – नया साल 2019 मुबारक हो
ኢትዮጵያውያን - እንኳን ለ2019ዓ.ም ለዓዲስ ዓመት አደረሳችሁ - ብለዋል

ክፍል ( -2- )ይቀጥላል ...

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco
#(Dhruv Mishra) Under Secretary (Press Relations) #mir . Randhir Jaiswal Additional Secretary (XP) & Spokesperson #mr . Dhruv Mishra Under Secretary (Press Relations) #mr . Manoj Madhav Under Secretary (XPD) #mr . Amit Raghav Publicity Officer (XLM) #mr . Chandreshwer Singh Media Liaison Officer #mr . Ishu Bhadouria Media Liaison Officer #mr . Om Shahi Media Liaison Office
​#delhi #redfort #india #history #tourism #culture #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila)

የጉዞ ማስታወሻ

ከደቡብ እስያ ዋነኛ የቱሪዝም መዳረሻ ደጃፍ ቆመናል፤ ዴልሂ - ቀይ ምሽግ።
#ethiopia | ዴልሂ በሰሜን ሕንድ የምትገኝ ሲሆን፣ የያሙና ወንዝ በምሥራቅ በኩል ያልፋል። በምዕራብና በደቡብ አካባቢዎቿ የአራቫሊ ተራራማ ሰንሰለት (Aravalli Ridge) ቅርንጫፍ ይገኛል። ይህ የተለያየ የተፈጥሮ አቀማመጥ ከከተማዋ የከተማ ልማት ጋር ተደምሮ ልዩ ገጽታ ይሰጣታል።

ዴልሂ የብዙ ባህሎች፣ ሃይማኖቶች፣ ቋንቋዎችና ምግቦች መገናኛ ናት። Hindi በሰፊው የሚነገር ሲሆን Punjabi፣ Urdu፣ Bengali እና English ደግሞ በከተማዋ በስፋት ይጠቀማሉ።

Old Delhi በባህላዊ ገበያዎች፣ ጠባብ መንገዶች፣ ታሪካዊ ሕንፃዎችና የመንገድ ምግቦች ይታወቃል። በተቃራኒው New Delhi ዘመናዊ ሕንፃዎች፣ የመንግሥት ማዕከላት፣ ሰፊ መንገዶችና አረንጓዴ መናፈሻዎች ያሏት ናት።

Red Fort – የሙጋል ዘመን ታላቅ ምሽግ
Qutub Minar – የ12ኛው ክፍለ-ዘመን ታሪካዊ ሕንፃ
Humayun’s Tomb – የሙጋል የመቃብር ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምሳሌ
India Gate – ታዋቂው የመታሰቢያ ሐውልት
Lotus Temple
Rashtrapati Bhavan
Jantar Mantar
Akshardham Temple
Lodhi Garden
Red Fort፣ Qutub Minar እና Humayun’s Tomb ከዴልሂ የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎች መካከል ይገኛሉ።

ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው። በአንድ ቀን የሙጋል ዘመን ቅርስ ማየት፣ በOld Delhi ባህላዊ ምግብ መብላት፣ ከዚያም በNew Delhi ዘመናዊ የንግድና የመንግሥት ማዕከላትን መጎብኘት ይቻላል።

ኒው ዴልሂ የሕንድ የፖለቲካ ልብ ብቻ ሳትሆን፣ የታሪክ፣ የባህል፣ የምግብ፣ የሥነ-ሕንፃና የዘመናዊ እድገት መገናኛ ናት።

***
በሕንድ ኒው ዴልሂ የሚገኘውና ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በመባል የሚታወቀው ታሪካዊ ቅርስ የሕንድ የነጻነት፣ የፖለቲካ ሥልጣንና የበለጸገ የሙጋል የሥነ-ሕንጻ ጥበብ ዋነኛ መገለጫ ነው።

ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃንና ተቋማት ቅርሱን ከታሪካዊ እሴቱ ባሻገር በዘመናዊቷ ሕንድ ፖለቲካዊና ጸጥታዊ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ከሚጫወተው ማዕከላዊ ሚና አንጻር በሰፊው ይዘግቡታል።

ታሪካዊ መሠረትና የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በጥልቀት ለማየት ይጋብዛል። ምሽጉ እ.ኤ.አ. በ1638 በሙጋል ኢምፓየር ንጉሥ ሻህ ጃሃን (Shah Jahan) ዋና ከተማቸውን ከአግራ ወደ ዴልሂ ባዛወሩበት ወቅት የተገነባ ነው።

ሕንጻው ከተራቀቀ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ (Red Sandstone) የተገነባ ሲሆን፤ የእስላማዊ፣ ፐርሺያዊ፣ ቲሙሪድና ሕንዳዊ የሥነ-ሕንጻ ዘይቤዎች ድንቅ ውህደት ነው።

እ.ኤ.አ. በ2007 የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) ቅርሱን የዓለም ቅርስ አድርጎ መዝግቦታል።

Dr. Jay Bir Singh Guide, Delhi (ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ - እያስጎበኙን፤ ታሪክ እየነገሩን ነው። እንዲህም አሉ ፦ "ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) የሕንድ ነጻነትና ፖለቲካዊ ምልክትነት ነው። በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በሚከበረው የሕንድ የነጻነት ቀን የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ከምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) አደባባይ የሕንድን ሰንደቅ ዓላማ በመስቀል ለሕዝቡ ታሪካዊ ንግግር ያደርጋሉ።

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በሕንድ የነጻነት ትግል ወቅት የብሪታንያ ቅኝ ገዥዎችና የነጻነት ታጋዮች የፍልሚያና የፖለቲካ ውሳኔዎች ማዕከል ሆኖ አገልግሏል።"

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ "እግር በእግር ተከተሉኝ!" የሚል ትዕዛዝ ሰጡን ።

የሙጋል እምፓየር የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በ16ኛው እና 18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በሕንድ ክፍለ-አህጉር የጎለበተ፣ የፋርስ፣ የእስላማዊ፣ የቱርክ እና የሕንዳዊ ባህሎችን አዋህዶ የያዘ ድንቅ የኪነ-ሕንጻ ዘመን ነው። ይህም ዘመን በጂኦሜትሪያዊ ሚዛን፣ በሽንኩርት ቅርጽ ጉልላቶች፣ በከበሩ ድንጋዮች ዝርዝር ቅርጻ ቅርጽና በውብ የአትክልት ስፍራዎች ይታወቃል።

የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ዋና

ጂኦሜትሪያዊ ሚዛንና ተመጣጣኝነት (Symmetry): ሕንጻዎችና ቅፅሮቻቸው ከተመሳሳይ ማዕከል የተመጠኑና የግራና ቀኝ ሚዛናቸውን የጠበቁ ናቸው።

የቻርባግ (Charbagh) የአትክልት ስልት: በውሃ ቦዮች አራት ቦታዎች የተከፈሉና የገነትን መሰል ውበት የሚወክሉ መሬቶች።

ፒዬትራ ዱራ (Pietra Dura): በነጭ ማርብል ላይ ባለቀለም የከበሩ ድንጋዮችን በመቅረጽ የሚሰራ ውብ የአበባና የጂኦሜትሪ ጌጣጌጥ።

የተራቀቁ ጉልላቶችና ሚናሬቶች: በከፍተኛ ጥበብ የተሰሩ የሽንኩርት ቅርጽ ያላቸው ጉልላቶችና ረጃጅም ግንቦች።

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ በሕንድ የሚገኙ ዋና ዋና የሙጋል ቅርሶች መተንተን ይዘዋል።

"የቅርሱ ስም የሚገኝበት ቦታ የገነባው ንጉሥ ዋና መገለጫና ታሪካዊ እሴት ታጅ ማሃል (Taj Mahal) አግራሻህ ጃሃን የነጭ ማርብል ድንቅ ውጤትና የዓለም የዩኔስኮ ቅርስ። ... የሁማዩን መቃብር (Humayun's Tomb) ኒው ዴልሂሀሚዳ ባኑ ቤጉምየቻርባግ ስልት አቅኚና ለታጅ ማሃል ግንባታ መነሻ የሆነ ቅርስ። ... ፋተህፑር ሲክሪ (Fatehpur Sikri) አግራ አቅራቢያ አክባር በበሉንድ ዳርዋዛ (Buland Darwaza) በርና በባህሎች ውህደት የሚታወቅ ከተማ። ... የአግራ ምሽግ (Agra Fort)አግራአክባር / ሻህ ጃሃንከቀይ አሸዋ ድንጋይ የተገነባ ታላቅ የቤተ-መንግሥትና የጦር ምሽግ። ... ጃማ መስጊድ (Jama Masjid)ኒው ዴልሂሻህ ጃሃንበሕንድ ከሚገኙ ትልልቅ መስጂዶች አንዱና የቀይ አሸዋ ድንጋይ ድንቅ ሥራ ናቸው።

የታሪክ እድገትና የወርቃማው ዘመን አሻራ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ላይ ይወድቃል። የሙጋል ሥነ-ሕንጻ በእምፓየሩ አጼዎች ዘመን የተለያየ መልክ ነበረው። በንጉሥ አክባር ዘመን (1556–1605) የሂንዱና የእስላማዊ ጥበባት ውህደት ጎልቶ የወጣ ሲሆን፣ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። በንጉሥ ሻህ ጃሃን ዘመን (1628–1658) ደግሞ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ወደ "ወርቃማ ዘመኑ" ከፍ ብሏል፤ በዚህ ወቅት ነጭ ማርብል፣ የተራቀቀ የድንጋይ ውቅርና ድንቅ ሚዛን ያላቸው ግንባታዎች የኪነ-ሕንጻው ዋነኛ መታወቂያ ሆነዋል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

የታሪክ አመጣጥና ምሽጉ የተመረጠበት ምክንያት

የመጀመሪያው የነጻነት ብስራት (1947)፦ ሕንድ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 15 ቀን 1947 ከብሪታንያ የቅኝ ግዛት አገዛዝ ነጻ ስትወጣ፣ የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ጃዋሃርላል ነህሩ (Jawaharlal Nehru) የመጀመሪያውን የሕንድ ሦስት ቀለም ሰንደቅ ዓላማ በምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) ላይ ሰቀሉ።

የሥልጣንና የምልክትነት መቀየር፦ ቀይ ምሽግ ቀደም ሲል የሙጋል እምፓየር የሥልጣን ማዕከል እና በኋላም የብሪታንያ ጦር ሰፈር የነበረ በመሆኑ፣ ሰንደቅ ዓላማውን እዚያ መስቀል የቅኝ ግዛት ጭቆና ማብቃቱንና ሥልጣን ወደ ሕንድ ሕዝብ መመለሱን የሚያሳይ ትልቅ ምሳሌያዊ ትርጉም ነበረው።

የሰንደቅ ዓላማ መስቀልና የ21 መድፍ ተኩስ፦ የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰንደቅ ዓላማውን ሲሰቅሉ የሀገሪቱ ብሔራዊ መዝሙር (Jana Gana Mana) ይዘመራል፤ በተመሳሳይ ጊዜም 21 ጊዜ የመድፍ ተኩስ አክብሮት ይፈጸማል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከላሆሪ ጌት አደባባይ ሆነው ለሕዝቡ ባሕላዊና ፖለቲካዊ መልእክት ያስተላልፋሉ። ንግግሩ ያለፉት ዓመታት ስኬቶችን፣ የሀገሪቱን የኤኮኖሚና ማህበራዊ አቅጣጫዎች እንዲሁም የወደፊት የልማት ግቦችን ያካትታል።

የሰራዊትና የባህል ሰልፍ፦ የሕንድ መከላከያ ሠራዊት፣ ፖሊስና የወጣቶች ቡድኖች የክብር ሰልፍ የሚያደርጉ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችና የባህል ቡድናት ልዩ ልዩ ትርኢቶችን ያቀርባሉ።

በልዩነት ውስጥ ያለ አንድነት (Unity in Diversity)፦ ሕንድ በብዙ ቋንቋዎች፣ ሃይማኖቶችና ባህሎች የተከፈለች ብትሆንም፣ በዕለቱ ሁሉም ዜጎች በሕንዳዊነታቸው ሥር የሚሰበሰቡበት ማዕከል ነው።

የትውልድ ቅብብልና የሀገር ፍቅር ወጣቱ ትውልድ የሀገሩን ታሪክ፣ የነጻነት ታጋዮችን መስዋዕትነትና የሀገራዊ ኃላፊነት ስሜትን እንዲገነዘብ ያደርጋል።

ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ትርጉም የሕንድን ወታደራዊ፣ ባህላዊና ኤኮኖሚያዊ እድገት ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሚያሳይ ትልቅ የዲፕሎማሲ መድረክ ሆኖ ያገለግላል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

ይህ ትዕይንት ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው።

ይቀጥላል ...

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco
#(Dhruv Mishra) Under Secretary (Press Relations) #mir . Randhir Jaiswal Additional Secretary (XP) & Spokesperson #mr . Dhruv Mishra Under Secretary (Press Relations) #mr . Manoj Madhav Under Secretary (XPD) #mr . Amit Raghav Publicity Officer (XLM) #mr . Chandreshwer Singh Media Liaison Officer #mr . Ishu Bhadouria Media Liaison Officer #mr . Om Shahi Media Liaison Officer

" ... እህቴ በሻንጣ ውስጥ ተገኘች!"
ዓለም ያለቀሰላት ሩታ ይርጋለም
ሚስ ወርልድ ኢትዮጵያ 2026
#ethiopia | የኢትዮጵያ ውበት ንግሥት ሩታ ይርጋለም በዓለም አቀፉ መድረክ ላይ ስለ ህይወት ፈተናዎች እና የዕህቷ አሳዛኝ ህልፈት በለቅሶ ተናገረች

ሰላም፣ ጤና ይስጥልኝ! ሺን ቻው ቬትናም!

የተከበራችሁ የእኛ ሊቀመንበር ወ/ሮ ጁሊያ ሞርሊ፣ አዘጋጆች፣ ዳኞች፣ የውበት ውድድር ንግሥቶች እና በመስመር ላይ እየተከታተላችሁን ያላችሁ ሁላችሁም፣ እንደምን አደራችሁ!

በምስጋና መጀመር እፈልጋለሁ። እናመሰግናለሁ። ይህን መድረክ ስለፈጠራችሁ እናመሰግናለሁ። በሚስ ወርልድ ምክንያት ዓለም እየተፈወሰ ነው። እኛ እዚህ የመጣነው እንደ ውበት ንግሥት ብቻ ለመታየት አይደለም፤ ሌሎችንም ለማየት ነው እዚህ ያለነው።

ስሜ ሩታ ይርጋለም ነው፣ እናም ውብ አገሬን ኢትዮጵያን በመወከል እዚህ ቆሜያለሁ።

ከእናንተ መካከል ኢትዮጵያ አሁን በ2018 ዓ.ም እንደምትገኝ የምታውቁ ስንቶች ናችሁ?

እሺ። አዎ! ምክንያቱም የራሳችን የዘመን አቆጣጠር ሥርዓት አለን። እኛ የሰው ልጅ መገኛ፣ የ13 ወራት ፀሐይ ምድር፣ የቡና መገኛ እና አስደናቂ መልክዓ ምድር ባለቤት ነን።

ነገር ግን ከባንዲራዬ ጀርባ፣ ወደዚህ ያመጣኝን እና ከጀርባው ያለውን ጥንካሬዬን ልንገራችሁ።

የእኔ ታሪክ በአንድ ማጣት ተጀመረ። የአንድ ዓመት ልጅ ሳለሁ እናቴን አጣሁ። አባቴ እኛን ለማሳደግና የተሻለ የወደፊት ሕይወት ለመስጠት ሕይወቱን በሙሉ ሠዋ።

እሱ በማይኖርበት ጊዜ እኔ ጥቃት ይደርስብኝ ነበር፣ እህቴም በሕመም ትሰቃይ ነበር። እኛ ግን እንደ እናታችን እሱንም እናጣዋለን ብለን ስለፈራን፣ ማንንም ነገር አልነገርንም።

እያደግን ስንሄድ፣ እህቴ ከእኔ በ5 ዓመት ትበልጥ እንደነበር ቢሆንም፣ እሷን ለመጠበቅ ተገደድኩ፤ እኔ ግን በፍቅር ነው ያደረግሁት።

እህቴ ከእኔ ጋር በአንድ ክፍል ለመማር 5 ዓመት ወደኋላ ተመለሰች። በዕድሜዋ፣ በቆዳዋ እና በክብደቷ ምክንያት ትሳለቅባት ነበር። ከእነዚህ ውስጥ አንዱንም እሷ አልመረጠችም።

እህቴን ለ8 ዓመታት እና ከዚያም በላይ ጠብቄያታለሁ። ነገር ግን አንድ ቀን፣ ወደዚህ ከመምጣቴ በፊት...

(እያለቀሰች) በጣም ይቅርታ...

ወደዚህ ከመምጣቴ በፊት፣ ለሚስ ወርልድ ጉዞዬ በምዘጋጅበት ጊዜ፣ በሕይወቴ በሙሉ ስጠብቀው የነበረ ነገር ስለሆነ በጣም ተደስቼ ነበር። እህቴ ጥሪ ደረሳት፤ እኔን ማስደሰትና ማስገረም እንደሚፈልጉ ተነገራት።

እሷም ሉሉስ ክሎዚንግ ብራንድ የተባለ የራሷ ዲዛይን ነበራት። እኔ ያደረግሁት ጉትቻም ከእሷ ሥራዎች አንዱ ነው።

እህቴ በዚያ ቀን እኔን ማስገረምና ማስደሰት ፈለገች። ከቤት ወጣች፣ ነገር ግን ዳግመኛ አልተመለሰችም።

እህቴ ታፈነች። ከዚያ በኋላ አጋቾቹ ገንዘብ መጠየቅ ጀመሩ፣ በሕይወቴ የገነባሁትን ሁሉ ሊያጠፉብኝ ሞከሩ። 9 ቀናት የፍርሃት፣ የጸሎት...

ወደዚህ ወደ ቬትናም ለሚስ ወርልድ ከመምጣቴ አንድ ሳምንት በፊት፣ በሕይወቴ የሰማሁትን እጅግ መጥፎ ዜና ሰማሁ። ለዓመታት የተንከባከብኳት እህቴ፣ ለ10 ዓመታት ቅርብ ጓደኛዬ በነበረችው ሰው እና በባልደረባዋ ተገደለች።

ይቅርታ።

እህቴ በ10 ዓመት ምርጥ ጓደኛዬ በነበረችው ሰው እና በባልደረባዋ ተገደለች። ይህች ሕይወቴን በሙሉ ተሸክሜ የኖርኩላት እህቴ ናት። ከእኔ ትልቅ ብትሆንም እንደ ሕፃን ተሸክሜያታለሁ።

በዚያ ጊዜ ወድቄ እንደወደቅሁ ተሰማኝ። ተከዳሁ። ያ ብቻ አልነበረም፤ ብዙ ጊዜ ገደሉኝ። በሚጥል በሽታ ስለምትሰቃይ የሚጥል በሽታዋ እንደገደላት አሰብኩ። ነገር ግን በዚያ ቀን እህቴ በሻንጣ ውስጥ ተገኘች። በአንድ ሻንጣ ሳይሆን፣ በሁለት ሻንጣዎች ውስጥ። ይህ ሁሉ ወደዚህ ከመምጣቴ አንድ ሳምንት በፊት ነው።

ሰዎች ጠንካራ እንድሆን ነገሩኝ። ያጣሁትን አውቃለሁ። ለምን እዚህ እንዳለሁም አውቃለሁ።

እዚህ ያለሁት ልበ-ደንዳና ሰው ስለሆንኩ አይደለም። እዚህ ያለሁት ኃላፊነት ስላለብኝ ነው። እዚህ ያለሁት በአባቴ ምክንያት፣ በእህቴ ጸሎት ምክንያት ነው። እዚህ ያለሁት መንግሥትና ኢትዮጵያውያን የሰጡኝ ኃላፊነት ስላለ ነው። ቃል ስለገባሁ ነው እዚህ ያለሁት።

ለሴቶችና ለሕፃናት ድምፅ እንደምሆንላቸው፣ እንደምደግፋቸውና እንደማበረታታቸው ቃል ገብቻለሁ። ያንን ቃል ማፍረስ አልችልም።

ስለዚህ ቦርሳዬን ጠቀለልኩ፣ ህመሜን ወደ ዓላማ ለመቀየር ስለመረጥኩ።

በእኔ ፕሮጀክት “ዘ ሳይለንት ስትራግል” (The Silent Struggle) በሴቶች ማብቃትና በወጣቶች ልማት ላይ በማተኮር፣ ጥቃት የሚደርስባቸውን ሕፃናት ለመርዳት በአገሬ ጉዞዎችን አድርጌያለሁ።

ወላጆች፣ ሕፃናት ምግብና ውሃ ብቻ አይደለም የሚፈልጉት፤ የአእምሮ ጤናም ያስፈልጋቸዋል። ያ በጣም አስፈላጊ ነው።

ዛሬ የምንጠብቃቸው ሕፃናት ነገ ዓለማችንን የሚመሩ ትውልዶች ናቸው።

በሴቶች ማብቃት ረገድም፣ በኢትዮጵያ ከዶ/ር ካትሪን ሃምሊን ፊስቱላ ማዕከል ጋር በመሆን በፊስቱላ የሚሰቃዩ ሴቶችን እየረዳሁ ነው።

አስቡት፤ አንዲት ሴት ልጅ ከወለደች በኋላ በሽንትና በሰገራ መፍሰስ ችግር ትቀራለች።

እኔ እዚህ ያለሁት ለእነርሱ ድምፅ ለመሆንና ግንዛቤ ለመፍጠር ነው። እነዚህ ሴቶች በባሎቻቸው፣ በማኅበረሰባቸው እና በሌሎችም እየተገለሉ ነው።

በፊስቱላ የተጠቃች ሴትን መፈወስ በሽታውን ማከም ብቻ አይደለም፤ ክብሯንና የሴትነት አቅሟን መመለስም ነው።

መርሄ ይህ ነው፦ “ሌሎች እንዲያበሩ የሚረዳ ብርሃን ሁን።”

በኢትዮጵያ “ወርቅ በእሳት ይፈተናል” እንላለን። ይህ ማለት የወርቅ ዋጋው እስኪታወቅ ድረስ በእሳት ይፈተናል ማለት ነው።

እኔም በእሳት ተፈትኛለሁ፣ ግን ያ እሳት አላጠፋኝም። ጥንካሬዬንና ዓላማዬን ከፍ አደረገው።

ስለዚህ ለእያንዳንዷ ሴት፣ ለእያንዳንዱ ሕፃን እና ዛሬ እዚህ ሆኜ ስናገር ለሚመለከቱኝ ሁሉ፦ ልትሰበሩ ትችላላችሁ፣ ግን ሳትሸነፉ።

አንድ ሰው ጉዞዎን ሊያግድ ይሞክር ይሆናል፣ ግን የመጨረሻ መጨረሻችሁን የሚጽፈው እሱ አይደለም። እግዚአብሔር ነው። እግዚአብሔር የመጨረሻችሁን ያውቃል።

እኔ ሩታ ይርጋለም ነኝ።
እኔ የተስፋ ፊት ነኝ።
እኔ ሚስ ወርልድ ኢትዮጵያ 2026 ነኝ።
እና ሉሉ፣ እወድሻለሁ! ❤️

ሰላም፣ ጤና ይስጥልኝ! Xin chào Vietnam!

Our Chairwoman Miss Julia Morley, organizers, judges, beauty pageant queens, and everyone who is watching online, good morning!

I want to start by saying thank you. Thank you for creating this platform. Because of Miss World, the world is healing. We are not only here to be seen as a beauty queen, but we are here to see others.

My name is Ruta Yirgalem, and I am representing my beautiful country, Ethiopia.
How many of you know that Ethiopia is in the year of 2018?

All right. Yeah! Because we have our own calendar system. We are the cradle of humankind, 13 months of sunshine, the birthplace of coffee, and a breathtaking landscape.

But behind my flag, let me tell you what brought me here, my strength behind it.
My story began with a loss. I lost my mother when I was one. My father sacrificed his all life to raise us and give us a better future.

While he was not around, I used to be abused, and my sister used to go through illness. We didn't say anything because of a fear of losing him like my mom, and us being left alone.

While growing up, even though my sister is 5 years older than me, I was forced to protect her, but I would love it.

My sister went back 5 years behind and sat on a chair with me in a class. She used to be bullied of her age, her skin, and her weight. She didn't choose any of it.

I protected my sister for 8 years and 1 plus. But one day, before coming here...

(crying) I'm really sorry.

Before coming here, while I'm preparing for Miss World journey, I was so excited because it's something I've been waiting for my whole life. My sister got a call, she was told that they wanted to surprise me. And she have a design called Lulu's Clothing Brand. The earring that I'm wearing is one of her piece.
My sister that day, she wanted to surprise me and make me happy. She left the house, but she never came back.

My sister got kidnapped. But after that, kidnappers started asking for money and tried to make me lose whatever I built in my life. 9 days of fear, prayers... Just a week before coming here for Miss World in Vietnam, I got the baddest news in my life. The sister I cared for years, she got killed by my best friend of 10 years.

I'm sorry.

My sister got killed by my best friend of 10 years that I believed, with her partner. That's the sister I carried for my entire life. Even though she's my biggest sister, I carried her like a baby.

That time, I felt like I failed. I got betrayed. Not only that part, they killed me a lot of times. I thought the seizure killed her because she have an epilepsy. But that day, my sister was found in a suitcase. Not in one, but in two. Just before a week coming here.
People told me to be strong. I know what I lost. I know why I'm here.

I'm here not because I'm a cold-hearted person. I'm here because I have a responsibility. I'm here because of my father, my sister's prayer. I am here because of the responsibility the government and Ethiopians gave me. I am here because I made a promise. I made a promise for women and children that I will advocate for them and cheer for them. I cannot break that.

So I packed my bags because I choose to leave and change my pain to a purpose.
Through my project, The Silent Struggle with women empowerment and youth development, I did a tour in my country so that I can help children that get abused.

Parents, children don't only need food, water—they also need mental health. That matters a lot. The children we protect today are the generation that will lead our world tomorrow.
And with women empowerment, I am helping women with fistula with Dr. Catherine Hamlin Fistula Center in Ethiopia. Imagine a woman giving birth, but she's left of leaking urine and stool.

I am here to advocate for them and create awareness. These women are being isolated by their husband, by their community, and more.

Healing a girl with fistula is not only treating the disease, it's also giving their dignity and women empowerment back.
My motto is: "Be the light that helps others shine."

In Ethiopia we say: "ወርቅ በእሳት ይፈተናል" (Gold is tested by fire). That means a gold is tested by a fire until it's known its value. I have been tested by a fire, but the fire didn't destroy me. It elevated my strength and my purpose.

So to every woman, every child, and everyone watching here today when I speak: You can be broken without being defeated.

Someone will try to block your journey, but they do not write your ending. It's God. God knows your ending.

I am Ruta Yirgalem. I am the face of hope. I am Miss World Ethiopia 2026. And Lulu, I love you!

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

​#የውበትንግሥት #ሩታይርጋለም #ሚስዎርልድ #ኢትዮጵያ #ሴቶች #ህፃናት #ፍትህ #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ምንድን ነው ⁉️

🔷የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት በብሔር-ተኮር ሀገራት ያለው የፖለቲካ አደጋ🔷

🔸አምባገነንነትን በህጋዊ ሽፋን የሚያዋልደው መዋቅር

አንድ ሀገር የሚከተለው የፖለቲካ እና ህገ-መንግስታዊ መዋቅር የሀገሪቱን የወደፊት እጣ ፈንታ ይወስናል። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ምህዳር ውስጥ የውይይት ርዕስ የሆነው "የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት" (Parliamentary Republic with Executive President) በፅንሰ-ሀሳብ ደረጃ የቀረበ ቢሆንም እንደ ኢትዮጵያ ባሉ በብሔር፣ በቋንቋ እና በክልል በተከፋፈሉ ሀገራት ውስጥ ተግባራዊ ሲደረግ የሚያስከትለው አደጋ እጅግ የከፋና ሀገራዊ ህልውናን ፈተና ውስጥ የሚጥል ነው።

1. የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ምን ማለት ነው ?

የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ማለት ፕሬዚዳንቱ የመንግስት እና የሀገሪቱ ከፍተኛ አስፈጻሚ (Executive Head of State & Government) ሆኖ ሳለ፣ በህዝብ ቀጥተኛ ድምፅ ሳይሆን በፓርላማ አባላት አብላጫ ድምፅ ብቻ የሚመረጥበት መዋቅር ማለት ነው።

* በተለመደው የፕሬዚዳንታዊ ስርዓት (ልክ እንደ አሜሪካ አይነት ማለት ነው ) ፕሬዚዳንቱ ቀጥታ ከህዝብ ድምፅ ስለሚያገኝ ፕሬዘዳንቱ ከፓርላማው የተለየ ህዝባዊ ውክልና አለው።

* በተለመደው የፓርላማ ስርዓት ደግሞ (እንደ እንግሊዝ) ጠቅላይ ሚኒስትሩ አስፈጻሚ ቢሆንም በፓርላማው የዕለት ተዕለት ቁጥጥር እና እምነት ማጣት (No-confidence vote) ወዲያውኑ ሊወርድ ይችላል።

* በፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ግን ፕሬዚዳንቱ የሁለቱንም ስርዓት ከፍተኛ ስልጣኖች ይይዛል ነገር ግን የሁለቱንም ስርዓት መቆጣጠሪያ መዋቅሮች (Checks and Balances) ያናጋል።

2. እንደ ኢትዮጵያ ባሉ በብሔር በተከፋፈሉ ሀገራት የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ያለው አደገኛ ችግር ምንን ነው ?

በቋንቋ እና በብሔር መዋቅር በተደራጀች ሀገር ውስጥ ይህንን ስርዓት መተግበር የሚከተሉትን ከፍተኛ አደጋዎች ይዞ ይመጣል፡

የአብላጫው ጭቆና

በብሔር ፖለቲካ ውስጥ የምርጫ ድምፅ አብዛኛውን ጊዜ የሚሰጠው በብሔር ማንነት ላይ ተመስርቶ ነው። በፓርላማው ውስጥ ከፍተኛ የህዝብ ቁጥር ወይም የወንበር ብዛት ያለው ብሔር/ስብስብ ተወካዮች ሁልጊዜ የራሳቸውን ሰው ብቻ ፕሬዚዳንት አድርገው የመምረጥ እድላቸው ከፍተኛ ነው።

ይህም አነስተኛ የህዝብ ቁጥር ያላቸውን ብሔሮች ከከፍተኛው ስልጣን ሙሉ በሙሉ ያገለቸዋል።

የ"አሸናፊው ሁሉንም ይወስዳል" (Winner-Takes-All) አደጋ

ፕሬዚዳንቱ የሀገሪቱን መከላከያ፣ ፌደራል ፖሊስ፣ የገንዘብ ተቋማት እና የፍትህ አካላት ብቻውን የመቆጣጠር ስልጣን ስለሚኖረው፣ ስልጣን የያዘው ቡድን ሀገሪቱን ሙሉ በሙሉ በብቸኝነት እንዲቆጣጠር በር ይከፍታል።

ብሔራዊ መካረር እና የህልውና ስጋት

ዜጎች ከፍተኛውን መሪ በቀጥታ መምረጥ በማይችሉበት እና በፓርላማ ስብስብ ብቻ በሚወሰንበት ሁኔታ፣ በውሳኔው ላይ የባለቤትነት ስሜት አይኖራቸውም። ይህም "የተገለልን" የሚሉ ብሔሮች ስርዓቱን በህጋዊ መንገድ መታገል ሲሳናቸው ወደ ጥቅል አመጽ እና የመገንጠል ጥያቄ እንዲያቀኑ ይገፋፋቸዋል።

3. አምባገነንነትን በህግ የሚያዋልደው መዋቅር

የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት አምባገነኖችን ለማፍራት ምቹ የሆነው በሁለት ዋና ዋና ምክንያቶች ነው፡

1. የተጣመመ ተጠያቂነት

ፕሬዚዳንቱ የተመረጠው በፓርላማው አብላጫ ወንበር ባለው ገዢ ፓርቲ በመሆኑ፣ ፓርላማው ፕሬዚዳንቱን የመቆጣጠር ሚናውን ትቶ ለፕሬዚዳንቱ ውሳኔዎች ማጸደቂያ (Rubber Stamp)ይሆናል።

2. የስልጣን ማከማቸት (Concentration of Power)

ፕሬዚዳንቱ ከፓርላማው ቁጥጥር ውጪ ሆኖ የወታደራዊ እና የደህንነት ተቋማትን ቀጥታ ስለሚመራ፣ ህገ-መንግስታዊ እና ተቋማዊ ገደቦችን በቀላሉ በመጣስ ስልጣኑን ላልተወሰነ ጊዜ ለማራዘም ያስችለዋል።

4. የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት የሌሎች ሀገራት ተሞክሮ፡ የስርዓቱ ውድቀት እና ጣጣዎች

የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ስርዓት አደገኛነት በንድፈ-ሀሳብ ብቻ ያለ ሳይሆን በታሪክ የተረጋገጠ ነው

🔷ዚምባብዌ (በሮበርት ሙጋቤ ዘመን)

እ.ኤ.አ በ1987 ዚምባብዌ ህገ-መንግስቷን በመቀየር በፓርላማ የሚመረጥ እና ሙሉ ስልጣን ያለው የፕሬዚዳንትነት መዋቅር ዘረጋች። ውጤቱም ሮበርት ሙጋቤ ፓርላማውን እና የፖሊስ ሀይሉን በመጠቀም ሀገሪቱን ለአስርተ ዓመታት በብቸኝነት የገዛበትና ሀገሪቱን ለከፋ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ውደቀት የዳረገበት አምባገነንነት ተፈጠረ።

🔷አንጎላ

በ2010 እ.ኤ.አ በጸደቀው ህገ-መንግስት መሰረት፣ በፓርላማ ምርጫ አብላጫ ድምፅ ያገኘው ፓርቲ መሪ በቀጥታ የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ይሆናል። ይህ አሰራር የ"MPLA" ፓርቲን እና የመሪዎቹን ስልጣን ለብዙ አስርተ ዓመታት በማጠናከር፣ ተቃዋሚዎች በምንም አይነት መንገድ ስልጣን መያዝ የማይችሉበትን ወታደራዊና ሀብት-ተኮር አምባገነንነት ፈጥሯል።

🔷ስሪላንካ

በብሔርና በሃይማኖት በተከፋፈለችው ስሪላንካ፣ ህግ አውጪውና አስፈጻሚው አካል መጣመራቸው የአብላጫውን ህዝብ ፍላጎት ብቻ የሚያንጸባርቁ አምባገነን መሪዎችን በማውጣት ሀገሪቱን ለብዙ ዓመታት የቪል የእርስ በእርስ ጦርነት ውስጥ ከቷታል።

5. የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት የተወሰነ ቡድን ብቻውን በመሪነት እንዲቆይ እንዴት ያስችላል?

በዚህ ስርዓት ውስጥ አንድ አካል ወይም ቡድን ብቻውን ስልጣን ላይ ለመቆየት የሚከተሉትን ስልቶች ይጠቀማል፡

🔸የምርጫ ክልሎችን ማሻሸር (Gerrymander)፡

ገዢው አካል በፓርላማ የሚኖረውን የወንበር ብዛት ለማረጋገጥ የምርጫ ክልሎችን አወቃቀር ለራሱ በሚመች መልኩ ያደራጃል።

🔸የፓርላማ አብላጫነትን መቆጣጠር

የፓርላማ አባላትን በጥቅም፣ በስጋት ወይም በብሔር ጥመኝነት በመያዝ፣ ፕሬዚዳንቱ ከስልጣን እንዳይወርድ እና የሚፈልጋቸውን አዋጆች ብቻ እንዲያጸድቅ ያደርጋል።

🔸ተቋማትን መዋጥ

ምርጫ ቦርድን፣ ፍርድ ቤቶችን እና የምርመራ ተቋማትን በፕሬዚዳንቱ ታማኞች በመሙላት ተቃዋሚዎች በምርጫ ውድድር ውስጥ እንኳን እንዳይሳተፉ ማድረግ ይቻላል።

በብሔር ክፍፍል እና በተቋማት ድክመት ውስጥ የምትገኝ ሀገር የሚያስፈልጋት ስልጣንን በአንድ ግለሰብ ወይም አብላጫ ስብስብ እጅ የሚያከማች የፓርላማዊ-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት ሳይሆን፤ የህግ የበላይነትን የሚያረጋግጥ፣ የስልጣን ሚዛንን (Checks and Balances) የሚጠብቅ እና ሁሉንም ብሔሮችና ዜጎች በእኩልነት የሚያሳትፍ አካታች የፖለቲካ ስርዓት ነው።

ይህ አሰራር በይስሙላ የዲሞክራሲ ሽፋን አምባገነንነትን እና የአንድ ቡድን የበላይነትን ለማስፈን የሚደረግ መዋቅራዊ መንገድ በመሆኑ ሊታሰብበት የሚገባ ትልቅ ሀገራዊ ስጋት ነው።

የህንድ ኤምባሲ የሀገሩን 80ኛ የነጻነት በዓል በማስመልከት ያዘጋጃቸውን የውድድር አሸናፊዎች ሸለመ
#ethiopia | በአዲስ አበባ የሚገኘው የህንድ ኤምባሲ የሀገሪቱን 80ኛ የነጻነት በዓል አከባበር ምክንያት በማድረግ የህንድን ብዝሃነት፣ ባህል፣ ታሪክ እና የወደፊት ራዕይ የሚያንጸባርቁ ልዩ ልዩ ውድድሮችን ያካሄደ ሲሆን፣ በውድድሮቹ ላሸነፉ ተሳታፊዎች እውቅና እና ሽልማት ሰጥቷል።

በዚህ ዝግጅት ላይ በስዕል፣ በፎቶግራፍ፣ በግል ታሪኮች እንዲሁም ስለ ህንድ ያላቸውን እውቀት በሚመዝኑ ጥያቄዎች ከፍተኛ ውጤት ያስመዘገቡ ተወዳዳሪዎች ተሸልመዋል።

በበዓሉ አከባበር ላይ ከ300 በላይ የሚሆኑ በኢትዮጵያ የሚኖሩ የህንድዜጎች እና የኢትዮጵያ ወዳጆች የተገኙ ሲሆን፣ ጊዜያዊ ጉዳይ ፈጻሚው ሙኬሽ ጊያ የሀገራቸውን ሰንደቅ አላማ በመስቀል የፕሬዝዳንቷን መልዕክት አስተላልፈዋል።

በተጨማሪም ህዝባዊ የባህል ትዕይንቶች እና ሀገራዊ ኩራትን የሚያንጸባርቁ የፎቶ ዘመቻዎች ዝግጅቱን የበለጠ አድምቀውታል።

Happy 80th Independence Day of India!

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india #indiaethiopia #independenceday #culture #addisababa #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababagetu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india #independenceday #harghartiranga #narendramodi #news #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #indiaat80 #80thindependenceday #independenceday #viksitbharat2047 #indiathroughmylens #myindiamystory #bharatkojaniye #indiaethiopia #suryapathtiranga #harghartiranga #ministry of External Affairs, Government of India #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #press Information Bureau - PIB,#government of India Diaspora India Connect Ministry of Information & Broadcasting,#government of India MyGovIndia DDNewsLive Asian News International (ANI)#all India Radio News#indian Council For Cultural Relations

የመንግሥት ሥርዓት ባህሪያት፦ ፓርላማዊ ወይስ ፕሬዚዳንታዊ?
በአለምአቀፍ እና በኢትዮጵያ ሕግ ማእቀፍ

በፋንታሁን ደለለው - Lawyer

መግቢያ #ethiopia | መንግስታት ሀገራቸውን የሚያስተዳድሩበት የራሳቸውን ስረአተ መንግስት ይከተላሉ። በአለም ላይ በዋናነት የታወቁት እና በተግባር የሚታዩት ፓርላማዊ/Parliamentary/እና ፕሬዚዳንታዊ /presidential/ናቸው።

ፓርላማዊ እና ፕሬዚዳንታዊ ስረአተ መንግስት የተለያየ አይነት የመንግስት ስረአት ሲሆኑ የስረአቱ መቀያየር በመንግስቱ አወቃቀር ከላይ እስከ ታች ድረስ የተለያየ የተለያየ ባህሪ እንዲኖረው የሚያደርገው ሲሆን በዚህ ጽሁፍ ፓርላሜንታዊ ስረአት መንግስት ምንድነው? ፕሬስደንሼያል ስረአተ መንግስት ምንድነው? የእኛ የኢትዮጵያ ስረአተ መንግስት ምን ይባላል? ለእኛ አይነት ሀገርስ የትኛው አይነት ስረአተ መንግስት ይመከራል? የሚሉት ነጥቦችን በመዳሰስ ለአንባቢው ግንዛቤን ለማስጨበጥ ይህንን ጹሁፍ ወደ እናንተ አቅርበናል።

1. ስረአተ መንግስት ምንድነው?

ስረአተ መንግስት ማለት መንግስት የሚመራበት ስረአት ማለት ሲሆን በዋናነት በአለማችን ላይ ሁለት አይነት ስረአተ መንግስት ይገኛሉ። እነርሱም ፓርላሜንታዊ እና ፕሬስደንሽያል ስረአተ መንግስት ሲሆኑ የእነዚህ ቅይጥ ስረአት መንግስት እንዳለም ይታወቃል። በዚህ ጽሁፍ በዋናነት ሁለቱን የፕሬስዳንሻል እና የፓርላሜንታሪ ስረአተ መንግስት ትኩረት የየምናደርግበት ነው። እነዚህ ስረአቶች ገዢው መንግስት ተገቢና አስፈላጊውን ጥናት በማድረግ የሀገሩን ባህሪ፣የህዝቡን ሁኔታ፣የሀገሪቱን እድገት፣ የውጭ ግንኙነት ያሰበውን ከሀገራዊ ፋይዳና ራእይ አንጻር የትኛው ሊጠቅም እንደሚችለው በመለየት በየትኛው ስረአተ መንግስት መምራት እንዳለበት ወስኖ ሀገርን የሚመራበት ስረአት ፥ ስረአት መንግስተ ይባላል።

2. ሁለቱ ስረአተ መንግስቶች መሠረታዊ ባህሪያቸው ምንድን ነው?

2.1 የመንግስት ምስረታ በፓርላሜንታዊ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት
ፓርላሜንታዊ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት በዋናነት የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከፍተኛ ስልጣን ባለቤት የሚሆንበት ስርዓት ነው፡፡ በዚህ አይነት የመንግስት ስርዓት ውስጥ የመንግስት ምስረታ የተለያዩ ሂደቶች ሊኖሩት ይችላል፡፡ ይህ ማለት በተለያዩ የህግ ስርዓቶች ውስጥ የመንግስት ምስረታ ወይም የመሪዎች ምርጫ የተለያየ ሂደት አለው፡፡

በዚህ መሰረት በአንዳንድ ሀገራት ጠቅላይ ሚኒስትር በሀገሪቱ ርዕሰ ብሔር የሚሰየም ሲሆን በሌሎች ሀገራት የህግ አውጪው አካል ጠቅላይ ሚኒስትርን የሚመርጥበትን ሂደት ጥቅም ላይ ይውላል፡፡ እንዲሁም ጠቅላይ ሚኒስትር እና ሌሎች የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ከህግ አውጪው አካል የሚመረጡበትን አሰራር የሚከተሉ ሀገራት ያሉ ሲሆን አንዳንድ ሀገራት ህግ አውጪው እና ህግ አስፈፃሚው አካል መለያየት ስለሚገባቸው እነዚህ ሚኒስትሮች ከህግ አውጪው መመረጥ የለባቸውም የሚል አቋም ይይዛሉ፡፡ ሌሎች ሀገራት የቅልቅል ሂደትን የሚከተሉ ሲሆን ጠቅላይ ሚኒስትር እና ሌሎች የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ከህግ አውጪው አካል ወይም አባል ካልሆኑ ሊመረጡ ይችላሉ፡፡

የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ሀገራት እንደሚከተሉት ስርዓት በጠቅላይ ሚኒስትር ሊሾሙ ወይም በጠቅላይ ሚኒስትር አቅራቢነት በርዕሰ ብሔር ወይም በህግ አውጪው አካል ሊሾሙ ይችላሉ፡፡ ይህም ብዙ ጊዜ በሚስጥር በሚደረግ ሳይሆን በግልፅ ምርጫ የሚደረግ ነው፡፡

2.1.1ፓርላማዊ ስርአተ መንግስት ጥንካሬ

ሀ. ይህ ስረአት ዲሞክራሲ በጣም ባልዳበረበቸው ሀገራት እንደ አፍሪካ እና ምስራቅ እሲያ ሌሎችም እነዚህን በመሳሰሉት ሀገራት የሚመከር ነው። አስፈጻሚው አካል የምክር ቤት አባል የሚሆንበትን ባህሪ ያሳያል። የዚህ ስረአተ መንግስት አንዱና ዋነኛ ጠቀሜታው የመንግሥትን ፖሊሲ፣ተልእኮ፣ህገመንግስቱን አስጠብቆ ለማስኬድ ከፍተኛ እድል ይፈጥርለታል።

ለ. አስፈጻሚው አካል ማለትም የሚኒስትሮች ምክር ቤት ወይም የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ወይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያቀርባቸውን ረቂቅ አዋጅ ፣ የአለምአቀፍ ስምምነቶችን ለማጸደቅ ከፍተኛ እድል ይፈጥራል።

ሐ. የገዢው መንግስትን የፖለቲካ ድርጅት ለማጠናከርና በምክር ቤቱ የሚነሱ ሀሳቦችን በበላይነት ለማስኬድ የሀገሪቱን አጠቃላይ አካሄድ ለመቆጣጠር ከፍተኛ እድል ይፈጥርለታል።

መ. ለያዘው ስረአተ መንግስት የሚመቹ አመራሮችን ዳኞችን የፍርድ ቤት ፕሬዝዳንቶችን ጨምሮ ለመሾም ለመንግስትነት አካሄዱ ካልተመቸውም ለመሻር እድል ይፈጥርለታል።

ሠ. አስፈጻሚው ተጠሪነቱ ለምክር ቤቱ መሆኑ ለተጠያቂነትና ግልጸኝነት አሰራር አመቺ መንገድን የሚፈጥር ነው።

ረ. ጠቅላይ ሚኒስተሩ አስፈጻሚዎችን የመሾም ስልጣን መኖሩ ለአስተዳደሩ ምቹ ሁኔታን የሚፈጥር ነው።

2.1.2 የሚተችበት ደካማ ጎን

ሀ. የስልጣን ክፍፍል/separation of power/

የስልጣን ክፍፍል በሶስቱ የመንግስት ክፍሎች በተለየ ሁኔታ/clearly/ የለም ተብሎ ይተቻል። እራሱ አስፈጻሚ ሆኖ ህግ አውጪ መሆኑ የስልጣን ክፍፍልን ትርጉም የሚያሳጣው በመሆኑ የዲሞክራሲያዊ ባህሪን ሙሉነት የሚያሳጣው ነው ተብሎ ይተቻል።

ለ. የቁጥጥር ስረአት/check and balance/

የመንግስት አካላት የሆኑት አስፈጻሚው፣ህግ አውጪው፣ህግ ተርጓሚው እርስ በእርሳቸው ቁጥጥር የሚደረግበት ስረአት የላላ በመሆኑ ዲሞክራሲን የሚያጠናክር አይደለም ተብሎ ይተቻል።

ሐ. የስልጣን መቀላቀል

ህግ አስፈጻሚው በተለይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ በህግ አስፈጻሚም ሆነ በህግ አውጪው/በምክር ቤቱ / ቦታ መቀመጫ/ስልጣን/ በመኖራቸው ስልጣንን/power/ የመጠቅለል ባህሪ ስለሚኖረው የመንግስት አሰራርና ተጠያቂነትን መርህ ስጋት ውስጥ የሚከት ነው ተብሎ ይተቻል።
መ. የህግ አስፈጻሚው የእድሜ ዘመን የህግ አውጪ እድሜ ዘመን ነው። ህግ አስፈጻሚው ከህግ አውጪው የተለየ አይደለም።

3. የፕሬዚዳንታዊ ስርአተ መንግስት/ presidential government / ባህርያት

ይህ ስረአተ መንግስት የስልጣን ክፍፍል/separation power/ የሚታይበት ሲሆን የሀገር መሪው/Head of government/ ከምክር ቤቱ ወይም አብላጫ ወንበር ከያዘው የፖለቲካ ድርጅት የሚመረጥ ሳይሆን ዜጎች በምርጫ የሚመርጡት ነው። ፕሬዝዳንቱ ተጠሪነቱ ለምክር ቤቱ ሳይሆን ለህዝብ ነው። ፕሬዝዳንቱ የምርጫ ዘመኑ ውስን ሲሆን የህግ አውጭውን የምርጫ ዘመን የሚከተል አይደለም። ያለበት የፖለቲካ ድርጅት በምክር ቤቱ አብላጫ ወንበር ያዘም አልያዘም በዜጎች የሚመረጥ በመሆኑ ከዚህ ጋር የሚያገናኘው የለም።

3.1 የፕሬስዴንሽያል ስረአተ መንግስት/ presidential government / ጥንካሬው

ሀ.. የስልጣን ክፍፍል/separation of power/
በአስፈጻሚው፣በህግ አውጪው፣በህግ ተርጓሚው መካከል ግልጽና የተለየ ነው። አስፈጻሚው ህግ አውጪ አይደለም።

ለ. የቁጥጥር ስረአት/check and balance/

ሶስትም የተለዩ አንዱ የሌላውን ስልጣን የማይቆናጠጥ በመሆኑ (ለምሳሌ አስፈጻሚው የህግ አውጪውን የማይዝ ) አንዱ አንዱን ለመቆጣጠር አመቺ ነው።

ሐ. ፕሬዝዳንቱ የሚመረጠው ቀጥታ በዜጎች ድምጽ መሆኑ
ፕሬዝዳንቱ ሀገር ለመምራት የሚያስችለው አቅም ያለው ስለመሆኑ በገር ወዳደድነቱ፣በብቃቱ ፣ በምግባሩ፣በፖለቲካ ብስለቱ በመሳሰሉት ዜጎች ቀጥታ አይተው መዝነው የሚመርጡበት እንጂ እንደ አሸናፊ ፖለቲካ ፓርቲ የፖለቲካው አባላት እራሳቸው ጠቅላይ ሚኒስትሩን የሚመረርጡበት አይደለም።

መ. ፕሬዝዳንቱ አስፈጻሚዎችን የመሾም ስልጣን መኖሩ ለአስተዳደሩ ምቹ ሁኔታዎችን ይፈጥራል።

3.2. ድክመት

ሀ. የፕሬዝዳንቱ ፖለቲካ ፓርቲ የተሸነፈ እንደሆነ በህግ አውጪው ምክር ቤት ከሚፈልገው ፖሊሲ አንጻር ሊያጸድቅ የሚፈልገው ህግ የመጽደቁ እድል የጠበበ ነው።

ለ. አስፈጻሚው የሚበጀውን ህጎች ለማጸደቅ በምክር ቤት ድምጽ የመስጠት እድል የለውም

ሐ.ፕሬዝዳንቱ ለምክር ቤት ተጠሪ ባለመሆኑ ምክር ቤቱ ፕሬዝዳንቱን የመቆጣጠር እድል ያነሰ ይሆናል።

መ.በተለየ ሁኔታ ካልሆነ በቀር ፕሬዝዳንቱ እና አስፈጻሚው ተጠሪነቱ ለምክር ቤቱ ባለመሆኑ ለቁጥጥር ልልነት በር ከፋች ሊሆን ይችላል።

4. ስረአተ መንግስት በኢትዮጵያ ያለው ባህሪያት

ኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ መንግስት ስረአት ፓርላሜንታሪ ዲሞክራሲያዊ እንደሆነ በሀገራችን ህገ መንገስት አንቀጽ 45 ላይ ተደንግጓል፡፡ የፌዴራል ፓርላማ በሁለት ምክር ቤቶች የተዋቀረ ሲሆን እነዚህም የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና የፌደረሽን ምክር ቤት ናቸዉ፡፡ ሁለቱም ምክር ቤቶች የተለያየ አወቃቀር፣ ሥልጣንና ተግባር እንደላቸዉ በሕገመንገስቱ ተደንግጓል፡፡

በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 8 መሠረት የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች የኢትዮጵያ ሉዓላዊ የሥልጠን ባለቤት መሆናቸዉን ይደነግጋል፡፡ ሉዓላዊነታቸዉ የሚገለጸዉ በህገ-መንግስቱ መሰረት በሚመርጧቸው ተወካዮች ወይም በቀጥታ በሚደረግ ዲሞክራሲያዊ ተሳትፎ አማካይነት መሆኑን በዚሁ አንቀጽ ስር ተደንግጓል፡፡ በህገ መንግስታችን መንግስት ስንል የህግ አዉጪዉን፣ ህግ አስፈፃሚዉን እና ህግ ተርጎሚ አካሉን በአንድ ላይ የያዘ ነዉ፡ መሆኑ ይታወቃል። በህግ መንግስቱ አንቀጽ 50 ላይ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ በፌዴራል እና በክልሎች የተዋቀረ መሆኑን ይደነግጋል፡፡ በዚሁ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 3 ስር የፌዴራል መንግስት ከፍተኛ የሥልጣን አካል የፌዴረል የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ወይም የህግ አዉጪዉ እንደሆነ እና የምክር ቤቱ ተጠሪነትም ለህዝቡ እንደሆነ አስቀምጧል፡፡ በተመሳሳይ በክልሎችም ከፍተኛ የሥልጣን አካል የክልሉ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ወይም የህግ አዉጪዉ እንደሆነ እና የምክር ቤቱ ተጠሪነትም ለህዝቡ እንደሆነ አስቀምጧል፡፡

መንግስትን ማቋቋም የሚቻልበትን በተመለከተ የመንግስት ስልጣን በምርጫ ብቻ እንደሚያዝ የህገ መንግስቱ አንቀፅ 9 (3) ይገልፃል፡፡ እንዲሁም በአንቀፅ 56 እና 73 (2) እንደተገለፀው በምርጫ አብላጫ ድምፅ ያገኘ ፓርቲ መንግስትን ይመሰርታል፡፡

የምስረታ ሂደት እና መሪዎቹ የሚመረጡትን መንገድ በተመለከተ የህግ አውጪው አካል (የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) አባላት በፓርቲዎች አቅራቢነት በምርጫ በህዝብ ተመርጠው የምክር ቤቱ አባል እንዲሆኑ ይደረጋል፡፡ የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ እና ምክትል አፈ ጉባኤ ግን ከምክር ቤቱ አባላት መካከል በምክር ቤቱ እንደሚመረጡ በህገ መንግስቱ አንቀፅ 55 (19) ላይ ተደንግጎ ይገኛል፡፡ በሌላ በኩል የፌዴሬሽን ምክር ቤት አባላት በክልሎች ምክር ቤቶች ተመርጠው እንደሚላኩ አንቀፅ 61 (3) ላይ የተገለፀ ሲሆን የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ እና ምክትል አፈ ጉባኤ ከምክር ቤቱ አባላት መካከል በምክር ቤቱ ይመረጣሉ፡፡

የህግ አስፈፃሚ አካል ምርጫን በተመለከተ የህግ አውጪው አካል (ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) የህዝብ ተወካይ በመሆኑ በህግ አስፈፃሚው እና ህግ ተርጓሚው አካል ምርጫ ላይ ትልቅ ስልጣንና ተሳትፎ አለው፡፡ በዚህ መሰረት የሀገሪቷ ርዕሰ ብሔር በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አቅራቢነት ሁለቱ ምክር ቤቶች (በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና የፌዴሬሽን ምክር ቤት) በጋራ የሚመርጡ መሆኑን አንቀፅ 70 ይደነግጋል፡፡ ርዕሰ ብሔር ከምክር ቤቱ አባላት ወይም አባል ካልሆኑት ውስጥ ሊመረጥ ይችላል፡፡ በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት በህግ አውጪው አካል (በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) እንደሚመረጡ አንቀፅ 55 (19) ያሳያል፡፡ እንደ ህገ መንግስቱ አንቀፅ 73 (1) መሰረት ጠቅላይ ሚኒስትር ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መካከል የሚመረጥ ሲሆን የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት በጠቅላይ ሚኒስትር አቅራቢነት ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መካከል ወይም አባል ካልሆኑ ሰዎች ሊመረጡ እንደሚችሉ ከአንቀፅ (74 (3) መረዳት ይቻላል፡፡

የህግ ተርጓሚ አካል ወይም ፍርድ ቤትን በተመለከተ የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት እና ምክትል ፕሬዚዳንት በጠቅላይ ሚኒስትር አቅራቢነት በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚመረጡ በህገ መንግስቱ አንቀፅ 55 (13) ላይ ተገልፆል፡፡ በተመሳሳይም የሌሎች ፍርድ ቤቶች ፕሬዚዳንቶች እና ዳኞችም በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት እንደሚሾሙ በህጉ ተደንግጓል፡፡ የክልል መንግስታትም በተመሳሳይ የራሳቸውን መንግስት በህገመንግስቱ አንቀጽ 50 መሠረት በግልጽ ተደንግጓል።

5. ማጠቃለያ

በአለማችን ላይ በዋናነት ሁለት አይነት ስረአተ መንግስት/form of the government/ ያሉ ሲሆን እነዚህም ፕሬስዴንሽያል/Presidential/ እና ፓርላመንተራዊ/ Parliamentary/ስረአት መንግስት በመባል የሚታወቁ ናቸው። እነዚህም እያንዳንዳቸው በመንግስት አወቃቀር፣በምርጫ ስረአት፣በስልጣን ክፍፍል፣በመንግስት ተጠሪነት፣በቁጥጥር ስረአት የራሳቸው ባህሪያት ያላቸው ሲሆን ኢትዮጵያ በኢፊድሪ ህገመንግስት አንቀጽ 45 መሠረት ፓርላሜንታዊ ስረአተ መንግስትን ትከተላለች።

ማጣቀሻዎች
1. የኢፊድሪ ህገመንግስት አዋጅ ቁጥር 1/1987
2. የኢትዮጵያ ፍትህ ሚኒስተር ድረ ገጽ
3.SYSTEMS OF GOVERNMENT
Denis Baranger and Christina Murray
4. Others International papers/documents/Researches on forms/system of government
https://www.facebook.com/s...
https://t.me/Fantahunlawye...

We are thrilled to announce the launch of our new thrice-weekly flights to Lyon, France, in the presence of government officials, ambassadors, Ethiopian Airlines executives, and distinguished guests. This milestone marks another step in strengthening connectivity between Africa and Europe.
#flyethiopian #lyon #thenewspiritofafrica

ትልቅ ሽልማት ከ UAE
የ10 ዓመት የጎልደን ቪዛ ከተባበሩት አረብ ኤምሬትስ! ✨

​ከምወዳት ሀገሬ ተነስቼ አለምን ለማየት ጉዞ ስጀምር፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (UAE) የተጓዝኩባት ሁለተኛዋ ሀገር ነበረች። ከብዙ ሀገራት ጉዞ በኋላ UAE በኮንተንት ክሬተር (Content Creator) ዘርፍ የ 10 አመት ጎልደን ቪዛ ሰታኛለች 🌍✨

በሄድኩበት ሁሉ ሞገስ ሆኖ ከፊቴ እየቀደመ መንገድ ለሚያቀናልኝ በወቅቱ ቅዠት የሚመስለውን ( አለምን ዞራለሁ ) የሚለው ​የልጅነት መሻቴን ላልከለከለኝ አምላኬ ቅዱስ እግዚአብሔር ክብርና ምስጋና ይሁን።

ይህ የጎልደን ቪዛ ወደፊት ለምሰራቸው በርካታ አለም ዓቀፍ የጉዞ የዶክመንተሪ እና ተያያዥ ስራዎች ከፍተኛ በር ይከፍትልኛል። ​ሁሌም ከጀርባዬ ሆናችሁ ለኔ ቆሞ መታየት የደከማችሁ፣ በማህበራዊ ሚዲያ ስራዎቼን የምትከታተሉ በሙሉ በስም የማልጠቅሳችሁ ሁሉ ከልብ በመነጨ ምስጋና አመሰግናለሁ🙏

ሽልማቱ እና ስኬቱ የእናንተም ጭምር ነው!! ይህንን እድል የሰጠኝንም የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መንግስት አመሰግናለሁ።

​አሁንም ጉዟችን ይቀጥላል! 🙏🏾

A 10-Year Golden Visa from the United Arab Emirates! ✨

​When I left my beloved country and started my journey to see the world, the United Arab Emirates (UAE) was the second country I ever visited. Now, after traveling to many countries, the UAE has granted me a 10-Year Golden Visa in the Content Creator category! 🌍✨

​All glory and praise be to my Holy God, who goes before me to clear my path with grace wherever I go, and who made my childhood dream of "traveling the world" which once seemed like an impossible fantasy a reality.

​This Golden Visa will open huge doors for the many international travel documentaries and related projects I will be working on in the future. To everyone who has always had my back, worked hard to see me stand tall, and followed my work on social media even though I can't name you all individually, I thank you from the bottom of my heart. 🙏

​This award and success belong to you too!! I also want to thank the government of the United Arab Emirates for granting me this opportunity.

​Our journey continues! 🙏🏾

A milestone. A movement. A shared responsibility.
#june 16/2026
ELiDA Ethiopia proudly celebrates the establishment of the National Anti-Technology Facilitated Gender-Based Violence (Anti-TFGBV) Network.

We extend our sincere gratitude to government institutions, civil society organizations, media, social media influencers, justice actors, academia, and development partners who have united behind one clear message: online violence must end.

Together, we are building a stronger movement for safer digital spaces, survivor-centered responses, effective laws, accountability, and justice.

This is not just a network—it is a national commitment to ensure that every woman and girl can participate, lead, and thrive online without fear.

ታሪካዊ ምዕራፍ። ታላቅ ንቅናቄ። የጋራ ኃላፊነት።

ኤሊዳ ኢትዮጵያ (ELiDA Ethiopia) ብሔራዊ የፀረ-TFGBV (ቴክኖሎጂን በመጠቀም የሚፈጸም ጾታዊ ጥቃት) መረብ መመስረቱን በኩራት ያበስራል።

«የኢንተርኔት ጥቃት ሊቆም ይገባል!» በሚለው አንድ ግልጽ ዓላማ ሥር ለተሰለፋችሁ፦

ለመንግሥትና ለፍትህ ተቋማት፣
ለሲቪል ማኅበረሰብ እና ለልማት አጋሮች፣
ለሚዲያ፣ ለማኅበራዊ ሚዲያ ተፅዕኖ ፈጣሪዎች እና ለአካዳሚዎች የላቀ ምስጋናችንን እናቀርባለን።

በጋራ በመሆን፦ ደህንነቱ የተጠበቀ ዲጂታል ምኅዳር፣ ተጎጂዎችን ማዕከል ያደረገ ምላሽ፣ ጠንካራ ሕጎች እና ተጠያቂነት የሰፈነበት ሥርዓት እንገነባለን።
ይህ ዝም ብሎ መረብ አይደለም፤ እያንዳንዱ ሴት እና ሴት ልጅ ያለ ፍርሃት በዲጂታል ዓለም ውስጥ እንዲሳተፉ፣ እንዲመሩ እና እንዲበለጽጉ የተገባ ብሔራዊ ቃል ኪዳን ነው!
#የፀረTFGBVመረብ #tfgbvይብቃ #tfgbv #elidaethiopia ! #antitfgbvnetwork #endtfgbv #digitalsafety #technology #የቴክኖሎጂ_ጥቃት_ይቆም #ዲጂታል_ደኅንነት
Ministry of Peace የሰላም ሚኒስቴር Ethiopian Civil Society Organizations Council Ethio telecom Sustainable Technology Solutions-STS Christian Aid Institute for Peace and Security Studies UN Trust Fund to End Violence against Women Ethiopian Women Development Organization - EWDO የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር Ministry of Women and Social Affairs የኢትዮጵያ የሲቪል ሰርቪስ የመንግሥት ሰራተኞች

7ኛው ጠቅላላ ምርጫ ሰብዓዊ መብቶችን ባከበረ መልኩ የተካሄደ ነው - የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብቶች ድርጅቶች ኅብረት
*****************

7ኛው ጠቅላላ ምርጫ ሰብዓዊ መብቶችን ባከበረ መልኩ በስኬት የተካሄደና የሰከነ የፖለቲካ ፉክክር የታየበት መሆኑን የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብቶች ድርጅቶች ኅብረት ገለጸ።

የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብቶች ድርጅቶች ኅብረት ዳይሬክተር መስዑድ ገበየሁ እንደገለጹት፤ የዘንድሮው ምርጫ ሂደት ከሰብዓዊ መብቶች አያያዝ አንጻር በጥሩ ሁኔታ የተከናወነና ስኬታማ ነበር።

አቶ መስዑድ እንዳሉት፣ በዘንድሮው ምርጫ ዜጎችና የፖለቲካ ፓርቲዎች ለዴሞክራሲ ባህል ግንባታ ቁርጠኝነታቸውን አሳይተዋል።

በምርጫው የፉክክር ሂደት፣ ፖለቲካ ፓርቲዎች የፖሊሲ ሃሳባቸውን ለህዝብ ሲያቀርቡ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም ዙሪያ የነበራቸው መናበብ አስደማሚ እንደነበር መታዘባቸውን ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

ይህም ፖለቲካ ፓርቲዎች የባሕር በር ባለቤትነትን ጨምሮ ለኢትዮጵያ ሁለንተናዊ ብሔራዊ ጥቅሞች መከበር የሰከነ የፖለቲካ ምኅዳር በመፍጠር እየተሳተፉ መሆኑን እንደሚያረጋግጥ አክለዋል።

በምርጫው ወቅት የተስተዋለው የምርጫ ጣቢያዎች አሠራርም ከሁሉም የህብረተሰብ ክፍል የተውጣጡ ዜጎችን የመምረጥ መብት ያረጋገጠ ነበር ብለዋል።

በተለይ ለአካል ጉዳተኞች፣ መስማት ለተሳናቸው፣ ለነፍሰ ጡሮችና ጨቅላ ሕፃናት ለያዙ ወላጆች ምቹ ምኅዳር ተፈጥሮ እንደነበር በአብነት መጥቀሳቸውን ኢዜአ ዘግቧል።
#ethiopia #democracy #government #humanrights #ethiopiaprevails #ebc

Ethiopian Airlines domestic destination is further expanding! Today, we proudly inaugurated Negele Borena Geda Airport and commenced a new passenger service in a grand ceremony attended by the Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia His Excellency Dr. Abiy Ahmed, the President of the Oromia Regional State His Excellency Shimelis Abdisa, Ethiopian Airlines Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, the airlines’ executives, local community representatives, and various stakeholders.

The ceremony unveiled a new airport and marked the beginning of a new thrice weekly service to Negele Borena, growing the airlines’ domestic destination to 24. #ethiopianairlines

Ethiopian Airlines gracefully concluded its series of celebratory events marking its 80th anniversary with a grand Gala Dinner graced by the Deputy Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia H.E. Temesgen Tiruneh, the airline’s Board Chairman Lt. General Yilma Merdasa, the Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, ambassadors, ministers, partners, stakeholders, and the airline’s executives.

The grand event celebrated the airline’s eight decades of success and showcased the airline’s journey with a museum of the airline’s history.
#flyethiopian #80yearsofexcellence

Ethiopian Airlines gracefully concluded its series of celebratory events marking its 80th anniversary with a grand Gala Dinner graced by the Deputy Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia H.E. Temesgen Tiruneh, the airline’s Board Chairman Lt. General Yilma Merdasa, the Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, ambassadors, ministers, partners, stakeholders, and the airline’s executives.

The grand event celebrated the airline’s eight decades of success and showcased the airline’s journey with a museum of the airline’s history.
#flyethiopian #80yearsofexcellence

Ethiopian Airlines gracefully concluded its series of celebratory events marking its 80th anniversary with a grand Gala Dinner graced by the Deputy Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia H.E. Temesgen Tiruneh, the airline’s Board Chairman Lt. General Yilma Merdasa, the Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, ambassadors, ministers, partners, stakeholders, and the airline’s executives.

The grand event celebrated the airline’s eight decades of success and showcased the airline’s journey with a museum of the airline’s history.
#flyethiopian #80yearsofexcellence

Ethiopian Airlines gracefully concluded its series of celebratory events marking its 80th anniversary with a grand Gala Dinner graced by the Deputy Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia H.E. Temesgen Tiruneh, the airline’s Board Chairman Lt. General Yilma Merdasa, the Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, ambassadors, ministers, partners, stakeholders, and the airline’s executives.

The grand event celebrated the airline’s eight decades of success and showcased the airline’s journey with a museum of the airline’s history.
#flyethiopian #80yearsofexcellence

Ethiopian Airlines gracefully concluded its series of celebratory events marking its 80th anniversary with a grand Gala Dinner graced by the Deputy Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia H.E. Temesgen Tiruneh, the airline’s Board Chairman Lt. General Yilma Merdasa, the Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, ambassadors, ministers, partners, stakeholders, and the airline’s executives.

The grand event celebrated the airline’s eight decades of success and showcased the airline’s journey with a museum of the airline’s history.
#flyethiopian #80yearsofexcellence