ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) አሁን ባለው የአዲስ አበባ ሂልተን ሆቴል ቅጥር ግቢ ውስጥ 150 ክፍሎች ያሉት አዲስ ‘Hilton Garden Inn’ እና የጤናና ደህንነት ማዕከልን (Wellness facility) በ55 ሚሊዮን ዶላር ወጪ ሊገነባ መሆኑን አስታወቀ።

ይህ ግንባታ አዲስ አበባ በህዳር ወር 2020 ዓ.ም. (እ.ኤ.አ ኖቬምበር 2027) ለምታስተናግደው 32ኛው የዓለም የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ የከተማዋን የእንግዳ ማስተናገድ አቅም ለማሳደግ ያለመ ነው። ከተማዋ ለጉባኤው ከ80,000 በላይ የውጭ ልዑካንን የምትጠብቅ ሲሆን፣ አሁን ያላት የሆቴል መኝታ አቅም ግን 25,000 ገደማ ብቻ ነው። በመሆኑም የዚህ አዲስ ሆቴል ግንባታ በፈረንጆቹ ኦክቶበር 2027 ተጠናቆ ለአገልግሎት ክፍት እንደሚሆን ታቅዷል።

የፕሮጀክቱ ስምምነት ዛሬ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ አዲስ ዋና መሥሪያ ቤት የተፈረመ ሲሆን፤ የዲዛይን እና ግንባታ ሥራውን ‘ኤልሚ ኦሊንዶ ኮንትራክተርስ’ ተረክቦታል። ‘ዚያስ አርክቴክቸር እና ኢንጂነሪንግ’ ደግሞ የፕሮጀክቱ አማካሪ ሆኖ ተሰይሟል።

በተያያዘ ዜ ኤልሚ ኦሊንዶ ኮንትራክተርስ ከሆልዲንግሱ ጋር ያለው ስራ በዚህ ብቻ አላበቃም፤ ኢትዮጵያን የዓለም አቀፍ የአውትሶርሲንግ አገልግሎቶች መዳረሻ ለማድረግ ያለመና 3,000 ሰዎችን ማስተናገድ የሚችል የቢዝነስ ፕሮሰስ አውትሶርሲንግ ማዕከል በ25.56 ሚሊዮን ዶላር ለመገንባት የሚያስችል ተጨማሪ ስምምነት ተፈራርሟል። ይህ የBPO ፕሮጀክት የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ለማብዛት፣ የውጭ ምንዛሪ ለማስገኘት እና የመንግስት የልማት ድርጅቶችን አቅም ለማጠናከር ከፍተኛ አስተዋፅዖ ይኖረዋል ተብሎ ይታመናል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ታዬ አጽቀስላሴ መንግስት በ2019 በጀት ዓመት ትኩረት አድርጎ የሚሰራባቸውን ዋና ዋና አቅጣጫዎች እና ሀገራዊ ግቦችን ይፋ አድርገዋል።

ፕሬዚዳንቱ በንግግራቸው እንዳብራሩት .. ዘንድሮ ሰላምን፣ ህብረትን እና የሀገርን አንድነት ማስቀደም ቀዳሚ ትኩረት ይሆናል። ከዚህም ጋር ተያይዞ በፌደራል መንግስት እና በክልሎች መካከል ያለውን የስራ ቅንጅት እንከን አልባ ማድረግ፣ እንዲሁም በሀገራዊ ምክክሩ የቀረቡ የምክረ-ሃሳቦችን ወደ ተግባር መቀየር ዋነኛ ተግባራት መሆናቸውን አስታውቀዋል። የሀገሪቱን የውጭ ግንኙነት ከተቀባይነት ወደ ተጽዕኖ ፈጣሪነት ለማሸጋገር፣ ወዳጆችን ለማብዛት እና ቀጠናዊ ሰላምን ለማረጋገጥ እንደሚሰራም ጠቁመዋል።

በኢኮኖሚው ዘርፍ መንግስት በያዝነው በጀት ዓመት የ10.1 በመቶ እድገት ለማስመዝገብ በትጋት እንደሚሰራ ፕሬዚዳንቱ ገልጸዋል። ከዚህም በተጨማሪ የዋጋ ግሽበትን ወደ ነጠላ አሃዝ ዝቅ ማድረግ፣ የታክስ ገቢን ከጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) አንጻር ወደ 9.62 በመቶ ማሳደግ፣ የፕሮጀክቶች አፈጻጸምን ማዘመን፣ እንዲሁም አስተማማኝ የባህር በርን በሰላማዊ መንገድ እና በጋራ ጥቅም መርህ ማረጋገጥ ቁልፍ የኢኮኖሚ ግቦች መሆናቸው ተገልጿል።

በማህበራዊ እና መሰረተ ልማት ዘርፎችም ሰፊ ስራዎች የታቀዱ ሲሆን፤ የኤሌክትሪክ ተደራሽነትን 65 በመቶ፣ የጤና መድህን ሽፋንን 85 በመቶ፣ እንዲሁም የተማሪዎች ምገባ ሽፋንን 70 በመቶ ለማድረስ ግብ ተቀምጧል። የውሃ ተጠቃሚነትን በስፋት ማዳረስ፣ የደን ሽፋንን አሁን ካለበት 26 በመቶ ከፍ ማድረግ እና የፍትህ ዘርፉን ይበልጥ ማዘመን ሌሎች የትኩረት አቅጣጫዎች ናቸው።

በመጨረሻም በዓለም አቀፍ መድረክ ኢትዮጵያ ኃላፊነት የተቀበለችበትን 32ኛውን የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP 32) በስኬት ለማዘጋጀት ትኩረት ተሰጥቶ የሚሰራ ሲሆን፣ በበጀት ዓመቱም ከ1.6 ሚሊዮን በላይ የውጭ ጎብኚዎችን ወደ ሀገር ውስጥ ለመሳብ ሁለገብ ጥረት ይደረጋል ብለዋል።

ታዬ እነዚህን ብለዋል፡ -

* የሀገራችን የኤሌክትሪክ ተደራሽነት 65 በመቶ የሚያድግ ይሆናል።
* የውሃ ተጠቃሚነት በስፋት እንዲዳረስ ይደረጋል።
* የጤና መድህን ሽፋን ወደ 85 በመቶ እንዲያድግ ይደረጋል።
* የደን ሽፋን አሁን ካለበት 26 በመቶ ከፍ እንዲል ይደረጋል።
* የመሶብ አገልግሎት ማዕከላት ቁጥር እንዲበራከቱና ከፍ እንዲሉ ይደረጋል።
* የተማሪዎች ምገባ ሽፋን 70 በመቶ እንዲያድግ ይደረጋል።
* የሀገራችን የፍትህ ዘርፍ የበለጠ እንዲዘምን ይደረጋል።
* በሀገራዊ ምክክር የቀረቡ የምክረ ሃሳቦች ወደ ተግባራ እንዲገቡ ይደረጋል።
* አሰማማኝ የባህር መሻታችን በጋራ ጥቅም፣ ሰጥቶ በመቀበል እና በሰላማዊ መንገድ እውን እንዲሆን ጥረት ይደረጋል።
* አጠቃላይ የታክስ ገቢ ከጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት አንጻር ወደ 9.62 በመቶ ከፍ እንዲል ይደረጋል።
* የዋጋ ግሽበት ወደ ነጠላ አሃዝ እንዲወርድ ይደረጋል።
* አጠቃላይ የታክስ ገቢም ከፍ እንዲል ይደረጋል።
* በዓለም መድረክ ኢትዮጵያ ኃላፊነት የተቀበለችው 32ኛው የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (ኮፕ 32) ዝግጅት ሀገራችን ለጉዳዩ ያላትን ከፍ ያለ የሃሳብ እና የተግባር ተርታ በዓለም ፊት የምታሳይበት በመሆኑ፣ በቁም ነገሩ ወይም በሰብስቴንሲቭ ጉዳዮች እና በመሰናዶ ዝግጅት የተሟላለት እና ተጠቃሽ ጉባኤ እንዲሆን ይሰራል።
* በተጨማሪም ከ1.6 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ኢትዮጵያን እንዲጎበኙ ሁለገብ ጥረት ይደረጋል።
* እነዚህንም በማሳካት የኢኮኖሚ እድገታችን 10.1 በመቶ እንዲሆን በትጋት የሚሰራ ይሆናል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አገራችን በበርካታ የፖለቲካ ትኩሳቶች እና የውስጥ አለመረጋጋት ተጠምዳ ባለችበት በዚህ የፈተና ዘመን ከተፈጥሮ በኩል ሌላ የህልውና አደጋ ከደጃፋችን እያንዣበበ መሆኑን የዘርፉ ተመራማሪዎች አስጠነቀቁ። የውሃ ሃብት እና የአየር ንብረት ባለሙያው ዶ/ር ጥሩሰው አሰፋ ይፋ ባደረጉት አስደንጋጭ መረጃ፣ ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀው እጅግ የከፋ የድርቅ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል አመላክተዋል።

እንደ ዶ/ር ጥሩሰው ትንታኔ በአሁኑ ወቅት ያለው የአየር ንብረት ሙቀት መጠን ከ2.5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በላይ በማለፉ፣ ክስተቱ "ሱፐር ኤልኒኖ" ወደሚባል አደገኛ ደረጃ ተሸጋግሯል። ይህ የአየር ፀባይ መዛባት፣ በ1975ቱ (እ.ኤ.አ 1982/83) እና በ2008ቱ (እ.ኤ.አ 2015/16) ኢትዮጵያን ከመታው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ ካጋለጠው አስከፊ ድርቅ የከፋ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል። አልፎ ተርፎም ይህ ሁኔታ ይበልጥ እየተጠናከረ መጥቶ ወደ "ሀይፐር ኤልኒኖ" ሊያድግ እንደሚችልም ስጋታቸውን አጋርተዋል።

ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ እና ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ፣ ከተፈጥሮ ቁጣው ጎን ለጎን በአገሪቱ ያለው የጸጥታ መደፍረስ እና የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ አደጋውን በእጅጉ ሊያባብሱት መቻላቸው ነው።

የፖለቲካ ሽኩቻችን እና የርስበርስ መገፋፋቱ የአብዛኛውን ሰው ትኩረት ቢሰርቀውም፣ ተፈጥሮ ግን የራሷን ነጋሪት እያንጓጓች መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። ይሁን እንጂ ዶ/ር ጥሩሰው በመልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ "አሁንም ለመዘጋጀት ጊዜ አለን!" በማለት፣ መንግስት፣ የሰብዓዊ መብት ተቋማት እና መላው ህዝብ ከወዲሁ የቅድመ ማስጠንቀቂያ እና የመከላከል ስራ ላይ ርብርብ እንዲያደርጉ አገራዊ ጥሪ አቅርበዋል።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) አገራችን በበርካታ የፖለቲካ ትኩሳቶች እና የውስጥ አለመረጋጋት ተጠምዳ ባለችበት በዚህ የፈተና ዘመን ከተፈጥሮ በኩል ሌላ የህልውና አደጋ ከደጃፋችን እያንዣበበ መሆኑን የዘርፉ ተመራማሪዎች አስጠነቀቁ። የውሃ ሃብት እና የአየር ንብረት ባለሙያው ዶ/ር ጥሩሰው አሰፋ ይፋ ባደረጉት አስደንጋጭ መረጃ፣ ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀው እጅግ የከፋ የድርቅ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል አመላክተዋል።

እንደ ዶ/ር ጥሩሰው ትንታኔ በአሁኑ ወቅት ያለው የአየር ንብረት ሙቀት መጠን ከ2.5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በላይ በማለፉ፣ ክስተቱ "ሱፐር ኤልኒኖ" ወደሚባል አደገኛ ደረጃ ተሸጋግሯል። ይህ የአየር ፀባይ መዛባት፣ በ1975ቱ (እ.ኤ.አ 1982/83) እና በ2008ቱ (እ.ኤ.አ 2015/16) ኢትዮጵያን ከመታው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ ካጋለጠው አስከፊ ድርቅ የከፋ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል። አልፎ ተርፎም ይህ ሁኔታ ይበልጥ እየተጠናከረ መጥቶ ወደ "ሀይፐር ኤልኒኖ" ሊያድግ እንደሚችልም ስጋታቸውን አጋርተዋል።

ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ እና ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ፣ ከተፈጥሮ ቁጣው ጎን ለጎን በአገሪቱ ያለው የጸጥታ መደፍረስ እና የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ አደጋውን በእጅጉ ሊያባብሱት መቻላቸው ነው።

የፖለቲካ ሽኩቻችን እና የርስበርስ መገፋፋቱ የአብዛኛውን ሰው ትኩረት ቢሰርቀውም፣ ተፈጥሮ ግን የራሷን ነጋሪት እያንጓጓች መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። ይሁን እንጂ ዶ/ር ጥሩሰው በመልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ "አሁንም ለመዘጋጀት ጊዜ አለን!" በማለት፣ መንግስት፣ የሰብዓዊ መብት ተቋማት እና መላው ህዝብ ከወዲሁ የቅድመ ማስጠንቀቂያ እና የመከላከል ስራ ላይ ርብርብ እንዲያደርጉ አገራዊ ጥሪ አቅርበዋል።

በብሔራዊ ፓርኮች ይፈጸም የነበረው ሕገ-ወጥ አደን መቆሙን የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታወቀ

በ2018 በጀት ዓመት በኢትዮጵያ ብሔራዊ ፓርኮች እና የዱር እንስሳት መጠለያዎች ይፈጸም የነበረው ሕገ-ወጥ አደን ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ መቆሙን የኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን ገልጿል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን፣ ቀደም ሲል ከውጭ ሀገር ሕገ-ወጥ አጋፋሪዎች እና የ'ኮንትሮባንድ' ሰንሰለቶች ጋር በተያያዘ በዝሆኖች ላይ ከፍተኛ ግድያ ይፈጸም እንደነበር አስታውሰው፣ የዝሆን ጥርስ ንግድ እንቅስቃሴም እንደ ትልቅ ስጋት ተደቅኖ መቆየቱን ተናግረዋል።

ሆኖም በተጠናቀቀው የ2018 በጀት ዓመት ከየደረጃው አመራሮች እና ከሕብረተሰቡ ጋር በተሠራ የግንዛቤ ማስጨበጥ እንዲሁም የሕግ የማስከበር ሥራ ሕገ-ወጥ አደኑን ማስቆም ተችሏል።

በተለይም በሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በዋልያ ላይ ይፈጸም የነበረውን አደን አካባቢው የሚገኘው ሕብረተሰብ ድርጊቱን ከሃይማኖትና ባህል የወጣ ነው በማለት በማወገዙ አደኑ ሙሉ በሙሉ እንዲቆም ማድረጉን ጠቁመዋል።

ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ አክለውም፤ የዱር እንስሳትን እና መኖሪያ አካባቢያቸውን መጠበቅ ለሀገር ህልውና፣ ለአካባቢ ጥበቃና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል።

በየደረጃው የሚገኘው አመራርና ሕብረተሰብ ይህንን የተፈጥሮ ሀብት የመጠበቅና የመንከባከብ ኃላፊነቱን በመወጣት ከባለሥልጣኑ ጎን እንዲሰለፍ ጥሪ አቅርበዋል።

በወልደሐዋርያት ዘነበ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

CNN እንሰትን "ተአምረኛው ሰብል" በሚል ሰፊ ዘገባ ይዞ ወጥቷል!
#ethiopia | ዓለም አቀፍ የዜና ተቋም በደቡብ እና ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ለዘመናት ለምግብነት የሚውለውን እንሰት አስመልክቶ ሰፊ ዘገባ ይዞ ወጥቷል።

ተክሉን "የተራበን ሰው የሚታደግ ዛፍ" "በስቴሮይድ የበለፀገ ሙዝ" እና "ተአምረኛው ሰብል"ሲል ገልጾታል።

በኢትዮጵያ ከ20 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ዕለታዊ ምግባቸውን የሚያገኙት ከዚሁ ከእንሰት ከሚዘጋጁት ምግቦች አማካኝነት ነው ብሏል።

ለአለም አቀፍ የምግብ እጥረት ዋነኛ መፍትሔ መሆን የሚችል ተክል ሲል ነው ሲ.ኤን.ኤን የገለፀው።

በኢትዮጵያ ባህላዊ እና ሀገር በቀል እውቀት ተጠብቆ የቆየው እንሰት ወደፊት ለሚከሰተው ዓለም አቀፍ የምግብ እጥረት እና የአየር ንብረት መዛባት ትልቅ ሳይንሳዊ መፍትሔ እንደሆነ ዓለም አቀፉ የዜና ተቋም አብራርቷል።

የዜና ተቋሙ እንሰት በማንኛውም የወራት ወቅት ተቆፍሮ ለምግብነት ማዋል ይቻላል ብሏል።

ይህም ገበሬዎች በድርቅ ጊዜ እንኳን ሳይቀር ለምግብ እጥረት እንዳይጋለጡ ያደርጋቸዋል ሲል ጽፏል።

የእንሰት አመራረት ዘዴ ከኢትዮጵያ ውጭ ባሉ የሰሃራ በታች የአፍሪካ ሀገራት (በተለይም በኡጋንዳ ኬንያ እና ሩዋንዳ) ቢስፋፋ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ከረሃብ አደጋ ማዳን ይቻላል ብሏል።

ዓለም በአሁኑ ወቅት በድርቅ በከፍተኛ ሙቀት እና በአየር ንብረት መዛባት እየተፈተነች ባለችበት ወቅት እንሰት የውሃ እጥረትን ተቋቁሞ ለረጅም ጊዜ መቆየት የሚችል ልዩ የተፈጥሮ ባህሪ አለው።

እንሰት የአየር ንብረት ለውጥን የሚቋቋም የተፈጥሮ ጋሻ ብሎታል።

የአየር ንብረት ለውጥ በምስራቅ እና ማዕከላዊ አፍሪካ በሚያደርሰው ጫና ምክንያት ተክሉ ወደ ሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ቢስፋፋ ከ60 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ከምግብ እጥረት ማዳን እንደሚችል በዘገባው ተመልክቷል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #enset #treeagainsthunger #wondercrop #foodsecurity #climateresilience #africanagriculture #cnn #superfood







CNN እንሰትን "ተአምረኛው ሰብል" በሚል ሰፊ ዘገባ ይዞ ወጥቷል!
#ethiopia | ዓለም አቀፍ የዜና ተቋም በደቡብ እና ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ለዘመናት ለምግብነት የሚውለውን እንሰት አስመልክቶ ሰፊ ዘገባ ይዞ ወጥቷል።

ተክሉን "የተራበን ሰው የሚታደግ ዛፍ" "በስቴሮይድ የበለፀገ ሙዝ" እና "ተአምረኛው ሰብል"ሲል ገልጾታል።

በኢትዮጵያ ከ20 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ዕለታዊ ምግባቸውን የሚያገኙት ከዚሁ ከእንሰት ከሚዘጋጁት ምግቦች አማካኝነት ነው ብሏል።

ለአለም አቀፍ የምግብ እጥረት ዋነኛ መፍትሔ መሆን የሚችል ተክል ሲል ነው ሲ.ኤን.ኤን የገለፀው።

በኢትዮጵያ ባህላዊ እና ሀገር በቀል እውቀት ተጠብቆ የቆየው እንሰት ወደፊት ለሚከሰተው ዓለም አቀፍ የምግብ እጥረት እና የአየር ንብረት መዛባት ትልቅ ሳይንሳዊ መፍትሔ እንደሆነ ዓለም አቀፉ የዜና ተቋም አብራርቷል።

የዜና ተቋሙ እንሰት በማንኛውም የወራት ወቅት ተቆፍሮ ለምግብነት ማዋል ይቻላል ብሏል።

ይህም ገበሬዎች በድርቅ ጊዜ እንኳን ሳይቀር ለምግብ እጥረት እንዳይጋለጡ ያደርጋቸዋል ሲል ጽፏል።

የእንሰት አመራረት ዘዴ ከኢትዮጵያ ውጭ ባሉ የሰሃራ በታች የአፍሪካ ሀገራት (በተለይም በኡጋንዳ ኬንያ እና ሩዋንዳ) ቢስፋፋ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ከረሃብ አደጋ ማዳን ይቻላል ብሏል።

ዓለም በአሁኑ ወቅት በድርቅ በከፍተኛ ሙቀት እና በአየር ንብረት መዛባት እየተፈተነች ባለችበት ወቅት እንሰት የውሃ እጥረትን ተቋቁሞ ለረጅም ጊዜ መቆየት የሚችል ልዩ የተፈጥሮ ባህሪ አለው።

እንሰት የአየር ንብረት ለውጥን የሚቋቋም የተፈጥሮ ጋሻ ብሎታል።

የአየር ንብረት ለውጥ በምስራቅ እና ማዕከላዊ አፍሪካ በሚያደርሰው ጫና ምክንያት ተክሉ ወደ ሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ቢስፋፋ ከ60 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ከምግብ እጥረት ማዳን እንደሚችል በዘገባው ተመልክቷል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #enset #treeagainsthunger #wondercrop #foodsecurity #climateresilience #africanagriculture #cnn #superfood

"ለኤል-ኒኖ ቅድመ ጥንቃቄ የሚውል 1 ዶላር እስከ 7 ዶላር የሚያክል ኪሳራን ያድናል" - ICPAC

⚫ኤል-ኒኖ በሀገር አቀፍ ደረጃ በ37 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 178 ወረዳዎች ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል።

የኢጋድ የአየር ንብረት ትንበያና አገልግሎት ማዕከል (ICPAC) በቅርቡ በአዲስ አበባ ላይ ያካሄደውን ጉባኤ ተከትሎ ባወጣው "የኤል-ኒኖ ቅድመ-ዝግጅት ጥሪ" ሰነድ የቅድመ-ዝግጅት ሥራዎች እንዲጠናከሩ አሳሰበ።

በሰነዱ ላይ እንደተቀመጠው  ቅድመ-ጥንቃቄ እርምጃ ላይ የሚውል 1 የአሜሪካ ዶላር ኪሳራን ለመከላከል እስከ 7 ዶላር ድረስ የማዳን አቅም እንዳለው ጠቅሷል።

በምስራቅ አፍሪካ ሁለት አይነት ተቃራኒ የሆኑ ከባድ የአየር ንብረት አደጋዎች መደቀናቸውን ያሳወቀው ማዕከሉ ከግንቦት እስከ ነሐሴ 2026 ባሉት ወራት በሰሜን ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኤርትራ፣ ጅቡቲ እና ሶማሊያ ከፍተኛ የዝናብ እጥረት በመመዝገቡ የድርቅ አደጋ ተደቅኗል።

ከጥቅምት እስከ ታኅሳስ ወቅት ባለው ደግሞ ከመደበኛ በላይ ዝናብ የመታየት ከፍተኛ እድል ያለባቸውን አካባቢዎች የለየ ሲሆን በዚህም በደቡብ ኢትዮጵያ፣ መካከለኛ እና ደቡብ ሶማሊያ እንዲሁም ሰሜን ምሥራቅ ኬንያ ከፍተኛ ዝናብ፣ የጎርፍ መሬት መንሸራተት እና የሰውና እንስሳት በሽታዎች ስጋት ጨምሯል።

የኢትዮጵያ አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን መረጃ መሰረት፥ ደግሞ ኤል-ኒኖ በሀገር አቀፍ ደረጃ በ37 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 178 ወረዳዎች ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል ትንበያ መኖሩን ገልጸው፣ በየደረጃው ካሉ አካላት ጋር በቅንጅት ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን ይገልጻል።

ኮሚሽኑ፤ ለ2019 ዓ.ም የበጋ ወቅት (ጥቅምት-ጥር) ያወጣው "የጎርፍ አደጋ ስጋት ቅድመ-ማስጠንቀቂያ" ላይ የሸበሌ፣ የገናሌ ደዋ፣ የኦሞ ጊቤ፣ የቢላቴ፣ የባሮ እና የአዋሽ ወንዞች ተፋሰሶች በተለይ ለጎርፍ አደጋ የተጋለጡ መሆናቸውን ገልጿል።

በክልል ደረጃም፤ በሶማሌ፣ ኦሮሚያ፣ ደቡብ ኢትዮጵያ፣ ሲዳማ፣ መካከላዊ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ምዕራብ እና ጋምቤላ ክልሎች ውስጥ የሚገኙ ዝቅተኛና ቆላማ ወረዳዎች ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸው መሆናቸውን ለይቷል።

የኢትዮጵያ ሚቲዎሮሎጂ ኢንስቲትዩት ለወቅታዊ ትንበያ በሚጠቀምበት ከ8 ዞናዊ አከባቢዎች መካከል በደቡብና ደቡባዊ ምሥራቅ ኢትዮጵያ ክፍሎች ላይ ከመደበኛ በላይ ዝናብ የማስተናገድ እድሉ ከፍተኛ ነው ተብሏል።

የቅድመ-ማስጠንቀቂያ ስርዓቶችን መዘርጋት፤ ከጎርፍ ጋር ተያይዘው የሚመጡ ወረርሽኞችን ለመከላከል የጤና ሥርዓቶችን ማጠንከር፤ የአደጋ ምላሽ ዝግጁነትን ማሳደግ፤ ወቅታዊ መረጃን ማድረስ ላይ የሚመለከታቸው አካላት እንዲሰሩ ጥሪ ቀርቧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@TikvahethMagazine

ኢትዮጵያ ለተመድ የግብርና ልማት ፈንድ የምታደርገውን መዋጮ በ900% አሳደገች።

ኢትዮጵያን ጨምሮ 10 የአፍሪካ አገራት ለየተባበሩት መንግሥታት የግብርና ልማት ፈንድ (IFAD) በጠቅላላ 9 ሚሊዮን ዶላር ቃል ገብተዋል።

ኢትዮጵያ በIFAD13 ካደረገችው 100,000 ዶላር መዋጮ በIFAD14 ወደ 1,000,000 ዶላር ወይም በ900 በመቶ ጭማሪ ያለው መዋጮ አበርክታለች።

የIFAD ፕሬዚዳንት አልቫሮ ላሪዮ "ወደ 60 በመቶ የሚጠጋው የፈንዳችን ኢንቨስትመንት በአፍሪካ ላይ ያተኮረ ነው" ሲሉ ገልጸዋል።

የኢትዮጵያ ፕሬዚዳንት ታዬ አጽቀ ሥላሴ በበኩላቸው፣ " የአፍሪካን ግብርና ከሸክምነት ወደ እድገት ሞተርነት መቀየር የሚቻለው አህጉራችን የራሷን የገጠር ልማት በገንዘብ የመደገፍ ቀዳሚ ኃላፊነት ስትወስድ ብቻ ነው" ሲሉ ተናግረዋል።

የተባበሩት መንግሥታት የግብርና ልማት ፈንድ ምን ይሰራል ?

የተመድ የግብርና ልማት ፈንድ አነስተኛ ገቢ ባላቸው ሀገራት አርሷደሩን ተጠቃሚ በሚያደርጉ ፕሮጀክቶች ላይ የሚሰራ ተቋም ሲሆን የገንዘብ ድጋፍ፤ የብድር አገልግሎት እንዲሁም የመሰረተ-ልማት ግንባታዎችን ያካሂዳል።

ለ14ኛ ጊዜ (IFAD14) ከአባል ሀገራት የሚሰበሰበው ይህ መዋጮ ከ2028-2030 ዓ.ም ውስጥ ለሚደረግ የገንዘብ ድጋፍ የሚውል ነውም ተብሏል።

ሀገራት በዚህ ዙር ምን ያህል ገንዘብ እንደሚያዋጡ ቃል የሚገቡ ሲሆን በዚህ መሰረት የተመድ የልማት ፈንድ ለቀጣዮቹ 3 ዓመታት ምን ያህል ለገንዘብ ድጋፍ፤ ብድርና ለገጠር ልማት ፕሮጀክቶች መስጠት እንደሚችል ይወስናል።

ኢትዮጵያንና ሌሎች የአፍሪካ አገራትን ጨምሮ ከዚህ ፈንድ ተጠቃሚ ሲሆኑ መዋጮው ላይ መሳተፋቸው ሌሎች ትልልቅ ለጋሽ ሀገራት (አውሮፓ፣ አሜሪካ፣ ወዘተ) ተመሳሳይ ወይም የበለጠ ገንዘብ እንዲያዋጡ ግፊት ለመፍጠር ታሳቢ ያደረገ ነው።

ኢትዮጵያ ተጠቃሚ ከሆነችባቸው ፕሮጀክቶች መካከል "የቆላማ አካባቢዎች መተዳደሪያ የመቋቋም አቅም ግንባታ ፕሮጀክት - ምዕራፍ 2" ሲሆን 434.76 ሚሊዮን ዶላር (የተመድ የልማት ፈንድ 69.24 ሚሊዮን፤ የዓለም ባንክ 340 ሚሊዮን እንዲሁም የግል ዘርፉ 4 ሚሊዮን አስተዋጸኦ) በጀት ተመድቦለታል።

ፕሮጀክቱ በ7 ክልሎችና በድሬ ዳዋ 120 ቆላማ ወረዳዎች ውስጥ 3 ሚሊዮን ተጠቃሚዎችን ታሳቢ በማድረግ አርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደር ማኅበረሰቦች የአየር ንብረት ለውጥ የመቋቋም አቅም ማጎልበት ላይ ዓላማው አድርጓል።

በቅርቡ የተመድ የልማት ፈንድ ባወጣው የክትትል ሪፖርት በዚህ ፕሮጀክት እስካሁን ከ1 ሚሊዮን በላይ ቀጥተኛ ተጠቃሚዎች ደርሰዋል ያለ ሲሆን፣ 550 አዲስ የአርብቶ አደር ቁጠባና ብድር ኅብረት ሥራ ማህበራት (PASACCO) ተመሥርተው 64,796 አባላትን አካትተዋል።

በዚህም 194.45 ሚሊዮን ብር ተቀማጭ ሆኖ 291.56 ሚሊዮን ብር ብድር ለ18,844 ተጠቃሚዎች ተከፋፍሏል፤ የመመለስ መጠኑም 94 በመቶ ደርሷል ሲል አስታውቋል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 16 ቀን 2019 ዓ.ም

@TikvahethMagazine

የሀገሪቱን 14 በመቶ የቆዳ ሽፋን በሚሸፍኑት 29 ብሔራዊ ፓርኮች ሰውሰራሽ አደጋ እየጨመረ እንደሆነ ተገለጸ

መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም.  (አሐዱ ሬዲዮ) በኢትዮጵያ የሀገሪቱን ከ14 በመቶ በላይ የቆዳ ሽፋን በሚሸፍኑ 29 ብሔራዊ ፓርኮች እና የዱር እንስሳት መጠለያዎች ላይ የሚፈጸሙ ሕገ-ወጥ ድርጊቶች ሰው ሰራሽ አደጋዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እንዲጨምሩ ማስገደዱን የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታውቋል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን፤ "ሕገ-ወጥ ሰፈራ፣ ያልተቀናጀ የልማት እና የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ፣ ሕገ-ወጥ እርሻ እና አደን እንዲሁም በበጋ ወቅት በሰው ሰራሽ ምክንያት የሚነሱ የሰደድ እሳቶች በፓርኮቹ ህልውና ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅነዋል" ሲሉ ለአሐዱ ሬድዮ ተናግረዋል።

ምክትል ዳይሬክተሩ አክለውም፣ "የአካባቢው ሕብረተሰብ እና አመራሩ የዱር እንስሳት መኖሪያ ቦታዎችን ወደ እርሻ መሬትነት ለመቀየር የሚያደርጉት እንቅስቃሴ የግንዛቤ እጥረት ያለበት እና ለተፈጥሮ ሀብቱ ጥበቃ ተፎካካሪ ስጋት የሆነ ተግባር ነው" ብለዋል።

ባለሥልጣኑ እነዚህን የተደቀኑ አደጋዎች ለመግታት እና የተፈጥሮ ሀብቱን ለመጠበቅ በየደረጃው ከሚገኙ አካላት ጋር የግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎችን መስራት እና የጋራ ጥበቃን ማጠናከር የሚሉ ሁለት ዋና ዋና የመፍትሔ አቅጣጫዎችን ይዞ እየሰራ ይገኛል ተብሏል።

ደኖቹ እና የዱር እንስሳት መኖሪያዎቹ የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም ከፍተኛ አስተዋጽኦ የሚያበረክቱ መሆናቸውን ያስገነዘቡት አቶ ሰለሞን፣ በባሌ ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በአመራሩ እና በሕብረተሰቡ ቅንጅት የተከናወነው የጋራ ጥበቃ ስራ በጥሩ አርአያነት ወደ ሌሎች ፓርኮችም ሊሰፋ እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

በወልደሐዋርያት ዘነበ
 
#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

የተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት አፍሪካን በሚመጥን መልኩ በአስቸኳይ መዋቅራዊ ማሻሻያ እንዲደረግበት ፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀሥላሴ ጥሪ አቀረቡ
#ethiopia | ፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀሥላሴ በኒው ዮርክ በተካሄደው 81ኛው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ላይ በመገኘት የኢትዮጵያን ሀገራዊ የልማት ስኬቶች እና የውጭ ፖሊሲ አቋም የሚያብራራ ንግግር አድርገዋል።

በንግግራቸውም ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በጋራ ደህንነት እና በእውነተኛ እኩልነት ላይ የተመሰረተ ባለብዙ ወገን ግንኙነት እንዲያጠናክር ጥሪ አቅርበዋል።

ኢትዮጵያ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መስራች ሀገር እንደመሆኗ መጠን ለዓለም አቀፍ ሰላምና ትብብር ያላትን ቁርጠኝነት ያረጋገጡት ፕሬዝዳንቱ፣ የድርጅቱ የጸጥታው ምክር ቤት የአፍሪካን ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መልኩ በአስቸኳይ መዋቅራዊ ማሻሻያ ሊደረግበት እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥተዋል።

ከ1 ነጥብ 6 ቢሊዮን በላይ ህዝብ ያላት አፍሪካ በምክር ቤቱ ተገቢውን ውክልና አለማግኘቷ የፍትህ እና የሞራል ጥያቄ መሆኑንም ገልጸዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ የኮፕ 32 ዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ጉባኤን ለማስተናገድ በዝግጅት ላይ መሆኗን የጠቆሙት ፕሬዝዳንቱ፣ የዓለም መሪዎች በስብሰባው ተገኝተው አሻራቸውን እንዲያኖሩ ጥሪ አቅርበዋል።

በሀገሪቱ እስካሁን በተካሄደው የአረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብር 56 ቢሊዮን ችግኞች መተከላቸውን እና ይህም በዓመት 9 ቢሊዮን ቶን ካርቦን የመምጠጥ አቅም ማስገኘቱን አብራርተዋል።

በምግብ ራስን የመቻል ጥረትን በተመለከተ፣ ኢትዮጵያ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከስንዴ አስመጪነት ወጥታ የአፍሪካ ትልቋ የስንዴ አምራች ሀገር መሆን መቻሏንና ይህም አህጉሪቱ ራሷን መመገብ እንደምትችል ማረጋገጫ መሆኑን ተናግረዋል።

በታዳሽ ኃይል ዘርፍም የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ እስከ እ.አ.አ 2030 ድረስ 13 ሺህ ሜጋ ዋት የኃይል ማመንጨት እና የምስራቅ አፍሪካ የኃይል ማዕከል ለመሆን ዝግጁ መሆኗን ገልጸዋል።

የ5 ሚሊዮን ኮደሮች መርሃ ግብር፣ በቅርቡ ስራ የሚጀምረው የሰው ሰራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲ እና በ12 ነጥብ 5 ቢሊዮን ዶላር የሚገነባው አዲሱ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት ለአፍሪካ ነጻ ንግድ ቀጣና መሳካት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚኖራቸው አስረድተዋል።

በአፍሪካ ቀንድ ቀጣናዊ የኢኮኖሚ ትስስርን ለማጠናከር ኢትዮጵያ በትጋት እየሰራች መሆኑን ያነሱት ፕሬዝዳንቱ፣ በአንዳንድ አፍራሽ የውጭ አካላት የሚደረጉ ጣልቃ ገብነቶችን በትዕግስት አልፋ በሀገራዊ እድገቷ ላይ ትኩረት ማድረጓን ገልጸዋል።

የሱዳንን ቀውስ በተመለከተም ዘላቂ መፍትሔ የሚገኘው በራሳቸው በሱዳናውያን ባለቤትነት እና መሪነት በሚካሄድ የሰላም ሂደት ብቻ እንደሆነ አመልክተዋል።

ኢትዮጵያ እያካሄደች ያለችውን ዘላቂ ኢኮኖሚያዊ እድገትና ቀጣናዊ ትስስር እውን ለማድረግ አስተማማኝ እና ዘላቂ የባህር በር ማግኘት አስፈላጊ መሆኑን የገለጹት ፕሬዝዳንቱ፣ ይህንን ፍላጎቷን በሰላማዊ እና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለማሳካት እየሰራች መሆኑን ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የተገኘው መረጃ ያመለክታል።
#ኢትዮጵያ #ዲፕሎማሲ #የጸጥታው_ምክር_ቤት #ታዬ_አጽቀሥላሴ #የተባበሩት_መንግሥታት #የአየር_ንብረት #ሕዳሴ_ግድብ #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa



የተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት አፍሪካን በሚመጥን መልኩ በአስቸኳይ መዋቅራዊ ማሻሻያ እንዲደረግበት ፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀሥላሴ ጥሪ አቀረቡ
#ethiopia | ፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀሥላሴ በኒው ዮርክ በተካሄደው 81ኛው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ላይ በመገኘት የኢትዮጵያን ሀገራዊ የልማት ስኬቶች እና የውጭ ፖሊሲ አቋም የሚያብራራ ንግግር አድርገዋል።

በንግግራቸውም ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በጋራ ደህንነት እና በእውነተኛ እኩልነት ላይ የተመሰረተ ባለብዙ ወገን ግንኙነት እንዲያጠናክር ጥሪ አቅርበዋል።

ኢትዮጵያ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መስራች ሀገር እንደመሆኗ መጠን ለዓለም አቀፍ ሰላምና ትብብር ያላትን ቁርጠኝነት ያረጋገጡት ፕሬዝዳንቱ፣ የድርጅቱ የጸጥታው ምክር ቤት የአፍሪካን ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መልኩ በአስቸኳይ መዋቅራዊ ማሻሻያ ሊደረግበት እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥተዋል።

ከ1 ነጥብ 6 ቢሊዮን በላይ ህዝብ ያላት አፍሪካ በምክር ቤቱ ተገቢውን ውክልና አለማግኘቷ የፍትህ እና የሞራል ጥያቄ መሆኑንም ገልጸዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ የኮፕ 32 ዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ጉባኤን ለማስተናገድ በዝግጅት ላይ መሆኗን የጠቆሙት ፕሬዝዳንቱ፣ የዓለም መሪዎች በስብሰባው ተገኝተው አሻራቸውን እንዲያኖሩ ጥሪ አቅርበዋል።

በሀገሪቱ እስካሁን በተካሄደው የአረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብር 56 ቢሊዮን ችግኞች መተከላቸውን እና ይህም በዓመት 9 ቢሊዮን ቶን ካርቦን የመምጠጥ አቅም ማስገኘቱን አብራርተዋል።

በምግብ ራስን የመቻል ጥረትን በተመለከተ፣ ኢትዮጵያ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከስንዴ አስመጪነት ወጥታ የአፍሪካ ትልቋ የስንዴ አምራች ሀገር መሆን መቻሏንና ይህም አህጉሪቱ ራሷን መመገብ እንደምትችል ማረጋገጫ መሆኑን ተናግረዋል።

በታዳሽ ኃይል ዘርፍም የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ እስከ እ.አ.አ 2030 ድረስ 13 ሺህ ሜጋ ዋት የኃይል ማመንጨት እና የምስራቅ አፍሪካ የኃይል ማዕከል ለመሆን ዝግጁ መሆኗን ገልጸዋል።

የ5 ሚሊዮን ኮደሮች መርሃ ግብር፣ በቅርቡ ስራ የሚጀምረው የሰው ሰራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲ እና በ12 ነጥብ 5 ቢሊዮን ዶላር የሚገነባው አዲሱ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት ለአፍሪካ ነጻ ንግድ ቀጣና መሳካት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚኖራቸው አስረድተዋል።

በአፍሪካ ቀንድ ቀጣናዊ የኢኮኖሚ ትስስርን ለማጠናከር ኢትዮጵያ በትጋት እየሰራች መሆኑን ያነሱት ፕሬዝዳንቱ፣ በአንዳንድ አፍራሽ የውጭ አካላት የሚደረጉ ጣልቃ ገብነቶችን በትዕግስት አልፋ በሀገራዊ እድገቷ ላይ ትኩረት ማድረጓን ገልጸዋል።

የሱዳንን ቀውስ በተመለከተም ዘላቂ መፍትሔ የሚገኘው በራሳቸው በሱዳናውያን ባለቤትነት እና መሪነት በሚካሄድ የሰላም ሂደት ብቻ እንደሆነ አመልክተዋል።

ኢትዮጵያ እያካሄደች ያለችውን ዘላቂ ኢኮኖሚያዊ እድገትና ቀጣናዊ ትስስር እውን ለማድረግ አስተማማኝ እና ዘላቂ የባህር በር ማግኘት አስፈላጊ መሆኑን የገለጹት ፕሬዝዳንቱ፣ ይህንን ፍላጎቷን በሰላማዊ እና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለማሳካት እየሰራች መሆኑን ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የተገኘው መረጃ ያመለክታል።
#ኢትዮጵያ #ዲፕሎማሲ #የጸጥታው_ምክር_ቤት #ታዬ_አጽቀሥላሴ #የተባበሩት_መንግሥታት #የአየር_ንብረት #ሕዳሴ_ግድብ #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የመስከረም ህብረ ቀለማት፤ ከባህላዊ እሴት እስከ ሀገራዊ ማንሰራራት

አዲስ አበባ፣ መስከረም 14፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በተለያዩ ታሪካዊ፣ ባህላዊና ሃይማኖታዊ እሴቶች የተገነባችውና የብዙሃን ማንነቶች መገኛ የሆነችው ኢትዮጵያ በየዓመቱ የምትቀበለው የመስከረም ወር የብሩህ ተስፋ ማብሰሪያ በመሆን በህዝቦቿ ዘንድ ልዩ ቦታ ይይዛል።

ይህ ወቅት የአየር ንብረት መለወጥን ብቻ ሳይሆን፤ ማህበራዊ ውህደትን፣ ይቅር ባይነትን፣ የአብሮነትንና የሀገራዊ አንድነት ትርክት በጉልህ የሚያደምቁ ባህላዊና ሃይማኖታዊ በዓላት መሰብሰቢያ ነው።

ኢትዮጵያውያን ዘመናት ከተሻገሩ ጥንታዊ ባህሎቻቸው መካከል የሰላም፣ የመደጋገፍ እና የግጭት መፍቻ እሴቶቻቸው ቀዳሚውን ስፍራ ይይዛሉ። እነዚህ እሴቶች ማህበራዊ ፍትህንና ሰላምን ለማረጋገጥ የሚረዱ ሀገር በቀል አስተዳደራዊ ጥበቦች ናቸው።

በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በያዘችው የሀገር መንግሥት ግንባታ እና የማንሰራራት ምዕራፍ ውስጥ እነዚህን ነባር ባህላዊ እሴቶች መንከባከብና ማጠናከር ወሳኝ ጉዳይ ነው።

በቅርቡ የተካሄደው ሀገራዊ ምክክር የዚሁ እሴት ነጸብራቅ ሲሆን፤ ከተለያዩ ማህበረሰቦች የተወጣጡ ሀገራዊና ባህላዊ አሰራሮች፣ በህዝቦች መካከል የነበሩ የቆዩ ቅሬታዎችን ለመፍታትና የጋራ መግባባትን ለመፍጠር መንገዱን አቃንተውታል።

እነዚህ የማይደሰሱ የባህል ቅርሶች ለሀገሪቱ የቱሪዝም ዘርፍና ለሀገር በቀል ኢኮኖሚ ማሻሻያ በጽኑ መሰረት ላይ የተተከሉ ዋና ዋና ምሰሶዎች ናቸው።

የቱሪዝም ልማት ነባር እሴቶችን ጥሎ የሚሄድ ሳይሆን፤ ህዝቡ በራሱ ባህላዊ አስተዳደርና እሴቶች እየተጠቀመ ሀገራዊ እድገቱን የሚያፋጥንበት መንገድ ነው።

ኢትዮጵያ ወደተቀመጡት ግዙፍ የልማትና የእድገት ህልሞች ለመጓዝ አስቀድሞ ሰላም፣ መተማመንና የህዝቦች ወንድማማችነት ያስፈልጋታል።

የጋራ ችግሮችን በውይይት የመፍታት ባህል ወደ ፖለቲካው ስርዓት ሲመጣ በዜጎችና በመንግሥት መካከል ያለው መተማመን ይጎለብታል።

ስለሆነም በመስከረም ወር ጎልተው የሚወጡት የመደጋገፍና የመቻቻል እሴቶች፣ የኢትዮጵያን የማንሰራራት ጉዞ እውን ለማድረግ እንዲሁም ማህበራዊና ፖለቲካዊ ፈተናዎችን በአንድነት ለመሻገር ትልቅ አቅም ይሆናሉ።

በዮናስ ጌትነት


የመስከረም ህብረ ቀለማት፤ ከባህላዊ እሴት እስከ ሀገራዊ ማንሰራራት

አዲስ አበባ፣ መስከረም 14፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በተለያዩ ታሪካዊ፣ ባህላዊና ሃይማኖታዊ እሴቶች የተገነባችውና የብዙሃን ማንነቶች መገኛ የሆነችው ኢትዮጵያ በየዓመቱ የምትቀበለው የመስከረም ወር የብሩህ ተስፋ ማብሰሪያ በመሆን በህዝቦቿ ዘንድ ልዩ ቦታ ይይዛል።

ይህ ወቅት የአየር ንብረት መለወጥን ብቻ ሳይሆን፤ ማህበራዊ ውህደትን፣ ይቅር ባይነትን፣ የአብሮነትንና የሀገራዊ አንድነት ትርክት በጉልህ የሚያደምቁ ባህላዊና ሃይማኖታዊ በዓላት መሰብሰቢያ ነው።

ኢትዮጵያውያን ዘመናት ከተሻገሩ ጥንታዊ ባህሎቻቸው መካከል የሰላም፣ የመደጋገፍ እና የግጭት መፍቻ እሴቶቻቸው ቀዳሚውን ስፍራ ይይዛሉ። እነዚህ እሴቶች ማህበራዊ ፍትህንና ሰላምን ለማረጋገጥ የሚረዱ ሀገር በቀል አስተዳደራዊ ጥበቦች ናቸው።

በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በያዘችው የሀገር መንግሥት ግንባታ እና የማንሰራራት ምዕራፍ ውስጥ እነዚህን ነባር ባህላዊ እሴቶች መንከባከብና ማጠናከር ወሳኝ ጉዳይ ነው።

በቅርቡ የተካሄደው ሀገራዊ ምክክር የዚሁ እሴት ነጸብራቅ ሲሆን፤ ከተለያዩ ማህበረሰቦች የተወጣጡ ሀገራዊና ባህላዊ አሰራሮች፣ በህዝቦች መካከል የነበሩ የቆዩ ቅሬታዎችን ለመፍታትና የጋራ መግባባትን ለመፍጠር መንገዱን አቃንተውታል።

እነዚህ የማይደሰሱ የባህል ቅርሶች ለሀገሪቱ የቱሪዝም ዘርፍና ለሀገር በቀል ኢኮኖሚ ማሻሻያ በጽኑ መሰረት ላይ የተተከሉ ዋና ዋና ምሰሶዎች ናቸው።

የቱሪዝም ልማት ነባር እሴቶችን ጥሎ የሚሄድ ሳይሆን፤ ህዝቡ በራሱ ባህላዊ አስተዳደርና እሴቶች እየተጠቀመ ሀገራዊ እድገቱን የሚያፋጥንበት መንገድ ነው።

ኢትዮጵያ ወደተቀመጡት ግዙፍ የልማትና የእድገት ህልሞች ለመጓዝ አስቀድሞ ሰላም፣ መተማመንና የህዝቦች ወንድማማችነት ያስፈልጋታል።

የጋራ ችግሮችን በውይይት የመፍታት ባህል ወደ ፖለቲካው ስርዓት ሲመጣ በዜጎችና በመንግሥት መካከል ያለው መተማመን ይጎለብታል።

ስለሆነም በመስከረም ወር ጎልተው የሚወጡት የመደጋገፍና የመቻቻል እሴቶች፣ የኢትዮጵያን የማንሰራራት ጉዞ እውን ለማድረግ እንዲሁም ማህበራዊና ፖለቲካዊ ፈተናዎችን በአንድነት ለመሻገር ትልቅ አቅም ይሆናሉ።

በዮናስ ጌትነት

ለዓለም ምሳሌ የሆነው የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር

አዲስ አበባ፣ መስከረም 13፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አነሳሽነት በ2011 ዓ.ም የተጀመረው የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር የተፈጥሮ አካባቢን በመንከባከብና የደን ሽፋንን በማሳደግ ተጨባጭ ውጤት አስመዝግቧል፡፡

ዘጋርዲያን በሰራው ዘገባ ኢትዮጵያ በፈረንጆቹ 2030 ወደ 50 ቢሊየን የሚጠጉ ችግኞችን ለመትከል ያቀደችውን ታላቅ ግብና በአጭር ጊዜ ውስጥ 48 ቢሊየን የችግኝ ተከላ ስኬት በስፋት ዳሷል።

ኢትዮጵያ በወሰደችው አዎንታዊ ርምጃ የደን ሽፋኗን ከ15 ነጥብ 5 በመቶ ወደ 23 ነጥብ 6 በመቶ ማሳደግ መቻሏ በዓለም አቀፍ ደረጃ ትልቅ አድናቆትን አትርፎላታል።

ዘጋርዲያን በዘገባው የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ስኬት ምስጢር የመንግሥት ቁርጠኝነት እና የህብረተሰቡ ንቁ ተሳትፎ መሆኑን አጉልቶ አሳይቷል፡፡

ህብረተሰቡ ችግኞችን እንደራሱ ልጅ ተንከባክቦ የማሳደግ ባህል ማዳበሩን በመጥቀስ፤ ይህም ማህበራዊ እሴት እየሆነ መምጣቱ የችግኞችን የመጽደቅ መጠን ከፍ እንዳደረገው ገልጿል።

በተጨማሪም የዓለም አግሮፎረስትሪ ተቋም መረጃ እንደሚያመለክተው፤ የአረንጓዴ ዐሻራ መረሐ ግብር ከ767 ሺህ በላይ ለሚሆኑ ዜጎች በተለይም ለሴቶችና ወጣቶች የሥራ ዕድል ፈጥሯል፡፡

የኢትዮጵያን የችግኝ ማፍያ ጣቢያዎች ቁጥርም ከ40 ሺህ ወደ 121 ሺህ እንዲያድግ አድርጓል።

ይህ በዓለም አቀፍ ደረጃ ትኩረት ያገኘው የአካባቢ ጥበቃ ጥረት ኢትዮጵያ የአየር ንብረት ለውጥን ለመከላከል በሚደረገው ጥረት ውስጥ ግንባር ቀደም ሀገር እንድትሆን አስችሏታል፡፡

ለዚህም መንግሥት ለተራቆቱ መሬቶች መልሶ ማልበስ ከመደበኛ በጀቱ ከ0.5 እስከ 1 በመቶ የሚሆን በጀት መመደቡና የፍራፍሬ ችግኞችን በማስፋፋት የምግብ ዋስትናን ከደን ልማት ጋር ማጣመሩ ተጽዕኖውን አጉልቶታል።

እነዚህን ተጨባጭ የስኬት እውነታዎች መሠረት በማድረግ ኢትዮጵያ የኮፕ 32 ጉባኤን በአዲስ አበባ እንድታስተናግድ መመረጧ የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ያስገኘው ታላቅ ዓለም አቀፍ እውቅና ማረጋገጫ መሆኑን የዘጋርዲያን ዘገባ ያመላክታል።

በአብረሃም አበራ




ለዓለም ምሳሌ የሆነው የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር

አዲስ አበባ፣ መስከረም 13፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አነሳሽነት በ2011 ዓ.ም የተጀመረው የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር የተፈጥሮ አካባቢን በመንከባከብና የደን ሽፋንን በማሳደግ ተጨባጭ ውጤት አስመዝግቧል፡፡

ዘጋርዲያን በሰራው ዘገባ ኢትዮጵያ በፈረንጆቹ 2030 ወደ 50 ቢሊየን የሚጠጉ ችግኞችን ለመትከል ያቀደችውን ታላቅ ግብና በአጭር ጊዜ ውስጥ 48 ቢሊየን የችግኝ ተከላ ስኬት በስፋት ዳሷል።

ኢትዮጵያ በወሰደችው አዎንታዊ ርምጃ የደን ሽፋኗን ከ15 ነጥብ 5 በመቶ ወደ 23 ነጥብ 6 በመቶ ማሳደግ መቻሏ በዓለም አቀፍ ደረጃ ትልቅ አድናቆትን አትርፎላታል።

ዘጋርዲያን በዘገባው የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ስኬት ምስጢር የመንግሥት ቁርጠኝነት እና የህብረተሰቡ ንቁ ተሳትፎ መሆኑን አጉልቶ አሳይቷል፡፡

ህብረተሰቡ ችግኞችን እንደራሱ ልጅ ተንከባክቦ የማሳደግ ባህል ማዳበሩን በመጥቀስ፤ ይህም ማህበራዊ እሴት እየሆነ መምጣቱ የችግኞችን የመጽደቅ መጠን ከፍ እንዳደረገው ገልጿል።

በተጨማሪም የዓለም አግሮፎረስትሪ ተቋም መረጃ እንደሚያመለክተው፤ የአረንጓዴ ዐሻራ መረሐ ግብር ከ767 ሺህ በላይ ለሚሆኑ ዜጎች በተለይም ለሴቶችና ወጣቶች የሥራ ዕድል ፈጥሯል፡፡

የኢትዮጵያን የችግኝ ማፍያ ጣቢያዎች ቁጥርም ከ40 ሺህ ወደ 121 ሺህ እንዲያድግ አድርጓል።

ይህ በዓለም አቀፍ ደረጃ ትኩረት ያገኘው የአካባቢ ጥበቃ ጥረት ኢትዮጵያ የአየር ንብረት ለውጥን ለመከላከል በሚደረገው ጥረት ውስጥ ግንባር ቀደም ሀገር እንድትሆን አስችሏታል፡፡

ለዚህም መንግሥት ለተራቆቱ መሬቶች መልሶ ማልበስ ከመደበኛ በጀቱ ከ0.5 እስከ 1 በመቶ የሚሆን በጀት መመደቡና የፍራፍሬ ችግኞችን በማስፋፋት የምግብ ዋስትናን ከደን ልማት ጋር ማጣመሩ ተጽዕኖውን አጉልቶታል።

እነዚህን ተጨባጭ የስኬት እውነታዎች መሠረት በማድረግ ኢትዮጵያ የኮፕ 32 ጉባኤን በአዲስ አበባ እንድታስተናግድ መመረጧ የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ያስገኘው ታላቅ ዓለም አቀፍ እውቅና ማረጋገጫ መሆኑን የዘጋርዲያን ዘገባ ያመላክታል።

በአብረሃም አበራ

የዓለማችን የሙቀት መጠን በ3.25 ዲግሪ ሴልሺየስ ሊጨምር እንደሚችል አንድ ጥናት አመላከተ፡፡

​አስቸኳይ እና ከፍተኛ የካርቦን ልቀት ቅነሳ ካልተደረገ፣ የዓለማችን የሙቀት መጠን ቀደም ሲል ከተገመተው በላይ በ25 በመቶ ሊጨምር እንደሚችል ተመራማሪዎች አስታውቀዋል።

​በስዊዘርላንድ እና በጀርመን ተመራማሪዎች የተካሄደ አዲስ ጥናት እንደሚያመለክተው፣ አሁን ያሉ የፖሊሲ አቅጣጫዎች በተመሳሳይ ሁኔታ ከቀጠሉ እስከዚህኛው ክፍለ ዘመን ማጠቃለያ ድረስ የዓለማችን የሙቀት መጠን በ3.25 ዲግሪ ሴልሺየስ ሊያድግ ይችላል።

ይህም የስዊዘርላንድን እጅግ አስፊሪ የሚቲዮሮሎጂ ግምት ከእውነት የቀረበ ያደርገዋል። ​በኢ.ቲ.ኤች ዙሪክ እና በሌፕዚግ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች የተካሄደውን ይህን ጥናት ጠቅሶ ስዊስኢንፎ ማክሰኞ ዕለት እንደዘገበው፣ ቀደም ሲል የተደረጉ የካርበን ልቀት እና አየር ንብረት ግምቶች የወደፊቱን የሙቀት መጨመር አነስ አድርገው ገምተውት ሊሆን ይችላል።
 
የጥናቱ ዋና አዘጋጅ ገርጋና ጊዩሌቫ አስቸኳይ እና ከፍተኛ የልቀት ቅነሳ ካልተደረገ የሙቀት መጠኑን ቀደም ሲል ከተጠበቀው በ25 በመቶ ከፍ እንዲል ያደርገዋል ብለዋል። ​ይህ ግኝት በተለይም ከዓለም አቀፉ አማካይ በላይ ፈጣን የሙቀት መጨመር ለሚታይባት ለስዊዘርላንድ የጎላ አንድምታ አለው።

​​ባለፈው ህዳር ወር የተደረጉ ትንበያዎች እንደሚጠቁሙት፣ የ3 ዲግሪ ሴልሺየስ የሙቀት መጠን መጨመር በሚከሰትበት ወቅት በዙሪክ አካባቢ በመደበኛ የበጋ ወቅት የሙቀት መጠኑ ከ30 ዲግሪ ሴልሺየስ በላይ የሚሆንባቸው ቀናት ቁጥር 30 ገደማ ይደርሳል።
 
ተመራማሪዎቹ የትንበያ ስሌታቸውን ያሻሻሉት የተፈጥሮ የአየር ንብረት ልዩነቶችን እና በሳተላይት የተለኩ የመሬት የኃይል አለመመጣጠን መረጃዎችን፣ ማለትም ወደ መሬት የሚገባው የፀሐይ ኃይል እና ወደ ህዋ ተመልሶ የሚፈነጠቀው የሙቀት ልዩነትን ግምት ውስጥ በማስገባት ነው።ጥናቱ በተጨማሪም የሚፈቀደው ከፍተኛ የካርቦን መጠን ቀደም ሲል በነበሩ ሞዴሎች ከተገመተው በአንድ አምስተኛ ያህል አነስተኛ መሆኑን ጠቁሟል።
 
ሰላማዊ ነጋሲ
#ዳጉ_ጆርናል

የዓለም መሪዎች ትልቅ ስጋት እየሆነ በመጣው በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስዙሪያ ሊመክሩ ነው

የዓለም መሪዎች በመካከለኛው ምስራቅ እና በዩክሬን ባሉ ጦርነቶች፣ በ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ላይ እየጨመረ ባለው ስጋት እንዲሁም እየተባባሰ በመጣው የኢኮኖሚ እና የአየር ንብረት ጫናዎች ታጅበው በዚህ ሳምንት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ለመምከር ተሰባስበዋል።

በጦርነት እና በከረረ መከፋፈል ጥላ ስር፣ የዓለም መሪዎች በዚህ ሳምንት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) የተሰበሰቡት ከቁጥጥር ውጪ በሆነ መልኩ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ በሰው ልጆች ላይ አደጋ ሊደቅን ይችላል ከሚል አዲስ ስጋት ጋር ተያይዞ ነው። ይህ በእንዲህ እንዳለ የአየር ንብረት መዛባት እና እየናረ የመጣው የኑሮ ውድነት የመቶ ሚሊዮኖችን ሕይወት ፈታኝ አድርጎታል።

በተመድ ጠቅላላ ጉባኤ ላይ የሚደረገው ዓመታዊ ከፍተኛ የባለስልጣናት ስብሰባ የአንበሳውን ድርሻ የሚይዘው በኢራን፣ ጋዛ፣ ዩክሬን፣ ሱዳን፣ ኮንጎ እና ምያንማር ባሉ ታላላቅ ጦርነቶች ላይ ሲሆን፣ መሪዎቹ እነዚህን ጦርነቶች ለማስቆም ምን ማድረግ ይችላሉ የሚለው ጥያቄ ዋነኛው መነጋገሪያ ይሆናል።

የምድራችንን የወደፊት ዕጣ ፈንታ አደጋ ላይ ከሚጥለው ዓመታዊ የምድር ሙቀት መጨመር፣  ከተዘጉ የመርከብ መስመሮች እና  ከኑሮ ውድነት መጨመር ጋር በተያያዘ መፍትሄ ይሆናል ባሉት ጉዳይ ላይ ይመክራሉ።

የተ.መ.ድ 193 አባል አገራት እና  የጸጥታ ምክር ቤት፣ ቁልፍ ተቋማትን ማሻሻልን ጨምሮ ሰፊ የሆነ የማሻሻያ ፓኬጅ ላይ ተስማምተዋል። በአሜሪካ፣ ሩሲያ፣ ቻይና፣ ብሪታንያ እና ፈረንሳይ ውድቅ የማድረግ መብት ስላላቸው ያልተመጣጠነ ተጽዕኖ አላቸው።

ሰላማዊ ነጋሲ
#ዳጉ_ጆርናል

የ'ኤልኒኖን' ተጽዕኖ ለመቋቋም እና የዱር እንስሳትን ለመታደግ የሚያስችሉ የቅድመ ዝግጅት ስራ እየተከናወነ እንደሆነ ተገለጸ

መስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም.  (አሐዱ ሬዲዮ) የ'ኤልኒኖ' የአየር ንብረት መዛባት በብሔራዊ ፓርኮችና ብርቅዬ የዱር እንስሳት ላይ የሚያደርሰውን አደጋ ለመከላከል የቅድመ ዝግጅት ስራዎች እየተከናወኑ እንደሆነ የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታውቋል።

የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ሰለሞን መኮንን እንደተናገሩት፣ ስራው በዋና ዋና የዱር እንስሳት መጠለያዎች ላይ ትኩረት አድርጎ እየተከናወነ ይገኛል።

ድርጊቱ ከቱሪዝም ዘርፍ የሚገኘው የውጭ ምንዛሬ ገቢ በተፈጥሮ እና ሰው ሰራሽ ተጽዕኖዎች እንዳይቋረጥ ለማድረግ ያለመ መሆኑን ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

በተለይም በበጋ ወቅት በድርቅ በሚጠቁ አካባቢዎች የሚገኙ የዱር እንስሳትን ለመታደግ ሰፊ ዕቅድ ተይዞ ወደ ተግባር ተገብቷል።

በአዋሽ ብሔራዊ ፓርክ በቅርቡ በተዘረጋው የ50 ኪሎ ሜትር አጥር ምክንያት እንስሳቱ ወደ ወንዝ ወርደው ውሃ እንዳያጡ ከቱሪዝም ሚኒስቴር ጋር በመቀናጀት ከወንዙ በቧንቧ ውሃ የመሳብ ስራ እየተከናወነ ነው።

ከፍተኛ የውሃ እጥረት በሚያጋጥምበት የስንቅሌ ቆርኬዎች መጠለያ ከሲዳማ ክልል ጋር በመተባበር የውሃ መስመር በመዘርጋት የውሃ ገንዳዎችን የመስራት ስራ ተጀምሯል ተብሏል።

ባለፈው የድርቅ ወቅት በከፍተኛ ሁኔታ ተጎድቶ በነበረው የቦረና ብሔራዊ ፓርክም ከአጋር ድርጅቶች ጋር በመቀናጀት ተመሳሳይ የውሃ አቅርቦት የማመቻቸት ጥረት እየተደረገ ይገኛል።

የተፈጥሮ ሀብቱን ለመጠበቅ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም በየደረጃው ከሚገኙ የመንግሥት አመራሮች እና ከሕብረተሰቡ ጋር የግንዛቤ ፈጠራ ስራዎች በስፋት እየተከናወኑ እንደሚገኝም አቶ ሰለሞን መኮንን አብራርተዋል።

ወልደሐዋርያት ዘነበ
#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ
ፌስቡክ ገጽ፡- https://web.facebook.com/a...
ቴሌግራም ገጽ፡- https://t.me/ahaduradi

ተመድ ኢትዮጵያ ለምታስተናግደው ኮፕ 32 ጉባኤ ሙሉ ድጋፍ ያደርጋል - አንቶኒዮ ጉተሬዝ
*****************

የኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ታዬ አጽቀ ሥላሴ ከተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝ ጋር በሁለትዮሽና ቀጣናዊ ጉዳዮች ላይ በስፋት ተወያይተዋል።

ሁለቱ ወገኖች በኒውዮርክ እየተካሄደ ከሚገኘው 81ኛው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ጎን ለጎን ባደረጉት በዚህ ውይይት፤ በዋናነት በአፍሪካ ቀንድ ያለውን የሰላምና የደህንነት ሁኔታ እንዲሁም ቀጣናዊ ትስስርን ማጠናከር በሚቻልበት ሁኔታ ላይ መክረዋል።

በውይይቱ ወቅት የተመድ ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝ ኢትዮጵያ በዘላቂ ልማት ዘርፍ እያመዘገበች ያለችውን አበረታች ስኬት ያደነቁ ሲሆን፤ ሀገሪቱ በቅርቡ ለምታስተናግደው ታሪካዊው 32ኛው የዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ጉባኤ ድርጅታቸው አስፈላጊውን ሁለንተናዊ ድጋፍ እንደሚያደርግ አረጋግጠዋል።

ፕሬዚዳንት ታዬ አጽቀ ሥላሴ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባሰፈሩት መልዕክት፤ ከተመድ ዋና ጸሐፊ ጋር ያደረጉት ውይይት በቀጣናው ዘላቂ ሰላምን፣ ደህንነትንና ልማትን ለማረጋገጥ ያለመና የጋራ ትብብርን ወደ ላቀ ደረጃ የሚያሸጋግር መሆኑን ጠቁመዋል።

ሰላም፣ እንደምን አደራችሁ?

የሰው ሰራሽ አስተውሎት፡ ለኢትየጵያ ሁለንተናዊ እድገት መፋጠን

በቀደሙት ጊዜያት ሀገራት የጦርነት አቅምን የሚያጎለብቱ መሳሪያዎችን መታጠቅ የኃይል ምንጫቸው አድርገው የሚቆጥሩት ራስን ማስከበሪያ መንገድ ነበር፡፡

ዛሬ ላይ ግን በኢኮኖሚና በፖለቲካ ዘርፉ ተፅዕኖ መፍጠሪያ እንዲሁም የፉክክር ዋነኛው መንገድ በቴክኖሎጂ የበላይነትን መያዝ ሆኗል፡፡

ዓለም በቴክኖሎጂ እየተራቀቀች በምትገኝበት በዚህ ወቅት ኢትዮጵያ ከዳር ተመልካችነት ወጥታ ወደ ዋና ተጋሪነት ለመቀላቀል የሚያስችል መንገድ ላይ እየተጓዘች ትገኛለች፤ ይህንንም በዘላቂነት ለማስቀጠልና የተሻለ ደረጃ ላይ ለማድረስ በወጣቶች ላይ በተግባር እየተሰራ ነው፡፡

በዚህም የራስን አቅም በራስ ለመገንባትና የራስን ችግር በራስ ለመፍታት የሚያስችል ከአፍሪካ ፈር ቀዳጅ የሆነውን የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት ገንብታ ወጣቶቿ ክህሎታቸውን የሚያዳብሩበትን መንገድ አመቻችታለች፡፡

ኢትዮጵያ በርካታ በግብርናው ዘርፍ የተሰማሩ የሕብረተሰብ ክፍሎች ያሏት እንደመሆኑ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂ የአፈር ለምነትን፣ የአየር ንብረትና የተባይ በሽታዎችን ቀድሞ በመተንበይ ሀገሪቱ በምግብ ሉዓላዊነቷን ለማስከበር የምታደርገውን ጥረት የሚያግዝ ሆኗል፡፡

በሌላ በኩል በጤናው ዘርፍ የሕክምና ምስሎችን የሚተነትኑ፣ የጡት ካንሰር፣ ቲቢ፣ የሳንባ ሕመሞችን የሚለዩ ሶፍትዌሮች ተዘጋጅተዋል፡፡

የሰሌዳ ቁጥር ማሳወቂያ፣ የሰው ፊት ማሳወቂያ፣ በቪዲዮ የሚደረግ የትራፊክ ፍሰት መቆጣጠሪያ እንዲሁም ስማርት ፖሊስ ጣቢያዎች የመሳሰሉት ደህንነትን ከማስጠበቅ አንፃር ቴክኖሎጂውን ተከትለው የመጡ በረከቶች ናቸው፡፡

በኢትዮጵያ የተለያዩ የተቋማት አገልግሎቶች እንዲሁም የትምህርት መርጃዎች የሚሰጡት በውስን ቋንቋዎች እንደመሆኑ ሀገሪቷ ያላትን 130 ሚሊየን በላይ ሕዝብ ያማከሉ ባለመሆናቸው በዚህ ቴክኖሎጂ አማካኝነት ተጨማሪ ቁጥር ያላቸው ቋንቋዎች ወደ መተግበሪያ እንዲጨመሩ በመሆኑ ለዜጎች ቋንቋዎችን ተርጉሞ የመረዳት እድል አሳድጓል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በብሪክስ መሪዎች ጉባዔ ላይ ባደረጉት ንግግር የሰው ሰራሽ አስተውሎት በማደግ ላይ ባሉ ሀገራት የኢኮኖሚና የማኅበራዊ ለውጥን እውን ለማድረግ ወሳኝ መሆኑን አጽንዖት ሰጥተዋል፡፡

በመሆኑም በዚህ ሰዓት ለኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ ቅንጦት ሳይሆን ከልማትና እድገት አንፃር የሚቃኝ መሠረታዊ ከሚባሉት ነገሮች አንዱ ነው፡፡

ኢትዮጵያ በሻንጋይ በተካሄደ ስብሰባ 29 ከሚሆኑ ሀገራት ጋር በመጣመር የዓለም አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ትብብር ድርጅት መስራች አባል በመሆን ተፈራርማለች፡፡ በቻይናና አሜሪካ ካሉ የቴክኖሎጂ ተቋማት ጋር የዳታ ሴንተር ግንባታና የክላውድ መሠረተ ልማት ስምምነቶችንም አድርጋለች፡፡

የዓለም ሀገራት ዛሬ ያሉበት ላይ ለመድረስ ብዙ ጊዜያትን ፈጅተዋል፤ ኢትዮጵያ ግን ያንን ረጅም መንገድ መጓዝ አይጠበቅባትም፤ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ዘመን ላይ በመሆናችን በቀላል መንገድ ለልማት እንድንፈጥን የሚያስችለን ጊዜ ላይ ነን፡፡

ስለሆነም ዘርፉን ይበልጥ ለማዘመን እና የሚሰጠውን ዘርፈ ብዙ ጥቅም ለማሳደግ የተጀመሩ ሥራዎችን በቁርጠኝነት ማጠናከር ይገባል፡፡

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል አብዛኛዎቹ አካባቢዎች በቀጣዩቹ ቀናት እንደሚጨምር በሚጠበቀው የዝናብ ሁኔታ ሳቢያ የኮሌራ ወረርሽኝ ሊከሰት ስለሚችል ጥንቃቄ እንዲደረግ የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አሳሰበ።

በክልሉ “ሁሉም አካባቢዎች” ይህንኑ ሁኔታ ታሳቢ ያደረገ “የመከላከል እና የዝግጁነት ስራ” እንዲጠናከርም ኢንስቲትዩቱ መልዕክት አስተላልፏል።

ተቋሙ የኮሌራ ወረረሽኝ የቅድመ ማስጠንቀቂያ መልዕክቱን ያስተላለፈው፤ በክልሉ ስር ለሚገኙ 12 ዞኖች ጤና መምሪያዎች እንዲሁም ለሶዶ፣ ዲላ እና አርባ ምንጭ ከተሞች በጻፈው ደብዳቤ ነው።

ባለፈው አርብ መስከረም 8፤ 2019 የተጻፈው ይህ ደብዳቤ፤ በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች ከዓመታት በፊት የተከሰተው የኮሌራ ወረርሽኝ፤ “ቀላል የማይባል” ህመም እና ሞት ማስከተሉን አስታውሷል።

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በአሁኑ ወቅት የኮሌራ ወረረሽኝ “በየትኛውም አካባቢ” ያልተከሰተ መሆኑንም የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በደብዳቤው ጠቅሷል።

ሆኖም ለበሽታው መከሰት “ምቹ ሁኔታዎች ሲፈጠር”፤ ወረረሽኙ “ዳግም ሊከሰት የሚችልበት” አጋጣሚዎች እንዳሉ መረጃዎች እንደሚያሳዩ ኢንስቲትዩቱ ጠቁሟል።

ተቋሙ ለዚህ በማስረጃነት ያቀረበው፤ በኢል-ኒኖ የአየር ንብረት ክስተት ምክንያት በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች የዝናብ ሁኔታ እንደሚጨምር የሚቴዎሮሎጂ የትንበያ መረጃዎች ማመልከታቸውን ነው።

Seledadotio
Seledadotio

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል አብዛኛዎቹ አካባቢዎች በቀጣዩቹ ቀናት እንደሚጨምር በሚጠበቀው የዝናብ ሁኔታ ሳቢያ የኮሌራ ወረርሽኝ ሊከሰት ስለሚችል ጥንቃቄ እንዲደረግ የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አሳሰበ።

በክልሉ “ሁሉም አካባቢዎች” ይህንኑ ሁኔታ ታሳቢ ያደረገ “የመከላከል እና የዝግጁነት ስራ” እንዲጠናከርም ኢንስቲትዩቱ መልዕክት አስተላልፏል።ተቋሙ የኮሌራ ወረረሽኝ የቅድመ ማስጠንቀቂያ መልዕክቱን ያስተላለፈው፤ በክልሉ ስር ለሚገኙ 12 ዞኖች ጤና መምሪያዎች እንዲሁም ለሶዶ፣ ዲላ እና አርባ ምንጭ ከተሞች በጻፈው ደብዳቤ ነው።

ባለፈው አርብ መስከረም 8፤ 2019 የተጻፈው ይህ ደብዳቤ፤ በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች ከዓመታት በፊት የተከሰተው የኮሌራ ወረርሽኝ፤ “ቀላል የማይባል” ህመም እና ሞት ማስከተሉን አስታውሷል።በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በአሁኑ ወቅት የኮሌራ ወረረሽኝ “በየትኛውም አካባቢ” ያልተከሰተ መሆኑንም የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በደብዳቤው ጠቅሷል።

ሆኖም ለበሽታው መከሰት “ምቹ ሁኔታዎች ሲፈጠር”፤ ወረረሽኙ “ዳግም ሊከሰት የሚችልበት” አጋጣሚዎች እንዳሉ መረጃዎች እንደሚያሳዩ ኢንስቲትዩቱ ጠቁሟል።ተቋሙ ለዚህ በማስረጃነት ያቀረበው፤ በኢል-ኒኖ የአየር ንብረት ክስተት ምክንያት በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች የዝናብ ሁኔታ እንደሚጨምር የሚቴዎሮሎጂ የትንበያ መረጃዎች ማመልከታቸውን ነው።

Via Ethiopia Insider
@YeneTube FikerAssefa

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ኤልኒኖ ምክንያት የተከሰተው ድርቅ ተባብሶ ከቀጠለ፣ ለቢትኮይን (ክሪፕቶከረንሲ) ማዕድን አውጪዎች የሚሰጠውን የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት ውል ሙሉ በሙሉ ሊያቋርጥ እንደሚችል አስጠነቀቀ።

ድርቁ በሀገሪቱ ዋና ዋና የውሃ ማጠራቀሚያ ግድቦች ላይ ከፍተኛ የውሃ መጠን ቅናሽ በማስከተሉ፣ ተቋሙ ለዳታ ማይኒንግ ኩባንያዎች ያቀርብ የነበረውን ኃይል ቀስ በቀስ በመቀነስ አሁን ላይ ከ98 በመቶ ወደ 23 በመቶ ብቻ ዝቅ ማድረጉን አስታውቋል። የተቋሙ የኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ሞገስ መኮንን እና ዋና ሥራ አስፈጻሚው አቶ አሸብር ባልቻ እንዳረጋገጡት፣ የድርቁ ተጽዕኖ የማያባራ ከሆነ አቅርቦቱን ሙሉ በሙሉ እስከመቁረጥ የሚደርስ እርምጃ ይወሰዳል።

ይህ ቀውስ የኢትዮጵያን የኃይል ፖሊሲ አሳሳቢ የሞራል እና የስትራቴጂ ፈተና ውስጥ መውደቁን ፍንትው አድርጎ አሳይቷል። ግማሽ ያህሉ የሀገሪቱ ህዝብ በጨለማ ውስጥ በሚኖርበት ሁኔታ፣ አንድ ቢትኮይን ለማምረት ብቻ የ15 ሺህ ኢትዮጵያውያን ቤተሰቦችን ዓመታዊ የኤሌክትሪክ ፍጆታ የሚሻሙ የውጭ ኩባንያዎችን በ3.2 የዩኤስ ሳንቲም በሆነ እጅግ ርካሽ ታሪፍ ማስተናገዱ አወዛጋቢ ሆኖ ቆይቷል። ምንም እንኳን እነዚህ ኩባንያዎች ባለፈው በጀት ዓመት 50 ቢሊዮን ብር (የተቋሙን 35 በመቶ አጠቃላይ ገቢ) በማስገኘት ትልቅ የውጭ ምንዛሬ ምንጭ ቢሆኑም፣ ከ90 በመቶ በላይ በዝናብ እና በውሃ ላይ ጥገኛ የሆነው የሀገሪቱ የኃይል አቅርቦት በአየር ንብረት መዛባት በቀላሉ የሚናጋ መሆኑን የአሁኑ ክስተት አጋልጦታል።

የሚያስገርመው ነገር መንግሥት የውጭ ኢንቨስተር የሆኑትን የቢትኮይን አምራቾች ኃይል በከፍተኛ ሁኔታ ቢቀንስም፣ የዲፕሎማሲ እና የንግድ ትስስር የሆነውን ለጎረቤት ሀገራት የሚላከውን የኤሌክትሪክ ኃይል መጠን ግን እንደማይነካ አስታውቋል። የቢትኮይን ኩባንያዎቹ በተፈራረሙት ውል ላይ የአየር ንብረት ለውጥ በሚያመጣው መቆራረጥ መንግሥትን የሚያስቀጣ አንቀጽ ባለመኖሩ፣ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ምንም ዓይነት የገንዘብ ኪሳራ ሳይደርስበት ውሉን የማቋረጥ ሕጋዊ መብት አለው።

በመጪው ጥቅምት ወር በሚደረገው የውሃ መጠን ግምገማ የመጨረሻ ውሳኔ የሚሰጥ ሲሆን፣ የሀገር ውስጥ የቤት ፍጆታዎች፣ የማምረቻ ኢንዱስትሪዎች እና ለጎረቤት ሀገራት የሚላከው ኃይል ከክሪፕቶከረንሲ ትርፍ ፍለጋ ፍጹም ቅድሚያ እንደሚሰጣቸው መንግሥት አስረግጦ ተናግሯል። ይህ እርምጃ በኢትዮጵያ እያደገ የመጣውን የዲጂታል ኢኮኖሚ ኢንቨስትመንት አመኔታ ሊያናጋው እንደሚችል የዘርፉ ተንታኞች ስጋታቸውን እየገለጹ ይገኛሉ።

የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ልዑክ ዝግጅቱን አጠናቆ ለሜዳሊያ ፍልሚያ ዝግጁ ሆኗል

(መሐሪ ነጋሽ — ከኮፐንሀገን፣ ዴንማርክ)
#ethiopia | የዓለም አትሌቲክስ የጎዳና ላይ ሩጫ ሻምፒዮና ነገ ቅዳሜ መስከረም 9/2019 ዓ.ም. በዴንማርክ ዋና ከተማ ኮፐንሀገን በድምቀት ይጀመራል።

በሻምፒዮናው የሚሳተፈው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ልዑክ ቡድንም ኮፐንሀገን በመግባት የመጨረሻ የዝግጅት ሂደቱን አጠናቋል። አትሌቶቻችንም የሀገራቸውን ስምና ባንዲራ ከፍ ለማድረግ በትጋትና በተስፋ የውድድሩን መድረክ ለመጋፈጥ ዝግጁ ሆነዋል።

ኢትዮጵያውያን በ1 ማይልና 5 ኪሎ ሜትር ውድድሮች

በነገው የውድድር መርሃ ግብር በሴቶች 1 ማይል ውድድር ፍሬወይኒ ሀይሉ እና ብርቄ ሐየሎም ኢትዮጵያን ይወክላሉ። ውድድሩም 5፡10 ላይ ይጀምራል።

ከሰዓት በኋላ በሚካሄደው የሴቶች 5 ኪሎ ሜትር ኤሊት ውድድር ደግሞ በቅርቡ በዓለም አልቲሜት ሻምፒዮና ድል ያስመዘገበችው ልቅና አምባው እና አለሺኝ ባወቀ ይሳተፋሉ። የሴቶች 5 ኪሎ ሜትር ኤሊት ውድድር 09፡10 ላይ ይጀምራል።

በወንዶች 5 ኪሎ ሜትር ውድድር ደግሞ አዲሱ ይሁኔ እና መዝገቡ ስሜ ኢትዮጵያን ይወክላሉ። የወንዶች ኤሊት ውድድር 09፡40 ላይ ይጀምራል።

ኮፐንሀገን — ትልቅ የዓለም ሩጫ መድረክ

በሻምፒዮናው ከ85 የዓለም አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች የተውጣጡ 496 ኤሊት አትሌቶች ለመሳተፍ ተመዝግበዋል። ከእነዚህም 270 ወንዶች እና 226 ሴቶች ናቸው።

ከኤሊት አትሌቶቹ በተጨማሪ በተለያዩ የጎዳና ላይ ሩጫዎች በአጠቃላይ 65,000 ሯጮች በኮፐንሀገን ጎዳናዎች ላይ እንደሚሳተፉ ተገልጿል። ይህም ዝግጅቱን ከአንድ የሻምፒዮና ውድድር ባሻገር ወደ ትልቅ የሩጫ በዓል ይቀይረዋል።

ኮፐንሀገን — ታሪክ፣ ባህልና ስፖርት የተገናኙባት ከተማ

ኮፐንሀገን የዴንማርክ ዋና ከተማ ስትሆን፣ በታሪክ፣ በባህል፣ በዘመናዊ ኑሮና በስፖርት የምትታወቅ ከተማ ናት።

በዚህ የዓለም ሻምፒዮና ደግሞ ከተማዋ የዓለም ሯጮችን፣ የተለያዩ ሀገራት ልዑካንን፣ ጋዜጠኞችንና የስፖርት ሚዲያ ባለሙያዎችን አስተናግዳለች።

የኮፐንሀገን የመስከረም አየር ንብረት

መስከረም በኮፐንሀገን የመኸር ወቅት መጀመሪያ ሲሆን፣ የወሩ አማካይ ሙቀት ወደ 15°C ይጠጋል። በዴንማርክ የሜትሮሎጂ ተቋም የ1991–2020 የአየር ንብረት መደበኛ መረጃ መሠረት የመስከረም አማካይ ሙቀት 13.6°C ነው።

ዓለም የሚከታተለው የአትሌቲክስ መድረክ

የኮፐንሀገን ሻምፒዮና አትሌቶችን ብቻ ሳይሆን የስፖርት ሚዲያዎችን፣ ጋዜጠኞችን፣ ፎቶግራፈሮችን እና የዲጂታል ይዘት ፈጣሪዎችንም በአንድ ትልቅ የስፖርት መድረክ አሰባስቧል።

ውድድሩ በዓለም ዙሪያ በተለያዩ የስርጭት አጋሮች እና በዲጂታል መድረኮች የሚከታተል ሲሆን፣ ከዚህ ትልቅ የዓለም መድረክ የኢትዮጵያ አትሌቶች የሚያሳዩት ብቃት በአትሌቲክስ ደጋፊዎች ዘንድ በትኩረት ይጠበቃል።

የኢትዮጵያ ቡድን ዝግጅቱን አጠናቋል፤ ቀጣዩ ፈተና የውድድሩ መድረክ ነው። ለኢትዮጵያ አትሌቶቻችን መልካም ዕድል!

ኢጋድ በቀጣናው ሀገራት የማይበገር ኢኮኖሚ መገንባት ቀዳሚ መርሄ ነው አለ

አዲስ አበባ ፤ መስከረም 7፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የምሥራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት ባለስልጣን (ኢጋድ) በቀጣናው ሀገራት የምግብ ዋስትናን በማረጋገጥ የማይበገር ኢኮኖሚ መገንባት ቀዳሚ መርሁ ነው አሉ ዋና ጸሐፊ ወርቅነህ ገበየሁ (ዶ/ር)፡፡

የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖን በመቋቋም የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥ የቀጣናው ሀገራት ወሳኝ የትብብር ማዕከል መሆን እንዳለበት ዋና ጸሐፊው ገልጸዋል።

ኢጋድ በፈረንጆቹ አቆጣጠር እስከ 2035 የሚተገብረውን የቀጣናው የግብርና ምርትና የምግብ ሥርዓት ኢንቨስትመንት ዕቅድ እና የኢጋድ ቀጣና የግብርና ዘር ፖሊሲ የባለሙያዎች ግምገማ አድርጓል።

በዚህ ወቅት ዋና ጸሐፊው በቀጣናው ሊከሰቱ የሚችሉ አደጋዎችን ለመከላከል በትብብር መቆም የሚያስፈልግበት ወቅት መሆኑን አንስተዋል።

የተቋሙ የ10 ዓመት የግብርና ምርትና የምግብ ሥርዓት ኢንቨስትመንት ዕቅድ በቀጣናው ዘላቂና አይበገሬ የምግብ ሥርዓት መገንባት ያስችላል ብለዋል።

የኢጋድ ቀጣናዊ የግብርና ዘር ፖሊሲም የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖን የሚቋቋም ዘላቂ ኢኮኖሚ ማንበር እንደሚያስችል ገልጸዋል።

ዋና ጸኃፊው በአፍሪካ አህጉራዊ ሽግግር ለመፍጠር የኢጋድ ኢኒሼቲቮች ጉልህ አበርክቶ እንዳላቸው ገልጸው ከዚህ ባሻገር የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖን በመቋቋም የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የቀጣናው ሀገራት በትብብር መሥራት እንዳለባቸውም ማስገንዘባቸውን ኢዜአ ዘግቧል፡፡

የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ የባለብዙ ወገን የዲፕሎማሲ ድል ያገኘችበት ነው - ምሁራን

አዲስ አበባ፣ መስከረም 6፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በህንድ ኒው ዴልሂ የተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ የባለብዙ ወገን የዲፕሎማሲ ድል ያገኘችበት መድረክ ነው አሉ የፖለቲካ ሳይንስ እና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ምሁራን፡፡

በውጭ ጉዳይ ኢንስቲትዩት የባለብዙ ወገን ጉዳዮች ተመራማሪ አዲስ አለማሁ ለፋና ዲጂታል እንደገለጹት÷ ጉባኤው ሲጠናቀቅ በወጣው የጋራ መግለጫ ኢትዮጵያ ሶስት ስትራቴጂክ ድጋፎችን አግኝታለች፡፡

የመጀመሪያው ኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅትን ለመቀላቀል እያደረገች ያለውን ጥረትና የድርድር ሂደት የብሪክስ አባል ሀገራት ለመደገፍ መስማማታቸው እንደሆነ ጠቅሰው፤ ይህ ድጋፍ ትልቅ ድል መሆኑን አንስተዋል፡፡

ሌላው ጉዳይ ኢትዮጵያ የአፍሪካ ሕብረትን ሙሉ ድጋፍ አግኝታ በዓለም አቀፉ የሲቪል አቪዬሽን ድርጅት ምክር ቤት ተጨማሪ መቀመጫ ለማግኘት የምታደርገውን ብቸኛ የአፍሪካ እጩነት ብሪክስ በሙሉ ድምፅ የደገፈበት ውሳኔው መሆኑን ገልጸዋል።

ኢትዮጵያ 32ኛውን የተባበሩት መንግሥታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP32) በአዲስ አበባ ለማስተናገድ የምታደርገውን ዝግጅት ብሪክስ ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፍ መግለፁ ሌላኛው ስኬት መሆኑን አብራርተዋል፡፡

በውጭ ጉዳይ ኢንስትቲዩት የብሪክስ ተወካይ እና ተመራማሪ ሀይማኖት እሸቱ (ዶ/ር) በበኩላቸው÷ የብሪክስ መድረክ ኢትዮጵያ ብሔራዊ እና ቀጣናዊ ፍላጎቶቿን ያንፀባረቀችበት መድረክ እንደሆነ አንስተዋል፡፡

ይህም ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የፖለቲካና የፋይናንስ ውሳኔዎች ላይ የራሷን እና የአፍሪካን ጥቅም በተሻለ ተፅዕኖ ፈጣሪነት እንድታንጸባርቅ እና የባለብዙ ወገን ሥርዓትን እንድታጠናክር ይረዳታል ነው ያሉት።

መድረኩ የውጭ ግንኙነት አማራጮቿን ለማስፋትና ስልታዊ ሚዛኗን ለመጠበቅ እንደሚያስችላት አብራርተዋል፡፡

በተጨማሪም 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ የደቡብ-ደቡብ ትብብርን እንድታጠናክር እና የአፍሪካ ድምፅ እና መሪነቷን እንድታሳድግ እንዲሁም በኢኮኖሚው ዘርፍ የንግድ ትስስር እና የገበያ አማራጯን እንድታሰፋ አስችሏታል ብለዋል፡፡

በሚኪያስ አየለ

የመደመር እሳቤ ያበበበት ታሪካዊ ዲፕሎማሲ ኢትዮጵያ በብሪክስ ፕላስ እና አዲሱ የጂኦፖለቲካ አሻራ
*************************

ኢትዮጵያ በ1923 ዓ.ም የመንግሥታት ማህበር (League of Nations) አባል ለመሆን ያደረገችው እልህ አስጨራሽ ጥረት፣ በመቀጠልም የተባበሩት መንግሥታት ድርጅትና የአፍሪካ አንድነት ድርጅት መስራችና አንጋፋ ሀገር በመሆን ያስመዘገበችው ደማቅ ታሪክ የዲፕሎማሲዋ መሰረት ነው።

ዛሬ በዚህ ምዕተ ዓመት ደግሞ ታሪካዊ ቀጣይነቱን ያረጋገጠ ሌላ ታላቅ ዲፕሎማሲያዊ አሻራን ማሳረፍ ተችሏል።

ከታኅሣሥ 23 ቀን 2016 ዓ.ም ጀምሮ ኢትዮጵያ የብሪክስ ፕላስ ሙሉ አባል በመሆን የዓለም አቀፉ የፖለቲካና ኢኮኖሚ ዋና ተዋናይነቷን አረጋግጣለች።

ይህ ታላቅ ስኬት በአጋጣሚ የተገኘ ሳይሆን የኢትዮጵያ መንግሥት በተለይም የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ፉክክር እና ትብብርን በሚያስታርቀው የመደመር እሳቤ የተገበረው የላቀ የመሪነት ዲፕሎማሲ ፍሬ ነው።

አካሄዱ ወዳጅ እና ጠላት ከሚል ጠባብ ፍረጃ የተላቀቀ፣ አጋርነትን ማብዛት ላይ ያተኮረ እና የሀገራችንን ሉዓላዊነት በጽኑ መሰረት ላይ ያቆመ ነው።

ከ40 በላይ ሀገራት አባል ለመሆን ወረፋ በያዙበት በዚህ መድረክ ኢትዮጵያ ቀዳሚ መሆኗ የዲፕሎማሲ ክብደቷን ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

የብሪክስ መሪዎች የኢትዮጵያን ታላቅ ህልምና ስትራቴጂካዊ ቦታ ተረድተው አባል እንድትሆን የመረጡበት ቁልፍ ምክንያቶች በርካታ ናቸው።

ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ ለቀይ ባህር እና ዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች ቅርብ በመሆኗ የብሪክስ ሀገራት በቀጣናው ያላቸውን ተፅእኖ ለማስፋት ምቹ መድረክ ትሆናቸዋለች።

በተጨማሪም ሰፊ የገበያ እድል እና የሰው ኃይል ባለቤት መሆኗ፣ የአፍሪካ የዲፕሎማሲ ማዕከልነቷ፣ ከነባሮቹ አባላት (ቻይና፣ ሩሲያ፣ ህንድ፣ ብራዚል እና ደቡብ አፍሪካ) ጋር ያላት ጠንካራ የሁለትዮሽ አጋርነት እና የባለብዙ ዋልታ (Multipolar) ዓለም ራዕይ በጥቂቱ ተጠቃሽ ናቸው።

ገለልተኛ የውጭ ፖሊሲ የምትከተለው ኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ የፋይናንስና ፖለቲካ ተቋማት ፍትሃዊ መሆን አለባቸው ብላ የምታምነው ጽኑ አቋም ከብሪክስ መሠረታዊ ራዕይ ጋር ሙሉ በሙሉ ይጣጣማል።

ይህ አባልነት የረጅም ጊዜ ስትራቴጂካዊ ፍላጎታችንን ያማከለ ከመሆኑም በላይ በቀጣናችን ተፎካካሪዎቻችን ሊፈጥሩ የሚችሉትን የወደፊት መሰናክል አስቀድሞ በብልሃት ያመከነ ዲፕሎማሲያዊ ብስለት ነው።

አሁን ባለው ተጨባጭ ሁኔታ አስራ አንዱ የብሪክስ አባል ሀገራት የዓለማችንን 49 በመቶ የህዝብ ቁጥር፣ 36 በመቶ የቆዳ ስፋት፣ 40 በመቶ የዓለም አቀፍ ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) እና 23 በመቶ የሚሆነውን የዓለም አቀፍ ንግድ ይወክላሉ።

ከምዕራባውያኑ የቡድን ሰባት (G7) ስብስብ ጋር ሲነጻጸር የብሪክስ ፕላስ የበላይነት እጅግ አስገራሚ ነው። የብሪክስ ፕላስ ኢኮኖሚ 88 ትሪሊየን ዶላር ወይም የዓለማችንን 45 በመቶ ሲሸፍን፣ የጂ-7 ሀገራት ግን 62 ትሪሊየን ዶላር ወይም 31 በመቶ ላይ ይገኛል።

ከህዝብ ብዛት አንጻር ብሪክስ ፕላስ ከ3.3 ቢሊየን በላይ ህዝብ (ከዓለም አጠቃላይ ህዝብ ግማሹን) ሲያቅፍ፣ ጂ-7 ግን 800 ሚሊየን ህዝብ ብቻ አለው። ከ40 በመቶ በላይ የሚሆነው የዓለም ነዳጅ እና ዋና ዋና የንግድ ማዕከላትም በዚሁ ስብስብ እጅ ይገኛሉ።

በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ 37 በመቶ የውጪ ንግድ እንቅስቃሴ የሚከናወነው ከብሪክስ ሀገራት ከነበሩትና አዳዲስ አባላት ከሆኑት እንደ ቻይና፣ ህንድ፣ ሳውዲ አረቢያ እና ኢንዶኔዥያ ጋር ነው።

አባልነቱ ብሪክስ ፔይ (BRICS Pay) በተባለው አዲስ የክፍያ ስርአት እና በሀገር ውስጥ ገንዘብ የመገበያየት እድልን በመክፈት የውጪ ምንዛሬ እጥረታችንን ለመቅረፍ ትልቅ በር ይከፍታል።

በተጨማሪም 100 ቢሊየን ዶላር ካፒታል ያለው አዲሱ የልማት ባንክ (New Development Bank) ከምዕራባውያን የፖለቲካ ቅድመ ሁኔታ ነጻ የሆነ አማራጭ የልማት ፋይናንስ ምንጭ ሆኖ ያገለግላል።

ኢትዮጵያ በቅርቡ ያደረገችው የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ ከዚህ አባልነት ጋር ሲቀናጅ ከፍተኛ የኢንቨስትመንት ፍሰት እና የቴክኖሎጂ ሽግግር እንደሚያመጣ የታመነበት ተስፋ ነው።

"ለጽናት፣ ለፈጠራ፣ ለትብብር እና ለዘላቂነት" በሚል መሪ ሀሳብ በሚካሄደው 18ኛው የብሪክስ መሪዎች ጉባኤ ላይ ሀገራችን በዓለም አቀፍ የንግድና የአየር ንብረት ድርድር ላይ ድምጿን ከፍ አድርጋ ፍትሃዊ ተጠቃሚነቷን አረጋግጣበታለች።

የብሪክስ ፕላስ ማዕበል የዓለማችንን የጂኦፖለቲካ እና ኢኮኖሚ ትርክት እየቀየረ ባለበት በዚህ ወቅት ኢትዮጵያ የታሪካዊ ሽግግሩ ተመልካች ሳይሆን ዋና ተዋናይ መሆን ችላለች።

መንግሥት በመደመር እሳቤ አጋር በማብዛት እና ብሄራዊ ጥቅምን በማስቀደም ያረጋገጠው ይህ የዲፕሎማሲ ስኬት መላው ኢትዮጵያዊ የሚኮራበት እና የሚደግፈው የጋራ ድል ነው።

በሜሮን ንብረት
#ethiopia #ebc #bricsplus #medemer #ethiopiandiplomacy #geopolitics

ኢትዮጵያ የዳበረ የዲፕሎማሲ ልምዷ በብሪክስ ውስጥ ያላትን ሚና ለማሳደግ ወሳኝ ነው - የፖለቲካ ሳይንስ ምሁር

አዲስ አበባ፣ መስከረም 5፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የዳበረ የዲፕሎማሲ ልምድና ታሪኳ በብሪክስ ውስጥ የሚኖራትን ሚና ከአጀንዳ ሰጪነት ወደ መሪነት ከፍ ለማድረግ ወሳኝ ነው አሉ የፖለቲካ ሳይንስ መምህሩ ሙሉዓለም ኃይለማርያም፡፡

ታሪክ፣ ፈጣን ኢኮኖሚ እና ትልቅ የህዝብ ቁጥር አንጻር ከአጀንዳ ሰጭነት ወደ መሪነት ለማደግ አስቻይ ሁኔታዎች አሉ ነው ያሉት፡፡

በዋቻሞ ዩንቨርስቲ የፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት መምህሩ አቶ ሙሉዓለም ለፋና ዲጂታል እንዳሉት፤ ኢትዮጵያ በብሪክስ ውስጥ ሚናዋ ከተሳታፊነት ወደ አጀንዳ ሰጪነት አድጓል፡፡

ኢትዮጵያ በጠንካራ ዲፕሎማሲ ስራ በ2016 ዓ.ም የብሪክስ አባል መሆኗንና ባለፉት ሁለት ዓመታት ተሳትፎ ላይ ያተኮረ እንደነበር አስታውሰው፤ ነገር ግን በዘንድሮው የመሪዎች ጉባዔ ሚናዋ ወደ አጀንዳ ሰጭነት ማደጉን አብራርተዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በሕንድ ኒው ዴልሂ ከተማ ለሁለት ቀናት በተካሄደው በዚህ ጉባኤ ላይ የኢትዮጵያን ልምድና የደቡብ ክፍለ ዓለምን የተመለከቱ ቁልፍ ጉዳዮችን አቅርበዋል፡፡

ለአብነትም የኢትዮጵያን የአረንጓዴ አሻራ መርሐ ግብር፣ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ ትግበራ እንዲሁም የኢትዮጵያን የባህር በር ጥያቄ በተመለከተ የሰጡት ማብራሪያ ተጠቃሽ ነው፡፡

ለደቡብ ክፍለ ዓለም አማራጭ የፋይናንስ ምንጭ፣ የዓለም ሰላምና ፀጥታ፣ የዕዳ ሽግሽግ፣ በዓለም አቀፍ የባለብዙ ወገን ተቋማት ተገቢ ውክልና ማግኘትን፣ የአየር ንብረት ጉባኤን የተመለከቱ ጉዳዮችን አንስተዋል፡፡

ኢትዮጵያ በቀጣይ በብሪክስ ውስጥ ሚናዋ ወደ መሪነት ከፍ እንደሚል ገልጸው፤ ለዚህም የዳበረ የዲፕሎማሲ ልምድ ታሪኳ፣ ፈጣን ኢኮኖሚና ያላት የሕዝብ ቁጥር አስቻይ ሁኔታዎች መሆናቸውን አስረድተዋል፡፡

ኢትዮጵያ በጉባኤው ላይ ያደረገችው ንቁ ተሳትፎ በአፍሪካ ህብረትና በተባበሩት መንግስታት የነበራትን የመስራችነት ተሳትፎ ጨምሮ የዲፕሎማሲ መሪነት ሚናዋን በብሪክስም አጠናክራ መቀጠሏን የሚጠቁም ነው ብለዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከጉባኤው ጎን ለጎን ከሩሲያ፣ ሕንድ፣ ቻይና፣ ኢራን፣ የተባበሩት አረብ ኢሚሬቶችና ሌሎች የስብስቡ አባልና አጋር ሀገራት መሪዎች ጋር በበርካታ የጋራ ጉዳዮች ዙሪያ ተወያይተዋል፡፡

እንደ ብሪክስ ያሉ መድረኮች ሀገራቱ የጋራ ፍላጎቶቻቸውን ለብቻ የሚወያዩበት እድል የሚፈጥር መሆኑን ጠቁመው፤ የሁለትዮሽ ግንኙነቶችን ለማሳደግ መነሻ የሆኑ ጉዳዮች የሚነሱበትና መሰረት የሚጣልበት ነው ብለዋል፡፡

በተጨማሪም ሀገራቱ ወደፊት የሁለትዮሽና የባለ ብዙ ወገን አማራጮችን በመጠቀም ጥቅሞቻቸውን የሚያስከብሩባቸው ዕድሎችን ለመፍጠር ያስችላል ነው ያሉት፡፡

የኒው ደልሂው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ኢትዮጵያ ከተሳትፎ ወደ አጀንዳ ሰጪነት የተሸጋገረችበትና ስኬቶቿን ያጋራችበት ውጤታማ መድረክ ሆኖ ተጠናቅቋል፡፡

በቴዎድሮስ ሣህለ

የኢትዮጵያን አትክልትና ፍራፍሬ ልማት በታዳሽ ኃይል የሚያበለጽገው አዲሱ ፕሮግራም ተበሰረ
#ethiopia | ​በኢትዮጵያ የአትክልትና ፍራፍሬ (ሆርቲካልቸር) ሴክተርን በዘላቂነት እና በአየር ንብረት ለውጥ በሚቋቋም መንገድ ለማሳደግ ያለመው "ሆርቲ-ላይፍ ግሪን ግሮውዝ" የተሰኘ አዲስ ፕሮግራም በአዲስ አበባ በይፋ ተጀመረ።

ዓለም አቀፉ የልማት ድርጅት ኤስ.ኤን.ቪ (SNV) ከአውሮፓ ህብረት እና ከኔዘርላንድስ ኤምባሲ በተገኘ የፋይናንስ ድጋፍ ይፋ ያደረገው ይህ ፕሮግራም በአገሪቱ በሚገኙ ሰባት ክልሎች ውስጥ የሚተገበር ሲሆን የአነስተኛ አርሶ አደሮችን ሕይወት ለመለወጥ ትልቅ ተስፋ ጥሏል።

​ከፈረንሳይኞቹ 2016 ጀምሮ ሲተገበር የቆየውን የሆርቲ-ላይፍ ስኬቶች መሠረት በማድረግ የተነደፈው ይህ አዲስ ምዕራፍ በተለይም ታዳሽ ኃይልን ለግብርና ምርታማነት የማዋል (PURE) ስልት ላይ ትኩረት አድርጎ ይሠራል።

በዚህም አርሶ አደሮች በፀሐይ ኃይል የሚሠሩ የመስኖ ሥርዓቶችን፣ የፀሐይ ኃይል ማቀዝቀዣዎችን፣ የማድረቂያ ቴክኖሎጂዎችን እና የባዮዳይጀስተር አጠቃቀምን እንዲያስፋፉ ይደረጋል።

እነዚህ ዘመናዊ አቀራረቦች ምርታማነትን ከመጨመር ባለፈ ከምርት ስብሰባ በኋላ የሚባክነውን የሰብል መጠን በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚቀንሱ እና የውኃ አጠቃቀምን ውጤታማ እንደሚያደርጉ ተገልጻል።

​በይፋዊ የማስጀመሪያ ሥነ-ሥርዓቱ ላይ እንደተገለጸው የአትክልትና ፍራፍሬ ክፍለ-ኢኮኖሚ ለኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እድገት የሥራ ዕድል ፈጠራ እና የምግብ ዋስትና ማረጋገጥ ወሳኝ ሚና ይጫወታል።

የኤስ.ኤን.ቪ ተወካዮች እንደገለጹት፣ አዲሱ ፕሮግራም ከአርሶ አደሮች፣ ከግል ባለሀብቶች፣ ከፋይናንስ ተቋማት እና ከመንግሥት አካላት ጋር በቅንጅት በመሥራት አዳዲስ የገበያ ትስስሮችን ይፈጥራል። ይህ ቅንጅታዊ አቀራረብ አርሶ አደሮች የቴክኖሎጂና የፋይናንስ አገልግሎቶችን በቀላሉ እንዲያገኙ ከማስቻሉም በላይ የአካባቢ ጥበቃን እና ዘላቂ የግብርና ልማትን ያረጋግጣል።

​በመጨረሻም ፕሮግራሙ በሰብሎች ጥራትና መጠን ላይ የሚታይ ለውጥ በማምጣት የአነስተኛ አርሶ አደሮችን ገቢ ያሳድጋል ተብሎ ይጠበቃል።

ተፈጥሮአዊ ሀብቶችን በአግባቡ በመጠቀም እና የታዳሽ ኃይል ቴክኖሎጂዎችን በማስፋፋት ኢትዮጵያ የጀመረችውን የግብርና ትራንስፎርሜሽን እና የአየር ንብረት ለውጥን የመቋቋም አቅም ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር ፕሮግራሙ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚያበረክት ታምኖበታል።

በተጨማሪም በግብርና ሚኒስቴር ሚኒስትር አማካሪው በፕ/ር አሊ የተመራ የባለድርሻ አካላት ፓናል ውይይት ተካሂዷል።

📸 ከበደ መክብብ

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

ኢትዮጵያ ከብሪክስ መሪዎች ድጋፍ ያገኘችባቸው አንኳር ጉዳዮች
**************

✅ የዓለም ንግድ ድርጅት አባል እንድትሆን

✅ የአፍሪካ ኅብረት ብቸኛ ዕጩ በመሆን በዓለም አቀፍ የሲቪል አቪዬሽን ድርጅት (ICAO) ምክር ቤት ተጨማሪ መቀመጫ እንድታገኝ

✅ የዓለም አቀፉን የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP32) ፕሬዚዳንትነትን እንድትይዝ ሙሉ ድጋፍ ሰጥተዋል።
#ethiopia #ebc #brics #wto #icao #cop32

የበካይ ጋዝ ልቀት ፍተሻ ከተደረገላቸው 410 የሕዝብ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎች መካከል 47% ያህሉ ከደረጃ በታች መሆናቸው ተገለጸ

👉 የተሽከርካሪዎች በካይ ጋዝ ልቀት መጠን ልኬት ከቦሎ ምርመራ ጋር ይካሄዳል ተብሏል።

በአዲስ አበባ ከተማ ድንገተኛ የበካይ ጋዝ ልቀት ፍተሻ ከተደረገላቸው 410 የሕዝብ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎች መካከል 47% የሚሆኑት የተቀመጠውን ደረጃ አለማሟላታቸውን የአዲስ አበባ ትራንስፖርት ቢሮ ለአሐዱ አስታውቋል።

የቢሮው የሞተር አልባ ትራንስፖርት ማስፋፊያ ዳይሬክተር አቶ ግርማ ሳሙኤል ለአሐዱ ሬድዮ እንደተናገሩት፣ ድንገተኛ ፍተሻው በአጠቃላይ 787 የሕዝብና የአየር መንገድ ተሽከርካሪዎች ላይ ተካሂዷል።

ከተለኩት የሕዝብ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎች መካከል የበካይ ጋዝ ልቀት አነስትኛ መስፈርትን አሟልተው ያለፉት 53% ያህሉ ብቻ እንደሆኑ ገልጸዋል።

የበካይ ጋዝ ልኬቱ በተሽከርካሪዎች ጭስ መውጫ በኩል በቀጥታ እና ከከባቢ አየር ላይ የሚደረግ እንደሆነ አቶ ግርማ አብራርተዋል።

በጭስ መውጫ በኩል የሚደረገው ፍተሻ እንደ ተሽከርካሪዎቹ ሞዴል ዓይነት ታሳቢ ተደርጎ በተቀመጠው ደረጃ መሠረት ይከናወናል ተብሏል።

በመመሪያው መሠረት በፍተሻው የወደቀ ወይም ከደረጃ በታች የሆነ ተሽከርካሪ በ15 ቀን ውስጥ እንዲያስተካክል መመሪያ እንደሚተላለፍለት ተጠቅሷል።

በተሰጠው ጊዜ ካላስተካከለ የ15 ቀን እግድ የሚጣልበት ሲሆን፣ አሁንም ካላስተካከለ እስከ ሦስት ወር ይታገዳል። በዚህ ጊዜ ውስጥ አስተካክሎ ካልቀረበ ደግሞ ሙሉ በሙሉ ወደ መንገድ እንዳይወጣ ይከለከላል።

በሌላ በኩል የአዲስ አበባ አካባቢ ጥበቃ ባለሥልጣን የአየር ንብረት ለውጥ እና አማራጭ ኢነርጂ ቴክኖሎጂ ዳይሬክተር አቶ ሰይድ አብደላ፣ ተሽከርካሪዎች ዓመታዊ የቦሎ ዕድሳት ሲያደርጉ የጭስ መጠን ምርመራ እየተደረገ መሆኑን ገልጸዋል።

ከዚህ ቀደም የቴክኒክ ደኅንነት ብቻ ይመረመር እንደነበር ያስታወሱት አቶ ሰይድ፣ አሁን የበካይ ጭስ መጠኑ ተለክቶ ከደረጃ በታች ከሆነ ቦሎ እንደማይሰጥ አስገንዝበዋል።

ተሽከርካሪዎች የበካይ ጭስ መጠናቸውን በጥገና አስተካክለው ቦሎ ከተሰጣቸው በኋላም የክትትል ሥራው እንደሚቀጥል አብራርተዋል።
#አሐዱ

በብሪክስ በጽኑ ድጋፍ ያገኘው የኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅት አባልነት ሒደትና ሌሎች ስኬቶች

አዲስ አበባ፣ መስከረም 5፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ በሕንድ ኒው ዴልሒ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ መሪዎች ጉባዔ ያሳየችው ንቁ ተሳትፎ የዲፕሎማሲና የኢኮኖሚ እድሎችን ያሰፋ ውጤት አስገኝቷል።

በጉባዔው ለኢትዮጵያ የተሰጡ ድጋፎች እና ከመርሐ ግብሩ ጎን ለጎን የተካሄዱ የሁለትዮሽ ውይይቶች የሀገሪቱን የዲፕሎማሲ ተሳትፎ ያጠናከሩ ናቸው።

በብሪክስ መድረክ የዓለም አቀፍ ንግድ፣ የአየር ትራንስፖርትና የአየር ንብረት ጉዳዮች መነሳታቸው ኢትዮጵያ በቀጣይ ዓመታት በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ሚና ለማጠናከር ዕድል ፈጥሯል።

ከጉባዔው ጉልህ ውጤቶች መካከል የኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅት አባልነት ሒደት የብሪክስ ድጋፍ ማግኘቱ አንዱ ነው።

ይህ ኢትዮጵያ ወደ ዓለም አቀፉ የንግድ ሥርዓት በተሻለ ሁኔታ ለመቀላቀል እያካሄደች ላለው ሒደት ተጨማሪ ዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ ያስገኛል።

ኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅት አባልነት ሒደቷን ለማፋጠን ከዓለም አቀፍ ገበያ ጋር ያላትን ትስስር ማስፋት፣ የውጭ ኢንቨስትመንትን መሳብና የምርቶቿን ወደ ዓለም ገበያ የማቅረብ አቅም ለማሳደግ እየሰራች ትገኛለች።

በዚህ ሒደት ውስጥ የብሪክስ ድጋፍ የኢትዮጵያን የድርድር አቅም የሚያጠናክር ዲፕሎማሲያዊ ውጤት ሆኗል።

ሌላው በጉባዔው የተጠናከረው ጉዳይ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ተቋማት የተሻለ ውክልና እንዲኖራት እያደረገች ያለው ጥረት ነው።

ብሪክስ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የሲቪል አቪዬሽን ድርጅት ም/ቤት ለተጨማሪ ወንበር ያቀረበችውን እጩነት በመደገፍ፣ በዓለም አቀፍ የአቪዬሽን ውሳኔ ሰጪ መድረክ የአፍሪካ ድምፅ እንዲጠናከር ያለውን ፍላጎት አሳይቷል።

ኢትዮጵያ በአፍሪካ ህብረት የተደገፈች ብቸኛዋ የአፍሪካ እጩ መሆኗንም ብሪክስ በጋራ መግለጫው ጠቅሷል። ይህ ድጋፍ ኢትዮጵያ ከአየር ትራንስፖርት ዘርፍ ጋር በተያያዘ ካላት ልምድና አቅም ባሻገር፣ በአህጉራዊና ዓለም አቀፍ ተቋማት የፖሊሲ ተሳትፎዋን ለማሳደግ የምታደርገውን ጥረት የሚያጎላ ነው።

ኢትዮጵያ በአዲስ አበባ ልታስተናግድ ለተዘጋጀችው 32ኛው የተባበሩት መንግሥታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባዔ (ኮፕ32) የብሪክስን ድጋፍ ማግኘቷም ሌላው ጉልህ የዲፕሎማሲ ውጤት ነው።

ይህ ኢትዮጵያ የአረንጓዴ ልማት ተሞክሮዋን ለዓለም ለማቅረብ እና የአፍሪካ የአየር ንብረት፣ ፋይናንስና ልማት ፍላጎቶችን በዓለም አቀፍ መድረክ ለማስገንዘብ ወሳኝ እድል ይፈጥራል።

የብሪክስ ጉባዔ የኢትዮጵያን የዲፕሎማሲ አቅም ያሳየ ወሳኝ መድረክ ሲሆን ÷ ከጉባዔው ጎን ለጎን የተካሄዱት የሁለትዮሽ ውይይቶችም እኩል ትኩረት የሚሹ ናቸው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከብሪክስ አባልና ከአጋር ሀገራት መሪዎች ጋር ባደረጓቸው ውይይቶች የንግድ፣ የኢንቨስትመንት፣ የቴክኖሎጂ፣ የዲጂታል ለውጥ፣ የመከላከያ፣ የማዕድን፣ የቱሪዝምና የአቅም ግንባታ ጉዳዮች በትኩረት ተነስተዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በብሪክስ መድረክ የአፍሪካ ተሳትፎ እንዲጠናከር፣ የፋይናንስና የገበያ ተደራሽነት እንዲሰፋ እና የንግድ፣ የኢንቨስትመንትና የክልላዊ ትስስር ተግባራዊ ትብብር እንዲጠናከር ጥሪ አቅርበዋል።

ኢትዮጵያ በተጨማሪም የብሪክስ አዲስ ልማት ባንክ በአፍሪካ ያለውን ተደራሽነት ለማስፋት በአዲስ አበባ ቢሮ ለመክፈት ዝግጁ መሆኗን ገልጻለች።

ይህ ተግባራዊ ከሆነ የአፍሪካ ሀገራት የልማት ፋይናንስ ተደራሽነትን ለማሳደግ እና አዲስ የኢንቨስትመንት አጋርነቶችን ለመፍጠር ያግዛል።

ከዚህ ባሻገር፣ በጉባዔው ጎን ለጎን የተካሄዱ የሁለትዮሽ ውይይቶች ከንግድና ኢንቨስትመንት እስከ ቴክኖሎጂ፣ መከላከያና ማዕድን ድረስ ባሉ ዘርፎች የተግባር ትብብር ለማስፋት አዲስ የዲፕሎማሲ መስኮቶችን ከፍተዋል።

በአጠቃላይ ኢትዮጵያ በኒው ዴልሒ ያሳየችው ተሳትፎ የብሪክስ አባልነቷን ከዲፕሎማሲያዊ ተሳትፎ ወደ ተጨባጭ የኢኮኖሚ፣ የንግድ፣ የቴክኖሎጂና የዓለም አቀፍ ተቋማት ተሳትፎ ለመቀየር ያላትን ዕድል ያሳየ ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) የሰው ልጅን ህልውና ሊያጠፋ ይችላል በሚል የቴክኖሎጂው ዘርፍ መሪዎች የሚያቀርቡትን ሥጋት "በአክራሪ ዴሞክራቶች የሚራገብ የፈጠራ ወሬ" ሲሉ አጣጥለውታል። ትራምፕ ይህንን ያሉት፣ በዘርፉ ግዙፍ ከሚባሉት ተቋማት የተሰማውን ከባድ ማስጠንቀቂያ ውድቅ ባደረጉበት ወቅት ነው።

የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ የደህንነት ጉዳይ ዳግም አነጋጋሪ የሆነው ባለፈው ሳምንት መጨረሻ ላይ የ'አንትሮፒክ' ኩባንያ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዳሪዮ አሞዴይ የቴክኖሎጂውን አደጋ ለመገምገም ጊዜ እንዲሰጥ እና ልማቱ እንዲገታ የሚጠይቅ ጽሑፍ ማውጣታቸውን ተከትሎ ነው። ይህንን ጥሪ የቻት ጂፒቲ ፈጣሪ የሆነው የ'ኦፕን ኤአይ' ኃላፊ ሳም አልትማን እና የ'ግሮክ' ቻትቦት ባለቤት የሆነው ኢሎን ማስክ ጭምር ደግፈውታል። ዳሪዮ በጽሑፋቸው ላይ ቴክኖሎጂው ራሱን በራሱ የማሳደግ አቅሙ በመጨመሩ ከክረምቱ ጀምሮ "በአስደንጋጭ ፍጥነት" እያደገ መሆኑን እና በቅርቡም የኦፕን ኤአይ ሲስተሞች ያለምንም ትዕዛዝ የውጭ መረቦችን ሰብረው መግባታቸውን እንደ ከባድ ማሳያ ጠቅሰዋል።

ይሁንና ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሰኞ ዕለት በ'ትሩዝ ሶሻል' ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ተከታታይ መልዕክት፣ ይህ ሥጋት "ተስፋ በማይቆርጡ ነገር ግን ብዙም በማያሸንፉ የግራ ዘመም ዴሞክራቶች" የሚሰራጭ የፖለቲካ ሴራ ነው ብለዋል። ከቻይና ጋር ያለውን የቴክኖሎጂ ፉክክር ያስታወሱት ትራምፕ፣ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስን እና የዳታ ማዕከላትን "በታሪክ ታይቶ የማይታወቅ የኢኮኖሚ ልማት ሞተር" ሲሉ አወድሰዋቸዋል።

አክለውም "እኔ የፈጠራ ወሬዎችን አክሻፊ ነኝ፤ ኤአይ (AI) ዓለምን ያጠፋል፣ ሮቦቶችም ከተሞቻችንን ይወርራሉ የሚባለው፣ የአየር ንብረት ለውጥ ዓለምን ያጠፋታል እንደተባለው ዓይነት የውሸት ትርክት ነው" ሲሉ ቴክኖሎጂው በዘመናቸው እንደማይገታ አጽንኦት ሰጥተዋል። ይህንን የኤአይ (AI) ሥጋትም እ.ኤ.አ. በ2016ቱ ምርጫ ላይ ሩሲያ ጣልቃ ገብታለች ከተባለበት የፖለቲካ ውንጀላ ጋር አነጻጽረውታል።

የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ደህንነት ጉዳይ ከሳይንሳዊ ሥጋትነት አልፎ የፖለቲካ እና የጂኦ-ፖለቲካ ፉክክር ማዕከል እየሆነ መምጣቱን እንገነዘባለን። ቴክኖሎጂውን የፈጠሩት ጠበብት "ከቁጥጥር ውጭ እየሆነብን ስለሆነ ረጋ እንበል" ሲሉ ፖለቲከኞች ደግሞ "ከቻይና ወደኋላ መቅረት የለብንም፤ የኢኮኖሚያችን ሞተር ነው" በማለት የባለሙያዎቹን ሥጋት በፖለቲካ መነጽር እያጣጣሉት ይገኛሉ። የደህንነት ጥንቃቄን ወደ ጎን በመተው ለኢኮኖሚ እና ለዓለም አቀፍ የበላይነት ሲባል ብቻ ቴክኖሎጂውን ያለገደብ መልቀቅ፣ አሜሪካን ብቻ ሳይሆን መላውን የዓለም ሕዝብ ላልተጠበቀ አደጋ ሊያጋልጥ የሚችል ከባድ የታሪክ አጋጣሚ ላይ መሆናችንን ያሳያል።

እናንተስ በማንኛው ሀሳብ ትስማማላችሁ?

የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲያዊ ከፍታ በኒው ዴልሂ
******************

በብራዚል፣ ሩሲያ፣ ህንድ፣ ቻይና እና ደቡብ አፍሪካ መስራችነት የተጀመረው የብሪክስ (BRICS) ጥምረት፣ በቅርቡ ኢትዮጵያን ጨምሮ አዳዲስ አባል ሀገራትን በመቀላቀሉ አህጉራዊ እና ዓለም አቀፋዊ ተፅዕኖው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጎላ መጥቷል።

በአሁኑ ወቅት የብሪክስ አባል ሀገራት ከዓለም ህዝብ ቁጥር ከ40 በመቶ በላይ እንዲሁም ከዓለም አቀፉ ኢኮኖሚ ከሩብ በላይ የሚይዙ ግዙፍ የኃይል ሚዛን መሆናቸው ይታወቃል።

የዘርፉ ተንታኞች እንደሚያመለክቱት፣ ጥምረቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ እየጠነከረ የመጣበት ዋና ምክንያት ፍትሃዊ ያልሆነውን የቆየ የፋይናንስ ሥርዓት በመገዳደር አዲስ አማራጭ ይዞ በመውጣቱ ነው። በተለይም የብሪክስ ኒው ዲቨሎፕመንት ባንክ ለታዳጊ ሀገራት ከፖለቲካዊ ጫና ነፃ የሆነ የብድር አማራጭ እያቀረበ ይገኛል። በተጨማሪም በአባል ሀገራቱ መካከል ያለው የንግድ ልውውጥ ማደግ እና ጥምረቱ የደቡብ ዓለም (Global South) ድምፅ ሆኖ መውጣቱ ለጥምረቱ መጠናከር የሚጠቀሱ ምክንያቶች ናቸው።

በኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ላይ ኢትዮጵያ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የተመራ ከፍተኛ ልዑክ ያሳተፈች ሲሆን፣ በጉባኤው ጎን ለጎንም ከህንድ፣ ሩሲያ፣ ቻይና፣ ኢራን፣ አቡዳቢ እና ቬትናም መሪዎች ጋር ውጤታማ የሁለትዮሽ ውይይቶች ተካሂደዋል።

“ዘላቂነትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ጥንካሬን መገንባት” በሚል መሪ ቃል የተካሄደው የመሪዎቹ ጉባኤው፣ የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም ለማስከበር ሰፊ አቅም የፈጠረ መድረክ ነበር።

ከዚህ ግዙፍ የባለብዙ ወገን መድረክ ጎን ለጎን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ያደረጓቸው የሁለትዮሽ ውይይቶች የኢትዮጵያን ተሰሚነትና ተመራጭነት ያሳዩ ወሳኝና ስትራቴጂካዊ የዲፕሎማሲ መገለጫዎች ናቸው።

ከሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ፣ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን፣ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ እና ከአቡ ዳቢ አልጋ ወራሽ ሼህ ኻሊድ ቢን ሙሀመድ ቢን ዛይድ ጋር የተደረጉት ዉይይቶች የሀገራችንን የመከላከያ አቅም ከማሳደግ ባሻገር፣ በንግድ፣ በኢንቨስትመንትና በቴክኖሎጂ ሽግግር ዘርፎች የነበረንን አጋርነት ወደ ላቀ ስትራቴጂካዊ ደረጃ የሚያሸጋግሩ ናቸው።

በተመሳሳይ ከማሌዢያ፣ ከቪየትናምና ከኢራን መሪዎች ጋር የተደረጉት የትኩረት ምክክሮች ኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ ገለልተኝነቷንና ነፃነቷን ጠብቃ፣ ከምዕራቡም ሆነ ከምስራቁ ዓለም ጋር ሚዛናዊ የሆነ ኢኮኖሚያዊ ትስስር የመፍጠር ብስለቷን ያንጸባረቁ ናቸው።

ኢትዮጵያ በጉባኤው ላይ ያቀረበቻቸው እና ትኩረት ያገኙ ቁልፍ ስትራቴጂካዊ ጉዳዮችም የሀገሪቱን በዓለም አቀፍ ደረጃ ያላትን የተሰሚነት ደረጃ ይበልጥ ያጎላ ነው፡፡

በጉባኤው ማጠቃለያ ላይ በቀረበው የኒው ዴልሂ ዲክላሬሽን ላይ ለኢትዮጵያ የተሰጡት ድጋፎች የሀገሪቱን ሁለገብ ዲፕሎማሲያዊ እና ኢኮኖሚያዊ ስኬቶች ይበልጥ የሚያጎለብቱ ሆነው ተገኝተዋል።

በዚህም የብሪክስ አባል ሀገራት ኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅት (WTO) አባል ለመሆን የምታደርገውን ጥረት እና በዓለም አቀፍ ሲቪል አቪዬሽን ድርጅት (ICAO) ምክር ቤት ውስጥ የምታደርገውን ተሳትፎ ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፉ አረጋግጠዋል።

ብሪክስ ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ በ2027 የሚካሄደውን የዓለም አቀፉን COP 32 የአየር ንብረት ጉባኤ በአዲስ አበባ ለማስተናገድ ላቀረበችው ጥያቄ እና ለፕሬዝዳንትነቱ ያላትን ዝግጁነት ሙሉ ድጋፉን ሰጥቷል።

የባህር በር እና የንግድ አማራጭን በተመለከተ ኢትዮጵያ የባህር በር ማግኘት ቀዳሚ የኢኮኖሚ ህልውና ጉዳይ መሆኑ የገለፀች ሲሆን፣ ሀገሪቱ የወታደራዊ እና ንግድ ወጪዎችን ለመቀነስ ሰላማዊ እና የምክክር መንገዶችን እንደምትከተል አብራርታለች።

ብሄራዊ የዲጂታል መታወቂያ፣ የዲጂታል ክፍያ እና የዳታ ልውውጥ ስራዎችን ያከናወነችው ኢትዮጵያ፣ አፍሪካን ማዕከል ያደረገ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ቴክኖሎጂ ለማልማት ከብሪክስ ተቋማት ጋር በጋራ ለመስራት ፍላጎት እንዳላትም በመድረኩ ገልጻለች።

ይኸው የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የውሳኔ ሰጪነት መድረኮች ላይ የሚገባት ድምፅ እንድታገኝ፣ የፋይናንስ እና የገበያ አማራጮቿን እንድታሰፋ ትልቅ መንገድ የከፈተና የዲፕሎማሲ አቅሟ ከፍ ብሎ እንዲታይ ያስቻለ መድረክ ሆኖ አልፏል።