ስለ ወተት የተደረገው ጥናት ምንድነው የሚለው ?

የጥሬ ወተት ጥራትና ደህንነትን በተመለከተ ከእርባታ ሼድ እስከ ሽያጭ ባለው ሂደት አንዳንድ ለጤና አስጊ ሁኔታዎች እንዳሉ በጥናት ማረጋገጡን የአዲስ አበባ ከተማ አርሶ አደርና ከተማ ግብርና ልማት ኮሚሽን ለቲክቫህ ኢትዮጵያ ገልጿል።

የኮሚሽኑ ም/ኮሚሽነር ፀጋ ለማ፣ በከተማዋ 11 ክፍለ ከተሞች ስለወተት ጥራት ደህንነትና የግብይት ስርዓት ጥናት መደረጉን ነግረውናል።

በዚህም " ከእንስሳት እርባታ ሼዶች ጀምሮ እስከ ምርት መሸጫ ድረስ ባለው ሂደት ለጤና ስጋት የሚሆኑ ሁኔታዎች እንዳሉ ጥናቱ ጠቁሞናል " ሲሉ ተናግረዋል።

ከውሃ ባሻገር ለጤና ጠንቅ የሆነ "ባዕድ ኬሚካል" ጥሬ ወተት ላይ እንደሚጨመር ስሞታ ይቀርባል፤ "ኬሚካል" እንደሚጨመር ጥናቱ አሳይቷል ? ብለን ስንጠይቃቸው፣ "በጥናት ያረጋገጥነው በዋናነት ከፍተኛ ውሃ የሚጨምሩ አንዳንድ ነጋዴዎችና አርቢዎች እንዳሉ ነው" ብለዋል።

በጥናቱ " ወተቱ ዋናውን ይዘቱን እንዲያጣ የሚያደርጉ ችግሮች እንዳሉ አይተናል። ከማህበረሰቡ በኩል ግን 'ባዕድ ኬሚካል' የሚጠቀሙ እንዳሉ ጥቆማዎች ይመጣሉ። ያንን በቀጣይ ጥናት መመለስ ያስፈልጋል " ሲሉም ተናግረዋል።

ጥናቱ " በተጨባጭ የወተት አያያዛችን ለጤና ስጋት የሚያስከትል ስለሆነ ጥንቃቄ  ማድረግ ያስፈልጋል ፤ ቁጥጥር መደረግ አለበት " በሚል ኮሚሽኑ ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር ያጠናው ነው ሲሉ ገልጸዋል።

ለ " ካንሰር " የሚያጋልጥ ንጥረ ነገር ወተት ላይ መገኘቱን ጥናቱ በተጨባጭ አሳይቷል ?

ም/ኮሚሽነሩ፣ " በተጨባጭ ጥናቱ ይሄን አመላክቷል ሳይሆን አሁን ላይ ያለው የወተት አያያዝ ስርዓታችን ከሚፈለገው ስታንዳርድ አንጻር ሙሉ አይደለም ፤ ጉዳት ሊደርስ ስለሚችል ቅድመ ጥንቃቄ መደረግ አለበት " የሚል ነው ሲሉ ለቲክቫህ ኢትዮጵያ ገልጸዋል።

ይሁን እንጅ በዋነኛነት በየሱቁ የሚገዛው ወተት " በሁለት፣ ሦስት ቀንም አይረጋም፤ ችግሩ ምንድን ነው ? " በማለት ህብረተሰቡ ቢሮ ድረስ እየሄደ ጥቆማ እንደሚሰጥ አመልክተዋል።

" በጭምጭምታ ደረጃ ወተቱ ላይ ኬሚካል እንደሚጨመርበት ነው የምንሰማው " ሲሉ ተናግረዋል።

" ኬሚካሉ ደግሞ በጣም ከባድ ነው ወተቱን እንዳይረጋ ቢያደርግም በጊዜ ሂደት በጤና ላይ ጉዳት እንደሚያደርስ ሀኪሞች ያነሳሉ። በጊዜ ሂደት እነዚህ ነገሮች በከተማዋ በተጨባጭ ካሉ ካንሰር ሊያስከትል የሚችል ስጋት ሊያስከትል ይችላል " ብለዋል።

የተስተዋሉ ክፍተቶችን በተመለከተ ምን አሉ ?

የወተት አያያዝን በተመለከተ በእንስሳት እርባታ ሸዶች የሚደረጉ ጥንቃቄዎች ችግር ያለባቸው መሆኑንም ጥናቱ ማሳየቱን ገልጸዋል።

በእርባታ ቦታ ለላሞች የህክምና አሰጣጥ አንዲት ላም ህክምና ካገኘች ከስንት ጊዜ በኋላ ነው መታለብ ያለባት ? የሚለውን በሳይንሱ መሰረት አለመተግበር መስተዋሉን ገልጸዋል።

" የመድኃሃቱ ቅሪት እያለ አብሮ ወተቱን የማለብ እንቅስቃሴዎች እንዳሉ፣ የግንዛቤ ክፍተትም አለ " ሲሉ ተናግረዋል።

በመታለብ ላይ ያለች ላም በበሽታ ብትጠቃ መድኃኒት እንደሚሰጣት፣ መድኃኒቱ በላሚቷ ሰውነት ውስጥ ለምን ያክል ጊዜ እንደሚቆይ በሳይንስ የተረጋገጠ ነገር እንዳለ፣ የመድኃኒቱ ቅሪት የሚጠፋው ሀኪሞች በሚያስቀምጡት አግባብ በተለያዩ ጊዜ እንደሆነና የሀኪም ትዕዛዝ መተግበር እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

" የመድኃኒቱ ቅሪት ከላሚቷ አካል ሙሉ ለሙሉ ሳይጠፋ ወተት ታልቦ ጥቅም ላይ የሚውል ከሆነ ግን የመድኃኒቱን ቅሪት ሰው እንዲመገበው እያደረግን ነው ማለት ነው " ብለው፣ ይህን በተመለከተ ዝርዝር ማዕቀፍ እየወጣ መሆኑን ገልጸዋል።

እንዲሁም፣ መኖ በተመለከተ በተለይ ከአቀማማጡ ጋር በተያያዘ "አፍላ ቶክሲን" የመፈጠር እድሉ ሰፊ መሆኑን ገልጸው፣ በዚህ ረገድ ክፍተቶች እንዳሉ ገልጸዋል።

" ከምንም በላይ የወተት ማለቢያ መሳሪያዎች ለምግብ ተስማሚ አለመሆናቸውን " የተናገሩት ፀጋ፣ በተለምዶ ወተት የሚገዛው በሃይላንድ፣ የሚጓጓዘውም ለማጽዳት አስቸጋሪ በሆኑ ጀርካዎች መሆኑን አንስተዋል።

በጊዜ ሂደት የፕላስቲኩ ፍቅፋቂ ከፀሐይ፣ ሙቀት ጋር ሲገናኝ የሚለቀቁ ነገሮች እንዳሉና ከፍተኛ የጤና ስጋት እንደሚያስትከሉ ሳይንሱ እንደሚያረጋግጥ ገልጸው፣ " እኛም በጥናታችን እነዚህ ነገሮች እየተተገበሩ እንደሆነ አይተናል " ሲሉ ለቲክቫህ ኢትዮጵያ ተናግረዋል።

(ተጨማሪ ይኖረናል)

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 26 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

የኢትዮጵያ የዱር ሕይወት ሬንጀሮች በVisit Oromia 6ኛው የቱሪዝም ሽልማት ዕውቅና ተሰጣቸው

የኢትዮጵያ የዱር ሕይወት ሬንጀሮች ለዱር እንስሳት ጥበቃና ለተፈጥሮ ሀብት ዘላቂነት ላበረከቱት አስተዋጽኦ በVisit Oromia 6ኛው የቱሪዝም ሽልማት ዕውቅና ተሰጥቷቸዋል።

በሽልማት ሥነ-ሥርዓቱ ለ40 ዓመታት በዱር ሕይወት ጥበቃ ሬንጀርነት ያገለገሉትና የሰጎኖች ተንከባካቢ የነበሩት አቶ ፍሰሐ አራጌ ለረጅም ዓመታት ላበረከቱት አገልግሎት ልዩ ዕውቅና ተሰጥቷቸዋል።

በዚሁ ዝግጅት ከአርሲ ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ሬንጀር መሐመድ ቶላ የዓመቱ ምርጥ ሬንጀር በመሆን ተሸልመዋል። ይህ ዕውቅና ሬንጀሮች በዱር እንስሳት ጥበቃ፣ በብሔራዊ ፓርኮች አስተዳደርና በተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ የሚያከናውኑትን ወሳኝ ተልዕኮ የሚያጎላ ነው።

የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን ለሬንጀሮች በመስጠት ላይ ለሚገኘው ዕውቅናና ክብር የኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽንን ምስጋና ያቀርባል።ይህ ዓይነቱ ዕውቅና የሬንጀሮችን ሞራል ከማጠናከር ባሻገር ለተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ የሚያበረክቱትን አስተዋጽኦ ለሕዝብ ለማሳወቅና የጥበቃ ሥራውን ለማበረታታት ወሳኝ ሚና አለው።

#ዳጉ_ጆርናል

በካይሮ በሚገኝ መናፈሻ ውስጥ አህያ ወደ ዜብራነት ተቀይሮ መቅረቡ አከራከረ

​በግብፅ ካይሮ የሚገኘው 'ኢንተርናሽናል ጋርደን' የተሰኘው ማዘጋጃ ቤት መናፈሻ በአህያ ላይ ጥቁርና ነጭ ቀለም በመቀባት የዜብራ (የሜዳ አህያ) ማስመስያ አድርጎ ለጎብኚዎች አቅርቧል በሚል ከፍተኛ ክስ ቀረበበት። ድርጊቱ ይፋ የሆነው አንድ የመናፈሻው ጎብኚ የእንስሳውን ፎቶግራፍ በማህበራዊ ሚዲያ ላይ በማጋራት፣ በእንስሳው አካል ላይ ያሉት መስመሮች በቀለም የተቀቡ መሆናቸውን በመጠቆሙ ነው::

​ጉዳዩ በማህበራዊ ሚዲያ ላይ መነጋገሪያ ከሆነ በኋላ የመናፈሻው አስተዳደር ክሱን በቅድሚያ አስተባብሎ የነበረ ሲሆን፣ እንስሳው ትክክለኛ የሜዳ አህያ (ዜብራ) ነው ሲል ተከራክሯል። ሆኖም የእንስሳት ሳይንስ ባለሙያዎች ምስሉን ከተመለከቱ በኋላ፣ የእንስሳው ረጅም ጆሮ እና የፊት ቅርጽ ከሜዳ አህያ ይልቅ ከአህያ ባህሪ ጋር እንደሚመሳሰል በመጥቀስ አስተዳደሩ የሰጠውን ማብራሪያ ውድቅ አድርገውታል።

​አከራካሪው ክስተት ሌላ አቅጣጫ የያዘው የመናፈሻው አንድ ከፍተኛ ሀላፊ እንስሳው ቀለም የተቀባ አህያ መሆኑን ከተቀበሉ በኋላ ነው። ሆኖም ሀላፊው አክለው እንደገለጹት፤ ለተፈጠረው ስህተት መናፈሻው ቀጥተኛ ተጠያቂነት እንደሌለበት እና ጥፋቱ እንስሳቱን አቅርቦ ከነበረው አከፋፋይ ድርጅት በኩል የተፈጠረ መሆኑን አስታውቀዋል።

የአማራ ክልል ምክር ቤት የቢሮ ኃላፊዎች ሙሉ ሹመት‼

1. የሻለም ገዛኸኝ ዳምጠው (ዶ/ር) - ኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ቢሮ ኃላፊ፣
2. ጥላሁን ፈንታው ተሾመ - ገቢዎች ቢሮ ኃላፊ፣
3. መስፍን አበጀ ተፈራ (ዶ/ር) - ግብርና ቢሮ ኃላፊ፣
4. ጥላሁን ወርቅነህ ተክሌ - የትምህርት ቢሮ ኃላፊ፣
5. ሞላ መልካሙ ከበደ (ዶ/ር) - ከተማና መሰረተ ልማት ቢሮ ኃላፊ፣
6. ዳኝነት ፈንታው መኮንን (ዶ/ር) - ውኃና ኢነርጂ ቢሮ ኃላፊ፣
7. አታላይ ጥላሁን ጫኔ - ገንዘብ ቢሮ ኃላፊ፣
8. ዶ/ር ጋሻው ሙጬ አለምነው - እንስሳትና ዓሳ ሃብት ልማት ቢሮ ኃላፊ፣
9. እሸቱ የሱፍ አየለ (ዶ/ር) - ሰላምና ጸጥታ ቢሮ ኃላፊ፣
10. አባይ መንግስቴ ሰላምሰው - ኮሙኒኬሽን ቢሮ ኃላፊ፣
11. ባንቺአምላክ ገብረማርያም በላይ - ሲቪል ሰርቪስ እና ሰው ሃብት ቢሮ ኃላፊ፣
12. እንድሪስ አብዱ አሕመድ - ኢንዱስትሪና ኢንቨስትመንት ቢሮ ኃላፊ፣
13. አብዱልከሪም መንግሥቱ ይማም - ጤና ቢሮ ኃላፊ፣
14. መልካሙ ጸጋዬ ገላው - ባህል፣ ቱሪዝምና ስፖርት ቢሮ ኃላፊ፣
15. ኢብራሂም መሀመድ እንድሪስ (ዶ/ር) - ንግድና ገበያ ልማት ቢሮ ኃላፊ፣
16. ሲሳይ ዳምጤ አበባይ - መሬት ቢሮ ኃላፊ፣
17. ጋሻው አወቀ ትኩዬ (ዶ/ር) - መንገድ ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ ቢሮ ኃላፊ፣
18. ደመቀ ቦሩ (ዶ/ር) - ፕላንና ልማት ቢሮ፣
19. ተስፋሁን ዓለምነው ይስማው - የአካበቢ ጥበቃ ባለስልጣን ኃላፊ፣
20. ብርሃኑ ጎሹ አዘረፍ - ፍትህ ቢሮ ኃላፊ፣
21. ሃይሌ አበበ ብዙአየሁ - የማዕድን ቢሮ ኃላፊ፣
22. ስቡ ገበያው ታረቀ (ዶ/ር) - ስራና ክህሎት ቢሮ ኃላፊ፣
23. ብርቱካን ሲሳይ እንየው - ሴቶች፣ ወጣቶች እና ማኅበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኃላፊ ሆነው ተሸመዋል፡፡

Seledadotio
Seledadotio

የአማራ ክልል ምክር ቤት የክልሉን የአስፈጻሚ አካላት ሹመት አፀደቀ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 21፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የአማራ ክልል ምክር ቤት በ7ኛ የስራ ዘመን መስራች ጉባኤው በርዕሰ መስተዳድር አረጋ ከበደ የቀረቡለትን የክልሉን የአስፈጻሚ አካላት ሹመት አጽድቋል።

በዚህም መሰረት፡-

1. የክልሉ ግብርና ቢሮ ኀላፊ= ዶ/ር መስፍን አበጀ ተፈራ
2. የክልሉ ንግድና ገበያ ልማት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ኢብራሂም መሀመድ እንድሪስ
3. የክልሉ ኢንዱስትሪና ኢንቨስትመንት ቢሮ ኀላፊ - አቶ እንድሪስ አብዱ አህመድ
4. የክልሉ መሬት ቢሮ ኀላፊ - አቶ ሲሳይ ዳምጤ አበባዬ
5. የክልሉ ከተማና መሰረተ ልማት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ሞላ መልካሙ ከበደ

6. የክልሉ ውሃና ኢነርጂ ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ዳኝነት ፈንታ መኮነን
7. የክልሉ ማዕድን ቢሮ ኀላፊ = አቶ ሃይሌ አበበ ብዙዓየሁ
8. የክልሉ መንገድ፣ ትራንስፖርትና ሎጀስቲክስ ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ጋሻው አወቀ ትኩየ
9. የክልሉ ስራና ክህሎት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ስቡህ ገበያው ታረቀ
10. የክልሉ ገንዘብ ቢሮ ኀላፊ - አቶ አታላይ ጥላሁን ጫኔ

11. የክልሉ ገቢዎች ቢሮ - አቶ ጥላሁን ፈንታው ተሾመ
12 የክልሉ ትምህርት ቢሮ ኀላፊ - አቶ ጥላሁን ወርቅነህ ተክሌ
13. የክልሉ ጤና ቢሮ ኀላፊ - አቶ አብዱከሪም መንግስቱ ይማም
14. የክልሉ ፍትህ ቢሮ ኀላፊ - አቶ ብርሃኑ ጎሽም አዘረፍ
15. የክልሉ ሰላምና ጸጥታ ቢሮ - ዶ/ር እሸቱ የሱፍ አየለ

16. የክልሉ ሴቶች፣ ወጣቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኀላፊ - ወ/ሮ ብርቱካን ሲሳይ እንየው
17. የክልሉ መንግስት ኮሙዩኒኬሽን ቢሮ ኀላፊ - አቶ አባይ መንግስቴ ሰላምሰው
18. የክልሉ ሲቪል ሰርቪስና ሰው ሃብት ልማት ቢሮ ኀላፊ - ወ/ሮ ባንቻምላክ ገ/ማርያም በላይ
19. የክልሉ ፕላንና ልማት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ደመቀ ቦሩ ባህሩ
20. የአብክመ ባህል፣ ቱሪዝም እና ስፖርት ቢሮ ኀላፊ - አቶ መልካሙ ጸጋየ ገላው

21. የክልሉ እንስሳትና ዓሳ ሀብት ቢሮ ኀላፊ -ዶ/ር ጋሻው ሙጭ አለምነው
22. የክልሉ ኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር የሻለም ገዛኸኝ ዳምጠው
23. የክልሉ የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን - አቶ ተስፋሁን አለምነህ ይስማው በመሆን ተሹመዋል፡፡








የአማራ ክልል ምክር ቤት የክልሉን የአስፈጻሚ አካላት ሹመት አፀደቀ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 21፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የአማራ ክልል ምክር ቤት በ7ኛ የስራ ዘመን መስራች ጉባኤው በርዕሰ መስተዳድር አረጋ ከበደ የቀረቡለትን የክልሉን የአስፈጻሚ አካላት ሹመት አጽድቋል።

በዚህም መሰረት፡-

1. የክልሉ ግብርና ቢሮ ኀላፊ= ዶ/ር መስፍን አበጀ ተፈራ
2. የክልሉ ንግድና ገበያ ልማት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ኢብራሂም መሀመድ እንድሪስ
3. የክልሉ ኢንዱስትሪና ኢንቨስትመንት ቢሮ ኀላፊ - አቶ እንድሪስ አብዱ አህመድ
4. የክልሉ መሬት ቢሮ ኀላፊ - አቶ ሲሳይ ዳምጤ አበባዬ
5. የክልሉ ከተማና መሰረተ ልማት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ሞላ መልካሙ ከበደ

6. የክልሉ ውሃና ኢነርጂ ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ዳኝነት ፈንታ መኮነን
7. የክልሉ ማዕድን ቢሮ ኀላፊ = አቶ ሃይሌ አበበ ብዙዓየሁ
8. የክልሉ መንገድ፣ ትራንስፖርትና ሎጀስቲክስ ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ጋሻው አወቀ ትኩየ
9. የክልሉ ስራና ክህሎት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ስቡህ ገበያው ታረቀ
10. የክልሉ ገንዘብ ቢሮ ኀላፊ - አቶ አታላይ ጥላሁን ጫኔ

11. የክልሉ ገቢዎች ቢሮ - አቶ ጥላሁን ፈንታው ተሾመ
12 የክልሉ ትምህርት ቢሮ ኀላፊ - አቶ ጥላሁን ወርቅነህ ተክሌ
13. የክልሉ ጤና ቢሮ ኀላፊ - አቶ አብዱከሪም መንግስቱ ይማም
14. የክልሉ ፍትህ ቢሮ ኀላፊ - አቶ ብርሃኑ ጎሽም አዘረፍ
15. የክልሉ ሰላምና ጸጥታ ቢሮ - ዶ/ር እሸቱ የሱፍ አየለ

16. የክልሉ ሴቶች፣ ወጣቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኀላፊ - ወ/ሮ ብርቱካን ሲሳይ እንየው
17. የክልሉ መንግስት ኮሙዩኒኬሽን ቢሮ ኀላፊ - አቶ አባይ መንግስቴ ሰላምሰው
18. የክልሉ ሲቪል ሰርቪስና ሰው ሃብት ልማት ቢሮ ኀላፊ - ወ/ሮ ባንቻምላክ ገ/ማርያም በላይ
19. የክልሉ ፕላንና ልማት ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር ደመቀ ቦሩ ባህሩ
20. የአብክመ ባህል፣ ቱሪዝም እና ስፖርት ቢሮ ኀላፊ - አቶ መልካሙ ጸጋየ ገላው

21. የክልሉ እንስሳትና ዓሳ ሀብት ቢሮ ኀላፊ -ዶ/ር ጋሻው ሙጭ አለምነው
22. የክልሉ ኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ቢሮ ኀላፊ - ዶ/ር የሻለም ገዛኸኝ ዳምጠው
23. የክልሉ የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን - አቶ ተስፋሁን አለምነህ ይስማው በመሆን ተሹመዋል፡፡

በባብሌ ዝሆኖች መጠለያ የደረሰው ሕገ-ወጥ ሰፈራ በሰው እና እንስሳት ላይ አደጋ መደቀኑ ተገለጸ

👉ዝሆኖች የ4 ሰዎች ህይወት አጥፍተዋል ተብሏል

በኦሮሚያ እና በሶማሌ ክልሎች አዋሳኝ በሚገኘው የባብሌ ዝሆኖች መጠለያ በደረሰ ሕገ-ወጥ ሰፈራ ምክንያት ዝሆኖች ከመኖሪያ ስፍራቸው ወጥተው በሰውና እንስሳት ላይ አደጋ መደቀናቸውን የኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን ለአሐዱ ሬድዮ አስታውቋል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን፣ "የመጠለያው ዋና የዝሆኖች መራቢያና ማረፊያ ስፍራ በሕገ-ወጥ ሰፋሪዎች በመያዙ ዝሆኖቹ ከመጠለያቸው ለመውጣት ተገደዋል" ብለዋል። በዚህም ምክንያት በተጠናቀቀው የ2018 በጀት ዓመት ወደ ምስራቅ ሐረርጌ አካባቢ በመግባታቸው የ4 ሰዎችን ሕይወት ማለፉን አብራርተዋል።

ችግሩን ለመፍታት በ2013 ዓ.ም. በተደረገ ጥረት በኦሮሚያ በኩል የነበሩ ከ760 በላይ አባወራዎችን ማስወጣት ቢቻልም፤ በሶማሌ ክልል በኩል ተመሳሳይ የተቀናጀ ሥራ ባለመሠራቱ ሰፋሪዎቹ በአጭር ጊዜ ውስጥ ተመልሰው መግበታቸውን ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ ጠቁመዋል።

አክለውም፤ ሕገ-ወጥ ሰፈራውና ውጥረቱ በሰው ላይ ብቻ ሳይሆን በዝሆኖቹም ሕይወት ላይ አደጋ እያደረሰ እንደሚገኝ ገልጸዋል።

ይህንን ዘላቂ ችግር ለመፍታት የሁለቱም ክልሎች ከፍተኛ አመራሮችና ፕሬዝዳንቶች የጋራ እቅድ ነድፈው ወደ ሥራ መግባት እንዳለባቸው ጥሪ አቅርበዋል።

በወልደሐዋርያት ዘነበ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

በባቢሌ፣ ነጭ ሳር እና አዋሽ ፓርኮች ላይ የተደቀኑ ችግሮችን በዘላቂነት ለመፍታት እንቅስቃሴ ተጀመረ

በሁለት ክልሎች አዋሳኝ ወሰኖች ላይ በሚገኙ ብሔራዊ ፓርኮች ላይ የሚታዩ የሕገ-ወጥ ሰፈራ፣ የደን ጭፍጨፋ እና የይገባኛል ጥያቄዎችን በዘላቂነት ለመፍታት የሚያስችል እንቅስቃሴ መጀመሩን የኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን ለአሐዱ ሬድዮ አስታውቋል።

"እንደ ባብሌ ዝሆኖች መጠለያ፣ ነጭ ሳር እና አዋሽ ባሉ ፓርኮች አካባቢ የጸጥታ ችግሮች፣ ሕገ-ወጥ ሰፈራዎች እና የቦታ ሽሚያዎች በስፋት ይስተዋላሉ" ሲሉ ለአሐዱ ሬድዮ የተናገሩት የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን ናቸው::

አቶ ሰለሞን ችግሩን ለመፍታት የክልሎች ከፍተኛ አመራሮች የሚሳተፉበት የጋራ እቅድ ተነድፎ ወደ ተግባር ሊገባ እንደሆነ ተናግረዋል።

በነጭ ሳር ብሔራዊ ፓርክ በጋሞ ዞን በኩል የተሻለ ጥበቃ እና መሻሻል መኖሩ የተገለጸ ሲሆን፤ በኦሮሚያና ጉጂ በኩል ግን አሁንም የደን ጭፍጨፋ እና ሕገ-ወጥ ሰፈራዎች በስፋት እየተበራከቱ መምጣታቸውን ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

በአካባቢው ባለው የጸጥታ ሁኔታ ምክንያት የፓርክ ጥበቃ ለማድረግ እና ሕግ የማስከበር ሥራ ለመሥራት መቸገራቸውንም አክለዋል።
ቀደም ሲል በመንግሥት በኩል የተካሄዱ የሕግ ማስከበር ሥራዎች ቢኖሩም ችግሩ መልሶ የማያንሰራራበት ዘላቂ መፍትሔ ያስፈልገዋል ብለዋል።

ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ አክለውም የዱር እንስሳት ድንበር እና ብሔር የላቸውም ብለዋል። እነዚህ ቦታዎች ብሔራዊ ፓርክ ሆነው መከለላቸው ራሱ ለክልሎቹ ይገባኛል ጥያቄ እና የግዛት ሽሚያ ትክክለኛው መድኃኒት መሆኑን አስረድተዋል።

ባለሥልጣኑ ከቱሪዝም ሚኒስቴር፣ ከሚመለከታቸው የክልል ፕሬዝዳንቶች እና አመራሮች ጋር በመቀናጀት በተያዘው የበጀት ዓመት ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት እንደሚሠራ ገልጸዋል።

በወልደሐዋርያት ዘነበ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

በብሔራዊ ፓርኮች ይፈጸም የነበረው ሕገ-ወጥ አደን መቆሙን የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታወቀ

በ2018 በጀት ዓመት በኢትዮጵያ ብሔራዊ ፓርኮች እና የዱር እንስሳት መጠለያዎች ይፈጸም የነበረው ሕገ-ወጥ አደን ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ መቆሙን የኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን ገልጿል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን፣ ቀደም ሲል ከውጭ ሀገር ሕገ-ወጥ አጋፋሪዎች እና የ'ኮንትሮባንድ' ሰንሰለቶች ጋር በተያያዘ በዝሆኖች ላይ ከፍተኛ ግድያ ይፈጸም እንደነበር አስታውሰው፣ የዝሆን ጥርስ ንግድ እንቅስቃሴም እንደ ትልቅ ስጋት ተደቅኖ መቆየቱን ተናግረዋል።

ሆኖም በተጠናቀቀው የ2018 በጀት ዓመት ከየደረጃው አመራሮች እና ከሕብረተሰቡ ጋር በተሠራ የግንዛቤ ማስጨበጥ እንዲሁም የሕግ የማስከበር ሥራ ሕገ-ወጥ አደኑን ማስቆም ተችሏል።

በተለይም በሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በዋልያ ላይ ይፈጸም የነበረውን አደን አካባቢው የሚገኘው ሕብረተሰብ ድርጊቱን ከሃይማኖትና ባህል የወጣ ነው በማለት በማወገዙ አደኑ ሙሉ በሙሉ እንዲቆም ማድረጉን ጠቁመዋል።

ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ አክለውም፤ የዱር እንስሳትን እና መኖሪያ አካባቢያቸውን መጠበቅ ለሀገር ህልውና፣ ለአካባቢ ጥበቃና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል።

በየደረጃው የሚገኘው አመራርና ሕብረተሰብ ይህንን የተፈጥሮ ሀብት የመጠበቅና የመንከባከብ ኃላፊነቱን በመወጣት ከባለሥልጣኑ ጎን እንዲሰለፍ ጥሪ አቅርበዋል።

በወልደሐዋርያት ዘነበ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

"ለኤል-ኒኖ ቅድመ ጥንቃቄ የሚውል 1 ዶላር እስከ 7 ዶላር የሚያክል ኪሳራን ያድናል" - ICPAC

⚫ኤል-ኒኖ በሀገር አቀፍ ደረጃ በ37 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 178 ወረዳዎች ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል።

የኢጋድ የአየር ንብረት ትንበያና አገልግሎት ማዕከል (ICPAC) በቅርቡ በአዲስ አበባ ላይ ያካሄደውን ጉባኤ ተከትሎ ባወጣው "የኤል-ኒኖ ቅድመ-ዝግጅት ጥሪ" ሰነድ የቅድመ-ዝግጅት ሥራዎች እንዲጠናከሩ አሳሰበ።

በሰነዱ ላይ እንደተቀመጠው  ቅድመ-ጥንቃቄ እርምጃ ላይ የሚውል 1 የአሜሪካ ዶላር ኪሳራን ለመከላከል እስከ 7 ዶላር ድረስ የማዳን አቅም እንዳለው ጠቅሷል።

በምስራቅ አፍሪካ ሁለት አይነት ተቃራኒ የሆኑ ከባድ የአየር ንብረት አደጋዎች መደቀናቸውን ያሳወቀው ማዕከሉ ከግንቦት እስከ ነሐሴ 2026 ባሉት ወራት በሰሜን ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኤርትራ፣ ጅቡቲ እና ሶማሊያ ከፍተኛ የዝናብ እጥረት በመመዝገቡ የድርቅ አደጋ ተደቅኗል።

ከጥቅምት እስከ ታኅሳስ ወቅት ባለው ደግሞ ከመደበኛ በላይ ዝናብ የመታየት ከፍተኛ እድል ያለባቸውን አካባቢዎች የለየ ሲሆን በዚህም በደቡብ ኢትዮጵያ፣ መካከለኛ እና ደቡብ ሶማሊያ እንዲሁም ሰሜን ምሥራቅ ኬንያ ከፍተኛ ዝናብ፣ የጎርፍ መሬት መንሸራተት እና የሰውና እንስሳት በሽታዎች ስጋት ጨምሯል።

የኢትዮጵያ አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን መረጃ መሰረት፥ ደግሞ ኤል-ኒኖ በሀገር አቀፍ ደረጃ በ37 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 178 ወረዳዎች ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል ትንበያ መኖሩን ገልጸው፣ በየደረጃው ካሉ አካላት ጋር በቅንጅት ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን ይገልጻል።

ኮሚሽኑ፤ ለ2019 ዓ.ም የበጋ ወቅት (ጥቅምት-ጥር) ያወጣው "የጎርፍ አደጋ ስጋት ቅድመ-ማስጠንቀቂያ" ላይ የሸበሌ፣ የገናሌ ደዋ፣ የኦሞ ጊቤ፣ የቢላቴ፣ የባሮ እና የአዋሽ ወንዞች ተፋሰሶች በተለይ ለጎርፍ አደጋ የተጋለጡ መሆናቸውን ገልጿል።

በክልል ደረጃም፤ በሶማሌ፣ ኦሮሚያ፣ ደቡብ ኢትዮጵያ፣ ሲዳማ፣ መካከላዊ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ምዕራብ እና ጋምቤላ ክልሎች ውስጥ የሚገኙ ዝቅተኛና ቆላማ ወረዳዎች ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸው መሆናቸውን ለይቷል።

የኢትዮጵያ ሚቲዎሮሎጂ ኢንስቲትዩት ለወቅታዊ ትንበያ በሚጠቀምበት ከ8 ዞናዊ አከባቢዎች መካከል በደቡብና ደቡባዊ ምሥራቅ ኢትዮጵያ ክፍሎች ላይ ከመደበኛ በላይ ዝናብ የማስተናገድ እድሉ ከፍተኛ ነው ተብሏል።

የቅድመ-ማስጠንቀቂያ ስርዓቶችን መዘርጋት፤ ከጎርፍ ጋር ተያይዘው የሚመጡ ወረርሽኞችን ለመከላከል የጤና ሥርዓቶችን ማጠንከር፤ የአደጋ ምላሽ ዝግጁነትን ማሳደግ፤ ወቅታዊ መረጃን ማድረስ ላይ የሚመለከታቸው አካላት እንዲሰሩ ጥሪ ቀርቧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@TikvahethMagazine

በሰሜን ሸዋ ዞን ከ3.4 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ የደለቡ የእርድ እንስሳት እንደላሉ ተነገረ።
 
የሰሜን ሸዋ ዞን ለመስቀል በዓል ለአዲስ አበባ እና ለሸገር ከተማ ነዋሪዎች በቀን ከ10 ሺሕ በላይ የእርድ እንስሳት እያቀረበ መሆኑን የዞኑ ግብርና ልማት ጽህፈት ቤት አስታውቋል፡፡
 
በሰሜን ሸዋ ዞን ከ1.4 ሚሊዮን በላይ የደለቡ ሠንጋዎች፣ 1.4 ሚሊዮን የሚሆኑ በጎች እና  ከ519 ሺሕ በላይ ፍየሎች ባጠቃላይ ከ3.4 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ የደለቡ የእርድ እንስሳት  መመዝገባቸውን የዞኑ ግብርና ልማት ፅህፈት ቤት የእንስሣት ዝርያ ማሻሻያና ማደለብ ቴክሎነጂ ማስፋፍያ ባለሞያ ወይዘሮ ሽብሬ ፍቃዴ ለብስራት ሬድዮ ተናግረዋል፡፡
 
የገበያ ዋጋ ለማረጋጋትም በሬ እንደየደረጃቸው ከ150 ሺሕ እስከ 370 ሺሕ ብር፤ በግ እና ፍየል ከ15 ሺሕ እስከ 30 ሺሕ ብር ድረስ እየተሸጡ ይገኛሉም ተብላል ።የመኖ ውድነት፣ የገበያ መዋዠቅ እና የበሽታ አደጋዎች በዋናነት የተጠቀሱ የዘርፉ ችግሮች መሆናቸውን የተናገሩት ባለሙያዋ ወይዘሮ ሽብሬ  አዘውትሮ ክትባት በመስጠት ጥንቃቄ እየተደረገ ነውም ብለዋል።
 
ለበዓሉ ከሚቀርቡት እንስሳት መካከል አብዛኛውን ድርሻ የሚወስዱት በጎች እና ሰንጋዎች ሲሆኑ፣ ህብረተሰቡ በጋራ ለሚያከናውነው እርድ ለስላሳ ቀይ ስጋ ያላቸው የኮርማ በሬዎች ተመራጭ መሆናቸው ተገልጿል።

#ዳጉ_ጆርናል

"ከሰው ልጅ ቀድመው ባህላዊ መድኃኒትን የተጠቀሙት ዝሆኖች ናቸው!"—ጥናት
#ethiopia | "ዝሆኖች ታመው ህክምና ለመውሰድ ወደ ፋርማሲ አይሄዱም ነገር ግን በተፈጥሮ የተሰጣቸውን አስገራሚ ጥበብ ይጠቀማሉ ሲል አዲስ ጥናት አመለከተ።

ይህ ግኝት እንስሳት በተፈጥሯዊ እውቀታቸው እራሳቸውን የሚያክሙበትን "ዙፋርማኮኖሲ" የተሰኘውን የሳይንስ ዘርፍ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግር እና የስነ-ሕይወት ተመራማሪዎችን በእጅጉ ያስደመመ ሆኗል።

የሰው ልጅ የባህል መድኃኒቶችን በመጠቀም በሽታን ከመከላከልና ከመፈወስ ቀደመው የተገኙት የአፍሪካ ዝሆኖች መሆናቸውን የሚያመላክት አዲስና አስገራሚ ሳይንሳዊ ግኝት ይፋ ሆነ።

በኬንያ እና በኡጋንዳ ድንበር አቅራቢያ በሚገኘው የታዋቂው ኤልጎን ተራራ አካባቢ በተደረገው በዚህ ጥናት

ይህ ጥናት አካባቢውን ጠንቅቀው የሚያውቁ የአካባቢው ነዋሪዎችን እና የዱር እንስሳት ጠባቂዎችን በመጠየቅ የተሰራ ነው።

ዝሆኖቹ ነፍሰ ጡር ዝሆኖችን ለመርዳት ልዩ የመድኃኒትነት ባህሪ ያላቸውን ዕፅዋት ከመሬትና ከዛፍ ላይ ቆርጠው እንደሚያቀርቡም አሳይቷል።

ዝሆኖቹ የሆድ ሕመም ሲያጋጥማቸው ውስጣዊ ጥገኛ ተህዋሲያንን ለማስወገድ እና የወሊድ ጊዜያቸው ሲደርስ ምጥ ለማቃለል እንደሚጠቀሙ ነው የተገለፀው።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #elephant #elephantresearch #zoopharmacognosy #animalselfmedication #wildlife







\

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ በንግድ፣ በአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) እና በኢራን ጦርነት ዙሪያ ትኩረቱን ያደረገ ከፍተኛ ውይይት ሐሙስ ዕለት በዋይት ሀውስ ማካሄድ ጀምረዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ቻይናዊውን አቻቸውን አየር ማረፊያ ድረስ በመገኘት በወታደራዊ ትርኢት የታጀበ ልዩ አቀባበል ያደረጉላቸው ሲሆን፣ ውይይታቸው ለቀጣዮቹ አስርት ዓመታት ሰላም እና ብልጽግናን እንደሚያመጣ ገልጸዋል።

በውይይቱ ዋነኛ አጀንዳ በሆነው የንግድ ግንኙነት፣ ሁለቱ ሀገራት የነበራቸውን ጊዜያዊ የንግድ ስምምነት (የአሜሪካ የታሪፍ ቅነሳ እና የቻይና ማዕድናት ኤክስፖርት ክልከላ ማንሳትን ያካተተ) እስከ ጥር 10 ቀን ድረስ ለተጨማሪ ሁለት ወራት ለማራዘም መስማማታቸውን የአሜሪካ የግምጃ ቤት ጸሐፊ ስኮት ቤሰንት አስታውቀዋል። በሌላ በኩል ፕሬዝዳንት ትራምፕ "ሱፐር ኢንተለጀንስ" (ቴክኖሎጂ አሁን ባለበት ነጻ ዕድገት እንዲቀጥል ፍላጎት እንዳላቸው ሲገልጹ፣ ፕሬዝዳንት ሺ በበኩላቸው ቴክኖሎጂው የሰዎችን ደህንነት በጠበቀና በሰው ልጆች ቁጥጥር ስር መዋል እንዳለበት አሳስበዋል።

ከዚህም በተጨማሪ መሪዎቹ ቻይና ዋነኛ የንግድ አጋር ከሆነችላት ኢራን ጋር በተያያዘ፣ አሜሪካ በቅርቡ በጀመረችው የማዕቀብ ዘመቻ እና በቀጠናው ጦርነት ዙሪያ ይመክራሉ። የሁለቱን ሀገራት ጤናማ የውድድር መንፈስ ያወደሱት ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ የዲፕሎማሲ ግንኙነቱን ይበልጥ ለማጠናከር ቻይና በቅርብ ቀናት ውስጥ ሁለት ፓንዳዎችን በጆርጂያ ለሚገኘው የአትላንታ የእንስሳት መጠለያ እንደምትልክ አብስረዋል።







(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u12e8u12a0u121cu122au12abu12cd u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u12f6u1293u120du12f5 u1275u122bu121du1355 u12a5u1293 u12e8u127bu12edu1293u12cd u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u123a u1302u1295u1352u1295u130d u1260u1295u130du12f5u1363 u1260u12a0u122du1272u134au123bu120d u12a2u1295u1270u1208u1300u1295u1235 (AI) u12a5u1293 u1260u12a2u122bu1295 u1326u122du1290u1275 u12d9u122au12eb u1275u12a9u1228u1271u1295 u12ebu12f0u1228u1308 u12a8u134du1270u129b u12cdu12edu12edu1275 u1210u1219u1235 u12d5u1208u1275 u1260u12cbu12edu1275 u1200u12cdu1235 u121bu12abu1204u12f5 u1300u121du1228u12cbu120du1362 u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u1275u122bu121du1355 u127bu12edu1293u12cau12cdu1295 u12a0u127bu1278u12cdu1295 u12a0u12e8u122d u121bu1228u134au12eb u12f5u1228u1235 u1260u1218u1308u1298u1275 u1260u12c8u1273u12f0u122bu12ca u1275u122du12a2u1275 u12e8u1273u1300u1260 u120du12e9 u12a0u1240u1263u1260u120d u12ebu12f0u1228u1309u120bu1278u12cd u1232u1206u1295u1363 u12cdu12edu12edu1273u1278u12cd u1208u1240u1323u12eeu1279 u12a0u1235u122du1275 u12d3u1218u1273u1275 u1230u120bu121d u12a5u1293 u1265u120du133du130du1293u1295 u12a5u1295u12f0u121au12ebu1218u1323 u1308u120du1338u12cbu120du1362

u1260u12cdu12edu12edu1271 u12cbu1290u129b u12a0u1300u1295u12f3 u1260u1206u1290u12cd u12e8u1295u130du12f5 u130du1295u1299u1290u1275u1363 u1201u1208u1271 u1200u1308u122bu1275 u12e8u1290u1260u122bu1278u12cdu1295 u130au12dcu12ebu12ca u12e8u1295u130du12f5 u1235u121du121du1290u1275 (u12e8u12a0u121cu122au12ab u12e8u1273u122au134d u1245u1290u1233 u12a5u1293 u12e8u127bu12edu1293 u121bu12d5u12f5u1293u1275 u12a4u12adu1235u1356u122du1275 u12adu120du12a8u120b u121bu1295u1233u1275u1295 u12ebu12abu1270u1270) u12a5u1235u12a8 u1325u122d 10 u1240u1295 u12f5u1228u1235 u1208u1270u1328u121bu122a u1201u1208u1275 u12c8u122bu1275 u1208u121bu122bu12d8u121d u1218u1235u121bu121bu1273u1278u12cdu1295 u12e8u12a0u121cu122au12ab u12e8u130du121du1303 u1264u1275 u1338u1210u134a u1235u12aeu1275 u1264u1230u1295u1275 u12a0u1235u1273u12cdu1240u12cbu120du1362 u1260u120cu120b u1260u12a9u120d u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u1275u122bu121du1355 \

የሀገሪቱን 14 በመቶ የቆዳ ሽፋን በሚሸፍኑት 29 ብሔራዊ ፓርኮች ሰውሰራሽ አደጋ እየጨመረ እንደሆነ ተገለጸ

መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም.  (አሐዱ ሬዲዮ) በኢትዮጵያ የሀገሪቱን ከ14 በመቶ በላይ የቆዳ ሽፋን በሚሸፍኑ 29 ብሔራዊ ፓርኮች እና የዱር እንስሳት መጠለያዎች ላይ የሚፈጸሙ ሕገ-ወጥ ድርጊቶች ሰው ሰራሽ አደጋዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እንዲጨምሩ ማስገደዱን የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታውቋል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን፤ "ሕገ-ወጥ ሰፈራ፣ ያልተቀናጀ የልማት እና የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ፣ ሕገ-ወጥ እርሻ እና አደን እንዲሁም በበጋ ወቅት በሰው ሰራሽ ምክንያት የሚነሱ የሰደድ እሳቶች በፓርኮቹ ህልውና ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅነዋል" ሲሉ ለአሐዱ ሬድዮ ተናግረዋል።

ምክትል ዳይሬክተሩ አክለውም፣ "የአካባቢው ሕብረተሰብ እና አመራሩ የዱር እንስሳት መኖሪያ ቦታዎችን ወደ እርሻ መሬትነት ለመቀየር የሚያደርጉት እንቅስቃሴ የግንዛቤ እጥረት ያለበት እና ለተፈጥሮ ሀብቱ ጥበቃ ተፎካካሪ ስጋት የሆነ ተግባር ነው" ብለዋል።

ባለሥልጣኑ እነዚህን የተደቀኑ አደጋዎች ለመግታት እና የተፈጥሮ ሀብቱን ለመጠበቅ በየደረጃው ከሚገኙ አካላት ጋር የግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎችን መስራት እና የጋራ ጥበቃን ማጠናከር የሚሉ ሁለት ዋና ዋና የመፍትሔ አቅጣጫዎችን ይዞ እየሰራ ይገኛል ተብሏል።

ደኖቹ እና የዱር እንስሳት መኖሪያዎቹ የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም ከፍተኛ አስተዋጽኦ የሚያበረክቱ መሆናቸውን ያስገነዘቡት አቶ ሰለሞን፣ በባሌ ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በአመራሩ እና በሕብረተሰቡ ቅንጅት የተከናወነው የጋራ ጥበቃ ስራ በጥሩ አርአያነት ወደ ሌሎች ፓርኮችም ሊሰፋ እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

በወልደሐዋርያት ዘነበ
 
#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

የ'ኤልኒኖን' ተጽዕኖ ለመቋቋም እና የዱር እንስሳትን ለመታደግ የሚያስችሉ የቅድመ ዝግጅት ስራ እየተከናወነ እንደሆነ ተገለጸ

መስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም.  (አሐዱ ሬዲዮ) የ'ኤልኒኖ' የአየር ንብረት መዛባት በብሔራዊ ፓርኮችና ብርቅዬ የዱር እንስሳት ላይ የሚያደርሰውን አደጋ ለመከላከል የቅድመ ዝግጅት ስራዎች እየተከናወኑ እንደሆነ የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታውቋል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን እንደተናገሩት፣ ስራው በዋና ዋና የዱር እንስሳት መጠለያዎች ላይ ትኩረት አድርጎ እየተከናወነ ይገኛል።

ድርጊቱ ከቱሪዝም ዘርፍ የሚገኘው የውጭ ምንዛሬ ገቢ በተፈጥሮ እና ሰው ሰራሽ ተጽዕኖዎች እንዳይቋረጥ ለማድረግ ያለመ መሆኑን ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

በተለይም በበጋ ወቅት በድርቅ በሚጠቁ አካባቢዎች የሚገኙ የዱር እንስሳትን ለመታደግ ሰፊ ዕቅድ ተይዞ ወደ ተግባር ተገብቷል።

በአዋሽ ብሔራዊ ፓርክ በቅርቡ በተዘረጋው የ50 ኪሎ ሜትር አጥር ምክንያት እንስሳቱ ወደ ወንዝ ወርደው ውሃ እንዳያጡ ከቱሪዝም ሚኒስቴር ጋር በመቀናጀት ከወንዙ በቧንቧ ውሃ የመሳብ ስራ እየተከናወነ ነው።

ከፍተኛ የውሃ እጥረት በሚያጋጥምበት የስንቅሌ ቆርኬዎች መጠለያ ከሲዳማ ክልል ጋር በመተባበር የውሃ መስመር በመዘርጋት የውሃ ገንዳዎችን የመስራት ስራ ተጀምሯል ተብሏል።

ባለፈው የድርቅ ወቅት በከፍተኛ ሁኔታ ተጎድቶ በነበረው የቦረና ብሔራዊ ፓርክም ከአጋር ድርጅቶች ጋር በመቀናጀት ተመሳሳይ የውሃ አቅርቦት የማመቻቸት ጥረት እየተደረገ ይገኛል።

የተፈጥሮ ሀብቱን ለመጠበቅ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም በየደረጃው ከሚገኙ የመንግሥት አመራሮች እና ከሕብረተሰቡ ጋር የግንዛቤ ፈጠራ ስራዎች በስፋት እየተከናወኑ እንደሚገኝም አቶ ሰለሞን መኮንን አብራርተዋል።

ወልደሐዋርያት ዘነበ
#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ
ፌስቡክ ገጽ፡- https://web.facebook.com/a...
ቴሌግራም ገጽ፡- https://t.me/ahaduradi

አዲስ አበባ ከ116 ዓመታት በፊት
— በ1910 የነበረችው ከተማ በአንድ ፎቶ

* ከዛሬ 116 ዓመታት በፊት፣ በ1910 ዓ.ም. አዲስ አበባ እንዴት ትመስል ነበር?
#ኢትዮጵያ | #አዲስአበባ
#ethiopia | ዛሬ በብዙ ፎቅ ሕንፃዎች፣ በሰፊ መንገዶች፣ በተጨናነቀ ትራፊክ እና በሚሊዮኖች ነዋሪዎች የምናውቃት አዲስ አበባ፣ ከአንድ መቶ ዓመት በላይ በፊት ፈጽሞ የተለየች ከተማ ነበረች።

ከላይ የሚታየው ፎቶ “Addis Abeba (1910)” በሚል ጽሑፍ የተመዘገበ ሲሆን፣ በዚያን ዘመን የከተማዋን የመሬት አቀማመጥ፣ የመኖሪያ ሰፈሮችን እና የመንገድ አወቃቀርን ለመመልከት የሚያስችል ውድ የታሪክ ምስል ነው።

ከተማ ከመሆኗ በፊት የንጉሣዊ ሰፈር

አዲስ አበባ መሠረቷ በ1886 ዓ.ም. አካባቢ ነው። አፄ ምኒልክ ከእቴጌ ጣይቱ ጋር ከኢንጦጦ ወደ ታችኛው ሜዳማ አካባቢ መውረዳቸው አዲስ አበባ የምትባለውን አዲስ ሰፈር መመሥረት አስችሏል። የከተማዋ መጀመሪያ አወቃቀር እንደዛሬው በተዘረጋ የከተማ ፕላን ሳይሆን በንጉሣዊ ካምፕና በተለያዩ የመኳንንት ሰፈሮች ዙሪያ የተገነባ ነበር።

በዚያን ዘመን “ሰፈር” የሚለው ቃል በከተማዋ አወቃቀር ውስጥ ትልቅ ሚና ነበረው። የተለያዩ መኳንንት፣ የጦር መሪዎች፣ ቤተ-ክህነት እና ሌሎች ባለሥልጣናት የራሳቸው አካባቢ ይኖራቸው ነበር። ከእነዚህ ሰፈሮች በኋላ የዛሬዋ አዲስ አበባ አስፋፍታ ወጣች።

1910፤ ከተማዋ እየተቀየረች የነበረችበት ዘመን

ይህ ፎቶ የተነሳበት 1910 አካባቢ አዲስ አበባ ከወታደራዊ ካምፕ መልክ ወደ ቋሚ ከተማ እየተለወጠች የነበረችበት ወቅት ነው።

በዚያን ጊዜ የከተማዋ ብዙ ክፍል በባህላዊ የኢትዮጵያ ቤቶችና በትንንሽ ሰፈሮች የተሞላ ነበር። ከተማዋ ከዛሬው አንፃር ሲታይ በጣም ዝቅተኛ የሕንፃ እፍጋት ነበራት፤ በብዙ አካባቢዎችም ቤቶች በሰፊ ክፍት መሬት መካከል ተበታትነው ይታዩ ነበር።

በ1910 አዲስ አበባ ወደ 65,000 ነዋሪዎች እንደነበሯት የUN-Habitat የታሪካዊ የሕዝብ ቁጥር ሰንጠረዥ ያሳያል።

ይህን ቁጥር ከዛሬዋ አዲስ አበባ ጋር ማነፃፀር የከተማዋ የሕዝብ እና የከተማ ስፋት እድገት ምን ያህል እንደነበር ያሳያል።

በፎቶው ውስጥ የሚታየው ምንድን ነው?

የፎቶው በጣም አስደናቂ ገጽታ የከተማዋ የተፈጥሮ መልክ ነው።

ከፊት ለፊት እና በመካከለኛው ክፍል የሚታየው ሰፊ መሬት በአረንጓዴ ሳርና በእርሻ መሬት የተሸፈነ ይመስላል። በመካከሉም አንድ የተዘረጋ የአፈር መንገድ ይታያል።

ዛሬ በአስፋልት መንገድ፣ በትራፊክ መብራትና በብዙ መኪኖች የምናውቀው የመንገድ ሕይወት በዚያን ጊዜ በፈረስ፣ በእግረኛ እና በእንስሳት መጓጓዣ የሚታወቅ ነበር።

በርቀት የሚታዩት ባህላዊ ቤቶችም የዚያን ዘመን የከተማ ኑሮ ገጽታ ያሳያሉ።

ከ“ጎጆዎች ከተማ” ወደ ዘመናዊት መዲና

በ20ኛው መቶ ዘመን መጀመሪያ አዲስ አበባ የኢትዮጵያ የፖለቲካ፣ የንግድና የዲፕሎማሲ ማዕከል እየሆነች መጣች።

ከአድዋ ድል በኋላም ከተማዋ የበለጠ የንግድና የውጭ ግንኙነት ማዕከል ሆነች። የተለያዩ የውጭ ነጋዴዎችና ዲፕሎማቲክ ልዑካን መምጣት ጀመሩ። የብሪታንያ፣ የፈረንሳይ፣ የጣሊያን እና የሩሲያ ልዑካን በከተማዋ መስፈር ጀመሩ።

በ1910 ብቻ የከተማዋ ሕይወት ወደ ዘመናዊነት የሚያመሩ አዳዲስ ተቋማትን ማየት ጀምሮ ነበር። በዚያን ዘመን የቴሌግራፍ ጽሕፈት ቤት፣ የአቢሲኒያ ባንክ እና የጉምሩክ ጽሕፈት ቤት ከተማዋ ውስጥ ከተመሠረቱ አዳዲስ ተቋማት መካከል ነበሩ።

በዚያን ዘመን ካሜራ እንዴት ደረሰ?

የዚህ ፎቶ ዋጋ የሚጨምረው ከመልክዓ ምድሩ በላይ ነው። ካሜራ በኢትዮጵያ በተስፋፋበት የመጀመሪያ ዘመን የተነሳ ምስል ነው።

የታሪክ ተመራማሪው ሪቻርድ ፓንክረስት በሚያቀርበው የቀደምት ፎቶግራፍ ታሪክ ላይ፣ ጣሊያናዊው ጋዜጠኛ አርኖልዶ ቺፖላ (Arnoldo Cipolla) በ1910 ከኤርትራ ወደ አዲስ አበባ መጥቶ ከ150 በላይ ፎቶግራፎችን እንዳነሳ ይጠቀሳል። ፎቶግራፎቹም አዲስ አበባን፣ የንጉሣዊ ቤተ-መንግሥትን፣ የንጉሥ ምኒልክንና እቴጌ ጣይቱን ጨምሮ የዚያን ዘመን የኢትዮጵያ ሕይወት ይመዘግቡ ነበር።

በተጨማሪም የአሜሪካ የኮንግረስ ቤተ-መጻሕፍት ከ1900 ጀምሮ የአዲስ አበባ ታሪካዊ ፎቶግራፎችን በስብስቡ ውስጥ ይዟል።

የውጭ ልዑካን መገኘት

1910 አዲስ አበባ ቀስ በቀስ የአፍሪካ የዲፕሎማሲ ማዕከል ወደምትሆንበት መንገድ ላይ ነበረች።

ለምሳሌ፣ በ1910 በአዲስ አበባ የብሪታንያ ልዑካን ቤት ባህላዊ የኢትዮጵያ ቱኩሎችን እንደ ጊዜያዊ መስሪያ ቤት ይጠቀም እንደነበር የታሪካዊ ምስል መዝገቦች ያሳያሉ።

ይህ በዚያን ዘመን የአዲስ አበባ ሕንፃ ባህል እና የውጭ ዲፕሎማሲ መስፋፋት እንዴት አብረው እየተጓዙ እንደነበር ያሳያል።

1910 አዲስ አበባ እና ዛሬዋ አዲስ አበባ

ከላይ ያለውን ፎቶ ዛሬ ከምናውቃት አዲስ አበባ ጋር ስናነፃፅር፣ የከተማ ለውጥ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያ የዘመናዊነት ጉዞ በምስል ይታየናል።

1910 — የአፈር መንገድ፣ ባህላዊ ቤቶች፣ ሰፊ ክፍት መሬት፣ ዝቅተኛ የሕንፃ እፍጋት።

ዛሬ — ባለብዙ ፎቅ ሕንፃዎች፣ ሰፊ የአስፋልት መንገዶች፣ የሕዝብ ብዛት፣ የንግድ ማዕከላትና ዘመናዊ የመጓጓዣ ሥርዓቶች።

በ1910 የነበረችው አዲስ አበባ ወደ ዛሬዋ ከተማ ለመድረስ ገና በጉዞ ላይ ነበረች።

---

አንድ ፎቶ፣ ከመቶ ዓመት በላይ የሚቆይ ትዝታ

የዛሬ 116 ዓመት የአዲስ አበባን ምስል ስንመለከት፣ በፎቶው ውስጥ መንገዶችንና ቤቶችን ብቻ አናይም።

አንድ ከተማ ከንጉሣዊ ሰፈር ወደ ዘመናዊ መዲና የተሸጋገረችበትን ታሪክ እናያለን።

ከዛሬው ጫጫታ እና የከተማ እንቅስቃሴ በፊት፣ በዚያ ሰፊ መሬት ላይ ሰዎች ይኖሩ፣ ይነግዱ፣ ይጓዙ እና ከተማቸው የወደፊት ታሪክ እንዲህ እንደሚቀየር ሳያውቁ የዕለት ተዕለት ኑሯቸውን ይመሩ ነበር።

አዲስ አበባ — 1910። አንድ ፎቶ፣ አንድ ዘመን፣ አንድ የከተማ ታሪክ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የትግራይ ህዝብ ከጦርነት ጠባሳ ሙሉ በሙሉ ሳያገግም፣ በቅርብ ታሪኩ ታይቶ የማይታወቅና ከኤልኒኖ ጋር የተያያዘ አስከፊ ድርቅ እያስተናገደ መሆኑን ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ፓርቲ ዛሬ (ሴፕቴምበር 21፣ 2026) ባወጣው መግለጫ አስታውቋል። ከስድስት ዓመታት በላይ በመፈናቀል ካምፕ ውስጥ የሚገኙ በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች እጅግ አሳሳቢ በሆነ የኑሮ ሁኔታ ውስጥ እንደሚገኙ የጠቆመው ፓርቲው፣ በድርቅ የተጎዱ ማህበረሰቦችም ህይወታቸውን ለማትረፍ ከፍተኛ ትግል ላይ መሆናቸውን እና ዓለም አቀፉ ማህበረሰብም ይህንን መራር እውነታ በሚገባ እንደሚያውቀው ገልጿል።

ይሁን እንጂ ለእነዚህ ለችግር ለተጋለጡ ወገኖች የሚቀርበው ውስን ሰብዓዊ እርዳታ በነጻነት እና በደህንነት እንዳይደርስ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት እያካሄደው ያለው የድሮን እና የአየር ጥቃት ከባድ እንቅፋትና አደጋ መፍጠሩን ፓርቲው ገልጧል። በመግለጫው መሰረት ትላንት ሴፕቴምበር 20 ቀን 2026 በሽራሮ አካባቢ ልዩ ስሙ "ታቢያ ህብረት" በተባለ ስፍራ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት፣ በአዲግራት ካቶሊክ ሴክሬታሪያት አማካኝነት ሲከፋፈል የነበረ እንዲሁም በCRS እና በUSAID የተደገፈ የዕርዳታ እህል ጥቃቱ ኢላማ አድርጎት ሙሉ በሙሉ ወድሟል።
ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ወታደራዊ ኢላማዎችን፣ ሲቪሎችን እና የሰብዓዊ እርዳታ እንቅስቃሴዎችን ለይቶ የማያየውን ይህንን ጥቃት በጽኑ አውግዟል። የትግራይ ህዝብ በጦርነት፣ በመፈናቀል እና በድርቅ ክፉኛ በመዳከሙ ምክንያት ሌላ አዲስ ሰብዓዊ ቀውስን የመሸከም አቅም እንደሌለውም አስገንዝቧል።

እነዚህ መሰል ጥቃቶች የማይቆሙ ከሆነ እና የዕርዳታ አቅርቦት ህይወት አድን ድጋፍ ለሚፈልገው ህዝብ እንዳይደርስ ከተከለከለ፣ አሁን ያለው ችግር ከረሃብ አልፎ ወደ እጅግ አስከፊ የረሃብ እልቂት ሊሸጋገር እንደሚችል ፓርቲው አስጠንቅቋል። በአሁኑ ሰዓት ወደ 4 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች እና ከ3.5 ሚሊዮን በላይ የቤት እንስሳት ከፍተኛ የሞት አደጋ ተደቅኖባቸዋል። በመሆኑም የሰብዓዊ እርዳታ ያለምንም እንቅፋት መድረስ እንዲችል እና ተጨማሪ ጥቃቶች እንዲቆሙ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ አስቸኳይ እርምጃ ካልወሰደ፣ ትግራይ ዓለም አይቶት የማያውቅ ሰብዓዊ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል ፓርቲው ጥሪውን አስተላልፏል።

የቻይና ሳይንቲስቶች ሰዎችን እስከ 150 ዓመት
ሊያስቆይ የሚችል እንክብል አዘጋጅተናል አሉ

አንድ የቻይና የባዮቴክኖሎጂ ኩባንያ ሰዎች እስከ 150 ዓመት እንዲኖሩ የሚያስችል «ፒሲሲ1» (PCC1) የተባለ ውህድ የያዘ እንክብል  አዘጋጅቻለሁ ብሏል። ከወይን ፍሬ ዘር የሚገኘው ይህ ንጥረ ነገር እድሜ እየገፋ ሲሄድ በሰውነት ውስጥ ተከማችተው በሽታዎችን የሚያስከትሉ ያረጁ ሴሎችን እንደሚያጠፋ ይነገራል።

ይህ ውህድ በአይጦች ላይ በተደረገ ሙከራ ዕድሜን በትንሹ እንደሚያራዝም ተስፋ ሰጪ ውጤት አሳይቷል። ሆኖም ጥናቱ እስካሁን የተደረገው በእንስሳት ላይ ብቻ በመሆኑ፣ በሰዎች ላይም ተመሳሳይ ውጤት እንደሚያመጣ የተረጋገጠ ነገር የለም። የሰዎች አኗኗር እና የእርጅና ሂደት ከእንስሳት በጣም የተወሳሰበ በመሆኑ ውህዱ በሰው ላይ ይሰራል ማለት አያስችልም።

ኩባንያው ሰዎችን ለረጅም ጊዜ ማኖር ብቻ ሳይሆን ከእድሜ ጋር ተያያዥነት ያላቸውን በሽታዎች ማዘግየት ዋናው አላማው መሆኑን ይገልጻል። ነገር ግን  እንክብሉ ሰዎችን እስከ 150 ዓመት ማቆየቱ አሁን ላይ ከእውነት ይልቅ ግምት ብቻ ነው። ይህንን ለማረጋገጥ በሰዎች ላይ ጥንቃቄ የተሞላበት የሕክምና ሙከራዎችን ማካሄድ የግድ ይላል።

Seledadotio
Seledadotio

በአሜሪካ የዘረመል ማሻሻያ ከተደረገለት አሳማ የተወሰደ ኩላሊት በሰው ሰውነት ውስጥ 271 ቀናት በመሥራት እስካሁን ከተመዘገቡት ረጅሙ ጊዜ ሆኗል።

66 ዓመቱ ቲም አንድሪውስ በደረሰበት የኩላሊት ሕመም ምክንያት ዲያሊሲስ ይደረግለት ነበር። ከአሳማ የተወሰደው ኩላሊት በ2017 ጥር ወር ተተክሎለት ወዲያውኑ መሥራት ጀምሯል።

ኩላሊቱ ለ271 ቀናት ከሠራ በኋላ ተወግዶ፣ አንድሪውስ ለ82 ቀናት ወደ ዲያሊሲስ ተመልሷል። በኋላም ከሰው ለጋሽ የተገኘ ኩላሊት ተተክሎለት አሁን በጥሩ ሁኔታ እየሠራ ነው።

ይህ ሂደት ዜኖትራንስፕላንቴሽን ይባላል፤ ማለትም ከሌላ የእንስሳት ዝርያ የተወሰደ አካልን በሰው ላይ መትከል ነው። አሳማዎች የአካላቸው መጠን ከሰው ጋር በመመሳሰሉ ለዚህ ምርምር ተስማሚ እንስሳት ናቸው።

ችግሩ የሰውነት መከላከያ ሥርዓት የአሳማውን ኩላሊት እንደ "እንግዳ አካል" በመቁጠር ሊያጠቃው መቻሉ ነው። ስለዚህ ሳይንቲስቶች 69 የዘረመል ማሻሻያዎች የተደረጉባቸውን አሳማዎች በማዘጋጀት ኩላሊታቸው ከሰው አካል ጋር እንዲስማማ ለማድረግ ሞክረዋል።

የምርምሩ ትልቁ ተስፋ፣ የሰው ኩላሊት ለጋሾች እስኪገኙ ድረስ የአሳማ ኩላሊቶችን እንደ ጊዜያዊ መፍትሔ መጠቀም መቻል ነው።

በአሜሪካ ብቻ ወደ 100 ሺህ ሰዎች የኩላሊት ለጋሽ በመጠባበቅ ላይ ሲሆኑ፣ በዓመት የሚከናወኑት ንቅለ ተከላዎች ወደ 25 ሺህ ብቻ ናቸው። ይህም እንደዚህ ያሉ የአሳማ አካላት ምርምሮች ለምን እየተሰፋፉ እንደሆነ ያሳያል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በታንዛኒያ በዩኔስኮ የዓለም ቅርስነት በተመዘገበው 'ንጎሮንጎሮ የዱር እንስሳት ጥበቃ ስፍራ፣ 10 አንበሶች በመርዝ ህይወታቸው አልፎ መገኘታቸውን የአካባቢው ባለስልጣናት አስታወቁ። እ.ኤ.አ መስከረም 18 ቀን 2026 (Sept 18) የሞቱት እነዚህ አንበሶች በተከለከለ መርዝ ሕይወታቸው እንዳለፈ እና ድርጊቱን በፈጸሙት ላይ ምርመራ መጀመሩ ተገልጿል።

ይህ አሳዛኝ ክስተት ተራ የሆነ የአደን ወንጀል ብቻ ሳይሆን፣ መንግሥት በአካባቢው ነዋሪዎች ላይ የሚከተለው የኃይል ፖሊሲ ያመጣው መዘዝ መሆኑን ክስተቱ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። የታንዛኒያ መንግሥት "የአካባቢው ህዝብ ቁጥር ከ8,000 ወደ 100,000 ከፍ በማለቱ የእንስሳቱን መኖሪያ አጠበበ" በሚል ሰበብ፣ ከ2022 ጀምሮ ጥንታዊውን የአርብቶ አደር ማኅበረሰብ በኃይል የማፈናቀል ዘመቻ ሲያካሂድ ቆይቷል።

ይህ ማኅበረሰቡን ያላማከለ እና የዜጎችን የመኖር መብት የነጠቀ ፖሊሲ፣ ነዋሪዎቹ ከእንስሳቱ ጋር በጠላትነት እንዲተያዩ አድርጓቸዋል። ማኅበረሰቡ የመሬት ባለቤትነት መብቱን ሲነጠቅ እና ሲፈናቀል፣ መንግሥት "እጠብቀዋለሁ" የሚለውን የተፈጥሮ ሀብት (በተለይም የዱር እንስሳትን) የአጸፋዊ እርምጃው ሰለባ እያደረገው ይገኛል።

በተመሳሳይ ከሰኔ ወር ጀምሮ አጎራባች በሆነው የኬንያ 'አምቦሴሊ' ሥነ-ምህዳር ውስጥ ቢያንስ 20 ዝሆኖች በተመሳሳይ የጸረ-ተባይ መርዝ መገደላቸው፣ የተፈጥሮ ጥበቃ ፖሊሲዎች የአካባቢውን ማኅበረሰብ የኑሮ ዋስትና እና ሰብዓዊ መብት ከግምት ውስጥ ካላስገቡ በቀር፣ እንስሳቱንም ቢሆን ከጥፋት ሊታደጓቸው እንደማይችሉ የሚያሳይ ጥልቅ ማሳያ ነው።

በ9 ክልሎች እና 1 ከተማ አስተዳደርን ስር የሚገኙ 178 ወረዳዎች ለእርጥበት እጥረትና ድርቅ ስጋት መጋለጣቸው ተገለጸ

በ2018 የክረምት ወቅት ባጋጠመው ከመደበኛ በታች የሆነ የዝናብ መጠን ምክንያት በ10 አካባቢዎች የሚገኙ 178 ወረዳዎች ለእርጥበት እጥረት ስጋት መጋለጣቸውን የኢትዮጵያ አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን አስታውቋል።

ኮሚሽኑ ይፋ ባደረገው የክረምት የእርጥበት እጥረት ስጋት አጠቃላይ ሁኔታ እና ዝግጅት ሪፖርት እንዳመለከተው፣ በ37 ዞኖች ውስጥ የሚገኙት እነዚህ ወረዳዎች የዝናብ እጥረት አጋጥሟቸዋል።

ከተጋላጭ ወረዳዎች መካከል 23ቱ ከ35 ቀናት በላይ ዝናብ ያላገኙ ሲሆን፣ 67ቱ ደግሞ ከ20 እስከ 35 ቀናት የሚደርስ የዝናብ እጥረት አስተናግደዋል።

በችግሩ ቀዳሚውን ስፍራ የያዙት አፋር በ40፣ አማራ በ39፣ ኦሮሚያ በ33 እንዲሁም ትግራይ በ29 ወረዳዎቻቸው ናቸው።

ቀሪዎቹ ተጎጂዎች በሶማሌ 12፣ በማዕከላዊ ኢትዮጵያ 11፣ በደቡብ ኢትዮጵያ 6፣ በድሬዳዋ 4፣ በሐረሪ 2 እና በሲዳማ 2 ወረዳዎች እንደሚገኙ የሪፖርቱ መረጃ ያሳያል።

ከሰኔ 2018 እስከ ህዳር 2019 ዓ.ም. የሚቆይ የስድስት ወራት ሀገራዊ የዝግጅትና ምላሽ እቅድ ተዘጋጅቶ ወደ ሥራ መግባቱ ተገልጻል።

የእቅዱ ዋና ዓላማ በሰው ሕይወት፣ በእንስሳት ሀብት፣ በውኃ እና በሰብል ምርት ላይ ሊደርስ የሚችለውን ጉዳት አስቀድሞ መከላከል እንደሆነ ኮሚሽኑ አስታውቋል።

በፋሲል አረጋይ

የጋሞ ብሔረሰብ የዘመን መለወጫ በዓል “ዮ ማስቃላ” ድምቀት
*********************

የጋሞ ዞን ሕዝቦች በጉጉት የሚጠብቁትና በድምቀት የሚያከብሩት የዘመን መለወጫ በዓል “ዮ ማስቃላ” ከወዲሁ የዝግጅት ሥራዎች ተጀምረዋል። በዓሉ ከማክበርም ባለፈ ማህበራዊ ትስስርን የሚያጠናክር፣ ይቅርባይነትን የሚሰብክና የባህል እሴቶች የሚንጸባረቁበት ትልቅ ኩነት ነው።

ለበዓሉ ገንዘብ የማሰባሰብ ዝግጅት የሚጀምረው ቀደም ብሎ ሲሆን በዚሁ መልኩ ዓመቱን ሙሉ ገንዘብ በመቆጠብ በዓሉን በድምቀት ለማክበር ዝግጅት ይደረጋል።

ወንዶች ለሠንጋ መግዣና ለልጆች ጌጣጌጥ፣ እናቶች ደግሞ ለቅቤ፣ ቅመማቅመም እና ባህላዊ ምግቦች እህል ማግዣ ዓመቱን ሙሉ በንቃት ይቆጥባሉ።

የገብስ ቅንጬ፣ ከቡላና ገብስ የሚዘጋጅ ቂጣ፣ የቡላ ፍርፍር፣ የሐረግ ቦዬ እንዲሁም ቦርዴ እና የማርና ቦርዴ ውህድ በስፋት ይዘጋጃሉ።

በዓሉ ለሰው ልጆች ብቻ ሳይሆን ለእንስሳትና አዕዋፍም ይተርፋል። ምግብ ይትረፈረፋል፤ ለከብቶችም የግጦሽ መሬት በየአካባቢው ይከለላል።

በተለያዩ አጋጣሚዎች ተጣልተው የነበሩ ሰዎች ታርቀው፣ ዘመድ አዝማድና ወዳጆች ተሰባስበው በጋራ የሚያከብሩት የሰላም በዓል ነው።

መስከረም ወር የመጀመሪያው ቀን በጋሞ ዞን ”ሂንግጫ” ተብሎ የሚጠራ ሲሆን ይህም አዲሱን ዓመት ለመቀበል ዝግጀት የሚደረግበት ቀን ነው። የተለያዩ አገልግሎት የሚሰጡ የገበያ ቀናትም ይገኛሉ።

“ጋሜ ጊያ” የእርድ ከብቶች እና ለማስቃላ በዓል የሚሆኑ ልዩ ልዩ ቁሳቁስ የሚገዛበት ነው፤ “ዩሼ ጊያ” ወላድ እናቶች በማስቃላ በዓል ገበያ ወጥተው ዘና የሚሉበት ነው፤ “ጎሻ ጊያ” የማስቃላ ዝግጅት ካበቃ በኋላ የመጨረሻው ገበያ ሆኖ እንደ ቅመማቅመም የመሳሰሉ ጥቃቅን ነገሮች የሚሸምቱበት እና ፈጥነው የሚመለሱበት በመሆኑ እንደወትሮው የደራ ገበያ አይሆንም።

በጋሞ ዞን የማስቃላ የእርድ ሥነ-ሥርዓት ከቦታ ቦታ ይለያያል። እርዱ በየቡድኑ በተደራጁ ቤተ-ዘመዶች ወይም ጎረቤቶች ገበያ ላይ አልያም አማካይ በሆነ ቦታ ይከናወናል።

በባህሉ መሠረት ችቦ የሚወጣበት ሰዓት ሲደርስ አባት የራሱን ችቦ ለኩሶ የቅቤ ምንቸቱን፣ የቤቱን ምሰሶ፣ የከብቶቹን ጋጣ እና የበር ጉበኖችን ግራ እና ቀኝ በችቦው ጫፍ ያነካካል።

በዕለቱ የሚዘጋጀው ባህላዊ ምግብ ገንፎ ሲሆን ይህንን ወንዶች ከጭፈራ ሲመለሱ ተሰባስበው ከአንድ ወጭት ዮ...ዮ ማስቃላ እያሉ ሁሉም የቤተሰብ አባላት፣ ዘመድ አዝማድ እና ጎረቤቶች ያለ ልዩነት በጋራ ይመገባሉ። በጋሞ ብሔረሰብ የሚከበረው የማስቃላ በዓል በሶፌ ሥርዓት የታጀበ ነው።

የቀደመው ዓመት ማስቃላ በዓል ከተከበረ በኃላ የተጋቡ ሙሽሮች ከመስከረም አጋማሽ ጀምሮ ማምሻውን በአደባባይ ከመላው ህብረተሰብ ጋር የሚቀላቀሉበት እና ሁለቱም ተጋቢ ቤተሰቦች አንድ ላይ ሆነው ደስታቸውን የሚገልፁበት ሥርዓት ነው።
#yomasqala #gamoculture #ethiopianculture #ethiopiannewyear #visitgamo

በኢትዮጵያ የተገኘው አዲስ የእባብ ዝርያ ምን አይነት ነው ?

በኢትዮጵያ የወፍ እንቁላል ብቻ የሚመገብ አዲስ የእባብ ዝርያ መገኘቱ ተነግሯል። ይህ የእባብ ዝርያ ከሌሎች የእባብ ዝርያዎች ለየት ያለ የመጋገብ ሥርዓት እንዳለው ነው ሳይንቲስቶች የገለጹት።

አዲሱ የእባብ ዝርያ ዳሲፔልቲስ አልቢጉላሪስ (Dasypeltis albigularis) ተብሎ የተሰየመ ሲሆን ይህ የእባብ ዝርያ ለምግብነት የሚጠቀመው የወፍ እንቁላልን ብቻ ነው።

ሳይንቲስቶቹ ይህንን የእባብ ዝርያ ያገኙት በአፍሪካ ቀንድ ከሚገኙ ሰፊ ሽፋን ያላቸው የተፈጥሮ ደኖች አንዱ በሆነው የሀሬና የደን ውስጥ ነው።

አዲስ የተገኘው እባብ ዳሲፔልቲስ ከሚባሉ የአፍሪካ እባቦች ዝርያ የሚመደብና ሰዎች ላይም ሆነ ሌሎች የእንስሳት ዝርያዎች ላይ ጥቃት እንደማያደርስ ተገልጿል። 

የምርምር ሥራው እስከ ሰባት ዓመታት የፈጀ መሆኑ ሲነገር መጀመሪያ ላይ እባቡ ከሌላ ቅርርብ ካለው ዝርያ ጋር ተመሳሳይ እንደሆነ ታምኖ የነበረ ቢሆንም እባቡ እያደገ ሲመጣ የታዩት የአካል ቅርጽ ለውጦች እና የዲ ኤን ኤ (DNA) ምርመራ ውጤቶች የተለየ እና አዲስ ዝርያ መሆኑን አረጋግጠዋል።

የዚህ ዝርያ ሴቶቹ እባቦች እስከ 92 ሴንቲሜትር ሊረዝሙ የሚችሉ ሲሆን ወንዶቹ ግን ከ60 ሴንቲሜትር በታች አጭር ሆነው እድገታቸው ይጨርሳሉ።

በአመጋገባቸውም እንቁላሉን ከዋጡ በኋላ የእንቁላሉን ቅርፊት ለመስበር በጉሮሮአቸው ውስጥ የሚገኙ አጥንቶችን ይጠቀማሉ። እንቁላሉ ከተሰበረ በኋላ ቅርፊቱን መልሰው እንደገና ያስወጡታል። 

አዲስ የተገኙት እነዚህ ዝርያዎች የሚኖሩት ከባህር ጠለል በላይ ከ1,500 እስከ 1,700 ሜትር ከፍታ ላይ ባለው ጥቅጥቅ ያለ ደን ውስጥ ሲሆን ወፎች በዛፎች ላይ የሚጥሉትን እንቁላል እየተመገቡ ይኖራሉ። 

ሄርፖቶዞዋ በተሰኘው መፅሄት ላይ የታተመው ይህ ግኝት በጀርመን የኤርላንገን ኑረምበርግ ፍሪድሪክ አሌክሳንደር ዩኒቨርሲቲ በሚገኙት አርተር ቲዩተንኮ መሪነት ተካሂዷል።

በጥናቱም ከጀርመን የሙኒክ ሉድቪግ ማክሲሚሊያን ዩኒቨርሲቲ እና ከደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ ሙዚየም የተውጣጡ ተመራማሪዎች ተሳትፈዋል። 

@TikvahethMagazine

አየር መንገዱ በድመቷ ምክንያት ተቀጣ!
#ethiopia | በቱርክ ኢስታንቡል ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ያልተጠበቀ እንግዳ የፈጠረችው ውዝግብ የአንድን የረጅም ርቀት በረራ ለሁለት ሰዓታት ያህል ለማስተጓጎል በቅታለች።

አንዲት ድመት ተሳፋሪዎችና የኤርፖርቱ ሠራተኞች ባልጠረጠሩት ሁኔታ አምልጣ ወደ አውሮፕላኑ ጭነት (ካርጎ) ክፍል ለመግባት በመሞከሯ ምክንያት መደበኛው የበረራ መርሃ ግብር እንዲስተጓጎል ሆኗል።

ድመቷ ወደ ጭነት ክፍሉ መግባቷ ከታወቀ በኋላ የበረራ ደህንነትን ለማረጋገጥ ሲባል የአውሮፕላኑ ሠራተኞች በአስቸኳይ ፍለጋ ማድረግ መጀመራቸውን ገለፁ።

ነገር ግን ድመቷ በተደረደሩት በርካታ ሻንጣዎችና እቃዎች መካከል ተሸሽጋ በመቆየቷ ምክንያት ፍለጋው ፈታኝና ጊዜ ወሳጅ ሆኖ አልፏል።

የካቢንና የምድር ላይ ሠራተኞቹ ባደረጉት ጥረት ድመቷን በቀላሉ ማግኘት ባለመቻላቸው ሁኔታውን ለመቆጣጠር የቴክኒክ ቡድን አባላት በአስቸኳይ ፍለጋ እንዲያደርጉ ተደርጓል።

የቴክኒክ ቡድኑና የአውሮፕላን ማረፊያው ሠራተኞች ባደረጉት የተቀናጀና ጥንቃቄ የተሞላበት ፍለጋ ድመቷ ያለ ምንም ጉዳት በሰላም ለመያዝ ተችላለች።

ከተያዘች በኋላም አስፈላጊውን እንክብካቤና ምርመራ እንድታገኝ ወደ ኤርፖርቱ የእንስሳት ማረፊያ ክፍል ተወስዳለች።

በዚህ ያልተለመደ ክስተት ምክንያት አውሮፕላኑ ከተያዘለት መደበኛ የመነሻ ሰዓት ሁለት ሰዓታት ዘግይቶ እንዲነሳ ተገዷል።

ተሳፋሪዎችም ድመቷ በሰላም መያዟንና የበረራው ደህንነት መረጋገጡን ተረድተው ጉዞአቸውን ቀጥለዋል ሲል ዩፒአይ አስነብቧል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #istanbulairport #flightdelay #catnews #aviationnews #oddnews

ከ3 ሚሊዮን ዩሮ በላይ የወረሰችው ባለጠጋዋ ድመት!
#ethiopia | በጣሊያን አንዲት ሀብታም አዛውንት ከዚህ ዓለም በሞት ከመለየታቸው በፊት ያፈሩትን ሙሉ ሀብትና ንብረት "ኮኮ" ለምትባል ተወዳጅ ድመታቸው ማወረሳቸው በመገናኛ ብዙሃን ዘንድ ትልቅ መነጋገሪያ ሆኗል።

የሟቿ ቤተሰቦችና የህግ አማካሪዎች እንደገለፁት ሴትዮዋ በህይወት በነበሩበት ወቅት ለድመታቸው የነበራቸው ፍቅርና ቁርኝት እጅግ ከፍተኛ ነበር።

በመሆኑም ከሞታቸው በፊት ባደረጉት ህጋዊ የኑዛዜ ውል መሠረት ከ3 ሚሊዮን ዩሮ በላይ የሚያወጣው ንብረታቸው በሙሉ ለዚችው እድለኛ ድመት እንዲተላለፍ ወስነዋል ብለዋል።

በኑዛዜው መሠረት ኮኮ ለብቻዋ የተመደበላት ሰፊና ቅንጡ ቪላ ቤት ውስጥ የምትኖር ይሆናል።

የቤቱ እንክብካቤና ጥገና ሙሉ በሙሉ ከዚሁ የውርስ ገንዘብ የሚሸፈን እንደሆነም ተገልጿል።

የድመቷን ዕለታዊ ምግብ፣ ጤና እና መዝናናት የሚከታተሉ የሙሉ ጊዜ የግል ሞግዚቶች የተቀጠሩላት ሲሆን ደህንነቷን የሚያስጠብቁ የግል ጥበቃዎችም ተመድበውላታል።

ኮኮ የምትመገበው በልዩ ባለሙያዎች የሚዘጋጅ ከፍተኛ ጥራት ያለው ምግብ ሲሆን በየጊዜው በእንስሳት ህክምና ባለሙያዎች የጤና ክትትል ይደረግላታል።

በጣሊያን ህግ መሠረት እንስሳት በቀጥታ የሀብት ባለቤት መሆን ባይችሉም ባለሀብቶች ንብረታቸውን ለእንስሳቱ እንክብካቤ የሚውል አደራ ጠባቂ ድርጅት ወይም ግለሰብ በመሰየም ማውረስ ይችላሉ።

በዚህም መሠረት የኮኮ ሀብት በህጋዊ ተወካዮች የሚተዳደር ሲሆን ገንዘቡ የሚወጣው ለድመቷ ቀሪ የህይወት ዘመን አስፈላጊ ለሆኑ ማንኛቸውም ወጪዎች ብቻ ነው ተብሏል።

ኮኮ በተፈጥሮ ሞት ህይወቷ ካለፈ በኋላ ቀሪው ገንዘብ ለእንስሳት መብት ተሟጋች ድርጅቶች ወይም በኑዛዜው ላይ ለተጠቀሱ በጎ አድራጎት ተቋማት እንደሚተላለፍ ታውቋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #richcat #catmillionaire #trendingnews #viralnews #italycat #luxurylife #catinheritance #oddnews #worldnews

ኬራላ፤ “God’s Own Country”

* ኬራላ፤ የተፈጥሮ፣ የባህልና የእምነት ውበት የተሰነቀባት የሕንድ ግዛት

የጉዞ ማስታወሻ ( 10 )

ከጌጡ ተመስገን — ሕንድ

Ethiopia | “ኬራላ” የሚለውን ስም ስንሰማ ብዙዎቻችን በአእምሯችን የምናመጣው አረንጓዴ የዘንባባ ዛፎች፣ ሰፊ የውሃ መስመሮች፣ የጀልባ ቤቶች፣ የሻይ እርሻዎች፣ የአረብ ባሕር ዳርቻዎችና የደቡብ ሕንድ ልዩ ባህል ነው።

ኬራላ በሕንድ ደቡብ-ምዕራብ ጫፍ፣ በምዕራብ በአረብ ባሕርና በምሥራቅ በዌስተርን ጋትስ (Western Ghats) መካከል የምትገኝ ግዛት ናት። ስፋቷ 38,863 ካሬ ኪሎ ሜትር ሲሆን፣ ወደ 580 ኪሎ ሜትር የሚጠጋ የባሕር ዳርቻ አላት። ግዛቱ 14 ወረዳዎች አሉት።

ኬራላ፤ “God’s Own Country”

ኬራላ በቱሪዝም ዘርፍ “God’s Own Country” በሚል መጠሪያ በዓለም የምትታወቅ ናት። ይህ ስም በተፈጥሮ ውበቷ የተነሳ የተሰጣት ሲሆን፣ ባሕር፣ ተራራ፣ ወንዝ፣ ሐይቅ፣ የውሃ መስመር፣ ደንና የእርሻ መሬት በአንድ ስፍራ የሚገናኙባት ልዩ የተፈጥሮ ስፍራ ናት።

ከአረብ ባሕር ዳርቻ እስከ ዌስተርን ጋትስ ተራሮች ድረስ ያለው የመሬት ልዩነት ኬራላን ለቱሪዝም በጣም ምቹ አድርጓታል። በግዛቱ 44 ተያያዥ ወንዞች እንዳሉ የኬራላ ቱሪዝም መረጃ ያሳያል።

ዋና ከተማዋ ቲሩቫናንታፑራም

የኬራላ ዋና ከተማ ቲሩቫናንታፑራም ናት። ከተማዋ በግዛቱ ደቡብ-ምዕራብ ጫፍ የምትገኝ ሲሆን፣ ከተማዋን በታሪክ፣ በእምነትና በባህል የሚያስተሳስረው ዋነኛ ምልክት ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ ነው።

ከተማዋ ከአናንታ ፓድማናብሃ፣ የቪሽኑ መልክ ጋር የተያያዘች ሲሆን፣ በታሪክም የTravancore መንግሥት ዋና ማዕከል ነበረች።

በዚህ ከተማ የሚገኘው Sree Padmanabhaswamy Temple በኬራላ የሃይማኖትና የታሪክ ቅርስ ውስጥ ልዩ ስፍራ ይይዛል።

የውሃ ሀገር፤ የኬራላ ባክዋተርስ

ኬራላን ከሌሎች የሕንድ ክፍሎች በጣም የሚለያት አንዱ ታላቅ የተፈጥሮ ሀብቷ Backwaters ነው።

ይህ የሐይቆች፣ የወንዞች፣ የቦዮችና የሐይቅ መሰል የውሃ መስመሮች ሰፊ አውታር ነው። በአላፑዛ (Alappuzha)፣ ኩማራኮም (Kumarakom) እና ኮላም (Kollam) አካባቢዎች የሚታየው የውሃ ዓለም ከኬራላ ቱሪዝም ዋነኛ መለያዎች አንዱ ነው።

በባክዋተርስ ላይ በHouseboat መጓዝ ከኬራላ ጉዞ የማይረሳ ተሞክሮ ነው። ተጓዦች በጀልባ ቤቶች ላይ እየተጓዙ የሩዝ እርሻዎችን፣ የኮኮናት ዛፎችን፣ ትንንሽ መንደሮችንና በውሃ ዳር የሚኖሩ ማኅበረሰቦችን ይመለከታሉ።

ተራሮችና የሻይ እርሻዎች

ከባሕር ዳርቻዎች በምሥራቅ በኩል የሚወጡት የዌስተርን ጋትስ ተራሮች ኬራላን ሌላ ዓለም ያደርጓታል።

ሙናር (Munnar) በተለይ በሻይ እርሻዎቿ፣ በቀዝቃዛ አየር ንብረቷና በተራራማ መልክዓ ምድሯ የምትታወቅ ናት። በኬራላ የሚገኘው Anamudi ተራራም 2,694 ሜትር ከፍታ ያለው የግዛቱ ከፍተኛው ጫፍ ነው።

የአረብ ባሕር ዳርቻ

ኬራላ ረጅም የባሕር ዳርቻ አላት። Kovalam፣ Varkala፣ Marari፣ Bekal እና Muzhappilangad ከሚታወቁ የባሕር ዳርቻዎቿ መካከል ናቸው።

የባሕሩ ዳርቻ፣ የኮኮናት ዛፎችና የሞቃታማ አየር ንብረት ኬራላን ለዕረፍትና ለቱሪዝም ተመራጭ ስፍራ አድርጓታል።

ታሪክ፤ የቅመማ ቅመም መንገድ

ኬራላ ከጥንት ጀምሮ በቅመማ ቅመም ንግድ በጣም የታወቀች ናት። ለዚህም “Spice Coast of India” የሚል መጠሪያ አግኝታለች።

ግሪኮች፣ ሮማውያን፣ አረቦች፣ ቻይናውያን፣ ፖርቹጋሎች፣ ደች፣ ፈረንሳዮችና ብሪታንያውያን ከኬራላ ጋር የንግድና የባህል ግንኙነት ነበራቸው። ይህ ረጅም የንግድ ታሪክ የኬራላን ማኅበረሰብ በባህልና በሃይማኖት ብዝሃነት እንዲበለጽግ አድርጓል።

ኬራላ የአሁኑን የግዛት ቅርጽ በ1956 አግኝታለች፤ ይህም በሕንድ የግዛቶች እንደገና ማደራጀት ሂደት የተከናወነ ነው።

ባህልና ሥነ-ጥበብ

ኬራላ የሕንድ ባህል ውስጥ ልዩ ቦታ የሚይዙ ብዙ የሥነ-ጥበብ ዓይነቶች አሏት።

ከእነሱ መካከል Kathakali በጣም ዝነኛ ነው። ተዋናዮቹ የሚያምር ሜካፕ፣ ልዩ አልባሳትና የፊት እንቅስቃሴ በመጠቀም ታሪኮችን በዳንስና በድራማ ያቀርባሉ።

Theyyam በሰሜናዊ ኬራላ የሚታወቅ ሌላ ልዩ ሥርዓተ-ጥበብ ሲሆን፣ Kalaripayattu ደግሞ ከዚህ ክልል ጋር በጥልቅ የተያያዘ ጥንታዊ የሕንድ ማርሻል አርት ነው።

ሃይማኖትና ብዝሃነት

ኬራላ የተለያዩ ሃይማኖቶችና ባህሎች በአንድ ማኅበረሰብ የሚኖሩባት ክልል ናት። የሂንዱ ቤተ መቅደሶች፣ የክርስቲያን አብያተ ክርስቲያናትና የሙስሊም መስጊዶች የክልሉን የሃይማኖት ብዝሃነት ያሳያሉ።

በተለይም በቲሩቫናንታፑራም የሚገኘው Sree Padmanabhaswamy Temple ከኬራላ የሃይማኖትና የታሪክ ቅርስ ዋነኛ ምልክቶች አንዱ ነው።

ኦናም፤ የኬራላ ታላቅ በዓል

Onam በኬራላ በሰፊው ከሚከበሩ በዓላት አንዱ ነው። በዓሉ ከባህላዊ ዘፈኖች፣ ዳንሶች፣ የአበባ ጌጦች፣ የጀልባ ውድድሮችና በተለይም Sadya ከሚባለው ባህላዊ ምግብ ጋር ይያያዛል።

ከታዋቂዎቹ የባህላዊ ምግቦች Sadya፣ Appam፣ Puttu፣ Kadala Curry እና የተለያዩ የዓሣ ምግቦች ይገኙበታል።

አዩርቬዳ፤ የጤና ባህል

ኬራላ በAyurveda እና በባህላዊ የጤና ሕክምና ልምዶቿም በዓለም ትታወቃለች። ብዙ የጤናና የዕረፍት ማዕከላት የአዩርቬዳ ሕክምናና የWellness አገልግሎቶችን ይሰጣሉ።

ኢኮኖሚና የሰው ኃይል

ኬራላ በተፈጥሮ ሀብቷ ብቻ ሳይሆን በሰው ልማት አመልካቾቿም ትታወቃለች። ትምህርት፣ ጤና፣ ማኅበራዊ ደህንነትና የሰው ሕይወት ጥራት ላይ በሕንድ ውስጥ ከፍተኛ ውጤቶችን እንዳስመዘገበች የኬራላ መንግሥት ምንጮች ይገልጻሉ።

ቱሪዝም፣ የቅመማ ቅመም ምርትና ንግድ፣ ግብርና፣ የጎማ ምርት፣ የኮኮናት ምርት፣ የአዩርቬዳ እና የጤና ቱሪዝም ከክልሉ ኢኮኖሚ ጋር የተያያዙ ዘርፎች ናቸው።

አየር ንብረት

ኬራላ ሞቃታማ የአየር ንብረት ያላት ሲሆን፣ የዝናብ ወቅት በግዛቱ መልክዓ ምድርና በግብርናው ላይ ትልቅ ሚና ይጫወታል። የደቡብ-ምዕራብ ዝናብ በተለምዶ ከሰኔ እስከ መስከረም ይታያል፣ ሌላው የዝናብ ወቅት ደግሞ ከጥቅምት እስከ ታኅሣሥ ይከሰታል።

ከተሞቿና የቱሪዝም መዳረሻዎቿ

ኬራላ ከተለያዩ ባህሪያት ያላቸው ከተሞችና መዳረሻዎች የተሠራች ናት።

ቲሩቫናንታፑራም — የግዛቱ ዋና ከተማ፣ ታሪክና መንፈሳዊ ቅርስ የበለፀገች።

ኮቺ (Kochi) — የንግድ፣ የባሕር ንግድና የታሪክ ማዕከል።

ኮዚኮድ (Kozhikode) — የማላባር ክልል ታሪካዊ የንግድ ማዕከል።

ኮላም (Kollam) — ከጥንት የንግድ ታሪክ ጋር የተያያዘች፣ የአሽታሙዲ ሐይቅ መግቢያ የሆነች።ሀ፣ሠሀዞዝጠከወዠ

አላፑዛ (Alappuzha) — በባክዋተርስና በHouseboat ጉዞዎች የታወቀች።

ሙናር (Munnar) — የተራራ፣ የሻይ እርሻና የቀዝቃዛ አየር ስፍራ።

ዋያናድ (Wayanad) — ተራራ፣ ደንና የዱር እንስሳት የሚገኙበት ክልል።

ከአረብ ባሕር ዳርቻ እስከ ዌስተርን ጋትስ ተራሮች፣ ከባክዋተርስ ጀልባዎች እስከ ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ፣ ከKathakali እስከ Kalaripayattu፣ ከቅመማ ቅመም ንግድ ታሪክ እስከ ዘመናዊ ቱሪዝም—ኬራላ በተፈጥሮ፣ በታሪክ፣ በባህልና በሰው ልማት የተለየች የደቡብ ሕንድ ምድር ናት።

እንደ ተጓዥ እዚህ መምጣት የተፈጥሮ ውበት ብቻ አይደለም፤ የሕንድ የተለያዩ ታሪኮች፣ እምነቶችና ባህሎች በአንድ ምድር ላይ እንዴት ሊኖሩ እንደሚችሉም ይመለከታሉ።

***
ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ

Sree Padmanabhaswamy Temple

የሕንድ መንግሥት የቱሪዝም ሚኒስቴር “Incredible India Tourist Guide” መታወቂያ ይዟል። ማኖጅ - Manoj V P.K. Vasudevan በመላ ሕንድ ( PAN INDIA) — እንዲያስጎበኝን የፕላቲኒየም ደረጃ (PLATINUM) ፈቃድ ተሰጥቶታል - ይገባዋል።

“በኬራላ ግዛት፣ ቲሩቫናንታፑራም ከተማ የሚገኘው ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ”

ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ በሕንድ የኬራላ ግዛት ዋና ከተማ ቲሩቫናንታፑራም (Thiruvananthapuram) የሚገኝ በጣም ታዋቂ የሂንዱ ቤተ መቅደስ ነው። ቤተ መቅደሱ ለቪሽኑ የተሰጠ ሲሆን፣ ዋናው አምላክ ስሪ ፓድማናብሃ በ“Anantha Shayana” ወይም በአናንታ እባብ ላይ ተኝቶ የሚታይ ቪሽኑ ነው።

ታሪክና አርክቴክቸር

ቤተ መቅደሱ ከኬራላ ባህላዊ የሕንፃ ቅርጽ እና ከደቡብ ሕንድ የድራቪዲያን አርክቴክቸር ባህሎች የተዋሃደ ልዩ ገጽታ አለው። በተለይም ከፍ ያለው ጎፑራም (Gopuram) ቤተ መቅደሱን ከሩቅ ሆኖ እንኳን እንዲለይ ያደርገዋል።

ቦታው ከቲሩቫናንታፑራም ከተማ ታሪክ ጋር በጥልቅ የተያያዘ ሲሆን፣ ከTravancore የንጉሣዊ ቤተሰብ ታሪክ ጋርም ትልቅ ግንኙነት አለው።

ለምን ዓለም አቀፍ ትኩረት አገኘ?

ማኖጅ - Manoj V መልስ አለው።

ቤተ መቅደሱ በ2011 ከተከናወነው የሕንፃው ውስጣዊ ክፍሎች ምርመራ በኋላ በዓለም ዙሪያ ከፍተኛ ዝና አገኘ። በተዘጋጁ የማከማቻ ክፍሎች ውስጥ እጅግ ብዙ የወርቅ፣ የብር፣ የዕንቁና የከበሩ ድንጋዮች ሀብቶች መገኘታቸው ዓለምን አስደንቋል።

ይህም ቤተ መቅደሱ በዓለም ካሉ በጣም ሀብታም የሃይማኖት ተቋማት መካከል እንዲጠቀስ አድርጎታል። ሆኖም የተገኘው ሀብት ጠቅላላ ዋጋ በትክክል መወሰን እንደማይቻል መገንዘብ ይገባል።

የአምልኮ ሥርዓት

ማኖጅ - Manoj V ማስረዳት ቀጥሏል።

ቤተ መቅደሱ ንቁ የአምልኮ ማዕከል ነው። የአምልኮ ሥርዓቶቹ በጥንታዊ የሂንዱ ልማዶችና ሥርዓቶች መሠረት ይከናወናሉ። ለጎብኚዎችም የአለባበስ እና የመግቢያ ሕጎች አሉ፤ በተለይም ወደ ውስጥ መግባት ከሃይማኖታዊ ሥርዓቱ ጋር በተያያዙ መመሪያዎች ይመራል።

በኬራላ ባህል ውስጥ ያለው ሚና

ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ የእምነት ማዕከል ብቻ ሳይሆን፣ የኬራላ ታሪክ፣ ባህል፣ ሥነ-ሕንፃ እና የTravancore ንጉሣዊ ታሪክ የሚያገናኝ ትልቅ ቅርስ ነው ሲል አስጎብኛችን ማኖጅ - Manoj V ይተነትናል።

ስሪ ፓድማናብሃስዋሚ ቤተ መቅደስ—የእምነት፣ የታሪክ፣ የንጉሣዊ ቅርስና የኬራላ ልዩ ሥነ-ሕንፃ በአንድ ላይ የተገናኙበት ታላቅ ማዕከል፤ ቱሪስቶች የሚመታላቅ ምድር ናት ።

መደምደሚያ
በነገራችን ላይ - ኬራላ ለቱሪስት የሚያታይ ቦታ ብቻ ሳትሆን፣ ለመኖር፣ ለመማር፣ ለመመልከትና ለመረዳት የምትጋብዝ ምድር የሆነችው።

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 11)
ይቀጥላል ....

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ቅዱስ ራጉኤል የልባችሁን መልካም መሻት ይሙላላችሁ🙏

የኪሩቤል አለቃቸው የጌትነቱ ዙፋን ጠባቂ🙏

የስሙ ትርጓሜ የኃያላን ኃያል እግዚአብሔር ማለት ነው። ከኃያላን ሁሉ በላይ ኃያል የሆነው እግዚአብሔር ኃያልነቱ ከ - እስከ የሌለው መሆኑን ለመግለጽ የተቀመጠ ነው። ስለዚህ እግዚአብሔር ኃያል የኃያላን ኃያል መሆኑን የሚገልጽ ትርጉም አለው። ይህ ኃያል መልአክ ቅዱስ ራጉኤል ነው፡፡ አንድም ራጉኤል ማለት የብርሃናት አለቃ ማለት ነው። የብርሃናት አለቃ ሲባል ፀሐይን፣ ጨረቃንና ከዋክብትን በማመላለስ ለሰው ልጆች፣ ለአዝርዕት፣ ለእንስሳት፣ ለአራዊት ሁሉ ብርሃንን የሚመግብ ነው ማለት ነው። አንድም ራጉኤል ማለት የሚበቀል ማለት ነው። በቀል የሚገባው ለጠላት ነው የሰው ልጅ ጠላት ደግሞ ዲያብሎስ ነው፡፡ አንድም ራጉኤል ማለት ጽኑ እግዚአብሔር ማለት ነው። የእግዚአብሔርን ጽኑነት ለማጉላት ሲል ጽኑ አለው። እግዚአብሔር የማይወላውል የማይዋዥቅ የማይከዳ ጽኑ አምላክ መሆኑን የሚያሳይ ትርጉም ያለው ስያሜ ነው።

በብርሃናት ሁሉ ላይ የሰለጠነ መልአክም ነው። ከአዳም ሰባተኛ ትውልድ የሆነ በእግዚአብሔር ፊት ያማረ ሥራው የሰመረ እስከዛሬ የሞት ወጥመድ ያልያዘው ነብዩ ሔኖክ "ከቅዱሳን መላእክት አንዱ የሆነ ጠላት ዲያብሎስን የሚበቀለው ቅዱስ ራጉኤል በብርሃናት ላይ የሰለጠነ ነው" ይለናል፡፡ በመጽሐፈ ሔኖክ 6÷4 እንደተጻፈው ቅዱስ ራጉኤል እግዚአብሔርን አምነው ሕጉን ጠብቀው በፍርሐት አምልኮቱን ለሚፈጽሙ ሁሉ ጠላት ዲያብሎስን ያርቅላቸዋል ፈጥኖ በመድረስም ይታደጋቸዋል። ሊቀ መላእክት ቅዱስ ራጉኤል እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም በ64 ዓመቷ ካረፈች በኋላ ሥጋዋ ተነጥቆ በዕፀ ሕይወት ሥር ሲያርፍ አብሮ ለሔደውና ስጋዋን ሲያጥን ለነበረው ለፍቁረ እግዚእ ቅዱስ ዮሐንስ ኅብስትን የመገበ መልአክ ነው።

ሎጥን፣ ሚስቱንና ልጆቹን ከእሳተ ገሞራ ያዳነ፣ የበለአምን እርግማን ወደ በረከት የለወጠ እርሱ ነው። እግዚአብሔር ዓለምን ይቆጣጠር ዘንድ የሾመው ታላቅና ቅዱስ መልአክ ነው። አዲስ ሰማይና አዲስ ምድር ለመተካት ዓለምን የመለወጥ ሥልጣን የተሰጠው ቅዱስ መልአክ ነው። ከእግዚአብሔር የጌትነት አዳራሽ ይገባና ይወጣ ዘንድ ስልጣን ያለው ከኪሩቤልና ከሱራፌል ጋር በፈጣሪ የጌትነት ዙፋን ፊት የሚቆም ነው። በቅዱስ ራጉኤል ሥዕል ላይ የምናየው ይህ ባለ አራት ራስ ንስር ከአርባእቱ ኪሩቤል አንዱ ገጸ ንስር ነው። የሥላሴን የጌትነት ዙፋን የሚሸከሙ አርባዕቱ እንስሳት ናቸው። የሚሸከሙት ሲባል ጫማ የሰውን ልጅ እንደሚሸከመው እንጂ ችለውትስ አይደለም። እነርሱም የሰው፣ የእንስሳ፣ የንስርና የአንበሳ ገጽ ያላቸው ናቸው።

ቅዱስ ያሬድም በድጓው "አርባእቱ እንስሳ አልቄንጥሩ እንደሚባለው ንስር ፊት ለፊት አይታዩም አንዱም በመራቸው ይሔዳሉ እነርሱም እያንዳንዳቸው አራት ገጽ ሲኖራቸው ሳያርፉና ሳይደክሙ የሚያመሰግኑ ናቸው" በማለት ጽፏል። ነብዩ ሕዝቅኤልም በምዕራፍ 1÷6-13 "ለእያንዳንዱ እንስሳትም የተለያዩ አራት ገጾች ነበሩት። ከዚህ የምንገነዘበው ነገር ቢኖር አራት ገጽ ካላቸው ኪሩቤል መካከል አንዱ ንስር መሆኑን ነው። ቅዱስ ራጉኤል ደግሞ የኪሩቤል አለቃቸው የጌትነቱ ዙፋን ጠባቂ በመሆኑ በዚህ ምክንያት እነርሱ ዙፋኑን ተሸካሚ እርሱ ደግሞ አጠገባቸው መቆሙ መንበሩን ጠባቂ በመሆኑ በዚህ አይነት የአገልግሎት ድርሻ አብረው ሊሳሉ ችለዋል።

ገዳማውያንን ከመንፈሳዊው ጠላት ጋር ሲዋጉ ኃይል፣ ጽንዕ ብርታት የሚሰጣቸው ቅዱስ ራጉኤል ነው፡፡ እኛም ገዳማቸውን በመደገፍ በዓታቸውን በማጽናት የበረታቸው ተሳታፊ እንሁን፡፡

ድጋፍ ለማድረግ:- ሙትአንሳ ማር ቅዱሰ ሚካኤል አንድነት ገዳም

ኢትዮጲያ ንግድ ባንክ
1000442598391

ወይም

አቢሲኒያ ባንክ
141029444

የገዳሙ ስልክ ቁጥር:-0918077957 ወይም 0938644444

ብሔራዊ የእደ ጥበብ ሙዚየም እና የሀስትካላ አካዳሚ
(National Crafts Museum & Hastkala Academy)

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 2 )
#ethiopia |በኒው ዴልሂ በሚገኘው ብሔራዊ የዕደ-ጥበብ ሙዚየምና ሀስትካላ አካዳሚ (National Crafts Museum & Hastkala Academy) ዘለቅን። የብሪክስ ባዛር (BRICS Bazaar - ከመስከረም 10–15, 2026) እየተካሄደ ነው።

የብሪክስ ባዛር፦ ባህሎችን መቅረጽ፣ ሕዝቦችን ማገናኘት (BRICS Bazaar: Crafting Cultures, Connecting People) መሪ ቃል ይዟል። የንግድ ትርኢቱ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና በጨርቃጨርቅ ሚኒስቴር አዘጋጅነት የቀረበ ሲሆን፣ አማርኛ፣ ህንዲ፣ አረብኛ፣ እስፓንኛ፣ ፖርቱጋልኛ፣ ቻይንኛ ጨምሮ በተለያዩ ቋንቋዎች የተዘጋጁ የእንኳን ደህና መጣችሁ መልእክቶችን ያካተተ ነው።

Ms. Shakshi Gupta - አስጎብኚያችን ስለሙዚየሙ መተንተን፤ ማስረዳት ጀመረች።

የቤንጋል መንደር ገጽታ (ምዕራብ ቤንጋል)
በ'ኩምሃር' (የሸክላ ሰሪ) ባለሙያዎች ማህበረሰብ ከተሰሩ የክሪሽናናጋር (ናዲያ ዞን) የሸክላ ምስሎች፣ ከሳርና የቀርከሃ ጎጆዎች እንዲሁም ከጌጣጌጥ ስራዎች ጋር የገጠር ሕይወትን ያሳያል።

የኪንሃል አሻንጉሊቶች (ካርናታካ)
ከኪንሃል የመጡ በእጅ በእንጨት የተቀረጹ አሻንጉሊቶች ሲሆኑ፣ በኮምጣጤ ፍሬ የተወለወሉና በደማቅ የከለር ቀለም የተሸለሙ ናቸው፤ በታሪክ ለሙሽሮች በስጦታ መልክ ይሰጡ ነበር።

የፓታቺትራ ስዕል (ኦዲሻ)፦ ከፑሪ፣ ራጉራጅፑር እና ቡባኔስዋር የመነጨ ባህላዊ የጨርቅ ላይ ስዕል (ፓታ + ቺትራ) ሲሆን፣ ከራማያና፣ ማሃባራታ እና ባጋቫታ ታሪኮችን ያቀርባል።

የናጋ ጥበብ (ናጋላንድ / ሰሜን-ምስራቅ ህንድ)፦ የጎሳ ባህል ያላቸው የእንጨት የቀደመ አባቶች ምስሎች፣ የተሸመኑ የሸንበቆና ቀርከሃ ቅርጫቶች፣ እንዲሁም በዐጥንት፣ ቀንድ እና ፀጉር ያጌጡ የትንባሆ ማጫሻዎች፣ ጦሮች እና ባርኔጣዎች ናቸው።

የፓቡጂ ፋድ (Phad of Pabuji - ራጃስታን)

በታጠበ የጥጥ ጨርቅ ላይ የሚሳሉ የመጠቅለያ (ስክሮል) ስዕሎች ሲሆኑ፣ በ13ኛው ክፍለ ዘመን በምዕራብ ራጃስታን ኮሉ (ማርዋር) ይኖር የነበረውን የፓቡጂ የተባለ የህዝብ ጀግና ህይወትና ተረቶች ያሳያሉ።

ታሪኩ ሙሉ ሌሊት በሚከናወኑ ስነ-ስርዓቶች ላይ 'ቦፓስ' (ከናያክ ማህበረሰብ የተወጣጡ ዘማሪዎች) በትልልቅ የሸክላ ማማዎች እየታጀቡ 'ፓቡጂ ራ ፓንዋራ' የተሰኙ የጀግንነት ዜማዎችን ሲዘምሩ ይተረካል።

ስዕሎቹ በቢልዋራ (ሜዋር) ሻህፑራ በሚገኙ የ'ጆሺ' ቤተሰብ ባለሙያዎች ብቻ የሚሳሉ ሲሆን፣ ጨርቁን አዘጋጅተው መልካም ቀን በመጠበቅ በባህላዊ ተፈጥሯዊ ቀለሞች ይስሏቸዋል።

አስጎብኚያችን Ms. Shakshi Gupta - ፈትፍታ የማጉረስ ትህትና ያላት ናት።

ጥያቄ አለ? - አለች።

የዶክራ ብረታ ብረት ዕደ-ጥበብ (Dhokra Metal Craft - ቻቲስጋርህ እና ማዕከላዊ/ምስራቅ ህንድ) ጥበብ ማውጋት ቀጠለች።

በሸክላ ቅርጾች ላይ በሚቀልጥ ሰም (cire perdue) የሚሰራ የ5,000 ዓመታት ዕድሜ ያለው የብረት ማቅለጥና ማፍሰስ ጥበብ ሲሆን፣ የተጠላለፈ ወይም የተጠቀለለ የላይኛው ገጽታ ቅርፅ በመያዙ ይታወቃል።

በቻቲስጋርህ (ባስታር)፣ ኦዲሻ፣ ጃርካንድ፣ ምዕራብ ቤንጋል እና አንድራ ፕራዴሽ ባሉ ከፊል-ዘላን የጎሳ ብረት ሰሪዎች የተሰራ ሲሆን፣ የእህል መለኪያ ማሰሮዎችን፣ የከብት ቃጭሎችን እና የነሐስ የጎሳ ምስሎችን (እንደ ከአደን የሚመለሱ አደንኞችን ምስል) ያመርታሉ።

የኮንድሃ / ኮንድ ነሐስ ስራዎች
(Kondha Bronzes - ኦዲሻ)

በኦዲሻ የራያጋዳ እና ጋጃፓቲ ዞኖች በሚኖሩ የኮንድሃ (ዶንጋሪያ ኮንድሃ) የጎሳ ቡድኖች በብረት ሰሪዎች ለዘመናት የተከናወነ የነሐስ ማፍሰስ ጥበብ ነው።

ሙሉ በሙሉ በማፍሰስና ሰም በማቅለጥ ቴክኒኮች ለ'ዳራኒ ፔኑ' (የምድር አምላክ) የመስዋዕት ስጦታዎች፣ የክብረ-በዓል ምልክቶች፣ የተለያዩ ቅርሶች እና በስጦታ (ሚዜ) የሚሰጡ አሻንጉሊቶችን ለመስራት ያገለግላል።

የካርናታካ የቡታ እምነት ቅርጻ ቅርጾች
(Bhuta Cult Sculptures - ካርናታካ)

በባህር ዳርቻይቱ ካርናታካ ኡዱፒ ዞን ከ19ኛው ክፍለ ዘመን የመጡ በእንጨት የተቀረጹ ምስሎችና የነሐስ ጭንብሎች ሲሆኑ፣ ከ'ቡታራዳኔ' (የመንፈስ አምልኮ ስነ-ስርዓት) ጋር የተያያዙ ናቸው።

በ'ጉዲጋር' የእደ-ጥበብ ማህበረሰብ ከጽኑ የጃክፍሩት እንጨት የሚቀረጹ ሲሆን፣ እንደ 'ፓንጁርሊ' (የዱር አሳማ መንፈስ)፣ 'ፒሊቻንዲ' (የነብር መንፈስ)፣ 'ጁማዲ' እና እንደ 'ኮቲ እና ቼናያ' ያሉ የአባቶች ጀግኖችን ይወክላሉ።

በወፍ በረር ማጠቃለያ ላይ ደረሰች

የማዱባኒ ስዕል (Madhubani Painting - ቢሃር)

በሰሜን ቢሃር የሚቲላ አካባቢ የሚገኝ ጥንታዊና መስመራዊ የህዝብ ስዕል ዘይቤ ሲሆን፣ በባህላዊ መልኩ በመንደር ሴቶች በግድግዳዎችና ወለሎች ላይ ይሳላል።

'ኮህባርቺትራ' (ለአዲስ ተጋቢዎች የመኝታ ክፍል ግድግዳ ስዕል) እና 'አሪፓና' (ለስለትና ባህላዊ ስነ-ስርዓቶች የሚሰራ የወለል ጌጣጌጥ) የሚያካትት ሲሆን፣ በአሁኑ ጊዜ በወረቀትና በሸራ ላይ ይሰራል።

ጠቅላላ የብረታ ብረት ዕደ-ጥበብ
(General Metal Crafts)

ከዕለት ተዕለት ቁሳቁሶች፣ የማስቀመጫ ሳጥኖችና የአልጋ እግሮች እስከ ባህላዊ ምስሎችና የወፍ እና የእንስሳት ቅርጽ ያላቸው የሱፓሪ መቁረጫዎች (sarota) ድረስ ያሉትን ባህላዊ የህንድ የነሐስና የብረት ጥበቦችን ያጎላል።

***
ከሙዚየም ወደ ባዛር ዘለቅን

ኢትዮጵያውያን የእደ ጥበብ ባለሙያዎች በBRICS Bazaar 2026 ላይ ተሳትፈዋል

በሕንድ ኒው ዴልሂ በሚገኘው ብሔራዊ የእደ ጥበብ ሙዚየም እና ሀስትካላ አካዳሚ (National Crafts Museum & Hastkala Academy) ከመስከረም 10 እስከ 15 ቀን 2026 እየተካሄደ ባለው BRICS Bazaar 2026 ላይ ኢትዮጵያውያን የእደ ጥበብ ባለሙያዎች ሀገራቸውን ወክለው ተሳትፈዋል።

ዝግጅቱ “Crafting Cultures, Connecting People” — “ባህሎችን መቅረጽ፣ ሕዝቦችን ማገናኘት” በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀ ሲሆን፣ የተለያዩ የBRICS አገራትን ባህላዊ የእደ ጥበብ፣ ፋሽን፣ ጨርቃ ጨርቅ፣ ሸክላ ስራ እና ሌሎች ባህላዊ የእጅ ሥራዎችን ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ያስተዋውቃል።

እጂጋየሁ ኃይለጊዮርጊስ አራርሶ

ከኢትዮጵያ በHandweaving – የእጅ ጨርቃ ጨርቅ ሥራ የተሳተፈችው እጅጋየሁ ኃይለጊዮርጊስ አራርሶ የፋሽን ዲዛይነርና ሥራ ፈጣሪ ስትሆን፣ Ejig Tibeb መስራች እና Ethiopian Fashion Designers Association ተባባሪ መስራች ናት።

የኢትዮጵያን ቡና ለታዳሚዎቹ በክብር አጠጥታለች።

መዓዛ አሰግድ አሰፋ

በሌላ በኩል መአዛ አሰግድ አሰፋ (Meaza Asegid Assefa) በHand Modelling / Pottery – የእጅ ሸክላ ሥራ ዘርፍ ኢትዮጵያን ወክላለች።

“Meaza Pottery – መአዛ ሸክላ ሥራ” በሚል የንግድ ስም ትሠራለች። በእጅ የተሰሩ ባህላዊ የሸክላ እቃዎችንና መያዣዎችን በማምረት የባህላዊ የሸክላ ጥበብን ለመጠበቅና ለማስቀጠል እየሰራች መሆኑ ተናግራለች።

የኢትዮጵያ የእደ ጥበብ ውበት በዓለም መድረክ

የኢትዮጵያ የእደ ጥበብ ባለሙያዎች በዚህ ዓይነት ዓለም አቀፍ መድረክ መሳተፋቸው፣ የአገሪቱን ባህላዊ የእጅ ሥራዎች፣ ፋሽንና የፈጠራ ሥራዎችን ለዓለም ማስተዋወቅ ከመቻሉ ባሻገር ለእደ ጥበብ ምርቶች አዳዲስ የገበያና የትብብር ዕድሎችን የሚከፍት አጋጣሚ ነው።

የጉዞ ማስታወሻ
ከፍል ( 3 ) ይቀጥላል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks :
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics2026 #bricsbazaar2026 #ethiopia #india #newdelhi #crafts #handicraft #handweaving #pottery #ethiopianfashion #getutemesgen

ምኒልክ ተወልዶ ባያነሳ ጋሻ...
#ethiopia | ​በኡጋንዳ በሚገኙ የዱር እንስሳት ፓርኮች ውስጥ ምዕራባውያን ቱሪስቶች የተራራ ጐሪላዎችን ለመጎብኘት በሚያደርጉት ጉዞ የአካባቢው ሰራተኞች በባህላዊ መሸከሚያ ተሸክመዋቸው የሚያሳዩ ተንቀሳቃሽ ምስሎች ይፋ መሆናቸውን ተከትሎ ከፍተኛ የህዝብ ቁጣ እየናረ ይገኛል።

በርካታ ተችዎች ድርጊቱን በ21ኛው ክፍለ ዘመን የሚፈጸም የዘመናዊ ባርነት እና የጉልበት ብዝበዛ ማሳያ አድርገው በመኮነን ላይ ናቸው።

በተጨማሪም ይህ አሰራር በአካባቢው የቱሪዝም ዘርፍ ላይ የተሰማሩ ወጣቶችን ሰብአዊ ክብር የሚነካና የሚያዋርድ እንደሆነ ተሟጋቾች አጥብቀው ይከራከራሉ።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

ከብዛት ወደ ምርታማነት የተሸጋገረው የእንስሳት ሃብት

አዲስ አበባ፣ ጳጉሜን 4፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ በእንስሳት ሃብት ብዛት በአፍሪካ ቀዳሚ ከሆኑ ሀገራት መካከል ትጠቀሳለች፡፡

በዘርፉ ያለውን እምቅ አቅም በሚገባ በመጠቀም ለኢኮኖሚ እድገትና ለማህበረሰብ ጥቅም ከማዋል አንጻር ውስንነቶች ነበሩ፡፡

የዝርያ ጥራት፣ የመኖ አቅርቦት፣ የእንስሳት ጤና፣ ቴክኖሎጂና የገበያ ትስስር ውስንነትም የዘርፉን ምርታማነት ከገደቡ ዋና ችግሮች መካከል ናቸው፡፡

ባለፉት አምስት ዓመታት ግን ትኩረቱ ከእንስሳት ቁጥር ጭማሪ ባለፈ፣ ከዘርፉ የሚገኘውን ምርት ማሳደግ፣ የአርቢዎችን ገቢ ማሻሻልና የእንስሳት ተዋጽኦን ወደ ውጭ ገበያ ማስፋት ላይ ሆኗል።

የዚህ ለውጥ አንዱ መገለጫም የሌማት ትሩፋት መርሐ ግብር ሲሆን ÷ የወተት፣ የዶሮና እንቁላል፣ የማርና የዓሣ ልማትን በተቀናጀ መልኩ ማሳደግ ላይ ትኩረት አድርጓል።

በወተት ልማት የተሻሻሉ ዝርያዎች፣ ሰው ሰራሽ ማዳቀል፣ የመኖ አቅርቦትና የእንስሳት ጤና ላይ በተሰራው ሥራ በመነሻ ዓመቱ ወደ 500 ሺህ ገደማ የነበረው የማዳቀል አገልግሎት በ2018 ዓ.ም. ወደ 3 ነጥብ 8 ሚሊየን አድጓል።

የወተት ምርትም ከ7 ነጥብ 1 ቢሊየን ሊትር ወደ 15 ነጥብ 2 ቢሊየን ሊትር ማደጉን የግብርና ሚኒስቴር መረጃ ያሳያል።

በዶሮና እንቁላል ልማትም የአንድ ቀን ጫጩት አቅርቦት ከ26 ሚሊየን ወደ 136 ሚሊየን፤ የእንቁላል ምርት ከ3 ነጥብ 2 ቢሊየን ወደ 9 ነጥብ 3 ቢሊየን ከፍ ብሏል።

ይህም የዶሮ እርባታን ከቤተሰብ ፍጆታ ባሻገር ወደ ገቢ ማመንጫና የንግድ ሥራ ለማሸጋገር ያለውን አቅም ያሳያል።

ለዘርፉ የተሰጠው ትኩረት ምርትን በመጨመር ብቻ አልተወሰነም፤ ከአርቢው እስከ ገበያ ያለውን የእሴት ሰንሰለት ለማጠናከርም ሥራዎች ተከናውነዋል።

በወተት፣ ሥጋ፣ ዶሮና እንቁላል እንዲሁም ዓሣ ልማት ላይ የአምራቾችን ምርታማነትና የንግድ አቅም ለማሳደግ የተደረጉ ጥረቶችን ለማገዝ የዓለም ባንክ 176 ሚሊየን ዶላር ድጋፍ ያደረገለት የእንስሳትና ዓሣ ሃብት ዘርፍ ልማት ፕሮጀክትም ተግባራዊ ሆኗል።

በተጨማሪም የእንስሳት ኤክስቴንሽንና የጤና ሥርዓቶች ተጠናክረዋል። በ2018 ዓ.ም. የብሔራዊ የእንስሳት ጤና መረጃ ሥርዓት ለመገንባት የተጀመረው ሥራ ዘርፉን በዲጂታል መረጃ ለመምራት የተወሰደ ርምጃ ነው፡፡

በሌላ በኩል የንብ ሃብት መረጃ አስተዳደር ሥርዓትም በመረጃ የተደገፈ የማር ልማትን ለማስፋት አዲስ አቅጣጫ ከፍቷል።

በአጠቃላይ ከ2010 ዓ.ም. ወዲህ የተከናወኑት ሥራዎች ዋና አቅጣጫቸውን ከ“እንስሳት ብዛት” ወደ “እንስሳት ምርታማነት” ማሸጋገር ላይ ትኩረት አድርገዋል።

የተሻሻለ ዝርያ፣ መኖ፣ የእንስሳት ጤና፣ ዘመናዊ እርባታ፣ ኤክስቴንሽን፣ የገበያ ትስስርና ዲጂታል መረጃ በአንድ ላይ መገናኘታቸውም ዘርፉን ወደ ምርታማና ተወዳዳሪ የኢኮኖሚ ዘርፍ ለመቀየር መሠረት ጥሏል።

በአመለወርቅ ደምሰው

ለአዲስ አመት ከ4 ሺህ በላይ የእርድ እንስሳትን ተዘጋጅተዋል

የአዲስ አበባ ቄራዎች ድርጅት የዘንድሮውን የአዲስ አመት በዓል  አስመልክቶ ትላንት ለመገናኛ ብዙሀን ባለሙያዎች መግለጫ ሰጥቷል።

የአዲስ አበባ ቄራዎች ድርጅት ዋና ሥራ አስኪያጅ ኮሚሽነር አህመድ መሀመድ ለብስራት ሬድዮ እንደገለፁት ተቋሙ በመጪው የአዲስ ዓመት በዓል 4 ሺህ 500 የቁም የእንስሳትን እርድ  ለማከናወን  ዝግጅት አጠናቋል።

ከእነዚህም መካከል ከ3 ሺህ በላይ በሬዎች እና ከ1 ሺህ 500 በላይ በግና ፍየሎች እርድ እንደሚከናወን ተገልጿል።

የከተማዋ ነዋሪዎችም በግና ፍየልን በ300 ብር፣ እንዲሁም በሬዎችን ደግሞ በ2ሺ 100 ብር የቄራ የእርድ አገልግሎት ማግኘት እንደሚችሉ ነው የተጠቀሰው።

ሕብረተሰቡ ጥራታቸውና ደህንነታቸው የተጠበቁ ሥጋዎችን  እንዲያገኝ ወደ ቄራዎች ድርጅት መምጣት እንደሚገባው ጥሪ ቀርቧል።

በበዓሉ የአቅርቦት እጥረት እንዳይኖር እና ያልተገባ የዋጋ ጭማሪን ለመከላከል በአዲስ አበባ በሚገኙ የሸማቾች ኅብረት ሥራ ማኅበራት ሥጋ ቤቶች 1 ኪሎ የበሬ ሥጋ 1 ሺህ 200 ብር ሆኖ ለሽያጭ እንደሚቀርብ ተቋሙ ገልጿል።

Seledadotio
Seledadotio