በአዲሱ የአሜሪካ ልዩ የፓስፖርት እትም ላይ የዶናልድ ትራምፕ ምስል ሊካተት መሆኑ ተነገረ
#ethiopia | ​አሜሪካ የተመሰረተችበትን 250ኛ ዓመት የምስረታ በዓል (Semiquincentennial) ምክንያት በማድረግ በምታወጣው ልዩ የፓስፖርት እትም ላይ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ምስል ሊካተት እንደሚችል መረጃዎች ጠቆሙ።

ይህ ታሪካዊ የተባለለት አዲስ ፓስፖርት የአሜሪካን የታሪክ ጉዞ እና ታዋቂ መሪዎችን ለመዘከር ታስቦ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በሀገሪቱ ታሪክ ውስጥ ያላቸውን ጉልህ ስፍራ ከግምት ውስጥ በማስገባት በልዩ እትሙ ላይ እንዲታዩ መወሰኑ ተገልጿል።

​ምንም እንኳን የሀገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ጉዳዩን በይፋ ባያረጋግጥም፣ ከፕሬዝዳንቱ የቅርብ አማካሪዎች የወጡ መረጃዎች ግን ዲዛይኑ ተጠናቆ ለህትመት ዝግጁ መሆኑን ያመለክታሉ።

አዲሱ ፓስፖርት የሀገሪቱን የነፃነት አዋጅ እና የመስራች አባቶችን (Founding Fathers) ምስል የያዘ ሲሆን፣ የፕሬዝዳንት ትራምፕ ምስልም ከእነዚሁ ታሪካዊ ሰነዶች እና መሪዎች ጎን ለጎን እንዲታተም መደረጉ ለ250ኛው ዓመት የምስረታ በዓል ትልቅ ስጦታ ተደርጎ ተወስዷል።

​ይህ ዜና እንደተለመደው በአሜሪካ የፖለቲካ ምህዳር ውስጥ የተለያዩ አስተያየቶችን እያስተናገደ ይገኛል። የፕሬዝዳንቱ ደጋፊዎች ውሳኔውን "ታሪካዊ እና የሚገባቸው እውቅና" ሲሉ የገለጹት ሲሆን፣ ተቃዋሚዎች በበኩላቸው እርምጃው አወዛጋቢ ሊሆን እንደሚችል ስጋታቸውን በመግለጽ ላይ ናቸው።

ይህ ልዩ የፓስፖርት እትም በቅርቡ ለህዝብ ክፍት እንደሚሆን የሚጠበቅ ሲሆን፣ የፕሬዝዳንቱ ምስል መካተት ፓስፖርቱን በሰብሳቢዎችና በተጓዦች ዘንድ ይበልጥ ተፈላጊ ያደርገዋል ተብሎ ይታሰባል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu
​#donaldtrump #uspassport #usa250 #breakingnews #america #trump #traveldocument #semiquincentennial #አሜሪካ #ዶናልድትራምፕ

የራት ሰዓት እና ጤናችን

* ለምንድነው ከመተኛታችን ከ2 እስከ 3 ሰዓት በፊት መመገብ ያለብን?
#ethiopia | "ራትዎን ሁልጊዜም ከመተኛትዎ ቢያንስ ከ2 እስከ 3 ሰዓታት በፊት ይመገቡ" ስንል፣ ዝም ብሎ የተለመደ ምክር ከመስጠት ባለፈ ጥልቅ የሆነ ሳይንሳዊ ምክንያት አለው። ሰውነታችን የተፈጥሮ የሰዓት እቅድ (Circadian Rhythm) አለው፤ ፀሀይ ስትጠልቅ የውስጥ አካላቶቻችንም ዕረፍት ለማድረግ ይዘጋጃሉ።

ማታ ከመተኛታችን በፊት ዘግይተን መመገብ በጤናችን ላይ የሚያመጣቸውን ተጽእኖዎች እና የዚህን ምክር ሳይንሳዊ ፋይዳዎች እንመልከት፦

1. የጨጓራ ቃጠሎንና አሲድ መመለስን (GERD) ይከላከላል

ምግብ ከተመገብን በኋላ የምግብ መፈጨት ስራ በአግባቡ እንዲካሄድ የሰውነታችን አቀማመጥ (ቀጥ ብሎ መሆን) እና የስበት ሀይል (Gravity) ትልቅ ሚና ይጫወታሉ።

ተመግበን ወዲያው ስንተኛ፣ በጨጓራችን ውስጥ ያለው አሲድ እና ያልተፈጨ ምግብ ወደ ላንቃችን (Esophagus) ይመለሳል። ይህ የጨጓራ ቃጠሎን፣ የደረት ህመምን እና በረጅም ጊዜ ደግሞ የጉሮሮ ቁስለትን ያመጣል። 2 ወይም 3 ሰዓት መጠበቅ ግን ጨጓራችን ምግቡን ፈጭቶ ወደ አንጀት እንዲያሳልፍ በቂ ጊዜ ይሰጠዋል።

2. ለጥልቅ እና ጣፋጭ እንቅልፍ ይረዳል

ሰውነታችን ጥልቅ እንቅልፍ (Deep Sleep) ውስጥ ለመግባት፣ የሰውነታችን የሙቀት መጠን (Core body temperature) በትንሹ መቀነስ አለበት።

ነገር ግን ተመግበን ወዲያው ስንተኛ፣ ሰውነታችን ምግቡን ለመፍጨት ከፍተኛ ጉልበት ስለሚጠቀም የሰውነታችን ሙቀት ይጨምራል።

በተጨማሪም የምግብ መፈጨት ሂደት የእንቅልፍ ሆርሞን የሆነውን "ሜላቶኒን" (Melatonin) ምርት ያዛባል። ለዚህም ነው መሽቶ ከተመገብን በኋላ እንቅልፍ እምቢ የሚለን ወይም በተደጋጋሚ የምንባንነው።

3. የክብደት መጨመርን እና የስኳር መጠንን ይቆጣጠራል
ማታ ላይ የሰውነታችን ኢንሱሊን (Insulin) የመጠቀም አቅም ይቀንሳል።

ማታ ዘግይተን ስንመገብ፣ በደም ውስጥ ያለው የስኳር መጠን በከፍተኛ ሁኔታ ይጨምራል። ሰውነታችን ደግሞ ማታ ላይ ጉልበት ስለማይፈልግ፣ ያንን ትርፍ ስኳር በቀጥታ ወደ ስብነት (Fat) ቀይሮ ያከማቸዋል።

ራትዎን ቀደም ብለው መመገብ ግን ይህንን አደጋ በመቀነስ የክብደት ቁጥጥርን ያቀልላል።
____
ሳይንሳዊ ማስረጃዎች
• The American Journal of Gastroenterology
• Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (JCEM)
• Sleep Medicine Reviews

የባለሙያ ምክር፦
ከዛሬ ጀምሮ ራትዎን ከመተኛትዎ 3 ሰዓት በፊት የመመገብ ልማድን ይጀምሩ። ከተቻለ ደግሞ ከራት በኋላ ለ10 ወይም 15 ደቂቃ ቀለል ያለ የእግር ጉዞ ያድርጉ።

በጥቂት ቀናት ውስጥ በእንቅልፍዎ ጥራት እና በጠዋት ንቃትዎ ላይ ያለውን አስደናቂ ለውጥ ያዩታል!

ባምላኩ, ከጅማ ህክምና ማዕከል

​የአሜሪካ ጦር 82ኛው ፓራሹት ክፍለ ጦር ምን ይታወቃል?

​በሚቀጥሉት ቀናት ወደ 1,000 የሚጠጉ የአሜሪካ ጦር 82ኛው ፓራሹት ክፍለ ጦር አባላት ወደ መካከለኛው ምስራቅ ይሰማራሉ ተብሎ ይጠበቃል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከኢራን ጋር ስለሚደረገው ድርድር ተስፋ እንዳላቸው ቢገልጹም፣ ክፍለ ጦሩ መሰማራቱን ሲኤንኤን (CNN) ዘግቧል።

​የክፍለ ጦሩ ልዩ ባህሪያት

​ፈጣን ምላሽ ሰጪ፡ ይህ ክፍለ ጦር በሰሜን ካሮላይና ከሚገኘው ቤዝ ተነስቶ በ18 ሰዓታት ውስጥ በማንኛውም የዓለም ክፍል መሰማራት የሚችል ብቸኛው የአሜሪካ ጦር ክፍለ ጦር ነው። "ፈጣን ምላሽ ሰጪ ኃይል" በመባል ይታወቃል።

​የቅርብ ጊዜ ተሳትፎ፡ ይህ ብቃቱ በ2021 የአሜሪካ መንግስት ከአፍጋኒስታን ሲወጣ በሀሚድ ካርዛይ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ለተደረገው የማስለቀቅ ስራ ውሏል።

​አወቃቀሩና ታሪኩ

​ክፍለ ጦሩ እያንዳንዳቸው 4,000 ወታደሮች ያሏቸው ሶስት የውጊያ ቡድኖች፣ የጥቃትና የጭነት ሄሊኮፕተሮች ያሉት የአቪዬሽን ብርጌድ፣ የመድፍ ክፍል፣ የሎጅስቲክስ ብርጌድ እና የራሱ የዋና መሥሪያ ቤት ባታሊዮን አለው።

​ምስረታ፡ የተመሰረተው በአንደኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ሲሆን፣ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ደግሞ የአሜሪካ የመጀመሪያው ፓራሹት (አየር ወለድ) ክፍለ ጦር ሆኖ በድጋሚ ተደራጅቷል።

​ታዋቂ ዘመቻዎች፡ እ.ኤ.አ በ1944 የኖርማንዲ ወረራ፣ እንዲሁም በቬትናም፣ ግሬናዳ፣ ፓናማ፣ ኢራቅ፣ አፍጋኒስታን እና በመካከለኛው ምስራቅ ከአይሲስ (ISIS) ጋር በተደረጉ ውጊያዎች ተሳትፏል።

​ምልክቱ፡ የወታደሮቹ የደንብ ልብስ እጅጌ ላይ "AA" የሚል ምልክት አለ። ይህም "All American" (ሁሉ አሜሪካዊ) የሚል ትርጉም አለው።

​ሌሎች እውነታዎች

​መቀመጫው፡ በሰሜን ካሮላይና የሚገኘው "ፎርት ብራግ" ሲሆን፣ ይህ የጦር ሰፈር 57,000 ወታደራዊ እና 11,000 ሲቪል ሰራተኞች የሚገኙበት ግዙፍ ማዕከል ነው።

​ባህላዊ ተጽዕኖ፡ ክፍለ ጦሩ በሆሊውድ ፊልሞች (ለምሳሌ "The Longest Day") ላይ ተስሏል። እንዲሁም ታዋቂው የሀገር ውስጥ (Country music) ዘፋኝ ክሬግ ሞርጋን በዚህ ክፍለ ጦር ውስጥ ለ17 ዓመታት አገልግሏል።

​ሰብአዊ እርዳታ፡ እ.ኤ.አ በ2005 ካትሪና የተባለው አውሎ ነፋስ ኒው ኦርሊንስን በመታው ወቅት፣ ትዕዛዝ በደረሳቸው በ7 ሰዓታት ውስጥ ቦታው ላይ በመገኘት የነፍስ አድን ስራ ሰርተዋል።

​ምንጭ፦ N1 Belgrade (Danas)
​

ሮይተርስ፡ ኔታንያሁ ትራምፕን በኢራን ላይ ጥቃት እንዲሰነዝሩ እንዴት አሳመኑ?

​ሮይተርስ በአሜሪካ እና እስራኤል ጥምረት በኢራን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት ውሳኔ መነሻ ይፋ አድርጓል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ከዶናልድ ትራምፕ ጋር ባደረጉት ንግግር፣ ወሳኝ በሆኑ የደህንነት መረጃዎች እና ጥቃቱን ለመፈጸም በነበረው ጠባብ የጊዜ ዕድል ዙሪያ የነበራቸውን ከፍተኛ ሚና ዘገባው በዝርዝር ያሳያል።

​የውሳኔው መነሻ

​ጥቃቱ ከመጀመሩ 48 ሰአታት ባነሰ ጊዜ ውስጥ፣ ኔታንያሁ ለትራምፕ በስልክ ጥሪ የምርጫ ቅስቀሳ ወቅት ውድቅ አድርገውት የነበረውን ወታደራዊ እርምጃ አስፈላጊነት አስረድተዋል። እንደ የደህንነት መረጃዎች ከሆነ፣ የኢራኑ መንፈሳዊ መሪ አያቶላ አሊ ካሜኒ በቴህራን በሚገኘው ግቢያቸው ውስጥ ከቅርብ አማካሪዎቻቸው ጋር ሊገናኙ መርሃ ግብር ተይዞ ነበር።

ይህም የአገሪቱን አመራር በአንድ ጊዜ "የመቅጨት" ዕድል ፈጥሯል። ይሁን እንጂ ስብሰባው ወደ ቅዳሜ ጠዋት መገፋቱ ጥቃቱን ለመፈጸም ያለውን ጊዜ አጣብቦት ነበር።

​የ"ዕድሉ" መከራከሪያ እና የመጨረሻው ውሳኔ

​ለዓመታት እንዲህ አይነት እርምጃ ሲመክሩ የነበሩት ኔታንያሁ፣ ካሜኒን ለማስወገድ ከዚህ የተሻለ ዕድል ላይገኝ እንደሚችል አሳስበዋል። በተጨማሪም እ.ኤ.አ. በ2024 በትራምፕ ላይ የተሞከረውን የግድያ ሴራ (በፓኪስታናዊ ዜጋ ተመቻችቷል የተባለውን) እንደ ምክንያት አቅርበዋል።

​ትራምፕ ምንም እንኳን ቀደም ብለው በፖሊሲ ደረጃ ወታደራዊ እርምጃን ቢቀበሉም፣ ጊዜውንና የአሜሪካን ተሳትፎ መጠን ግን አልወሰኑም ነበር። ይህ የኔታንያሁ ንግግር እንደ ማነቃቂያ ሆኖ በማገልገሉ፣ ትራምፕ የካቲት 21 ቀን "Epic Fury" (ታላቅ ቁጣ) የተሰኘው ዘመቻ እንዲጀመር የመጨረሻውን ትዕዛዝ ሰጥተዋል።

​የዘመቻው ግቦች እና መግለጫዎች

​የመጀመሪያው ጥቃት የካቲት 21 ቀን ጠዋት የተፈጸመ ሲሆን፣ ትራምፕ በዚያው ምሽት የካሜኒን መሞት አስታውቀዋል። የዋይት ሀውስ ቃል አቀባይ አና ኬሊ እንደገለጹት፣ ዘመቻው የኢራንን የባሊስቲክ ሚሳኤል እና የኒውክሌር አቅም ማውደም፣ የባህር ኃይሏን ማዳከም እና ለባልደረባዎቿ የምታደርገውን የጦር መሳሪያ አቅርቦት መገደብ ላይ ያተኮረ ነበር።

​ኔታንያሁ "እስራኤል አሜሪካን ወደ ጦርነት ጎትታ አስገብታለች" የሚለውን ወቀሳ "የሀሰት ወሬ" በማለት አስተባብለዋል። ትራምፕም ውሳኔው የራሳቸው ብቻ እንደነበር ቢገልጹም፣ የእስራኤል ወገን ያቀረባቸው መከራከሪያዎች በጣም አሳማኝ እንደነበሩ ምንጮች ይጠቁማሉ።

​ከዲፕሎማሲ ወደ ወታደራዊ ግጭት

​ትራምፕ "አሜሪካ ትቅደም" (America First) በሚለው ፖሊሲያቸው ጦርነቶችን የመቀነስ ፍላጎት ቢኖራቸውም፣ ስለ ኢራን የኒውክሌር መርሃ ግብር የሚደረጉ ድርድሮች ባለመሳካታቸው ወደ ወታደራዊ አማራጭ አዘንብለዋል። በሰኔ ወር እስራኤል በኢራን የኒውክሌር እና የሚሳኤል ተቋማት ላይ የፈጸመችው ጥቃት አሜሪካንም በማሳተፍ ሁኔታውን አባብሶታል።

​የጥቃቱ መዘዝ እና ዓለምአቀፍ ተጽዕኖ

​የሮይተርስ ዘገባ እንደሚያሳየው፣ የአሜሪካ የደህንነት ተቋማት ኢራን የአሜሪካን ኢላማዎች እና የባህረ ሰላጤው አጋሮቿን እንደምትመታ አስጠንቅቀው ነበር፤ ይህም በተግባር ታይቷል። ግጭቱ ከፍተኛ ጉዳት ያስከተለ ሲሆን፦

​ከ2,300 በላይ የኢራን ሲቪሎች ተገድለዋል።

​ቢያንስ 13 የአሜሪካ ወታደሮች ህይወታቸው አልፏል።

​በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ የንግድ መስመሮች ተቋርጠዋል።
​የኢነርጂ (ነዳጅ) ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል።

​የስርዓት ለውጥ ግምት እና እርግጠኛ አለመሆን

​እስራኤል "የኢራን አመራር ከተወገደ የውስጥ ፖለቲካዊ ለውጥ ይመጣል" ብትልም፣ ሲአይኤ (CIA) ግን ይባስኑ ይበልጥ ጠንካራና አክራሪ የሆኑ መሪዎች ሊመጡ እንደሚችሉ ገምቶ ነበር። ይህም ግምት እውነት እየሆነ የመጣ ይመስላል፤ ምክንያቱም ከካሜኒ ሞት በኋላ ልጃቸው ሞጅታባ ካሜኒ አዲሱ መንፈሳዊ መሪ ሆነዋል።

​ወቅታዊ ሁኔታ

​ጦርነቱ አራተኛ ሳምንቱን ሲይዝ፣ የኢራን አብዮታዊ ዘብ አሁንም በአገሪቱ ውስጥ ጠንካራ ቁጥጥር አለው።

ምንም እንኳን ስርዓቱ ይናጋል ተብሎ ቢጠበቅም፣ የኢራን የውስጥ ሁኔታ አሁንም በተረጋጋ ሁኔታ ላይ ይገኛል። ሆኖም ግጭቱ በጂኦፖለቲካዊ እና በኢኮኖሚ ረገድ ዓለምን ማወኩን ቀጥሏል።

ምንጭ: ሮይተርስ

የአዕምሮ ብቃት ማሳደጊያ መንገዶች

​1. የማወቅ ጉጉት ይኑርዎት

የማወቅ ጉጉት የሁሉም ጥበበኞች መለያ ባህሪ ነው። ሁልጊዜ ጥያቄ የሚጠይቅ አዕምሮ አዳዲስ ሃሳቦችን በማመንጨት ረገድ የተሻለ ነው። አዕምሮዎን ክፍት ያድርጉ እና ሁልጊዜ አዲስ ነገር ለመማር ዝግጁ ይሁኑ።

​2. ከስራ መስክዎ ውጭ የሆኑ መጽሐፍትን እና ጽሁፎችን ያንብቡ

ከተለመደው የዕውቀት ክልልዎ ይውጡና ስለ ዓለም ያለዎትን ግንዛቤ ያስፉ። ይህ ብልህ እንዲሆኑ ብቻ ሳይሆን፣ ከሰዎች ጋር በሚያደርጉት ጨዋታም ሳቢ ተናጋሪ ያደርግዎታል።

​3. አዕምሮዎን ያሰልጥኑ

ተገቢ የሆኑ የአዕምሮ ልምምዶች የአስተሳሰብ ብቃትን ያሻሽላሉ። በቀላል ልምምዶች ይጀምሩና ቀስ በቀስ ወደ ውስብስብ የአዕምሮ ስራዎች ይለፉ። ለምሳሌ የአዕምሮን ተግባር የሚያነቃቁ የአንድሮይድ ጌሞችን መሞከር ይችላሉ።

​4. የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ያድርጉ

የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ለሰውነትዎ ብቻ ሳይሆን ለአዕምሮዎም ጠቃሚ ነው። ከሳይንሳዊ እይታ አንጻር ሲታይ፣ እንቅስቃሴ ወደ አዕምሮ የሚሄደውን የደም ዝውውር ይጨምራል፤ እንዲሁም በአዕምሮ ውስጥ የነርቭ ግንኙነቶች እንዲያድጉ የሚረዱ ፕሮቲኖች እንዲመነጩ ያደርጋል።

​5. አዲስ ነገር ይማሩ

የፈጠራ ችሎታዎን ያሰልጥኑ። አዲስ ነገር መማር ለአዕምሮ ታላቅ መነቃቃት ነው። የትኛው እውቀት መቼ ጠቃሚ እንደሚሆን አስቀድመው ሊያውቁ አይችሉም፣ ስለዚህ ሁልጊዜ አዲስ ነገር መማርዎን ይቀጥሉ።

​6. በእውነት ጠቃሚ የሆኑ ብሎጎችን ያንብቡ

ስለ ምርታማነት፣ ጤና፣ ስፖርት እና ቴክኖሎጂ የሚያወራ ሳቢ ብሎግ ያንብቡ ። ነገር ግን በዚህ ብቻ አይወሰኑ፤ በድረ-ገጽ ላይ ሊከተሏቸው የሚገቡ ሌሎች ጠቃሚ ገጾችም አሉ።

​7. የራስዎን ብሎግ ይኑርዎት እና ያነበቡትን ያጋሩ

የራስን ብሎግ መጻፍ የፈጠራ ችሎታን ያነቃቃል። ያወቁትን ነገር ለሌሎች ማካፈል የመግባባት ክህሎትን ያሻሽላል። ብሎግ መጻፍ አዕምሮዎ ንቁ እንዲሆንና የፈጠራ ሰው እንዲሆኑ ይረዳዎታል። ስለ አንድ ነገር በጻፉ ቁጥር ያንን ጉዳይ በተሻለ ሁኔታ መረዳት ይጀምራሉ።

​ ምንጮች :​Harvard Health Publishing: "Physical exercise for brain health" ፣
​Scientific American: "The power of curiosity" ፣​Psychology Today: "The benefits of lifelong learning" እና ​The Learning Agency Lab: "Cross-training your brain"

seledadotio
seledadotio

የአዕምሮ ብቃት ማሳደጊያ መንገዶች

​1. የማወቅ ጉጉት ይኑርዎት

የማወቅ ጉጉት የሁሉም ጥበበኞች መለያ ባህሪ ነው። ሁልጊዜ ጥያቄ የሚጠይቅ አዕምሮ አዳዲስ ሃሳቦችን በማመንጨት ረገድ የተሻለ ነው። አዕምሮዎን ክፍት ያድርጉ እና ሁልጊዜ አዲስ ነገር ለመማር ዝግጁ ይሁኑ።

​2. ከስራ መስክዎ ውጭ የሆኑ መጽሐፍትን እና ጽሁፎችን ያንብቡ

ከተለመደው የዕውቀት ክልልዎ ይውጡና ስለ ዓለም ያለዎትን ግንዛቤ ያስፉ። ይህ ብልህ እንዲሆኑ ብቻ ሳይሆን፣ ከሰዎች ጋር በሚያደርጉት ጨዋታም ሳቢ ተናጋሪ ያደርግዎታል።

​3. አዕምሮዎን ያሰልጥኑ

ተገቢ የሆኑ የአዕምሮ ልምምዶች የአስተሳሰብ ብቃትን ያሻሽላሉ። በቀላል ልምምዶች ይጀምሩና ቀስ በቀስ ወደ ውስብስብ የአዕምሮ ስራዎች ይለፉ። ለምሳሌ የአዕምሮን ተግባር የሚያነቃቁ የአንድሮይድ ጌሞችን መሞከር ይችላሉ።

​4. የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ያድርጉ

የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ለሰውነትዎ ብቻ ሳይሆን ለአዕምሮዎም ጠቃሚ ነው። ከሳይንሳዊ እይታ አንጻር ሲታይ፣ እንቅስቃሴ ወደ አዕምሮ የሚሄደውን የደም ዝውውር ይጨምራል፤ እንዲሁም በአዕምሮ ውስጥ የነርቭ ግንኙነቶች እንዲያድጉ የሚረዱ ፕሮቲኖች እንዲመነጩ ያደርጋል።

​5. አዲስ ነገር ይማሩ

የፈጠራ ችሎታዎን ያሰልጥኑ። አዲስ ነገር መማር ለአዕምሮ ታላቅ መነቃቃት ነው። የትኛው እውቀት መቼ ጠቃሚ እንደሚሆን አስቀድመው ሊያውቁ አይችሉም፣ ስለዚህ ሁልጊዜ አዲስ ነገር መማርዎን ይቀጥሉ።

​6. በእውነት ጠቃሚ የሆኑ ብሎጎችን ያንብቡ

ስለ ምርታማነት፣ ጤና፣ ስፖርት እና ቴክኖሎጂ የሚያወራ ሳቢ ብሎግ ያንብቡ ። ነገር ግን በዚህ ብቻ አይወሰኑ፤ በድረ-ገጽ ላይ ሊከተሏቸው የሚገቡ ሌሎች ጠቃሚ ገጾችም አሉ።

​7. የራስዎን ብሎግ ይኑርዎት እና ያነበቡትን ያጋሩ

የራስን ብሎግ መጻፍ የፈጠራ ችሎታን ያነቃቃል። ያወቁትን ነገር ለሌሎች ማካፈል የመግባባት ክህሎትን ያሻሽላል። ብሎግ መጻፍ አዕምሮዎ ንቁ እንዲሆንና የፈጠራ ሰው እንዲሆኑ ይረዳዎታል። ስለ አንድ ነገር በጻፉ ቁጥር ያንን ጉዳይ በተሻለ ሁኔታ መረዳት ይጀምራሉ።

​ ምንጮች :​Harvard Health Publishing: "Physical exercise for brain health" ፣
​Scientific American: "The power of curiosity" ፣​Psychology Today: "The benefits of lifelong learning" እና ​The Learning Agency Lab: "Cross-training your brain"

በጦርነት ወቅት በብዛት ጥንዶች የሚጋጩባቸው ሶስት ምክንያቶች

ጦርነት በቅርብም አሊያም በመቶ በሺዎች የሚቆጠሩ ኪሎሜትሮች ርቆ በሚገኝ ቦታ ቢካሄድም፣ በሆነ መንገድ ግን የዕለት ተዕለት ኑሮ ውስጥ ዘልቆ ይገባል።

የማያቋርጥ የዜና ርዕሰ ዜናዎች፣ ምስሎች እና አዳዲስ መረጃዎች ማንኛውንም ሰው በስሜት እንዲጨነቅና እንዲዝል ሊያደርጉት ይችላሉ።

ይህ ጥንዶች የዕለት ተዕለት ተግባራቸውን ለመቀጠል በሚሞክሩበት ወቅት በቀላሉ አቅልለው ሊመለከቱት የሚችሉት "የጀርባ ጭንቀት" ዓይነት ነው።

​የጂኦፖለቲካዊ ግጭቶች ስሜታዊ ክብደት በዜናዎች ላይ ብቻ የተገደበ አይደለም። ብዙውን ጊዜ ወደ ቅርብ ግንኙነቶቻችንም ጭምር ዘልቆ ይገባል። ጥንዶች ከመቼውም ጊዜ በላይ በቀላሉ እንደሚበሳጩ፣ ትናንሽ አለመግባባቶች በፍጥነት እንደሚባባሱ ወይም በንግግር መሃል የሚሰነዘሩ አስተያየቶች ከወትሮው ይልቅ ጠንከር ያሉ ሆነው ሊሰሟቸው ይችላሉ።

​እንደ እውነቱ ከሆነ ብዙ ጥንዶች በቀጥታ ስለ ጦርነቱ አይጣሉም። ቢሆንም ግን፣ በዓለም አቀፍ ግጭቶች ምክንያት የሚፈጠረው የጋራ ጭንቀት እና እርግጠኛ አለመሆን በዕለት ተዕለት ግንኙነቶች ላይ ሳያውቁት ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል። ስነ-ልቦና ባለሙያዎች ይህንን የስሜት "ትርፍ" ብለው ይጠሩታል።

​1. የጥንዶች ጭንቀት በተጀመረበት ቦታ አይቀሩም
​ውጫዊ ጭንቀት በግንኙነት ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድርበት ሂደት "የጭንቀት መፍሰስ" (stress spillover) ይባላል።

​አንደኛው አጋር ውጫዊ ጭንቀት ሲያጋጥመው፣ ከዛ ጭንቀት ጋር የተያያዙ ስሜቶች ወደ ግንኙነቱ ይተላለፋሉ።

​ይህ ከመጠን በላይ የሆነ ጭንቀት ለመግባባት እና አዎንታዊ ግንኙነቶችን ለመደሰት አስቸጋሪ ያደርገዋል።

​ጭንቀት በጸጥታ ይመጣል—በትዕግስት ማጣት፣ ራስን የማግለል ፍላጎት እና ለትናንሽ ነገሮች ከመጠን በላይ ተጋላጭ በመሆን ይገለጻል።

​ዓለም አቀፍ ግጭቶች—የገበያ አለመረጋጋት፣ እርግጠኛ አለመሆን እና በየሰዓቱ የሚመጡ ዜናዎች—ወደ ግንኙነቱ የሚተላለፍ ውጫዊ ጫና ይፈጥራሉ። ጥናቶች እንደሚያሳዩት ከፍተኛ የውጭ ጭንቀት ባለበት ሁኔታ የግንኙነት እርካታ ይቀንሳል፣ ግጭቶችም ይበዛሉ።

​2. ጥንዶች እርስ በርሳቸው በተለየ መንገድ መተያየት ይጀምራሉ

​ጭንቀት ለአጋርዎ ያለዎትን አመለካከት ሊቀይረው ይችላል።

​እርስ በርሳቸው በደንብ የሚተዋወቁ አጋሮች እንኳን በድንገት የተለዩ ወይም እንግዳ ሊመስሉ ይችላሉ።

​ከፍተኛ ጭንቀት ባለበት ወቅት፣ ሰዎች የአጋራቸውን አዎንታዊ ባህሪያት ችላ በማለት አሉታዊ ባህሪያቸውን የመመልከት ዝንባሌያቸው ይጨምራል።

​ቀደም ሲል ይታገሷቸው የነበሩ ልማዶች አሁን ሊቋቋሟቸው የማይችሏቸው ሊመስሉ ይችላሉ።
​ጭንቀት አጋርዎን የሚረዱበትን መንገድ ይለውጠዋል—ይህ ማለት አጋርዎ ተለውጧል ማለት ሳይሆን የእርስዎ የመታገስ አቅም ቀንሷል ማለት ነው።

​3. ጭንቀት ከአንዱ አጋር ወደ ሌላው ይተላለፋል

​የስነ-ልቦና ባለሙያዎች ይህንን ክስተት "የመሻገሪያ ውጤት" ይሉታል።

​አንደኛው አጋር ስለ ዜና ወይም ስለ ዓለም አቀፍ ክስተቶች ጭንቀት ሲያሳይ፣ ሌላኛው አጋር ያንን ስሜት ይጋራል።

​ትኩረት ማጣት፣ በሀሳብ መራቅ ወይም አጫጭር ምላሾች በግንኙነቱ ውስጥ እርግጠኛ አለመሆንን እና ውጥረትን ይጨምራሉ።

​ሁለቱም አጋሮች በጭንቀት ውስጥ ሲሆኑ፣ ራስን የመቆጣጠር ችሎታ ይዝላል እናም አንዳቸው ለሌላው የሚፈልጉትን መስጠት አይችሉም።

​ዓለም አቀፍ ጭንቀት አጋሮቹ በቀጥታ በክስተቶቹ ባይጎዱም እንኳ ቤታቸው ድረስ ተጽዕኖ ያሳርፋል።

​በጦርነት ወቅት የግንኙነት ግጭቶችን እንዴት መቀነስ ይቻላል?

​በአለም ላይ እና በእርስዎ ውስጥ ምን እየተከናወነ እንዳለ ይረዱ።
​"ለምን እንዲህ ያደርጋል/ታደርጋለች?" ብለው ከመጠየቅ ይልቅ "አሁን ሁለታችንም ምን ዓይነት ስሜት ተሸክመናል?" ብለው ራስዎን ይጠይቁ።

​ጭንቀትን፣ ስጋትን ወይም ሀዘንን በስም መጥራት ውጥረትን ሊቀንስ ይችላል።
​በዓለም ዙሪያ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች ተመሳሳይ እርግጠኛ ያልሆነ ጊዜ ውስጥ እያለፉ እንደሆነ እራስዎን ያስታውሱ—ብቻዎን አይደሉም።

​ጭንቀትን ማወቅ እና ግልጽ ግንኙነት ማድረግ በግንኙነት ውስጥ ያሉ አስቸጋሪ ቀናትን ቀላል ሊያደርጋቸው ይችላል።

​ምንጭ፦ American Psychological Association እና Psychology Today

ዶናልድ ትራምፕ ታከር ካርልሰንን ከMAGA ንቅናቄ አባረሩ

​የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ታዋቂውን ጋዜጠኛ ታከር ካርልሰንን ከMAGA (Make America Great Again) ንቅናቄ ማገዳቸውን አስታወቁ።

ይህ ውሳኔ የተላለፈው ካርልሰን አሜሪካ በኢራን ላይ የፈጸመችውን ጥቃት "አስጸያፊ ክፋት" በማለት ከነቀፈ በኋላ ነው።

​ትራምፕ በሰጡት መግለጫ፣ ካርልሰን ፖለቲካን ለመረዳት የሚያስችል በቂ ብቃት እንደሌለውና "መንገዱን እንደሳተ" ገልጸዋል።

MAGA ጠንካራ የኢሚግሬሽን ፖሊሲን፣ ኢኮኖሚያዊ ብሄርተኝነትን እና የአሜሪካን ጥቅም ማስቀደምን ዓላማ ያደረገ የትራምፕ ደጋፊዎች ንቅናቄ ነው።

የሥነ - ተግባቦት “ብርሃን እና የቃላት መሃንዲስ”

( አንጋፋው ጋዜጠኛ ~ ብዙአየሁ አሣሣኸኝ )
#ethiopia | ብዙአየሁ ጋዜጠኝነትን እና (ሥነ-ተግባቦትን) ከሥራ ባለፈ የማይናወጥ የሙያ ዐለት አድርጎ በመቆም እንደ ሕይወት ምዕራፍ ጥሪ ማገልገል ( Editorial Policy ) በማክበር በተመልካች ልብ ውስጥ ማይረሳ ንጣፍ የማዕዘን ድንጋይ ሕያው የታሪክ ሰበዝ እና አሻራን ማሳረፍ ችሏል በሞያው።

ነፍሱን በአፀደ ገነት ያድርግልንና ፤ አሜን “የሚዲያ- ዳሰሳ” ብሔራዊ ቴሌቪዥን -( ETV ) ፕሮግራም አዘጋጅና አቅራቢ ከተወዳጁ ጋዜጠኛ ታደሰ ሚዛን ( ዶ/ር ) ጋር ወዳጅ ነበሩ።

ብዕረኞቹ የልብ ወዳጆች ነበሩ በጊዜው ( ጀማሪ ጦማሪ ) ሳሉ አንሥቶ በጋራ “ውበት አማተር- የጋዜጠኞች ማሕበር” ለአምሥት በመሆን እንዳቋቋሙ ከታሪካቸው ሰምቻለው።

ብዙአየሁ ቃላቶች የመምረጥ እና ሐሳብን የመሰደር ብቃቱ ተወዳዳሪ የለውም። አንድ ርዕሰ ጉዳይ ሲያብራራ ብሎም ሲተነትን ጉዳዩን አያውቀውም ሚባል ሰው እንኳን ፍንትው ብሎ እንዲታይ የማድረግ ልዩ ተሰጥኦ አለው። ይኸ ደግሞ የሚመነጨው ለሞያው ካለው ልዩና ጥልቅ አክብሮት ነው።

ብዙአየሁ አሣሣኸኝ በሥራው ከአሜሪካ ድምፅ ስጦታ ከ Voice Of America - ( VOA ) ራዲዮ ጣቢያ በ ፖስታ ሽልማት እንዳበረከቱለት ቀደምት ታሪኩን ዳሩ ሰማውኝ።

ብዕረኛው ብዙአየሁ በርካታ ሥራዎች አሉት እድሜ ጠገቡ የኢትዮጵያ ራዲዩ እና አዲስ - ዘመን ጋዜጣ ዕትም ላይ።

ቡዙአየሁ ጋዜጠኝነትን ወደ ጥበብ ደረጃ የሳረገ አንደበተ ርቱዕ እና ብርቅዬ የሙያ አጋሬ ሰው ነው። የእርሱን ንግግር መሥማት በእውነቱ ከሆነ ልክ እንደ ዜማ በጆሮ ያረካል።

ብልኃቱ የማይመለሱ ፤ የሚመሥሉ ጥያቄዎችን በለሠለሰ አንደበቱ እያውረገረግ ዳሩ በማይናወጥ ጽናት ይጠይቃል።

ብዙአየሁ ቃላትን እንደ ጌጣ-ጌጥ የመደርደር ሀሳብን እንደ ጅረት ማፍሰሥ ጥበቡ ተመልካች ካለበት ቦታ ነቅሎ ጉዳዩ ጥልቀት እንዳለው በመሳል ቡዜ በአንደበቱ ይወሥደዋል።

ከሁለት 10 ዓመታት በፊት በወርሃ ግንቦት - 1994 ዓ.ም “ጦቢያ መፅሔት” ቁ.10 ላይ ብዙአየሁ መራራ ፓለቲካዊ ሽሙጥ ፅሑፉን አሥነብቧል መሠላችሁ ተደራሲያንን።

ብዙአየሁ የሕዝብ ድምፅ የፍትሕ ሞጋች እና የታሪክ ምስክር በመሆን የሙያ ብቃትን ልዩ ተሠጥኦ በምንም አይነት ጫና ውስጥ ቢሆን ዳሩ ፤ ለእውነት መቆምን ሙያዊ ብሂሉ ነው። የሚናገረው ቃል ሠማያዊ ሚዛን የሚደፋው ከሥራ ተግባሩ ከሥነ- ምግባሩ ጋር ሲታረቅ ወዝ-አደር ባለሞያ ያስብለዋል።

ሙያዊ (ሥነ- ምግባር) ከታታሪነት ጋር አጣምሮ መያዝ ምን ያሕል ዋጋ እንደ ሚያስከፍል ፤ በተግባር ተፈትኖ አሳይቷል።

ያ ውብ ብዕር እና ያ ብሩህ አንደበትህ ለዘላለም ይድመቅ !

እርሱ በሥራዎቹ አማካኝነት ሁሌም ግልፀኝነትና ተጠያቂነት እንዲሰፍን ዳሩ ድምፅ ለሌላቸው ወገኖች ድምፅ በመሆን ሕዝቡ እንዲነቃ በማድረግ ትልቅ አሥተዋጽኦ አበርክቷል።

ከሥክሪን በሥተ- ጀርባ እርሱ ሰዓታትን በንባብ ያሳልፋል። የአካል ብቃት እንቅስቃሴው ፤ ብሎም የተመረጡ የቃላት አጠቃቀሙ ተመልካችን የመማረክ አንዳች ኃይል አለው።

ብዙአየሁ አሣሣኸኝ በሥክሪኑ ላይ ሚታየው ምስለ ድምፁ ብቻ ሳይሆን ከምስሉ ጀርባ ያለው የኃሳብ ጥራት ለሙያው ያለው ምሉዕ ታማኝነቱ ለትውልዱ በብዙ አርአያ ያደርገዋል።

እርሱ ሲናገር “ጋር-ናንስ እና ኤሲኒ” ይሰማሉ እሱ በሥራው ሲጠይቅ እውነት ትገለጣለች ለሞያ አጋሮቹ እና ለሰው ልጅ ያለው ጥልቅ አክብሮት ብሎም ፍቅር ለትውልድ ይተርፋል።

ብዙአየሁ አሣሣኸኝ ፤ ዳሩ ጋዜጠኝነት ምን ያኸል የሰፊው ሕዝቡ የሕሊና መሥታወት መሆኑን አሳይቶናል ክብር ለዚህ ታላቅ የቃላት መሃንዲስ ሰው ክብር ለዚህ የእውነት ዘበኛ።

ብዙአየሁ ባለው ፤ ከፍተኛ የሆነ የሥነ- ምግባር እሴት ሆነ ባለው ታታሪነት ለዓመታት ፤ ለሞያ ባሳየው ታማኝነት ከሊቅ እስከ ደቂቅ በአደባባይ ፤ ይኮሩበታል በኸያው ሥራዎቹ።

ጌታመሳይ ሙሉጌታ ( Getamesay Mulugeta )

የብሪታንያው ጠቅላይ ሚኒስትር ኬር ስታርመር ቤጂንግ ገቡ

​የታላቋ ብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰር ኬር ስታርመር ከስምንት ዓመታት በኋላ ወደ ቻይና የተጓዙ የመጀመሪያው የሀገሪቱ መሪ በመሆን ቤጂንግ ገብተዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ ጋር በታላቁ የሕዝብ አዳራሽ (Great Hall of the People) ተገናኝተው መክረዋል።

​የጉብኝቱ ዋና ዋና ነጥቦች፡

​🤝 ታሪካዊ እርቅ፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ስታርመር የሁለቱ ሀገራት ግንኙነት "የበሰለ እና የተረጋጋ" እንዲሆን ፍላጎታቸውን ገልጸዋል።

​📈 የኢኮኖሚ ትብብር፡ ከ60 በላይ የንግድ ተወካዮችን ያካተተው ይሄው ልዑክ፣ ብሪታንያ በንግድ እና ኢንቨስትመንት ዘርፍ ከቻይና ጋር ያላትን ግንኙነት ለማጠናከር ያለመ ነው።

​🌍 የጂኦ-ፖለቲካ ተጽዕኖ፡ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሚከተሉት "አሜሪካ ትቅደም" (America First) ፖሊሲ እና የንግድ ታሪፍ ጫና፣ እንደ ብሪታንያ ያሉ የአሜሪካ ወዳጆችን ወደ ቻይና ፊታቸውን እንዲያዞሩ እያደረገ መሆኑ ተገልጿል።

​🛡️ ፈታኝ ጉዳዮች፡ ስታርመር ምንም እንኳን ግንኙነቱን ማደስ ቢፈልጉም፣ በሰብአዊ መብት (ሆንግ ኮንግ) እና በደህንነት ጉዳዮች ላይ ያላቸውን ልዩነት በግልጽ እንደሚያወያዩ ገልጸዋል።

​ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ ምን አሉ?

"ቻይና እና ብሪታንያ ልዩነቶቻቸውን ወደ ጎን ትተው ለረጅም ጊዜ የሚቆይ ስትራቴጂካዊ አጋርነት ለመገንባት ዝግጁ ናቸው" ሲሉ ጉብኝቱን አወድሰዋል።

በኢትዮጵያ 30 % የውጭ ኮታ ያላሟሉ ​ታዋቂ የኢንተርናሽናል ትምህርት ቤቶች ወደ ሀገር ውስጥ ተቋም ሊቀየሩ ነው ተባለ

​የትምህርት ሚኒስቴር በኢትዮጵያ ውስጥ በሚንቀሳቀሱ የዓለም አቀፍ ትምህርት ቤቶች ላይ እጅግ ጥብቅ የሆነ አዲስ መመሪያ ማውጣቱን የዛሬው የካፒታል ጋዜጣ እትም አስነብቧል።

​🔍 ምንድነው የተወሰነው?

ማንኛውም ትምህርት ቤት የዓለም አቀፍ ስርዓተ ትምህርትን (IB, British, American) ለመከተል ቢያንስ 30% የውጭ ሀገር ዜጋ ተማሪዎችን ማቀፍ ይኖርበታል። ይህንን መስፈርት የማያሟሉ ተቋማት፦

👉​የ"ኢንተርናሽናል" እውቅናቸው ተሰርዞ ወደ "ሀገር በቀል" ይቀየራሉ ።

👉​ወደ ኢትዮጵያ ብሄራዊ ስርዓተ ትምህርት እንዲመለሱ ይገደዳሉ።

👉​ክፍያ በውጭ ምንዛሬ (Foreign Currency) ማስከፈል አይችሉም።

​⚠️ ተጽዕኖው የሚያርፍባቸው ተቋማት፦
እንደ Cambridge Academy Ethiopia እና Flipper ያሉ ግዙፍ የትምህርት ተቋማት እስከ በፈረንጆቹ የካቲት 20, 2026 ድረስ ማስተካከያ ካላደረጉ መመሪያው ተፈጻሚ ይሆንባቸዋል።

​📉 ስጋቶችና ውጤቶች፦
​የወላጆች ቁጣ፦ "በአጋማሽ ዓመት ስርዓተ ትምህርት መቀየር የልጆቻችንን የወደፊት ዕድል ያበላሻል" የሚሉ ቅሬታዎች እየተሰሙ ነው።

​🌍 የሌሎች ሀገራት ተሞክሮ፦
ቻይና የራሷ ዜጎች በዓለም አቀፍ ትምህርት ትከለክላለች ። በተቃራኒው ታይላንድ እና ቬትናም የሀገር ውስጥ ተማሪዎችን ድርሻ በማስፋት ኢንቨስትመንት እየሳቡ ይገኛሉ።

​📌 የሚኒስቴሩ አቋም፦ "ትምህርት ቤቶቹ የተቋቋሙት ለውጭ ዜጎች ቢሆንም፣ አሁን ግን አብዛኛው ተማሪ የሀገር ውስጥ መሆኑ የትምህርት ፖሊሲውን እያዛባው ነው" ብሏል።

seledadotio
seledadotio

በኢትዮጵያ 30 % የውጭ ኮታ ያላሟሉ ​ታዋቂ የኢንተርናሽናል ትምህርት ቤቶች ወደ ሀገር ውስጥ ተቋም ሊቀየሩ ነው ተባለ

​የትምህርት ሚኒስቴር በኢትዮጵያ ውስጥ በሚንቀሳቀሱ የዓለም አቀፍ ትምህርት ቤቶች ላይ እጅግ ጥብቅ የሆነ አዲስ መመሪያ ማውጣቱን የዛሬው የካፒታል ጋዜጣ እትም አስነብቧል።

​🔍 ምንድነው የተወሰነው?

ማንኛውም ትምህርት ቤት የዓለም አቀፍ ስርዓተ ትምህርትን (IB, British, American) ለመከተል ቢያንስ 30% የውጭ ሀገር ዜጋ ተማሪዎችን ማቀፍ ይኖርበታል። ይህንን መስፈርት የማያሟሉ ተቋማት፦

👉​የ"ኢንተርናሽናል" እውቅናቸው ተሰርዞ ወደ "ሀገር በቀል" ይቀየራሉ ።

👉​ወደ ኢትዮጵያ ብሄራዊ ስርዓተ ትምህርት እንዲመለሱ ይገደዳሉ።

👉​ክፍያ በውጭ ምንዛሬ (Foreign Currency) ማስከፈል አይችሉም።

​⚠️ ተጽዕኖው የሚያርፍባቸው ተቋማት፦
እንደ Cambridge Academy Ethiopia እና Flipper ያሉ ግዙፍ የትምህርት ተቋማት እስከ በፈረንጆቹ የካቲት 20, 2026 ድረስ ማስተካከያ ካላደረጉ መመሪያው ተፈጻሚ ይሆንባቸዋል።

​📉 ስጋቶችና ውጤቶች፦
​የወላጆች ቁጣ፦ "በአጋማሽ ዓመት ስርዓተ ትምህርት መቀየር የልጆቻችንን የወደፊት ዕድል ያበላሻል" የሚሉ ቅሬታዎች እየተሰሙ ነው።

​🌍 የሌሎች ሀገራት ተሞክሮ፦
ቻይና የራሷ ዜጎች በዓለም አቀፍ ትምህርት ትከለክላለች ። በተቃራኒው ታይላንድ እና ቬትናም የሀገር ውስጥ ተማሪዎችን ድርሻ በማስፋት ኢንቨስትመንት እየሳቡ ይገኛሉ።

​📌 የሚኒስቴሩ አቋም፦ "ትምህርት ቤቶቹ የተቋቋሙት ለውጭ ዜጎች ቢሆንም፣ አሁን ግን አብዛኛው ተማሪ የሀገር ውስጥ መሆኑ የትምህርት ፖሊሲውን እያዛባው ነው" ብሏል።

ታላቁ የህዳሴ ግድብ… በጥንቃቄ ሊያዝ የሚገባው ጉዳይ!

​በክቡር ገና የተፃፈ

​ዶናልድ ትራምፕ መጽሐፍ ቅዱስን ጨብጠው ለሁለተኛ ጊዜ ቃለ መሃላ ከፈጸሙ አንድ ዓመት ሞላቸው። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ የድሮው በህግና በደንብ የሚመራው ዓለም አቀፋዊ ሥርዓት በዝምታ መድረኩን ለቆ የወጣ ይመስላል።
​ጃንዋሪ 20 ቀን 2025 (ጥር 12 ቀን 2017 ዓ.ም.) የተከናወነው የፕሬዝዳንቱ በዓለ ሲመት ከበዓልነት ባለፈ አንድ ትልቅ አዋጅ ነበረ።

“አሜሪካ ትቅደም!” (America First) የሚለው የ47ኛው ፕሬዝዳንት መፈክር ትርጉሙ ግልፅ ነው። አሜሪካ አንድን ነገር ከፈለገች ትወስደዋለች፤ ደንቦቹ ካልተመቿት ደግሞ ትቀዳቸዋለች።

​አሁን ደግሞ የዓባይ ወንዝ በነዚህ “አዳዲስ ህጎች” ኢላማ ውስጥ ገብቷል።

​የትራምፕ ደብዳቤ እና የ“ሽምግልና” ትርጉም

​ከጥቂት ቀናት በፊት ፕሬዝዳንት ትራምፕ ለግብፁ ፕሬዝዳንት አብደል ፈታህ ኤል-ሲሲ የፃፉት ደብዳቤ በይፋ ወጥቷል። የደብዳቤው ቃና ወዳጃዊ ቢመስልም መልዕክቱ ግን የሚያሰጋ ነው። ትራምፕ የአፍሪካ አገራት መፍታት ያልቻሉትን የህዳሴ ግድብ ውዝግብ እኔ “እፈታዋለሁ” ብለዋል።

​ነገር ግን ባለፉት 12 ወራት እንደተማርነው፣ በትራምፕ ዓለም ውስጥ “ሽምግልና” ማለት በእኩልነት ላይ የተመሠረተ ውይይት አይደለም። በዓለም አቀፍ ህግ ወይም በተባበሩት መንግስታት ስምምነቶች ላይ የተመሰረተ ሂደትም አይደለም።

ሽምግልናው “ድርድር” (Deal) ነው። ወይ የቀረበልህን ትቀበላለህ፣ ካልሆነ ግን ሌላ የምታጣው ነገር ይኖራል።

​አንድ ታዋቂ ተንታኝ በቅርቡ እንደፃፈው፦
​“በትራምፕ ዘመን ዓለም አቀፍ ህግ የሚባል ነገር የለም፤ የአሜሪካን ፍላጎት የሚገታ ምንም ዓይነት ገደብ እንደሌለ በግልፅ እየታየ ነው።”

​ስለዚህ የአሜሪካ ፕሬዝዳንት የዓባይን ጉዳይ እፈታለሁ ሲሉ፣ “መፍትሔው የማን ነው?” ብሎ መጠየቅ የግድ ይላል።

​የግድቡ ባለቤት ማን ነው?
​ታላቁ የህዳሴ ግድብ በአሜሪካ እርዳታ ወይም በአይ ኤም ኤፍ (IMF) ብድር የተገነባ አይደለም። በብራሰልስ ወይም በቤጂንግ የታቀደም አይደለም። ግድቡ በኢትዮጵያውያን እጅ፣ በኢትዮጵያውያን ላብ እና በኢትዮጵያውያን ጥሪት የተገነባ ነው። ​ከምርቱ ቀንሶ የሰጠው ገበሬ፤ ​ከወርሃዊ ደሞዟ ቀንሳ የላከችው ነርስ፤
​ስለ ብርሃንና ስለ ውሃ የሚዘምሩ ህፃናት…
​ይህ ግድብ የኤሌክትሪክ ማመንጫ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያውያን የራስን በራስ የማስተዳደር (Self-reliance) ታላቅ ሀውልት ነው። አሁን ግን የዓለማችን ኃያል ሀገር “ግድቡ እንዴት ጥቅም ላይ መዋል እንዳለበት እኔ እወስናለሁ” እያለን ነው።

​የአቅም እንጂ የህግ ጉዳይ መሆን አቁሟል

​ይህ ጉዳይ አሁን ስለ ውሃ ብቻ አይደለም። ጉዳዩ ስለ ሉዓላዊነት እና ስለ ቅድመ-ሁኔታ ነው። ኢትዮጵያ የራሷን የወደፊት ዕጣ ፈንታ በራሷ ትወስናለች ወይስ በሌላ ሰው የቼዝ ጠረጴዛ ላይ ትጫወታለች? የሚል ጥያቄ ነው።

​ዓለም ተለውጧል። በአንድ ወቅት ዓለም አቀፍ ህግ አገራትን የሚያስተሳስር ሰንሰለት ነበረ። ያ ዘመን አብቅቷል። በቬንዙዌላ፣ በግሪንላንድ፣ በታይዋንና በዩክሬን ያየነው ይሄንኑ ነው። አሁን ደግሞ በዓባይ ላይ እያየነው ነው። ኃይል የህግን ቦታ ሲተካ ዲፕሎማሲ ተውኔት ይሆናል፤ ስምምነቶች ደግሞ የመድረክ ጌጥ ብቻ ይሆናሉ።

​ኢትዮጵያ ምን ማድረግ አለባት?

​በፈገግታ እጅ መስጠት? ወይስ ለታላቁ ግዛት (Empire) ጣልቃ ገብነት ምስጋና ማቅረብ? በፍጹም! ይልቁንም ድምፃችንን ከፍ አድርገን አንድነታችንን ማጠናከር አለብን። በጩኸት ሳይሆን በሚከተሉት ግልፅ ነጥቦች፦
​ግድቡ የኢትዮጵያውያን ሀብት ነው፦ የውጭ ካፒታል ግድቡን በባለቤትነት የመምራት መብት የለውም።

​ፍትሃዊ ተጠቃሚነት መብት ነው፦ የውሃ አጠቃቀም የማንም ችሮታ ሳይሆን ተፈጥሯዊ መብት ነው።
​የአፍሪካ መፍትሔ ለአፍሪካ፦ ይህ አማራጭ ሳይሆን መሰረት መሆን ያለበት ጉዳይ ነው።
​ይህ ግድብ ስጦታ ወይም ምፅዋት አይደለም፤ የኢትዮጵያ የክብር መግለጫ ነው። ስለዚህ ኢትዮጵያ በዋሽንግተን በዝግ በር ለሚበሰል ማንኛውም “መፍትሔ” መንበርከክ የለባትም።

​መልዕክት ለአፍሪካውያን
​ውድ አንባቢዎች፣ ይህ ጉዳይ የኢትዮጵያ ብቻ አይደለም። ዛሬ ስለ ውሃ ከሆነ፣ ነገ ስለ ማዕድናት፣ ስለ ንግድ ወይም ስለ መሬት ሊሆን ይችላል። አፍሪካውያን እጣ ፈንታቸውን በራሳቸው የመወሰን መብታቸውን ለማስከበር በፅኑ መቆም አለባቸው።

​ዓባይ የሚፈሰው በአሜሪካ ፈቃድ አይደለም፤ የህዳሴው ግድብም የቆመው በአሜሪካ ይሁንታ አይደለም። ኢትዮጵያ የራሷን ሀብት በማልማቷ ለማንም አታጎበድድም።

​በመጨረሻም፣ ጉዳዩ ስለ ግድቡ ብቻ አይደለም፤ ስለ ክብርና ስለ ሉዓላዊነት ነው። ኃያላን “ትክክለኛውን” ነገር በጉልበት ለመወሰን በሚሞክሩበት በዚህ ዓለም፣ እራሳችንን እንዲህ ብለን መጠየቅ አለብን፦
​ፍትሃዊነትን የሚለካው ማነው?
​“ኃላፊነት የተሞላበት” የሚለውን ቃል ትርጉም የሚሰጠው ማነው?
​ዳኛው ራሱ ተጫዋች ሲሆንስ ምን ይከሰታል?
​ለነዚህ ጥያቄዎች የምንሰጠው ምላሽ ለኢትዮጵያም ሆነ ለአፍሪካ የወደፊት ህልውና ወሳኝ ነው።

​የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አዲስ ዘመን እና የድርድር ጥበብ፡ የትራምፕ ስትራቴጂያዊ እንቅስቃሴዎች ዓለምን እንዴት እየቀረጹ ነው?

​በዶናልድ ትራምፕ ሁለተኛው የስልጣን ዘመን መጀመሪያ ላይ የታዩት እንቅስቃሴዎች አሜሪካ ከዓለም ጋር ያላትን ግንኙነት በከፍተኛ ሁኔታ እየቀየሩት ነው። ትራምፕ ስልጣን ለመያዝ ጥቂት ሳምንታት ሲቀሩት የፓናማ ቦይን መልሶ ስለመውሰድ ያነሱት ሀሳብ፣ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ወደ "ትራንዛክሽናል" ወይም የጥቅም ልውውጥ አመክንዮ መሸጋገሩን የሚያሳይ የመጀመሪያው ምልክት ነበር። ይህ እርምጃ ለ25 ዓመታት የቆየውን የፓናማ ቦይ ሉዓላዊነት ስምምነት ጥያቄ ውስጥ የከተተ ሲሆን፣ ለፓናማ መንግስትም አሜሪካ ቻይና በቦዩ ላይ ያላትን ተፅዕኖ እንደማትታገስ ግልጽ መልዕክት ያስተላለፈ ነበር።

​የትራምፕ አስተዳደር የብሄራዊ ደህንነት ስትራቴጂ ቻይናን እንደ ኢኮኖሚያዊ ባላንጣ እና ስትራቴጂያዊ ተግዳሮት ይመለከታታል። ይህ አዲስ እይታ አሜሪካ ከዚህ ቀደም ትከተላቸው የነበሩትን የዲፕሎማሲ አካሄዶች በመተው፣ በጉልበት እና በድርድር አቅም ላይ የተመሰረተ ፖሊሲ እንድትከተል አድርጓታል። የፓናማ ፕሬዝዳንት ሆሴ ራውል ሙሊኖ ወታደራዊ እርምጃን በመፍራት በፍጥነት ወደ ድርድር መምጣታቸው፣ የትራምፕ "ከፍተኛ ጫና" የመፍጠር ስልት ውጤት ማምጣቱን ያሳያል። ይህ አካሄድ ቻይና በላቲን አሜሪካ ያላትን የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ በድጋሚ እንድትፈትሽ አስገድዷታል።

​በቬንዙዌላ የተወሰደው ወታደራዊ እርምጃ ደግሞ የትራምፕ አስተዳደር ምን ያህል ርቀት ሊሄድ እንደሚችል ማሳያ ሆኗል። ኒኮላስ ማዱሮን በቁጥጥር ስር ለማዋል የተካሄደው ኦፕሬሽን በአሜሪካ ንፍቀ ክበብ ባለፉት አስርት ዓመታት ውስጥ የታየ ትልቁ ወታደራዊ ጣልቃ ገብነት ነው። ትራምፕ ይህንን እርምጃ ከአደንዛዥ ዕፅ ዝውውር ጋር ቢያያይዙትም፣ በስተጀርባ ያለው እውነተኛ ፍላጎት የቬንዙዌላን ግዙፍ የነዳጅ ክምችት በቁጥጥር ስር ማዋል እና የቻይናን ተፅዕኖ ማስወገድ እንደሆነ ይነገራል። ይህ እርምጃ አሜሪካ ያለ ዓለም አቀፍ ጥምረት ብቻዋን እርምጃ የመውሰድ ዝንባሌዋን አረጋግጧል።

​በመጀመሪያው አመት ውስጥ የታዩት ተከታታይ እርምጃዎች አስገራሚ ቀጥተኛነት ነበራቸው። ትራምፕ በየመን እና በኢራን የኑክሌር ተቋማት ላይ የቦምብ ጥቃት ማዘዛቸው፣ በጋዛ ደካማ የተኩስ አቁም ስምምነት ማድረሳቸው እና የአውሮፓ ሀገራት ለመከላከያ የሚያወጡትን ወጪ እንዲጨምሩ ማስገደዳቸው የትራምፕ ዶክትሪን በተግባር መተርጎሙን ያሳያሉ። ግሪንላንድን ለመግዛት የጠየቁት ጥያቄ እና በንግድ አጋሮች ላይ የታሪፍ ዛቻ መሰንዘራቸው፣ የአሜሪካ ኃይል በፕሬዝዳንቱ የግል ውሳኔ እና ፍላጎት ላይ የተመሰረተ መሣሪያ መሆኑን ያሳያል።

​የ "ትራምፕ ዶክትሪን" ዋናው መገለጫ የአሜሪካን ኃይል እንደ ድርድር መሣሪያ መጠቀም ነው። ይህ ኃይል በተቋማት ውስጥ ሳይሆን በፕሬዝዳንቱ ስብዕና ውስጥ የተከማቸ ነው። ተንታኞች እንደሚሉት፣ የትራምፕ ውሳኔዎች አንዳንድ ጊዜ "ግርግር" የተሞላባቸው ቢመስሉም፣ ከዚህ ቀደም በዲፕሎማሲ የታገዱ ጉዳዮችን የመፍታት አቅም አላቸው። ለምሳሌ በጋዛ የታየው የተኩስ አቁም እና በአውሮፓ የታየው የመከላከያ ወጪ ጭማሪ የዚህ ስልት ውጤቶች ተደርገው ይወሰዳሉ። ሆኖም የእነዚህ ውጤቶች ዘላቂነት አሁንም አጠራጣሪ ነው።

​የትራምፕ "የማይታወቅ ባህሪ" ለዓለም መሪዎች ትልቅ ስጋት ሆኗል። መሪዎች ፕሬዝዳንቱን ላለማስቆጣት ባህሪያቸውን እና ፖሊሲዎቻቸውን እያስተካከሉ ይገኛሉ። ይህ አካሄድ ዘላቂ ወዳጅነትን ባይገነባም፣ አሜሪካ ያላትን ኃይል በሚፈለገው መጠን እንዳልተጠቀመችበት ለሚያምኑት እንደ ሃል ብራንድስ ላሉ የታሪክ ምሁራን፣ ትራምፕ አሜሪካን ወደ ቀድሞ ግርማዋ እየመለሱ ነው የሚል እምነት እንዲያድድር አድርጓል። ትራምፕ በ2025 ብቻ ከ40 በላይ የሀገር መሪዎችን በኋይት ሀውስ ማስተናገዳቸው የዲፕሎማሲያዊ እንቅስቃሴያቸው ስፋት ማሳያ ነው።

​በሌላ በኩል፣ አንዳንድ ተቺዎች ትራምፕ ዓለምን እንደ "ወንጀለኛ መድረክ" እያዩት ነው ይላሉ። የአምኸርስት ኮሌጅ ፕሮፌሰር የሆኑት ሃቪየር ኮራሌስ እንደሚሉት፣ ትራምፕ መጀመሪያ መጥፎ አቀባበል በማድረግ ሌላው ወገን ልዩ ጥያቄ ይዞ እንዲመጣ ያስገድዳሉ። ይህ "ትራንዛክሽናል" ወይም ጥቅምን መሰረት ያደረገ አካሄድ በሜክሲኮ፣ በመካከለኛው ምስራቅ እና በዩክሬን በሚደረጉ ድርድሮች ላይ በግልጽ ታይቷል። በተለይም ከዩክሬን እርዳታ ምትክ ማዕድናትን መጠየቃቸው የዚህ ፖሊሲ ዋነኛ ማሳያ ነው።

​የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አሁን ላይ "አሜሪካ ትቅደም" (America First) በሚለው መርህ ላይ የተመሰረተ ነው። የኋይት ሀውስ ምክትል ቃል አቀባይ አና ኬሊ እንደሚሉት፣ እያንዳንዱ ውሳኔ ለአሜሪካ ህዝብ ግልጽ እና የሚጨበጥ ጥቅም ማምጣት አለበት። ይህ ማለት የአሜሪካ ኃይል እንደ ዓለም አቀፍ የህዝብ ጥቅም ሳይሆን፣ ለጥቅም ልውውጥ የሚውል የግል ንብረት ተደርጎ ይወሰዳል። ይህ እይታ ግን በራሳቸው ደጋፊዎች ዘንድ እንኳን ጥያቄ እየተነሳበት ነው። ማርጆሪ ቴይለር ግሪንን የመሰሉ የሪፐብሊካን አባላት ትራምፕ ከሀገር ውስጥ ወጪ ይልቅ ለውጭ ዝናቸው ተጨንቀዋል ሲሉ ይወቅሳሉ።

​በታህሳስ ወር የወጣው የብሄራዊ ደህንነት ስትራቴጂ በአውሮፓ ላይ ጠንከር ያለ ትችት ሰንዝሯል። ሰነዱ አውሮፓ "የስልጣኔ መጥፋት" አደጋ ተጋርጦባታል ሲል ይገልጻል። አሜሪካ ለአውሮፓ የምታደርገው የደህንነት ድጋፍ በአውሮፓ ሀገራት የመከላከያ ወጪ ጭማሪ እና ከአሜሪካ የጦር መሣሪያ አምራቾች ጋር በሚኖራቸው ግንኙነት ላይ የተመሰረተ እንዲሆን ተደርጓል። ይህ ደግሞ ለበርካታ አስርት ዓመታት ከአሜሪካ ጋር የቆዩ አጋሮችን በጥርጣሬ ውስጥ እንዲወድቁ አድርጓቸዋል።

​የሪፐብሊካን የፓርላማ አባል የሆኑት ዶን ቤከን፣ የትራምፕ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ "የሞራል ኮምፓስ" ይጎድለዋል ይላሉ። ይህ አካሄድ አሜሪካ በ1930ዎቹ ዓመታት ፋሺዝም እየተስፋፋ በነበረበት ወቅት የተከተለችውን "ገለልተኝነት" ያስታውሳል ሲሉ ይተቻሉ። የአሜሪካን ብሄራዊ ጥቅም ብቻ ማስቀደም፣ የቆዩ የዲሞክራሲ እሴቶችን እና የሰብአዊ መብት ጥበቃን ወደ ጎን እንዲገፉ አድርጓቸዋል። ይህ ደግሞ በዓለም አቀፍ ደረጃ የአሜሪካን ተቀባይነት እየቀነሰው መጥቷል።

​ከቻይና ጋር ያለው ፉክክር ወደ አዲስ ምዕራፍ ተሸጋግሯል። የትራምፕ አስተዳደር ቻይና ታይዋንን ልትወር ትችላለች በሚል ስጋት ወታደራዊ ዝግጅቷን እያጠናከረች ነው። ይሁን እንጂ ትራምፕ ከጆ ባይደን በተለየ ለታይዋን ያላቸው ድጋፍ ግልጽ አይደለም። ይልቁንም ታይዋንን እንደ ስትራቴጂያዊ "ሊቨር" ወይም የድርድር መሣሪያ አድርገው ነው የሚያዩዋት። የታይዋን ሴሚኮንዳክተር ምርት እና መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ ከአሜሪካ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም አንፃር ብቻ ነው የሚታየው።

​የትራምፕ አስተዳደር ቻይናን በኢኮኖሚ ለማዳከም የሚያደርገው ጥረት በላቲን አሜሪካም ቀጥሏል። ለአርጀንቲና የተሰጠው 20 ቢሊዮን ዶላር እርዳታ አርጀንቲና ወደ ቻይና እንዳትዞር ለማድረግ የታለመ ነው። በቬንዙዌላ የታየው እርምጃም የቻይናን ኢንቨስትመንት ከነዳጅ ዘርፉ ለማስወጣት ያለመ ነው። ሆኖም አንዳንድ ስትራቴጂስቶች ትራምፕ ለቻይና የሚሰጡት ትኩረት በየጊዜው መለዋወጡ አሜሪካን ዋጋ ሊያስከፍላት ይችላል የሚል ስጋት አላቸው። ቻይና ይህንን የአሜሪካን "ያልተረጋጋ ፖሊሲ" እንደ ዕድል ልትጠቀመው ትችላለች።

ስማርትፎን ለልጆች፡ ከ13 ዓመት በፊት መጀመር የሚያስከትለው አደጋ!

​ስማርትፎኖች በአሁኑ ወቅት በአዋቂዎች ብቻ ሳይሆን በሕፃናት እጅም ላይ በስፋት ይገኛሉ። ለትምህርት፣ ለግንኙነት ወይም ለመዝናኛ በሚል ብዙ ቤተሰቦች ገና በለጋ ዕድሜ ለልጆቻቸው ስማርትፎን ይሰጣሉ።

​ነገር ግን አዲስ የወጣ ጥናት እንደሚያመለክተው፣ ልጆች ከ13 ዓመት ዕድሜያቸው በፊት ስማርትፎን መያዛቸው ለከፍተኛ የጤና እክል ሊዳርጋቸው ይችላል።

​🔍 የጥናቱ ዋና ዋና ግኝቶች፦

​የእንቅልፍ መዛባት፦ በ12 ዓመታቸው ስልክ የጀመሩ ልጆች፣ በ13 ዓመታቸው ከጀመሩት ጋር ሲነፃፀሩ ለእንቅልፍ እጥረት የመጋለጥ ዕድላቸው በ 60% ይጨምራል።

​ከመጠን ያለፈ ውፍረት (Obesity)፦ በለጋ ዕድሜ ስልክ መያዝ ለውፍረት የመጋለጥ ዕድልን በ 40% ይጨምራል።

​የአእምሮ ጤና፦ ገና በለጋ የጉርምስና ዕድሜ ስማርትፎን መጠቀም ለድብርት (Depression) እና ለጭንቀት (Anxiety) ቀጥተኛ መንስኤ መሆኑ ተረጋግጧል።

​📊 ጥናቱ እንዴት ተካሄደ?
የፊላዴልፊያ የሕፃናት ሆስፒታል የአእምሮ ሐኪም የሆኑት ፕሮፌሰር ራን ባርዚላይ (Ran Barzilay) የተመራው ይህ ጥናት፣ በአሜሪካ ውስጥ የሚገኙ ከ10,500 በላይ ሕፃናትን መረጃ መሠረት ያደረገ ነው። ጥናቱ በሳይንሳዊው 'American Academy of Pediatrics' ጆርናል ላይ ታትሟል።

​🌍 ዓለም አቀፍ እርምጃዎች፦
​አውስትራሊያ፦ ዕድሜያቸው ከ16 ዓመት በታች የሆኑ ሕፃናት እንደ ቲክቶክ እና ኢንስታግራም ያሉ ማኅበራዊ ሚዲያዎችን እንዳይጠቀሙ በሕግ የከለከለች የመጀመሪያዋ ሀገር ሆናለች።

​አሜሪካ፦ እንደ ፍሎሪዳ፣ ካሊፎርኒያ እና ጆርጂያ ያሉ ግዛቶች ታዳጊዎች ማኅበራዊ ሚዲያ ለመጠቀም የወላጅ ፈቃድ እንዲኖራቸው የሚያስገድድ ሕግ አጽድቀዋል።

​📱 የቲክቶክ (TikTok) አዲስ የባለቤትነት ስምምነት፦
በተያያዘ ዜና፣ ቲክቶክ በአሜሪካ እንዳይታገድ ከ Oracle፣ Silver Lake እና MGX ከተባሉ ኩባንያዎች ጋር አዲስ የጋራ ስምምነት ፈርሟል። በዚህም መሠረት የቲክቶክ አሜሪካ ቅርንጫፍ በዋናነት በአሜሪካውያን ባለሀብቶች ቁጥጥር ሥር የሚሆን ሲሆን፣ የቻይናው ባይትዳንስ (ByteDance) ድርሻ ወደ 20% ዝቅ እንዲል ተደርጓል።

​💡 ምክረ-ሀሳብ፦
ተመራማሪዎች እንደሚሉት የልጆች ስማርትፎን አጠቃቀም "ቸል ሊባል የማይገባ የሕዝብ ጤና ቀውስ" ነው። በመሆኑም ወላጆች ለልጆቻቸው ስልክ ከመግዛታቸው በፊት ዕድሜያቸውን እና የጤና ስጋቶችን እንዲያመዛዝኑ ይመከራል።

አሜሪካ ከ66 ዓለም አቀፍ ድርጅቶችና የተባበሩት መንግሥታት ተልዕኮዎች ራሷን አገለለች

​የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ ሀገራቸው በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (UN) ሥር ካሉ 31 ተቋማት እና ከሌሎች 35 ዓለም አቀፍ ድርጅቶች (በጠቅላላው ከ66 ተቋማት) ራሷን እንድታገል የሚያዝ የፕሬዝዳንታዊ መመሪያ ረቡዕ ታህሳስ 29 ቀን 2018 ሌሊት በይፋ ፈርመዋል።

​ፕሬዝዳንት ትራምፕ በሰጡት መግለጫ፣ እነዚህ ድርጅቶች የአሜሪካን ብሔራዊ ጥቅም፣ ሉዓላዊነትና ኢኮኖሚያዊ ብልጽግና የሚፃረሩ ሆነው መገኘታቸውን ገልጸዋል። ውሳኔው በትራምፕ ሁለተኛ የሥልጣን ዘመን ተግባራዊ እየተደረገ ያለው የ"አሜሪካ ትቅደም" (America First) ፖሊሲ አካል እንደሆነ ተነግሯል።

በዚህም መሠረት ​አሜሪካ በእነዚህ ድርጅቶች ውስጥ ያላትን ተሳትፎ ሙሉ በሙሉ ታቆማለች።

እንዲሁም ​ለድርጅቶቹ የምታደርገውን ማንኛውንም ዓይነት የገንዘብ ድጋፍና ፋይናንስ ትሰርዛለች።

​ራሷን ያገለለችባቸው ቁልፍ ተቋማት
​ከዝርዝሩ ውስጥ በዋናነት የሚጠቀሱት ተቋማት የሚከተሉት ናቸው፦
​የአየር ንብረት ለውጥ መንግሥታት ፓናል (IPCC): በዓለም የአየር ንብረት ሳይንስ ግንባር ቀደም የሆነው ይህ ተቋም ከአሜሪካ ድጋፍ ተለይቷል።

​የተባበሩት መንግሥታት የሕዝብ ቁጥር ፈንድ (UNFPA): በእናቶችና ሕፃናት ጤና ላይ የሚሠራው ድርጅት።

​ዓለም አቀፍ የዲሞክራሲና የምርጫ ድጋፍ ኢንስቲትዩት (International IDEA):

​የተባበሩት መንግሥታት የፍልስጤም ስደተኞች መርጃ ድርጅት (UNRWA): ለፍልስጤማውያን የሚሰጠው ድጋፍ መቋረጡ ተረጋግጧል።

​የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) እና ቀጣይ ስጋቶች

​አሜሪካ ከዓለም ጤና ድርጅት ለመውጣት የጀመረችው ሂደት በመጪው ጥር 22 ቀን 2026 (እ.ኤ.አ.) በይፋ ተግባራዊ እንደሚሆን ይጠበቃል። አሜሪካ ለድርጅቱ ከምታደርገው ጠቅላላ በጀት ውስጥ 18 በመቶውን የምትሸፍን በመሆኗ፣ መውጣቷ እንደ ኮቪድ-19 እና ሳንባ ነቀርሳ ያሉ ወረርሽኞችን ለመከላከል በሚደረገው ዓለም አቀፍ ጥረት ላይ ከፍተኛ እንቅፋት እንደሚፈጥር ተሰግቷል።

seledadotio
seledadotio

አሜሪካ ከ66 ዓለም አቀፍ ድርጅቶችና የተባበሩት መንግሥታት ተልዕኮዎች ራሷን አገለለች

​የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ ሀገራቸው በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (UN) ሥር ካሉ 31 ተቋማት እና ከሌሎች 35 ዓለም አቀፍ ድርጅቶች (በጠቅላላው ከ66 ተቋማት) ራሷን እንድታገል የሚያዝ የፕሬዝዳንታዊ መመሪያ ረቡዕ ታህሳስ 29 ቀን 2018 ሌሊት በይፋ ፈርመዋል።

​ፕሬዝዳንት ትራምፕ በሰጡት መግለጫ፣ እነዚህ ድርጅቶች የአሜሪካን ብሔራዊ ጥቅም፣ ሉዓላዊነትና ኢኮኖሚያዊ ብልጽግና የሚፃረሩ ሆነው መገኘታቸውን ገልጸዋል። ውሳኔው በትራምፕ ሁለተኛ የሥልጣን ዘመን ተግባራዊ እየተደረገ ያለው የ"አሜሪካ ትቅደም" (America First) ፖሊሲ አካል እንደሆነ ተነግሯል።

በዚህም መሠረት ​አሜሪካ በእነዚህ ድርጅቶች ውስጥ ያላትን ተሳትፎ ሙሉ በሙሉ ታቆማለች።

እንዲሁም ​ለድርጅቶቹ የምታደርገውን ማንኛውንም ዓይነት የገንዘብ ድጋፍና ፋይናንስ ትሰርዛለች።

​ራሷን ያገለለችባቸው ቁልፍ ተቋማት
​ከዝርዝሩ ውስጥ በዋናነት የሚጠቀሱት ተቋማት የሚከተሉት ናቸው፦
​የአየር ንብረት ለውጥ መንግሥታት ፓናል (IPCC): በዓለም የአየር ንብረት ሳይንስ ግንባር ቀደም የሆነው ይህ ተቋም ከአሜሪካ ድጋፍ ተለይቷል።

​የተባበሩት መንግሥታት የሕዝብ ቁጥር ፈንድ (UNFPA): በእናቶችና ሕፃናት ጤና ላይ የሚሠራው ድርጅት።

​ዓለም አቀፍ የዲሞክራሲና የምርጫ ድጋፍ ኢንስቲትዩት (International IDEA):

​የተባበሩት መንግሥታት የፍልስጤም ስደተኞች መርጃ ድርጅት (UNRWA): ለፍልስጤማውያን የሚሰጠው ድጋፍ መቋረጡ ተረጋግጧል።

​የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) እና ቀጣይ ስጋቶች

​አሜሪካ ከዓለም ጤና ድርጅት ለመውጣት የጀመረችው ሂደት በመጪው ጥር 22 ቀን 2026 (እ.ኤ.አ.) በይፋ ተግባራዊ እንደሚሆን ይጠበቃል። አሜሪካ ለድርጅቱ ከምታደርገው ጠቅላላ በጀት ውስጥ 18 በመቶውን የምትሸፍን በመሆኗ፣ መውጣቷ እንደ ኮቪድ-19 እና ሳንባ ነቀርሳ ያሉ ወረርሽኞችን ለመከላከል በሚደረገው ዓለም አቀፍ ጥረት ላይ ከፍተኛ እንቅፋት እንደሚፈጥር ተሰግቷል።

​

ሳንደርስ፡ ትራምፕ በቬንዙዌላ ላይ የሰነዘሩት ጥቃት ስህተት የሆነባቸው ስድስት ምክንያቶች

​የአሜሪካው ሴናተር በርኒ ሳንደርስ፤ የትራምፕ ዘመቻ እጅግ የተሳሳተ ነው ብለው የሚያምኑባቸውን ስድስት ምክንያቶች በማህበራዊ ሚዲያ አጋርተዋል።

​ባለፈው ቅዳሜና እሁድ አሜሪካ በቬንዙዌላ ላይ የሰነዘረችው ጥቃት በዓለም ዙሪያ ከፍተኛ ውግዘትን ያስከተለ ሲሆን፣ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤትም ትችት ቀርቦበታል። በምክር ቤቱ የቅርብ የአሜሪካ አጋሮች እንኳ ሳይቀሩ ፕሬዝዳንት ኒኮላስ ማዱሮን ማገት (መጠለፍ) በዓለም አቀፍ ህግ ላይ አደገኛ አርአያ እንደሚሆን አስጠንቅቀዋል።

​በዚህ ከፍተኛ ተቃውሞ መካከል፣ ሴናተር በርኒ ሳንደርስ የትራምፕ እርምጃ እጅግ የተሳሳተ ነው ብለው የሚያስቡባቸውን ስድስት ምክንያቶች በዝርዝር አስፍረዋል።

​ሳንደርስ፡ ጥቃቱ ስህተት የሆነባቸው ስድስት ምክንያቶች

​የቨርሞንት ዲሞክራት ሴናተር ሳንደርስ የትራምፕ እርምጃዎች ስህተት ናቸው ያሏቸውን የሚከተሉትን ምክንያቶች አቅርበዋል፦

​እርምጃው ህገ-ወጥና ህገ-መንግስታዊ ያልሆነ ነው፦ ኮንግረሱ ለዚህ ወታደራዊ እርምጃ እውቅናም ሆነ ፈቃድ አልሰጠም።

​ይህ እርምጃ ዓለምን ደህንነቷ ያልተጠበቀ ያደርጋታል፦ ዓለም አቀፍ ህግ ችላ ከተባለ፣ ማንኛውም ሀገር ወይም አሸባሪ ቡድን ትራምፕ በቬንዙዌላ የወሰዱትን እርምጃ እንደ ምሳሌ በመጥቀስ ጥቃትን ሊያጸድቅ ይችላል። ይህ የፑቲን በዩክሬን ላይ የተጠቀመበት አመክንዮ ነበር።

​ይህ ግልጽ ኢምፔሪያሊዝም ነው፦ ኃያላን ሀገራት የተፈጥሮ ሀብታቸውን ለመዝረፍ ሲሉ ትናንሽ ሀገራትን የመውረር ህጋዊም ሆነ የሞራል መብት የላቸውም። የቬንዙዌላ ነዳጅ ዘይት የቬንዙዌላ ህዝብ እንጂ የአሜሪካ ኮርፖሬሽኖች ንብረት አይደለም።

​ዓለም ከቅሪተ አካል ነዳጅ እየራቀ ባለበት ወቅት፦ መላው ዓለም ወደ ርካሽና ብክለት ወደማያስከትሉ ዘላቂ የኃይል ምንጮች እየተሸጋገረ ባለበት በዚህ ወቅት፣ የ"ቢግ ኦይል" (ግዙፍ የነዳጅ ኩባንያዎች) ጥቅምን መጠበቅ ለአየር ንብረቱም ሆነ ለኢኮኖሚው ጎጂ ነው።

​ማዱሮ ሙሰኛና ጸረ-ዲሞክራሲያዊ ነው፦

እንደ ሳውዲ ዓረቢያው መሪ እና ሌሎች በርካታ የዓለም መሪዎች መሆኑ ቢታወቅም፤ "የአንድን ሀገር መሪ ስላልወደድን ብቻ መንግስታቸውን የመገልበጥ መብት አለን ማለት አይደለም" ብለዋል ሳንደርስ።

​ትራምፕ የተወዳደሩት እንደ "የሰላም እጩ" ነበር፦ የ"አሜሪካ ትቅደም" (America First) ፖሊሲን አቀንቃኝ እንጂ ሌላ ሀገርን "እመራለሁ" በሚል አልነበረም። "60 በመቶው አሜሪካዊ ከእጅ ወደ አፍ በሆነ ገቢ በሚኖርበት በዚህ ወቅት፣ ምናልባት ይህችን ሀገር በተሻለ ሁኔታ ለማስተዳደር መሞከር ይገባዎታል" ሲሉ አክለዋል።

እንቁራሪቶች ካንሰርን ድል ነሱ
#ethiopia | በአምፊቢያን (የውሃና የየብስ እንስሳት) ውስጥ ማንኛውንም ዓይነት የካንሰር ሕዋስ ማጥፋት የሚችል ባክቴሪያ ተገኝቷል።

​Ewingella americana የተባለው ባክቴሪያ የተገኘው በጃፓን የዛፍ እንቁራሪቶች አንጀት ውስጥ ነው። ይህ ባክቴሪያ በሰውነት ውስጥ በራሱ በመንቀሳቀስ የዕጢ ቦታዎችን በመፈለግ ያጠፋቸዋል፤ ካንሰሩም ተመልሶ እንዳይከሰት ያደርጋል።

​በአይጦች ላይ የተደረገ ሙከራ አስገራሚ ውጤት አስገኝቷል፦ አንድ ጊዜ ብቻ የተሰጠ የዚህ ባክቴሪያ መርፌ በአይጦቹ ላይ የነበሩትን የካንሰር ዕጢዎች በ100% ስኬት አጥፍቷል።

ባክቴሪያው ሌሎች የሰውነት ክፍሎችን ስለማይጎዳ ደህንነቱ የተጠበቀ እንደሆነ ተገልጿል።

​ዕጢዎቹ በሦስት ቀናት ውስጥ ጠፍተዋል።
​እንደ ተመራማሪዎቹ ገለጻ፣ ይህ ዘዴ ከኬሞቴራፒ እና ከኢሚውኖቴራፒ የበለጠ አስተማማኝ ነው።

​ሳይንቲስቶች በአሁኑ ጊዜ በሰዎች ላይ ሙከራ ለማድረግ እየተዘጋጁ ነው። ይህ ሙከራ ከተሳካ በሕክምናው ዘርፍ ትልቅ ለውጥ የሚያመጣ ግኝት ይሆናል ሲል ፊደል ፖስት ዘግቧል

እንቁራሪቶች ካንሰርን ድል ነሱ

በአምፊቢያን (የውሃና የየብስ እንስሳት) ውስጥ ማንኛውንም ዓይነት የካንሰር ሕዋስ ማጥፋት የሚችል ባክቴሪያ ተገኝቷል።

​Ewingella americana የተባለው ባክቴሪያ የተገኘው በጃፓን የዛፍ እንቁራሪቶች አንጀት ውስጥ ነው። ይህ ባክቴሪያ በሰውነት ውስጥ በራሱ በመንቀሳቀስ የዕጢ ቦታዎችን በመፈለግ ያጠፋቸዋል፤ ካንሰሩም ተመልሶ እንዳይከሰት ያደርጋል።

​በአይጦች ላይ የተደረገ ሙከራ አስገራሚ ውጤት አስገኝቷል፦ አንድ ጊዜ ብቻ የተሰጠ የዚህ ባክቴሪያ መርፌ በአይጦቹ ላይ የነበሩትን የካንሰር ዕጢዎች በ100% ስኬት አጥፍቷል።

ባክቴሪያው ሌሎች የሰውነት ክፍሎችን ስለማይጎዳ ደህንነቱ የተጠበቀ እንደሆነ ተገልጿል።

​ዕጢዎቹ በሦስት ቀናት ውስጥ ጠፍተዋል።
​እንደ ተመራማሪዎቹ ገለጻ፣ ይህ ዘዴ ከኬሞቴራፒ እና ከኢሚውኖቴራፒ የበለጠ አስተማማኝ ነው።

​ሳይንቲስቶች በአሁኑ ጊዜ በሰዎች ላይ ሙከራ ለማድረግ እየተዘጋጁ ነው። ይህ ሙከራ ከተሳካ በሕክምናው ዘርፍ ትልቅ ለውጥ የሚያመጣ ግኝት ይሆናል።

seledadotio
seledadotio

እንቁራሪቶች ካንሰርን ድል ነሱ

በአምፊቢያን (የውሃና የየብስ እንስሳት) ውስጥ ማንኛውንም ዓይነት የካንሰር ሕዋስ ማጥፋት የሚችል ባክቴሪያ ተገኝቷል።

​Ewingella americana የተባለው ባክቴሪያ የተገኘው በጃፓን የዛፍ እንቁራሪቶች አንጀት ውስጥ ነው። ይህ ባክቴሪያ በሰውነት ውስጥ በራሱ በመንቀሳቀስ የዕጢ ቦታዎችን በመፈለግ ያጠፋቸዋል፤ ካንሰሩም ተመልሶ እንዳይከሰት ያደርጋል።

​በአይጦች ላይ የተደረገ ሙከራ አስገራሚ ውጤት አስገኝቷል፦ አንድ ጊዜ ብቻ የተሰጠ የዚህ ባክቴሪያ መርፌ በአይጦቹ ላይ የነበሩትን የካንሰር ዕጢዎች በ100% ስኬት አጥፍቷል።

ባክቴሪያው ሌሎች የሰውነት ክፍሎችን ስለማይጎዳ ደህንነቱ የተጠበቀ እንደሆነ ተገልጿል።

​ዕጢዎቹ በሦስት ቀናት ውስጥ ጠፍተዋል።
​እንደ ተመራማሪዎቹ ገለጻ፣ ይህ ዘዴ ከኬሞቴራፒ እና ከኢሚውኖቴራፒ የበለጠ አስተማማኝ ነው።

​ሳይንቲስቶች በአሁኑ ጊዜ በሰዎች ላይ ሙከራ ለማድረግ እየተዘጋጁ ነው። ይህ ሙከራ ከተሳካ በሕክምናው ዘርፍ ትልቅ ለውጥ የሚያመጣ ግኝት ይሆናል።

መላ ኢትዮጵያውያን እንደምን ሰነበታችሁ

ይህንን ፅሁፍ ለመፃፍ የተገደድኩት ጉዳዩን ችላ ትሉታላችሁ በሚል ሳይሆን የጉዳዩን ታላቅነትና ትኩረት ፈላጊነት ምክንያት በማድረግ ለማስታወስ ያህል ነው፣

የሁላችንም ኩራትና የክብራችን ማሳያ የሆነችው ሜላት ኪሮስ ለአሜሪካ ኮንግረስ አባልነት የምታደርገው የምርጫ ውድድር የድምፅ መስጫ ጊዜ እየተቃረበ በመሆኑ አሁን ከመቼውም ግዜ በበለጠ ለጀግናችን ሜላት ማሸነፍ ርብርብ የምናደርግበት ወቅት ነው፣ በመሆኑም በተለይ ዴንቨር ውስጥ በሜላት የምርጫ ጣቢያ የምንገኝ ኢትዮጵያውያን በሙሉ በነቂስ በመውጣት ድምፃችንን ለሜላት ለመስጠት በሙሉ ልብ እንዘጋጅ፣ ልብ በሉ የአንድ ሰውም ድምፅ ትልቅ ዋጋ አለው ፣ ሜላትን መርጠን ኢትዮጵያችንን በትልቁ የአሜሪካ ኮንግረስ ውስጥ እናስገባት
በዴንቨርና አካባቢዋ የምትገኙ ኢትዮጵያውያን ሜላት በምትወዳደርበት የምርጫ ጣቢያ ለሚገኙ የምታውቋቸው ሰዎች በሙሉ በነቂስ ወጥተው ሜላትን እንዲመርጡ በመቀስቀስና በማሳመን የድርሻችሁን እንድትወጡ አደራ እላለሁ።

* ማሳሰቢያ. የሜላት የምርጫ ጣቢያ የት እንደሆነ ብዙ ኢትዮጵያውያን እየጠየቁ ስለሆነ በትክክል የምታውቁ ሰዎች እባካችሁን እዚህ ገፅ ላይ ብትገልፁት
ሜላት ታሸንፋለች!!!

ሜላትን ኮንግረስ አዳራሽ ውስጥ እናያታለን!!!
አመሰግናለሁ
ጋዜጠኛ ሰሎሞን አስመላሽ

How blessed are you Ethiopians!!

I am compelled to write this article not because you will ignore the issue, but because of the greatness and need of attention of the issue.

Melat Kiros, who is the pride and honor of all of us, is a member of the US Congress. As the voting time is approaching, now is the time to fight for our hero Melat to win more than ever. Therefore, especially all Ethiopians who are at the Melat polling station in Denver, let's prepare wholeheartedly to vote for Melat.
Let's put our Ethiopia in the big American Congress

To all Ethiopians in the Denver and surrounding areas who you know who are at the polling station where Melat is running, I urge you to do your part by arousing and persuading them to come out and vote for Melat.

* Note: Many Ethiopians are asking where the polling station of Melat is, so if you know exactly where it is, please explain it on this page.

Melat will win!!!

We will see Melat in the congress hall!!!

Thank you

Journalist Salomon Asmelash

🇺🇸 ባንክ ኦፍ አሜሪካ ከታላቁ ሩጫ ጋር ስምምነት ፈፀመ

* የስፖርት ተደራሽነትን ለማስፋት ባንክ ኦፍ አሜሪካ እና ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ጋር በአጋርነት ለመስራት ተስማምተዋል።

* እ.አ.አ. በ2026 የሚጀምረው አጋርነት የስኬታማውን ውድድር ዓለም አቀፋዊ ስም የበለጠ ከፍ ያደርጋል
እንዲሁም ለልጆች የሩጫ እድሎችን በእጅጉ ያሰፋል፡፡

አዲስ አበባ እና ሻርለት - ኖርዝ ካሮላይና - 12 ህዳር 2018 ዓ.ም.
#ethiopia | ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ እ.አ.አ. ከ2026 ጀምሮ ከባንክ ኦፍ አሜሪካ ጋር አብረው ለመስራት የበርካታ ዓመታት የአጋርነት ስምምነት ማድጋቸውን ዛሬ አሳውቋል፡፡ አጋርነቱ ባንኩ በረዥም ርቀት ሩጫ ላይ የነበረውን ግዙፍ እንቅስቃሴ ከአፍሪካ እጅግ ተለዋዋጭ እና በፍጥነት እያደጉ ከሚገኙ የሩጫ ማህበረሰቦች ወደ አንዱ እንዲያሰፋ ያግዘዋል፡፡

ባንክ ኦፍ አሜሪካ እና ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በሶስት ትልልቅ የሩጫ ሁነቶች (events) ላይ በጋራ ይሰራሉ - የ2019 ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ 10ኪ.ሜ ፣ የልጆች ሩጫዎች እና ቅድሚያ ለሴቶች 5ኪ.ሜ.። ባንክ ኦፍ አሜሪካ እነዚህን ውድድሮች ተጠቅሞ የኢትዮጵያን ደማቅ የሩጫ ባህል እይታ ለማሳደግ እና በስፖርት፣ ቱሪዝም እና ንግድ አማካይነት ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ አስተዋፅኦ ለማድረግ ተዘጋጅቷል፡፡

ባንክ ኦፍ አሜሪካ የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ አጋር የመሆኑ ምክንያት ተቋሙ ቀጣዩን ትውልድ ለማነሳሳት እና በኢትዮጵያ እና በመላው ዓለም የፅናት ስፖርቶችን ለማስፋፋት ካለው ማህበረሰብ-ተኮር መርሆ የተነሳ ነው፡፡ ይህ ባንክ ኦፍ አሜሪካ በስፖርት አማካይነት እድገትን የማነሳሳት እና ማህበረሰቦችን የማገዝ የረዥም ጊዜ ቁርጠኝነቱን ሲያጠናክር ከታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ሩጫን የሁሉም የህይወት ዘይቤ የማድረግ ዋነኛ ራዕይ ጋርም የተስማማ ሆኗል።

‹‹ባንክ ኦፍ አሜሪካ በስራዎቻችን ሁሉ አጋር ሆኖን ወደምንንቀሳቀስበት የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ጉዞ ቀጣዩ ደረጃ ልንገባ በመሆናችን እጅግ ደስተኞች ነኝ›› የሚሉት የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ዋና ስራ አስኪያጅ ዳግማዊት አማረ ‹‹ለማህበረሰባችን እና ለልጆቻችን ባለን ጠንካራ መሰጠት፣ ትልቁ ውድድራችንን ተጠቅመን መዳረሻችንን ለማስፋት እና ለልጆች እና ወጣቶች የሩጫ እድሎችን ለመጨመር በጋራ እንሰራለን›› ሲሉ ያክላሉ፡፡

በጋራ የመስራቱ ዋነኛ ዓላማ በየዓመቱ 50.000 ገደማ ተሳታፊዎችን የሚቀበለውን የዝነኛው የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ 10ኪ.ሜ ተሳትፎ ይበልጥ ማሳደግ እንዲሁም በታዳጊዎች እና ሴቶች ሁነቶች ላይ ተሳትፎን ማስፋት ነው፡፡ እነዚህ እንቅስቃሴዎች በየአካባቢው ያለ ተሰጥኦን የማሳደግ፣ ጤነኛ የህይወት ዘይቤን የማስተዋወቅ እና የኢትዮጵያን የተለየ የሩጫ ባህል እና የመሰባሰብ መንፈስ የሚያከብሩ መድረኮችን የመፍጠር የጋራ ቁርጠኝነታቸውን የሚያጎሉ ናቸው፡፡

‹‹ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የስፖርቶችን አዎንታዊ ተፅዕኖ በኢትዮጵያ፣ አፍሪካ እና በዓለም ዙሪያ እያሳደገ የሚገኝ እጅግ የላቀ ድርጅት ነው፡፡ እኛም በዓለም ዙሪያ ማህበረሰቦች እንዲያድጉ ለመርዳት፣ ተፅዕኗቸው የገዘፈ እድሎችን ለመፍጠር እና አትሌቶችን ለማገዝ ካለን ህልም መነሻ፣ የልጆች እና ሴቶች ውድድሮች ተሳትፎ እንዲያድግ ብሎም በስፖርት አማካይነት ቀጣዩን ትውልድ ለማብቃት ከታላቁ ሩጫ ጋር በመተባበሩ ባንክ ኦፍ አሜሪካ ኩራት ይሰማዋል›› የሚሉት የባንክ ኦፍ አሜሪካ የዓለም አቀፍ ማርኬቲንግ ትብብሮች ኃላፊው ብራድ ሮስ ናቸው፡፡

ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በሺዎች የሚቆጠሩ የዓለም አቀፍ ጎብኚዎችን በመሳብ ለአዲስ አበባ ቱሪዝም እና መሰረተ ልማት ግዙፍ አስተዋፅኦ ያበረክታል፤ በከተማዋ ያሉ የንግድ እንቅስቃሴዎችንም ያነቃቃል። ይህ አጋርነትም እነዚህን ጥቅሞች - ስራዎችን መፍጠር፣ የከተማዋ ንግዶችን ማነቃቃት እና በአዲስ አበባ ውስጥ እና ዙሪያ ለሚኖሩ ማህበረሰቦች የተለዩ ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞችን ማቅረብ - የበለጠ ያጎላሉ።

ባንክ ኦፍ አሜሪካ ሁነቶቹ በጋራ የ1.1 ቢሊየን ዶላር የኢኮኖሚ አስተዋፅኦ የሚያበረክቱ እና ለበጎ አድራጎት ስራዎች ከ90ሚሊየን ዶላር የበለጠ የሚያሰባስቡ ሁለት የአቦት ወርልድ ማራቶን ሜጀሮች (Abbott World Marathon Majors) - ቦስተን እና ሺካጎ ማራቶኖች - ስፖንሰር መሆኑ ሲታወስ፣ ይህ አጋርነት ግዙፍ ዓለም አቀፋዊ ሀብቶችን እና አሰራሮችን ወደ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ እና ወደሚያዘጋጃቸው ሁነቶች እንደሚያመጣ መጠበቅ ይቻላል።

ባንክ ኦፍ አሜሪካ ዓለም አቀፋዊውን የሩጫ መድረኩን ከአፍሪካ ቀጣይ የሯጮች ትውልድ ጋር በማስተሳሰር ስፖርት እንዴት እድሎችን ሊፈጥር እንደሚችል ማሳየቱን ቀጥሎበታል፡፡ ይህም ሰዎችን፣ ገበያዎችን እና ማህበረሰቦችን በማሰባሰብ እና በአውሮፓ፣ መካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ዙሪያ ካለው ሰፊ የንግድ ስትራቴጂ ጋር በሚስማማ መልኩ በቀጠናዊ እና ዓለም አቀፋዊ እድገት ላይ እንደአጋር የራሱን ሚና በማጠናከር ነው፡፡

ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ዋነኛ ራዕዩ የሆነው ‹‹ሩጫን የሁሉም የህይወት ዘይቤ ማድረግ››ን ይዞ ሲጓዝ፣ በላቀ ቴክኖሎጂ የውድድር ዝግጅቱን ይበልጥ የዘ'መነ እንዲያደርግ ለማገዝ፣ ባንክ ኦፍ አሜሪካ ሀብቶችን እና የሩጫ እውቀትን ያቀርባል፡፡

ይህ ስትራቴጂያዊ ትኩረት የሯጮችን ተሞክሮ ማሻሻልን፣ የሁነት ዝግጅትን ይበልጥ ማዘ'መንን እና የሁነቱን እየሰፋ የሚገኝ ዱካ በብቃት ማስተዳደርን ያለመ ነው፡፡ ይህ አጋርነት የበለጡ ተሳታፊዎችን ይስባል፤ የመሪ ዓለም አቀፍ የሩጫ ሁነት ደረጃውን ያጠናክራል፤ የሁነቱን የረዥም-ጊዜ ዘላቂነት ያረጋግጣል፤ እንዲሁም ለኢትዮጵያ ደማቅ የባህል ክብረ-በዓል ሆኖ እንዲቀጥል ያደርጋል፡፡

ባንክ ኦፍ አሜሪካ አዲስ እና ጠለቅ ያለ የደንበኛ ግንኙነትን የመፍጠር፣ የቡድን አጋሮችን የማሳተፍ እና በሀገር ውስጥም ሆነ በዓለም አቀፍ ደረጃ ዘላቂ የኢኮኖሚ ተፅዕኖን የማገዝ እንቅስቃሴው አካል አድርጎ በስፖርት ውስጥ ካሉ እጅግ ታዋቂ ብራንዶች ጋር በአጋርነት ይሰራል፡፡

ባንክ ኦፍ አሜሪካ ከታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ጋር ካለው አጋርነት ባሻገር በሩጫ፣ እግር ኳስ እና ጎልፍ ከዓለም አቀፍ ብራንዶች እና ሁነቶች ጋር በአጋርነት ይሰራል፡፡ እነዚህም Boston Marathon presented by Bank of America፣ Bank of America Chicago Marathon እና Chicago Distance Series፣ የ2026 የፊፋ ዓለም ዋንጫ፣ የአሜሪካ እግር ኳስ ፌዴሬሽን እና ሁሉም 27 የአሜሪካ ብሔራዊ ቡድኖች እንዲሁም በጎልፍ የማስተርስ ውድድር እና Augusta National Women’s Amateur ናቸው፡፡

ባንክ ኦፍ አሜሪካ የስራ እንቅስቃሴውን ለማሳደግ፣ ብራንዱን ለማጎልበት እና በሚንቀሳቀስባቸው 35 ሀገራት እና 100 የሚጠጉ የአሜሪካ ገበያዎች በጎ ተፅዕኖ ለማሳደር በእነዚህ አጋርነቶች ዙሪያ በትኩረት ይሰራል፡፡

Yango Ethiopia Partners with Ethiopian Red Cross for Blood Donation Drive
…
Addis Ababa, Ethiopia – 11.November.2025: Yango Ethiopia (operated by franchises G2G IT Solutions S.C and Elegance Import and Export PLC), part of the international tech company Yango Group, has launched a blood donation initiative in partnership with the Ethiopian Red Cross. The campaign is part of Yango’s broader commitment to supporting local communities in the spirit of giving.
As part of the initiative, Yango Ethiopia’s franchise partners and partner drivers are volunteering to donate blood, highlighting the company’s dedication to giving back to the community., especially during the holiday season when demand for blood often increases.
“At Yango, we believe that true progress goes hand in hand with community well-being. This initiative reflects our values of care, responsibility, and collaboration. We are proud to stand with the Ethiopian Red Cross and invite others to join in making a tangible difference,” said Dr Yekenalem Abebe, Representative of Yango in Ethiopia.
The blood donation drive underscores the importance of volunteerism and community spirit, reinforcing Yango’s belief that small individual acts can come together to create meaningful social impact.

About Yango Group
Yango Group is a global tech company headquartered in Dubai, transforming globally sourced technologies into everyday services that are tailored to local communities. With an unwavering commitment to innovation, we reshape and enhance leading cutting-edge technologies from around the world into seamlessly integrated daily services for diverse regions. Our mission is to bridge the gap between leading world innovations and local communities, fostering connections and enhancing everyday living experiences. Yango’s multi-functional app offers several digital city services across 25+ countries in Africa, Latin America, Europe, and the Middle East. Yango's multilingual app is available for free on Android and iOS

….

ያንጎ ኢትዮጵያ ከቀይ መስቀል ጋር በመተባበር የደም ልገሳ ዘመቻ አካሄደ

አዲስ አበባ፣ኢትዮጵያ ህዳር 3፣2018 ዓ.ም

የአለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያ ያንጎ ግሩፕ አካል የሆነው ያንጎ ኢትዮጵያ (በፍራንቻይዝ ጂ2ጂ አይቲ ሶሉሽንስ አ.ማ. እና ኤሌጋንስ አስመጪና ላኪ ኃ.የተ.የግ.ማ. የሚተዳደር) ከኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ጋር በመተባበር የደም ልገሳ ዘመቻ ጀምሯል። ዘመቻው ያንጎ የአካባቢውን ማህበረሰብ ለመደገፍ ያለውን ተነሳሽነትን ያማከለ ነው።

የያንጎ ኢትዮጵያ የፍራንቻይዝ አጋሮች እና አጋር አሽከርካሪዎች በበጎ ፍቃደኝነት ደም በመለገስ ላይ ሲሆኑ ይህም የደም ተፈላጊነት ከፍተኛ ከመሆኑ አንጻር ኩባንያው ህብረተሰቡን ለማገልገል ያለው ቁርጠኝነትን አጉልቶ ያሳያል፡፡

"ያንጎ እውነተኛ እድገት ከማህበረሰቡ ደህንነት ጋር አብሮ የተሳሰረ ነው ብሎ ያምናል። ይህ ዘመቻ የመተሳሰብ፣የኃላፊነት እና የትብብር እሴቶቻችንን ያሳያል። ከኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ጎን በመቆማችን ኩራት ይሰማናል፤ ተጨባጭ ለውጥ ለማምጣት ለሌሎችም ጥሪ ለማቅረብ እወዳለሁ፡፡" በማለት በኢትዮጵያ የያንጎ ተወካይ ዶ/ር ይቅናለም አበበ ተናግረዋል።

የደም ልገሳ ዘመቻው የበጎ ፈቃደኝነትን እና የማኅበረሰብ መንፈስን አስፈላጊነት የሚያጎላ ሲሆን፣ ትናንሽ የግለሰብ ተግባራት ተባብረው ትርጉም ያለው ማኅበራዊ ተፅእኖ መፍጠር እንደሚችሉ የያንጎን እምነት የሚያጠናክር ነው።

ስለ ያንጎ ቡድን

ያንጎ ግሩፕ ዋና መሥሪያ ቤቱን በዱባይ ያደረገ ዓለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያ ሲሆን በዓለም አቀፍ ደረጃ የተገኙ ቴክኖሎጂዎችን ለአካባቢው ማኅበረሰቦች ተስማሚ በሆነ መልኩ የዕለት ተዕለት አገልግሎቶች የሚያቀርብ ኩባንያ ነው። ለፈጠራ ባለው ቁርጠኝነት፣ በአለም ዙሪያ ያሉ መሪ ቴክኖሎጂዎችን ወደ ተለያዩ ክልሎች እንከን የለሽ እና የተቀናጁ ዕለታዊ አገልግሎቶች ያቀርባል፡፡ተልእኳችን በአለም ላይ ያሉ ፈጠራዎች እና በአካባቢ ማህበረሰቦች መካከል ያለውን ልዩነት ማቃለል፣ ግንኙነቶችን ማጎልበት እና የዕለት ተዕለት የኑሮ ልምዶችን ማጎልበት ነው። የያንጎ ባለብዙ-ተግባር መተግበሪያ በአፍሪካ፣ በላቲን አሜሪካ፣ በአውሮፓ እና በመካከለኛው ምስራቅ ባሉ 25+ አገሮች ውስጥ በርካታ የዲጂታል ከተማ አገልግሎቶችን ይሰጣል። የያንጎ ብዙ ባለ ብዙ ቋንቋ መተግበሪያ በአንድሮይድ እና አይ.ኦ.ኤስ iOS ላይ በነጻ ይገኛል።

ያንጎ ኢትዮጵያ ከቀይ መስቀል ጋር በመተባበር የደም ልገሳ ዘመቻ አካሄደ

የአለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያ ያንጎ ግሩፕ አካል የሆነው ያንጎ ኢትዮጵያ (በፍራንቻይዝ ጂ2ጂ አይቲ ሶሉሽንስ አ.ማ. እና ኤሌጋንስ አስመጪና ላኪ ኃ.የተ.የግ.ማ. የሚተዳደር) ከኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ጋር በመተባበር የደም ልገሳ ዘመቻ ጀምሯል። ዘመቻው ያንጎ የአካባቢውን ማህበረሰብ ለመደገፍ ያለውን ተነሳሽነትን ያማከለ ነው።

የያንጎ ኢትዮጵያ የፍራንቻይዝ አጋሮች እና አጋር አሽከርካሪዎች በበጎ ፍቃደኝነት ደም በመለገስ ላይ ሲሆኑ ይህም የደም ተፈላጊነት ከፍተኛ ከመሆኑ አንጻር ኩባንያው ህብረተሰቡን ለማገልገል ያለው ቁርጠኝነትን አጉልቶ ያሳያል፡፡

"ያንጎ እውነተኛ እድገት ከማህበረሰቡ ደህንነት ጋር አብሮ የተሳሰረ ነው ብሎ ያምናል። ይህ ዘመቻ የመተሳሰብ፣የኃላፊነት እና የትብብር እሴቶቻችንን ያሳያል። ከኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ጎን በመቆማችን ኩራት ይሰማናል፤ ተጨባጭ ለውጥ ለማምጣት ለሌሎችም ጥሪ ለማቅረብ እወዳለሁ፡፡" በማለት በኢትዮጵያ የያንጎ ተወካይ ዶ/ር ይቅናለም አበበ ተናግረዋል።

የደም ልገሳ ዘመቻው የበጎ ፈቃደኝነትን እና የማኅበረሰብ መንፈስን አስፈላጊነት የሚያጎላ ሲሆን፣ ትናንሽ የግለሰብ ተግባራት ተባብረው ትርጉም ያለው ማኅበራዊ ተፅእኖ መፍጠር እንደሚችሉ የያንጎን እምነት የሚያጠናክር ነው።

ስለ ያንጎ ቡድን

ያንጎ ግሩፕ ዋና መሥሪያ ቤቱን በዱባይ ያደረገ ዓለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያ ሲሆን በዓለም አቀፍ ደረጃ የተገኙ ቴክኖሎጂዎችን ለአካባቢው ማኅበረሰቦች ተስማሚ በሆነ መልኩ የዕለት ተዕለት አገልግሎቶች የሚያቀርብ ኩባንያ ነው። ለፈጠራ ባለው ቁርጠኝነት፣ በአለም ዙሪያ ያሉ መሪ ቴክኖሎጂዎችን ወደ ተለያዩ ክልሎች እንከን የለሽ እና የተቀናጁ ዕለታዊ አገልግሎቶች ያቀርባል፡፡ተልእኳችን በአለም ላይ ያሉ ፈጠራዎች እና በአካባቢ ማህበረሰቦች መካከል ያለውን ልዩነት ማቃለል፣ ግንኙነቶችን ማጎልበት እና የዕለት ተዕለት የኑሮ ልምዶችን ማጎልበት ነው። የያንጎ ባለብዙ-ተግባር መተግበሪያ በአፍሪካ፣ በላቲን አሜሪካ፣ በአውሮፓ እና በመካከለኛው ምስራቅ ባሉ 25+ አገሮች ውስጥ በርካታ የዲጂታል ከተማ አገልግሎቶችን ይሰጣል። የያንጎ ብዙ ባለ ብዙ ቋንቋ መተግበሪያ በአንድሮይድ እና አይ.ኦ.ኤስ iOS ላይ በነጻ ይገኛል።

*****

Yango Ethiopia Partners with Ethiopian Red Cross for Blood Donation Drive
…
Addis Ababa, Ethiopia – 11.November.2025: Yango Ethiopia (operated by franchises G2G IT Solutions S.C and Elegance Import and Export PLC), part of the international tech company Yango Group, has launched a blood donation initiative in partnership with the Ethiopian Red Cross. The campaign is part of Yango’s broader commitment to supporting local communities in the spirit of giving.
As part of the initiative, Yango Ethiopia’s franchise partners and partner drivers are volunteering to donate blood, highlighting the company’s dedication to giving back to the community., especially during the holiday season when demand for blood often increases.
“At Yango, we believe that true progress goes hand in hand with community well-being. This initiative reflects our values of care, responsibility, and collaboration. We are proud to stand with the Ethiopian Red Cross and invite others to join in making a tangible difference,” said Dr Yekenalem Abebe, Representative of Yango in Ethiopia.
The blood donation drive underscores the importance of volunteerism and community spirit, reinforcing Yango’s belief that small individual acts can come together to create meaningful social impact.

About Yango Group
Yango Group is a global tech company headquartered in Dubai, transforming globally sourced technologies into everyday services that are tailored to local communities. With an unwavering commitment to innovation, we reshape and enhance leading cutting-edge technologies from around the world into seamlessly integrated daily services for diverse regions. Our mission is to bridge the gap between leading world innovations and local communities, fostering connections and enhancing everyday living experiences. Yango’s multi-functional app offers several digital city services across 25+ countries in Africa, Latin America, Europe, and the Middle East. Yango's multilingual app is available for free on Android and iOS

ስመ ጥሩ የሚድያ ሰው መርዕድ በቀለ በአትላንታ አረፈ

. በደርግ ጊዜ የማስታወቂያ ምክትል ሚኒስትር ነበር

ከዕዝራ እጅጉ (ተወዳጅ ሚድያ)
#ታሪክ በኢትዮጵያን ሄራልድ፣በየዛሬይቱ ኢትዮጵያ ጋዜጦች፣እንዲሁም በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት በመምሪያ ኃላፊነት ያገለገለው አቶ መርዕድ በቀለ ትናንት ህዳር 4 2018 በአትላንታ ህይወቱ ማለፉ ተሰምቷል።

የደርግ ዘመን ማብቂያ ላይ የማስታወቂያ ምክትል ሚኒስትር የነበረው የሚድያ ሰው አቶ መርዕድ በሥነ ፅሁፍ ችሎታው የተመሠከረለት ነበር። የሕይወት ታሪኩ የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ "መዝገበ አእምሮ ቅፅ ሁለት ላይ የሰፈረለት አቶ መርዕድ በቀለ በ2016 በተደረገው የክብር ሽልማት የህይወት ዘመን ተሸላሚዎች ከእጩዎቹ አንዱ ነበር።

አቶ መርዕድ ተወዳጅ ሚድያ የሚያከናውናቸውን የስነዳ ሥራዎች የሚደግፍ ፣ የሚያበረታታ የቅርብ ሰው ሲሆን በህልፈቱም የተሰማንን ሀዘን እንገልጻለን። የካቲት 26 2018 ሲመጣ 80 ዓመቱን ይይዝ የነበረው አቶ መርዕድ ከሰዎች ጋር በቀላሉ የሚግባባ እና የፅሑፍ ሥራንም በጥንቃቄ የሚያከናውን ነበር። እኛም የህይወት ታሪኩን እንደሚከተለው እናቀርባለን።

ትውልድ እና ልጅነት

መርዕድ በቀለ በ1938 ዓ.ም. የካቲት 26 ቀን አዲስ አበባ ቀጨኔ መድኃኔዓለም ቤተ ክርስቲያን አካባቢ ተወለደ። አባቱ አቶ በቀለ ወ/ኪዳን የአብነት ትምህርት ቤት ገብቶ የቤተ ክርስቲያን ትምህርት እንዲማር ፍላጎቱ ቢኖራቸውም፣ እናቱ ወ/ሮ ጽጌ ወርቅ ተክለ ጻዲቅ ግን ልጃቸው ከአጠገባቸው እንዳይርቅ በማሰብ በቤት ውስጥ መምህር ቀጥረው ፊደል ከቆጠረ በኋላ በአካባቢው በነበረው የየኔታ ትምህርት ቤት ገባ።

ትምህርት

በኋላም በአምኃ ደስታ የአንደኛ፣ በዳግማዊ ምኒልክ ትምህርት ቤት ደግሞ የኹለተኛ ደረጃ ትምህርቱን አጠናቀቀ። አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ገብቶ በውጭ ቋንቋዎች እና ሥነጽሑፍ በእንግሊዘኛ ቋንቋ በ1965 ዓ.ም. ተመረቀ።

ወደ ሥራ ዓለም

በዚያው ዓመት ነበር በቀድሞው ልዩ ካቢኔ ቢሮ በታላቁ ቤተመንግሥት ውስጥ የተቀጠረው። ልዩ ካቢኔ በነበረበት ወቅትም ዋና ሥራው ከተለያዩ የዓለም ዜና ምንጮች (Reuters, AFP, BBC… ወዘተ) ከሚሠራጩ ዜናዎች ውስጥ የተመረጡትን እየተረጎመ በአለቃው በኩል ለንጉሡ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ማቅረብ ነበር። ሆኖም በዚህ ሥራ ከሦስት ሳምንት በላይ አልዘለለም።

በወቅቱ የማስታወቂያ ሚኒስቴር ለኢትዮጵያን ሄራልድ እንግሊዘኛ ጋዜጣ የሪፖርተር ቅጥር ያወጣውን ፈተና አልፎ፥ የማታ ኤዲተር ሆኖ ሥራ ጀመረ። ብዙም ሳይቆይ ወደ ቀን ተዘዋወረ።

የህትመት ሚድያ

መርዕድ በ1967 ዓ.ም. ባገኘው የትምህርት ዕድል ወደ ሞስኮ አቅንቶ ነበር። በዚያም ለአንድ ዓመት ስለ ሶሻሊዝም ፅንሰ ሐሳብ ካጠና በኋላ ወደ አገሩ ተመልሶ በዚያው በኢትዮጵያን ሄራልድ በአዘጋጅነት ለተወሰኑ ዓመታት አገልግሏል። ቀጥሎም ወደ “የዛሬይቱ ኢትዮጵያ” ጋዜጣ በዋና አዘጋጅነት ዕድገት አግኝቶ እንዲሠራ ተደረገ። ብዙም ሳይቆይ ወደ አዲስ ዘመን ዕለታዊ ጋዜጣ በዕድገት ተዛውሮ በምክትል ዋና አዘጅነት ለኹለት ዓመታት ከሠራ በኋላ ዋና አዘጋጅ ሆኖ እንዲሠራ ተመደበ።

ከኢዜአ እስከ ምክትል ሚኒስትር

በሥራው ባሕርይ የተነሣ መርዕድ በተደጋጋሚ ‘‘ለጥያቄ ትፈለጋለህ’’ እየተባለ ወደ ደርግ ጽሕፈት ቤት ይጠራ ነበር። እንደ እኤአ 1975/76 ሁለት የደኅንነት ሰዎች ከመሥሪያ ቤቱ መጥተው ወደ ማዕከላዊ እስር ቤት ወሰዱት። ሁኔታው ነገሩ ለሕይወቱ እንደሚያሰጋው በመገንዘብ ከቦታው እንዲዛወር አለቃው የነበረውን ደራሲ በዓሉ ግርማን ደጋግሞ ይጠይቅ፣ ይወተውትም ጀመር። ውትወታው ተቀባይነት አግኝቶ በዕድገት የሕዝብ ግንኙነት መምሪያ ሐላፊ ሆኖ ተዛወረ፡፡ እዚያ ለአንድ ዓመት እንደቆየ፥ የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት መምሪያ ሐላፊ ሆኖ እንዲሠራ ተመደበ። ለኹለት ዓመታት ካገለገለ በኋላ፥ ከሀገር እስከወጣበት ጊዜ ድረስ የማስታወቂያ ምክትል ሚኒስትር ሆኖ አገልግሏል።

አበርክቶ

መርዕድ በሥራ ላይ በነበረበት ጊዜ በተለያዩ ዓለም አቀፍና አህጉራዊ ስብሰባዎች ላይ ኢትዮጵያን በመወከል፣ አንዳንዴም በልኡካን ቡድን አባልነት ታድሟል። እ.ኤ.አ በ1990/91 መንግሥት ከሻዕቢያ ጋር የሰላም ውይይት በመጀመሪያ በአትላንታ ጆርጂያ በካርተር ማዕከል፣ ቀጥሎ ኹለተኛና ሦስተኛ ዙሮች በዋሽንግተንና በኬንያ ናይሮቢ በተካኼደበት ጊዜ የልኡካኑ ቃል አቀባይ ብቻ ሳይሆን የጋዜጠኞችን ቡድን በመምራት ተሳትፏል።
ከአለቆቹ ጋር በመነጋገር በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የCNN ሥርጭት አገልግሎት እንዲጀመር ያደረገውም እርሱ ነው። አዲስ ዘመን ዋና አዘጋጅ በነበረበት ጊዜ ታደሰ ውቤ ያዘጋጀው በነበረው የፍትሕ ዓምድ አማካኝነት በጊዜው አብዮታዊ ዘመቻ ኮሚቴ (አዘኮ) በሚባል ‘‘ተቋም’’ በየክፍለ ሀገሩ የታሰሩ ንጹሐን ዜጎች እንዲፈቱ አስችሏል።

በወቅቱ የግብፅ ፕሬዚዳንት አንዋር ሳዳት ወደ ሥልጣን የመጡበትን 10ኛ ዓመት በዓል ላይ ለመታደም ከሌሎች ባልደረቦች ጋር ወደ ካይሮ ያቀና ሲኾን፥ የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት መምሪያ ሐላፊ በነበረበት ጊዜም የአፍሪካ ዜና አገልግሎት PANA በአዲስ አበባ ሲቋቋም፣ በኋላም በሴኔጋል ዳካር ጽሕፈት ቤቱ በተደረገ ስብሰባ ተካፍሏል።

የመጀመሪያው ‘‘Council of minister of information of non-aligned countries (COMINACI)’’ ጉባኤ በህንድ ኒውዴልሂ ሲካኼድ ኢትዮጵያን በመወከል በስብሰባው ላይ ተካፍሏል። ይኸው ጉባኤ በኢንዶኒዥያ ጃካርታ ሲካኼድ የልኡካን ቡድኑ አባል በመሆን ታድሟል።

ከዚህ ባሻገር የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ወደ ቀለም በተሸጋገረበት ወቅት፥ ሕዝቡ በየቤቱ ባለቀለም ሥርጭቱን የሚመለከትበት ቴሌቪዥን ኢትዮጵያ አልነበራትም። እናም በመንግሥት አስቸኳይ ትእዛዝ ርዳታ ለመጠየቅ በዶ/ር ፈለቀ ገድለ ጊዮርጊስ በተመራው የልኡካ ቡድን አባል በመሆን ወደ ጃፓን ቶክዮ በመሄድ ከማሩቤኒ ኩባንያ በመቶዎች የሚቆጠሩ ባለቀለም ቴሌቪዥኖች በርዳታ አግኝተው ተመልሰዋል።

ከዚህ በተጨማሪ ከሱዳን ዜና አገልግሎት (SUNA)፣ ከጀርመን ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክና ከሌሎች አገሮች የዜና አገልግሎት ተቋሞች ጋር የኹለትዮሽ ስምምነት ተፈራርሟል።
መርዕድ ካገኛቸው ሽልማቶች መካከል ኢትዮጵያን ሄራልድ በነበረበት ጊዜ በአዲስ አበባ ስታዲየም በተካኼደው መርሐ ግብር ‘‘የዓመቱ ምርጥ ጋዜጠኛ’’ በመባል የምስክር ወረቀት አግኝቷል። በአዲስ ዘመን ዋና አዘጋጅ ሳለም ዋና መሥሪያ ቤቱ ቬንዙዌላ ካራካስ ከሚገኝ ‘‘ኢንተርናሽናል ጎልድ ሜርኩሪ’’ ከተባለ ተቋም ተሸልሟል።

መርዕድ ወደ ስደት

መርዕድ በቀለ በግንቦት ወር 1983 ዓ.ም. ሕወሐት አዲስ አበባ ሊገባ አንድ ቀን ሲቀረው ነበር፥ በድሬዳዋ አድርጎ ዲክል በምትባል አነስተኛ የጅቡቲ የጠረፍ ከተማ የደረሰው። የጅቡቲ የደኅንነት ሰዎች እርሱንና ከርሱ ጋር የነበሩትን ሌሎች ሦስት ኢትዮጵያውያን አሰሯቸው። ዲክል ከአንድ ዓመት ከአራት ወራት የስደት ኑሮ በኋላ እ.ኤ.አ በ1992 ወደ አሜሪካ በማቅናት ከባለቤቱ እና ከአዳጊ ልጆቹ ጋር ተገናኝቶ ኹለተኛውን የስደት ኑሮ ምዕራፍ “ሀ” ብሎ ጀመረ።

በ1996 እኤአ በአትላንታ በተካኼደው 26ኛ የኦሎምፒክ ውድድር ወቅት የኢትዮጵያ መንግሥት መርዕድ በቀለ የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ቡድን ባልደረባ (envoy) እንዲሆን አልስማማም በማለቱ፥ የዓለም አቀፉ አዘጋጅ ኮሚቴ የኡጋንዳ ኦሎምፒክ ቡድን ባልደረባ እንዲሆን ወሰነ። በዚኽ ሁኔታ መርዕድ በሙሉ የኦሎምፒክ ውድድር ላይ ከመታደሙ ባሻገር፥ በወቅቱ ኹለት የኡጋንዳ ቦክሰኞች ውድድራቸውን በማካኼድ ላይ እንዳሉ በወንጀል በመታሰራቸው በግሉ ዋስ በመሆን ከእስር እንዲፈቱና ውድድራቸውን እንዲጨርሱ ረድቷቸዋል።

እኤአ 2019/20 የዓለማችን ከፍተኛ ሥጋት የነበረው የኮሮና ቫይረስ (ኮቪድ 19) ወረርሽኝ በአገራችንም በተከሠተ ጊዜ ሥርጭቱን ለመግታትና ወገኖችን ለመርዳት በኢትዮጵያ መንግሥት የቀረበውን የድጋፍ ጥሪ ተቀብሎ በአበረከተው በጎ አስተዋፅኦ ከአምባሳደር ፍጹም አረጋ የምስጋና የምስክር ወረቀት ተሰጥቶታል፡፡

መርዕድ በጆርጂያ

መርዕድ በጆርጅያ ‘‘Department of juvenile justice’’ በሚባል መንግሥታዊ መሥሪያ ቤት ውስጥ በአይ. ቲ. ክፍል ለ13 ዓመታት አገልግሏል። ከዚህ በኋላ በአትላንታ ትልቁ የታክሲ ኩባንያ ‘የሎው ካብ’ yellow cub የአትላንታው ቅርንጫፍ ምክትል ፕሬዚዳንት ሆኖ ጡረታ እስከወጣበት እስከ 2020 ዓ.ም. በርካታ ኢትዮጵያውያንን የዩጋንዳ፣ የኬንያ፣ የሱዳንና የበርታ አረብ ሀገር ዜጎችን አገልግሏል።

ከዚህ ሌላ በአትላንታ መጀመሪያ አካባቢ ወርሃዊ ጋዜጣ ማሳተም ጀምሮ ነበር። ሆኖም ከጥቂት ዕትሞች በኋላ በተለያየ ምክንያት ሊቀጥል ባለመቻሉ ኅትመቱ ቆሟል።

እ.ኤ.አ በ1994 የማኅደረ አንድነት የሲቪክ ማኅበር በተቋቋመ በዓመቱ የሬዲዮ ፕሮግራም ሲከፈት ከሌሎች ባልደረቦቹ ጋር በመሆን የሬዲዮ ፕሮግራሙን ይዘት፣ ፖሊሲና የመሳሰሉትን በመጻፍ ከፍተኛ አስተዋፅኦ አበርክቷል።

መርዕድ የኢትዮጵያና የአሜሪካ ግንኙነት ይበልጥ እንዲጠናከርና የአሜሪካ ምክር ቤት ኢትዮጵያን የሚጎዳ ሕግ እንዳያወጣ የሚታገለው፥ በኢትዮጵያውያን የተቋቋመው የመጀመሪያው የlobyalot ድርጅት ‘‘American Ethiopian Public Affair Committee’’ የአትላንታ ቅርንጫፍ ሊቀመንበር ሆኖ በማገልገል ላይ ነው።

አቶ መርዕድ በቀለ ለ49 ዓመታት የትዳር አጋሩ ከሆነችው ከወይዘሮ ኤፍራት እንደሻው፤ኤፍራት ቤሉል መርዕድ እና ዮናታን መርዕድ የተባሉትን ልጆቻቸውን አፍርተዋል፡፡ ሶፍያ ካሊዬሮ ደግሞ የልጅ ልጃቸው ናት፡፡ ለቤተሰቡ መፅናናት ይሁን።

🇺🇸 የቡክሪ ይርጉ መታሰቢያ ዝግጅት በቅርቡ ይከናወናል

*ዳላስ የሚገኘው ስታር ቡክሪስ ኬተሪንግ ለ35 ዓመታት አገልግሏሎ

* "ባለፈው ዕሁድ October 12 ቀን 2025 ምግብ ቤት ውስጥ በደረሰው የመኪና አደጋ ሰው ሳይጎዳ ንብረት ላይ በደረሰው ከባድ ጉዳት ምከንያት፣ ጥገና እስከምናደርግ ድረስ ከይቅርታ ጋር ለጊዜው ለመዝጋት ተገደናል። በቅርቡ ተመልሰን እንደምንከፍት ቃል እየገባን በየጊዜው የደረስንበትን ሁኔታ እናሳውቃችኋለን፡። የኢንሹራንስ ጉዳይ እንዳለቀ ስታር ቡክሪስ ኬተሪንግ ቶሎ እንከፍታለን" - አቶ ዳንኤል ካሳሁን

***
የወይዘሮ ቡክሪ ይርጉ አጭር የህይወት ታሪክ
#ethiopia | ወይዘሮ ቡክሪ ይርጉ ከአባቷ ከአቶ ይርጉ ደጋጋ እና ከእናቷ ከወይዘሮ አየለች በዳኔ በሐረር ከፍለ ሀገር ግሪ ቆጨርበመባል በሚታወቀው ከተማ July 1 ቀን 1962 በአውሮፓ ዘመን አቆጣጠር ዓ.ም ተወለደች። ፊደል ቆጥራ ዳዊት ደግማ በፍሬ ሕይወት አንደኛ ደረጃ ት/ቤት የአንደኛ ደረጃ ትምህርቷን አጠናቃ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቷን በአዲስ አበባ ዳግማዊ ምንልከ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት አጠናቃለች። በወጣትነት ዕድሜዋ ታላቅ ወንድሟ, አቶ ደጀን ይርጉ ድንገተኛ አደጋ ደርሶበት ሕይወቱን ለማትረፍ ወደ ኬንያ ተሰዳ በእግዚአብሔር እርዳታ ፈረንሳይ ገብታ ሕይወቱን አትርፋለች፡፡ ከፍተኛ ፍቅር ያላትን የምግብ አሰራር ትምህርት ተምራ በሼፍነት ማዕረግ በቅታለች። ከአቶ ዳንኤል ካሣሁን ጋር በ September 05, 1987 ዓ.ም በፓሪስ ከተማ ትዳር መስርተው በ 1988 ዓ.ም ወደ አሜሪካ በመምጣት የሁለት ሴቶችና የአንድ ዲያቆን በረከት ከእግዚእብሔር አግኝተዋል። በ1989 ዓ.ም የመጀመሪያውን የፈረንሳይ እና የኢትዮጵያ የባህል ምግብ ፒጋል በተሰኘ ምግብ ቤት በሎስ አንጀለስ ከፍተው ቤቱ መስራት የማይችለውን ለፍቶ አዳሪ ሁሉ የእንጀራ ናፍቆቱን አርክተዋል፡፡ በ1994 ዓ.ም ወደ ዳላስ ቴክሳስ በመምጣት PICK AND GO I STAR GROCERYE STAR FOOD RESTAURANT AND CATERING በተሰኙ ድርጅቶች በቅንነትና በፍቅር መላውን የዳላስ ሕዝብን እና ሌሎችም ከፍለ ከተማዎችን አገልግለዋል። በርካታ አመታት ጠንክራ ከሰራች በኋላ በዓለም አቀፍ የገንዘብ አያያዝ ድርጅት (WFG) ከአራት ዓመት በፊት ተካፍላ ያገኘችውን ጥቅም ለወገኖቿ በማካፈል ጠንከራ በመስራት ያገኘችውን ስኬት ለምታገኘው ሁሉ በማስረዳቷ የድርጅቱ ስም ተረስቶ የቡከሪ ኢንሹራስ በመባል በከተማው ውስጥ ሲነገር ያላትን ተጽእኖ ፈጣሪነት ከኦባማ ኬር ተብሎ ከሚጠራው ያልተናነሰ ነበር። ቡከሪ ደግ ሰው፤ ለሰው ሁሉ መልካም ነገር የምትመኝ፤ የሰውን ችግርሁሉ የራሷ ችግር አድርጋ የምትመለከት፤ የተራበን አብልታ፤ የተጠማን አጠትታ፤ የታረዘን አልብሳ፤ የታሰረን ጠይቃ ለብዙ ሰዎች ችግር መፍትሔ የምትሰጥ እመ-መላ ነበረች። የተፈጠረችበትን ዓላማ አውቃ ሩጫዋን ፈጽማ ዘወትርወደምትናፍቀው አምላኳ፤ መልካም ሥራዋን ይዛ ከፊቷ የሎስ አንጀለስ ማርያምን የዳላስ ቅዱስ ሚካኤልን፤ የኢቲሣ ተከለ

ሐይማኖትን አስቀድማ ወደ ፈጣሪዋ በ FEB 18, 2021 ዓ.ም ከንጋቱ በ 6:42am በባለቤቷ፤ በልጆቿ እና በቅርብ ቤተሰቦቿ ተከባ ወደፈጣሪዋ ሄዳለች። እግዚአብሔር በእቅፉ ያኑርልን። አሜን።

ወገኗን ለመርዳት ሁሉን የሆነች

***

Bukri Yirgu

A Blessed Person and a Blessing to Others.

Bukri was the first woman, in many ways than one, including of our community to join, the WORLD FINANCIAL GROUP AND WORLD SYSTEM BUILDER, INC. (WFG/WSB, Inc.). Along with her husband Daniel Kassahun, they worked hard in tandem. As a woman with keen insight, she saw the need for and benefits of financial education which she applied. She became an avid campaigner to educate and invited others to join in the Mission and Vision of the cam-paign. They succeeded in building Team Star. Bukri was a wonderful colleague, a friend and a great leader to all those who followed in her footsteps. She made sure that members bonded not only as colleagues but as friends and members of a larger family-community. She was a blessed person and a blessing to others.

Bukri was a Grand Chef as well as a Financial Advisor. With her God given qualities and the full support of her beloved husband, her wonderful personality, unequalled judgment, talent, generosity, energy, and drive she excelled in both areas, as diverse as they were and served the community well. In recognition of their contribution, and as the successful leaders of Team Star, Bukri and Daniel were awarded by WFG/WSB. Bikri became the first woman of her community in North America to wear the Green Jacket. Yet she always said, "...this is a group achievement, we all earned it, and if I can do it, so can you. "They were all inclusive and hum-ble. The Team Star had a great admiration and respect for them as a couple, achievers, as leaders, and for their humanitarian projects and activities. Bukri played a major part in all of them.

Bukri was principled, generous, compassionate, and a good person to her core. She helped many people in any way she can including her time, energy, and means. She saw the goodness in others irrespective of life's lot. With her upright character and genuine smile, she wel-comed and treated everyone equally with respect. Thus, she became the "special friend" of everyone mentored and guided those who needed it. She was one that everyone would want to have as a friend, a sister, a confidant, and as a mother to the young ones. She was one of a kind who did so much more for others, and God rewarded her for her good deeds.

Rest in Peace!

Tom Sietsema's 40 best restaurants in the D.C. area
#ethiopia | Both Chef Marcus Samuelsson and Aynalem Zeleke Bekele embody a proud celebration of Ethiopia’s culinary heritage while connecting it to the wider world. Marcus, born in Ethiopia and raised in Sweden, transforms his global experiences into a flavorful dialogue between continents — blending Ethiopian spices, Swedish precision, and American creativity at Marcus DC. Similarly, Aynalem, co-owner of Beteseb Restaurant in Silver Spring, carries Ethiopia’s warmth and family spirit into every dish, offering authentic flavors wrapped in hospitality that feels like home. Together, they represent the new face of Ethiopian excellence — chefs who honor their roots, elevate their culture, and proudly share Ethiopia’s rich taste and tradition with the world.

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

***
Tom Sietsema's 40 best restaurants in the D.C. area

MARCUS DC

NoMa, D.C. Contemporary American

Critics sometimes fret after writing raves. Will the new iod on the block rest on its press or keep up the pace? Marcus DC, from celebrity chef Marcus

Samuelsson, gets better every visit. Look around the dining room, and you'll see an engaged audience that reflects the city's diversity, tucking into food that combines the talent's born-in-Ethi-opia, raised-in-Sweden background and the day to-day skill of chef Anthony Jones. The Maryland native is behind the best-selling crab rice, a riot of flavor made possible by rice infused with a rousing Nigerian red pepper and tomato sauce and adoruments including okra, fennel and uni,

as well as crab. A few dishes are reimagined staples that

Samuelsson jokingly calls "the Quincy Jones songs at everyone's party" Read: steak tartare, seasoned here like Ethiopian tartare, which Marcus DC builds with jerk sea thiopian kitfo, and tuna soned diced fish, injera and an onion broth. Other creations are even more sore personal. Cured salmon and charred cucumber show up in a goldenberry broth, light yet assertive with ginger, mint and lemon juice. "Swediopian" is an edible bio. If I'm not inhaling a feast of crab rice, I'm swooning over roast chicken glazed with sweet-tangy mumbe

sauce. The most-ordered dessert in a restaurant alive with color is a whimsical coconut cake, presented on a trolley and sliced tableside by pastry chef Rachel Sherriffe. The interior finds layers of pink

and yellow vanilla-rum cake alternating with coconut jam; the flourishes include a rummy sorbet to balance the sweetness. On a busy night, whipped cream and a bracing strawberry shrub Sherriffe might roll up to 20 celebranta. "Not everything has to be so serious" in upscale dining, she says-and she's right.

222 M St. NE, DC. marcusde.com. 202-280-2288 Mains 527 to $150 (for shareable 32-ounce dry-aged tomahawk). Dinner Monday through Saturday Indoor and outdoor seating, Takeout available, no delivery Sound check: 77 decibels/Must speak with raised voice. Accessibility: A ramp in the hotel lobby foods into the dining room, ADA compitant restroom. Theres are also tws ADA-compliant bar seats

Gerbin Zuniga drops off food for Crystal Fulwood and Brandon Batiste at Marcus DC's bar. Celebrity chef Marcus Samuelsson draws on his boru-in-Ethiopla, raised-in-Sweden background.

***

Tom Sietsema's 40 best restaurants in the D.C. area

Beteseb Restaurant

SILVER SPRING, MD. ETHIOPIAN

DECLARING "THE BEST" Ethiopian restaurant in a region overstocked with them is a challenge. While their menus tend to read alike, they distinguish themselves with fine points. Let's just say Beteseb Restaurant in Silver Spring is where I think about going most often when I need my kitfo and vegetable fix. No other Ethiopian spot of my acquaintance has a more compelling physical menu. It comes in the shape of a round of injera, with lush, life-size photos of some of the dishes you can order.

mitmita My current fascination is dullet: boiled, ground beef tripe seasoned with cardamom, jalapeño and a torch song trilogy rounded out with garlic, onion and butter. I like to pair the offal with one of the top vegetable combinations around, a garden of delights gathering lentils in three colors: near-melting cabbage, garlicky collard greens and an orange puddle of shiro, chickpea

flour stew shot through with onion, garlic and berbere.

Thought has gone into the 50-seat storefront, a wall of which reflects a shade of yellow lentils and a corner of which displays woven baskets and wine. A silver-toned silhouette of Addis Ababa adds to the interior appeal. Beteseb translates from Amharic to "family," which sums up both the business owned by chef Darmyelesh Alemu and her brother, Aynalem Zeleke, and the chef's philosophy. "We want you to feel like family when you come in," she says. Done!

8201 Georgia Ave., Silver Spring, Maryland.

betesebrestaurant.com. 301-448-1625. Mains $15 to $32. Breakfast, lunch and dinner daily. Indoor seating only. Takeout available; no delivery. Sound check: 65 decibels/Conversation is easy. Accessibility: No barriers to entry; ADA-compliant restroom.

Tom Sietsema's 40 best restaurants in the D.C. area

THE WASHINGTON POST SUNDAY, OCTOBER 13, 2025

After a quarter-century of reviewing restaurants, donning disguises and turning down photos, Tom Sietsema says goodbye

BY TOM STETSEMA

አንድ ታላቅ ሰው ወደቀ !

ፕሮፌሰር አመዘነ ታደሰ ጥር 1 ቀን 1963 ዓም አዲስ አበባ ከተማ ተወለዱ። አባታቸው አቶ ታደሰ ሮበሌ ሲሆኑ እናታቸው ደግሞ ወ/ሮ (አሁን እማሆይ) እማሙ ገቢ ይባላሉ።

የመጀመሪያና መለስተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በሃዋሳ ታቦር የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት፣ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ደግሞ በሃዋሳ አጠቃላይ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ያጠናቀቁ ከመሆናቸውም በላይ በ1980 ዓም የተሰጠውን ሃገር አቀፍ የሁለተኛ ደረጃ መልቀቂያ ፈተና ወይንም ESCLC እጅግ ከፍ ያለ ነጥብ በማምጣት በከፍተኛ ማዕረግ With Great Distinction ትምህርታቸውን አጠናቀዋል።

መንግስት በወቅቱ በሁለተኛ ደረጃ መልቀቂያ ፈተና ከፍተኛ ነጥብ ያመጡ ተማሪዎችን በሚመድብበት የጎንደር ህክምና ሳይንስ ኮሌጅ ተመድበው በ1981 የ Common Course ትምህርታቸውን በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሳይንስ ፋኩልቲ ካጠናቀቁ በኋላ ከ1982 ዓም ጀምሮ እስከ 1987 ድረስ ለስድስት ዓመታት የህክምና ትምህርታቸውን ተከታትለው በማዕረግ ወይም በ Distinction በሐኪምነት ለመመረቅ በቅተዋል።

ወደ ስራው አለም በመሰማራትም ከ1987 ዓም እስከ 1988 ዓም ድረስ በተመደቡበት የሆሳዕና ሆስፒታል በጠቅላላ ሐኪምነት፣ ከ1988 ዓም ጀምሮ ደግሞ ወደተማሩበት እና ወደተመረቁበት የጎንደር ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ዝውውር በማድረግ በቀዶ ጥገና ክፍል ረዳት መምህርነት እና ጠቅላላ ሐኪም በመሆን ለሶስት አመታት ወገኖቻቸውን አገልግለዋል።

ከዚያም በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስር በሚገኘው የጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ውስጥ የሚሰጠውን የሶስት ዓመታት የድህረ ምረቃ ትምህርት በመከታተል የቀዶ ጥገና ስፔሻሊስት ሐኪም ሆነው ከመመረቃቸውም በላይ የረዳት ፕሮፌሰርነት ማዕረግም አግኝተዋል። በመቀጠልም ህንድ ሃገር በሚገኘው ቬሎር ክርስቲያን ሜዲካል ኮሌጅ ውስጥ የፌሎውሺፕ ትምህርታቸውን ተከታትለው በ1999 ዓም የህፃናት ቀዶ ጥገና ሰብ ስፔሻሊስት በመሆን ተመርቀዋል።

ፕሮፌሰር አመዘነ ታደሰ ከዚህ ሁሉ ትምህርት ጎን ለጎን በህክምናው ዘርፍም ከተመረቁበት ጊዜ አንስቶ እስከ 1988 ዓም ድረስ የሆሳዕና ከተማ እና የአካባቢውን ማህበረሰብ፣ ከዚያም እስከ ህዳር 2002 ዓም ድረስ ደግሞ የጎንደር ከተማና የአካባቢውን ማህበረሰብ፣ ከ2002 ዓም በኋላ ደግሞ በአዲስ አበባ ከተማ ጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ውስጥ ከመላው ኢትዮጵያ የሚመጡ ህሙማንን በተለይም ደግሞ ህፃናት ታካሚዎችን ከፈጣሪያቸው በተሰጣቸው ጥበብና ፀጋ አማካይነት ቀዶ ጥገና በማከናወን እንዲፈወሱ የሚያደርጉ ደከመኝን የማያውቁ ታታሪ የህክምና ባለሙያና ምሁር ነበሩ።

በሌላ በኩል ደግሞ በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ለማስተማር የሚያስችላቸውን የከፍተኛ ዲፕሎማ ፕሮግራም Higher Diploma Program ተከታትለው ያጠናቀቁ ከመሆናቸውም በላይ በ2011 ዓም ደግሞ በጤና ባለሙያዎች ትምህርት Health Professional Education ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የማስተርስ ዲግሪ አግኝተዋል። ከዚሁ ጋር ተያይዞም የቀዶ ጥገና ተባባሪ ፕሮፌሰርነት ማዕረግም አግኝተዋል።

ፕሮፌሰር አመዘነ ታደሰ በርካታ ስልጠናዎችንና የአጭር ጊዜ ኮርሶችን የወሰዱ ሲሆን ከነዚህም መካከል ዋና ዋናዎቹ ከዚህ የሚከተሉት ናቸው።
እንግሊዝ ሃገር በሚገኘው Paediatric Surgery at Leicester Royal Infirmary,
እስራኤል ሃገር በሚገኘው University of Negev, Beersheba Soroka Medical Center,
ሲያትል አሜሪካ በሚገኘው University of Washington Institute of Simulation and Interpersonal Skills, Royal College of Surgeons of England and David Nutt Foundation በጋራ ባዘጋጁት Surgery in Austere Environment Course in Manchester University,
እንግሊዝ ሃገር በሚገኘው Global Surgery Course at University of Oxford ይጠቀሳሉ።

ፕሮፌሰር አመዘነ በሰሩባቸው ተቋማት ውስጥ ህክምና ከመስጠት ጎን ለጎን በተለያዩ ደረጃዎች ሃገራቸውን ሲያገለግሉ ቆይተዋል። ከነዚህም ውስጥ በጎንደር ዩኒቨርሲቲ የቀዶ ጥገና ክፍል ሃላፊ፣ በጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ውስጥ የህፃናት ቀዶ ጥገና ክፍል ሃላፊ፣ የSurgical Skills Lab ተባባሪ ዳይሬክተር፣ የSimulation Center of College of Social Sciences ተባባሪ ሊቀመንበር፣ በድህረ ምረቃ ትምህርት ክፍል የድህረ ምረቃ ኮሚቴ ሊቀመንበር፣ የኢትዮጵያ ህክምና ማህበር ምክትል ፕሬዘዳንት፣ የምስራቅ፣ መካከለኛው እና ደቡባዊ አፍሪካ የህፃናት ቀዶ ጥገና ፕሮግራም Panel Head፣ እንዲሁም የአሜሪካ የቀዶ ህክምና ኮሌጅ አባል ነበሩ።

በአካዳሚክ ዘርፉም በጎንደር ዩኒቨርሲቲ፣ በሃዋሳ ዩኒቨርሲቲ፣ በመቀሌ ዩኒቨርሲቲ፣ በጅማ ዩኒቨርሲቲ፣ በአርሲ ዩኒቨርሲቲ እና በሚሊኒየም ሜዲካል ኮሌጅ ለቅድመ ምረቃ እና ድህረ ምረቃ External Examiner የነበሩ ሲሆን የቀብሪ ደሃር ዩኒቨርሲቲ የቦርድ አባል በመሆን አገልግሎት እየሰጡ ነበር። ከዚህም በተጨማሪ ሞምባሳ ኬንያ፣ ማፑቶ ሞዛምቢክ፣ ኪጋሊ ሩዋንዳ እንዲሁም ካምፓላ ዩጋንዳ ለሚገኙ የህክምና Examiners በተለያዩ ጊዜያት ስልጠና ሲሰጡ ቆይተዋል።

በምርምር ረገድም 34 አርቲክሎችን እና የመፅሃፍ ክፍሎችን አገር አቀፍ እና አለም አቀፍ እውቅና ባላቸውና በተገመገሙ ጆርናሎች ላይ ፅሁፎቻቸውን ከማሳተማቸውም በላይ ስድስት ፅሁፎቻቸው ለመታተም በሂደት ላይ ነበሩ። ከዚሁ ጋር ተያይዞም የተወሰኑ ፅሁፎቻቸውን በሃራሬ ዚምባቡዌ እንዲሁም በካልጋሪ ካናዳ ያቀረቡ ሲሆን የ Surgical Platform የኢትዮጵያ ተወካይ እና Health System Strengthening in Sub-Saharan Africa በሚለው የ ASSET project ውስጥ ተባባሪ ተመራማሪ ነበሩ።

ፕሮፌሰር አመዘነ ታደሰ ከዚህ በላይ ለተጠቀሱት ዋና ዋና እና ሌሎችም አገልግሎታቸው ከበርካታ ተቋማት ሽልማቶች የተበረከቱላቸው ሲሆን ከነዚህም መካከል

Award for Presenting Best Scientific Paper entitled ‘Implementing Ultrasound Guided Hydrostatic Reduction of Intussusception in a Low Resource Countries, Larry J. Anderson Award for Outstanding Public Health Science in the United States of America, Winner of International Guest Scholars by the American College of Surgeons, Chicago, USA ዋና ዋናዎቹ ናችው።

በአጠቃላይ በህፃናት ቀዶ ጥገና በሙሉ ፕሮፌሰርነት ማዕረግ በሃገራችን ከሚገኙት ሁለት የህክምና ምሁራን ውስጥ አንዱ ፕሮፌሰር አመዘነ ታደሰ ነበሩ።

በመጨረሻም ፕሮፌሰር አመዘነ ታደሰ ከትምህርታቸው እና ስራቸው ባሻገር ባለው ህይወታቸውም ከዶ/ር ራሔል ደምሰው ጋር ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ በትዳር በመጣመር ደስተኛ ህይወት ይመሩ የነበረ ሲሆን ከዚሁ ትዳራቸውም ሁለት ወንዶች ልጆች እና አንዲት ሴት ልጅ በድምሩ ሶስት ልጆችን አፍርተዋል።

ከዚህ ሁሉ ልፋት በኋላ እኚህ የሚሊዮኖችን ህይወት ሲታደጉ የኖሩት የሃገር መድሐኒት ለራሳቸው የሚሆን መድሐኒት ሊያገኙ ባለመቻላቸው ባደረባቸው ህመም ምክንያት በአሜሪካን ሃገር እና በኢትዮጵያ ውስጥ በህክምና ሲረዱ ቢቆዩም የፈጣሪ ጥሪ ደርሷቸው በርካታ አገልግሎት ሊሰጡ በሚችሉበት ዕድሜ ላይ እያሉ ጥቅምት 5 ቀን 2018 ዓም ልክ ከረፋዱ 5 ሰዓት ከሩብ ላይ በተወለዱ በ54 ዓመት ዕድሜያቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል።

የፕሮፌሰር አመዘን ታደሰ አስክሬን ሽኝት በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ፡ ጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ተካሂዷል ፣ሥርዓተ ቀብራቸው አርብ ጥቅምት 7/2018 ዓ,ም በሀዋሳ ከተማ ይፈፀማል ።

ልዑል እግዜብሔር ነፍሳቸውን በአፀደ ገነት ያኑርልን፣ አሜን።

እንኳን ደስ አላችሁ !

ዶ/ር መንሱር ዑስማን ዶ/ር አሸናፊ አምሳሉ አለም አለኝ ከምትላቸው 4000 የቀዶ ህክምና ሀኪሞች መካከል ሆኑ ።

በጎንደር ዩኒቨርሲቲ የቀዶ ህክምና ሀኪሞች የሆኑት ዶ/ር መንሱር ዑስማን አጠቃላይ እና የኮሎሬክታል ሰርጀን እና ዶ/ር አሸናፊ አምሳሉ በአሜሪካ ዋና መቀመጫውን ያደረገው FACS (Fellow, American College of Surgeons) የተሰየመው በትምህርታቸው፣ በሥልጠናቸው፣ በሙያዊ ብቃታቸው፣ በቀዶ ሕክምና ብቃታቸው እና በሥነ ምግባራቸው ላይ ጥብቅ ግምገማ ላደረጉ የቀዶ ጥገና ሐኪሞች እዉቅና በመስጠት አባል የሚያደርገው (ኤፍኤሲኤስ) በአባልነት መቀላቀላቸው ተሰማ ።

ለሁለቱ በጎንደር ዩንቨርስቲ አሉ ለሚባሉ ዶክተሮች አባልነት የሰጠው ጄኔራል፣ ሄፓቶቢላይሪ እና የጣፊያ እና ላፓሮስኮፒክ የቀዶ ጥገና ሐኪም የአሜሪካ ኮሌጅ ኦፍ ሰርጀንስ (ኤፍኤሲኤስ) በአለም ላይ የስነ-ምግባር ብቃት እንዲሁም ሙያዊ ብቃታቸዉ የተመሰከረላቸው በአካባቢያዊ, ክልላዊ እና ብሔራዊ የቀዶ ጥገና ልዩ ማህበራት በአባልነት በማስተማር ፕሮግራሞች እና በሆስፒታል ኮሚቴዎች ውስጥ ተሳትፎ ያደረጉ በመለየት ለጥቂቶች ብቻ አባልነት የሚሰጥ ሲሆን ዶ/ር መንሱር ዑስማን አጠቃላይ እና የኮሎሬክታል ሰርጀን እና ዶ/ር አሸናፊ አምሳሉም በዓለም ላይ ትልቁ የቀዶ ጥገና ሐኪሞች ድርጅት በሆነዉና እስካሁን ድረስ ለ4,000 አለምአቀፋዊ ዶክተሮችን አባል ያደረገው ተቋም ተቀላቅለዋል ።

በጎንደር ዩንቨርስቲ ታሪክም ዶር. ኡስማን እና አምሳሉ ይህን በሙያው ላሉ ባለሙያዎች አስደናቂ ስኬት የሚታይ ክብር ማግኘት የቻሉ የመጀመርያዎቹ የቀዶ ህክምና ሀኪሞች አድርጓቸዋል ።

የኔታ ቲዩብ በታዴ የማመይ ልጅ