ቤት ለእንግዳ

"ዓባይ ከእኛ እንደሚመነጨዉ፣ የኢትዮጵያ ችግር ከግብፅ ወደ እኛ ነዉ የሚመጣዉ"
ከዲያቢሎስ ጋር ድርድር" መጽሐፍ ጸሐፊ፣ በንጉሥ አርማህ፣ ህንደኬ ቴአትሮች የምናዉቀዉ ጸሐፊተዉኔት መልካሙ ዘርይሁን በቤት ለእንግዳ
እሑድ በእሑድ ቤት ይጠብቁን።
#ebcmeznagna #ehudbet
ቤት ለእንግዳ

"ዓባይ ከእኛ እንደሚመነጨዉ፣ የኢትዮጵያ ችግር ከግብፅ ወደ እኛ ነዉ የሚመጣዉ"
ከዲያቢሎስ ጋር ድርድር" መጽሐፍ ጸሐፊ፣ በንጉሥ አርማህ፣ ህንደኬ ቴአትሮች የምናዉቀዉ ጸሐፊተዉኔት መልካሙ ዘርይሁን በቤት ለእንግዳ
እሑድ በእሑድ ቤት ይጠብቁን።
#ebcmeznagna #ehudbet

ኢትዮጵያ በዓባይ እና በቀይ ባሕር ላይ ያላትን ስትራቴጂካዊ ፍላጎት የሚያሳንስ ጥረት እንደማይሳካ ገለጸች

የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በቀጣናዊ የፖለቲካ እና የደህንነት እንቅስቃሴዎች ላይ ዛሬ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም ባወጣው መግለጫ ሀገሪቱ በዓባይ ወንዝ እና በቀይ ባሕር አካባቢ ያላትን መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ እውነታዎች በማንኛውም ኃይል ወይም በውጭ ተላላኪ አካላት ሊቀየሩ እንደማይችሉ አስታውቋል።

ሚኒስቴሩ የቀጣናው ሀገራት ከአሸናፊና ተሸናፊ አስተሳሰብ በመውጣት በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ ትብብር እንዲያደርጉም ጥሪ አቅርቧል።

ሚኒስቴሩ ይፋ ባደረገው መግለጫ የኢትዮጵያ ቅርብ ድንበር ከቀይ ባሕር ዳርቻ የሚገኘው በ48 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ብቻ መሆኑን በማስታወስ በጊዜ ሂደት የፖለቲካ ድንበሮች ቢቀያየሩም ከቀይ ባሕር ጋር ያላት ጥብቅ መልክዓ ምድራዊና ታሪካዊ ትስስር አሁንም የጸና መሆኑን ገልጿል።

በመሆኑም በቀጣናው የባሕር ደህንነትና ስትራቴጂካዊ መዋቅር ላይ በሚደረግ ማንኛውም ውይይት የኢትዮጵያን ሕጋዊ ጥቅም እና ዘላቂ ሚና ማገለል እንደማይቻል አስታውቋል።

ከ85 በመቶ በላይ የሚሆነውን የናይል ውኃ የምታመነጨው ኢትዮጵያ መሆኗን የገለጸው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በዓባይ ወንዝ አጠቃቀምና አስተዳደር ዙሪያ የሚደረጉ ማናቸውም ውይይቶች ይህን መሰረታዊ የተፈጥሮ እውነታ ያገናዘቡ መሆን እንዳለባቸው ጠቁሟል።

የውኃውን መነሻና የሀገሪቱን ድርሻ ያላገናዘበ አካሄድ ተቀባይነት እንደሌለውም አስታውቋል።

በፖለቲካዊ ዲስኩር ፣ በማስገደድ እርምጃዎች ወይም በተላላኪ ኃይሎች አማካይነት የሚሰነዘሩ ጥቃቶችና ሀገርን የማተራመስ ሙከራዎች ኢትዮጵያ በቀጣናው ያላትን ሚና እና ሕጋዊ ጥቅም ከቶውንም ሊያሳንሱት እንደማይችሉ የጠቆመው መግለጫው ሀገሪቱ ሉዓላዊነቷን ፣ የግዛት አንድነቷን እና ብሔራዊ ጥቅሟን ለማስከበር በማንኛውም ጊዜ ዝግጁ መሆኗን አስታውቋል።

የቀጠናው ተዋናዮች የጋራ ፈተናዎችን በኃይልና በግጭት ከመፍታት ይልቅ በገንቢ ውይይት፣ በአጋርነትና በመልካም ጉርብትና መርሆች ላይ ተመሥርተው በጋራ እንዲሰሩ ጥሪ አቅርቧል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

#ethiopia #ኢትዮጵያ

" ኢትዮጵያ ከቀይ ባህር ጋር ያላት የጠበቀ ቁርኝት ዛሬም የቀጠለ ነው። የቅርብ ድንበሯ ከባህር ዳርቻው ከ48 ኪ/ሜ (30 ማይል) በማይበልጥ ርቀት ላይ ይገኛል ! " - ኢትዮጵያ

👉 " ለናይል ወንዝ አጠቃላይ የውኃ መጠን 85 በመቶ አስተዋጽኦ የሚያደርገው አባይ ወንዝ ነው ! "

ግብፅ የኢትዮጵያ ጎረቤት ሀገራትን ሱዳን፣ ኤርትራ ፣ ሶማሊያን ሰብስባ " የጋራ ነው " ያለችውን መግለጫ ካወጣች በኋላ የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መግለጫ አውጥቷል።

ምን አለ ?

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር " ኢትዮጵያ የዓባይ ወንዝ መነሻ ስትሆን ከሞላ ጎደል አብዛኛው የብሉ ናይል ውሃ የሚመነጨው ከኢትዮጵያ ከፍተኛ ቦታዎች ነው " ብሏል።

አባይ ወንዝ ለናይል ወንዝ አጠቃላይ የውኃ መጠን 85 በመቶውን አስተዋጽኦ እንደሚያደርግ ገልጿል።

በመሆኑም በዓባይ ወንዝ አጠቃቀም እንዲሁም አስተዳደር ዙሪያ የሚደረጉ ማናቸውም ውይይቶች እነዚህን መሠረታዊ እውነታዎች ያገናዘቡ መሆን አለባቸው ብሏል።

በተመሳሳይ ቀይ ባሕር ኢትዮጵያ መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ ትስስር ያላት የውኃ አካል መሆኑን አስረግጦ ተናግሯልን

በጊዜ ሂደት የፖለቲካ ድንበሮች ቢቀያየሩም ኢትዮጵያ ከቀይ ባሕር ጋር ያላት የጠበቀ ቁርኝት ዛሬም ድረስ እንደቀጠለ መሆኑን አስገንዝቧል፡፡

የኢትዮጵያ ቅርብ የተባለው ድንበር ከባሕር ዳርቻው 48 ኪ.ሜ  ብቻ ርቀት ላይ እንደሚገኝም አሳውቋል።

በመሆኑም በቀጣናዊ የባሕር ላይ ጉዳዮች እና የደኅንነት መዋቅር ላይ የሚደረግ ማንኛውም ውይይት የኢትዮጵያን ሕጋዊ ጥቅሞች እና ከቀይ ባሕር ጋር ያላትን ዘላቂ ትስስር ከግምት ውስጥ ያስገባ እንዳለበት አሳስቧል።

" እነዚህ መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ እውነታዎች በፖለቲካዊ ዲስኩር፣ በአስገዳጅ እርምጃዎች ወይም ሀገርን በማተራመስ ድርጊቶች ሊቀየሩ አይችሉም " ብሏል።

" በተላላኪዎች አማካይኝት የሚወሰዱ እርምጃዎች ወይም የጥቃት ድርጊቶች መሬት ላይ ያለውን እውነታ እንደማይቀይሩት ሁሉ ኢትዮጵያ በቀጣናው ያላትን ሕጋዊ ጥቅም፣ ሚና እና ኃላፊነት ሊያሳንሱት አይችሉም " ሲል አፅንኦት ሰጥቷል።

ኢትዮጵያ ሰላማዊ ግንኙነትን፣ የጋራ መከባበርን እና ቀጣናዊ ትብብርን ማጠናከር እንደምትቀጥል አረጋግጦ ፤ ሉዓላዊነቷን፣ የግዛት አንድነቷን እና ዋነኛ ብሔራዊ ጥቅሞቿን ለመጠበቅ ምንጊዜም ዝግጁ መሆኗን አሳውቋል።

ሁሉም የቀጣናው ተዋናዮች የጋራ ፈተናዎችን ከግጭት እና አንዱ ተጠቃሚ ሌላው ተጎጂ ከሚሆንበት (ዜሮ-ድምር) አካሄድ ይልቅ፣ ገንቢ በሆነ ውይይት፣ በአጋርነት እና በመልካም ጉርብትና መርሆች ላይ ተመሥርተው እንዲፈቱ መክሯል።

መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia #egypt በግብፅ ፕሬዚዳንት አብዱልፈታህ አል-ሲሲ ጥሪ በግብፅ ኒው ኤል-አለሚን ከተማ የግብፅ እንዲሁም የኢትዮጵያ ጎረቤታች የሆኑት የሱዳን ፣ የኤርትራ እና የሶማሊያ የመሪዎች ስብሰባ ተካሂዶ ነበር። ስብሰባው ላይ የነበሩት ፦ - የግብጹ ፕሬዚዳንት አብዱል ፈታህ አልሲሲ - የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ (በግብፅ አውሮፕላን ተልኮላቸው ወደ ግብፅ የሄዱ) - የሶማሊያ ፕሬዚዳንት ሀሰን ሼክ…

ኢትዮጵያ በዓባይ ወንዝ እና በቀይ ባሕር ዙሪያ ያላትን መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ እውነታዎች በማንኛውም ኃይል ሊቀየሩ አይችሉም - የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ እንዳስታወቀው፤ ኢትዮጵያ የዓባይ ወንዝ መነሻ ስትሆን፣ ከሞላ ጎደል አብዛኛው የዓባይ ውሃ የሚመነጨው ከኢትዮጵያ ከፍተኛ ቦታዎች ነው፡፡ወንዙ ለናይል ወንዝ አጠቃላይ የውኃ መጠን 85 በመቶውን አስተዋጽኦ ያደርጋል፡፡ በመሆኑም በዓባይ ወንዝ አጠቃቀም እና አስተዳደር ዙሪያ የሚደረጉ ማናቸውም ውይይቶች እነዚህን መሠረታዊ እውነታዎች ያገናዘቡ መሆን አለባቸው ብሏል፡፡

በተመሳሳይ ቀይ ባሕር ኢትዮጵያ መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ ትስስር ያላት የውኃ አካል መሆኑን የጠቀሰው መግለጫው፤ በጊዜ ሂደት የፖለቲካ ድንበሮች ቢቀያየሩም ኢትዮጵያ ከቀይ ባሕር ጋር ያላት የጠበቀ ቁርኝት ዛሬም እንደቀጠለ መሆኑን አስገንዝቧል፡፡የኢትዮጵያ ቅርብ የተባለው ድንበር ከባሕር ዳርቻው 48 ኪ.ሜ ብቻ ርቀት ላይ እንደሚገኝም አብራርቷል፡፡

በመሆኑም በቀጣናዊ የባሕር ላይ ጉዳዮች እና የደኅንነት መዋቅር ላይ የሚደረግ ማንኛውም ውይይት የኢትዮጵያን ሕጋዊ ጥቅሞች እና ከቀይ ባሕር ጋር ያላትን ዘላቂ ትስስር ከግምት ውስጥ ያስገባ መሆን አለበት ሲል አሳስቧል፡፡እነዚህ መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ እውነታዎች በፖለቲካዊ ዲስኩር፣ በማስገደድ እርምጃዎች ወይም ሀገርን በማተራመስ ድርጊቶች ሊቀየሩ እንደማይችሉ የገለጸው ሚኒስቴሩ፤ በተላላኪዎች አማካይነት የሚወሰዱ እርምጃዎች ወይም የጥቃት ድርጊቶች መሬት ላይ ያለውን እውነታ እንደማይቀይሩት ሁሉ፣ ኢትዮጵያ በቀጣናው ያላትን ሕጋዊ ጥቅም፣ ሚና እና ኃላፊነት ሊያሳንሱት አይችሉም ሲል አስምሮበታል፡፡

ኢትዮጵያ ሰላማዊ ግንኙነትን፣ የጋራ መከባበርን እና ቀጣናዊ ትብብርን ማጠናከር እንደምትቀጥል ያረጋገጠው ሚኒስቴሩ፤ ሉዓላዊነቷን፣ የግዛት አንድነቷን እና ዋነኛ ብሔራዊ ጥቅሞቿን ለመጠበቅ ምንጊዜም ዝግጁ መሆኗን አስታውቋል፡፡

በመጨረሻም ሁሉም የቀጣናው ተዋናዮች የጋራ ፈተናዎችን ከግጭት እና አንዱ ተጠቃሚ ሌላው ተጎጂ ከሚሆንበት (ዜሮ-ድምር) አካሄድ ይልቅ፣ ገንቢ በሆነ ውይይት፣ በአጋርነት እና በመልካም ጉርብትና መርሆች ላይ ተመሥርተው እንዲፈቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው ጥሪ አቅርቧል፡፡

@YeneTube FikerAssefa Photo

የአራቱ ሀገራት መሪዎች በቀይ ባህር ጉዳይ ከቀጣናው ሀገራት ውጭ ማንም አይመለከታቸውም አሉ፤ በዓባይ ወንዝ ላይ ደግሞ የግብፅን አቋም አንፀባረቁ!

ግብፅ፣ ኤርትራ እና ሱዳን በሰሜን ኢትዮጵያ ባለው ጦርነት እጃቸው አለበት በሚል ክስ ከቀረበባቸው በኋላ ሱዳንን ጨምረው ባካሄዱት ስብሰባ፤ የቀይ ባህር ጉዳይ የሚመለከተው ተዋሳኝ ሀገራትን እንጂ ሌሎችን አይደለም ሲሉ አቋም ያዙ፡፡ በስም አይጥቅሱ እንጂ ኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄን ከ2015 ዓ.ም ክረምት አንስቶ እያንጸባረቀች መሆኑ ይታወቃል፡፡

በግብጹ ፕሬዝዳንት አብዱል ፋታህ አል-ሲሲ አስተናጋጅነት፤ የኤርትራው ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ፣ የሶማሊያው ፕሬዝዳንት ሐሰን ሼኽ ሞሃሙድ እና የሱዳን ሉዓላዊ የሽግግር ምክር ቤት ሊቀመንበር ጄነራል አብዱል ፋታህ አል-ቡርሃን የተሳተፉበት አራትዮሽ የምክክር ጉባኤ ትናንትና መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ.ም  በግብጿ አዲስ ከተማ ኤል አላሜይን ከተማ ተካሂዶ የጋራ አቋማቸውን ይፋ አድርገዋል።

መሪዎቹ በጋራ ያወጡት መግለጫ፤ የኤል-አላሜይን ስምምነት  በቀጣናዊና ወቅታዊ ጉዳዮች፣ በፖለቲካዊ፣ በንግድ እና በኢኮኖሚ ትብብር እንዲሁም በአካባቢያዊ መረጋጋት ዙሪያ ላይ ያተኮረ መሆኑን ያመላክታል።

መሪዎቹ ኢትዮጵያ በተደጋጋሚ በምታነሳው የቀይ ባህር ጉዳይ ላይ ሰፊ ወይይት አድርገዋል።

በቀይ ባህር ላይ የካርጎና መርከቦች የነፃ ዝውውር መብት መከበር እንዳለበት መሪዎቹ ያረጋገጡ ሲሆን፣ የቀይ ባህር አስተዳደር እና ቁጥጥር ብቸኛ ኃላፊነትና መብት ቀይ ባህር ዳርቻ ላይ ያሉ ሀገራት ብቻ እንደሆነ ገልጸዋል።

የዓባይ ወንዝን ጨምሮ ድንበር ተሻጋሪ ወንዞችን የሚገዙ ዓለም አቀፍ ህጎች መከበር እንዳለባቸው የጠቀሰው የመሪዎቹ መግለጫ፣ ጉዳት የሚመጣ መሆን እንደለሌበት ጠቅሰው በቅድሚያ  ማስታወ፣ በምክክርና በስምምነት መስራት አስፈላጊ ነው ሲሉ አሳስበዋል።

አክለውም፤ የታችኛውን የዓባይ ተፋሰስ ሀገራት የውሃ ጥቅም የሚጎዱ ማንኛቸውንም በአንድ ወገን ብቻ የሚወሰዱ እርምጃዎች  በጽኑ እንደሚቃወሙ አስታውቀዋል። ግብፅ፤ ኢትዮጵያን የተናጠል እርምጃ እየወሰደች መሆኗን ስትገልጽ መቆየቷ የሚታወስ ሲሆን ይህ የጋራ መግለጫቸውም የተለመደውን የግብፅን አቋም ያንፀባረቀ ነው።

በሌላ በኩል ደግም የሶማሊያ የግዛት አንድነትና ሉዓላዊነት ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፉ የገለፁት መሪዎቹ፣ የሶማሊያን ግዛታዊ አንድነት የሚሸረሽሩ ማንኛቸውንም ጣልቃ ገብነቶች፣ በተለይም ለሶማሊላንድ የሉዓላዊ ሀገርነት እውቅና የመስጠት ጥረቶችን ውድቅ ማድረጋቸውን አስታውቀዋል። በተጨማሪም ሶማሊያ ሽብርተኝነትን ለመዋጋት የምታደርገውን ጥረት በመደገፍ ለአፍሪካ ህብረት የማረጋጋት ተልእኮ (አውሶም) ዘላቂ በጀት እንዲመደብ ጥሪ አቅርበዋል።

በተጨማሪም ለሱዳን ሉዓላዊነት፣ አንድነት እና ህጋዊ ብሔራዊ ተቋማት አለን ያሉትን ድጋፍ እናረጋግጣለን ያሉ ሲሆን ከህጋዊ ተቋማት ውጪ ትይዩ አካላትን ማቋቋምም ሆነ የውጭ ቅጥረኛ ተዋጊዎችን ማሳተፍ ተቀባይነት እንደሌለው አሳስበዋል።አራቱ ሀገራት የጉባኤውን ውሳኔዎችና ስምምነቶች አፈጻጸም የሚከታተል እና በየጊዜው እየተሰበሰበ ቅንጅታቸውን የሚያጠናክር በጋራ የሚከታተል ቡድን ለማቋቋም ተስማምተዋል።

[Addis Maleda]
@YeneTube FikerAssefa

የታሪካዊ ጠላቶችን ሴራ ያከሸፈው የኢትዮጵያ ፅናት
**************

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ፕሮጀክቱ በአለም አቀፍና በቀጣናዊ መድረኮች በርካታ ዲፕሎማሲያዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ጂኦፖለቲካዊ ጫናዎች ሲያጋጥሙት ቆይተዋል።

የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የልማት መብት ለመገደብ የተደረጉ ሴራዎችም ብዙ ርቀት የተጓዙ ቢሆንም ኢትዮጵያ እነዚህን የውስጥና የውጭ ፈተናዎች በፅናት በመቋቋም የግድቡን ግንባታ በተሳካ ሁኔታ አጠናቃ ለውጤት አብቅታለች።

ዛሬ ላይ የህዳሴ ግድብ መጠናቀቅ የሀገራችን የኢኮኖሚ፣ የዲፕሎማሲና የፖለቲካ ከፍታ ማሳያ ከመሆኑም በላይ ከረጅም ዘመናት የባህር በር ማጣት ጋር ተያይዞ ለተነሳው የፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄ ትልቅ አቅም የሚፈጥር ቁልፍ የታሪክ ምእራፍ ሆኗል።

ግብፅ የቅኝ ግዛት ዘመን ስምምነቶችን መሰረት በማድረግ የኢትዮጵያን ፍትሃዊ የውሃ አጠቃቀም ለመቀልበስ ከፍተኛ ጥረት ስታደርግ ቆይታለች። ጉዳዩን የአረብ ብሄራዊ ደህንነት ስጋት በማስመሰል የአረብ ሊግ አባላት በኢትዮጵያ ላይ ወጥ አቋም እንዲይዙና ዲፕሎማሲያዊ ማእቀብ እንዲጥሉ ከመጎተቷም ባሻገር የግድቡ መሰራት በታችኞቹ የተፋሰስ ሀገራት ላይ ከባድ የውሃ እጥረት እንደሚፈጥር በማስመሰል መጠነ ሰፊ የስም ማጥፋት ዘመቻዎችን አካሂዳለች።

ከአስመራ እስከ ካይሮ ባሉት ሀይሎች የሚመራውና የሚደገፈው ይህ የጥፋት መረብ በኢትዮጵያ ሰላም እንዳይሰፍንና በምጣኔ ሀብት እንዳትለማ ለማደናቀፍ እንዲሁም አልፎ አልፎ የሚነሱ የፖለቲካ አለመግባባቶችን በመጠቀም የሀገራችንን የድርድር አቅም ለማዳከም ጥረት አድርጓል።

ሆኖም ኢትዮጵያ በህዝቧ ሁለንተናዊ ድጋፍና በፅናት ፍትሃዊ እና ተመጣጣኝ የውሃ አጠቃቀም የሚለውን መርህ አፀንታ በመያዝ የናይል ተፋሰስ ሀገራትን የትብብር ማእቀፍ ስምምነት አፅድቃለች።

ይህ በዓባይ ላይ የተመዘገበው ታሪካዊ ድልና እያደገ የመጣው የኢኮኖሚ አቅም ኢትዮጵያ በቀይ ባህር የሚገባትን ስፍራ ለማግኘት የምታደርገውን የመደራደር አቅምን በማሳደግ በከፍተኛ ሁኔታ ይደግፋል።

ኢትዮጵያ ከጥንቱ የአክሱም ስልጣኔ እስከ አዱሊስ ወደብ ድረስ የባህር በር ባለቤት የነበረች ሲሆን ዛሬም ከ130 ሚሊዮን በላይ ህዝብና ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት ያላት ሀገር በመሆኗ የባህር በር ማግኘት የህልውናና የልማት ጥያቄ እንጂ ሌላን ሀገር ለመውረር የሚደረግ ጉዞ አይደለም።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በተለያዩ አጋጣሚዎች እንደገለፁት ኢትዮጵያ በታሪክም ሆነ በዓለም ህግ መሰረት በሰላማዊ መንገድ የባህር በር የማግኘት መብት ስላላት የጂኦግራፊ እስረኛ ሆና አትኖርም።

ኢትዮጵያ የሕዳሴውን ግድብ በራሷ አንጡራ ሀብትና አቅም ገነብታ የቀጠናው የልማትና የእድገት ማእከል እንዳደረገችው ሁሉ የቀይ ባህር መዳረሻ ፍላጎቷንም ቢሆን ሌሎችን ባገለለ መልኩ ሳይሆን በሰላም፣ በህግ፣ በዲፕሎማሲና በህዝቦቿ የተባበረ ብርታት በጋራ ተጠቃሚነት መርህ ላይ ተመስርታ እውን ታደርጋለች።

በብሌን ደምበሎ
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ
#ethiopiandiplomacy #sovereignty #ethiopianpanafricanism #geopolitics #hornofafrica

የአስዋን ግድብ ያለ ተፋሰስ ሀገራት ስምምነት የተገነባና በርካቶችን ለጉዳት የዳረገ ፕሮጀክት መሆኑ ተገለጸ
#ethiopia | የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ ዶክተር ሃብታሙ ኢተፋ እንደተናገሩት፣ ግብፅ በዓባይ ወንዝ ላይ የገነባችው የአስዋን ግድብ ከማንኛውም ቅድመ ውይይትና የጋራ ስምምነት ውጭ በራሷ ውሳኔ ብቻ የተከናወነና የጥፋት አሻራ ያረፈበት ስራ ነው።

ካይሮ የዓባይ ውሃ ዋነኛ ምንጭ የሆነችውን ኢትዮጵያን ሳታማክርና ፈቃድ ሳታገኝ ግድቡን በመገንባቷ፣ ሌሎች ሀገራት ከወንዙ ፍትሃዊ ጥቅም እንዳያገኙ እንቅፋት ሆና ቆይታለች ብለዋል።

ግንባታው በተካሄደበት ወቅት ከ100 ሺህ በላይ የሚሆኑ የኑቢያ ማህበረሰብ አባላት ከቀያቸውና ከተወለዱበት መኖሪያቸው እንዲፈናቀሉ መደረጉን ታሪካዊ መረጃዎች ያረጋግጣሉ።

ይህም በዜጎች ላይ ከፍተኛ የማህበራዊና የኢኮኖሚ ቀውስ አስከትሏል።

በተቃራኒው ኢትዮጵያ የገነባችው የታላቁ ህዳሴ ግድብ እ.ኤ.አ በ2015 በተፈረመው የመርሆች መግለጫ መሠረት በግልጽ ውይይት የተከናወነ ነው።

በመሆኑም ግብፅ በኢትዮጵያ ላይ የምታቀርበው ትችት ምንም ዓይነት የሞራልም ሆነ የምክንያታዊነት መሠረት የለውም።

በመጨረሻም ሚኒስትሩ አክለው እንደተናገሩት፣ ግብፅ የሌሎችን ፍትሃዊ የልማት ጥያቄ ከመኮነኗ በፊት፣ የአስዋን ግድብን ያለ ተፋሰሱ ሀገራት ፈቃድ ለምን እንደገነባችና ንጹሃን ኑቢያውያንን ለምን ለስደትና ለእንግልት እንዳዳረገች ግልጽ ምላሽ መስጠት አለባት።
#ህዳሴግድብ #አባይ #የአስዋን_ግድብ #ኢትዮጵያ #ግብፅ #gerd #nile #aswandam #ethiopia #egypt #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ሉዓላዊነትን የመጠበቅና የማጽናት ውሳኔ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ በትናንትናው ዕለት በአስመራ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ለመዝጋት ወስናለች። ከዚህም በተጨማሪ 10 የኤርትራ ዲፕሎማቶች በ48 ሰዓታት ውስጥ ከኢትዮጵያ እንዲወጡም ተወስኗል።

ከዚህ ጋር በተያያዘም አንድ የግብጽ ዲፕሎማት በተመሳሳይ 48 ሰዓት ውስጥ ኢትዮጵያን ለቅቆ እንዲወጣ ትዕዛዝ ተሰጥቶታል።

ውሳኔው የተላለፈው በድንገት አይደለም። ለረጅም ጊዜ በአብሮ መኖር፣ በጋራ ልማትና በሰላማዊ ቀጣና ላይ የነበረው ትዕግስት ሲዳከም፣ የደህንነት ስጋቱም ሲጨምር የተወሰደ ጠንካራና ሉዓላዊ ርምጃ ነው።

ዓለም አቀፍ ህግ በግልጽ ይደነግጋል፡ ማንኛውም ሀገር የሉዓላዊነት ጥያቄ ሲፈጠርበት ራሱን የመከላከል ሙሉ መብት አለው።

ይህ መርህ በተባበሩት መንግሥታት ቻርተር ውስጥ የተካተተ፣ በዓለም አቀፍ ልማድ የተረጋገጠና በሉዓላዊ እኩልነት ላይ የተመሠረተ ነው።

የውጭ ኃይሎች በሀገር ውስጥ የሚያደርጉት ጣልቃ ገብነት፣ የዲፕሎማቶችን ሽፋን በመጠቀም የሚፈጽሙት ተግባር፣ የቪየና የዲፕሎማሲ ስምምነትን የሚጥስ እንቅስቃሴ የሉዓላዊነት ጥቃት ነው።

ኢትዮጵያም ይህን ጥቃት የመከላከል ህጋዊና ሥነ-ምግባራዊ መብት አላት። መብቷንም በተግባር አሳይታለች።

ፈርኦኖቹ አንገቷን ቀና ያደረገች፣ በራሷ ፍላጎት የምትመራ ኢትዮጵያን ማየት አይፈልጉም። የዓባይን ውሃ ለሕዝቧ ልማት መጠቀም የጀመረችን፣ የባሕር በር ጥያቄዋን በሰላማዊና ህጋዊ መንገድ የምታስቀርብን፣ በቀጣናው ውስጥ የራሷን ድምፅ የምትሰማ ኢትዮጵያን እንደ ስጋት ይቆጥሯታል።

ሻዕቢያ ደግሞ በዚህ አጀንዳ ላይ በርካሽ ዋጋ የሚሠራ ተላላኪ ሆኖ ቆይቷል። በሀገር ውስጥ ያሉ ሽፍቶችን እያቀናጀ፣ የጦር መሣሪያና የሎጂስቲክስ ድጋፍ እያደረገ፣ የሰላምና የደህንነት መሠረቶችን ለማናጋት እየሠራ ያለ ኃይል ነው።

ይህ እርምጃ የጥላቻ ወይም የበቀል አይደለም። የራስን ሕልውና የማረጋገጥ፣ የሕዝብን ሰላም የመጠበቅና የቀጣናውን መረጋጋት የማረጋገጥ ኃላፊነት ነው።

ኢትዮጵያ ከኤርትራ ሕዝብ ጋር ያላት ታሪካዊ፣ ባህላዊና የሕዝብ-ለሕዝብ ግንኙነት አይረሳም። ነገር ግን መንግሥታዊ ጠብ አጫሪነትና መንግሥታዊ ሽብርተኝነት ከሰላማዊ ግንኙነት ጋር አይጣጣምም።

ፈርኦኖችና ተላላኪዎቻቸው ኢትዮጵያን እንደደከመች፣ እንደተበታተነችና እንደተናጋች ለማሳየት ይጥራሉ። ግን ታሪክ እንደሚመሰክረው፣ ኢትዮጵያ በተፈተነችበት ጊዜ ሁሉ አንገቷን አቀናች። ዛሬም እንደዚያው ነው። የሉዓላዊነቷን ጥበቃ በጠንካራ ቃልና በተግባር ታረጋግጣለች።
#ኢትዮጵያ #ትልቅሀገር #ትልቅሕዝብ #ታላቅርዕይ






ሉዓላዊነትን የመጠበቅና የማጽናት ውሳኔ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ በትናንትናው ዕለት በአስመራ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ለመዝጋት ወስናለች። ከዚህም በተጨማሪ 10 የኤርትራ ዲፕሎማቶች በ48 ሰዓታት ውስጥ ከኢትዮጵያ እንዲወጡም ተወስኗል።

ከዚህ ጋር በተያያዘም አንድ የግብጽ ዲፕሎማት በተመሳሳይ 48 ሰዓት ውስጥ ኢትዮጵያን ለቅቆ እንዲወጣ ትዕዛዝ ተሰጥቶታል።

ውሳኔው የተላለፈው በድንገት አይደለም። ለረጅም ጊዜ በአብሮ መኖር፣ በጋራ ልማትና በሰላማዊ ቀጣና ላይ የነበረው ትዕግስት ሲዳከም፣ የደህንነት ስጋቱም ሲጨምር የተወሰደ ጠንካራና ሉዓላዊ ርምጃ ነው።

ዓለም አቀፍ ህግ በግልጽ ይደነግጋል፡ ማንኛውም ሀገር የሉዓላዊነት ጥያቄ ሲፈጠርበት ራሱን የመከላከል ሙሉ መብት አለው።

ይህ መርህ በተባበሩት መንግሥታት ቻርተር ውስጥ የተካተተ፣ በዓለም አቀፍ ልማድ የተረጋገጠና በሉዓላዊ እኩልነት ላይ የተመሠረተ ነው።

የውጭ ኃይሎች በሀገር ውስጥ የሚያደርጉት ጣልቃ ገብነት፣ የዲፕሎማቶችን ሽፋን በመጠቀም የሚፈጽሙት ተግባር፣ የቪየና የዲፕሎማሲ ስምምነትን የሚጥስ እንቅስቃሴ የሉዓላዊነት ጥቃት ነው።

ኢትዮጵያም ይህን ጥቃት የመከላከል ህጋዊና ሥነ-ምግባራዊ መብት አላት። መብቷንም በተግባር አሳይታለች።

ፈርኦኖቹ አንገቷን ቀና ያደረገች፣ በራሷ ፍላጎት የምትመራ ኢትዮጵያን ማየት አይፈልጉም። የዓባይን ውሃ ለሕዝቧ ልማት መጠቀም የጀመረችን፣ የባሕር በር ጥያቄዋን በሰላማዊና ህጋዊ መንገድ የምታስቀርብን፣ በቀጣናው ውስጥ የራሷን ድምፅ የምትሰማ ኢትዮጵያን እንደ ስጋት ይቆጥሯታል።

ሻዕቢያ ደግሞ በዚህ አጀንዳ ላይ በርካሽ ዋጋ የሚሠራ ተላላኪ ሆኖ ቆይቷል። በሀገር ውስጥ ያሉ ሽፍቶችን እያቀናጀ፣ የጦር መሣሪያና የሎጂስቲክስ ድጋፍ እያደረገ፣ የሰላምና የደህንነት መሠረቶችን ለማናጋት እየሠራ ያለ ኃይል ነው።

ይህ እርምጃ የጥላቻ ወይም የበቀል አይደለም። የራስን ሕልውና የማረጋገጥ፣ የሕዝብን ሰላም የመጠበቅና የቀጣናውን መረጋጋት የማረጋገጥ ኃላፊነት ነው።

ኢትዮጵያ ከኤርትራ ሕዝብ ጋር ያላት ታሪካዊ፣ ባህላዊና የሕዝብ-ለሕዝብ ግንኙነት አይረሳም። ነገር ግን መንግሥታዊ ጠብ አጫሪነትና መንግሥታዊ ሽብርተኝነት ከሰላማዊ ግንኙነት ጋር አይጣጣምም።

ፈርኦኖችና ተላላኪዎቻቸው ኢትዮጵያን እንደደከመች፣ እንደተበታተነችና እንደተናጋች ለማሳየት ይጥራሉ። ግን ታሪክ እንደሚመሰክረው፣ ኢትዮጵያ በተፈተነችበት ጊዜ ሁሉ አንገቷን አቀናች። ዛሬም እንደዚያው ነው። የሉዓላዊነቷን ጥበቃ በጠንካራ ቃልና በተግባር ታረጋግጣለች።
#ኢትዮጵያ #ትልቅሀገር #ትልቅሕዝብ #ታላቅርዕይ

ኢትዮጵያ በግብፅ ምክንያት የተስተጓጎሉ የዓባይ ተፋሰስ ፕሮጀክቶችን ኪሳራ የሚያጠና የካሳ ኮሚቴ አቋቋመች።

ኢትዮጵያ በግብፅ ጣልቃ ገብነት የተስተጓጎሉ የውሃና የልማት ፕሮጀክቶች ያደረሱባትን ኢኮኖሚያዊ ኪሳራዎች እና ያመለጡ የልማት ዕድሎች የሚገመግም አገራዊ የዓባይ የካሳ ኮሚቴ ማቋቋሟን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር አስታወቀ።

የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጂነር ሀብታሙ ኢተፋ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት፣ የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በግብፅ ተፅዕኖ ሳቢያ የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶች በኮሚቴው ተለይተው ጥናቱ ተጀምሯል።

አዲስ የተቋቋመው ኮሚቴ ባለሙያዎችን፣ የቀድሞ ሚኒስትሮችን፣ አማካሪዎችን እና የሕግ ባለሙያዎችን ያካተተ ሲሆን፣ የኪሳራውን መጠን በመተመንና የሕግ መሠረቶችን በመመርመር የካሳ ጥያቄዎችን ለማዘጋጀት የሚያስችሉ መረጃዎችን እያጠናቀረ ይገኛል።

ኮሚቴው የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያ በተከናወኑ ዘላቂ የውሃ አስተዳደርና የአካባቢ ጥበቃ ሥራዎች የታችኞቹ ተፋሰስ አገራት ያገኙትን ጥቅም ጭምር የሚያስላ ይሆናል።

በዚሁ መሠረት በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር በአባይ፣ ባሮ እና ተከዜ ተፋሰሶች በተካሄዱ ጥረቶች የተተከሉ ከ50 ቢሊዮን በላይ ዛፎች እንዲሁም የታላቁ ሕዳሴ ግድብ የውሃ ፍሰትን በመቆጣጠር ሱዳንና ግብፅን ከጎርፍና ከድርቅ አደጋ በመታደግ ረገድ ያላቸው አወንታዊ ተፅዕኖ በግምገማው ውስጥ ይካተታል።

ሚኒስትሩ አክለውም ኢትዮጵያ ለደረሰባት ታሪካዊ ኢኮኖሚያዊ ኪሳራና ላጣችው የልማት እድል ማካካሻ ለማግኘት የምትከተለው ዋነኛ መንገድ ድርድርና የጋራ መግባባትን እንደሆነ ገልጸው፣ በዓባይ ተፋሰስ የልማት አለመመጣጠን ዙሪያ እያደገ የመጣው የዓለም አቀፍ ምሁራን ድጋፍ የአገሪቱን የካሳ ጥያቄ ያጠናክረዋል ብለዋል።

መስከረም 21 ቀን 2019 ዓ.ም

@TikvahethMagazine

ኢትዮጵያ በግብፅ የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን የሚገመግም የዓባይ የካሳ ኮሚቴ አቋቋመች
#ethiopia | ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ፣ በግብፅ ጫና የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶችን ለመለየትና የደረሰውን ኪሳራ ለመገምገም ኮሚቴ መቋቋሙን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ገለጹ።

ሚኒስትሩ እንደገለጹት፣ ኮሚቴው በኢትዮጵያ የተተገበሩ ወይም ሊተገበሩ ያልቻሉ የልማት ፕሮጀክቶችን በመለየት፣ በፕሮጀክቶቹ ላይ ያሉ መረጃዎችን በማጠናቀር እና ኢትዮጵያ የምታቀርበውን የካሳ ጥያቄ መሠረት በመመርመር ላይ ይገኛል።

ኮሚቴው የኪሳራውን መጠን ከመገምገም ባለፈ፣ ተፈጥረዋል ተብለው የሚጠቀሱ ችግሮችን ለመፍታት ሊወሰዱ የሚችሉ አቀራረቦችንም እየመረመረ መሆኑ ተገልጿል።

በግምገማው ሥራ ባለሙያዎች፣ የቀድሞ ሚኒስትሮች፣ አማካሪዎችና የሕግ ባለሙያዎች እንደሚሳተፉም ሚኒስትሩ አመልክተዋል።

ከፕሮጀክቶች ባለፈ የተፋሰስ ጥበቃ ሥራዎችም በግምገማው ይካተታሉ

የኮሚቴው ሥራ ተግባራዊ እንዳይሆኑ የተደረጉ ፕሮጀክቶችን ብቻ የሚመለከት እንዳልሆነ ዶ/ር ሀብታሙ ገልጸዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ በዓባይ ተፋሰስ ያከናወነቻቸው የአካባቢ ጥበቃ፣ የውሃ አስተዳደርና የተፋሰስ ልማት ሥራዎች ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ያላቸው ጥቅምም እንደሚጤን ጠቁመዋል።

በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከ50 ቢሊዮን በላይ ችግኞች መተከላቸውን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፣ ባሮ፣ ዓባይና ተከዜን ጨምሮ በአብዛኛዎቹ ዋና ዋና ወንዞች ተፋሰስ ተኮር ሥራዎች መከናወናቸውን ገልጸዋል።

የሕዳሴ ግድብ ለታችኛው ተፋሰስ ያለው ጥቅም

የሕዳሴ ግድብ አሠራር በተለይ በጎርፍ አደጋ ቅነሳና በዝናብ አጠር ወቅቶች የውሃ ፍሰትን በተሻለ ሁኔታ ለማስተዳደር ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊኖረው እንደሚችል ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

ከኤልኒኖ ጋር ተያይዞ የሚስተዋሉ የዝናብ ሁኔታዎች የተቀናጀ የውሃ አስተዳደር አስፈላጊነትን የሚያሳዩ መሆናቸውን በመጥቀስ፣ የውሃ ፍሰትን በተገቢው ሁኔታ መቆጣጠር ሱዳንንና ግብፅን ጨምሮ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊያስገኝ እንደሚችል አመልክተዋል።

ድርድር እና የጋራ መግባባት ቅድሚያ አላቸው

የኢትዮጵያ አቋም ግልጽ የሆኑ ምዕራፎች እንዳሉት የገለጹት ዶ/ር ሀብታሙ፣ ድርድርና የጋራ መግባባት ቀዳሚ አማራጮች መሆናቸውን ጠቁመዋል።

ነገር ግን ሌሎች ሁኔታዎች ካስፈለጉ፣ ኢትዮጵያ ተጨማሪ ርምጃዎችን ልትወስድ እንደምትችል ሚኒስትሩ መግለጻቸውን ኢዜአ ዘግቧል።








ኢትዮጵያ በግብፅ የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን የሚገመግም የዓባይ የካሳ ኮሚቴ አቋቋመች
#ethiopia | ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ፣ በግብፅ ጫና የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶችን ለመለየትና የደረሰውን ኪሳራ ለመገምገም ኮሚቴ መቋቋሙን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ገለጹ።

ሚኒስትሩ እንደገለጹት፣ ኮሚቴው በኢትዮጵያ የተተገበሩ ወይም ሊተገበሩ ያልቻሉ የልማት ፕሮጀክቶችን በመለየት፣ በፕሮጀክቶቹ ላይ ያሉ መረጃዎችን በማጠናቀር እና ኢትዮጵያ የምታቀርበውን የካሳ ጥያቄ መሠረት በመመርመር ላይ ይገኛል።

ኮሚቴው የኪሳራውን መጠን ከመገምገም ባለፈ፣ ተፈጥረዋል ተብለው የሚጠቀሱ ችግሮችን ለመፍታት ሊወሰዱ የሚችሉ አቀራረቦችንም እየመረመረ መሆኑ ተገልጿል።

በግምገማው ሥራ ባለሙያዎች፣ የቀድሞ ሚኒስትሮች፣ አማካሪዎችና የሕግ ባለሙያዎች እንደሚሳተፉም ሚኒስትሩ አመልክተዋል።

ከፕሮጀክቶች ባለፈ የተፋሰስ ጥበቃ ሥራዎችም በግምገማው ይካተታሉ

የኮሚቴው ሥራ ተግባራዊ እንዳይሆኑ የተደረጉ ፕሮጀክቶችን ብቻ የሚመለከት እንዳልሆነ ዶ/ር ሀብታሙ ገልጸዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ በዓባይ ተፋሰስ ያከናወነቻቸው የአካባቢ ጥበቃ፣ የውሃ አስተዳደርና የተፋሰስ ልማት ሥራዎች ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ያላቸው ጥቅምም እንደሚጤን ጠቁመዋል።

በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከ50 ቢሊዮን በላይ ችግኞች መተከላቸውን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፣ ባሮ፣ ዓባይና ተከዜን ጨምሮ በአብዛኛዎቹ ዋና ዋና ወንዞች ተፋሰስ ተኮር ሥራዎች መከናወናቸውን ገልጸዋል።

የሕዳሴ ግድብ ለታችኛው ተፋሰስ ያለው ጥቅም

የሕዳሴ ግድብ አሠራር በተለይ በጎርፍ አደጋ ቅነሳና በዝናብ አጠር ወቅቶች የውሃ ፍሰትን በተሻለ ሁኔታ ለማስተዳደር ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊኖረው እንደሚችል ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

ከኤልኒኖ ጋር ተያይዞ የሚስተዋሉ የዝናብ ሁኔታዎች የተቀናጀ የውሃ አስተዳደር አስፈላጊነትን የሚያሳዩ መሆናቸውን በመጥቀስ፣ የውሃ ፍሰትን በተገቢው ሁኔታ መቆጣጠር ሱዳንንና ግብፅን ጨምሮ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊያስገኝ እንደሚችል አመልክተዋል።

ድርድር እና የጋራ መግባባት ቅድሚያ አላቸው

የኢትዮጵያ አቋም ግልጽ የሆኑ ምዕራፎች እንዳሉት የገለጹት ዶ/ር ሀብታሙ፣ ድርድርና የጋራ መግባባት ቀዳሚ አማራጮች መሆናቸውን ጠቁመዋል።

ነገር ግን ሌሎች ሁኔታዎች ካስፈለጉ፣ ኢትዮጵያ ተጨማሪ ርምጃዎችን ልትወስድ እንደምትችል ሚኒስትሩ መግለጻቸውን ኢዜአ ዘግቧል።

ከፈተናዎች ባሻገር፡ የኢትዮጵያ የማይቀለበስ የብልጽግና ጉዞ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 18፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ታሪካዊ ስህተቶችን በማረም፣ የጋራ ብሔራዊ ምክክር በማድረግ እና ሁሉንም አሳታፊ የሆኑ የልማት ፕሮጀክቶችን በመቅረጽ ወደ ኋላ የማይቀለበስ፣ ጠንካራና ዲሞክራሲያዊት ሀገርን የመገንባት ታሪካዊ ምዕራፍ ላይ ትገኛለች።

የማይቀለበሰው የኢትዮጵያ ማንነት በየዘመኑ ፈተናዎች ውስጥ እያለፈ ይበልጥ እየጠነከረ እንዲሁም በተጨባጭ መሬት ላይ በሚታዩ እውነታዎች እየተረጋገጠ ይገኛል።

ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት በርካታ ውጣ ውረዶችን፣ የውስጥ ፈተናዎችን ብታስተናግድም ማንም ሊቀለብሰው ወይም ሊለውጠው የማይችል ትልልቅ ስኬቶችን ማስመዝገብ የቻለች ሀገር ናት።

የኢትዮጵያ ሕብረ ብሔራዊ ማንነት የመዳከሟ ምክንያት ሳይሆን በአስቸጋሪ የታሪክ አጋጣሚዎች ሁሉ አንድ ላይ ቆማ እንድትሻገር ያደረጋት ጥንካሬዋ ነው።

የታሪክ፣ የጽናት፣ የባህል እና የነፃነት ህያው ተምሳሌት የሆኑት ኢትዮጵያውያን ለዘመናት ይዘዋቸው የዘለቁት የመከባበር እና የአብሮነት እሴቶች የትኛውንም ከፋፋይ ሃሳብ እንዲያሸንፉ አድርጓቸዋል፡፡

በሌላ በኩል ኢትዮጵያ የዓባይ ወንዝ መነሻ እና የአፍሪካ ቀንድ እምብርት መሆኗ በዓለም መድረክ ላይ የማይናወጥ ስትራቴጂካዊ ሚና እንዲኖራት አድርጓታል።

የተፈጥሮ ጸጋዎቿ፣ ወጣት የሰው ኃይሏ እና በአህጉራዊ መድረኮች ያላት ቀዳሚ ሚና፣ ሀገሪቱ ወደፊት ለምትጓዝበት የብልጽግና መንገድ የማይቀለበስ አቅጣጫ ያስቀመጠላት ነው።

ህዝቦቿም የመደጋገፍ እና አብሮ የመኖር እሴት በማንኛውም ፖለቲካዊ ወይም ማህበራዊ ማዕበል የማይበጠስ ጠንካራ ገመድ ሆኖ ተገምዷል።

በተጨማሪም ባላት ሰፊ የሰው ኃይል፣ የተፈጥሮ ፀጋ፣ የቴክኖሎጂና የዲጂታል አሰራር እንዲሁም በተግባር የተደገፈ ቁርጠኝነት ያሰበችውን የምታሳካ ታላቅ ሀገር መሆኗን እና የብልጽግና ጉዞዋ የማይቀለበስ መሆኑን ለዓለም እየመሰከሩ ይገኛሉ።

በአጠቃላይ የማይቀለበሰው የኢትዮጵያ ማንነት በሕዝቦቿ አጥንትና ደም የተቀረጸ፣ በትናንት የድል ታሪክ ላይ ቆሞ የነገውን ብልጽግና የሚያልም ጽኑ እውነት ነው። ያለፈችባቸው የታሪክ እቶኖች ማንነቷን አቅልጠው አላጠፉትም፤ ይልቁንም ይበልጥ አጠንክረውታል።

ኢትዮጵያ ትናንት የነበረች፣ ዛሬ ያለች እና ነገም በማይቀለበስ ታሪካዊና ባህላዊ ማንነቷ ጸንታ የምትኖር የታላቅነት ማሳያ ሀገር ናት።

በትዕግስት ግዛቸው





ከፈተናዎች ባሻገር፡ የኢትዮጵያ የማይቀለበስ የብልጽግና ጉዞ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 18፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ታሪካዊ ስህተቶችን በማረም፣ የጋራ ብሔራዊ ምክክር በማድረግ እና ሁሉንም አሳታፊ የሆኑ የልማት ፕሮጀክቶችን በመቅረጽ ወደ ኋላ የማይቀለበስ፣ ጠንካራና ዲሞክራሲያዊት ሀገርን የመገንባት ታሪካዊ ምዕራፍ ላይ ትገኛለች።

የማይቀለበሰው የኢትዮጵያ ማንነት በየዘመኑ ፈተናዎች ውስጥ እያለፈ ይበልጥ እየጠነከረ እንዲሁም በተጨባጭ መሬት ላይ በሚታዩ እውነታዎች እየተረጋገጠ ይገኛል።

ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት በርካታ ውጣ ውረዶችን፣ የውስጥ ፈተናዎችን ብታስተናግድም ማንም ሊቀለብሰው ወይም ሊለውጠው የማይችል ትልልቅ ስኬቶችን ማስመዝገብ የቻለች ሀገር ናት።

የኢትዮጵያ ሕብረ ብሔራዊ ማንነት የመዳከሟ ምክንያት ሳይሆን በአስቸጋሪ የታሪክ አጋጣሚዎች ሁሉ አንድ ላይ ቆማ እንድትሻገር ያደረጋት ጥንካሬዋ ነው።

የታሪክ፣ የጽናት፣ የባህል እና የነፃነት ህያው ተምሳሌት የሆኑት ኢትዮጵያውያን ለዘመናት ይዘዋቸው የዘለቁት የመከባበር እና የአብሮነት እሴቶች የትኛውንም ከፋፋይ ሃሳብ እንዲያሸንፉ አድርጓቸዋል፡፡

በሌላ በኩል ኢትዮጵያ የዓባይ ወንዝ መነሻ እና የአፍሪካ ቀንድ እምብርት መሆኗ በዓለም መድረክ ላይ የማይናወጥ ስትራቴጂካዊ ሚና እንዲኖራት አድርጓታል።

የተፈጥሮ ጸጋዎቿ፣ ወጣት የሰው ኃይሏ እና በአህጉራዊ መድረኮች ያላት ቀዳሚ ሚና፣ ሀገሪቱ ወደፊት ለምትጓዝበት የብልጽግና መንገድ የማይቀለበስ አቅጣጫ ያስቀመጠላት ነው።

ህዝቦቿም የመደጋገፍ እና አብሮ የመኖር እሴት በማንኛውም ፖለቲካዊ ወይም ማህበራዊ ማዕበል የማይበጠስ ጠንካራ ገመድ ሆኖ ተገምዷል።

በተጨማሪም ባላት ሰፊ የሰው ኃይል፣ የተፈጥሮ ፀጋ፣ የቴክኖሎጂና የዲጂታል አሰራር እንዲሁም በተግባር የተደገፈ ቁርጠኝነት ያሰበችውን የምታሳካ ታላቅ ሀገር መሆኗን እና የብልጽግና ጉዞዋ የማይቀለበስ መሆኑን ለዓለም እየመሰከሩ ይገኛሉ።

በአጠቃላይ የማይቀለበሰው የኢትዮጵያ ማንነት በሕዝቦቿ አጥንትና ደም የተቀረጸ፣ በትናንት የድል ታሪክ ላይ ቆሞ የነገውን ብልጽግና የሚያልም ጽኑ እውነት ነው። ያለፈችባቸው የታሪክ እቶኖች ማንነቷን አቅልጠው አላጠፉትም፤ ይልቁንም ይበልጥ አጠንክረውታል።

ኢትዮጵያ ትናንት የነበረች፣ ዛሬ ያለች እና ነገም በማይቀለበስ ታሪካዊና ባህላዊ ማንነቷ ጸንታ የምትኖር የታላቅነት ማሳያ ሀገር ናት።

በትዕግስት ግዛቸው

ዓባይ የጋራ ሃብት ወይስ የብቸኝነት ፍላጎት?

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ውሃ እና ኢነርጂ ሚኒስቴር ማክሰኞ ዕለት ባወጣው እና ሲኤንኤን በአረብኛ ባስነበበው መግለጫ፣ የግብጽ የውሃ ሀብት እና መስኖ ሚኒስትር ዶ/ር ሃኒ ስዊላም ታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ በተመለከተ የሰጡትን አስተያየት "የቅኝ ግዛት አስተሳሰብ ማሳያ" ሲል አጥብቆ ኮነነ። ሚኒስቴሩ በዚሁ መግለጫው፣ ካይሮ ጊዜ ያለፈበትን የውሃ ላይ የበላይነት (የሄጀሞኒ) ህልሟን እንድትተውም አሳስቧል።

የግብጹ ሚኒስትር "ኢትዮጵያውያን የትምህርት እጥረት አለባቸው" በሚል በተዘዋዋሪ የሰነዘሩት አስተያየት እጅግ አሳዛኝ እና የካይሮን የአፍሪካ ፖሊሲ የሚዘውረውን ጥሬ የቅኝ ግዛት አስተሳሰብ በድጋሚ ያረጋገጠ መሆኑን የኢትዮጵያ ውሃ እና ኢነርጂ ሚኒስቴር በመግለጫው ጠቅሷል። ግብጽ ራሷ የአስዋንን ግድብ ስትገነባ የላይኛውን ተፋሰስ ሀገራት ሳታማክር መገንባቷን ያስታወሰው መግለጫው፣ አሁን ግን የዓባይ ተፋሰስ ሀገራት የተፈጥሮ ሀብታቸውን ለማልማት የእሷን ቅድመ-ፈቃድ ማግኘት አለባቸው ብላ ማሰቧ አግባብነት እንደሌለው አብራርቷል። ሚኒስቴሩ አክሎም፣ የግብጽ ባለስልጣናት የሚሰነዝሯቸው ቀስቃሽ ንግግሮች እና የሚከተሉት የሁለትዮሽ ሚዛን በተፋሰሱ የትብብር ማዕቀፍ ውስጥ ምንም አይነት ቦታ እንደሌላቸው ገልጿል።

ኢትዮጵያ የተፈጥሮ ሀብቷን (የዓባይን ወንዝ ጨምሮ) የአሁኑን እና መጻኢውን ትውልድ ፍላጎት ለማሟላት የመጠቀም ሉዓላዊ መብት እንዳላት መግለጫው በድጋሚ አረጋግጧል። ድንበር ተሻጋሪ ወንዞች የጋራ ብልጽግና፣ የትብብር እና የቀጣናዊ ትስስር ሞተር እንጂ፣ የሞኖፖል እና የማግለል ምንጭ ሊሆኑ እንደማይገባ በማስመር፤ የላይኛውን ተፋሰስ ሀገራት መብት ለመንፈግ የሚደረገውን የ"ውሃ ላይ ኢምፔሪያሊዝም" ሀሳብ ኢትዮጵያ ሙሉ በሙሉ እንደማትቀበለው አሳውቋል።

አንዳንዶች የዓባይን ወንዝ ከጸጥታ እና ከአንደኛው አሸናፊነት (ፉክክር መነጽር ብቻ ሲመለከቱት፣ ኢትዮጵያ ግን የተፋሰሱን የረጅም ጊዜ ዘላቂነት ለማረጋገጥ በተፋሰስ ልማት፣ በደን ተከላ እና በአካባቢ ጥበቃ ላይ ከፍተኛ ኢንቨስትመንት እያደረገች መሆኑን ሚኒስቴሩ አብራርቷል።

የኢትዮጵያ አካሄድ በካይሮ ባለስልጣናት ዘንድ ከሚንጸባረቀው የጥላቻ ትርክት ጋር ፍጹም ተቃራኒ መሆኑን የጠቆመው መግለጫው፤ ካይሮ ጊዜ ያለፈበትን ፖሊሲዋን እና የውሃ ላይ የበላይነት ህልሟን ትታ፣ በ21ኛው ክፍለ ዘመን አስተሳሰብ፣ በጋራ መከባበር እና በረጅም ጊዜ የጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ አዲስ እውነታን እንድትቀበል ጥሪ አቅርቧል።

በፈርዖኖቹ ሚዛን፤ ኢትዮጵያ አትመዘንም!

የካይሮ ፖለቲከኞች የለመዱትን የዛቻ እና የለቅሶ ዜማ መልሰው ሲያዜሙት መስማት አዲስ ነገር መሆኑ ቀርቷል።

ሰሞኑን የግብፅ መስኖና ውሃ ሀብት ሚኒስትር የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን “ሕገ-ወጥ” ሲሉ ፈርጀው፣ “ብሔራዊ የውሃ ደህንነታችንን ለመጠበቅ አስፈላጊውን እርምጃ የመውሰድ መብታችን የተጠበቀ ነው” ሲሉ በቁጭትና በትዕቢት መካከል የተሰነቀረ መግለጫ ሰጥተዋል።

ይህ አባባል ግን በበሰለ ዲፕሎማሲያዊ ሚዛን ሲመዘን፣ ሌሊት አልፎ ቀን በፈነጠቀበት ዘመን የሚቃዥ የትላንት ሕልመኛ ሰንካላ ምክንያት እንጂ ሌላ ሊሆን አይችልም።

የፈርዖኖች ምድር ፖለቲከኞች አሁንም ድረስ ዓለም የተቀየረች አይመስላቸውም። በቅኝ ግዛት ዘመን የተጻፉና ኢትዮጵያ ያልፈረመችባቸውን ያረጁ የውሃ ክፍፍል ስምምነቶች እንደ ሕግ እየቆጠሩ፣ “ታሪካዊ መብታችን አልተከበረም” ብሎ መጮህ ራስን ማታለል ነው።

የሕዳሴው ግድብ ግንባታ በአካል ተጠናቅቆ፣ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጨት በጀመረበትና የካይሮን የዛቻ ‘ማዕበል’ በዲፕሎማሲያዊ እና በሳይንሳዊ እውነታዎች ባፈረሰበት በዚህ ወቅት፣ ግድቡን “ሕገ-ወጥ” ብሎ መጥራት የተጨባጩን ዓለም እውነታ ከመካድ የሚመጣ የፖለቲካ ቅዥት ነው።

የታላቁ ኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ መሠረት የተጣለው በካይሮ ፈቃድ ወይም በፓሪስና ለንደን የቅኝ ግዛት ውሎች አይደለም። ግድቡ በኢትዮጵያውያን የደም፣ የላብ እና የእንባ ጠብታ የተገነባ የሉዓላዊነት ሐውልት ነው።

እያንዳንዱ የኮንክሪት ክምችት፣ እያንዳንዱ የስባሪ ሳንቲም መዋጮ እና የሕዝባችን ቁርጠኝነት ያቆመው እውነት እንጂ በካይሮ ጠረጴዛ ላይ በሚፈረም የይሁንታ ወረቀት የሚጸድቅ የልመና ፕሮጀክት አይደለም።

ኢትዮጵያ የራሷን የተፈጥሮ ሀብት ተጠቅማ ሕዝቧን ከጨለማ ለማውጣት የምታደርገው ጥረት በማንም ሀገር ፈቃደኝነት ላይ አይንጠለጠልም።

ግብፅ ለዓመታት በዓባይ ውሃ ላይ ብቻዋን ስትደሰትና ስታባክን፣ ኢትዮጵያ ግን 85 በመቶ የሚሆነውን የውሃ ምንጭ እያመነጨች በጨለማ ስትማቅቅ መኖሯ የታሪክ መዛባት ነበረ። ዛሬ ያ የታሪክ መዛባት በኢትዮጵያውያን ክንድ ታርሟል። ካይሮ ይህንን እውነት “የተጠናቀቀ እውነታ” ብላ ለመቀበል መቸገሯ የራሷ የፖለቲካ ሥነ-ልቦና ቀውስ እንጂ የኢትዮጵያ የቤት ሥራ ሊሆን አይችልም።

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም እና ሕልውና በአንድ ወንዝ ፍሰት ላይ ብቻ የተገደበ አይደለም። ዛሬ የኢትዮጵያ ጂኦፖለቲካዊ ቁመና በዓባይ ወንዝ እና በቀይ ባሕር በሁለቱ ወሳኝ ውሃዎች ላይ የተመሰረተ ነው።

ዓባይ የሀገር ውስጥ የኢኮኖሚ ትንሳኤ፣ የኢንዱስትሪ ልማት እና የብርሃን ምንጭ ሲሆን፤ ቀይ ባሕር ደግሞ የውጭ ንግድ፣ የቀጣናው ስትራቴጂካዊ ተጽዕኖ እና የሉዓላዊነት ማረጋገጫ ማማ ነው። እነዚህ ሁለት ውሃዎች የኢትዮጵያ የሕልውና ሁለት ገፆች በመሆናቸው አንዱ ለአንደኛው ዋስትና ነው።

ግብፅ በዓባይ ላይ የምታሳየው እምቢተኝነት እና የምሥራቅ አፍሪካን ቀጣና የማመስ ፍላጎት፣ ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ ያላትን ስትራቴጂካዊ የባሕር በር ይዞታ ይበልጥ እንድታጠናክር የሚያስገድዳት እንጂ ወደኋላ የሚያስፈገፍጋት አይደለም።

ካይሮ ፈረሶቿን ጋልባ በኢትዮጵያ ጓሮ ለመቅበዝበዝ የምታደርገው ሙከራ፣ የዚሁ በቀይ ባሕር እና በዓባይ ውሃዎች መካከል የተዘረጋውን የኢትዮጵያን ስትራቴጂካዊ የበላይነት ለመቀነስ የሚደረግ አቅመ-ቢስ መወራጨት ነው።

ሚኒስትሩ በመግለጫቸው ላይ ያቀረቧቸው ቁጥሮች የራሳቸውን ስግብግብነት የሚያጋልጡ እንጂ ለኢትዮጵያ ወቀሳ ሊሆኑ አይችሉም። እርሳቸው እንዳሉት የግብፅ ዓመታዊ የውሃ ኮታ 55.5 ቢሊየን ኪዩቢክ ሜትር ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ግን በየዓመቱ በቢሊየኖች የሚቆጠር የዝናብ ውሃ ታገኛለች ይላሉ። ይህ ትልቅ የፖለቲካ ስላቅ ነው!

ተፈጥሮ የሰጠንን የዝናብ ውሃ እየቆጠሩ፣ እኛ ግን ከምንጩ የሚመነጨውን ወንዝ እንዳንነካ መከልከል ምን ይባላል?

ዝናብ ስለዘነበ ብቻ አንድ ሀገር የተፈጥሮ ወንዟን የመጠቀም መብቷ ይገፈፋልን? ግብፅ በረሃ ላይ ተቀምጣ፣ የዓባይን ውሃ ብቻ ሳይሆን በከርሰ-ምድር ውስጥ ያለውን ግዙፍ የውሃ ክምችት እና የባሕር ውሃ ማጣሪያን መጠቀም እየቻለች፣ የኢትዮጵያን የልማት ሕልም በውሃ ጥማት ሰበብ ለማገት መሞከሯ ፍጹም ስግብግብነት ነው።

ኢትዮጵያ የምትከተለው መርህ ግልጽ ነው፦ ፍትሃዊ እና ምክንያታዊ የውሃ አጠቃቀም። የታችኞቹ ተፋሰስ ሀገራት ላይ ጉልህ ጉዳት ሳታደርስ፣ የራሷን ሕዝብ ከድህነት የመታደግ መብቷን ትጠቀማለች። ካይሮ ግን “የእኔ ብቻ ካልሆነ” በሚል የድሮው የባለቤትነት መንፈስ “ሕጋዊ ስምምነት” እያለች የምታቀርበው ሰነድ የኢትዮጵያን እጅ ለመጠፍነግ የሚደረግ ሴራ ስለሆነ ፍጹም ተቀባይነት የለውም።

የካይሮ ፖለቲከኞች የዛቻ መግለጫዎችን ማውጣት እና ግድቡን “ሕገ-ወጥ” ማለታቸውን ሊቀጥሉ ይችላሉ፤ ምክንያቱም ለውስጥ ፖለቲካቸው ፍጆታና ለሕዝባቸው ማስተገሻ ፕሮፓጋንዳ ያስፈልጋቸዋል። ነገር ግን በምድር ላይ ያለው እውነታ አይቀየርም።

የሕዳሴው ግድብ የኢትዮጵያ የቁርጠኝነት ሐውልት ሆኖ ዓባይን እየገደበ፣ ብርሃን እየፈነጠቀ ይኖራል። ኢትዮጵያ በዓባይ እና በቀይ ባሕር ላይ ያላት ብሔራዊ ጥቅም በማንም ዛቻ አይገታም። የካይሮ ስጋት የሚቀረፈው ወደ እውነት በመመለስ እና ከኢትዮጵያ ጋር በእኩልነት መርህ ላይ በመነጋገር እንጂ፣ ያረጀ የቅኝ ግዛት ሕልምን እያዩ “እርምጃ እወስዳለሁ” በሚል የድሮ ፉከራ አይደለም።

የዓባይ ውሃ በካይሮ ፈቃድ አይፈስም፤ የኢትዮጵያ ልማትም በፈርዖኖች ሚዛን አይመዘንም።

በኃይለኢየሱስ መኮንን

u12e8u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1308u1293u1293u1290u1275 u1260u12d3u1263u12edu1293 u1240u12ed u1263u1215u122d u1363 u12e8u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12e8u12a8u134du1273 u1309u12de -u12e8u1273u122au12ad u12c8u130d u12a0u1205u1218u12f5 u12d8u12abu122au12eb (u1355/u122d) u130bu122d #u134bu1293u121au12f2u12ebu12aeu122du1356u122cu123du1295 #fanamediacorporation ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የኢትዮጵያ ገናናነት በዓባይና ቀይ ባሕር ፣ የኢትዮጵያ የከፍታ ጉዞ -የታሪክ ወግ አህመድ ዘካሪያ (ፕ/ር) ጋር #ፋናሚዲያኮርፖሬሽን #fanamediacorporation

“ኢትዮጵያ ቀይ ባህርን መፈለግ ብቻ ሳይሆን ቀይ ባህርም ኢትዮጵያን እየፈለገ ነው”፦ አቶ ቀጄላ መርዳሳ
***********************

ኢትዮጵያ ቀይ ባሕርን መፈለግ ብቻ ሳይሆን ቀይ ባሕርም ኢትዮጵያን ይፈልጋታል ሲሉ የጠቅላይ ሚንስትሩ የወጣቶችና ስፖርት አማካሪ አቶ ቀጄላ መርዳሳ ገለጹ።

የኢትዮጵያ የባሕር በር ጉዳይ በምሁራን እይታ በሚል የአዲስ አበባ አመራር አካዳሚ ባዘጋጀው የውይይት መድረክ ላይ የተገኙት አቶ ቀጄላ መርዳሳ ቀይ ባሕርና ዓባይ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም ጋር በቀጥታ የተያያዙ መሆናቸውን ጠቁመዋል።

ቀይ ባህር እንደ ኢትዮጵያ የባህር በር ለሌላቸው ሌሎች ሀገራትም ከኢኮኖሚ፣ ከደህንነትና ከሉዓላዊነት አንጻር የህልውና ጉዳይ መሆኑንም ነው የተናገሩት።

የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ የኢኮኖሚ ህልውና ለማረጋገጥ የሚደረግ ጥረት ብቻ ሳይሆን ለቀይ ባህር ቀጠና አስተማማኝ ጸጥታና የደህንነት ዋስትና መሰረት መሆኑን አስምረውበታል።

ኢትዮጵያ በቀይ ባህር ዳርቻ መኖሯ ለቀጠናው ሀገራትና ለአለም አቀፍ ንግድ መርከቦች ተጨማሪ ደህንነትና ዋስትና የሚሰጥ እንጂ ስጋት የሚፈጥር አለመሆኑንም ገልጸዋል።

በሌላ በኩል አምባሳደር ዲና ሙፍቲ በበኩላቸው፣ ኢትዮጵያ ከቀይ ባህር አካባቢ የ60 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የምትገኝ ሀገር ሆና ማግኘት ያለባትን ጥቅም እንዳታገኝ በሚፈልጉ አካላት የባህር በር እንዳታገኝ መደረጓን አስታውሳለች።

አምባሳደር ዲና አክለውም ኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄዋን የምታራምደው የማንንም ሀገር ሉአላዊነት በመጋፋት ወይም በሃይል እርምጃ ሳይሆን በሰላማዊ፣ በዲፕሎማሲያዊ እና በሰጥቶ መቀበል መርህ ላይ ተመስርታ መሆኑን ገልጸዋል።
«የኢትዮጵያ የባሕር በር ጉዳይ በምሁራን እይታ» በሚል የአዲስ አበባ አመራር አካዳሚ ያዘጋጀው የውይይት መድረክ
በሃይማኖት ከበደ
#redsea #ethiopia #redseadiplomacy #hornofafrica #maritimesecurity

ደቡብ ሱዳን በዓባይ ወንዝ ላይ ግድቦችን ለመገንባት ሥጋት እንደሌላት ገለጸች
#fastmereja I የደቡብ ሱዳን የኢነርጂና ግድቦች ሚኒስትር አጎክ ማኩር ኩር ሀገራቸው በዓባይ ወንዝ (ተፋሰስ) ላይ የውሃ ኃይል ማመንጫ ግድቦችን ለመገንባት ምንም ዓይነት ሥጋት የሌላት መሆኑንና የልማት ፕሮጀክቶቿን አጠናክራ እንደምትቀጥል አስታወቁ። ሚኒስትሩ ይህንን ያሉት የታችኛው ተፋሰስ ሀገር የሆነችው ግብፅ "የውሃ ደህንነቴን ይነካል" በማለት በተፋሰሱ ሀገራት የሚከናወኑ የውሃ ልማቶችን እንደምትቃወም ባስታወቀችበት ወቅት ነው። ደቡብ ሱዳን የዓባይ ተፋሰስ አባልና ሉዓላዊት ሀገር በመሆኗ የተፈጥሮ ሀብቷን የማልማት ሙሉ መብት እንዳላት ሚኒስትሩ አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

​ሚኒስትር አጎክ ማኩር አክለውም የዓባይ ተፋሰስ ሀገራት ሚኒስትሮች ምክር ቤት ግብፅ በታደመችበት ስብሰባ ግድቦችን ጨምሮ 34 ፕሮጀክቶችን ማፅደቁን አስታውሰዋል። በመሆኑም ግብፅ እራሷ የተስማማችባቸው ፕሮጀክቶች በመሆናቸው ደቡብ ሱዳን የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫዎችን ለመገንባት የምትሰጋበት ምንም ምክንያት የለም ብለዋል። የመንግስታቸውን ዝግጅት አስመለክቶ ለፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ገለጻ ማድረጋቸውንና የውጭ ባለሀብቶች እንዲሁም አምባሳደሮች በፕሮጀክቶቹ ላይ ፍላጎት ማሳየታቸውን ጠቁመው፣ ዝርዝር መረጃዎች ወደፊት ይፋ እንደሚደረጉ ገልጸዋል።

​በሌላ በኩል፣ የፖለቲካና ዲፕሎማሲያዊ ተንታኙ ቦቦያ ጄምስ ለሬዲዮ ታማዙጅ በሰጡት አስተያየት፣ የደቡብ ሱዳን የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ኃይል የማልማት አቅም ከግብፅ ጋር በነበረው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነትና በፖለቲካዊ ተጽዕኖዎች ምክንያት ሲስተናቀል መቆየቱን ገልጸዋል። ተንታኙ እንደ ሶኮሊ፣ ባደን እና ፉላ ያሉ በርካታ የግድብ ቦታዎችን በምሳሌነት የጠቀሱ ሲሆን፣ ደቡብ ሱዳን ከግብፅና ከሌሎች የዓባይ ተፋሰስ ሀገራት ጋር በጋራ መከባበር ላይ የተመሠረተ ግንኙነት በመመስረት የኤሌክትሪክ አቅርቦቷን ማሳደግ እንዳለባት አሳስበዋል።

​የደቡብ ሱዳን መንግሥት የታችኛውን ተፋሰስ ሀገራት ፍላጎት ባቀናጀ መልኩ የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ኃይል በማመንጨት የሀገሪቱን የኢንዱስትሪና የሥራ ዕድል ፈጠራ የማሳደግ እቅድ እንዳለው የራዲዮ ታማዙጅ እና የኤስኤስ24 ዘገባዎች ያመለክታሉ።

ደቡብ ሱዳን በዓባይ ወንዝ ላይ ግድብ ልትገነባ ነው
#ethiopia | ​በናይል ተፋሰስ ሀገራት መካከል ባለው የውኃ ሀብት አጠቃቀም ዙሪያ የሚነሱ ውዝግቦች ባልበረዱበት በዚህ ወቅት፣ ደቡብ ሱዳን በዓባይ ወንዝ ላይ ግድቦችን ከመገንባት የሚያግዳት ምንም ዓይነት ስጋት እንደሌለባት በይፋ አስታወቀች።

የሀገሪቱ የኃይል እና ግድቦች ሚኒስትር አጎክ ማኩር እንደገለጹት፣ ደቡብ ሱዳን የናይል ተፋሰስ ሉዓላዊ አባል ሀገር በመሆኗ የተፈጥሮ ሀብቷን የመጠቀም ሙሉ መብት አላት።

​ይህ የደቡብ ሱዳን የጽናት አቋም የመጣው፣ ግብፅ በቅርቡ በዓባይ ወንዝ ላይ የሚሰሩ የወገንተኝነት ፕሮጀክቶች የውኃ ዋስትናዋን ይነካሉ በሚል ተቃውሞዋን በድጋሚ ባሰማችበት ማዕቀፍ ውስጥ ነው።

ሚኒስትር ማኩር ግን አጽንኦት ሰጥተው እንዳሉት የናይል ተፋሰስ ሚኒስትሮች ምክር ቤት ግብፅ በራሷ በተሳተፈችበት ስብሰባ ግድቦችን ጨምሮ 34 ፕሮጀክቶችን ያጸደቀ በመሆኑ ምንም የሚያሰጋ ነገር የለም።

ሚኒስትሩ አክለውም መንግሥታቸው ለግንባታው ዝግጁ መሆኑን እና የኢንቨስተሮች እንዲሁም የዲፕሎማቶች ፍላጎት ከፍተኛ መሆኑን ለፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ገልጸዋል።

​በሌላ በኩል፣ የፖለቲካ እና ዲፕሎማሲያዊ ተጽዕኖዎች የደቡብ ሱዳንን የሃይድሮ ኤሌክትሪክ አቅም እንዳያደናቅፉት የፖለቲካ ተንታኙ ቦቦያ ጄምስ ስጋታቸውን ገልጸዋል።

እንደ ሶኮሊ፣ ባደን እና ፉላ ፏፏቴ ያሉ በርካታ አቅም ያላቸው ቦታዎች ቢኖሩም፣ ሀገሪቱ በበቂ ሁኔታ እንዳትጠቀምባቸው የተለያዩ ተጽዕኖዎች መሰናክል እንደሆኑባት ጠቁመዋል።

ያም ሆኖ፣ አስተማማኝ የኤሌክትሪክ ኃይል ማግኘት ለሀገሪቱ ኢንዱስትሪ፣ ሥራ ፈጠራ እና አጠቃላይ የኢኮኖሚ ዕድገት ወሳኝ በመሆኑ በናይል ተፋሰስ ሀገራት መካከል በመከባበር እና በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሠረተ ግንኙነት ሊኖር እንደሚገባ አሳስበዋል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የኢትዮጵያ ሰነደ ሙዓለ ንዋዮች ገበያ፦ የፋይናንስ ዘርፍ አዲስ የንጋት ጮራ
******************

በኢትዮጵያ የፋይናንስ ታሪክ ትልቅ የለውጥ ምዕራፍ የከፈተው የኢትዮጵያ ሰነደ ሙዓለ ንዋዮች ገበያ፣ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴን ወደ ዘመናዊ የካፒታል ሥርዓት የሚያሸጋግር ዋና ምሰሶ ሆኖ ብቅ ብሏል።

ይህ ገበያ የንግድ ድርጅቶችም ሆኑ ዐበይት የመንግሥት ፕሮጀክቶች በባንክ ብድር ላይ ብቻ ጥገኛ የሚሆኑበትን የቆየ አሠራር በመቀየር ሰፊ እና ዘመናዊ የፋይናንስ አማራጭ እያቀረበ ይገኛል።

ተቋሙ በመንግሥት እና በግሉ ዘርፍ አጋርነት የተቋቋመ ሲሆን፣ በባለቤትነት መዋቅሩም 25 በመቶው በመንግሥት የልማት ድርጅቶች እና በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ እንዲሁም ቀሪው 75 በመቶ ደግሞ በሀገር በቀል የግል ንግድ ባንኮች፣ በኢንሹራንስ ኩባንያዎች እና በውጭ ስትራቴጂያዊ ባለሀብቶች የተያዘ ነው።

ይህ የተመጣጠነ መዋቅር ገበያው በገለልተኝነት፣ በግልጽነት እና በተጠያቂነት እንዲመራ ጠንካራ መሠረት ጥሏል። የኢትዮጵያ ሰነደ ሙዓለ ንዋዮች ገበያ የአክሲዮን፣ የቋሚ ገቢ ሰነዶች እና የ'ኢንተርባንክ' የገንዘብ ገበያ ዘርፎችን አቅፎ በመያዝ ወደ ተግባር ገብቷል።

የገበያውን ታማኝነት እና ደኅንነት ከማረጋገጥ አኳያም የኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለሥልጣን ጠንካራ የቁጥጥር ሥርዓት በመዘርጋት የኢንቨስተሮችን መብት በማስጠበቅ ላይ ይገኛል።

ገበያው ወደ ሥራ ከገባበት ጊዜ ጀምሮ አበረታች እና ተጨባጭ ውጤቶችን እያስመዘገበ ነው። ለዚህም ትልቁ ማሳያ ኢትዮ ቴሌኮም በግንቦት ወር 2018 ዓ.ም በይፋ በዋናው ገበያ ላይ ተመዝግቦ ወደ ግብይት መግባቱ ነው።

የኢትዮ ቴሌኮም አክሲዮኖች ወደ ገበያ ከገቡበት ጊዜ ጀምሮ ከፍተኛ የዋጋ ጭማሪ በማሳየት በባለሀብቶች ዘንድ ልዩ መነቃቃትን ፈጥረዋል።

ከዚህ ጎን ለጎንም ግንባር ቀደም የፋይናንስ ተቋማት የሆኑት አዋሽ፣ ዓባይ፣ አቢሲኒያ፣ ገዳ እና ወጋገን ባንኮች በገበያው ተመዝግበው እና አክሲዮን ገዝተው በንቃት እየተሳተፉ ይገኛሉ።

ሌላው ትልቁ ስኬት በባንኮች መካከል ያለውን የገንዘብ ፍሰት ለማሳለጥ የተዘረጋው የ'ኢንተርባንክ' ገበያ ነው። ይህ የግብይት ሥርዓት ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ እስከ መስከረም 2018 ዓ.ም ድረስ ባለው አጭር ጊዜ ውስጥ ከ3 ትሪሊዮን ብር በላይ የግብይት መጠን በማስተናገድ ከፍተኛ ዕድገት አሳይቷል።

በሌላ በኩል ዜጎች በዲጂታል መንገድ በቀላሉ በካፒታል ገበያው መሳተፍ እንዲችሉ "ንዋይ" የተሰኘ መተግበሪያ በሥራ ላይ አውሏል።

እነዚህ የዲጂታል አማራጮች ኢንቨስተሮች በቀጥታ የገበያውን መረጃ እንዲከታተሉ፣ ከአሻሻጮች ጋር እንዲገናኙ እና ግብይቶችን ያለምንም እንግልት እንዲፈጽሙ ሰፊ ዕድል ከፍተዋል።

ከዓለም አቀፍ እና ቀጣናዊ ተሞክሮዎች አንጻር የጎረቤት ኬንያ የናይሮቢ ሰነደ ሙዓለ ንዋዮች ገበያ ትላልቅ ተቋማትን ወደ ግል በማዛወር እና የመሠረተ ልማት ቦንዶችን በማውጣት ለኢኮኖሚ ዕድገት የላቀ ሚና ተጫውቷል።

የኢትዮጵያ ሰነደ ሙዓለ ንዋዮች ገበያም ይህንን ተሞክሮ በመቀመር ኢትዮጵያ በትራንስፖርት፣ በኃይል እና በሌሎች ቁልፍ ዘርፎች የሚያስፈልጋትን ከፍተኛ የመሠረተ ልማት በጀት ከራሷ የካፒታል አቅም እንድታሟላ ያግዛታል።

በመንግሥት በኩልም በጀት ለመሸፈን በቀጥታ ከብሔራዊ ባንክ ገንዘብ ከመበደር ይልቅ በሰነደ ሙዓለ ንዋይ ገበያ በኩል የ'ትሬዠሪ' ቢል እና 'ቦንድ' በመሸጥ ፋይናንስ ማግኘቱ የዋጋ ንረትን ለመቆጣጠር ትልቅ አቅም ይፈጥራል።

አነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞችም የመያዣ ንብረት ሳይጠየቁ በካፒታል ገበያው በኩል ፋይናንስ የሚያገኙበት ዕድል በመፈጠሩ የሥራ ፈጠራን እና አጠቃላይ የኢኮኖሚ ዕድገትን ወደ አዲስ ምዕራፍ እንደሚያሸጋግረው ታላቅ ተስፋ ተጥሎበታል።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #ebc #esx #capitalmarket #investinethiopia #ethiotelecom

የመደመር አንቀጽ

የዓባይን ልጅ ለምን ውኃ ጠማው?

ሀገራችን ከዓለም ወደ ኋላ ለመቅረት ምክንያት እንዳይኖራት ተደርጋ የተፈጠረች እስኪመስል ድረስ ብዙ ጸጋን የተቸረች ምድር ናት።

ከመሬት እስከ መልከ ብዙ የአየር ሁኔታ ተንበሽብሻለች። ከተፋሰሶች እስከ ከርሰ ምድር ውኃ ተጥለቅልቃለች። ከወርቅ እስከ ታንታለም፣ ከጋዝ እስከ ፖታሽ ታድላለች።

ከስትራቴጂያዊ ጂኦፖለቲካዊ አቀማመጥ እስከ ከፍተኛ ተራሮች ተሞልታለች። ከታሪክ እስከ ቅርስ፣ ከኅብረ ብሔራዊነት እስከ ብዝኃ እምነት ተትረፍርፋለች።

ኢትዮጵያ ከስጦታዎች ይህ አጠራት የምትባል አይደለችም። እነዚህን የተፈጥሮ ችሮታዎች ተጠቅመን ማደግ እንዳንችል ብዙ ተግዳሮቶችን በታሪካችን አሳልፈናል።

በሆኑ ዘመናት ብቅ ያሉትን የፈጠራ ፍንጮችም፤ ፈጥነን ወደ ዘላቂ ልማት አልቀየርናቸውም። ያለንን ጸጋም አዳዲስ ሀብት ለመፍጠር አልተጠቀምንም።

እነዚህ ተግዳሮቶች አንዱ ለአንዱ መነሻ ምክንያት እየሆነ፤ ዛሬ ካለንበት የድህነት ደረጃ ላይ እንገኛለን። የመከራ አዙሪትና የሥልጣኔ ሾተላይ አለብን።

ሀብቶች ሳይባክኑ በሀገር ደረጃ ጥቅም ላይ እንዲውሉ እያንዳንዱን ሀብት ወደ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ለመቀየር መሠረተ ልማት ወሳኝ ነው።

በሀገራት የልማት ጉዞ መሠረተ ልማት መገንባት የቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጠውም ለዚህ ነው።

ይሁንና መሠረተ ልማቶችን መገንባት በቀላል ዐቅም የሚተገበር አይደለም። በአነስተኛ ሥራዎች ጀምሮ እያደጉ መሄድ የብዙ ሀገራት ተሞክሮ ነው።

ከትንሽ ተነሥቶ ሩቅ የሚያልም ጉዞ ማሳካት፤ ወደ ሚቀጥለው ግዙፍ መሠረተ ልማት ግንባታ ለመሸጋገር ወሳኝ ነው።

ማደግ ዳገት የሆነባቸው ሀገራት ተግዳሮት፤ ከእነዚህ አነስተኛ ጉዞዎች መኮላሸት ጋር በእጅጉ የተቆራኘ ነው።

Ethiopian Broadcasting Corporation #ebc #medemer #እመርታ #መደመር #ኢትዮጵያ

ግብፅ የዓባይን አዲስ እውነታ ትቀበላለች?

የሺህ ዓመታት ሤራን በሕዳሴ የሰበረን ትውልድ ከቀይ ባሕር ማስቀረት አይቻልም
************************

ኢትዮጵያ ከገዛ ምድሯ የሚመነጨውን የዓባይ ውኃ ለልማት እና ለብርሃን እንዳትጠቀምበት ለዘመናት ከተሸረቡ ውስብስብ ሴራዎች ጋር ስትታገል ኖራለች።

ለትውልዶች ሲሸጋገር የቆየው ይህ ጽናት እና ጥረት የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ በስኬት ተጠናቅቆ ኃይል ማመንጨት በመጀመሩ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ከፍቷል።

ይህ ግዙፍ ታሪካዊ ክንውን ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ያሳየው ትልቁ እውነት ቢኖር ኢትዮጵያውያን በጋራ ዓላማ ከተነሱ የማይበገር ኃይል እና የማይደፈር ሀገራዊ ቁርጠኝነት እንዳላቸው ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በሕዳሴ ግድብ ምረቃ ወቅት "ከሕዳሴ ግድብ በፊት የነበረችው ኢትዮጵያ እና ከግድቡ በኋላ የምትኖረው ኢትዮጵያ አንድ አይደሉም" በማለት የገለጹት እውነት፣ ይህንኑ የታደሰ ብሔራዊ ልዕልና የሚያረጋግጥ ነው።

ዘመናት የተሻገረውን ውስብስብ የዓባይ ፈተና በራሷ አቅም እና የገንዘብ ምንጭ መፍታት መቻሏ ለትልቅ አህጉራዊ ተጽዕኖ እና ለዲፕሎማሲያዊ የበላይነት መሠረት ጥሏል።

ይህንን ታሪካዊ ድል መሠረት በማድረግ፣ የቀይ ባሕር በር ጥያቄ ከፖለቲካዊ እና ጂኦ-ፖለቲካዊ ውጣ ውረዶች አልፎ የኢኮኖሚ ሕልውና አጀንዳ ሆኖ ወጥቷል።

የዓባይን ዘመናት የተሻገረ ፍትሐዊ የመጠቀም ጥያቄ በዲፕሎማሲያዊ እና ቴክኒካዊ ብልሃት የፈታ ትውልድ፣ የባሕር በር እጦት የፈጠረውን ጫና ለመቅረፍ በጽናት ይሠራል።

ኢትዮጵያ ከተፈጥሮ እና ታሪክ ከተቸራት ባሕር ውጭ እንድትቆይ የተደረገበትን ሁኔታ በሰላማዊ፣ በሕጋዊ እና በጋራ ተጠቃሚነት መርሕ ማስተካከል የዚህ ትውልድ ቁልፍ ብሔራዊ ተልዕኮ ነው።

የባሕር በር ጥያቄው አፋጣኝ ምላሽ እንዲያገኝ የሚያስችለው ዋናው መሠረት ጥያቄው የተገነባበት ፍትሐዊ እና ሕጋዊ ምሰሶ ነው።

ጥያቄው ታሪካዊ እና መልክዓ ምድራዊ መነሻ ያለው ከመሆኑም በላይ በዓለም አቀፍ የባሕር ላይ ሕግ እና ቀጣናዊ ስማምነቶች ድንጋጌዎች የተደገፈ ነው።

ከሁሉም በላይ ደግሞ የቀረበው ጥያቄ የሌሎችን ሉዓላዊነት እና ጥቅም በሚነካ አግላይ አካሄድ ሳይሆን ጎረቤቶችን እኩል ተጠቃሚ የሚያደርግ የኢኮኖሚ ትስስር ስትራቴጂን የተከተለ ነው።

በስኬት ከተጠናቀቀው የታላቁ ሕዳሴ ግድብ የሚመነጨውን ታዳሽ የኤሌክትሪክ ኃይል ለቀጣናው ሀገራት ማቅረብ መቻሏ እንዲሁም እንደ ኢትዮጵያ አየር መንገድ እና ኢትዮ ቴሌኮም የመሳሰሉ ግዙፍ ተቋማትን የባለቤትነት ድርሻ ለመጋራት የተዘረጋው ማዕቀፍ በቀጣናው አዲስ የጋራ ዕድገት ምዕራፍ ከፍቷል።

ይህ ፍትሐዊ እና አሸናፊ-አሸናፊ የመደራደሪያ አቅም በዓለም አቀፍ የዲፕሎማሲ መድረኮች ዘንድ ሰፊ ተቀባይነትን አግኝቷል።

በአሁኑ ወቅት በቀይ ባሕር፣ በባብ ኤል መንደብ እና በኤደን ባሕረ-ሰላጤ አካባቢ የሚታዩት የደኅንነት እና የጂኦ-ፖለቲካ እውነታዎች የኢትዮጵያን ቀጣናዊ ሚና ይበልጥ አስፈላጊ ያደርጉታል።

ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት እና በምሥራቅ አፍሪካ ግዙፍ የኢኮኖሚ አቅም የገነባችው ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር አካባቢ በሕጋዊ መንገድ መገኘቷ፣ ለዓለም አቀፍ የንግድ መስመር ሰላም እና ደኅንነት መረጋገጥ ወሳኝ መሆኑን የዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ እየተገነዘበው ይገኛል።

ስለሆነም ከዓባይ ዳርቻ የተበሰረው የሕዳሴ ንጋት ወደ ቀይ ባሕር ዳርቻ መዘርጋቱ የታሪክ እና የተፈጥሮ እውነት ነው።

በሕግ፣ በዲፕሎማሲ እና በጋራ ተጠቃሚነት መርሕ ላይ ተመሥርቶ የተጀመረው ይህ ጉዞ ኢትዮጵያን ቀጣናዊ የንግድ እና የኢኮኖሚ ማዕከል የሚያደርጋት ሲሆን፣ ለምሥራቅ አፍሪካም ዘላቂ ሰላም እና የጋራ ብልጽግናን የሚያረጋግጥ ይሆናል።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #gerd #redsea #eastafrica #geopolitics #diplomacy

ሞዲ እና የሕንድ መልክዓ ምድር

የጉዞ ማስታወሻ - ( ክፍል - 9 )
#ethiopia | ሕንድ — ተራሮች፣ ሜዳዎችና ወንዞች ይናፈቃሉ።

ሕንድ በሰፊ የተፈጥሮ መልክዓ ምድር የምትታወቅ ሀገር ስትሆን፣ ከፍተኛ ተራሮች፣ ሰፊ ሜዳዎች፣ ወንዞችና ረጅም የባሕር ዳርቻዎች አሏት።

ሂማላያ (Himalayas) — በሰሜን ሕንድ የሚገኝ ሥመጥር ተራራ ነው።

ካንቸንጁንጋ (Kangchenjunga) — በሕንድና ኔፓል ድንበር አካባቢ የሚገኝ፣ በሕንድ ውስጥ ከፍተኛው ተራራ ይዟል።

ዌስተርን ጋትስ እና ኢስተርን ጋትስ — በደቡብና ምዕራብ ክፍሎች የሚገኙ የተራራ ሰንሰለቶች አይዘነጉም።

ኢንዶ–ጋንጌቲክ ሜዳ (Indo-Gangetic Plain) — በሰሜን ሕንድ የሚገኝ በጣም ሰፊና ለእርሻ ምቹ ሜዳ ሲሆን ይህ አካባቢ በወንዞች በሚመጣ ለም አፈር ምክንያት ለሩዝ፣ ስንዴና ሌሎች ሰብሎች አስፈላጊ ምድር ሆኗል።

ጋንጋ (Ganges/Ganga) — ከሕንድ ታላላቅና በባህል እጅግ አስፈላጊ ወንዞች አንዱ ነው።

ያሙና (Yamuna) — በሰሜን ሕንድ የሚፈስ፣ በአግራና ዴልሂ አካባቢ በጸጥታ፤ በዝምታ የሚጓዝ ወንዝ- እንደ ዓባይ ወንዝ አይገማሸርም።

ብራህማፑትራ (Brahmaputra) — በሰሜን-ምሥራቅ ሕንድ የሚፈስ ትልቅ ወንዛችን ነው - ይላሉ።

ጎዳቫሪ (Godavari)፣ ክሪሽና (Krishna) እና ናርማዳ (Narmada) — በሕንድ የውሃና የግብርና ሥርዓት ውስጥ ትልቅ ሚና ያላቸው ወንዞች ናቸው።

ከወንዞቹ ግርጌ የሂማላያ ተራራ፤ ከፍታ ይታያችሁ።

ሂማላያ በሰሜን፣ ሰፊው የኢንዶ–ጋንጌቲክ ሜዳ በመካከል፣ ብዙ ትላልቅ ወንዞች ደግሞ በሀገሪቱ ውስጥ ተስፋፍተው ይገኛሉ።

ከ1.4 ቢሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት ሀገር፤
በለውጥ መንገድ ...

ሕንድ በዓለም ትልቁ የሕዝብ ብዛት ያላት ሀገር፣ በፈጣን እድገት ላይ ካሉ ኢኮኖሚዎች አንዷ እና በእስያ የፖለቲካና የዲፕሎማሲ ተጽዕኖዋን እያሳደገች የምትገኝ ሀገር ናት። አዲስ ዴልሂ በአንድ በኩል የውስጥ ልማትንና ዲጂታል ኢኮኖሚን ለማስፋፋት ሲሠራ፣ በሌላ በኩል ከአሜሪካ፣ ቻይና፣ ሩሲያ፣ የአውሮፓ ሀገራትና ከአፍሪካ ጋር ያላትን ግንኙነት ለማስፋት ትጥራለች።

ሞዲ እና የሕንድ የፖለቲካ ገጽታ

የሕንድ ፖለቲካ በፕሬዚዳንታዊ ሥርዓት ሳይሆን በፓርላማዊ ዴሞክራሲ ላይ የተመሠረተ ነው። የጠቅላይ ሚኒስትር መንግሥት በሕንድ ፖለቲካ ውስጥ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያለውን ቦታ ይዟል።

በተለይም የሕንድ ፖለቲካ በልማት፣ በብሔራዊ ማንነት፣ በዲጂታል ለውጥ፣ በሥራ ዕድል እና በማኅበራዊ ፖሊሲዎች ዙሪያ የሚደረጉ ክርክሮች ይበዛባቸዋል።

ሕንድና ቻይና

ሕንድና ቻይና በአንድ በኩል ትልቅ የንግድ አጋሮች ሲሆኑ፣ በሌላ በኩል በድንበርና በጂኦፖለቲካ ጉዳዮች ውዝግብ ያላቸው ሁለት ኃያላን ሀገራት ናቸው።

በ2020 የተከሰተው የድንበር ግጭት ግንኙነታቸውን አበላሽቶ ነበር። አሁን ግን ሁለቱ ሀገራት ግንኙነታቸውን በቀስታ ለማሻሻል እየሞከሩ ናቸው። የሁለቱ ሀገራት ንግድ በ2025 ወደ 155 ቢሊዮን ዶላር ደርሶ ነበር፣ በ2026 የመጀመሪያዎቹ ሰባት ወራትም ተጨማሪ 23% ጭማሪ ተመዝግቧል።

ይህ ለሕንድ ትልቅ የስትራቴጂ ጉዳይ ነው፤ ቻይናን እንደ ተፎካካሪ እያየች በተመሳሳይ ጊዜ ከቻይና ጋር ያለውን የንግድ ግንኙነት ማቋረጥ አትፈልግም።

BRICS እና የሕንድ ዓለም አቀፍ ተጽዕኖ

በ2026 ሕንድ የBRICS የመሪዎች ጉባኤን እያስተናገደች ነው። የ18ኛው BRICS Summit በኒው ዴልሂ ዛሬ፣ መስከረም 12 ቀን 2026 ተጀምሯል። የጉባኤው ዋና አጀንዳዎች ብዙ-ወገን ዓለም አቀፍ ሥርዓት፣ ፈጠራ፣ ዘላቂነት እና ሁሉን አካታች እድገት ናቸው።

ይህም ሕንድ ከምዕራባዊ ሀገራት ጋር ያላት ግንኙነት እያጠናከረች በተመሳሳይ ጊዜ ከሩሲያ፣ ቻይና እና ከGlobal South ሀገራት ጋር የራሷን የዲፕሎማሲ መንገድ እየገነባች መሆኗን ያሳያል።

ኢኮኖሚ
ከዓለም ገበያ ንዝረት ነፃ ያልሆነ

የሕንድ ኢኮኖሚ በዓለም ላይ ካሉ ትልልቅ ኢኮኖሚዎች አንዱ ነው። ሀገሪቱ በማምረት፣ IT፣ ፋይናንስ፣ ቴሌኮሙኒኬሽን፣ መድኃኒት ማምረት፣ አውቶሞቢል እና አገልግሎት ዘርፎች እያደገች ነው።

ነገር ግን የዓለም የነዳጅ ዋጋ መጨመር ለሕንድ ትልቅ ፈተና ነው። ዛሬ፣ መስከረም 12፣ 2026፣ Brent crude ከ100 ዶላር በላይ በመጨመሩ የሕንድ የአክሲዮን ገበያ በግፊት ውስጥ ገብቷል። Nifty 50 0.86% ወርዶ 23,431.50 ሲደርስ፣ Sensex 1.08% ቀንሶ 74,764.23 ላይ ተዘግቷል።

የሕንድ ሩፒም ወደ 94.82 ሩፒ ለ1 የአሜሪካ ዶላር ደክሟል።

ቴክኖሎጂ
ሕንድ የዲጂታል ኢኮኖሚ ኃይል

ሕንድ በIT እና በዲጂታል አገልግሎት ዘርፍ ዓለም አቀፍ ማዕከል ሆናለች። Bengaluru፣ Hyderabad፣ Mumbai፣ Delhi-NCR እና Pune የቴክኖሎጂ እና የStartup ኢኮሲስተም ዋና ማዕከላት ናቸው።

AI፣ FinTech፣ Digital Payments፣ Cloud Computing እና E-commerce በፍጥነት እያደጉ ናቸው። የUPI ዲጂታል ክፍያ ሥርዓት በተለይ ሕንድን ከዓለም የዲጂታል ክፍያ ምሳሌዎች አንዷ አድርጓታል።

በዚሁ ሳምንት በMumbai የሚካሄደው Global Fintech Fest 2026 የAI፣ FinTech እና የዲጂታል ፋይናንስ የወደፊት አቅጣጫ ዋና የውይይት ርዕስ ሆኗል።

መጓጓዣ እና መሠረተ ልማት

ሕንድ የባቡር፣ የአውራ ጎዳና፣ የአየር ማረፊያ እና የከተማ መጓጓዣ መሠረተ ልማትን በፍጥነት እያስፋፋች ነው።

የDelhi Airport አለም አቀፍ የመንገደኞች አቅምን ለማሳደግ እየሰራ ሲሆን፣ አዲስ የT3 አቅም ማስፋፊያ ሙሉ በሙሉ ሲሰራ ዓመታዊ የአለም አቀፍ ተጓዦች አቅሙ ወደ 31 ሚሊዮን ሊደርስ ይችላል።

ይህ በተለይ ሕንድ እየተቀበለች ካለችው የንግድ፣ የቱሪዝም እና የዓለም አቀፍ ስብሰባ ቁጥር ጋር ተያይዞ ወሳኝ ምዕራፍ ይዟል።

የአየር ሁኔታና የዝናብ ወቅት

የ2026 የMonsoon ወቅት በሕንድ በርካታ ክልሎች የዝናብ እና የጎርፍ ችግሮችን አስከትሏል። በተለይ በBihar 14 ወረዳዎች ከ4 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በጎርፍ ተጎድተዋል፣ ምንም እንኳ የወንዞች የውሃ መጠን መቀነስ ቢጀምርም።

የሕንድ የሜትሮሎጂ መምሪያም በተለያዩ ክልሎች ከፍተኛ ዝናብ እንደሚጠበቅ አስታውቋል።

ባህል፣ ሃይማኖትና ቱሪዝም

ሕንድ በባህላዊ ቅርስ፣ በሃይማኖታዊ ቦታዎች፣ በተፈጥሯዊ ውበት፣ በዮጋ፣ በምግብ ባህል እና በታሪካዊ ሐውልቶች በዓለም ከሚታወቁ የቱሪዝም መዳረሻዎች አንዷ ናት።

የሕንድ መንግሥት ቱሪዝምን እንደ የኢኮኖሚ እድገት፣ የሥራ ዕድል እና የክልል ልማት ዋና መሣሪያ እያየው ነው።

ከዚህ በተጨማሪ ሕንድ የባህል ቅርሶቿን በዲጂታል መንገድ ለመመዝገብና ለመጠበቅ እየሰራች ነው። የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎቿም ወደ 44 ደርሰዋል።

ቦሊውድ እና የመዝናኛ ኢንዱስትሪ

ሕንድ የዓለም ትልቁ የፊልም ምርት ኢንዱስትሪዎች አንዷ ናት። Bollywood ብቻ ሳይሆን Telugu፣ Tamil፣ Malayalam፣ Kannada እና ሌሎች የክልል የፊልም ኢንዱስትሪዎች በጣም ኃያላን ናቸው።

የሕንድ ፊልም፣ ሙዚቃ፣ ፋሽን እና የTV ይዘት ከአገር ውስጥ ባሻገር በእስያ፣ አፍሪካ እና በዲያስፖራ ማኅበረሰቦች ዘንድ ትልቅ ተደማጭነት አለው።

ክሪኬት : ከስፖርት በላይ

በሕንድ ክሪኬት የስፖርት ጨዋታ ብቻ አይደለም፤ የሚዲያ፣ የማስታወቂያ፣ የንግድ እና የብሔራዊ ማንነት አካል ነው።

በቅርቡ የሕንድ ታዋቂ ተጫዋቾች እና በ2027 World Cup ይሳተፋሉን የሚለው ጥያቄ የስፖርት ዜናውን ተቆጣጥሮታል። ሁለቱም በዚያን ጊዜ ከፍተኛ ዕድሜ ላይ ስለሚሆኑ የተሳትፎአቸው ጉዳይ አሁንም ክፍት ነው።

ሕንድ — ቋንቋ

ሕንድ በርካታ ቋንቋዎች የሚነገሩባት አገር ናት።
ሂንዲ (Hindi) በሕንድ ማዕከላዊ መንግሥት የሕብረቱ/የUnion ኦፊሴላዊ ቋንቋ ነው። ሕገ-መንግሥቱ ሂንዲን በDevanagari ፊደል እንደ የUnion ኦፊሴላዊ ቋንቋ ይደነግጋል።

እንግሊዝኛ (English) ደግሞ ከሂንዲ ጋር በማዕከላዊ መንግሥት ኦፊሴላዊ ሥራዎች፣ ሰነዶችና ግንኙነቶች በስፋት ይጠቀማል። የOfficial Languages Act ሁለቱም ቋንቋዎች በብዙ የUnion መንግሥት ሥራዎች እንዲጠቀሙ ያስቀጥላል።

ሕንድ አንድ ብቻ የአገር አቀፍ “National Language” ያላት አገር አይደለችም። የተለያዩ ግዛቶች የራሳቸውን ኦፊሴላዊ ቋንቋ በሕግ ሊወስኑ ይችላሉ።

ሕንድ ከዓለም ትልቁ እና በፍጥነት እያደጉ ካሉ ኢኮኖሚዎች አንዷ ናት። IMF በ2026 የሕንድ Real GDP ዕድገት 6.4% እንደሚሆን ይገምታል።

ሕንድን በአንድ ሐረግ

ሕንድ የጥንታዊ ሥልጣኔን ቅርስ ከዘመናዊ ቴክኖሎጂ፣ ከፈጣን ኢኮኖሚ እድገት እና ከተጽዕኖ ፈጣሪ ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ ጋር በማጣመር ወደ 21ኛው ክፍለ ዘመን ኃያል ሀገርነት እየተሸጋገረች ያለች ሀገር ናት።

በ2026 - የነዳጅ ዋጋ፣ የዓለም ጂኦፖለቲካዊ ግጭቶች፣ የከተማ መሠረተ ልማት፣ የሥራ ዕድል፣ የአካባቢ ለውጥ እና በፍጥነት የሚለወጠው የAI ቴክኖሎጂ እየፈተኗት፤ ከወዲሁ እጀጇን እየጠመዘዟት ነው።

ሕንድ ብዙ የፖለቲካ ፓርቲዎች ያሏት ፌዴራላዊ የፓርላማ ሥርዓት ያላት አገር ናት። በብሔራዊና በግዛት ደረጃ የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች አሉ።

የሕንድ ፖለቲካ ፓርቲዎች

Bharatiya Janata Party (BJP) — ብሔራዊ ደረጃ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ ሲሆን፣ ፕሬዚዳንት ድሮፓዲ ሙርሙ ከፓርቲው ቢመጡም የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ የBJP መሪ ናቸው።

Indian National Congress (INC) — በሕንድ ታሪክ ውስጥ ረጅም ታሪክ ያለው ዋና የተቃዋሚ ፓርቲ

Aam Aadmi Party (AAP) — በተለይ በዴልሂ ፖለቲካ የታወቀ ፓርቲ

All India Trinamool Congress (AITC/TMC) — በምዕራብ ቤንጋል ጠንካራ የፖለቲካ መሠረት ያለው ፓርቲ ነው።

Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) — በታሚል ናዱ ዋና የፖለቲካ ፓርቲ

Samajwadi Party (SP) — በኡታር ፕራዴሽ ጠንካራ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ

Bahujan Samaj Party (BSP) — በተለይ በኡታር ፕራዴሽ የሚታወቅ ፓርቲ

Nationalist Congress Party (NCP) — በማሃራሽትራ የተለየ ተጽዕኖ ያለው ፓርቲ

Shiv Sena — በማሃራሽትራ የተመሠረተ ታዋቂ የክልል ፓርቲ

የፖለቲካ ሥርዓቱ

ሕንድ ባለብዙ ፓርቲ የፓርላማ ዲሞክራሲ ናት። የሕንድ ፓርላማ ሁለት ምክር ቤቶች አሉት፦

Lok Sabha — የሕዝብ ምክር ቤት

Rajya Sabha — የክልሎች ምክር ቤት

በአገሪቱ የሚካሄዱ ምርጫዎች በElection Commission of India ይመራሉ። የሕንድ ፖለቲካ ልዩ ባህሪው ብሔራዊ ፓርቲዎች ከክልላዊ ፓርቲዎች ጋር በጥምረት መንግሥት መመሥረታቸው ነው።

ለዘገባዎ አንድ አስፈላጊ ነጥብ፦ BJP በአሁኑ ወቅት የሕንድ ፌዴራል መንግሥትን የሚመራ ዋና ፓርቲ ሲሆን፣ ኮንግረስ ደግሞ ከዋና የተቃዋሚ ኃይሎች አንዱ ነው።

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 10)
ይቀጥላል ....

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

🔥 ዓባይ ቲቪ ዘንድሮ ምን አዲስ ነገር ይዞ መጣ?! 🔥

ዓባይ ቲቪ እና ንግሥተ ሳባ?! ይሄ ምንድነው! 😮

“እንቁ ለጣትሽ!” እያለ — ዓባይ ቲቪ ዘንድሮ ከወትሮው ለየት ባለ፣ አስደናቂ ዝግጅት መጥቷል! ንግሥተ ሳባን አፈታሪክ እና ታሪክ አሻግሮ እስከ ዓባይ ቲቪ ስቱዲዮ እንዴት አመጣት?! 💍✨

የዘንድሮ እንቁጣጣሽ በዓባይ ቲቪ — ምን ዓይነት አቀራረብ ነው! 👏

ከኢትዮጵያ የአዲስ ዓመት በዓል ድምቀት ጋር ተጣጥሞ የቀረበው ይህ ፕሮግራም፣ የቴሌቪዥን መስኮታችሁን ልዩ ውበት እንደሚያላብሰው አንዳች ጥርጥር የለውም።

አዲሱን ዓመት በልዩ ድምቀት እና በተለየ እይታ ለመቀበል — ዓባይ ቲቪን ይከታተሉ!

የፕሮግራሙ ሊንክ ኮሜንት ላይ ተቀምጧል

ንግሥተ ሳባ በዓባይ ቲቪ?! 😮💍

ይሄ ምን ዓይነት አስደናቂና ለየት ያለ አቀራረብ ነው! 👏

ዓባይ ቲቪ በዘንድሮው እንቁጣጣሽ “እንቁ ለጣትሽ!” በሚል ድንቅ ሀሳብ የንግሥተ ሳባን ታሪካዊ ግርማ ሞገስ ከዛሬው ዘመን ጋር አገናኝቶ ይዞልን መጥቷል። 👑

ንግሥተ ሳባ በዚህ ዘመን መጥታ በዓባይ ቲቪ ልዩ አቀባበል ስትደረግላት ማየት—ታሪክ፣ ባህልና ዘመናዊ መዝናኛ ተዋህደው ድንቅ ትዕይንት ፈጥረዋል።

ዘንድሮ ዓባይ ቲቪ በእውነት ለየት ብሎ መጥቷል! 🔥📺

እናንተስ ይህን ድንቅ የእንቁጣጣሽ ዝግጅት ተከታትላችሁታል? ኮሜንት ላይ ባለው ሊንክ አይታችሁ አስተያየታችሁን ላይ አጋሩኝ! 👇💬

ታላቅ የባህልና ጥበብ ድግስ በውቢቷ ባህርዳር

የአማራ ክልል የክረምት ክብረ በዓላት የማጠቃለያ ፕሮግራም በባህርዳር ከተማ በድምቀት ይካሄዳል።

በአማራ ክልል ከሚከበሩት 6 የክረምት ክብረ በዓላት የተውጣጡ ከ200 በላይ ልጃገረዶች ቱባ ባህላቸውን ይዘው ወደ ባህርዳር ገብተዋል።

✨ ቡሄ — ከደብረ ታቦር
✨ ሻደይ — ከዋግኽምራ
✨ አሸንድዬ — ከላስታ ላሊበላ፣ ወልድያና እብናት
✨ ሶለል — ከራያ ቆቦና ወልድያ
✨ እንግጫ ነቀላ — ከምስራቅ ጎጃም
✨ አሱሪቴ — ከአዊ

ከባህርዳር ከተማም ከ400 በላይ ወጣቶችና ልጃገረዶች ለታላቁ የባህል ድግስ ተዘጋጅተዋል።

ታዋቂ ድምፃውያን መድረኩን ያደምቃሉ።
የአማራ ባህልና ኪነ-ጥበብ፣ የጎንደሩ ፋሲለደስ እና የጎጃሙ ግሽ ዓባይ ቡድኖችም ትዕይንቱን ይገማሸራሉ።

ቦታ፦ አፄ ቴዎድሮስ ስታዲየም — ባህርዳር
ቀን፦ ጳጉሜ 1/2018 ዓ.ም — እሁድ
ሰዓት፦ ከጠዋቱ 2፡30 ጀምሮ

የባህርዳር ህዝብ ሆይ!
የራሳችንን ባህል፣ ቅርስና ኪነ-ጥበብ በአንድነት እናክብር!

ኑ! በዚህ ድንቅ የባህልና ጥበብ ድግስ አብረን እንድመቅ!
#ባህርዳር #የአማራባህል #ቡሄ #ሻደይ #አሸንድዬ #ሶለል #እንግጫነቀላ #አሱሪቴ #ክረምትክብረበዓላት #ባህልናጥበብ

ከተስፋ ወደ ፍሬ

አዲስ አበባ፣ ነሐሴ 29፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ባለፉት አምስት ዓመታት የልማት ታሪኳን በተግባር በአዲስ መልክ ጽፋለች።

በዓለም አቀፍ ታዛቢዎች ዘንድ የማይሳካ እቅድ ተብሎ የተፈረጀው የልማት ርዕይ ዛሬ ለመላው ዓለም የሚታይ የሚዳሰስ እውነታ ሆኗል።

የፖሊሲ ማሻሻያዎች የተዳከመውን የማሳካት አቅም ወደ ተጨባጭ ኢኮኖሚያዊ ስኬት ሲቀይሩት ማየት ተችሏል፡፡

በባለፉት 5 ዓመታት ከተመዘገቡ ስኬች አንዱ የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ሙሉ በሙሉ መጠናቀቅና መመረቅ ነው።

በራስ አቅምና በሀገር ውስጥ ሀብት የተገነባው ይህ ሜጋ ፕሮጀክት፤ የሀገራዊ አንድነት ህያው ምስክር ሆኗል።

የልማት እንቅስቃሴው በዓባይ ግድብ ብቻ አልቆመም። ባለፉት አምስት ዓመታት በሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ አጀንዳ ስር በርካታ ሀገራዊ ስኬቶች ተመዝግበዋል፡፡

በከተሞች የኮሪደር ልማት ሰፋፊ የእግረኛ እና የተሸከርካሪ መንገዶች የዘመናዊ ትራፊክ ፍሰት መቆጣጠሪያዎች እና አረንጓዴ የህዝብ ስፍራዎችን በማስፋፋት የዋና ከተማዋን እንዲሁም የክልል ከተሞችን ገጽታ ሙሉ በሙሉ ቀይሯል።

በግብርና የመስኖ ስንዴ ልማት ኢትዮጵያን ከስንዴ አስመጪነት ወደ ውጭ ሀገር ላኪነት ያሸጋገረ ትልቅ ስኬት ሆኗል።

እንደ አንድነትና እንጦጦ ፓርክ እንዲሁም የዓድዋ ድል መታሰቢያ ስራዎች እና የቅርስ እድሳት ፕሮጀክቶች ሀገራዊ ኩራትን በማደስ አዲስ የከተማ ቱሪዝም ገቢ ሆነዋል።

በዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 የቴሌኮም ዘርፍ ክፍት መደረጉ አዲስ የገበያ ውድድር እንዲፈጠር፣ የ4G እና 5G የሞባይል ሽፋን በመላ ሀገሪቱ እንዲስፋፋና የሞባይል ገንዘብ ዝውውር እንዲለመድ አድርጓል።

የአፈር መሸርሸርን በመከላከል የኃይል ምርትን ከአካባቢ ጥበቃ ጋር ባጣጣመው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር በቢሊየኖች የሚቆጠሩ ችግኞችን በመትከል ኢትዮጵያ ተምሳሌት ሀገርነቷን አስቀጥላለች፡፡

የቀጣይ 5 ዓመታት የልማት እቅድም በተለያዩ ዘርፎች የሀገሪቱን ከፍታ እና ተጽዕኖ ፈጣሪነቷን የሚጨምር ነው፡፡

የተቀናጁ የግብርና-ኢንዱስትሪ ፓርኮችን በቀጥታ ከሕዳሴ ግድብ የኃይል መስመሮች ጋር በማገናኘት ተጨማሪ እሴት ያላቸውን ምርቶች ወደ ውጭ በመላክ በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ ለሚሊየኖች የሥራ እድል መፍጠር የሚያስችል ነው።

በንግድ እና ሎጅስቲክስ ዘርፎች የኬንያውን ላሙ ወደብ ከኢትዮጵያ እና ከደቡብ ሱዳን ጋር በሚያገናኝ ግዙፍ የመሠረተ ልማት ኮሪደር ፕሮጀክት ትስስርን እና የኤሌክትሪክ ባቡር የጭነት መስመሮችን በማስፋፋት የወደብ ማጓጓዣ ጊዜን የሚቀንስ እና የወጪ ንግድ አቅምን እጥፍ የሚያደርግ ይሆናል።

እቅዱ የመረጃ እና የቴክኖሎጂ ማዕከላትን በማስፋፋት በህዝባዊ መሠረተ ልማቶች አዲስ አበባን የምስራቅ አፍሪካ ዋና የዲጂታል አገልግሎት ማዕከል ያደርጋታል፡፡

ሀገራዊ ርዕይ ከጠንካራ አመራር ጋር ሲጣመር ታሪካዊ ፈተናዎችን ወደ ዘላቂ ስኬት መቀየር እንደሚያስችል የሀገሪቱ ያለፈ ጉዞ አመላካች ነው፡፡

የኢኮኖሚውን መዋቅራዊ ማሻሻያ እና ፈጣን እድገትን ታላቅ ግብ አድርጎ የተጀመረው ሁለንተናዊ ልማት በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት ፍሬው ወደ እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ቤት ይገባል።

በምሕረት ደምሴ

ጣሊያን ግብፅና ኢትዮጵያን ለመሸምገል ፈቃደኛ መሆኗን ገለጸች

ጣሊያን በዓባይ ውኃ ውዝግብ ዙሪያ በግብፅ እና በኢትዮጵያ መካከል ውይይት ለማቀናጀት ፍላጎት እንዳላት አስታወቀች። ሁለቱ አገሮች ዓለም አቀፍ ሕግን ጠብቀው በሰላማዊ መንገድ ፍትሃዊ መፍትሔ ላይ እንዲደርሱም አሳስባለች።

የጣሊያን የውጭ ጉዳይ ሚንስትር አንቶኒዮ ታጃኒ ይህንን ሐሳብ ያነሱት ከግብፅ አቻቸው ጋር በግብፅ ኤል አላሜይን ከተማ ሐሙስ ዕለት ባደረጉት ውይይት ላይ ነው።

ግብፅና ኢትዮጵያ ከተስማሙ ሮም አስታራቂ በመሆን ውይይቱን ማገዝ ትችላለች ያሉት ሚንስትሩ፣ ጣሊያን ከኢትዮጵያ ጋር ያላት ጥሩ ግንኙነት ችግሩን በሰላም ለመፍታት እንደሚያግዝ ጠቁመዋል።

Seledadotio
Seledadotio

አምባሳደር ቲቦር ናጅ ስለ ዓባይ ምን አሉ?

የሰጪነት ልግስና እና የባሕር በር እቅብነት፤ የምስራቅ አፍሪካ የታሪክ እና የፍትሕ ተቃርኖ
*************************

ኢትዮጵያ በርካታ ድንበር ተሸጋሪ ወንዞች ባለቤት በመሆኗ ከከፍታማው የመካከለኛው ደጋ ክፍሏ የሚፈልቁት እነዚህ ተፈጥሯዊ ሀብቶች ወደ ተለያዩ የጎረቤት ሀገራት በመፍሰስ ለቀጣናው ህዝቦች የመጠጥ፣ የእርሻ እና የኃይል ምንጭ ሆነው በማገልገል ትልቅ በረከት ሆነዋል።

አገራችን ችግኝ በመትከል፣ የአፈርና ውሃ ጥበቃ በማድረግ እንዲሁም የተፈጥሮ ሀብትን በመንከባከብ ለወንዞቹ የምትንከባከብ ሲሆን የዓባይ፣ የተከዜ፣ የባሮ አኮቦ፣ የዋቢ ሸበሌ፣ የገናሌ ዳዋ እና የኦሞ ወንዞች ለግብጽ፣ ሱዳን፣ ሶማሊያ፣ ኬንያ እና ደቡብ ሱዳን ህይወትና የልማት መደገፊያ ሆነዋል።

የወንዝ ውሃ ቀጥታ ለማያገኙት እንደ ጅቡቲ ላሉ ጎረቤቶች ደግሞ በቧንቧ ፕሮጀክቶች የመጠጥ ውሃና የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት ተፈጥሯዊ ሀብቷን በፍትሃዊነትና በወንድማማችነት እያካፈለች ትገኛለች።

ሆኖም ግን በዚህ በጎነት እና ሰጪነት ውስጥ ትልቅና አስገራሚ የታሪክ ተቃርኖ ይታያል። ኢትዮጵያ ተፈጥሯዊ ሀብቷን ለጎረቤቶቿ ህይወትና ልማት ያለ ምንም ስስት በልግስና እያካፈለች፣ ለቀጣናው የጋራ እድገትና ትስስር አወንታዊ አስተዋጽኦ እያበረከተች፣ ወደ ቀይ ባሕር ታሪካዊና ህጋዊ መብቷ ለመመለስና የባሕር በር ፍላጎቷን በፍትሃዊነት ለማረጋገጥ ስትጠይቅ በጎ ምላሽ አለማግኘቷ አሳዛኝ ተቃርኖ ነው።

የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ከኢትዮጵያ የሚወጡትን ወንዞች በመጠቀም መጠነ-ሰፊ የልማት ስራዎችን ሲከውኑና የኤሌክትሪክ ኃይል ሲያገኙ፣ የኢትዮጵያን ህጋዊ የባሕር በር ጥያቄ ለማደናቀፍ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች መኖራቸው በቀጣናው የጋራ ልማት እና ፍትሕ ላይ ጥላ ያጠላ አግባብ ያልሆነ አካሄድ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እንዳነሱት፣ ከኢትዮጵያ የሚመነጩትና ድንበር ተሸግረው የሚወጡት ወንዞች ለጎረቤት ሀገራት ህዝቦች ልማትና እድገት በረከት እንደመሆናቸው መጠን፣ ኢትዮጵያም ከቀይ ባሕር ማግኘት የሚገባትን ህጋዊና ታሪካዊ መብት ማግኘት ይገባታል።

ወደፊትም በቀጣናው ዘላቂ ሰላምና ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማረጋገጥ፣ ኢትዮጵያ የምትታወቅበትን ሰጪነትና የፍትሃዊነት መርህ ጎረቤቶችም በሰጥቶ መቀበል መርህ ምላሽ ሊሰጡበትና የባሕር በር ፍላጎቷን በጋራ ተጠቃሚነት መፍታት ይኖርባቸዋል።

በመሀመድ ፊጣሞ
#ethiopiaredseaaccess #transboundarywaters #hornofafricadiplomacy #fairequitableuse #regionalintegration