Powerful words from Viv Anderson 🗣️

Our Black History Month edition of Inside Carrington is out now 🎙️

#ጥቆማ

ሀዋሳ ዩኒቨርስቲ በ2019 ዓ.ም አንደኛ ሴሚስተር (Postgraduate Diploma in Alternative Teacher Education) በመደበኛ እና በእረፍት ቀናት ተማሪዎችን ተቀብሉ ማስተማር ይፈልጋል፡፡

የስልጠና ዘርፎች፡-
Mathematics, Biology, Chemistry, Economics, English, Information Communication Technology, Physics, History and Geography.

መስፈርቶች፡-
● አመልካቾች ከታወቀ ከፍተኛ የትምህርት ተቋም በተመሳሳይ ወይም በተዛማጅ የትምህርት መስክ የመጀመሪያ ዲግሪ ወይም ከዚያ በላይ ያላቸው፣
● በመምህርነት ለማገልገል ፍላጎት ያላቸው፣
● ከመንግሥት ተቋማት የተመረቁ አመልካቾች ከተማሩበት ዩኒቨርሲቲ ስለመመረቃቸው ማረጋገጫ ማቅረብ የሚችሉ፣
● ከግል ተቋማት የተመረቁ አመልካቾች የትምህርት ማስረጃቸው ትክክለኛነት ከትምህርትና ስልጠና ባለሥልጣን ማረጋገጫ ማቅረብ የሚችሉ፣

የማመልከቻ ጊዜ 👇
ከመስከረም 21-29/2019 ዓ.ም

የማመልከቻ አማራጮች 👇
በዩኒቨርሲቲው ዋናው ሬጅስትራር ቢሮ ቁ. 41 በአካል በመቅረብ ወይም ኦንላይን ለማመልከት የማመልከቻ ፎርሙን በዩኒቨርስቲው ድረ-ገፅ (https://portal.hu.edu.et) አካውንት በመፍጠር አስፈላጊ መረጃዎችን መሙላት ይጠበቅባችኋል።

ለመደበኛ ፕሮግራም ተማሪዎች የመኝታ፣ ምግብ እና ጤና አገልግሎቶች ሙሉ በሙሉ በመንግሥት የሚሸፈን ይሆናል። የእረፍት ቀናት አመልካቾች የትምህርት ወጪያቸውን ራሳቸው የሚሸፍኑ መሆኑ ተገልጿል።

@tikvahuniversity

#ጥቆማ

ኮተቤ የትምህርት ዩኒቨርሲቲ በ2019 ዓ.ም በአማራጭ የመምህራን ስልጠና ፕሮግራም (Alternative Teachers' Training Program) ለዘጠኝ ወራት ሰልጥነውና ውል ፈርመው በተለያዩ ክልሎች በመምህርነት ለማገልገል የሚፈልጉ አመልካቾችን ተቀብሎ በመደበኛ ፕሮግራም #ወጪያቸውን_ሸፍኖ ማስተማር ይፈልጋል፡፡

የስልጠና ዘርፎች
➻ Biology
➻ Chemistry
➻ Mathematics
➻ Physics
➻ History
➻ Geography
➻ Citizenship
➻ Economics
➻ Agriculture
➻ Performing & Visual Arts
➻ English Language
➻ Information Communication Technology

የማመልከቻ መስፈርቶች፦
● አመልካቾች ከታወቀ ከፍተኛ የትምህርት ተቋም በተመሳሳይ ወይም በተዛማጅ የትምህርት መስክ የመጀመርያ ዲግሪ ያላቸው እና የመውጫ ፈተና ያለፉ
● ከተማሩበት ዩኒቨርሲቲ የኦፊሺያል ትራንሰከሪፕት ማስላክ የሚችሉ
● በመምህርነት ለማገልገል ፍላጎት ያላቸው
● ከግል ትምህርት ተቋማት የተመረቁ አመልካቾች የትምህርት ማስረጃቸው ትክክለኝነት ከትምህርትና ስልጠና ባለሥልጣን ማረጋገጫ ማቅረብ ይጠበቅባቸዋል፡፡

የማመልከቻ ጊዜ የሚያበቃው 👇
መስከረም 25/2019 ዓ.ም

ያመልክቱ 👇
https://forms.gle/PhDzQiRb...

ከላይ በተገለፀው ሊንክ ላይ በመግባት አስፈላጊ መረጃዎችን በመሙላትና የትምህርት ማስረጃዎቻችሁን በማያያዝ ማመልከት ትችላላችሁ ተብሏል።

ለሴት አመልካቾች እንዲሁም የመኝታ እና የምግብ አገልግሎት ለማይፈልጉ ቅድሚያ እንደሚሰጥ ተገልጿል፡፡

@tikvahuniversity

“የኢሮብ ሕዝብ”፦ ታሪክ፣ ባህልና የመኖር ትግልን የዳሰሰ መጽሐፍ
#ethiopia | አዲስ አበባ — “The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” የተሰኘው መጽሐፍ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክ፣ ባህል፣ ቋንቋ፣ የአመጣጥ ትርክቶችን እና በኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የተጋረጡበትን የጂኦፖለቲካ ፈተናዎች በስፋት የሚዳስስ ሥራ ነው።

መጽሐፉ በግርማይ ተስፋገርጊስ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ዋና ዓላማው የኢሮብ ወጣቶችና ቀጣዩ ትውልድ ስለ ቅርሳቸው፣ ስለ ታሪካቸው እና ስለ ባህላቸው በጥልቀት እንዲያስቡና በምርምር እንዲመረምሩ ማነሳሳት መሆኑ በመግቢያው ተገልጿል።

ታሪክን ከትውፊት መለየት

የመጽሐፉ ዋና መልዕክቶች አንዱ በአፍ ትውፊት የተላለፉ ታሪኮችን ከተመዘገበ ወይም በማስረጃ ከተደገፈ ታሪካዊ እውነታ ለይቶ መመልከት እንደሚገባ ያተኩራል።

በመጽሐፉ የተጠቀሱት አንዳንድ የአመጣጥ ትርክቶች ከኢሮብ ሕዝብ የቃል ትውፊት ጋር የተያያዙ ሲሆኑ፣ እነዚህ ትርክቶች በቀጥታ እንደ ታሪካዊ ማስረጃ ከመውሰድ ይልቅ በጥናትና በትችት መመርመር እንዳለባቸው ደራሲው ያሳስባል።

ለምሳሌ፣ “የሮም ንጉሥ መግድር” እና “የእስራኤሉ ንጉሥ ዳዊት ልጅ ንግሥት ኢሌኒ” የኢሮብ ሕዝብ ቅድመ አያቶች እንደነበሩ የሚነገረው ታሪክ በማስረጃ መመርመር እንደሚገባው መጽሐፉ ይጠቁማል።

በተመሳሳይም፣ በኢሮብ ትውፊት ጋይሶላ በእንስት አጋዘን ተንከባክባ ወተቷን እየጠባች አደገች የሚለውን ታሪክ ደራሲው እንደ ባህላዊ ተረት ማስቀመጥ እንደሚቻል እንጂ በቀጥታ እንደ ታሪካዊ እውነታ መቀበል እንደማይገባ ያብራራል።

ይህ አቀራረብ የትውፊትን ዋጋ ለመቀነስ ሳይሆን፣ ትውፊትን ከታሪካዊ ማስረጃ ጋር በመለየት በጥናት መመልከትን ለማበረታታት መሆኑ በመጽሐፉ መግቢያ ተገልጿል።

የኢሮብ ቋንቋና የቃል ባህል

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ ባህላዊ ማንነት የሚገለጽባቸውን የቃል ባህል መንገዶችም በስፋት ያካትታል።

ኢሮቦች ስሜታቸውን፣ ሐሳባቸውንና ልምዳቸውን በምትና በሥነ-ግጥም መልክ በሚቀርቡ “አዶር” በተባሉ ግጥሞች እንደሚገልጹ መጽሐፉ ያብራራል።

ከዋናው የመጽሐፉ ይዘት ጋር ተያያዥነት ያላቸው የአዶር ግጥሞች፣ ተጨማሪ ግጥሞችና የልቅሶ ግጥሞች በአባሪነት ተካተዋል። ደራሲው እንደሚገልጸው፣ የግጥሞቹ ምርጫ በጥብቅ የሥነ-ጥበብ ወይም የይዘት መስፈርት ላይ ሳይመሠረት በደራሲው እጅ በነበረው የመረጃ ተደራሽነት ላይ በከፊል የተመሠረተ ነው።

ደራሲው የአዶር እና የማይቃስ ግጥሞችን ለመተርጎም ከመሞከር ይልቅ በመጀመሪያ ቋንቋቸው ለመጠበቅ መርጧል። ይህም ለወደፊት ትውልድ የአካባቢውን ቋንቋዊና ባህላዊ ይዘት ለማስቀመጥ የታለመ ነው።

የሳሆ ቋንቋ ጽሑፎችም ለንባብ ቀላልነት በግዕዝ ፊደልና በላቲን ፊደል ቀርበዋል።

ምሳሌዎች፣ እንቆቅልሾችና ባህላዊ እውቀት

የኢሮብ ሕዝብ ከትውልድ ወደ ትውልድ ያስተላለፋቸው ምሳሌዎችና እንቆቅልሾችም በመጽሐፉ አባሪ ውስጥ ተካተዋል።

እነዚህ የቃል ቅርሶች በሕዝቡ ውስጥ የተስፋፉ እምነቶችን፣ የአስተሳሰብ መንገዶችንና የዕለት ተዕለት ባህላዊ እውቀቶችን ለመመልከት መስኮት እንደሚሆኑ መጽሐፉ ያቀርባቸዋል።

ከዚህ በተጨማሪ፣ በ“ናባራ” የተጠቀሱ ግለሰቦች ዝርዝርም በአባሪው ውስጥ ተካትቷል። ደራሲው ግን ዝርዝሩ በግል ማጣቀሻዎች ላይ የተመሠረተ መሆኑንና ሙሉ ዝርዝር እንዳልሆነ ገልጿል።

የድንበር ጦርነቶችና የሕዝቡ ፈተና

መጽሐፉ ከባህላዊ ይዘቱ ባሻገር የኢሮብ ሕዝብ የተጋረጠበትን የፖለቲካና የጂኦፖለቲካ ፈተና ያነሳል።

የኢሮብ ሕዝብ በሰሜን ምሥራቅ ትግራይ ከኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የሚኖር ኢትኖ-ሊንጉስቲክ አናሳ ማኅበረሰብ መሆኑን መጽሐፉ ይገልጻል። በቅርብ ዓመታት በአካባቢው በተከሰቱ ጦርነቶች ማኅበረሰቡ ከባድ ተጽዕኖ እንደደረሰበትም ይዳስሳል።

በመጽሐፉ አቀራረብ መሠረት፣ የኢሮብ ባህላዊና ታሪካዊ መኖሪያ አካባቢ በሁለት ሀገራት መካከል መከፈሉ የማኅበረሰቡን የግዛት ትስስር በመፈታተን ላይ እንደሚገኝ ይተነትናል።

መጽሐፉ በተለይ የኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር ጦርነትና ውጤቱ በኢሮብ ማኅበረሰብ ላይ ያሳደረውን ተጽዕኖ በማተኮር የማኅበረሰቡን የመኖር ትግል ለማሳየት ይሞክራል።

የኢሮብ አስተዋጽዖ

ደራሲው በመጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ያደረገውን አስተዋጽዖ ለማሳየት ሞክሯል።

የኢሮብ ሕዝብ ታሪክን በአካባቢያዊ የቃል ትውፊት ብቻ ሳይሆን ከኢትዮጵያ ሰፊ ታሪክ አንፃር መመልከት እንደሚገባም መጽሐፉ ያነሳል።

በዚህ ረገድ፣ ሥራው የኢሮብ ታሪክና ባህል በተለይም ለወጣቱ ትውልድ እንዲተዋወቅ የሚያግዝ የመረጃ ምንጭ ለመሆን ያለመ ነው።

የወጣቱ ትውልድ ሚና

ደራሲው በመጽሐፉ የሚያነሳው አንዱ ትልቅ ጉዳይ የወጣቱ ትውልድ የቅርስ ጥናት ላይ የሚኖረው ሚና ነው።

ያለፈውን ታሪክ ማወቅ አስፈላጊ ቢሆንም፣ የተላለፉ ትርክቶችን ያለጥያቄ ከመቀበል ይልቅ ምንጫቸውን፣ ማስረጃቸውንና ታሪካዊ አውዳቸውን መመርመር እንደሚገባ ደራሲው ያስገነዝባል።

በተለይም የዘር ሐረግን ከአዳም ጀምሮ እስከ ዛሬ ያለውን ትውልድ ያለማስረጃ መቀበል ምክንያታዊነቱን መመርመር እንደሚጠይቅ መጽሐፉ ይጠቁማል።

ይህም ሥራው የተለመዱ ትርክቶችን ብቻ ለማስተላለፍ ሳይሆን፣ የኢሮብ ወጣቶች ስለ ታሪካቸው በጥያቄ፣ በምርምርና በክፍት አስተሳሰብ እንዲያስቡ ለማነሳሳት የተዘጋጀ መሆኑን ያሳያል።

የመጽሐፉ ልዩ ይዘቶች

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል በጽሑፍ ብቻ ሳይወሰን በፎቶግራፎች፣ በምስሎች፣ በቋንቋ አነባበብ መመሪያዎች፣ በግጥሞች፣ በምሳሌዎችና በእንቆቅልሾች ያቀርባል።

ይህ አቀራረብ አንባቢዎች የኢሮብ ሕዝብን ባህላዊ ሕይወት በተለያዩ ገጽታዎች እንዲመለከቱ ለማስቻል የታሰበ ሲሆን፣ በተለይም በቃል ትውፊት የተጠበቁ ባህላዊ ይዘቶች ለወደፊት ትውልድ እንዲተላለፉ የሚያግዝ ሰነድ ለመፍጠር ያለመ ነው።

ደራሲው በዩናይትድ ስቴትስ የሚኖር የኢሮብ ተወላጅ ሲሆን፣ ለረጅም ጊዜ የኢትዮጵያ ታሪክንና የሀገሪቱን ውስብስብ የፖለቲካ ታሪክ ሲያጠና እንደቆየ መጽሐፉ ይገልጻል።

“The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” በዚህ መልኩ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል ከዘመናዊ የትችት አስተሳሰብ ጋር ለማያያዝ፣ የቃል ትውፊቶችን ለመመዝገብ እና ማኅበረሰቡ በድንበር ጦርነቶችና በጂኦፖለቲካዊ ለውጦች ያሳለፈውን ተሞክሮ ለማስቀመጥ የተሞከረ ሥራ ሆኖ ቀርቧል።

The Irob People

History, Culture, and the Struggle for Survival

Ghirmay Tesfagherghis

***
Introduction

The main purpose of this brief appraisal of Irob society is to inspire the younger generation to engage critically with their heritage. While understanding ancestral history and culture is important, including the appreciation of time-honored legends, it is equally vital to distinguish between folklore and historical facts.

For instance, legends claiming that "King Megdir of Rome and Queen Illeni, daughter of King David of the Israelites" were ancestors of the Irob people require critical evaluation to determine their factual basis.

Similarly, the tale of Gaiysola, who, according to Irob tradition, was raised by a she-deer and nursed on her milk, and other such stories should not be taken as literal history. However, there is nothing wrong with preserving and retelling them as folklore.

Some aspects of this text may appear unconventional or even controversial, especially to those with traditional views. These elements have been included deliberately to stimulate critical thinking and to encourage thoughtful research and reflection, particularly among Irob students and the younger generation. For example, the practice of tracing genealogy from Adam to the present day and accepting it without question may not be entirely rational or reasonable. In essence, this work seeks to inspire the new generation to explore their heritage with discernment and an open mind.

XII

The Irob people traditionally express their feelings, thoughts, and ideas through rhythmic verses known as ador (poems). A selection of these poems, chosen for their thematic relevance to the main text, is included in the appendix. Their purpose is to illustrate the popularity of the book's central figures.

The appendix also contains a small number of additional poems and eulogies that the author deemed significant. It should be noted, however, that the selection was guided primarily by the availability of material to the author, rather than by strict content or artistic criteria.

Similarly, the individuals listed as Nabara were identified through personal referrals. Their inclusion does not imply endorsement, and the list is not intended to be exhaustive. Furthermore, the few photographs and illustrations featured were selected based on their availability at the time of publication.

A collection of proverbs and riddles preserved through generations is included in the appendix to offer a glimpse into the cultural beliefs of the Irob people.

The author did not attempt to translate the poems (the ador and maiqas) but instead included them in their original language to preserve them for future local generations. To aid readability, the Saho texts are presented in both Ethiopic and Latin scripts.

***
The Irob people are an ethno-linguistic minority group from northeastern Tigray, Ethiopia. Situated on the Ethio-Eritrean border, this community has been uniquely devastated by the recent wars. In addition to suffering the ravages of war, the Irob have witnessed their ancestral lands and community baselessly and unjustly divided between two nations, threatening their territorial integrity and leaving their continuation as a significant ethno-political entity in question.

This book offers a rare look into the history, culture and geopolitical challenges of this little-known, fascinating minority group. It narrates theories about their origin story and details their significant contributions to the Ethiopian state throughout time. Readers will immerse themselves in Irob culture and language through pronunciation guides, photographs, vivid descriptions of cultural practices, and an appendix of poems, proverbs and riddles displaying their rich cultural heritage expressed through storytelling, poetry and oral history. Readers will also come away from this book with a deep insight into the causes and impact of the Ethio-Eritrean border war with a particular focus on how it has pushed this invaluable community to the brink of extinction.

An Irob native currently residing in the United States, the author is a lifelong Ethiopian history enthusiast who has dedicated much of his life to studying the nation’s rich history and exploring its complex political landscape.

***

‹ጋቢሶ - አመሰግናለሁ! … Gabyohso

"Come to Ethiopia u2014 get a 7-year age discount!
Itu2019s 2026 in much of the world, but on September 11, Ethiopia welcomed 2019.
Come for the 7-year age discount. Stay for the ancient history, epic landscapes, legendary coffee, vibrant culture, and unforgettable hospitality.
Ethiopia u2014 where time is younger and the adventure is timeless." #ethiopia #landoforigions #13monthsofsunshine #pmabiyahmed ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
\

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila)

የጉዞ ማስታወሻ - ( ክፍል - 1 )

ከደቡብ እስያ ዋነኛ የቱሪዝም መዳረሻ ደጃፍ ቆመናል፤ ዴልሂ - ቀይ ምሽግ።
#ethiopia | ዴልሂ በሰሜን ሕንድ የምትገኝ ሲሆን፣ የያሙና ወንዝ በምሥራቅ በኩል ያልፋል። በምዕራብና በደቡብ አካባቢዎቿ የአራቫሊ ተራራማ ሰንሰለት (Aravalli Ridge) ቅርንጫፍ ይገኛል። ይህ የተለያየ የተፈጥሮ አቀማመጥ ከከተማዋ የከተማ ልማት ጋር ተደምሮ ልዩ ገጽታ ይሰጣታል።

ዴልሂ የብዙ ባህሎች፣ ሃይማኖቶች፣ ቋንቋዎችና ምግቦች መገናኛ ናት። Hindi በሰፊው የሚነገር ሲሆን Punjabi፣ Urdu፣ Bengali እና English ደግሞ በከተማዋ በስፋት ይጠቀማሉ።

Old Delhi በባህላዊ ገበያዎች፣ ጠባብ መንገዶች፣ ታሪካዊ ሕንፃዎችና የመንገድ ምግቦች ይታወቃል። በተቃራኒው New Delhi ዘመናዊ ሕንፃዎች፣ የመንግሥት ማዕከላት፣ ሰፊ መንገዶችና አረንጓዴ መናፈሻዎች ያሏት ናት።

Red Fort – የሙጋል ዘመን ታላቅ ምሽግ
Qutub Minar – የ12ኛው ክፍለ-ዘመን ታሪካዊ ሕንፃ
Humayun’s Tomb – የሙጋል የመቃብር ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምሳሌ
India Gate – ታዋቂው የመታሰቢያ ሐውልት
Lotus Temple
Rashtrapati Bhavan
Jantar Mantar
Akshardham Temple
Lodhi Garden
Red Fort፣ Qutub Minar እና Humayun’s Tomb ከዴልሂ የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎች መካከል ይገኛሉ።

ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው። በአንድ ቀን የሙጋል ዘመን ቅርስ ማየት፣ በOld Delhi ባህላዊ ምግብ መብላት፣ ከዚያም በNew Delhi ዘመናዊ የንግድና የመንግሥት ማዕከላትን መጎብኘት ይቻላል።

ኒው ዴልሂ የሕንድ የፖለቲካ ልብ ብቻ ሳትሆን፣ የታሪክ፣ የባህል፣ የምግብ፣ የሥነ-ሕንፃና የዘመናዊ እድገት መገናኛ ናት።

***
በሕንድ ኒው ዴልሂ የሚገኘውና ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በመባል የሚታወቀው ታሪካዊ ቅርስ የሕንድ የነጻነት፣ የፖለቲካ ሥልጣንና የበለጸገ የሙጋል የሥነ-ሕንጻ ጥበብ ዋነኛ መገለጫ ነው።

ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃንና ተቋማት ቅርሱን ከታሪካዊ እሴቱ ባሻገር በዘመናዊቷ ሕንድ ፖለቲካዊና ጸጥታዊ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ከሚጫወተው ማዕከላዊ ሚና አንጻር በሰፊው ይዘግቡታል።

ታሪካዊ መሠረትና የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በጥልቀት ለማየት ይጋብዛል። ምሽጉ እ.ኤ.አ. በ1638 በሙጋል ኢምፓየር ንጉሥ ሻህ ጃሃን (Shah Jahan) ዋና ከተማቸውን ከአግራ ወደ ዴልሂ ባዛወሩበት ወቅት የተገነባ ነው።

ሕንጻው ከተራቀቀ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ (Red Sandstone) የተገነባ ሲሆን፤ የእስላማዊ፣ ፐርሺያዊ፣ ቲሙሪድና ሕንዳዊ የሥነ-ሕንጻ ዘይቤዎች ድንቅ ውህደት ነው።

እ.ኤ.አ. በ2007 የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) ቅርሱን የዓለም ቅርስ አድርጎ መዝግቦታል።

Dr. Jay Bir Singh Guide, Delhi (ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ - እያስጎበኙን፤ ታሪክ እየነገሩን ነው። እንዲህም አሉ ፦ "ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) የሕንድ ነጻነትና ፖለቲካዊ ምልክትነት ነው። በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በሚከበረው የሕንድ የነጻነት ቀን የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ከምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) አደባባይ የሕንድን ሰንደቅ ዓላማ በመስቀል ለሕዝቡ ታሪካዊ ንግግር ያደርጋሉ።

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በሕንድ የነጻነት ትግል ወቅት የብሪታንያ ቅኝ ገዥዎችና የነጻነት ታጋዮች የፍልሚያና የፖለቲካ ውሳኔዎች ማዕከል ሆኖ አገልግሏል።"

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ "እግር በእግር ተከተሉኝ!" የሚል ትዕዛዝ ሰጡን ።

የሙጋል እምፓየር የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በ16ኛው እና 18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በሕንድ ክፍለ-አህጉር የጎለበተ፣ የፋርስ፣ የእስላማዊ፣ የቱርክ እና የሕንዳዊ ባህሎችን አዋህዶ የያዘ ድንቅ የኪነ-ሕንጻ ዘመን ነው። ይህም ዘመን በጂኦሜትሪያዊ ሚዛን፣ በሽንኩርት ቅርጽ ጉልላቶች፣ በከበሩ ድንጋዮች ዝርዝር ቅርጻ ቅርጽና በውብ የአትክልት ስፍራዎች ይታወቃል።

የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ዋና

ጂኦሜትሪያዊ ሚዛንና ተመጣጣኝነት (Symmetry): ሕንጻዎችና ቅፅሮቻቸው ከተመሳሳይ ማዕከል የተመጠኑና የግራና ቀኝ ሚዛናቸውን የጠበቁ ናቸው።

የቻርባግ (Charbagh) የአትክልት ስልት: በውሃ ቦዮች አራት ቦታዎች የተከፈሉና የገነትን መሰል ውበት የሚወክሉ መሬቶች።

ፒዬትራ ዱራ (Pietra Dura): በነጭ ማርብል ላይ ባለቀለም የከበሩ ድንጋዮችን በመቅረጽ የሚሰራ ውብ የአበባና የጂኦሜትሪ ጌጣጌጥ።

የተራቀቁ ጉልላቶችና ሚናሬቶች: በከፍተኛ ጥበብ የተሰሩ የሽንኩርት ቅርጽ ያላቸው ጉልላቶችና ረጃጅም ግንቦች።

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ በሕንድ የሚገኙ ዋና ዋና የሙጋል ቅርሶች መተንተን ይዘዋል።

"የቅርሱ ስም የሚገኝበት ቦታ የገነባው ንጉሥ ዋና መገለጫና ታሪካዊ እሴት ታጅ ማሃል (Taj Mahal) አግራሻህ ጃሃን የነጭ ማርብል ድንቅ ውጤትና የዓለም የዩኔስኮ ቅርስ። ... የሁማዩን መቃብር (Humayun's Tomb) ኒው ዴልሂሀሚዳ ባኑ ቤጉምየቻርባግ ስልት አቅኚና ለታጅ ማሃል ግንባታ መነሻ የሆነ ቅርስ። ... ፋተህፑር ሲክሪ (Fatehpur Sikri) አግራ አቅራቢያ አክባር በበሉንድ ዳርዋዛ (Buland Darwaza) በርና በባህሎች ውህደት የሚታወቅ ከተማ። ... የአግራ ምሽግ (Agra Fort)አግራአክባር / ሻህ ጃሃንከቀይ አሸዋ ድንጋይ የተገነባ ታላቅ የቤተ-መንግሥትና የጦር ምሽግ። ... ጃማ መስጊድ (Jama Masjid)ኒው ዴልሂሻህ ጃሃንበሕንድ ከሚገኙ ትልልቅ መስጂዶች አንዱና የቀይ አሸዋ ድንጋይ ድንቅ ሥራ ናቸው።

የታሪክ እድገትና የወርቃማው ዘመን አሻራ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ላይ ይወድቃል። የሙጋል ሥነ-ሕንጻ በእምፓየሩ አጼዎች ዘመን የተለያየ መልክ ነበረው። በንጉሥ አክባር ዘመን (1556–1605) የሂንዱና የእስላማዊ ጥበባት ውህደት ጎልቶ የወጣ ሲሆን፣ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። በንጉሥ ሻህ ጃሃን ዘመን (1628–1658) ደግሞ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ወደ "ወርቃማ ዘመኑ" ከፍ ብሏል፤ በዚህ ወቅት ነጭ ማርብል፣ የተራቀቀ የድንጋይ ውቅርና ድንቅ ሚዛን ያላቸው ግንባታዎች የኪነ-ሕንጻው ዋነኛ መታወቂያ ሆነዋል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

የታሪክ አመጣጥና ምሽጉ የተመረጠበት ምክንያት

የመጀመሪያው የነጻነት ብስራት (1947)፦ ሕንድ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 15 ቀን 1947 ከብሪታንያ የቅኝ ግዛት አገዛዝ ነጻ ስትወጣ፣ የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ጃዋሃርላል ነህሩ (Jawaharlal Nehru) የመጀመሪያውን የሕንድ ሦስት ቀለም ሰንደቅ ዓላማ በምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) ላይ ሰቀሉ።

የሥልጣንና የምልክትነት መቀየር፦ ቀይ ምሽግ ቀደም ሲል የሙጋል እምፓየር የሥልጣን ማዕከል እና በኋላም የብሪታንያ ጦር ሰፈር የነበረ በመሆኑ፣ ሰንደቅ ዓላማውን እዚያ መስቀል የቅኝ ግዛት ጭቆና ማብቃቱንና ሥልጣን ወደ ሕንድ ሕዝብ መመለሱን የሚያሳይ ትልቅ ምሳሌያዊ ትርጉም ነበረው።

የሰንደቅ ዓላማ መስቀልና የ21 መድፍ ተኩስ፦ የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰንደቅ ዓላማውን ሲሰቅሉ የሀገሪቱ ብሔራዊ መዝሙር (Jana Gana Mana) ይዘመራል፤ በተመሳሳይ ጊዜም 21 ጊዜ የመድፍ ተኩስ አክብሮት ይፈጸማል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከላሆሪ ጌት አደባባይ ሆነው ለሕዝቡ ባሕላዊና ፖለቲካዊ መልእክት ያስተላልፋሉ። ንግግሩ ያለፉት ዓመታት ስኬቶችን፣ የሀገሪቱን የኤኮኖሚና ማህበራዊ አቅጣጫዎች እንዲሁም የወደፊት የልማት ግቦችን ያካትታል።

የሰራዊትና የባህል ሰልፍ፦ የሕንድ መከላከያ ሠራዊት፣ ፖሊስና የወጣቶች ቡድኖች የክብር ሰልፍ የሚያደርጉ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችና የባህል ቡድናት ልዩ ልዩ ትርኢቶችን ያቀርባሉ።

በልዩነት ውስጥ ያለ አንድነት (Unity in Diversity)፦ ሕንድ በብዙ ቋንቋዎች፣ ሃይማኖቶችና ባህሎች የተከፈለች ብትሆንም፣ በዕለቱ ሁሉም ዜጎች በሕንዳዊነታቸው ሥር የሚሰበሰቡበት ማዕከል ነው።

የትውልድ ቅብብልና የሀገር ፍቅር ወጣቱ ትውልድ የሀገሩን ታሪክ፣ የነጻነት ታጋዮችን መስዋዕትነትና የሀገራዊ ኃላፊነት ስሜትን እንዲገነዘብ ያደርጋል።

ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ትርጉም የሕንድን ወታደራዊ፣ ባህላዊና ኤኮኖሚያዊ እድገት ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሚያሳይ ትልቅ የዲፕሎማሲ መድረክ ሆኖ ያገለግላል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

ይህ ትዕይንት ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው።

ቁጡብ ሚናር
— የኒው ዴልሂ ታሪካዊ ሐውልት

ቁጡብ ሚናር (Qutub Minar) በሕንድ ኒው ዴልሂ መህራውሊ አካባቢ የሚገኝ፣ ከሕንድ ታሪካዊና ሥነ-ሕንፃ ቅርሶች ውስጥ በዓለም የሚታወቀው አንዱ ነው።

72.5 ሜትር ከፍታ ያለው ይህ አስደናቂ የቀይ ድንጋይ ማማ ግንባታው በ1199 ዓ.ም. በቁጥብ-ዑዲን አይባክ ተጀምሮ በተከታዮቹ ገዢዎች ተጠናቋል።

ቁጡብ ሚናር ብቻውን ሳይሆን በዙሪያው ካሉት የታሪክ ቅርሶች ጋር በመሆን የቁጡብ ሚናር እና ሐውልቶቹ (Qutb Minar and its Monuments) የUNESCO ዓለም ቅርስ ስፍራ ሆኖ ከ1993 ጀምሮ ተመዝግቧል።

በቅርሱ ዙሪያ የሚገኙት የኩዋት-ኡል-ኢስላም መስጊድ፣ አላይ ዳርዋዛ፣ የብረት ምሰሶው (Iron Pillar) እና ሌሎች ጥንታዊ ሕንፃዎች የዴልሂን ረጅም የታሪክና የሥነ-ሕንፃ ቅርስ ያሳያሉ።

Qutub Minar — የታሪክ፣ የባህልና የሕንድ ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምስክር።

ameti āderesachihu

इथियोपियाई लोगों को – नया साल 2019 मुबारक हो
ኢትዮጵያውያን - እንኳን ለ2019ዓ.ም ለዓዲስ ዓመት አደረሳችሁ - ብለዋል

ክፍል ( -2- )ይቀጥላል ...

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco
#(Dhruv Mishra) Under Secretary (Press Relations) #mir . Randhir Jaiswal Additional Secretary (XP) & Spokesperson #mr . Dhruv Mishra Under Secretary (Press Relations) #mr . Manoj Madhav Under Secretary (XPD) #mr . Amit Raghav Publicity Officer (XLM) #mr . Chandreshwer Singh Media Liaison Officer #mr . Ishu Bhadouria Media Liaison Officer #mr . Om Shahi Media Liaison Office
​#delhi #redfort #india #history #tourism #culture #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የሰው ልጅ ይሞታል እነሱ ግን "የማይሞቱ" ሰዎቻችን ናቸው!
#ethiopia | ጣሊያኖች አንድ ሰው ለሀገሩ እና ለዓለም ባበረከተው ድንቅ ስራ ምክንያት አሻራው ትውልድ ተሻጋሪ ሲሆን “የማይሞት ሰው” በማለት ያከብሩታል።

በጣሊያን ባህልና ታሪክ ውስጥ ለሀገራቸው እንዲሁም ለዓለም ታላቅ ውርስ ጥበብ እና እውቀት አበርክተው ያለፉ ታላላቅ ሰዎች “የማይሞቱ” ተብለው በክብር ስም ይጠራሉ።

እነዚህ ሰዎች በስጋ ቢለዩም፣ ያከናወኗቸው አስደናቂ ስራዎች ትውልድ ተሻጋሪ በመሆናቸው እስከዛሬ ድረስ ስማቸው ሳይደብዝዝ ህያው ሆኖ ይኖራል።

በዓለም እና በጣሊያን ታሪክ ውስጥ ይህንን “የማይሞት” የሚል የክብር ስም ካተረፉ ታላላቅ ሰዎች መካከል እነዚህ ይገኙበታል።

የሞናሊዛ (Mona Lisa) ስዕል ፈጣሪ፣ ድንቅ መሃንዲስ እና የህክምና ሳይንስ አቅኚ የነበረው ሊዮናርዶ ዳቪንቺ በጥበቡ ዓለምን ያሰደመመ ምሁር ይህንን የክብር ስም የተሰጠው ሰው ነው።

የዘመናዊው የጣሊያን ቋንቋ አባት እና የዓለም የስነ ጽሁፍ ሀብት የሆነው “ዲቫይን ኮሜዲ” ደራሲ ዳንቴ አሊጊየር ሌላኛው ነው።

የቫቲካኑን ሲስቲን ቻፔል ድንቅ ስዕሎች እና የዳዊትን ሀውልት ያነጸው ወደር የሌለው የቅርጻ ቅርጽ ባለሙያው ሚካኤል አንጀሎ የክብር ስሙን ከተቀዳጁት ሰዎች መካከል ይገኝበታል።

የዘመናዊ ኮስሞሎጂ እና የፊዚክስ አባት የሰማይ አካላትን በቴሌስኮፕ በመመርመር የዓለምን አስተሳሰብ የለወጠው ታላቁ ሳይንቲስት ጋሊሊዮ ጋሊሊም የክብር ስሙ የተሰጠው ሰው ነው።

እንደዚሁም በጣሊያን እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ እጅግ ስኬታማ የነበረውን የ1980ዎቹ መጨረሻ እና የ1990ዎቹ መጀመሪያ የኤሲ ሚላን ቡድን አሰልጣኝ አሪጎ ሳኪ እና ተጫዋቾቹን እንደ ማልዲኒ ባሬሲና ቫን ባስተን ያሉ ተጫዋቾችም ጣሊያኖች "የማይሞቱት"ሰዎች ብለው ይጠሯቸዋል።

“ሰው ይሞታል፤ ስራ እና አሻራ ግን ለዘላለም ህያው ሆኖ ይኖራል!”

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #italian #scientists #gliimmortali #history #inspiration #knowledge

"የፕሪሚየር ሊጉ ክለቦች አራቱን የአውሮፓ ታላላቅ ሊጎች በድምር በለጡ!"
#ethiopia | የዝውውር መስኮቱ የፕሪሚየር ሊጉ ክለቦች 4.5 ቢሊዮን ዶላር ያፈሰሱበት የታሪክ ውዱ የዝውውር መስኮት ሆኖ ተጠናቀቀ።

የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ የ2026 የክረምት የተጫዋቾች ዝውውር መስኮት በይፋ ሲጠናቀቅ የሊጉ ክለቦች በታሪክ ታይቶ የማይታወቅ ከፍተኛ የገንዘብ ወጪ በማድረግ አዲስ ሪከርድ አስመዝግበዋል።

የፕሪሚየር ሊጉ 20 ክለቦች በአጠቃላይ ወደ 4.5 ቢሊዮን ዶላር ለተጫዋቾች ዝውውር ፈሰስ አድርገዋል።

የዝውውር መስኮቱ በተዘጋበት የመጨረሻ ዕለት ብቻ ክለቦች 627 ሚሊዮን ዶላር ወጪ አድርገዋል።

ክለቦቹ በ2025 የውድድር ዓመት ለተጫዋቾች ዝውውር ያወጡት አጠቃላይ የገንዘብ መጠን 4.1 ቢሊዮን ዶላር እንደነበረ ቢቢሲ ገልጿል።

በዝውውር መስኮቱ ማንችስተር ሲቲ ከ600 ሚሊዮን ዶላር በላይ በማውጣት በሊጉ ከፍተኛ ወጪ ያወጣ ክለብ ሆኗል።

ቶተንሀም 400 ሚሊዮን ዶላር በማውጣት ከሲቲ በመቀጠል በሊጉ ከፍተኛ ወጪ ያወጣ ክለብ ነው።

ሊቨርፑል 280 ሚሊዮን ዶላር እንዲሁም አርሰናል 270 ሚሊዮን ዶላር በማውጣት በቅደም ተከተል በዝውውሩ ከፍተኛ ወጪ ያወጡ ክለቦች ሆነዋል።

ኤንዞ ፈርናንዴዝ ከቼልሲ ወደ ማንችስተር ሲቲ በ125 ሚሊዮን ዮሮ ያደረገው ዝውውር የመስኮቱ ውዱ ዝውውር ተብሏል።

የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ ክለቦች ያወጡት አጠቃላይ ወጪ ከሌሎቹ አራት የአውሮፓ ታላላቅ ሊጎች (ስፔን፣ ጣሊያን፣ ጀርመን እና ፈረንሳይ) በድምር ካወጡት ወጪ ይበልጣል ተብሏል።

እነዚህ አራቱ ሊጎች በዝውውሩ ያወጡት አጠቃላይ ወጪ 3.8 ቢሊዮን ዶላር ነው።

ይህ አሀዝ አሁንም የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ የፋይናንስ የበላይነት በድጋሚ የተረጋገጠበት የዝውውር መስኮት ሆኖ ተጠናቋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #english #spain #germany #italian #premierleague #summer #transfer #clubs #financial #history #record

An exclusive 3 Nights / 4 Days package starting from USD 983.
Discover Ethiopia’s rich culture, fascinating history, and renowned warm hospitality.
Run the race. Explore Addis Ababa. Experience Ethiopia.
Book now: https://www.ethiopianholid...

Email: ETHolidays @ethiopianairlines .com
Contact Number: +251 115174204/4207/4205/4504 #flyethiopian

An exclusive 3 Nights / 4 Days package starting from USD 983.
Discover Ethiopia’s rich culture, fascinating history, and renowned warm hospitality.
Run the race. Explore Addis Ababa. Experience Ethiopia.
Book now: https://www.ethiopianholid...

Email: ETHolidays @ethiopianairlines .com
Contact Number: +251 115174204/4207/4205/4504 #flyethiopian

An exclusive 3 Nights / 4 Days package starting from USD 983.
Discover Ethiopia’s rich culture, fascinating history, and renowned warm hospitality.
Run the race. Explore Addis Ababa. Experience Ethiopia.
Book now: https://www.ethiopianholid...

Email: ETHolidays @ethiopianairlines .com
Contact Number: +251 115174204/4207/4205/4504 #flyethiopian

An exclusive 3 Nights / 4 Days package starting from USD 983.
Discover Ethiopia’s rich culture, fascinating history, and renowned warm hospitality.
Run the race. Explore Addis Ababa. Experience Ethiopia.
Book now: https://www.ethiopianholid...

Email: ETHolidays @ethiopianairlines .com
Contact Number: +251 115174204/4207/4205/4504 #flyethiopian

በኢትዮጵያ የ12ኛ ክፍል ማጠናቀቂያ ፈተና ታሪክ
ከጠቅላላ 600 / 20.67 ብቻ በማስመዝገብ  እጅግ አነጋጋሪ የሆነ ዝቅተኛ ውጤት ያስመዘገበው የ22 አመቱ ተፈታኝ

በዘንድሮው 2018 ዓ/ም በአገር አቀፍ ደረጃ ይፋ የተደረገውን የ12ኛ ክፍል ማጠናቀቂያ ፈተና ውጤት ተከትሎ፣ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጾች ላይ ሰፊ አጀንዳ የሆነና በርካታ ተከታታዮችን ያስገረመ የውጤት ዝርዝር ይፋ ሆኗል።

በማኅበራዊ ሚዲያ የመረጃ ገጾች (ጉርሻ ፔጅን ጨምሮ) ከተሰራጩት የውጤት ሰነዶች ማረጋገጥ እንደተቻለው፣ በሶሻል ሳይንስ (Social Science) ዘርፍ ፈተናውን የወሰደው የ22 ዓመት ወንድ ተፈታኝ፣ ከጠቅላላ 600 ነጥብ 20.67 ብቻ በማስመዝገብ በአማካይ 3.45% አስመዝግቧል።

ይህም በኢትዮጵያ የትምህርት ታሪክ ውስጥ በታችኛ ደረጃ ከተመዘገቡት ውጤቶች መካከል እጅግ አነስተኛው እና ያልተለመደው ተብሎ ተጠቅሷል።

ለሕዝብ ይፋ የተደረገው የተፈታኙ የትምህርት ዓይነቶች ውጤት ዝርዝር የሚከተለውን ይመስላል፦

1ኛ. እንግሊዝኛ (English): 8.00

2ኛ. የተፈጥሮ ዝንባሌ ፈተና (Scholastic Aptitude Test): 5.00

3ኛ. ታሪክ (History): 4.00

4ኛ. ጂኦግራፊ (Geography): 2.00

5ኛ. ሒሳብ (Mathematics): 1.67

6ኛ. ኢኮኖሚክስ (Economics): 0.00

የተፈታኙ ግላዊ መብትና  ለማክበር ስሙ ያልተጠቀሰው ይህ ተማሪ ያስመዘገበው እጅግ ዝቅተኛ ውጤት፣ በማኅበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎችና በትምህርት ባለሙያዎች ዘንድ ሰፊ መነጋገሪያ ሆኗል። ብዙዎች እራሱን ወደ ሚዲያ እንዲወጣ እየጠየቁ ይገኛሉ ።

Seledadotio
Seledadotio

Vote for Ruth! 👑

Miss World Ethiopia 2026, Ruth Yirgalem, is proudly representing Ethiopia at the Miss World 2026 pageant.

Ruth’s journey represents more than a bid for the crown.

It is an opportunity to showcase Ethiopia’s rich culture, history, and heritage before a global audience.

Every vote is a show of support. Every vote is a vote for Ethiopia.

Let us stand together behind Ruth and show the world the strength, pride, and unity of Ethiopians.

We call on all Ethiopians at home and abroad, as well as content creators and influencers, to join the campaign, spread the word, and encourage others to vote for Ruth.

Download the app using the link below and cast your vote:

👉 missworld.1voting.com
#voteforruth #missworldethiopia2026 #missworldpageant2026 #ethiopia #beautycontest

Vote for Ruth! 👑

Miss World Ethiopia 2026, Ruth Yirgalem, is proudly representing Ethiopia at the Miss World 2026 pageant.

Ruth’s journey represents more than a bid for the crown.

It is an opportunity to showcase Ethiopia’s rich culture, history, and heritage before a global audience.

Every vote is a show of support. Every vote is a vote for Ethiopia.

Let us stand together behind Ruth and show the world the strength, pride, and unity of Ethiopians.

We call on all Ethiopians at home and abroad, as well as content creators and influencers, to join the campaign, spread the word, and encourage others to vote for Ruth.

Download the app using the link below and cast your vote:

👉 missworld.1voting.com
#voteforruth #missworldethiopia2026 #missworldpageant2026 #ethiopia #beautycontest

Vote for Ruth! 👑

Miss World Ethiopia 2026, Ruth Yirgalem, is proudly representing Ethiopia at the Miss World 2026 pageant.

Ruth’s journey represents more than a bid for the crown.

It is an opportunity to showcase Ethiopia’s rich culture, history, and heritage before a global audience.

Every vote is a show of support. Every vote is a vote for Ethiopia.

Let us stand together behind Ruth and show the world the strength, pride, and unity of Ethiopians.

We call on all Ethiopians at home and abroad, as well as content creators and influencers, to join the campaign, spread the word, and encourage others to vote for Ruth.

Download the app using the link below and cast your vote:

👉 missworld.1voting.com
#voteforruth #missworldethiopia2026 #missworldpageant2026 #ethiopia #beautycontest

Vote for Ruth! 👑

Miss World Ethiopia 2026, Ruth Yirgalem, is proudly representing Ethiopia at the Miss World 2026 pageant.

Ruth’s journey represents more than a bid for the crown.

It is an opportunity to showcase Ethiopia’s rich culture, history, and heritage before a global audience.

Every vote is a show of support. Every vote is a vote for Ethiopia.

Let us stand together behind Ruth and show the world the strength, pride, and unity of Ethiopians.

We call on all Ethiopians at home and abroad, as well as content creators and influencers, to join the campaign, spread the word, and encourage others to vote for Ruth.

Download the app using the link below and cast your vote:

👉 missworld.1voting.com
#voteforruth #missworldethiopia2026 #missworldpageant2026 #ethiopia #beautycontest

"ምንም ሁን... መልካም ሁን"

"ከጭቃ ጎጆ እስከ ነጩ ቤተመንግስት
#ethiopia | በዓለም ታሪክ ውስጥ የብዙ ታላላቅ መሪዎች ሥራ ፈጣሪዎችና ስኬታማ ሰዎች የሕይወት መሪ የሆነች አንዲት ድንቅ አባባል አለች።

በአሜሪካ አስቸጋሪ ጊዜያት አገራቸውን ከውድቀት የታደጉትና የባርነትን ሥርዓት የሻሩት የቀድሞው ፕሬዚዳንት አብርሃም ሊንከን የተናገሯት ይህች አባባል ናት።

ይህ አባባል በውስን ቃላት ብቻ የተቋጠረ ቢሆንም በውስጡ ግን የዕድሜ ልክ ጥበብን አቅፎ ይዟል።

"ምንም ሁን... መልካም ሁን" የሚል

ብዙዎቻችን በሕይወታችን ውስጥ ትልቅ ቦታ ወይም ስልጣን ካላገኘን ስኬታማ እንደማንሆን አድርገን እናስባለን።

የአብርሃም ሊንከን መልእክት ግን ይህንን አስተሳሰብ ሙሉ በሙሉ ይሰብራል።

ሊንከን እንደሚነግረን የስኬት ምስጢሩ በያዝነው ቦታ ወይም ማዕረግ ላይ ሳይሆን ባለንበት ቦታ ላይ በምንሰጠው የጥራት ደረጃ እና ቁርጠኝነት ላይ ነው።

ሊንከን ራሱ የተወለደው በኬንታኪ ከሚገኝ የጭቃ ጎጆ ውስጥ ሲሆን መደበኛ ትምህርት እንኳን ሳይማር በራሱ ጥረት በማንበብ ለታላቅነት የበቃ ሰው ነው።

እሱ ያመነው በማንኛውም ሥራ ውስጥ የተሰማራ ሰው ነጋዴ፣ ተማሪ፣ ሹፌር፣ መምህር፣ ጽዳት ወይም የሀገር መሪ የተሰጠውን ኃላፊነት በጥራት እና በታማኝነት ከተወጣ የዓለምን ትኩረት መሳቡ አይቀሬ መሆኑን ሊንከን ያምናል።

የሚያበራው የወርቅ ማዕረግ ሳይሆን የምታሳየው የላቀ ብቃት ነው።

የተቀበልከውን ትንሽ ሀላፊነት በልዩ ብቃት ስታከናውን ታላላቅ በሮች ይከፈቱልሃል ይላል።

ከሰዎች ሙገሳና ምስጋና ይልቅ ለራስህ መርህና ለእውነት ታማኝ መሆን የዘላቂ ስኬት መሠረት ነው።

ሊንከን በንግድ ከስሯል በምርጫ ተሸንፏል ነገር ግን በሄደበት መንገድ ሁሉ ምርጡን ለመስጠት በመጣሩ ውድቀቶቹ ለታላቅ ፕሬዚዳንትነት ማዕረግ አበቁት።

ዛሬ ላይ ቆመህ ህይወቴ ወዴት እየሄደ ነው ብለህ የምትጠይቅ ከሆነ መልሱ በእጅህ ላይ ይገኛል።

የምታደርገውን እያንዳንዷን ትንሽ ነገር በጥራት በፍቅር እና በታማኝነት አከናውናት።

ምክንያቱም ታሪክ የሚያስታውሳቸው ያገኟቸውን አጋጣሚዎች ሁሉ ምርጥ እና ድንቅ አድርገው የተጠቀሙበት ሰዎች ብቻ ነውና።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #usa #president #lifestyle #abrahamlincoln #politics #goldensaying #history

Harar Jugol – The Living Museum
ሐረር ጁጎል – ሕያው ሙዚየም
#ethiopia | ሐረር በየዕለቱ ሰላም፣ መቻቻል እና አብሮነት የሚኖሩባት ከተማ ናት።

ሐረር በዓለም ላይ ሦስት የዓለም ቅርስ እውቅናዎችን ያጎናጸፈች ልዩ ታሪካዊ ከተማ ናት።

መዲናቱል አውሊያ – የቅዱሳን ከተማ

የምሥራቅ አፍሪካ ቲምቡክቱ

የታሪካዊው የአዳል ሱልጣኔት ዋና ከተማ

የምሥራቅ አፍሪካ ታሪካዊ የንግድ ማዕከል

በእስልምና ዓለም አራተኛዋ ቅድስት ከተማ በመሆን የምትከበር

የድሮውና የዘመናዊው ዓለም የሚገናኙባት ልዩ ከተማ

የሐረርን የበለጸገ ታሪክ፣ ባህል፣ ልዩ የስነ-ሕንፃ ቅርስ እና እንግዳ ተቀባይነት ለመመስከር ይጎብኙ። በየአደባባዩ ታሪክ ይነገራል፤ እያንዳንዱ ጉብኝትም የማይረሳ ተሞክሮ ይሆናል።

Harar is the City of Peace, Tolerance, and Solidarity, where these values are lived every day.

A rare city embraced by three UNESCO World Heritage recognitions, Harar is a treasure unlike any other.

Harar Medinat al-Awliya – The City of Saints

The Timbuktu of East Africa

Former capital of the Adal Sultanate

A historic center of East African trade

Revered as the fourth holiest city in Islam

Where the old meets the new in perfect harmony

Visit Harar to discover its rich history, vibrant culture, remarkable architecture, and warm hospitality. Every corner tells a story, and every visit becomes an unforgettable experience.

ሐረር በዩኔስኮ (UNESCO) በአንድ የዓለም ቅርስነት ዕውቅና የተሰጠው ሲሆን ይህም "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በመባል ይታወቃል። እ.ኤ.አ. በ2006 "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በሚል ኦፊሴላዊ ስም በዓለም ቅርስነት መዝገብ ውስጥ ሰፍሯል።

ይህ ስፍራ አንድ የዓለም ቅርስ ቢሆንም፣ ዩኔስኮ ለዚህ ቦታ "የላቀ ሁለንተናዊ እሴት" (Outstanding Universal Value) የሰጠው በሦስት ዋና ዋና የባህል መስፈርቶች (iv እና v) ላይ በመመስረት ነው።

1. ልዩ የሕንፃ ጥበብ ውህደት

ሐረር የአፍሪካ እና የእስልምና ወጎች ያልተለመደ ውህደትን ትወክላለች። የከተማዋ አቀማመጥ እና የ"ሐረሪ" ቤቶች ዲዛይን—በመሃል ላይ በሚገኙ ግቢዎች እና ውስጣዊ ግድግዳዎቻቸው ላይ በሚታዩ ውስብስብ እና ያሸበረቁ የእንጨት ቅርጻ ቅርጾች የሚታወቁ—በክልሉ ከሚገኙ ሌሎች የእስልምና ከተሞች የተለዩ ያደርጓታል። ይህም የኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች እና የሰፊው የእስልምና ዓለም ለዘመናት የነበራቸው መስተጋብር ውጤት የሆነ ልዩ ማንነትን ፈጥሯል።

2. ልዩ የሆነ የሃይማኖት ፋይዳ

ብዙውን ጊዜ በእስልምና አራተኛዋ የተቀደሰች ከተማ ተብላ የምትጠራው (ከመካ፣ ከመዲና እና ከኢየሩሳሌም በመቀጠል)፣ ሐረር ትልቅ መንፈሳዊ ማዕከል ናት። በከተማዋ ግንብ ውስጥ እጅግ በጣም ብዙ የሃይማኖት ስፍራዎች ይገኛሉ፦

ሦስቱ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ የቆዩትን ጨምሮ 82 መስጊዶች።

ለአካባቢው ቅዱሳን እና እስላማዊ ታላላቅ ሰዎች የተገነቡ 102 መቃብሮች (ሸሪዎች)።

3. "ሕያው" የሆነ ታሪካዊ የከተማ ገጽታ

እንደ ብዙዎቹ የቅርስ ስፍራዎች ሳይሆን፣ ሐረር የመካከለኛው ዘመን የከተማ አወቃቀሯን በመጠበቅ እንደ ዘመናዊ የባህል ማዕከል የምታገለግል "ሕያው" የቅርስ ከተማ ናት። በ13ኛው እና በ16ኛው ክፍለ ዘመን መካከል የተገነባው "ጁጎል" (የመከላከያ ግንብ)፣ አሁንም የድሮዋን ታሪካዊ ከተማ ይከብባል። ይህም የባህላዊ ማህበራዊ አደረጃጀትን፣ የመንገድ አቀማመጥን እና ቀደም ሲል ኢትዮጵያን ከአረብ ባሕረ ገብ መሬት እና ከዓለም ገበያዎች ጋር ያገናኙ የነበሩ ጥንታዊ የንግድ መስመሮችን ጠብቆ እንዲቆይ አድርጓል።

ሐረር በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ዘጠኝ የዓለም ቅርስ ቦታዎች አንዷ ነች። ሌሎችም የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የስምየን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ፣ የአክሱም ሥልጣኔ፣ የፋሲል ግቢ (ጎንደር)፣ የአዋሽ ሸለቆ፣ የታችኛው ኦሞ ሸለቆ፣ የቲያ ሐውልቶች እና የኮንሶ የባህል መልክዓ ምድር ይገኙበታል።

Harar is officially recognized by UNESCO as a single World Heritage site: Harar Jugol, the Fortified Historic Town. It was inscribed on the World Heritage List in 2006 under the official name Harar Jugol, the Fortified Historic Town.

​While it is a single site, UNESCO’s recognition is based on three primary cultural criteria (iv and v) that define why it holds "Outstanding Universal Value":

​1. Unique Architectural Synthesis

​Harar represents an exceptional fusion of African and Islamic traditions. Its urban layout and "Harari" house designs—characterized by central courtyards and intricate, colorful interior woodwork—are distinct from other Islamic cities in the region. This creates a unique architectural identity resulting from centuries of interaction between the Ethiopian highlands and the wider Muslim world.

​2. Exceptional Religious Significance

​Often described as the fourth holiest city in Islam (after Mecca, Medina, and Jerusalem), Harar serves as a major spiritual center. Within its walls, the city contains an extraordinary concentration of religious sites:

​82 mosques, three of which date back to the 10th century.

​102 shrines dedicated to local saints and Islamic figures.

​3. A "Living" Historic Urban Landscape

​Unlike many archeological sites, Harar is a "living" heritage city that has preserved its medieval urban fabric while functioning as a modern cultural hub. Its "Jugol" (defensive wall), built between the 13th and 16th centuries, still encloses the historic old town, maintaining the traditional social organization, street patterns, and ancient trade routes that once connected Ethiopia to the Arabian Peninsula and global markets.

Harar is one of nine total recognitions in the country. The others include the Rock-Hewn Churches of Lalibela, the Simien Mountains National Park, the Kingdom of Aksum, Fasil Ghebbi (Gondar), the Lower Valley of the Awash, the Lower Omo Valley, the Tiya Stelae, and the Konso Cultural Landscape.

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#visitharar #hararjugol #ethiopia #unesco #heritage #culture #tourism #landoforigins #ሐረር #የዓለም_ቅርስ #ቱሪዝም

“ታሪክ በትዝታ ላይ የተጫነ ሸክም አይደለም-የነፍስ መገለጥ እንጂ”

ጋዜጠኛ ዮናስ አየለ እንደጻፈው

ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ከአሚኮ ጋር ያደረጉትን ቃለምልልስ አዳምጬ እንደጨረስኩ በቃለ ምልልሱ በርዕሰ ጉዳይ ደረጃ ጎልተው ከወጡ ዋና ዋና ጭብጦች መካከል አንዱ ነገረ ታሪክ እንደሆነ ተሰምቶኛል፡፡ ታሪክ-የሀገር ውስጥና የውጭ፤ የሩቅና የቅርብ ዘመን! ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያንጸባረቁትን ሚዛናዊና አምክኖአዊ የታሪክ እይታና ድምዳሜያቸውን አለማድነቅ ንፉግነት ነው፡፡ የአሥራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን እንግሊዛዊ የታሪክ ጸሐፊና ፖለቲከኛ ሎርድ አክተን “History is not a burden on the memory but an illumination of the soul” ብሎ ሲጽፍ “ታሪክ የነፍስ መገለጥ እንጂ በትዝታ ላይ የተጫነ ሸክም አይደለም” ማለቱ ነበር፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያነሷቸው የታሪክ አንኳር ጉዳዮች እስከዛሬ ድረስ በሀገራችን የታሪክ አጻጻፍ(Historiography) እና በሕዝባዊ ትርክቶቻችን(በሚዲያዎችን ጭምር) በሚገባቸው ልክ ያልተወሱ፤ ቢወሱም ፈራ ተባ እየተባሉ የሚጠቀሱ፤ አለፍሲልም ባልተገባ የፖለቲካ እይታ ደንቃራ ተደርገው የተወሰዱ የታሪክ ግርዶሽ(eclipse of the history) ሆነው የኖሩ ስብራቶቻችን ነበሩ፡፡ ከነዚህ ቁልፍ ጉዳዮች መካከል ዋነኛዎቹ አንዱ የሕዝቦች ትስስር እና መስተጋብር ታሪክ ሲሆን ሌላኛው በአገረ መንግስት ምሥረታ ውስጥ የሸዋ ጂኦ-ስትራቴጂካዊ ሚናን የተመለከቱት ናቸው፡፡

በመጀመሪያ የአማራና የኦሮሞ ሕዝቦች በኩታ ገጠም ቀዬዎቻቸው እና የታሪክ እድል በፈጠረላቸው የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የባህል አጋጣሚዎች እንደሌሎች ማህበረሰቦች ሁሉ መጋባት መዋለዳቸው፤መተሳሰር መዋሀዳቸው ሀቅ የመሆኑን ያህል የታሪክ ጥናት እና የትርክቶቻችን ማጠንጠኛ አለመሆናቸው ይታወቃል፡፡ ከዚህ በባሰ ሁኔታ ደግሞ በነገሥታቱ መካከል የነበረው የፖለቲካ ጋብቻና የመሪዎቻችን ማህበራዊ መሠረት ጉዳይ ነውር እስኪመስል በእውነታው ልክ ሳይጠናና፣ሳይነገርለት ዘመናት አልፈዋል ፡፡ በሌላ በኩል በሸዋና አካባቢው ለረዥም ዘመን የኖሩ ሕዝቦች በአገረ መንግሥት ግንባታ ሂደት የተጫወቱት ሚናና የሚጋሩት ቀደምት የሥልጣኔ ባለቤትነት (ታሪክ ሰሪነት-Agency) ግጥምጥሞሽ በሀገር መሪ ደረጃ መወሳታቸው እጅግ ጉልህ ፋይዳ ያለው ጉዳይ ነው ፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያነሷቸው የታሪክ እውነታዎች ያለጥርጥር ታሪካችንንና የታሪክ ምልከታችንን ደጋግመን መመርምር እንዳለብን የሚያስገነዝቡና የወገንተኝነት ጥያቄ በሚነሳባቸው ሃይማኖታዊ የታሪክ ምንጮች እንኳን የተቀመጡ ገሃድ እውነታዎች ናቸው፡፡ መመርመር ለሚፈልግ አጥኚ እነዚህ የታሪክ እውነታዎች በየነገሥታቱ ዜና መዋዕሎች (የዐጼ አምደ ጽዮን፣ ዐጼ ሱስንዮስ፣የዐጼ ገላውዲዮስ፣ የዐጼ ሠርጸ ድንግል ወዘተ)፤ የሃይማኖት ሰነዶች፣ የታሪከ ነገሥት ቅጂዎች፣ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው የነበሩ አውሮፓውያን ተጓዦችና ጸሐፊያን (ፍራንስስኮ አልቫሬዝ፣ ፔድሮ ፔዝ፣ ማኑኤል አልሜዳ፣ ጄሮኒሞ ሎቦ፣ ጀምስ ብሩስ፣ ኮንቲ ሮሲኒ ወዘተ ) መዝግበው በተውልን ሰነዶች ሰፍረው የምናገኛቸው፤ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፉ የኖሩ ቱባ መረጃዎች ናቸው፡፡

ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ የተወልን የጽሑፍ ሰነድና ሌሎች ሀገርኛ የቃል መረጃ ምንጮች ዐፄ ልብነድንግል(1498-1532 ዓ.ም.) እንደ መሪ የአማራና የኦሮሞ ብቻ ሳይሆን ምናልባትም የሌሎች ሕዝቦችም ማህበራዊ ዳራ የነበራቸው ንጉሠ ነገሥት እንደሆኑ የሚያስረዱ ሲሆን አልቫሬዝ የንጉሱ የእናት ወንድም የነበሩት አጎታቸው ዶሪ ባህረ ነጋሽ ኦሮሞ እንደነበሩና ባህረ ነጋሽ ዶሪ ሲሞቱ ሥልጣኑ በቀጥታ ወደልጃቸው ቡሎ መሸጋገሩን ጭምር በአይኑ ያየውን ጽፏል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በትኩረት መታየት የሚገባው ጉዳይ ስለዐጼ ልብነ ድንግል የጦር አዛዦች የተነገሩ የቃል መረጃዎች ናቸወ፡፡ ከእነዚህ መካከል የንጉሠ ነገሥቱ ሠራዊት የቦረንትቻ ባሕል ያውቅ እንደነበር በተክለጻዲቅ መኩሪያ መጻፉና ከዐጼ ልብነድንግል የጦር አዛዦች አንዱ የነበረው ቱሉ ደገልሀን በመራው ከኢማም አሕመድ ጋር የተካሄደ ጦርነት የዐጼው ጦር ሲያፈገፍግ ንጉሠ ነገሥቱ “ሁሉም ቢፈራ ቱሉ እንዴት ፈራ? ” ማለታቸው ስለሠራዊታቸው ሥብጥር የሚነግረን ነገር አለ፡፡

ኦቶማን ቱርኮችን እና የዘመኑ ተላላኪዎቻቸውን ለመዋጋት የንጉሠ ነገሥቱ ሠራዊት አንድ አካል ሆነው እስከ ኤርትራ ድረስ ዘምተው ስለነበሩ የኦሮሞ ተዋጊዎች ተጋድሎ የዐጼ ሠርጸድንግል(1542-1590 ዓ.ም.) ዜና መዋእል በግልጽ አስፍሯል፡፡ እነዚህ የኦሮሞና የሌሎች ሕዝቦች ተወላጅ ወታደሮች ትግራይ እንጢጮ አካባቢ ያካሄዱትን አውደ ውጊያ ዜና መዋዕሉ ይተርካል፡፡ ለመንግሥታቸውና ለሀገራቸው እስከባሕር ጠረፍ ድረስ ዘምተው ዋጋ መክፈላቸውም ተመዝግቧል፡፡ የዐጼ ሱስንዮስ(1607-1632 ዓ.ም.) ዜና መዋእል እና በዘመኑ ኢትዮጵያ መጥተው የነበሩ የአውሮፓ(የፖርቱጋል) ተጓዦች የጻፏቸው የመረጃ ምንጮች ንጉሠ ነገሥቱ ግንደበረት፣ሐምቦና አካባቢው ቤታቸው እንደነበር፤ አጎታቸው ለማሞ እንደሚባል፣ ወላጅ እናታቸው(ሐመልማል ወርቅ) የአዛዥ ኩሎ ልጅ የነበረች፤ የዚሁ የሐመልማል ወርቅ ጎሳ ተወላጅ የሆነ ቡኮ የተባለ ኦሮሞና ሠራዊቱ ለአባይ ቅርብ የሆነች ምዕራብ ሸዋ ላይ ዐጼ ሱስንዮስ ሲያገኙት የነበረውን ደስታና የፍቅሩን ጽናት ዜና መዋዕሉ ሳይሰስት ጽፎታል፡፡ ዐጼ ፋሲል(ከ1632 እስከ 1667 ዓ.ም.) አባቱ ሱስንዮስ እናቱ የወሎ ቃሉ ሰው(እቴጌ ሥልጣን ሞገሳ የሚል ስም የተሰጣት) እንደሆነች የታሪክ ምንጮች ያስረዱናል፡፡ በ1620ዎቹ ዓመታት ጀምሮ በኢትዮጵያ ይኖር የነበረው ፖርቱጋላዊ ቄስ ጄሮኒሞ ሎቦ ስለዐጼ ፋሲል እናትና ኦሮሞ ዘመዶቻቸው በአይን ምስክርነት የሚያውቀውን ጽፏል፡፡ የእቴጌ ሥልጣን ሞገሳ አያት ስለብዝሀ ሃይማኖት አስፈላጊነት የነበራቸውን ግልጽ ፖሊሲ ጭምር ሎቦ ዘግቦታል፡፡ የዐጼ በካፋ(1721-1730 ዓ.ም.) እና የዐጼ ኢዮአስ(1747-1761 ዓ.ም.) ጎንደር መቼም ለሕዝቦች ውህደትና ትስስር ጥሩ ማሳያ ነበረች፡፡ የየጁ ኦሮሞ ገዢ የነበረው የአሚቶ ሴት ልጅ ዝነኛዋ ውቢት ልጇ ዐጼ አዮአስ ነበር፡፡ ኢዮአስ ከኦሮሞ አጎቱ ከደጃች ሉቦ ጋር ሥልጣኑን በጎንደር እንዴት እንዳጸና፤ የቤተ መንግሥቱም የሥራ ቋንቋ አፋን ኦሮሞ እንደነበረ የንጉሠ ነገሥቱ ዜና መዋዕልና በጀምስ ብሩስ ቅጽ ሁለት መጽሀፍ የተመዘገቡ የታሪክ መረጃዎች ያስረዱናል፡፡

መነሻውን ወሎ በማድረግ ጎንደር ጸንቶ የኖረው የየጁ ሥርወ መንግሥት(ወረ ሼኮች) መሥራቾች የመርሳው አባ ጌትዬ፣ የልጃቸው ጓንጉል አባ ሴሩ እንዲሁም የልጅ ልጃቸው የራስ አሊ ጓንጉል(አሊ ትልቁ) ታሪክ በኢዮአስ ዜና መዋዕል፣ በጀምስ ብሩስ መጽሐፍና በሌሎች በርካታ ሰነዶች ታሪካቸው ተዘግቧል፡፡ በኋላ ላይ በሽፈራው በቀለ(ፕሮፌሰር) እና ሞላ ትኩዬ የቀረቡ ጥልቅ ጥናቶች ይህን እውነት በዝርዝር ያስረዱናል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው እንደጠቀሱት የእነዚህ መሪዎች የፖለቲካ ጋብቻ ታሪክ የሚያሳየን በሄዱበት አገር ሁሉ የሕዝቦች ትሥሥር እና የፖለቲካ ጋብቻ የኖረ ታሪካችን እና የጉልበታችን ምንጭ እንደነበረ ነው፡፡ በዳግማዊ ዐጼ ቴዎድሮስ ዘመን የተጻፉ የታሪክ ሰነዶች የወሎዋ ገዢ ወርቂቱ ወዳጆ(የማመዶች ሥርወ መንግሥት መሪ የኢማም አሊ አባ ቡላ ባለቤት) ንጉሥ ምኒልክ ከመቅደላ እስር ቤት እንዲያመልጡ ያደረጉ፤ አጃቢ ሠራዊት አሰማርተው ምኒልክን እስከሸዋ የሸኙ እንደነበሩ በዋናነት ከጸሓፌ ትእዛዝ ገብረ ሥላሴ ታሪከ ዘመን ዘ ዳግማዊ ምኒልክ ዜና መዋዕል እና በመቅደላ አምባ እስር ላይ የነበሩ አውሮፓውያን ከጻፏቸው መረጃዎች እንረዳለን፡፡

ሥልጣኔዎቻችን ሁሉ ተደምረን ያሳካናቸው እንደሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው አንስተዋል፡፡ የዐድዋ ዘመቻና ድሉ ለዚህ አንዱ ማሳያ እንደሆነ ተጨባጭ የታሪክ ምንጮች ያስረዱናል፡፡ በ1888 ዓ.ም. ለዓድዋ ዘመቻ ከመላው ኢትዮጵያ የተመመው ሠረዊት ወፍላ ላይ የነበረው ሠልፍ የንጉሠ ነገሥቱ ዜና መዋዕል እንኳን እንዲህ ይገልጸዋል፡፡ “የመኳንንቱ የጦር መሣሪያ፣ወርቁ፣ ጣፋ፣ ብሩ፣ ሙጣው፣ ጫሜው፣ ሎሚታውና ኩፊታው፣ ከሌቻው፣ ወርቅ ለምዱ እንደጸሐይ ሲያበራ ዋለ፡፡” እንደጸሐይ የበራውን ሕብረ ባሕልና ሕብረ ማንነት ትርክቶቻችን በልኩ አጉልተው ያውቃሉ?

ሸዋና አካባቢው(ወሎን ጨምሮ) እንደ አንድ ጂዞ ስትራቴጂ ሥፍራ የሕዝቦች ውህደትና ትስስር መሠረት ሆኖት የመልክዓ ምድር መገኛው ለግብርና እና ለውጭ ንግድ የተመቸ በመሆኑ በኢትዮጵያ አገረ መንግሥት ግንባታ ታሪክ ውስጥ ቁልፍ ቦታ ይዞ መኖሩን ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው መግቢያ አስታውሰውናል፡፡ ሸዋና አካባቢው ከመንግሥታት ምስረታ ጋር በተገናኘ ከዘጠነኛው አንስቶ እስካሁን ያለው ረዥም የታሪክ ጉዞ በርግጥም ሊነገር፣ ሊተነተን የአደባባይ ትርክት አካል ሊደረግ የሚገባው እውነት ነው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከሸዋ ሡልጣኔት ምስረታ( እ.አ..አ.896 ዓ.ም.) እስከ ዓድዋ ድል(1888 ዓ.ም.) ሥላወሷቸው የአርጎባ(የወላስማ/ወሊ አስማ ሥርወ መንግሥት)፣ የአማራ(ሰለሞናዊ ሥርወ መንግሥት)፣ ኦሮሞ(ቱለማው በተለይ)፣ወርጂ፣ ጉራጌ፣ ጋፋት፣ ወዘተ ሕዝቦች ትስስርም ይሁን የፖለቲካ ጋብቻ የተመለከተ ታሪክ ከበቂ በላይ የታሪክ ማስረጃ ምንጮች ቢኖሩንም በታሪክ ግርዶሹ ምክንያት የወል ትርክት አካል መሆን አልቻለም፡፡

ኤንሪኮ ቼሩሊ ከሐረር አግኝቶ ያሳተመው በአረብኛ የተጻፈው የሸዋ ሡልጣኔት ዜና መዋዕል እንደሚያመለክተው ሡልጣኔቱን እ.አ.አ. በ896/7 የመሰረቱት የማህዙሚ ጎሳ አባላት ናቸው፡፡ መንግሥታቸውም ከ9ኛው እስከ 13ኛው ክፍለ ዘመን ድረስ በተከታታይ በገዙ አሥራ አራት ሱልጣኖች እንደጸና የታሪክ መረጃ ምንጮች ያመለክታሉ፡፡ የሸዋ ሙስሊም ሡልጣኔቱ መቀመጫ ከተማ ከአዲስ አበባ በስተሰሜን ምሥራቅ 70 ኪሎ ሜትር ላይ የምትገኝ ወለላ የተባለች ሥፍራ እንደነበረች የጆርጅ ደብሊው ቢ ሀንቲንግፎርድ(1989) ጥናት ያመለክታል፡፡ የማህዙሚ ሥርወ መንግሥት ከመጨረሻዎቹ መሪዎች አንዱ የነበረው ሡልጣን ድልመራህ ወርጂዎች የይኖሩበት በነበረው አካባቢ በ1270ዎቹ በነበረ የርስ በርስ ጦርነት ድል ሳይቀናው ሲቀር ሕይወቱን ለማትረፍ ዐጼ(የአማራ ገዥ?) እንደሄደ ይህው የአረብኛ ዜና መዋእል ያስረዳል፡፡ የማህዙሚዎች የሸዋ ሡልጣኔት የተተካው በዋናነት የአርጎባዎች አገር በሆነው ይፋት(ዊፋት) ላይ በወላስማዎች ነበር፡፡ ወላስማዎች ከአጎራባቾቻው ጋር እየተጋቡ፣ እየተስማሙም እየተጋጩም የይፋት ሡልጣኔትን ከ13ኛው እስከ 15ኛው ክፍለ ዘመን ከሸዋ እስከ ምሥራቃዊ የኢትዮጵያ ጠረፍ እንዳስተዳደሩ ስፍር ቁጥር የሌለው የሰነድ( የኢብን ካልዱን ተማሪ የነበረው አል ማቅሪዚ ጽሑፍ- ኪታብ አል ኢልማም)፣ የአርኪዮሎጂና የቃል መረጃ ምንጮች አሉ፡፡

መነሻውን ሰሜን ሸዋ እና ደቡብ ወሎ ያደረገው የክርስቲያኑ ሰሎሞናዊ ሥርወ መንግሥት በአካባቢው ያሉ ሕዝቦች ተዋህደው ከ13ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በጋራ የመሠረቱት እንደሆነ አያጠያይቅም፡፡ አማራዎች፤ አርጎባዎች፣ ወርጂዎች፣ ጋፋቶች፣ ጉራጌዎች እና ኦሮሞዎች፣ አፋሮች፣ ሐረሪዎች ወዘተ በዚህ የሸዋ መንግሥታት የተጽዕኖ ምህዳር(Orbit) ውስጥ እንደሚገኙ ዜና መዋእሎች፣ የሃይማኖት ሰነዶች፣ የአርኪዮሎጂ ማስረጃዎች ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፉ የኖሩ የቃል መረጃ ምንጮች ያመለክታሉ፡፡ ለምሳሌ ታደሠ ታምራት(ፕሮፌሠር) ከ13ኛው እስከ 16ኛው ክፍለ ዘመን የቤተ ክርስቲያንና መንግሥትን ግንኙነት ታሪክ ባጠኑበት መጽሐፋቸው የገላንና ያያ ሰዎች ሸዋ ውስጥ በ13ኛው ክፍለ ዘመን በኦዳ ዛፍ (ኮቢል የሚባል ዋርካ) ሥር ሃይማኖታዊ ሥርዓት ይፈጽሙ እንደነበር ገድለ አቡነ ቀውስጦስን ጠቅሰው ጽፈዋል(ገጽ 184)፡፡ ሸዋ የባለ ብዙ ማንነት ሕዝቦች ሀገር ከመሆኗ ባሻገር በ16ኛው ክፍለ ዘመን የተከናወኑ ዐበይት ጉዳዮች ላይ መረጃ የተወልን መነኩሴው አባ ባህሪይ እንደገለጸው “ሸዋ የመንግሥት ሀገር ነች” (ገጽ 130)፡፡ በየዘመናቱ ከሸዋ የተነሱ የፖለቲካ ኃይሎች፣ ፈረሰኛ ሠራዊታቸውን ይዘው በሰሜን እስከ ኤርትራ(በዐጼ ሠርጸ ድንግል ዘመን- የኤርትራዋ ባሬንቱ የዚህ የታሪክ ሂደት ውርስ አይደለችም ማለት አይቻልም፡፡) በምሥራቅ እስከ ዘይላ(ከዐጼ አምደጽዮን እስከ ገላውዲዮስ ዘመን)፣ በምዕራብ እስከ ሱዳን ፋዞግሊ(ዐጼ ሱስንዮስ ዘመን) በደቡብ እስከ ሞያሌ ተንቀሳቅሰው በአገረ መንግሥት ግንባታ ሂደት ውስጥ ቁልፍ ሚና ተጫተዋል፡፡

እነዚህ የሸዋ እና አካባቢው ሕዝቦችና ገዢዎች ትልቁን ንቅናቄያቸውን ያደረጉት ግን በ19ኛው ክፍለ ዘመን እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ዐጼ ምኒልክና ራስ ጎበና ዳጬ የቱለማ ኦሮሞ፤ የሸዋ አማራ እና የሌሎችም ውህድ የሆነ ጦራቸውን አዝምተው ወሎ ወግተው ወረኢሉን የመንሥታቸው መቀመጫ ያደረጉት አርሲ፣ወለጋ፣ከሐረር ከመዝመታቸው በፊት ነበር፡፡ የመጫ ኦሮሞ ተወላጁን የጎጃሙን ንጉስ ተክለሃይማኖት(አዳል ተሰማ) በቱለማው መሪ ራስ ጎበና ዳጪ እምባቦ ላይ ያስገበሩት የጂኦ ፖለቲካዊ እና የሕዝቦች ትስስር እድሎች ጉልበት ፈጥሮላቸው፤ ኃይል አጎናጽፏቸው እንጂ በአጋጣሚ አይደለም፡፡ በርግጥ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የፖለቲካችን ደንቃራነት የፈጠረውን የታሪክ ግርዶሽ ያሸነፉ ፋና ወጊ ጥናቾች መውጣት ጀምረዋል፡፡ አንዱ “Invisible Actors: The Oromo and the Creation of Modern Ethiopia(1855-1913)” በሚል ርዕስ በብሪያን ጀምስ ዬትስ(2002) በኤሊኖይስ ዩኒቨርሲቲ ከተጠናው እጅግ ጠቃሚ የዶክትሬት ዲግሪ ማሟያ ጥናት ሲሆን ሌላው የደቻሳ አበበ(ዶ/ር) ጎበና ወታደራዊና ፖለቲካዊ ሕይወት ነው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው የዘመናዊት ኢትዮጵያን እውን መሆን ያለ ምኒልክና ያለ ጎበና እንደማይታሰብ ሲጠቅሱ ይህንን እውነታ ማጉላታቸው ይመስለኛል፡፡

የሕዝቦች ትስስርና የፖለቲካ ጋብቻ በአማራና በኦሮሞ ሕዝብ መስተጋብር ብቻ የታጠረ አልነበረም-ሊሆንም አይችልም፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ ባህልና ሥልጣኔ መጋመዱ ረቂቅ ነው፡፡ ከጥንታዊ አክሱም ዘመን ጀምሮ በዝነኞቹ የአክሱም መቃብር ሀውልቶች እና በላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ላይ ከምናገኛቸው የኪነ ሕንጻ ትእምርቶች(Symbols) መካከል የውሸት በሮች (False Doors) እና የውሸት መስኮቶች(False windows) የሙታን መንፈስ(ኤከራ) መመላለሻ እንደሆኑ በጥናት የተረጋገጠ ነው (ቢትራይስ ፕሌይን Annales d'Éthiopie 1965) ፡፡ ይህ የኤከራዎች መመላለስና የመነጋገር ባህል እና እምነት ከደቡባዊ ግብጽ አንስቶ እስከ ሰሜን ኬንያ ድረስ በሚኖሩ የኩሽ ሕዝቦች በሰፊው የሚታወቅ ረዥም ዘመን ያስቆጠረ ልምምድ ነው፡፡

ሌላው በልኩ ያልተጠና እና በትርክቶቻችን ውስጥ ትኩረት ያልተሰጠው በሕዝቦች መካከል ያለ ሥልጣኔ ትስስር ታሪክ የእያንዳዱን የዛግዌ ነገሥታት የሥልጣን ዘመናትን የተመለከተ ነው፡፡ ከታሪክ ነገሥት፣ ከልዩ ልዩ ዜና መዋዕሎች፣ ከፖርቱጋል ተጓዦች(ፓኤዝና አልሜዳ) ከብሪቲሽ ሙዝየም እንዲሁም ከኮንቲ ሮሲኒ የተገኙት ምንጮች የሚረጋግጡት የሁሉም የዛግዌ ዐጼዎች( ከአንድ ሁለቱ በስተቀር) የሥልጣን ዘመን 40፤40 ዓመታት ነበር፡፡ ይህ ጉዳይ በኦሮሞ የገዳ ሥርዓት የአንድ ትውልድ የሥልጣን ዑደት ጋር አንድ አይነት የሆነው በአጋጣሚ ነው ወይስ ዛግዌዎች እና ኦሮሞዎች የኩሽ ሕዝቦች በመሆናቸው ቀዳሚ ከሆነው የጋራ ሥልጣኔያቸው የሚቀዳ የአስተዳደር ሥርዓት ነው? እነዚህስ ሀቆች የወል ትርክቶቻችን መመሆን አለመቻላቸው በፖለቲካ ደንቃራነት የተፈጠረ የታሪክ ግርዶሽ(eclipse of history) እንጂ ሌላ ምን ሊባል ይችላል? በላሊበላ አብያተ ክርስቲያናትና እና በሸዋ በሚገኘው የአዳዲ ማርያም ቤተ ክርስቲያን ኪነሕንጻ መካከል ያለው ፍጹም ተመሳሳይነት ምንጩ ምንድነው? ሊጠና፣ ሊነገር ልንማርበት ይገባል፡፡

በርግጥም ታሪካችን ትዝታችን ላይ የተጫነ ሸክም ሳይሆን የነፍስ መገለጥ ነው የሚያሰኘው የሕዝቦች ትሥሥር፣ ውህደት የሥልጣኔ መጋራትና መወራረስ ታሪክ መታወቁ መንፈስን ሃርነት ማውጣቱ ይመስለኛል፡፡

ውድቀት ሳይሆን ያልሰሩ 10ሺህ መንገዶችን አግኝቻለሁ
#ethiopia | ኤዲሰን የኤሌክትሪክ አምፖልን ለመስራት በሚያደርገው ሙከራ 10,000 ጊዜ ሳይሳካለት ቀርቷል።

ሌሎች ሰዎች ይህን እንደ ትልቅ ውድቀት ሲቆጥሩት እሱ ግን እኔ አልወደቅኩም ይልቁንም የማይሰሩ 10,000 መንገዶችን አግኝቻለሁ አለ።

በማለት ለነገሩ ያለው አዎንታዊ አመለካከት እና ተስፋ ያለመቁረጥ ባህሪ ምን ያህል ጠንካራ እንደነበር አሳይቷል።

ኤዲሰን ለስራ ያለው ፍቅር ልዩ ነበር።

ኤዲሰን በምርምር ላቦራቶሪው ውስጥ በቀን 18 እስከ 20 ሰአታት ይሰራ እንደነበር ታሪክ የሚነግረን።

እንቅልፍ እንደ ጊዜ ማባከን ይቆጥር ስለነበር በስራ መካከል ለጥቂት ደቂቃዎች ብቻ እረፍት ያደርግ ነበር።

ኤዲሰን ስለስኬቱ በተደጋጋሚ ያለመሰላቸት መስራቱ እንደነበር ይጠቀሳል።

እሱም እንዲህ የሚል አስተሳሰብ ነበረው "ስኬት የሚመጣው 1 በመቶ በተጸጥሮ ጥበብ ሲሆን 99 በመቶው በጥረት በላብህ በትጋትህ የሚመጣ ነው" የሚል።

ቶማስ ኤዲሰን ተአምር ወይም እድል የሚባሉ ነገሮችን በእሱ ዘንድ ቦታ አልነበራቸውም።

ጭራሹም በእነዚህ አስተሳሰቦች አያምንም ነበር።

ታላቅነት ችሎታ ብቻ ሳይሆን ቀጣይነት ባለው ጥረት ተስፋ ባለመቁረጥ እና ችግሮችን ወደ እድል በመቀየር የሚገነባ መሆኑን የኤዲሰን መንገድ ያስተምረናል።

ኤዲሰን በህይወት ዘመኑ 1,093 የፈጠራ መብት ፓተንቶች በስሙ ማስመዝገብ የቻለ ታላቅ የፈጠራ ባለቤት ነው።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #thomasedison #history #engineering #technology

የብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ መታሰቢያ ሐውልት በኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ተመረቀ
#ethiopia | በኢትዮጵያ ዘመናዊ ታሪክ፣ በዲፕሎማሲ፣ በሥነ ጽሑፍና በሕዝብ አገልግሎት ዘርፍ የማይረሳ አሻራ ያሳረፉትን ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴን ለመዘከር የተገነባው የመታሰቢያ ሐውልት ሐምሌ 9 ቀን 2018 ዓ.ም. በኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ቅጥር ግቢ በይፋ ተመርቋል።

በምረቃ ሥነ ሥርዓቱ ላይ የቤተሰብ አባላት፣ የአካዳሚው አመራሮች፣ ምሁራንና የተለያዩ የክብር እንግዶች ተገኝተዋል።

የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ፕሬዝዳንት ፕሮፌሰር በላይ ካሳ እንደገለጹት፣ ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ ከ24 በላይ መጻሕፍትን በመጻፍ ለኢትዮጵያ ዘመናዊ ሥነ ጽሑፍ መሠረት ከጣሉ ሊቃውንት አንዱ ሲሆኑ፣ በዲፕሎማሲ፣ በባንክ ሥርዓት፣ በቴአትር፣ በቀይ መስቀል ማኅበር እና በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ዘርፎችም የላቀ አስተዋጽኦ አበርክተዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ በሊግ ኦፍ ኔሽንስ አባልነት እንድትቀላቀል በተደረገው ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ጉልህ ሚና የተጫወቱ ሲሆን፣ ከአምባሳደርነት እስከ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት ሀገራቸውን በታማኝነት ማገልገላቸው ተጠቅሷል።

አካዳሚው ታሪካዊ መኖሪያ ቤታቸውን በቅርስነት በመጠበቅ ዋና መሥሪያ ቤት አድርጎ እየተጠቀመበት ሲሆን፣ የግል ሰነዶቻቸውን፣ ፎቶግራፎችን፣ መጻሕፍቶችንና ሌሎች ቅርሶችን የያዘ ቋሚ ሙዚየምም ለጎብኚዎች ክፍት አድርጓል።

ሐውልቱ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የእይታ ጥበብ ባለሙያ ሠዓሊ ኢዮብ ኪታባ እና በቡድናቸው የተቀረጸ ሲሆን፣ ለሥራው መሳካት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ላበረከቱት የብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ የልጅ ልጅ ልጅ ወይዘሮ ገነት ኅሩይ የእውቅና ሰርተፍኬት ተበርክቶላቸዋል።

ይህ የመታሰቢያ ሐውልት የብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴን ታሪካዊ አስተዋጽኦ ለቀጣዩ ትውልድ በማስተላለፍ ረገድ ከፍተኛ ፋይዳ እንደሚኖረው ተገልጿል።
#ethiopia #scienceacademy #blatengetahruy #history #heritage #getutemesgen #ጌጡተመስገን

The Red Sea is Ethiopia’s History!

Abel Birhanu joins the 2026 League of Excellence!

Abel Birhanu is an Ethiopian travel storyteller, content creator, author, and Founder of Abel Media & Communication. Widely recognized as one of Ethiopia's leading travel influencers, he has dedicated his career to documenting global cultures, history, traditions, and human stories while making international travel accessible to Ethiopian audiences through the Amharic language.

Born and raised in Alem Gena, a town approximately 20 kilometers from Addis Ababa, Abel developed a deep fascination with the world from an early age. Inspired by documentaries about different countries, cultures, wildlife, and history, he nurtured a lifelong dream of exploring the world despite growing up in an environment where international travel seemed financially unattainable.

Driven by curiosity and determination, Abel began his journey by researching countries, writing detailed travel narratives, and producing educational content in Amharic for YouTube. Through consistency, creativity, and years of dedication, he built a loyal audience and strategically reinvested his earnings to fund his dream of traveling the world.

His first international trip to Uganda marked the beginning of an extraordinary journey that has since taken him to 88 countries across six continents, including 15 African nations. Throughout his travels, Abel has documented diverse cultures, traditions, heritage, and inspiring human stories, bringing the world closer to millions of Ethiopian viewers through engaging and educational storytelling.

Today, Abel Birhanu has established one of Ethiopia's most influential travel media platforms, inspiring a new generation of Africans to dream beyond their circumstances and embrace global opportunities. As a passionate ambassador for Ethiopia, he continues to promote cultural exchange, tourism, and cross-cultural understanding while demonstrating that determination, vision, and perseverance can transform even the boldest dreams into reality.

ያልተዘመረለት ጀግና!

* በኢትዮጵያ 30 ትምህርት ቤት አስገንብቷል

***
የአቶ አዲስ ገሠሠ አጭር የሕይወት ታሪክ
#ethiopia | አቶ አዲስ ገሰሰ ከአባታቸው ከግራዝማች ገሰሰ መንገሻ እና ከእናታቸው ከወይዘሮ አስናቀች መልሴ ጥር 8 ቀን 1945 ዓ.ም. በቀድሞው ኢሊባቦር ጠቅላይ ግዛት ጎሬ ከተማ ተወለዱ፡፡

እስከ 9ነኛ ክፍል በጎሬ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ት/ቤት ከተማሩ በኋላ፤ የ10ኛ ክፍል ትምህርታቸውን አዲስ አበባ በዳግማዊ ምንሊክ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት ተምረው፤ ወደ ጅማ በመሄድ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በሚያዝያ 27 2ተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተከታትለዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ በህይወታቸው ትልቅ ቦታ የሚሰጡትና “ ስብዕናዬን በዲሲፕሊን ገንብቶታል” የሚሉትን የኢትዮጵያ አየር ኃይልን በ1961 ዓ.ም. በመቀላቀል ከወታደራዊ ስልጠና ጋር በበረራ ቴክኒሻንነት ተመርቀዋል፡፡

በሙያቸው አንድ ዓመት ካገለገሉ በኋላ፤ በ1964 ዓ.ም. ነፃ የትምህርት እድል በማግኘታቸው ወደ አሜሪካ ሀገር ሺካጎ ከተማ በማቅናት በራንቱል ኤርፎርስ ቤዝ፤ እና በቴክሳስ ላክላንድ ኤርፎርስ ቤዝ ትምህርታቸውን አጠናቀው ተመርቀዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ በወጣትነት ዘመናቸው ያን ጊዜ ሉፕ ኮሌጅ በሚባለው ሃሮልድ ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ የሜካኒካል ኢንጅነሪንግ ትምህርታቸውን ተከታትለዋል፡፡ በመቀጠልም በኖርዝ ኢስተርን ኢሊኖይ ዩኒቨርሲቲ በማኔጅመንት ትምህርታቸውን አጠናቀዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ ወንድሞቻቸውን ሙሉጌታ ገሰሰን፤ ዘለቀ ገሰሰንና ጓደኞቻቸውን እነ መላኩ ረታን ወደ ሺካጎ ካመጡ በኋላ ዳሎል ባንድን መስርተዋል፡፡ አቶ አዲስ ገሰሰ በሚማሩበት ኖርዝ ኢስተርን ኢሊኖይ ዩኒቨርሲቲ የጥቁር ታሪክ ወር /Black History Month/ በሚል መጠሪያ በየዓመቱ የካቲት ወር ላይ በተለያየ መዘክር በሚከበር በዓል ላይ፤ ዳሎል ባንድ ሙዚቃ እንዲያቀርብ በማስቻል የሙዚቃ ማኔጅመንት የህይወት ጉዟቸውን ሀ ብለው ጀመሩ፡፡

በመቀጠልም ዳሎል ባንድን ይዘው በዋሺንግተን፤ በሎስ አንጀለስ እና በመላው አሜሪካ ለመጀመሪያ ጊዜ ለኢትዮጵያውያን-በኢትዮጵያ ባንድ የሙዚቃ ኮንሰርት በማቅረብ ፈር ቀዳጅ እና ውጤታማ ስራ ሰርተዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ ሙዚቃን ማኔጅ በማድረግ ጉዟቸው የእውቁን የሬጌ ሙዚቃ ንጉስ የቦብ ማርሌን ቤተሰብ ሃብትና ንብረቱን በማስተዳደር ብቻ ሳይሆን፤ የቦብን ልጆች በስነ ምግባር ኮትኮቶ ለማሳደግ ከአሜሪካ ኒውዮርክ -ጃማይካ ኪንግስተን እየተመላለሱ በትጋትና በታማኝነት ኃላፊነታቸውን ተወጥተዋል፡፡

በዚያን ጊዜም ዘመን አይሽሬውን የቦብ ማርሌይ “ሌጀንድ አልበም" እንዲሰራ ባቀረቡት ንድፈ-ሃሳብ መሰረት ከአይላንድ ሪከርዲንግ ጋር በመፈራረም ውጤማ ስራ ሰርተዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ በቦብ ማርሌይ ቤተሰቦች የተዘጋጁትንና ከምድር ዳር እስከ ምድር ዳር ድረስ የተደረጉትን ዓለም አቀፍ የሬጌ ሙዚቃ ኮንሰርቶች ሃሳብ ከመጠንሰስ ጀምሮ ለሃያ ሁለት ዓመታት ያክል ስራውን በሃላፊነት መርተዋል፡፡ አስተዳድረዋል፡፡

በዚሁ የአስተዳደር ዘመናቸው በዘረጉት መንገድ እስካሁን ድረስ በየዓመቱ የሚደረገውን ዓለም አቀፍ የሬጌ ሙዚቃ ፌስቲቫል በማይናወጥ መሰረት ላይ አፅንተዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ ዚጊ ማርሌይን ከጃማይካ… የነዘለቀን ገሰሰን ዳሎል ባንድ ደግሞ ከሺካጎ ወደኒዮርክ በማምጣት ካጣመሩ በኋላ ፤ ከሲግማ ስቱዲዮ እና ከቨርጂኒያ ሪከርድስ ጋር ውል በመፈራረም በአሜሪካ ምድር ቁጥር አንድ ተደማጭ የነበረውን ኮንሺየስ ፓርቲ አልበም እንዲለቀቅ አድርገዋል፡፡

በአልበሙ ከተካተቱት ስራዎች መካከል ቱሞሮ ፒውፕል የተሰኘው ሙዚቃ በዓለም ላይ እጅግ ከመወደዱ የተነሳ ብዙዎች እንደ ብሔራዊ መዝሙር ያዜሙት ነበር፡፡

በአቶ አዲስ ገሰሰ ማናጀርነት በተመራው በዚሁ የሙዚቃ አልበም ዚጊ ማርሌይ የአሜሪካንን ትልቁን ግራሚ አዋርድ ሽልማት ሲያገኝ፤ የኢትዮጵያው ዳሎል ባንድ ደግሞ ለመጀመሪያ ጊዜ እንደ ባንድ የግራሚ ሽልማት እንዲወስድ በማስቻል ታሪክ የማይረሳውን ስራ ሰርተዋል፡፡

ለሀገራቸው ኢትዮጵያ የተለየ ፍቅር የነበራቸው አቶ አዲስ ገሰሰ ከወንድማቸው ከአርቲስት ዘለቀ ገሰሰ ጋር በመሆን የቦብ ማርሊ 60ኛ ዓመት የልደት በዓሉን ለመዘከር የሚዘጋጀውን “አፍሪካ ዩናይት” ዓለም አቀፍ የሙዚቃ ዝግጅት ኢትዮጵያን መዳረሻ በማድረግና አንድ አመት የፈጀ የዘመቻ /ካምፔይን/ በመስራት ፤ በ1997 ዓ.ም. መስቀል አደባባይ የተካሄደውን የሙዚቃ ፌስቲቫል ስኬታማ እንዲሆን አስችለዋል፡፡ በዚሁ ፌስቲቫል ላይ የቀድሞውን ጠቅላይ ሚኒስትር ጨምሮ ሪታ ማርሌይና አምስቱ የቦብ ልጆች ተገኝተዋል፡፡

ይኸው ፌስቲቫል በፈጠረው መልካም አጋጣሚም ሀገራችንን በዓለም ዙሪያ ለማስተዋወቅ፤ የቱሪስት መዳረሻ ለማድረግና ኢንቨስመንት ለመሳብ በማለም ከ50 በላይ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችን ጋብዘው የራሳቸውን የዜግነት ድርሻ ተወጥተዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ በሙዚቃ ማኔጅመንት የሕይወት ጉዟቸው ያካበቱትን እውቀትና ልምድ ተጠቅመው ተሰጥዎ ያላቸውን ልጆች በመቃኘት ሀገራቸውን በሙዚቃው ኢንደስትሪ ዓለም አቀፍ ተወዳዳሪ ለማድረግ ትልቅ ህልም ነበራቸው፡፡ ለዚህም ቴዎድሮስ ካሳሁን /ቴዲ አፍሮን/ከመጀመሪያው አልበሙ ጀምሮ ማኔጅመንቱን በመያዝ ፤ እንዲሁም እጅጋየው ሽባባው /ጂጂን/ ከአጋራቸው ፓልም ሪከርዲንግ ጋር በመሆን ተወዳጅ የሆነ አልበሟን እንድተሰራ ያደረጉት አስተዋፅኦ የሚጠቀስ ነው፡፡

ይሄም ብቻ ሳይሆን ጃኖ ባንድን በመመስረት ለልጆቹ ውጤታማነት አቶ አዲስ ገሰሰ የአንበሳውን ድርሻ ይወስዳሉ፡፡ አቶ አዲስ “ጃናናይት” የተባለ ተሰጥዎ ያላቸውን ሴቶች የያዘ ባንድ መስርተው ስኬታማ ለማድረግ ያደረጉት ጥረትም የሚወሳ ነው፡፡

በሙዚቃ ኢንዱስትሪው- እጅግ ገዝፈው፤ በተለያየ የአድናቆት ቃል የሚጠሩት አቶ አዲስ ገሰሰ ከሀገራችን ውጪ እንደ ዚጊ ማርሌ፤ ስቴፈን ማርሌ፤ ሎረን ሂል፣ ፊል ኮሊንስ፣ ኧርዝ ዊንድ ኤንድ ፋየር እና ሌሎችንም በርካታ የሙዚቃ ከዋክብትን በማግኘትና በማስተዳደር በዓለም አቀፍ ደረጃ የብዙ ታላላቅ የሙዚቃ ሰዎች ስራን መስመር አሲዘዋል።

አቶ አዲስ ገሰሰ መደበኛ መኖሪያቸውን ወደ ኢትዮጵያ ካዞሩ በኋላ በሆቴሊንግ ዘርፍ በመሰማራት ላየንስ ዴን ሆቴልን፤ በማእድን ዘርፍም ዩኒቨርሳል ማይኒንግን፤ በግብርና መስክ አድሶጌት ኩባንያን በማቋቋም ለሀገራቸው እድገት ቀን ከሌት ያለእረፍት ሰርተዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ በሙዚቃ ማኔጅመንትና በኢንቨስትመንት ስራቸው ብቻ ሳይሆን በበጎ አድራጎታቸውም አርአያነት ያለው ተግባር ፈፅመዋል፡፡ በግል ከደገፏቸው ግለሰቦች በተጨማሪ በሀገራችን በተለያዩ ወቅቶች በተፈጠሩ ሰብአዊ ችግሮች ቀድመው በመድረስ ያደረጉት አስተዋፅኦ የሚጠቀስ ነው፡፡

በዋናነትም ከወንድማቸው ዘለቀ ገሰሰ ጋር በመሆን በተለያዩ ገጠራማ አካባቢዎች 30 ትምህርት ቤቶችን አሰርተዋል፡፡

አቶ አዲስ ስለእነኚሁ በተለያዩ የኢትዮጵያ አካባቢዎች ስላሰሯቸው 30 ትምህርት ቤቶች ሲናገሩ “ተስፋ ሳልቆርጥ በፅናት የታገልኩበት በጎ ተግባር በመሆኑ ያስደስተኛል” ይሉ ነበር፡፡

ቤተ-ክርስቲያን በጠራቻቸው ጊዜ ሁሉ እየተገኙም በመላው ኢትዮጵያ አዳዲስ ቤተክርስቲያኖችን በማሰራት ፤ የተጎዱ ገዳማትንና ቤተክርስቲያኖችን በማደስ ፤ የተዘጉ ቤተክርስቲያኖችን በማስከፈት፤ የቤተክርስቲያኖችን ንዋየ ቅዱሳን በማሟላትና የካህናት ደሞዝን በመክፈል እስከ ህይወት ፍፃሜያቸው ድረስ ድምፃቸውን አጥፍተው አገልግለዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ በማህበራዊ ህይወታቸው ቀልድ አዋቂ፤ ተጫዋች እና በቀላሉ ከሰዎች ጋር ተግባብተው የመኖር ፀጋ የነበራቸው ሲሆን ከሁሉም ግን ሰው አካባሪ እና ስነ-ምግባር ያለው ቀረቤታቸው ተወዳጅና በሰው ልብ አይረሴ አድርጓቸዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ ከወ/ሮ ሶስና ሽፈራው ጋር በነበራቸው የፀና ትዳር አንድ ወንድና አንዲት ሴት ልጅ አፍርተዋል፡፡

አቶ አዲስ ገሰሰ ባደረባቸው ህመም በህክምና ሲረዱ ቆይተው ፤ በአሜሪካ ሀገር ኒውጄርሲ ሰኔ 9 ቀን 2018 ዓ.ም. ከዚህ ዓለም ድካም አርፈዋል፡፡

የቀብር ሥነ ስርዓቱ ዛሬ፣ ሰኔ 20 ቀን 2018ዓ.ም በ6:00 ሰዓት በመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ተፈጽሟል።

አቶ አዲስ ገሰሰን ከአጠገቡ ሳትለዩ ላስታመማችሁትና ለጠየቃችሁት ወዳጅ ዘመዶች ልዑል እግዚአብሔር ብድራችሁን ይከፈላችሁ፡፡

የአቶ አዲስ ገሰሰን ነፍስ ልዑል እግዚአብሔር በአፀደ ገነት ከደጋጎቹ አብርሃም ይስሐቅ እና ያቆብ ጎን ያሳርፍልን፡፡

ለቤተሰቡ፤ ለወዳጆቹ፤ ለዘመዶቹ፤ ለሙያ አጋሮቹ፤ ለአድናቂዎቹ ሁሉ መፅናናቱን ይስጣቸው፡፡

Beyond the seat counts, Ethiopiau2019s 7th general election made history through historic policy debates, institutional neutrality, and safe, inclusive voting spaces for women.
#ethiopia #election #democracyinhousing ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
Beyond the seat counts, Ethiopia’s 7th general election made history through historic policy debates, institutional neutrality, and safe, inclusive voting spaces for women.
#ethiopia #election #democracyinhousing

የሀዘን መግለጫ
#ethiopia | ዓለም አቀፍ እውቅናን የነበረቻው እውቁ የሙዚቃ ማናጀር አቶ አዲሱ ገሰሰ ባደረባቸው ህመም በአሜሪካ ሀገር በህክምና ሲረዱ ቆይተው በ73 ዓመታቸው ሰኔ 09 ቀን 2018 ዓ.ም. ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል፡፡

በሙዚቃ ኢንዱስትሪው "የነፍስ አባት" (Godfather) በመባል የሚታወቁት አቶ አዲሱ ገሰሰ የህይወት ፔንዱለም ወደ ሙዚቃ ማናጀርነት ከማዞሯ በፊት በዲሲፕሊን አንፆኛል በሚሉት ዝነኛው የኢትዮጵያ አየር ኃይል በግራንድ ቴክኒሳንነት ለአንድ አመት እንዳገለገሉ የትምህርት እድል በማግኘታቸው ወደ አሜሪካ ሺካጎ በማቅናት ራንቱል ኤርፎርስ ቤዝ እና ቴክሳስ ላክላንድ ኤርፎርስ ቤዝ ትምህርታቸውን ተከታትለው ተመርቀዋል፡፡

በመቀጠልም ሃሮልድ ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ በዛን ስያሜው ሉፕ ኮሌጅ በሚባለው ሜካኒካል ኢንጅነሪንግ ትምህርታቸውን ተከታትለዋል፡፡ ኖርዝ ኢስተርን ኢሊኖይስ ዩኒቨርሲቲ በማኔጅመንት ትምህርታቸውን አጠናቀዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ ይማሩበት በነበረው ኖርዝ ኢስተርን ኢሊኖይስ ዩኒቨርሲቲ የጥቁር ታሪክ ወር /Black History Month/ ተብሎ በየዓመቱ የካቲት ወር ላይ በተለያየ መዘክር ወንሞቻቸው ዘለቀ ገሰሰ፤ ሙሉጌታ ገሰሰ፤ እና ጓደኞቻቸውን እነ መላኩ ረታ በዳሎል ባንድ ሙዚቃ እንዲያቀርቡ በማስቻል የማናጅመንቱን ስራ በመስራት የሙዚቃ ህይወት ጉዟቸውን ሀ ብለው ጀመሩ፡፡

በዋሺንግተን፤ በሎስ አንጀለስ በአሜሪካ መድር በኢትዮጵያን ለኢትዪጵያን የመጀመሪያውን የሙዚቃ መድረክ በዳሎል ባንድ ውጤታማ ስራ መስራት ችለዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ የማርሌን ቤተሰብ ከነሃብት ንብረቱ በሚያስተዳድሩበት ጊዜ ዘመን አይሽሬውን ኤክሶደስ ሌጀንድ አልበም ከአይስ ላንድ ሪከርዲንግ ጋር እነዲሰራ ማድረግ የቻሉ ሲሆን አቶ አዲሱ ገሰሰ በማርሌ ቤተሰቦች በሚዘጋጀው አለም አቀፍ የሬጌ ሙዚቃ መድረክ ከምድር ዳር እስከ ምድር ዳር ድረስ ለተደረጉት የሙዚቃ መድረኮች የሙዚቃ ጉዞ ሃሳቡን ከመጠንሰስ ጀምሮ ከሁለት አስር ዐመታት በላይ ስራውን በማኔጅመንትነት በመምራት እና በማስተዳደር የዘረጉት መንገድ እስካሁን ድረስ በየዓመቱ የሚደረግን ዓለም አቀፍ የሬጌ ሙዚቃ ፌስቲቫል የማይናወፅ የማእዘን ድንጋይ ተክለዋል፡፡

በየሀገሩ እና ሙዚቃ በተደረገበት መድረክ ሁሉ አቶ አዲስ ፕሮግራሙን የሚያስጀምሩት አባታችን ሆይ በሚለው ቡራኬና ፀሎት በመሆኑ ፌስቲቫሉን የተለየ ድባብ መፍጠራቸውም የሚዘነጋ አይደለም፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ ዚጊን ከጃማይካ የነዘለቀን ዳሎል ባንድ ከሺካጎ ወደኒዮርክ በማምጣት ካጣመሩ በኋላ ከሲግማ ስቱዲዮ ጋር፤ እና ከቨርጂኒያ ሪከርድስ ጋር ውል በማድረግ በአሜሪካ ምድር ቁጥር አንድ አልበም የሆነውን ኮንሺየስ ፓርቲ ማኔጅ በማድረግ ዚጊ ማርሌ የሜሪካንን ትልቁን ግራሚ አዋርድ ሽልማት ሲያገኝ፤ የኢትዮጵያ ዳሎል ባንድ ደግሞ ለመጀመሪያ ጊዜ እንደ ባንድ የግራሚ ሽልማቱን እንዲወስዱ በማስቻል ታሪክ የማይረሳው ስራ ሰርተው አልፈዋል፡፡

ለሀገራቸው ኢትዮጵያ የተለየ ፍቅር የነበራቸው አቶ አዲሱ ገሰሰ ከወንድማቸው አርቲስት ዘለቀ ገሰሰ ጋር በመሆን የቦብ ማርሊ 60 ዓመት የልደት በዓሉን ምክንያት በማድረግ የሚዘጋጀውን ዓለም አቀፍ የሙዚቃ ዝግጅት ኢትዮጵያን መዳረሻ በማድረግ አንድ አመት የፈጀ የዘመቻ /ካምፔይን/ በመስራት በ1997 ዓ.ም. መስቀል አደባባይ የተካሄደውን የሙዚቃ ፌስቲቫል ስኬታማ እንዲሆን በማስቻል መልካም አጋጣሚ በመፍጠር፤ ሀገራችንን በዓለም ዙሪያ ለማስተዋወቅ፤ የቱሪስት መዳረሻ ለማድረግ፤ እና ኢንቨስመንት ለመሳብ በማለም ዓለም አቀፍ የሆኑ ከ50 በላይ ሚዲያዎችን በመጋብዝ ድርሻቸውን ተወጥተዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ በሙዚቃ ማኔጅመንት የሕይወት ጉዟቸው ያካበቱትን እውቀትና ልምድ በመላ ተጠቅመው ተሰጥዎ ያላቸውን ልጆች በመቃኘት ሀገራቸውን በሙዚቃው ኢንደስትሪ ዓለም አቀፍ ተወዳዳዳሪ ለማድረግ ትልቅ ህልም ነበራቸው፡፡ በዚህም እጅጋየው ሽባባውን /ጂጂ/ ከአጋራቸው ፓልም ሪከርዲንግ ጋር በመሆን ተወዳጅ የሆነ አልበሟን እንድተሰራ ያደረጉ ሲሆን፤ ቴዎድሮስ ካሳሁን /ቴዲ አፍሮ/ በሚሰራው ሙዚቃም ማኔጅምቱን በመያዝ ያበረከቱት አስተዋፅኦ የሚጠቀስ ነው፡፡

ይሄም ብቻ ሳይሆን ጃኖ ባንድን በመመስረት እና ለፍሬ እንዲበቁ የአቶ አዲስ ገሰሰ ድጋፍ የአንበሳውን ድርሻ የሚይዝ ተግባር ነበር፡፡ አቶ አዲስ ጃናናይት የተባለ ተሰጥዎ ያላቸውን ሴቶች የያዘም ባንድ መስርተው ለመጓዝ ያደረጉትንም ጥረት የሚወሳ ነው፡፡ በሙዚቃ ኢንዱስትሪው "የነፍስ አባት" (Godfather) በመባል የሚታወቁ አቶ አዲሱ ገሰሰ ከሀገራችን ውጪ እንደ ዚጊ ማርሌ፤ ስቴፈን ማርሌ፤ ሎሪን ሂል፣ ፊል ኮሊንስ፣ አርዝ ዊንድ ኤንድ ፋየር (Earth, Wind, & Fire) እና ሌሎችንም በርካታ የሙዚቃ ከዋክብትን በማግኘትና በማስተዳደር በዓለም አቀፍ ደረጃ የብዙዎችን የሙዚቃ ስራ መስመር አሲዘዋል።

አቶ አዲሱ ገሰሰ በሙዚቃ ማኔጅመንት ስራቸው ብቻ ሳይሆን በበጎ ስራ ተግባራቸው የተወደደ አርአያነት ያለው ተግባር ፈፅመዋል፡፡ ከነዚህም መሃከል በግል ከደገፏቸው ግለሰቦች በተጨማሪ በሀገራችን በተለያያ ጊዜ የተፈጠሩ ሰብአዊ ችግሮችን ለመድረስ ያደረጉት አስተዋፅኦ የሚጠቀስ ሲሆን በዋናነት ከወንድማቸው ዘለቀ ገሰሰ ጋር በመሆን በተለያዩ ገጠረማ አካባቢዎች 30 ትምህርት ቤቶችን በማሰራት ያደረጉት በጎ ተግባር በታሪክ የሚወሳ አርአያነት ያለው ተግባር ሆኖ ተመዝግቧል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ መደበኛ መኖሪያቸውን ወደ ኢትዮጵያ ካዞሩ በኋላ በሆቴሊንግ ዘርፍ በመሰማራት ላየንስ ዴን ሆቴልን፤ በማእድን ዘርፍ ዩኒቨርሳል ማይኒንግን፤ በግብርና መስክ አድሶጌት ኩባንያን በማቋቋም የራሳቸውን ጡብ ለማስቀመጥ ቀን ከሌት ያለእረፍት ጥረዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ በማህበራዊ ህይወታቸው ቀልድ አዋቂ፤ ተጫዋች እና በቀላሉ ከሰዎች ጋር ተግባብተው የመኖር ፀጋ የነበራቸው ሲሆን ከሁሉም ግን ሰው አካባሪ እና ስነ ምግባር ያለው ቀረቤታቸው ተወዳጅ እና በሰው ልብ አይረሴ አድርጓቸዋል፡፡

አቶ አዲሱ ገሰሰ ከወ/ሮ ሶስና ሽፈራው ጋር በነበረው የፀና ትዳር አንድ ወንድ እና አንድ ሴት ለማፍራት ችለዋል፡፡

የአቶ አዲሱ ገሰሰ የአስክሪን ሽኝትና ስርዓተ ቀብር አፈጻጸም ስንነስርዓት በቅርቡ እናሳውቃለን ፡፡

Ethiopia Is Rewriting History

Bishoftu International Airport, the largest aviation infrastructure project in Africa’s history, is being built day and night with unwavering determination. Once completed, it will welcome up to 110 million passengers annually, positioning Ethiopia among the world’s leading aviation hubs.

የእሥራኤል 78ኛ ዓመት የነፃነት ቀን፤
የሰባ ዓመታት የሁለትዮሽ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት
#ethiopia | በአዲስ አበባ የሚገኘው የእሥራኤል ኤምባሲ የሀገሪቱን 78ኛ ዓመት የነፃነት ቀን ዮም ሃአትዝማውትን ደማቅ በሆነ ስነ ስርዓት አክብሯል።

በዓሉ በእሥራኤል የቀን አቆጣጠር መሰረት በሚያዝያ ወር መከበር የነበረበት ቢሆንም በወቅቱ በነበሩ አካባቢያዊ ክስተቶች ሳቢያ ወደ ሌላ ጊዜ መሸጋገሩ ተገልጾ በተለይ የዕለቱ የክብር እንግዶች ላሳዩት ትዕግስትና ላበረከቱት ወዳጅነት ምስጋና ቀርቧል።

በክብረ በዓሉ ላይ ንግግር ያደረጉት በኢትዮጵያ የእሥራኤል አምባሳደር ዶ/ር አብርሃም ንጉሤ ሀገራቸው እ.ኤ.አ. በ1948 ነፃነቷን ካወጀችበት ጊዜ ጀምሮ በርካታ የህልውና ፈተናዎችን በጽናት መወጣቷን አስታውሰዋል።

እሥራኤል በዘመናዊ መዋቅር የ78 ዓመት ወጣት ሀገር ብትሆንም ታሪኳ ከአብርሃምና ከሙሴ ዘመን የሚቀዳ የ4 ሺህ ዓመታት ጥንታዊ ቅርስና የነፃነት ታሪክ መሠረት እንዳለው አብራርተዋል።

ይህ የዘንድሮ በዓል በኢትዮጵያና በእሥራኤል መካከል የተጀመረውን ዘመናዊ የሁለትዮሽ መደበኛ ግንኙነት 70ኛ ዓመት ወርቃማ ኢዮቤልዩ የሚዘክር በመሆኑ ልዩ ትርጉም አለው።

አምባሳደር ዶ/ር አብርሃም ሰፊ ገለጻ አኳያ እ.ኤ.አ. በ1956 በአዲስ አበባ የመጀመሪያው የእሥራኤል ቆንስላ መከፈቱ ለዘመናዊው ትስስር መነሻ ቢሆንም የሁለቱ ሕዝቦች ወዳጅነት ግን በንግሥተ ሳባና በንጉሥ ሰሎሞን ታሪክ ላይ የተገነባ የ3 ሺህ ዓመታት ጥልቅ ታሪካዊ መሠረት ያለው መሆኑ ተገልጿል።

በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ከ1973 እስከ 1989 ላለፉት 16 ዓመታት ተቋርጦ የነበረ ቢሆንም በሕዝቦች ልብ ውስጥ ባለው ጠንካራ ትስስር ምክንያት ይበልጥ በጠነከረ መሠረት ላይ ሊመለስ ችሏል።

በአሁኑ ወቅት የሁለትዮሽ ግንኙነቱ እጅግ ከፍተኛ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ የተጠቀሰ ሲሆን ባለፉት ወራት የእስራኤሉ ፕሬዚዳንት ይስሐቅ ሄርዞግ በአዲስ አበባ ያደረጉት ታሪካዊ ጉብኝት እንዲሁም የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ አምባሳደር ሐደራ አበራ በእስራኤል ያደረጉት የፖለቲካ ምክክር የዚህ ማረጋገጫዎች ናቸው ብለዋል።

አምባሳደር ዶ/ር አብርሃም አያይዘውም ሀገራቱ በማሻቭ በኩል በግብርና ቴክኖሎጂ፣ በውሃ አጠቃቀም፣ በጤና እና በቴክኖሎጂ ዘርፎች በጋራ እያከናወኗቸው ያሉ የልማት ሥራዎች ስኬታማ መሆናቸው ተነስቷል። የባህል ትስስሩን ይበልጥ ለማሳደግም በቅርቡ የሁለቱ ሀገራት የሙዚቃ ባለሙያዎች የተሳተፉበት የእሥራኤል-ኢትዮጵያ የባህል ምሽት ተካሂዷል።

ከ35 ዓመታት በፊት በሰሎሞን ዘመቻ በ36 ሰዓታት ውስጥ ከ14 ሺህ በላይ የቤተ እሥራኤል ማህበረሰብ አባላት ወደ እስራኤል መጓዛቸውና በአሁኑ ወቅት ቁጥራቸው ከ180 ሺህ በላይ የደረሱት ቤተእስራኤላውያን ለሁለቱ ሀገራት ግንኙነት ዋነኛ የሕዝብ ድልድይ መሆናቸው አውስተዋል።

በመጨረሻም ጥቅምት 2023 የደረሰውን ጥቃት ተከትሎ እሥራኤል አሁንም የደኅንነት ስጋቶች ቢገጥሟትም የታገቱ ዜጎቿን በሙሉ ባለፈው ጥቅምት ወር ማስመለስ መቻሏ ትልቅ እፎይታን የፈጠረ ሲሆን የሀገሪቱ ኢኮኖሚና ቴክኖሎጂ አሁንም በጠንካራ ሁኔታ ላይ እንደሚገኝ አስረድተዋል።

በኢትዮጵያ ለሦስት ዓመታት በምክትል አምባሳደርነት ያገለገሉትን ቶመር ባር-ላቪን የሥራ ዘመን መጠናቀቅን አስመልክቶ በኤምባሲው ስም ላበረከቱት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ምስጋና የቀረበላቸው ሲሆን የበዓሉ ታዳሚዎች በባህላዊ የሙዚቃና የምግብ ዝግጅቶች እጅግ ደስ የሚል ጊዜን አሳልፈዋል።

በዚህ ልዩ የክብር ሥነ ሥርዓት ላይ የሥራና ክህሎት ሚኒስትር ዴኤታ ሰሎሞን ሶካ፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የመካከለኛው ምስራቅ፣ እስያና ፓስፊክ ሀገራት ጉዳዮች ምክትል ዋና ዳይሬክተር አምሃ ኃይለጊዮርጊስ፣ የፓርላማ አባላት፣ አምባሳደሮች፣ የሃይማኖት አባቶችና የንግዱ ማህበረሰብ ተወካዮች ተገኝተዋል።
#israel #yomhaatzmaut #ethioisrael #diplomacy #history #culture #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa