“ኢትዮጵያ ጎዳና” — በኢየሩሳሌም የሚኖር የኢትዮጵያ ታሪክ አሻራ

ኢየሩሳሌም፣ እስራኤል
#ethiopia | በእስራኤል ቅዱስት ከተማ ኢየሩሳሌም መሃል ላይ አንድ አጭር ጎዳና አለ። በዓይን ሲታይ ከከተማዋ ብዙ ጎዳናዎች የተለየ ላይመስል ይችላል፤ ስሙን ግን ሲያነቡት የሩቅ አገር ስም ያስተጋባል።

“Ethiopia Street — የኢትዮጵያ ጎዳና”።

ይህ ጎዳና በኢየሩሳሌም መሃል፣ ከStreet of the Prophets (HaNevi'im Street) የሚወጣ ሲሆን ከብሉይ ከተማዋ ውጭ በተገነቡት ታሪካዊ አካባቢዎች መካከል ይገኛል። የጎዳናው ስም ግን በቀጥታ ከኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብና ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተቋማት ታሪክ ጋር የተያያዘ ነው።

ከ“ሐበሻ” ወደ “ኢትዮጵያ”

ዛሬ “Ethiopia Street” የሚባለው ይህ ጎዳና በቀድሞ ዘመን Abyssinian Street ወይም Habashim Street ተብሎ ይጠራ ነበር። በአካባቢውም “Habashim” የሚለው ስም ከኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብ ጋር ተያይዞ ይጠቀም ነበር።

በብሪታንያ ማንዴት ዘመን ጎዳናው Abyssinian Street በመባል ይታወቅ ነበር። በኋላ ግን የስያሜው አጠቃቀም ተቀይሮ፣ በታኅሣሥ 1968 “Ethiopia Street” ተብሎ ተሰየመ። የዚህ ለውጥ ዋና ትርጉም የ“Habashim/Abyssinian” የቆየ ስያሜን በአገሪቱ የዘመኑ ስም “Ethiopia” መተካት ነበር።

በእርግጥም የጎዳናው ስም ለውጥ የተመዘገበበት የ1968 የጋዜጣ ማስረጃም በእስራኤል ብሔራዊ ቤተ-መጻሕፍት የጋዜጣ ስብስብ ውስጥ እንዳለ ምንጮች ያመለክታሉ።

የጎዳናው ስም ከመጣበት በላይ የሚነግረው ታሪክ

“Ethiopia Street” የሚለው ስም በዘፈቀደ የተሰጠ አይደለም።

ከ19ኛው መቶ ዘመን ጀምሮ የኢትዮጵያ መንግሥታዊና ሃይማኖታዊ ተወካዮች በኢየሩሳሌም ከብሉይ ከተማዋ ውጭ መሬት መግዛትና ሕንፃዎችን መገንባት ጀመሩ። የንጉሥ ምኒልክ ዳግማዊ ባለቤት እቴጌ ጣይቱ ብጡልና ራስ መኮንን ጨምሮ ከኢትዮጵያ ጋር የተያያዙ ባለሥልጣናት በአካባቢው በርካታ ሕንፃዎች እንዲገነቡ አድርገዋል።

ስለዚህ ጎዳናው የኢትዮጵያ ስም ብቻ የተሰጠው ቦታ ሳይሆን፣ ኢትዮጵያውያን በኢየሩሳሌም ያላቸውን የረጅም ዘመን መገኘት በሕንፃና በተቋማት የሚያሳይ ታሪካዊ አካባቢ ነው።

ኪዳነ ምሕረት — በጎዳናው ላይ የሚገኘው የኢትዮጵያ ምልክት

ከጎዳናው በጣም የሚለየው ታሪካዊ ሕንፃ ኪዳነ ምሕረት ቤተክርስቲያን ነው።

ቤተክርስቲያኑ በደብረ ገነት ገዳም ግቢ ውስጥ ይገኛል። የግንባታው ሥራ በአፄ ዮሐንስ አራተኛ ዘመነ መንግሥት በ1880ዎቹ መጀመሩን ምንጮች ያመለክታሉ፤ በ1893 በአፄ ምኒልክ ዳግማዊ ዘመን ተመርቋል።

የኪዳነ ምሕረት ሕንፃ በባህላዊ የኢትዮጵያ ክብ ቤተክርስቲያን አሠራር የተገነባ መሆኑ ልዩ ያደርገዋል። በደብረ ገነት ገዳምም የኢትዮጵያ መነኮሳት ሃይማኖታዊ ሕይወታቸውን ይቀጥላሉ።

በዚህም ምክንያት ጎዳናው ከቤተክርስቲያኑ ታሪክ ጋር በጥብቅ የተሳሰረ ነው።

ኢትዮጵያውያን ከብሉይ ከተማ ወደ አዲሲቱ ኢየሩሳሌም

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ መገኘት በኢየሩሳሌም ከEthiopia Street በጣም የሚረዝም ታሪክ አለው።

የኢትዮጵያ መነኮሳት በኢየሩሳሌም ከቀደምት ዘመናት ጀምሮ እንደነበሩ ምንጮች ይጠቁማሉ። በብሉይ ከተማዋም Deir al-Sultan የተባለው የኢትዮጵያ ገዳም ከቅዱስ መቃብር ቤተክርስቲያን አጠገብ የኢትዮጵያውያን የረጅም ዘመን መገኘት ምልክት ነው።

በ19ኛው መቶ ዘመን ግን የኢትዮጵያ መገኘት ከብሉይ ከተማዋ ውጭ በአዲሲቱ ከተማ እየተስፋፋ መጣ። ይህም ኪዳነ ምሕረትን፣ ደብረ ገነትን፣ የመኖሪያ ሕንፃዎችን እና በኋላ የኢትዮጵያ ቆንስላን የመሳሰሉ ተቋማትን ያካተተ ሆነ።

የንጉሥ ምኒልክ ዳግማዊ ሕንፃ

በEthiopia Street ቁጥር 8 ላይ የሚገኘው ሕንፃም ከኢትዮጵያ ንጉሣዊ ታሪክ ጋር የተያያዘ ነው።

ሕንፃው በአፄ ምኒልክ ዳግማዊ ተነሳሽነት እንደተገነባ የታሪክ ምንጮች ያስረዳሉ። የኪራይ ገቢውም ለቤተክርስቲያኑና በኢየሩሳሌም ለሚከናወኑ የኢትዮጵያ ሥራዎች ለመዋል የታሰበ ነበር።

ይህ የሚያሳየው ደግሞ የኢትዮጵያ መገኘት በኢየሩሳሌም በሃይማኖት ብቻ ያልተወሰነ መሆኑን ነው፤ መኖሪያ፣ ንብረት፣ ዲፕሎማሲ እና ማኅበራዊ ተቋማትንም ያካተተ ነበር።

የኢትዮጵያ ቆንስላና የዲፕሎማሲ አሻራ

በአቅራቢያው በProphets Street የሚገኘው የኢትዮጵያ ቆንስላ ሕንፃ ሌላው የኢትዮጵያ ታሪካዊ አሻራ ነው። ሕንፃው በ1928 እንደተቋቋመ ምንጮች ይጠቁማሉ። የኢየሩሳሌም ታሪክ ምንጮችም በዚያ ወቅት ኢትዮጵያ በከተማዋ የዲፕሎማሲ መገኘት ያላት ልዩ የአፍሪካ አገር እንደነበረች ያስታውሳሉ።

ይህም Ethiopia Street እና አካባቢው በኢትዮጵያ–ኢየሩሳሌም ግንኙነት ውስጥ ሃይማኖታዊ ቦታ ብቻ ሳይሆን የዲፕሎማሲና የማኅበራዊ ታሪክ ማስረጃም መሆኑን ያሳያል።

አፄ ኃይለ ሥላሴና ኢየሩሳሌም

የኢትዮጵያ ንጉሣዊ ቤተሰብ ከኢየሩሳሌም ጋር የነበረው ትስስር በአፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመንም ቀጥሏል።

እ.ኤ.አ. በ1936 ጣሊያን ኢትዮጵያን ከወረረች በኋላ አፄ ኃይለ ሥላሴ በስደት ወቅት ኢየሩሳሌምን ጎብኝተው ከተማዋ ውስጥ ለተወሰነ ጊዜ እንደቆዩ የታሪክ ምንጮች ይመዘግባሉ።

ይህ የሚያሳየው ኢየሩሳሌም ለኢትዮጵያ የእምነት መዳረሻ ብቻ ሳትሆን፣ በኢትዮጵያ የፖለቲካና የንጉሣዊ ታሪክ ውስጥም ልዩ ቦታ እንደነበራት ነው።

አንድ ጎዳና፣ ብዙ ታሪኮች

ዛሬ በኢየሩሳሌም የሚገኘውን Ethiopia Street ስንመለከት፣ አንድ የጎዳና ስም ብቻ አናይም።

በዚያ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቅርስ አለ፤
የንጉሣዊ ቤተሰብ አሻራ አለ፤
የዲፕሎማሲ ታሪክ አለ፤
የኢትዮጵያውያን መነኮሳትና ምዕመናን የረጅም ዘመን መገኘት አለ፤
እንዲሁም በኢየሩሳሌም የተገነባ የኢትዮጵያ ታሪካዊ ሕንፃ ቅርስ አለ።

የከተማዋ ታሪክ ምንጮችም Ethiopia Street ከProphets Street ጋር በመያያዝ ከብሉይ ከተማ ወደ አዲሲቱ ከተማ የሚዘረጋ ታሪካዊ፣ ሥነ-ሕንፃዊና ሃይማኖታዊ የከተማ አካባቢ እንደሆነ ይገልጻሉ።

የዛሬው ትርጉም

በ1968 ከ“Abyssinian Street” ወደ “Ethiopia Street” የተቀየረው ስም ዛሬም በኢየሩሳሌም ይገኛል።

ይህ የጎዳና ስያሜ ኢትዮጵያ በኢየሩሳሌም ያላትን ታሪካዊ መገኘት በከተማዋ የሚያስታውስ የቦታ ስም ሆኖ ቀጥሏል። ዛሬም በEthiopia Street ላይ የሚገኘው ኪዳነ ምሕረት እና ደብረ ገነት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ታሪክ በኢየሩሳሌም በሕያው ተቋም መቀጠሉን ያሳያሉ።

ኢየሩሳሌምን ለሚጎበኝ ኢትዮጵያዊ፣ “Ethiopia Street” የሚለው ስም በካርታ ላይ ያለ ስም ብቻ አይደለም። የቀደሙት ትውልዶች በኢየሩሳሌም ያሳረፉትን አሻራ የሚያስታውስ ታሪካዊ ምልክት ነው።

አንድ ጎዳና — ከሐበሻ ስም ወደ ኢትዮጵያ ስም፤ ከቤተክርስቲያን ወደ ዲፕሎማሲ፤ ከታሪክ ወደ ዛሬ።

Ethiopia Street — Jerusalem

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

​#jerusalem #ethiopiastreet #ethiopianhistory #kidanemihret #debregenet #israel #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ለሀገር ክብርና ዝና የደከሙት የኢትዮጵያ የቱሪዝም አባት!
#ethiopia | ሀብተሥላሴ ተፈሠ ሀገራቸውን በጽኑ የሚወዱ የኢትዮጵያን ገፅታ በዓለም ፊት ለማሳመር ያለ እረፍት የደከሙ ታላቅ ሀገር ወዳድ ነበሩ።

ሀብተሥላሴ ተፈሠ ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ የቱሪዝም ካርታ ላይ በጥበብና በረቀቀ ማስተዋወቅ ያስቀመጡ የአገሪቱን ተፈጥሮአዊ፣ ታሪካዊና ባህላዊ ሀብቶች ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች በላቀ ደረጃ ያስተዋወቁ ባለራዕይ ኢትዮጵያዊ ነበሩ።

የኢትዮጵያን የ13 ወራት የቀን መቁጠሪያ ጳጉሜን ጨምሮ ከቱሪዝም ጋር በማስተሳሰር የ13 ወር ፀጋ የሚለውን ድንቅ የቱሪዝም መፈክር የፈጠሩት እርሳቸው ናቸው።

ይህ መፈክር እስከ ዛሬ ድረስ የኢትዮጵያ የቱሪዝም መለያ ምልክት ሆኖ ያገለግላል።

ሀብተሥላሴ ተፈሠ ሀገራቸውን በጽኑ የሚወዱ የኢትዮጵያን ገፅታ በዓለም ፊት ለማሳየት ያለ እረፍት የደከሙ ታላቅ ሀገር ወዳድ ነበሩ።

እሳቸውን ስናስታውስ፣ ቱሪዝም ከገቢ ምንጭነት ባሻገር የሀገርን ክብርና ማንነት ለዓለም የሚያሳይ ትልቅ ድልድይ መሆኑን ያስገነዘቡበትን ጥበብ ጭምር ነው።

የኢትዮጵያ ቱሪዝም ድርጅትን በጽኑ መሠረት ላይ በመገንባት የመንግሥት ትኩረት እንዲያገኝ አድርገዋል።

ጎብኚዎች የኢትዮጵያን ጥንታዊ ሥልጣኔ በቅደም ተከተል እንዲጎበኙ ያስቻለውን የታሪካዊ መስመር ጽንሰ-ሀሳብ ቀረጹ።

ከኢትዮጵያ አየር መንገድ ጋር በመቀናጀት የቱሪዝምና የአቪዬሽን ዘርፍ እንዲደጋገፉ አድርገዋል።

የኢትዮጵያ ባህላዊ አልባሳት የእጅ ሥራዎችና ቅርሶች በቱሪስቶች ዘንድ የጎላ እሴት እንዲኖራቸው የማስተዋወቅ ሥራ ሠርተዋል።

በአጠቃላይ ሀብተሥላሴ ተፈሠ ላበረከቱት የማይተካ አገራዊ ውለታና ለዘርፉ በጣሉት መሠረት ዘላለማዊ አሻራቸውን አሳርፈው አልፈዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #tourismethiopia #habteselassietafesse #ethiopianhistory

የታሪክ ስብራትን ማቃናት እና የአዲሱ አርበኛ ትውልድ ጥሪ፦ የቀይ ባሕር ደሴቶቻችን ምስክርነት
*************************

ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ቀጣና ውስጥ የነበራት ታሪካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ስትራቴጂካዊ ሚና የረጅም ዘመናት ታሪክ ያለው ነው። በተለይም በባሕር ላይ ኢንዱስትሪ፣ በባሕር ኃይል እና በንግድ እንቅስቃሴዎች ዘመናዊ መሠረተ ልማቶችን በመገንባት የቀጣናው የኢኮኖሚ ማዕከል ለማድረግ በርካታ ስኬታማ ሥራዎችን አከናውናለች።

ከእነዚህ ታሪካዊ አሻራዎች መካከል በአፍሪካ ቀዳሚ የነበረው እና ከአሰብ ወደብ በስተደቡብ በምትገኘው ሃሌብ ደሴት ላይ ተገንብቶ የነበረው ግዙፍ የባሕር ላይ ኢንዱስትሪ፣ የመርከብ ጥገና ማዕከል እና የባሕር አካዳሚ ዋነኛ ማረጋገጫዎች ናቸው።

ሆኖም በ1983 ዓ.ም. በነበረው የፖለቲካ ለውጥ እና ጂኦፖለቲካዊ ሁነቶች ምክንያት ሀገራችን ይህንን ታሪካዊ ሀብቷን እና የባሕር በሯን በማጣት በዓለማችን ትልቋ በየብስ የተከበበች ሀገር ለመሆን ተገደደች።

ይህ ታሪካዊ እና ጂኦግራፊያዊ ስብራት ሀገራችንን በየዓመቱ ለወደብ ኪራይ ከሁለት ቢሊዮን ዶላር በላይ እንድታወጣ አስገድዷታል።

ዛሬ ላይ የባሕር በር ጉዳይ የዘመናት የታሪክ እና የጂኦግራፊ ስብራታችን የሚጠገንበት ብቻ ሳይሆን፣ ሀገራዊ ህልውናችንን የሚያረጋግጥ አዲስ “አርበኛ ትውልድ” የምናሰባስብበት ትልቁ ሀገራዊ አጀንዳችን ነው።

የመደመር መንግሥት ይህንን ስብራት ለመቀልበስ የያዘው እሳቤ በጋራ ተጠቃሚነት (Win-Win) መርህ ላይ የተመሠረተ እንጂ የኃይል አማራጭ አይደለም።

ቀይ ባሕር በዓለማችን ከሚካሄደው የባሕር ንግድ 12 በመቶ የሚሆነው የሚያልፍበት ስትራቴጂካዊ መስመር በመሆኑ፣ በዚሁ ቀጣና ውስጥ ዘላቂ ሰላም እንዲኖር የኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ እና ጸጥታዊ መረጋጋት ወሳኝ ሚና ይጫወታል።

በመሆኑም አዲሱ ትውልድ የሃሌብ ደሴትን የመሰሉ ታሪካዊ እምቅ አቅሞችን በመገንዘብ፣ የሀገራችንን ፍትሐዊ ጥያቄ በሰላማዊ እና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ በመግፋት ለቀጣናው ዘላቂ ሰላምና ለኢትዮጵያ ሁለንተናዊ ብልጽግና ታሪካዊ አሻራውን ማሳረፍ አለበት።

በሀይማኖት ከበደ
#ethiopia #ebc #redseaaccess #ethiopianhistory #hornofafrica #economicsovereignty #geopolitics

ባልተመረጠ እና ባልተወያየ መንግሥት ያጣነው የባሕር በር

​#ethiopiaseaaccess #redsea #ethiopianhistory #pmabiyahmed #ethiopiandiplomacy

* የቅዱስ ላሊበላን ታሪካዊ እሴትና ገጽታ አጉድፊያለሁ፤ ይቅርታዬን ተቀበሉኝ"
~ ቲክታከር "ጽጌ ሮያል"፤ ጽጌረዳ በቀለ

* ስፍራው የይቅርታና የቃል ኪዳን ምድር ነው፤ ይቅርታዋን ተቀብለናል!
~ የሃይማኖት አባቶቾ
#ethiopia | በማህበራዊ ሚዲያ አውታሮች ላይ የቅዱስ ላሊበላን ገጽታና ታሪካዊ እሴት በሚያሳንስ መልኩ የተሰራጨው ትርክት ከፍተኛ ህዝባዊ ቁጣን ቀስቅሶ የነበረ ሲሆን ድርጊቱን የፈጸመችው በቲክቶክ "ጽጌ ሮያል" በመባል የምትታወቀው ጽጌረዳ በቀለ ወደ ስፍራው በአካል በመጓዝ ይቅርታ ጠይቃለች።

ግለሰቧ ከሃይማኖት አባቶች፣ ከመንግስት አካላትና ከአካባቢው ተወካዮች ጋር በመወያየት ያደረገችው ድርጊት ስህተት መሆኑን አምናለች።

ወጣት ጽጌረዳ በቀለ የፈጸመችው ድርጊት አሳዛኝና ከባድ ጥፋት መሆኑን በመቀበል፣ ከህዝብና ከእምነቱ ተከተዮች ባሻገር ከፈጣሪ ጋር መጣላቷን በመረዳት ንስሐ እንደምትገባ ተናግራለች።

መላው የኢትዮጵያ ህዝብ፣ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታዮች እንዲሁም የቅዱስ ላሊበላ ተወላጆችና ወዳጆች ይቅርታ እንዲያደርጉላት በትህትና ጠይቃለች።

የቦታው የሃይማኖት አባቶች በበኩላቸው ስፍራው የይቅርታና የቃል ኪዳን ምድር መሆኑን በመጥቀስ፣ ጥፋቷን አምና በመምጣቷ ይቅርታዋን የተቀበሏት ሲሆን በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገር የሚኖሩ የቅዱስ ላሊበላ ተወላጆችና ወዳጆችም ይቅርታዋን እንዲቀበሉ ጥሪ አቅርበዋል።

የቅዱስ ላሊበላ ደብር ጽህፈት ቤት፣ የቅዱስ ላሊበላ ደብረ ሮሃ ሰንበት ትምህርት ቤት እና የላሊበላ ከተማ አስተዳደር ባህል፣ ቱሪዝምና ስፖርት ጽህፈት ቤት በጋራ ባወጡት መግለጫ፣ በከተሞች አካባቢ በዘፈን እየለመኑ "ላሊበላ" በሚል ስም የሚጠሩ አካላት ከዛጉዌ ሥርዎ መንግስት፣ ከቅዱስ ላሊበላ ታሪክም ሆነ ከአካባቢው ማህበረሰብ ጋር ምንም አይነት የባህልና የኑሮ ግንኙነት እንደሌላቸው አስታውቀዋል።

ቅዱስ ላሊበላ ንግሥናን ከክህነት፣ ክህነትን ደግሞ ከቅድስና ጋር አስተባብሮ ሀገር የመራ፣ አለም ያደነቃቸውን 10 ውቅር አብያተ ክርስቲያናትን ያነጸና ታላቅ ታሪካዊ አሻራ ያሳረፈ አባት እንጂ ከልመና ተግባር ጋር የሚገናኝ እንዳልሆነ አሳስበዋል።

የሃይማኖት አባቶችና የአካባቢው ተወላጆች ወደፊትም ቢሆን የቅዱስ ላሊበላን ትክክለኛ ታሪክ በትምህርት ካሪኩለምና በብዙኃን መገናኛዎች በትክክለኛው ይዘቱ የማስተዋወቅና የመሞገት ስራቸውን እንደሚቀጥሉ ገልጸዋል።

ስለ ቅዱስ ላሊበላ ለማወቅ በአካል ቦታው ድረስ በመገኘት አባቶችን መጠየቅ እንደሚገባ የጠቆሙት አካላቱ፣ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ የታሪክ ጥላሸት የሚቀቡ አካላት ከድርጊታቸው እንዲቆጠቡና መሰል ድርጊቶች ከተደገሙ ቅርሱን ለማስጠበቅ በህግ ደረጃ የማያዳግም እርምጃ እንደሚወስዱ አስታውቀዋል።

የላሊበላ ባህል፣ ቱሪዝም እና ስፖርት ጽህፈት ቤት
#lalibela #lalibelahistory #ethiopianorthodox #ethiopianhistory #zagwedynasty #lalibelachurches #ethiopiaculturalheritage #protectethiopianhistory #faithandforgiveness #rockhewnchurches #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ስልጣን ያለ ደም መፋሰስ፡ የ2010 የፖለቲካ ለውጥ ምስጢር #ethiopia #ለውጥ2010 #ethiopianhistory #ethiopianpolitics

የአፍሪካ ስፖርት አባት አቶ ይድነቃቸው ተሰማ ከዚህ ዓለም ከተለዩ ዛሬ 39 ዓመታት ተቆጠሩ
#ethiopia | የኢትዮጵያና የአፍሪካ ስፖርት ታሪክ ከፍ ብለው ከሚጠቀሱ ታላላቅ ስሞች መካከል አንዱ የሆኑት ክቡር አቶ ይድነቃቸው ተሰማ ከዚህ ዓለም በሞት ከተለዩ ዛሬ ነሐሴ 13 ቀን 2018 ዓ.ም በትክክል 39 ዓመታት ተቆጠሩ።

እ.ኤ.አ. ነሐሴ 19 ቀን 1987 (ነሐሴ 13 ቀን 1979 ዓ.ም) ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩት አቶ ይድነቃቸው፣ በአገር ውስጥና በአህጉር አቀፍ ደረጃ ላበረከቱት ከፍተኛ አስተዋጽኦ «የአፍሪካ ስፖርት አባት» በመባል ይታወቃሉ።

በሜዳ ውስጥ የነበረ ድቅል ክህሎት

በተጫዋችነት ዘመናቸው ለቅዱስ ጊዮርጊስ ስፖርት ክለብ እና ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የተጫወቱት አቶ ይድነቃቸው፣ በወቅቱ በነበራቸው ፈጣን አእምሮ፣ የኳስ ቁጥጥርና የጨዋታ መሪነት ብቃት ተመልካችን የማረክ ስፖርተኛ ነበሩ። በሜዳ ውስጥ ያሳዩት ጥልቅ የስፖርት ፍቅርና ክህሎት፣ በኋላ ላይ ወደ አህጉራዊ አስተዳደርና አመራርነት ለመሸጋገር ትልቅ መሠረት ጥሎላቸዋል።

የአፍሪካ ስፖርት ነፃነት ተጋዳላይ

ወደ አመራርነቱ ከተሸጋገሩ በኋላ የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴን እንዲሁም የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽንን (CAF) በፕሬዝዳንትነት መርተዋል። በሥልጣን ዘመናቸውም የአፍሪካን ስፖርት ከቅኝ ግዛትና ከዘረኝነት ተፅዕኖ ለማውጣት፣ አህጉሪቱ በዓለም አቀፍ መድረክ እኩል ድምፅና ቦታ እንድታገኝ ያደረጉት ተጋድሎ በታሪክ ጎልቶ የሚጠቀስ ነው።

የማያወለውል አቋምና ተጽዕኖ

በዓለም አቀፍ የኦሊምፒክ ኮሚቴ (IOC) እና በተለያዩ አህጉራዊ ስብሰባዎች ላይ በነበራቸው የማሳመን አቅም፣ ጥበብ የተሞላበት ሙግትና የማያወለውል አቋም ለአፍሪካውያን አትሌቶችና እግር ኳስ ተጫዋቾች መብት ተከራክረዋል። ፍርሃት የሌለበትና ቀጥተኛ የአመራር ዘይቤአቸውም በዓለም አቀፍ የስፖርት አመራሮች ዘንድ ትልቅ አክብሮትን አትርፎላቸዋል።

ከ39 ዓመታት በኋላም የአቶ ይድነቃቸው ተሰማ አሻራ፣ የሙያ ታማኝነትና ለስፖርቱ እድገት የነበራቸው ቁርጠኝነት ለዛሬው የስፖርት አመራርና አትሌቶች እንደ ትልቅ ማጣቀሻና አርአያ ሆኖ በመጠቀስ ላይ ይገኛል።

​#yidnekachewtessema #caf #africanfootball #ethiopiansport #saintgeorgefc #olympics #ethiopianhistory #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

በተንቀሳቃሽ ተሽከርካሪ ላይ የተገነባው ህያው ቅርስ
ሚካኤል ሾሎ ሀገራዊ ፍቅርን በስራው የሚያንፀባርቅ የባህልና የታሪክ አምባሳደር

ከአለባቸው ደሳለኝ አበሻ (ኢትዮጵያ)
#ethiopia | አንዳንድ ድንቅ ታሪኮች በመፅሐፍ ገፅ ላይ ብቻ ተወስነው አይቀሩም፤ ይልቁንም በሰዎች እለታዊ ህይወት፣ በሚሰሩት ስራና በሰነቁት ትልቅ ራዕይ ውስጥ ህያው ሆነው ይኖራሉ።

ትናንት ምሽት በአካል ከማግኘቴ በፊት በሚካኤል ሾሎ ዙሪያ እንደዚህ ያለ ግንዛቤ አልነበረኝም። ካገኘሁትና ከተወያየሁት በኋላ ግን ከተራ የቱሪስት አስጎብኚነት ባሻገር የኢትዮጵያን ታሪክ፣ ባህልና ሀገራዊ ፍቅር በተግባር የሚያስመሰክር ልዩ ሰው መሆኑን ተረዳሁ።

ሚካኤል ሾሎ የሚያሽከረክራት መኪና ተራ የመጓጓዣ መሳሪያ አይደለችም። በእውነት በተሽከርካሪ ጎማዎች ላይ የተገነባች ተንቀሳቃሽ የትዝታና የታሪክ ጋላሪ ናት።

የመኪናዋ ውጫዊ አካል በኢትዮጵያ ታሪክና ባህል ገፅታዎች የተሸፈነ ሲሆን፣ ውስጧ ደግሞ በባህላዊ ቁሳቁሶች፣ በዶቃዎች፣ በአንገት ጌጦችና በልዩ ልዩ የባህል ማሳያዎች አብቦ ይታያል።

ይህችን መኪና በመንገድ ላይ የሚያይ ማንኛውም ሰው ዝም ብሎ አልፎ አይሄድም። ቆሞ ይመለከታል፣ ይጠይቃል፤ ከዚያም የኢትዮጵያ ታሪክ ከመፅሐፍ ገፅ ወጥቶ ከፊቱ ህያው ሆኖ እንደቆመ ይገነዘባል። በዚህ መንገድ ሚካኤል ታሪክን ለሰው እይታ ያቀርባል፤ ትዝታንም በመንገድ ላይ ያነቃቃል።

የመኪናዋ እያንዳንዱ ጌጣጌጥ ከጀርባው የራሱ የሆነ ትርጉም አለው። ከሚታዩት ልዩ ዝርዝሮች መካከል የማርሹ መያዣ የሚገኝበት ሲሆን፣ ይህም የጀግንነትና የቁርጠኝነት ምሳሌያዊ ትርጉም እንዲሰጥ ተደርጎ የተዘጋጀ ነው።

በውስጧ ያሉት ባህላዊ ማስዋቢያዎችና የእንግዳ መቀበያ ስነስርዓቱ ለጎብኚዎች ከመጓጓዣ በላይ የሆነ ድንቅ ትውስታን ይፈጥራሉ።

ሰንደቅ አላማን በልቡ የተሸከመ ሰው

ሚካኤል ሾሎ ሀገሩን በቃል ብቻ የሚያፈቅር ሰው አይደለም። የለበሰው አለባበስ፣ የሚያሽከረክራት መኪናና የሚያከናውነው ተግባር ሁሉ ስለ ኢትዮጵያ የሚናገሩ ህያው መልእክቶች ናቸው።

አረንጓዴ፣ ቢጫና ቀይ የሰንደቅ አላማችን ቀለማት በአለባበሱና በአካባቢው በሚታዩበት ጊዜ ሀገራዊ ፍቅር ለተመለከተው ሰው ሁሉ በቀላሉ ይተላለፋል።

ሾሎ ማለት ሰላም ማለት እንደሆነ ሲነገር፣ ሚካኤል የሚለው ስም ደግሞ የመላእክት ስም ነው። እነዚህ ስሞች በስራው ላይ የሚታዩትን ትህትና፣ ሰላማዊ አቀራረብና ለእንግዳ ያለውን ታላቅ ክብር የሚያንፀባርቁ ይመስላሉ።

ከአስጎብኚነት በላይ
ስራው የቱሪስት አስጎብኚነት ቢሆንም፣ ሚካኤል ሾሎ የሚያደርገው ተግባር ከተለመደው የመስክ ስራ በላይ ነው። የኢትዮጵያን መልካም ገፅታ ለ አለም ለማስተዋወቅ የግል ጊዜውን፣ ጉልበቱንና ሀብቱን የሚያፈስበት ታላቅ የግል ጥረት ነው።

የሀገር ገፅታ ግንባታ ሁልጊዜ በትልልቅ ተቋማት ብቻ የሚከናወን አይደለም። አንድ ግለሰብ በያዘው ራዕይ፣ በሚሰራው ስራና በሚያሳየው ቀና አመለካከት ሀገሩን ማስጠራት ይችላል። ሚካኤል ሾሎ ለዚህ ህያው ምሳሌ ነው።

የሚያደርገው ስራ የገንዘብና የጊዜ ወጪ የሚጠይቅ መሆኑ ግልፅ ነው። ሆኖም ለሀገሩ ያለው ጥልቅ ፍቅር ይህንን ሁሉ በደስታና በቁርጠኝነት እንዲያከናውን ያበረታታዋል።

ባህልን ማስታወስና ታሪክን ማስተላለፍ
እንደ ሚካኤል ያሉ ግለሰቦች የሀገርን ታሪክና ባህል ከትውልድ ወደ ትውልድ ለማስተላለፍ የራሳቸውን ከፍተኛ ድርሻ ይወጣሉ። ታሪክን ማስታወስ ያለፈውን ብቻ መመልከት ሳይሆን፣ ዛሬ ላይ ቆሞ ለነገው ትውልድ ማቆየት ነው።

ስለዚህ በግል ጥረታቸው የሀገራቸውን ስም የሚያስጠሩ፣ ባህልና ታሪክን በዘመናዊ መንገድ ለማስተዋወቅ የሚጥሩ ሰዎችን ማበረታታትና መደገፍ ይገባል።

ለሚካኤል ሾሎ ያለኝ መልእክት ይህ ነው
በርታ፣ ድካምህ አንድ ቀን ዋጋ ያገኛል፣ ጥረትህም ፍሬ ያፈራል። ኢትዮጵያን በራስህ መንገድ ስለምታስተዋውቅ እናመሰግናለን።
በእውነትም ኢትዮጵያዊነት በቃላት ብቻ የሚገለፅ ስሜት አይደለም፤ በስራ፣ በባህል ጥበቃ፣ በእንግዳ አቀባበልና በሀገር ፍቅር የሚገለጥ ህያው እሴት እንጂ።

ሚካኤል ሾሎ ደግሞ ይህንን እሴት በቃሉ ብቻ ሳይሆን በተግባሩ የሚያስመሰክር ሰው ነው።

ኢትዮጵያዊነት በልብ የሚወለድና በተግባር የሚታይ ህያው ውበት ነው። ተባረክ።
#culture #heritage #tourism #ethiopianculture #tourguide #ethiopianhistory #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የኦሮሞ ሕዝብ ትግል በአንድ ቦታ የቆመ አይደለም ➡️ https://youtu.be/DVFhZjlaY... #abiyahmed #ethiopia #oromia #obn #ethiopianhistory #gadaasystem #pmabiy

የኦሮሞ ጀግኖች መሥዕዋትነት ለኢትዮጵያ አንድነት ➡️ https://youtu.be/DVFhZjlaY... #abiyahmed #ethiopia #oromia #obn #ethiopianhistory #gadaasystem #pmabiy

ምኒልክ ያለጎበና፣ ጎበና ያለምኒልክ ዘመናዊት ኢትዮጵያን የሚፈጥሩበት ምንም ዓይነት ዕድል አልነበራቸውም
➡ https://www.youtube.com/wa...
#pmabiyahmed #emperormenelik #rasgobena #ethiopianhistory #ethiopia #modernethiopia

የኢትዮጵያን ቅርጫ የሚመኙ አሞሮች
#abiyahmed #ethiopiannationaldialogue #redsea #abiyahmedspeech #ethiopianpolitics #ethiopianhistory #nationaldialogue #addisababa

የኢትዮጵያ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ - በምክክር ኮሚሽኑ 4ቱ አበይት ምዕራፎች የተጣለው ጽኑ የአንድነት መሠረት #ebcdotstream #nationaldialogue #proclamation1265 #4phasesofdialogue #ethiopianhistory

" target="_blank" class="inline-link">https://new-en.yenevibe.co...

u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u12d0u1262u12ed u12a0u1215u1218u12f5 (u12f6/u122d) u1208u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cdu12ebu1295 u12ebu1235u1270u120bu1208u1349u1275 u1325u122a

#abiyahmed #romualdwadagni #africanintegration #ethiopianhistory ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ለኢትዮጵያውያን ያስተላለፉት ጥሪ

#abiyahmed #romualdwadagni #africanintegration #ethiopianhistory

አምባሳደሮቹን ያስገረመው የላሊበላ ጥበብ
******************* #lalibela #ethiopianhistory #worldheritagesite #visitethiopia #unesco

የኢትዮጵያ ታላቅ ወዳጅ:
የፕሮፌሰር ኮሎኔል ኤንሪኮ ፒዬሮ ቦሲ መታሰቢያ

* ጣሊያናዊ ምሁር፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ናቸው
* ባለቤታቸው ወይዘሮ ሳራ የማነ እና ከልጃቸው ካሌብ ጆርጂ ሌጋሲያቸውን ( Legacy ) ለማስቀጠል እየታተሩ ናቸው
#ethiopia | በአፍሪካና በኢትዮጵያ ለበርካታ ዓመታት በሕክምና ሙያቸው፣ በደራሲነታቸውና በሰብአዊ ድጋፍ ሥራዎቻቸው ደካማና ረዳት የሌላቸውን ወገኖች ሲረዱ የቆዩት ታዋቂው ጣሊያናዊ ምሁር ፕሮፌሰር ኮሎኔል ኤንሪኮ ፒዬሮ ቦሲ (ዶክተር) በተወለዱ በ81 ዓመታቸው ሰኔ 10 ቀን 2024 ዓ.ም. ተለይተውናል።

ፕሮፌሰሩ ለአርባ አምስት ዓመታት በዘለቀው ሙያዊ ሕይወታቸው በአርባ ሁለት የአፍሪካ ሀገራት እየተዘዋወሩ በበጎ ፈቃደኝነት የሕክምና አገልግሎት የሰጡ ሲሆን፣ በኦርቶፔዲክስ (የአጥንት) እና በዴርማቶሎጂ (የቆዳ) ሕክምና ስፔሻሊስት ነበሩ።

በሱዳን የሚገኘውን ትልቅ ሆስፒታል ጣሊያኖች በሚገነቡበት ወቅት ከፍተኛ የገንዘብ ፈንድ በማምጣት ረገድ የላቀ አስተዋጽኦ አበርክተዋል።

በሀገራችን ኢትዮጵያም ለሀያ ዓመታት ያህል ያገለገሉ ሲሆን፣ የአዳማ አጠቃላይ ሆስፒታልን በማቋቋም የመጀመሪያው ዳይሬክተር በመሆን ሰርተዋል።

በተጨማሪም በዳኑ ሆስፒታል፣ በአቤት ሆስፒታል ድንገተኛ አደጋ ክፍል በአጥንት ስፔሻሊስትነት የሰሩ ሲሆን፣ በየዓመቱ ከጣሊያን ወደ ወሊሶ ሆስፒታል እየመጡ ሰፊ የኦፕራሲዮን ሕክምና አገልግሎት በነፃ ይሰጡ ነበር።

ፕሮፌሰር ኤንሪኮ የሰውን ልጅ በዘር፣ በቋንቋ፣ በቆዳ ቀለምና በሃይማኖት የማይለዩ ፍፁም የሰብአዊነት ተምሳሌት ነበሩ። በአውሮፓ የኮሶቮ ጦርነት ወቅት የአንድ ዓመት ደሞዛቸውን በመተው በጦርነቱ መሃል በነፃ የሕክምና አገልግሎት የሰጡ ሲሆን፣ በኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ወቅትም በመጀመሪያዎቹ አምስት ጣሊያናውያን የሕክምና ባለሙያዎች ቡድን ውስጥ በመሆን በሄሊኮፕተር ወደ ስፍራው ያቀኑ ታላቅ ባለውለታ ናቸው።

በጣሊያን ሚላኖ "ናጋ" የተሰኘ የሕክምና ማዕከል በማቋቋምም አፍሪካውያንና የሌሎች ሀገራት ስደተኞችን፣ በተለይም የሕጋዊ ሰነድና የገንዘብ አቅም የሌላቸውን ወገኖች በነፃ ሲያክሙ ቆይተዋል።

ብዙዎች ስለ ሀገር ሲያነሱ "የአባት ሀገር" ወይም "የእናት ሀገር" ቢሉም፣ ፕሮፌሰሩ ግን ለኢትዮጵያ የነበራቸው ፍቅር ጥልቅ በመሆኑ ሁልጊዜም "የልጄ የካሌብ ሀገር" በማለት በኩራት ይገልጿት ነበር።

ስለ ኢትዮጵያ ታሪክ፣ ባህልና ወታደራዊ ታሪክ በርካታ ምርምሮችን ያደረጉት ፕሮፌሰሩ፣ በአጠቃላይ ከ46 በላይ መጻሕፍትን በኢንግሊዘኛና በጣሊያንኛ ቋንቋዎች አሳትመዋል።

ከእነዚህም መካከል "The History of Imperial Ethiopian Army" የተሰኘውና ለኢትዮጵያ ወታደራዊ ምርምር ማዕከል ያበረከቱት መጽሐፍ፣ "ደስታስ ይርስ ኤንድ ላይፍ 1892-1937" እና "Aethiopia la moneta Africana" የሚሉት ተጠቃሽ ናቸው። የቡና አመጣጥ ከኢትዮጵያ መሆኑን ለአለም ካስተዋወቁበት ስራቸው ባሻገር የዘመነ መሳፍንትን ፍፃሜ የሚያሳይ ታሪካዊ መጽሐፍ ይጠቀሳሉ።

እኝህ ታላቅ ምሁር ስኮላር፣ ዶክተር፣ የሚሊተሪ ኦፊሰር እና ደራሲ ብቻ ሳይሆኑ፣ በሚላኖ ካቶሊክ ዩኒቨርሲቲ "ትንሹ ልዑል" የተሰኘውን የሕጻናት መጽሐፍ በ55 ዓለም አቀፍ ቋንቋዎች በመተርጎም ያሳተሙ ተርጓሚና ድንቅ የቅብ ሥራዎችን ያበረከቱ ሰዓሊም ነበሩ።

ምንም እንኳን ሞት በድንገት ከሚወዷቸው ባለቤታቸው ወይዘሮ ሳራ የማነ እና ከልጃቸው ካሌብ ጆርጂ ቢለያቸውም፣ ያኖሩት ታላቅ አሻራ ግን ከመቃብር በላይ ሁሌም ሕያው ሆኖ ይኖራል።

ባለቤታቸውና ልጃቸው የፕሮፌሰሩን ውርስና ሌጋሲ ለማስቀጠል፣ እሳቸው ሳይታተሙ የተዉትንና ስለ ኢትዮጵያ ጉዳይ በአምስት መቶ አምስት መቶ ገጾች የተቀነበቡ ሁለት አዳዲስ መጻሕፍትን ለሕትመት ለማብቃት እየተንቀሳቀሱ ይገኛሉ።

ፕሮፌሰሩ ኢትዮጵያን የመወደዳቸው ምዕራፍ የተገለጠው፤ የተጀመረው በባለቤታቸውና በልጃቸው እንደሆነ ይናገሩ ነበር። በዚህ መሠረት ቤተሰቦቻቸው በኢትዮጵያ ምድር በስማቸው ሙዚየም ለመክፈት አልያም በእርሳቸው የተሰሩ ሥራዎችን እንዲሁም ልዩ ልዩ ቁሳቁሶችን ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ሙዚየም ለማበርከት ሰፊ እንቅስቃሴ ላይ ናቸው።

የፕሮፌሰር ኮሎኔል ኤንሪኮ ፒዬሮ ቦሲን ሕይወትና ሥራዎች ፤ ለአገርና ለሕዝብ ያበረከቱትን አስተዋጸኦ በክብር የሚዘክር ሥራ ከኢትዮጵያ ቅርስ ባለሥልጣን ይጠበቃል።
#ethiopiaheritage #italianscholar #enricopierobossi #ethiopianhistory #humanitarian #enricobossi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

Ethiopia’s Great Friend:

In Memory of Professor Colonel Enrico Piero Bossi

Italian scholar and human rights advocate

His wife, Mrs. Sara Yemane, and their son, Caleb Giorgi, are working to preserve and continue his legacy.
#ethiopia | The renowned Italian scholar, Professor Colonel Enrico Piero Bossi (M.D.), who dedicated many years of his life in Africa and Ethiopia through his medical profession, authorship, and humanitarian activities, helping vulnerable and disadvantaged communities, passed away at the age of 81 on June 17, 2024.

During his distinguished 45-year professional career, Professor Bossi volunteered medical services across 42 African countries. He was a specialist in Orthopedics (bone and musculoskeletal medicine) and Dermatology (skin medicine).

He made a significant contribution to securing major funding for the construction of a large hospital in Sudan built by Italian organizations.

In Ethiopia, where he served for nearly twenty years, he played a key role in establishing Adama General Hospital and served as its first director.

Additionally, he worked as an orthopedic specialist at Danu Hospital and in the Emergency Department of Abet Hospital. Every year, he traveled from Italy to Woliso Hospital, where he provided extensive surgical services free of charge.

Professor Enrico was a true symbol of humanity, treating all people equally regardless of race, language, skin color, or religion. During the Kosovo War in Europe, he gave up an entire year’s salary to provide free medical services in the war zone. Likewise, during the Ethio-Eritrean War, he was among the first five Italian medical professionals who flew by helicopter to the conflict area to provide humanitarian assistance.

In Milan, Italy, he founded the medical center known as “NAGA,” where he provided free healthcare services to African immigrants and migrants from other countries, particularly those lacking legal documentation or financial means.

While many people refer to their homeland as their “fatherland” or “motherland,” Professor Bossi’s love for Ethiopia was so profound that he proudly referred to it as “the country of my son, Caleb.”

A dedicated researcher of Ethiopian history, culture, and military history, Professor Bossi authored and published more than 46 books in English and Italian.

Among his notable works are:

The History of Imperial Ethiopian Army

Destas Yirs and Life 1892–1937

Aethiopia la Moneta Africana

His work helped introduce Ethiopia’s role as the birthplace of coffee to the wider world. He also authored historical works documenting the end of the Era of the Princes (Zemene Mesafint).

Professor Bossi was not only a scholar, physician, military officer, and author, but also a translator and artist. At the Catholic University of Milan, he translated and published The Little Prince in 55 international languages and contributed remarkable artistic and illustrative works.

Although death unexpectedly separated him from his beloved wife, Mrs. Sara Yemane, and his son, Caleb Giorgi, the remarkable legacy he left behind will remain alive far beyond his grave.

To preserve Professor Bossi’s legacy, his wife and son are working to complete and publish two previously unpublished manuscripts. These extensive works, each consisting of approximately 500 pages, focus on Ethiopian subjects and were left unfinished by the professor.

The professor used to say that the chapter of his love for Ethiopia was revealed—and indeed began—with his wife and his child. Based on this, his family is actively working either to open a museum in Ethiopia bearing his name or to donate his works, along with various personal artifacts and items, to the Ethiopian National Museum.

It is hoped that the Ethiopian Heritage Authority will undertake initiatives to honor and commemorate Professor Colonel Enrico Piero Bossi’s life, work, and invaluable contributions to the nation and its people.

May his memory and contributions continue to inspire future generations.
#ethiopiaheritage #italianscholar #enricopierobossi #ethiopianhistory #humanitarian #enricobossi

ኢትዮጵያን ከባሕር ያራቃት ማነው? እውነቱ ሲጋለጥ
https://youtu.be/TOizhJxRp... #ethiopia #redsea #tesfayebeljige #ethiopianhistory #redsea #redseacoast

ኢትዮጵያ የዓባይ ምንጭ.. የቀይ ባሕር ቁልፍ
https://youtu.be/TOizhJxRp... #ethiopia #redsea #tesfayebeljige #ethiopianhistory #redsea #redseacoast

u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1260u1240u12ed u1263u1215u122d u12f3u122du127b
https://youtu.be/TOizhJxRp... #ethiopia #redsea #tesfayebeljige #ethiopianhistory #redsea #redseacoast ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"ExternalUrl","__isEntity":"ExternalUrl","url":"https://l.facebook.com/l.p...
ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ዳርቻ
https://youtu.be/TOizhJxRp... #ethiopia #redsea #tesfayebeljige #ethiopianhistory #redsea #redseacoast

ከመቃብር በላይ የሚውል መልካም ስም

በአሰላ የመጋቤ በረከት ግርማ ደምሴ መታሰቢያ ሙዚየም ተመረቀ!
#ethiopia | ​ባለፉት ጥቂት ሰዓታት በአርሲ ዞን አሰላ ከተማ ደብረ ብስራት ቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን ግቢ ውስጥ አንድ ታሪካዊ ክስተት ተከናውኗል።

በሀገርና በቤተክርስቲያን ዘንድ እጅግ የሚከበሩትና "መጋቤ በረከት" የሚል ማዕረግ የተሰጣቸው የታላቁ አባት የመጋቤ በረከት ግርማ ደምሴ የመታሰቢያ ህንፃ ሙዚየም በታላቅ ድምቀት ተመርቋል።

​የልጆች ስጦታ፦
እኚህ ታላቅ አባት ካረፉ አንድ ዓመት ሲሞላቸው ልጆቻቸው ከአባታቸው የተረከቡትን በጎነት ለታሪክ እንዲተርፍ ከ62 ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ የተደረገበትን ባለ ሁለት ወለል ሙዚየም ገንብተው ለምረቃ አብቅተዋል።

​"ጊዳድ" መጽሐፍ፦
የአባታቸውን የህይወት ጉዞ፣ የንግድ ስኬትና የቤተሰብ አመራር ጥበብ የሚዳስሰው "ጊዳድ" የተሰኘው መጽሐፍ በጸሐፊ ሌሊሳ ኢድሪስ ተዘጋጅቶ በአማርኛና በአፋን ኦሮሞ ለንባብ በቅቷል።

​ታሪካዊ ምስክርነት፦
ሙዚየሙ የአባቱን መልካም ስራዎች የሚገልጹ ፎቶግራፎች፣ ቁሳቁሶችና መረጃዎችን የያዘ ሲሆን፤ አዳራሽና ቢሮዎችንም ያካተተ ዘመናዊ ህንፃ ነው።

​ መጋቤ በረከት ግርማ ደምሴ (1949 - 2017 ዓ.ም)

​በአርሲ ዞን ተወልደው በንግዱ ዓለም ስኬታማ የነበሩ ሲሆን፤ አምስት ልጆችን በስነ-ምግባር አሳድገው ለሀገር ያበቁ ታላቅ አባት ናቸው።

​በቤተክርስቲያን ግንባታ፣ በማህበራዊ ልማትና በሽምግልና ስራቸው "የቱሩፋት አበጋዝ" ተብለው ይወደሳሉ።

​እውነትን በመናገርና ችግረኞችን በመርዳት የሚታወቁት እኚህ አባት፣ በ68 ዓመታቸው ሚያዚያ 19 ቀን 2017 ዓ.ም ማረፋቸው ይታወሳል።

ሀብት ለራስ ብቻ ሳይሆን እንዲህ ለታሪክና ለወገን ሲተርፍ ትልቅ ትርጉም ይኖረዋል። የመጋቤ በረከት ግርማ ልጆች ለአባታቸው ያደረጉት ይህ ተግባር፣ ማንኛውም ሰው በህይወት ዘመኑ የሚዘራው በጎነት እንዲህ በክብር እንደሚታጨድ ማሳያ ነው። አሰላ ዛሬ የአንድ ብርቱ አባት ታሪክ ህያው ሆኖ ሲታደስ ውላለች!

​መልካም ስራ ከመቃብር በላይ ይውላል!

​#getu #megabebereketgirma #asella #legacy #gidatbook #ethiopianhistory #ethiopianorthodox #arsi #inspiration #መጋቤበረከትግርማ #አሰላ #ታሪክ #ጊዳድ #ጌጡተመስገን #getutemesgen

ተፈሪ መኮንን
የመቶ ዓመቱ የጥቁር ህዝቦች የዕውቀት ፋና
#ethiopia | ​"ኢትዮጵያን በዕውቀት መገንባት!" በሚል መሪ ቃል ሚያዝያ 19 ቀን 1917 ዓ.ም. በልዑል ተፈሪ መኮንን (በኋላ አፄ ኃይለ ሥላሴ) የተመረቀው ታሪካዊው ተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት ዛሬ መቶኛ ዓመቱን (Centenary) ያከብራል።

ይህ ተቋም ለኢትዮጵያ ዘመናዊነት መሠረት የጣለ፣ "የአፍሪካው ሃርቫርድ" ተብሎ የሚጠራ የዕውቀት ማማ ነው።

​ በታሪክ ቅጥር ግቢው ውስጥ ያለፉ ታላላቅ ኢትዮጵያውያን፦

ተፈሪ መኮንን ለሀገርና ለዓለም የተረፉ ብሩህ አእምሮዎችን አፍርቷል። ጥቂቶቹን ለመጥቀስ፦

​ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሀብተ-ወልድ፦
ታዋቂው ዲፕሎማትና የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር።

​ሎሬት አፈወርቅ ተክሌ፦
በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚታወቁት ታላቁ ሰዓሊ።

​ክቡር ዶ/ር ሀዲስ ዓለማየሁ፦
የ"ፍቅር እስከ መቃብር" ደራሲና ዲፕሎማት።

​ፕሮፌሰር አስራት ወልደየስ፦
አንጋፋው የቀዶ ጥገና ሐኪም የሀገር ባለውለታ።

​🔍 ተፈሪ መኮንን ለምን ይለያል?

​የዘመናዊነት መነሻ፦
የመጀመሪያው አዳሪ ትምህርት ቤትና ለኢትዮጵያ ዘመናዊ ዲፕሎማሲ መሠረት የሆኑ ምሁራን መፍለቂያ ነው።

​የዩኒቨርሲቲው እናት፦
በ1943 ዓ.ም. አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሲመሰረት፣ የመጀመሪያዎቹ ተማሪዎችና መምህራን የተገኙት ከዚሁ ተቋም ነበር።

​ዛሬም በታሪክ ስሙ
ዛሬ "ተፈሪ መኮንን ፖሊ ቴክኒክ ኮሌጅ" በሚል ስያሜው የነገዎቹን የቴክኒክና የኢንዱስትሪ ባለሙያዎች እያፈራ ይገኛል።

ይህ ተቋም ትምህርት ቤት ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያ ፅናትና የብልህነት መታወቂያ ነው። ጣሊያን ንብረቱን ቢዘርፈውም፣ ኢትዮጵያውያን ግን በዕውቀት ተመልሰው ገነቡት። ዛሬ ላይ ተቋሙ ታሪካዊ ስሙን መልሶ መቶ ዓመቱን ሲያከብር ለሁላችንም ኩራት ነው።

​ተፈሪ መኮንን - የመቶ ዓመት የብርሃን ጉዞ!

​#getu #teferimekonnen #centenary #ethiopianhistory #moderneducation #addisababa #teferimekonnenpolytechnic #historybuilders #ተፈሪመኮንን #መቶዓመት #ታሪክ #ኢትዮጵያ #ጌጡተመስገን #getutemesgen

🎭 "እንዝታ" ትውፊታዊ ቴአትር — በባህር ዳር!
#ethiopia | ​በታሪካዊ ትውፊት የተዋቀረውና በብዙዎች ዘንድ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው "እንዝታ" የተሰኘው ትውፊታዊ ቴአትር፣ ነገ መጋቢት 6 ቀን 2018 ዓ.ም በታላቅ ድምቀት ለእይታ ይቀርባል።

የጥበብ አፍቃሪዎች ሁሉ በዚህ ልዩ መድረክ ላይ እንዲገኙ ተጋብዘዋል።

​ የዝግጅቱ ቦታ እና ሰዓት
​ቦታ፦ ባህር ዳር ከተማ፣ በሙሉዓለም ባሕል ማዕከል
​ቀን፦ ነገ መጋቢት 6 ቀን 2018 ዓ.ም
​
​ደራሲያን፦
ደሳለኝ ድረስ (መረዋ) እና ንብረት ያለው
​አዘጋጅ፦ አባይነህ በለጠ
​ረዳት አዘጋጅ፦ ህሩይ አበበ
​ፕሮዳክሽን ማናጀር፦ ይስማው ዮሐንስ
​መብራት፦ ደጉ ሙልጌታ
​ስፖት ላይት፦ መንግስቱ መኮንን
​መድረክ ግንባታ፦ ሙልጌታ አለኸኝ
​ድምጽ ግብዓት፦ በለጠ ወንዴ
​አልባሳት እና ቁሳቁስ፦ የዝና አዱኛ

​🎭 ተዋንያን
​በርካታ ተሰጥኦ ያላቸው ተዋንያን በመድረኩ ላይ ይከሰታሉ፦

​ግዮን አለምሰገድ፣ አሳሱሁ መንግሥቱ፣ ይታየው አንዴ፣ ያለምስራ ገድፍ፣ ጊዜኔው አዲስ፣ መማር አለባቸው፣ ስዩም መኮነን፣ አመልማል ተክሉ፣ ብርሃኑ ውብአየሁ፣ ተዋቸው ወረታው፣ አመለወርቅ ወንዲራድ፣ ማስተዋል አድማሱ፣ ይኽነው ባለህ እና ሌሎችም።

​ፕሮዳክሽን
​የአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ባህል፣ ኪነ-ጥበብና ዝክረ ታሪክ ጽሕፈት ቤት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ
#enzita #traditionaltheatre #ethiopiantheatre #bahirdar #mulualemculturalcenter #amharaculture #ethiopianarts #ethiopianhistory #culturalheritage #bahirdarevents

ድላችን ሐውልት
የካራማራ ድል መታሰቢያ ሐውልት
#ethiopia | ​በአዲስ አበባ ከተማ በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ፊት ለፊት የሚገኘውና "ድላችን" ተብሎ የሚጠራው ሐውልት በ1970 ዓ.ም በምስራቅ ኢትዮጵያ በነበረው ጦርነት የዚያድ ባሬን ወራሪ ጦር ድል ለማድረግ መስዋዕት ለሆኑት የኢትዮጵያና የኩባ ወታደሮች መታሰቢያ እንዲሆን ታስቦ የተገነባ ሲሆን፣ የድሉን አራተኛ ዓመት በማክበር በ1974 ዓ.ም ተመርቋል።

​የሐውልቱ ስነ-ጥበባዊ ንድፍ በወቅቱ በነበሩ የኢትዮጵያና የሰሜን ኮሪያ (Mansudae Art Studio) ባለሙያዎች ትብብር የተሰራ ነው።

የግንባታው ዘይቤ "ሶሻሊስት ሪአሊዝም" የተከተለ በመሆኑ፣ የሐውልቱ ግዝፈትና የወታደሮቹ አቋቋም የጥንካሬና የድል አድራጊነት ስሜትን በጉልህ ያንጸባርቃል።

በሐውልቱ አናት ላይ የሚታዩት ሶስት ወታደሮች የመደበኛ ጦርን፣ የአየር ኃይልን እና የክብር ዘበኛን ወይም የሚሊሻን ተወካዮች ሲሆኑ፣ የለበሱት ወታደራዊ ልብስና የያዟቸው የኤኬ-47 (AK-47) ጠመንጃዎች በወቅቱ የነበረውን ትክክለኛ ወታደራዊ ትጥቅ የሚወክሉ ናቸው።

​በሐውልቱ የታችኛው ክፍል በሚገኘው ሰፊ ግድግዳ ላይ የኢትዮጵያና የኩባ ወታደሮች ጎን ለጎን ሆነው ሲዋጉ የሚያሳይ ምስል ተቀርጾ ይገኛል። በተጨማሪም በጦርነቱ ህይወታቸውን ያጡ የ160 ኩባውያን ወታደሮች ፎቶግራፍ በሐውልቱ ግራና ቀኝ ባሉት ግንቦች ላይ በሴራሚክ ተሰርቶ ተለጥፎ ይታያል።

ይህ ሐውልቱ የኢትዮጵያን የግዛት አንድነት ለማስከበር የተከፈለውን መስዋዕትነት ብቻ ሳይሆን፣ በወቅቱ የነበረውን ጥልቅ የኢትዮ-ኩባ ወታደራዊና ፖለቲካዊ ቁርኝት እንዲሁም የሶቪየት ህብረትን የርዕዮተ ዓለም ተጽዕኖ በግልጽ የሚያሳይ ነው።

​ምንም እንኳን በ1983 ዓ.ም የደርግ መንግስት መውደቅን ተከትሎ ሐውልቱ የፖለቲካ ምልክት ተደርጎ በመወሰዱ የኩባ ወታደሮች ፎቶግራፎች ተነስተውና ጥገና ተነፍጎት ለዓመታት ቢቆይም፣ ቆይቶ ግን በሁለቱ አገራት ስምምነት መሰረት ዳግም ታድሷል።

በአሁኑ ወቅት ሐውልቱ ከፖለቲካዊ ወገንተኝነት ባለፈ የሀገር ሉዓላዊነት የተከበረበትን ታሪክ የሚዘክር ብሄራዊ ቅርስ ተደርጎ ይወሰዳል።

በየዓመቱ የካቲት 26 ቀን የሚከበረው የካራማራ ድል ቀንም በዚህ ስፍራ በታላቅ ስነ-ስርዓት ይታሰባል።

​#ethiopia #cuba #karamaramonument #addisababa #history #victorymonument #ethiopianhistory #militaryheritage #coldwarhistory

📚 ታሪክን የሚያረቅና ትውልድን የሚያነጽ አዲስ መጽሐፍ ሊመረቅ ነው!
#ethiopia | ​"በአምባሳደር ተስፋዬ ሀቢሶ የተፃፈው የከምባታ እና የሀዲያ ህዝቦች ታሪክ መጽሐፍ"

​በኢትዮጵያ ፖለቲካ እና ዲፕሎማሲ ረጅም ልምድ ባላቸው በአምባሳደር ተስፋዬ ሀቢሶ የተዘጋጀውና የከምባታ እና ሀዲያ ህዝቦችን ታሪክ፣ አስተዳደር እና ባህላዊ ትስስር በጥልቀት የሚዳስሰው አዲስ መጽሐፍ በታላቅ ድምቀት ይመረቃል።

​የመጽሐፉ ልዩ ባህሪያት፡
✅ ታሪክን ወደኋላ ሄዶ በጥልቀት ይመረምራል፤ የተዛቡ ትርክቶችን ለማረቅ ፍቱን መድሃኒት ነው።

✅ ከሀገር ውስጥና ከውጭ ምሁራን ጋር በመመካከር የተዘጋጀ የጥናት ውጤት ነው።

✅ የህዝቦችን ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ታሪካዊ ትስስር በማጉላት ለሀገር ግንባታ መንገድ ይጠቁማል።

​የምርቃት መርሐ ግብር:
📅 ቀን: የፊታችን እሁድ የካቲት 1 ቀን 2018 ዓ.ም
clock ሰዓት: ከቀኑ 8:00 ሰዓት ጀምሮ
📍 ቦታ: ቦሌ አደይ አበባ ስታዲየም አካባቢ በሚገኘው ብሉ ስካይ ሆቴል

​በዕለቱ ከፍተኛ የመንግስት የስራ ኃላፊዎች፣ ታዋቂ ፖለቲከኞች፣ ምሁራን እና የሀገር ሽማግሌዎች በሚታደሙበት በዚህ መድረክ ላይ እርስዎም ተጋብዘዋል!

​ታሪክን ከምንጩ እንጠጣ!

​#ambassadortesfayehabiso #newbook #history #kembata #hadiya #ethiopianhistory #booklaunch #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን

📚 የዶ/ር ያየህይራድ ቅጣው የህይወት ታሪክ መጽሐፍ ሊመረቅ ነው!

​"ከእናት እቅፍ እስከ ልጅ ልጅ ምርኲዝ ትዝታዎቼ"
#ethiopia | ​የቀድሞ የትምህርት ሚኒስትር፣ የጄነራል ዊንጌት ብርቱ ተማሪ፣ በፈረንሳይ የህክምና ትምህርታቸውን የተከታተሉ እና የ"ዕድገት በሕብረት" ዘመቻ ላይ አሻራቸውን ያኖሩት የ85 ዓመቱ አዛውርት ዶ/ር ያየህይራድ ቅጣው፤ የህይወት ታሪካቸው በደራሲ እና ጋዜጠኛ ዕዝራ እጅጉ አሰናኝነት ለመጽሐፍ በቅቷል።

​የምረቃው ልዩ ድምቀቶች፡-
✨ የክብር መልዕክት: የቀድሞዋ ፕሬዚዳንት ክብርት ወይዘሮ ሣህለወርቅ ዘውዴ ለባለታሪኩ ክብር የቪዲዮ መልዕክት ያስተላልፋሉ።

✨ ዶክመንተሪ: በሳቤህ ዞን እና በተወዳጅ ሚድያ የተዘጋጀ የ3 ሰዓት የድምፅ ዶክመንተሪ ይመረቃል።

✨ እንግዶች: ፕሮፌሰር ሽብሩ ተድላ እና ሌሎች ታላላቅ ሰዎች ይገኛሉ፤ መጽሐፉን አቶ ደመላሽ አማረ ይዳስሱታል።

​ይህንን በናይእግዚ ኅሩይ አርታኢነት እና በተወዳጅ ሚድያ (ዕዝራ እጅጉ) አዘጋጅነት የተሰናዳውን የ350 ገጽ ታሪካዊ መጽሐፍ ለመታደም እርሶም ተጋብዘዋል።

​📅 ቀን: ቅዳሜ ጥር 9 ቀን 2018 ዓ.ም
⌚ ሰዓት: ከቀኑ 8:30 ጀምሮ
📍 ቦታ: ራስ መኮንን አዳራሽ (አ.አ.ዩ)

​ኑ! የታላላቆችን ታሪክ እንስማ፤ እንማር!

​#dryayehyirad #booklaunch #ethiopianhistory #biography #tewodajmedia #addisababa

ኢየሩሳሌምን በደብረ ሮሃ! ⛪️
#ethiopia | ንጉሥ ላሊበላ "ኢየሩሳሌምን" በኢትዮጵያ ምድር ለመሥራት 23 ዓመታት እንደፈጀባቸው ያውቃሉ?

የዛግዌ ሥርወ መንግሥት ንጉሥ የሆኑት ቅዱስ ላሊበላ፤ 11ዱን ድንቅ የውቅር አብያተ ክርስቲያናት ሲያሳንጹ በጥልቅ መንፈሳዊ ምሳሌነት ነው።

ሦስቱ ምድቦችና ምሳሌነታቸው፡-

1️⃣ ምድራዊ ኢየሩሳሌም (1ኛው ምድብ)፦ ምዕመናን ወደ ቅድስት ሀገር መሄድ ሳይችሉ ሲቀሩ ሥርዓታቸውን በሀገር ውስጥ እንዲፈጽሙ የተሠራ።
(እንደ ቤተ መድኃኔዓለምና ቤተ ማርያም ያሉት)።

2️⃣ ሰማያዊ ኢየሩሳሌም (2ኛው ምድብ)፦ የመላእክት ከተማን እና መንግሥተ ሰማያትን የሚወክሉ።
(እንደ ቤተ አማኑኤል እና ቤተ ገብርኤል ያሉት)።

3️⃣ የኖኅ መርከብ (3ኛው ምድብ)፦ በመስቀል ቅርጽ የታነጸውና የንጉሡ የመጨረሻ ሥራ የሆነው ቤተ ጊዮርጊስ።
ግንባታው፡ ከላይ ከጣሪያው ተጀምሮ ወደ ታች የተጠረበ (Top-down) እና የውኃ መፋሰሻ ያለው ረቂቅ የኢንጂነሪንግ ጥበብ ነው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#lalibela #ethiopianhistory #zagwedynasty #architecture #ethiopia