እንኳን ለቅዱስ መርቆርዮስ ዓመታዊ ክብረ በዓል አደረሳችሁ፤አደረሰን🙏

የመጀመሪያ ስሙ ፒሉ-ፓዴር ሲሆን ቤተሰቦቹ አረማውያን ሲሆኑ ከአምልኮተ ጣኦት ወደ አምልኮተ እግዚአብሔር የተመለሱ ናቸው፡፡ ፊታቸው የውሻ የሆነ፣ የአውሬነት ጸባይ ያላቸው በእግዚአብሔር ኃይል የሚታዘዙት ሁለት አገልጋዮች የነበሩት አባቱ ወደ መርዶሳውያን ሀገር ተማርኮ ቢሔድም ጸጋ እግዚአብሔር በዝቶለት በዚያ ሹመት አጊቷል፡፡ ልጃቸው ቅዱስ መርቆርዮስን የወለዱት ግን በሮም ነው፡፡ ወላጆቹ ሲያርፉም የአባቱን ስልጣን ተረክቧል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ በክርስቲያኖች ሁሉ ዘንድ እንደ ቅዱስ ጊዮርጊስ ታሪካቸው ከሚነገርላቸው ሰማዕታት አንዱ ሲሆን በሀገራችን በኢትዮጵያም በአማላጅነቱ የሚታወቀው ታላቁ ሰማዕት ነው፡፡ መርቆሬዎስ ማለት የአብ ወዳጅ ማለት ነው። በሁለተኛ ትርጉሙ የኢየሱስ ክርስቶስ አገልጋይ ማለት ነው። በሀገራችን በኢትዮጵያም በበርካቶች ዘንድ በፈጣን ተራዲኢነቱ ይታወቃል፡፡

የዓለም ክብራቸውን ስለ ክርስቶስ ፍቅር ከጣሉና በተጋድሏቸው ከሚታወቁ ሰማዕታትም አንዱ ነው፡፡ ቅዱስ መርቆሬዎስ የአባቱን ስልጣን ወርሶ በንጉሱ ስር በመርዶሳውያን አገር ላይ ተሾመ፡፡ መርቆሬዎስ በመኰንንነት በተሾመም ጊዜ የውሻ ፊት ያላቸው የአባቱ አገልጋዮች አብረውት ነበሩ፤ ለመዋጋትም ሲወጣም እግዚአብሔር የአውሬነት ተፈጥሯቸውን ይመልስለት ስለነበር ማንም አይቋቋመውም ነበር፡፡ የድል አድራጊነት ኃይሉ ዜናም በሁሉም ሀገሮች ተሰማ፡፡ በሮሜ ሀገር ጣዖትን የሚያመልከው ዳኬዎስ የተባለውም ንጉሥ የበርበር ሰዎች ጋር ጦርነት ሊገጥም በወጣ ጊዜ እጅግ ሲበዙበት ፈራ፡፡ ቅዱስ መርቆሬዎስ ግን በጦሩ መካከል የተሳለ ሰይፍ የያዘ የእግዚአብሔርን መልአክ ስላየ “እግዚአብሔር ያጠፋቸዋልና አትፍራ” አለው፤ ከዚያም ሰይፉን ለቅዱስ መርቆሬዎስ ሰጠውና “ጦርነቱን ድል ባደረግህ ጊዜ እግዚአብሔርን አስበው” አለው፡፡

ቅዱስ መርቆሬዎስ በድሉ ውስጥ ትልቅ ድርሻ በወሰደበት ውጊያም ጦርነቱ በንጉሱ ዳኪዮስ ወገን አሸናፊነት ተጠናቀቀ፡፡ መርቆሬዎስም ድል አድርጎ ሲጨርስም መልአኩ ድጋሚ ተገልጦለት “ለምን የፈጣሪህን ስም መጥራት ረሳህ” አለው፡፡ ንጉሡ ግን ከጦርነቱም በኋላ ለጣዖታቱ ዕጣን በማሳረግ በዓልን አደረገ፡፡ በዚህ ያዘነው ቅዱስ መርቆሬዎስ ግን አልተገኘም፡፡ ንጉሡም መልእክተኞችን ልኮ አስመጣውና “ከእኔ ጋር ለምን አታጥንም?” አለው፡፡ ቅዱስ መርቆሬዎስ ትጥቁንና ልብሱን አውልቆ ከወረወረለት በኋላ “ክብር ይግባውና አምላኬ ኢየሱስ ክርስቶስን ፈጽሞ አልክደውም፤ ለረከሱ ጣዖቶችህም አልሰግድም” አለው፡፡ ከዚህ በኋላ ሰማዕቱ ቅዱስ መርቆሬዎስ በክርስትናው ተፈተነ፤ ውለታው ተረስቶ ንጉሡ በልዩ ልዩ ሥቃዮችም እጅግ አሠቃየው፡፡ ይሁንና ስለ መርቆሬዎስ ብለው የሀገሩ ሰዎች እንዳይነሡበት ፈርቶ በብረት ችንካር ቸንክሮ የቀጵዶቅያና የእስያ ክፍል ወደ ሆነች ወደ ቂሳርያ ከደብዳቤ ጋር ላከው፡፡

በዚያም እጅግ ካሠቃዩት በኋላ በንጉሥ ዳኬዎስ ትዕዛዝ ኅዳር 25 ቀን አንገቱን በሰይፍ ቆረጡትና የሰማዕትነት ተጋድሎውን ፈጸመ፤ በየወሩ በ25ኛው ቀንም መታሰቢያው ነው፡፡ የሕይወትንም አክሊል ተቀዳጀ፤ በዓለሙ ሁሉ አብያተ ክርስቲያናት ታነጹለት፡፡ ዛሬም የገዳማውያንን ጸሎት ይሰማል፡፡ ገዳማቸውን ስንደግፍ በዓታቸውን ስናጸና የበረከታቸው ተሳታፊ እንሆናለን፡፡

ድጋፍ ለማድረግ:- ሙትአንሳ ማር ቅዱሰ ሚካኤል አንድነት ገዳም

ኢትዮጲያ ንግድ ባንክ
1000442598391

ወይም

አቢሲኒያ ባንክ
141029444

ለበለጠ መረጃ:- 09 38 64 44 44/0918077957

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) የኒውካስሉ ተወዳጅ የቀድሞ አሰልጣኝ ኬቨን ኪጋን ካረፉ ገና አስር ቀናት ብቻ ቢቆጠሩም፣ ክለቡ ሌላ ያልተጠበቀ መርዶ አስተናግዷል፦ የኪጋንን ህልም እውን በማድረግ ክለቡን ለክብር ያበቁት አሰልጣኝ ኤዲ ሃው ከኃላፊነታቸው መልቀቃቸውን ይፋ አድርገዋል።

ከእጅግ አስከፊው የ2025-26 የውድድር ዘመን በኋላ በኃላፊነታቸው ለመቀጠል እና ክለቡን መልሰው ለመገንባት ቃል ገብተው የነበሩት ኤዲ ሃው፣ አዲሱ የፕሪሚየር ሊግ የውድድር ዘመን ሊጀመር ሶስት ሳምንታት ብቻ ሲቀሩት ውሳኔያቸውን ቀልብሰዋል።

ማክሰኞ ምሽት በቅድመ-ውድድር ዝግጅት ኒውካስል ከብሪስቶል ሲቲ ጋር ባደረገው የወዳጅነት ጨዋታ 4-1 በሆነ አሳፋሪ ውጤት መሸነፉ ብዙ ነገሮችን የቀየረ ይመስላል። ከሜዳቸው ውጪ ስታዲየሙን ሞልተው የነበሩት የኒውካስል ደጋፊዎች ያሰሙት የተቃውሞ እና የቁጣ ድምፅ፣ ይህ "ትርጉም አልባ" የሚመስል የወዳጅነት ጨዋታ ትልቅ መዘዝ ይዞ እንደሚመጣ አመላካች ነበር።

በማግስቱ ረቡዕ ጠዋት እንደተሰማው ኤዲ ሃው ኃላፊነታቸውን ለመልቀቅ ወስነዋል። የቅርብ ምንጮች እንደሚያሳዩት ይህ ውሳኔ የቅጽበት የብስጭት ውሳኔ ሳይሆን፣ ከከባዱ የውድድር ዘመን መገባደጃ አንስቶ አሰልጣኙ በውስጣቸው ሲያብሰለስሉት የቆዩት እና ሊሸከሙት ያልቻሉት ከባድ ሸክም ውጤት ነው።

ለኤዲ ሃው፣ ይህ ስንብት እጅግ አስደናቂ ለነበረው የኒውካስል ቆይታቸው የማይመጥን አሳዛኝ ማብቂያ ነው። ከ30 ዓመታት በፊት ኬቨን ኪጋን እጅግ ተቃርበውት የነበረውን፣ ደጋፊውም ለ70 ዓመታት ሲናፍቀው የነበረውን ትልቅ ዋንጫ ወደ ሴንት ጀምስ ፓርክ ያመጡት እርሳቸው ነበሩ።

እ.ኤ.አ በ2021 ክለቡ በፕሪሚየር ሊጉ 19ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጦ ወደ መውረድ አፋፍ በደረሰበት ወቅት ኃላፊነቱን የተረከቡት ሃው፣ ኒውካስልን በሊጉ ማቆየት ብቻ ሳይሆን በሚቀጥለው ዓመት ወደ ቻምፒዮንስ ሊግ መድረክ መልሰውታል። በ2024-25 ደግሞ በካራባኦ ካፕ የፍጻሜ ጨዋታ የሊጉን ሻምፒዮን ሊቨርፑልን በዌምብሌይ አሸንፈው ታሪካዊ ዋንጫ በማንሳት ስማቸውን በኒውካስል ታሪክ በወርቅ ቀለም አጽፈው ነበር።

ይህ የዋንጫ ድል የሳዑዲው የኢንቨስትመንት ፈንድ (PIF) በባለቤትነት ለሚያስተዳድረው እና የፕሪሚየር ሊጉን ዋንጫ ለሚያልመው ኒውካስል እንደ ትልቅ መነሻ መታየት ነበረበት። ሆኖም፣ የ2025ቱ ክረምት የሁሉንም ነገር አቅጣጫ ቀየረው።

በተለይም አሌክሳንደር ኢሳክን በክለቡ ለማቆየት የተደረገው ተስፋ አስቆራጭ እና መራር ትግል፣ በመጨረሻም ስዊድናዊው አጥቂ በብሪታንያ የዝውውር ሪከርድ በዝውውር መስኮቱ መዘጋጃ ዕለት ወደ ሊቨርፑል ማምራቱ ክለቡን ክፉኛ ጎድቶታል። ኒውካስል የኢሳክን ክፍተት ሊተካ የሚችል ተጫዋች ማምጣት አልቻለም። እንደ ሁጎ ኤኪቲኬ፣ ቤንጃሚን ሴስኮ እና ጆአዎ ፔድሮ ያሉ ታላላቅ ኢላማዎቹን ለተቀናቃኝ የፕሪሚየር ሊግ ክለቦች አሳልፎ ሰጠ።

በምትኩ ክለቡ እና ኤዲ ሃው በጋራ ያመጧቸው ኒክ ዎልቴማዴ፣ ዮአን ዊሳ እና አንቶኒ ኤላንጋ አጠቃላይ 180 ሚሊዮን ፓውንድ ($243m) ቢወጣባቸውም፣ ያሳዩት አቋም እና የገጠማቸው የጉዳት ችግር የተከፈለባቸውን ዋጋ ፈጽሞ ሊያጸድቅ አልቻለም። የኤላንጋ እና ዎልቴማዴ ብቃት ሲዋዥቅ፣ አጥቂው ዊሳ በሙሉ የውድድር ዘመኑ በሊጉ ያስቆጠረው አንድ ጎል ብቻ ነበር። በ43 ሚሊዮን ፓውንድ የመጣው ጃኮብ ራምሴይም በቁርጭምጭሚት ጉዳት ሲሰቃይ ጊዜውን አሳልፏል።

የዝውውር ውድቀቱ በሜዳ ላይ ውጤት ቢሸፈን ኖሮ የኤዲ ሃው ጫና ያን ያህል አይከፋም ነበር። ሆኖም የ2025-26 የውድድር ዘመን ለኒውካስል እውነተኛ ቅዠት ሆኖ አለፈ።

በዓመቱ መጀመሪያ ጥሩ አጀማመር ያሳየው ክለቡ፣ ከአዲሱ ዓመት በኋላ ግን የመውረድ ስጋት ወዳለባቸው ቡድኖች ወረደ። ከጥር መጨረሻ አንስቶ እስከ የውድድር ዘመኑ ማብቂያ ድረስ ካደረጋቸው 16 ጨዋታዎች በ10ሩ በመሸነፉ፣ ከ6ኛ ደረጃ ወደ 12ኛ ደረጃ በማሽቆልቆል ደጋፊውን በሀዘን እና በቁጣ ሞላው።

ይባስ ብሎ በኤፍኤ ካፕ እና በካራባኦ ካፕ በማንችስተር ሲቲ በቀላሉ ሲሰናበት፣ በቻምፒዮንስ ሊጉ ደግሞ ባርሴሎና በድምር ውጤት 8-3 በሆነ አሳፋሪ የጎል ናዳ አዋርዶ ከውድድሩ አስወጣው።

የኤዲ ሃው የወደፊት እጣ ፈንታ ጥያቄ ውስጥ የገባው ገና በጊዜ ነበር። በሚያዝያ ወር ኒውካስል በተከታታይ ለሶስተኛ ጊዜ በቦርንማውዝ ከተሸነፈ በኋላ፣ የክለቡ ታሪካዊ ሌጀንድ አላን ሺረር እንዲህ ብሎ ነበር፦ "ለኤዲ ምን ያህል ከባድ ጊዜ እንደሆነ ባውቅም፣ የወደፊት እጣ ፈንታው ምን እንደሚሆን አላውቅም። ዳግም የመዋጋት እና ክለቡን የማንሳት አቅሙ ያለው አይመስለኝም። በሚቀጥለው የውድድር ዘመን ኤዲ ሃው ኒውካስልን ያሰለጥናል ብዬ አላስብም።"

ሺረር እንዳለውም ሆነ ኤዲ ሃው ኒውካስልን ወደ ቀደመ ክብሩ የመመለስ ትልቅ ታሪክ ሰርተው፣ ነገር ግን በኋለኛው አመታቸው በዝውውር ውድቀት እና በሜዳ ላይ አስከፊ ውጤቶች ታጅበው የሴንት ጀምስ ፓርኩን በር ዘግተው ወጥተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአንድ በኩል የሀገርን ስም በዓለም አቀፍ መድረክ ከፍ ለማድረግ የሚደረግ ብሩህ የደስታ ዝግጅት፤ በሌላ በኩል ደግሞ ድንገት ቤትን የሚያንኳኳ የሞት ጥላ። የ2026ቱ የሚስ ወርልድ ኢትዮጵያ አሸናፊ እና የባህል አምባሳደር የሆነችው ሞዴል ሩት ይርጋለም ቤተሰብ፣ መቼም ቢሆን ጠብቀውት በማያውቁት ጥልቅ የሀዘን ማዕበል ተመተዋል።

ለዘ-ሐበሻ እንደደረሰው መረጃ ከሆነ... የዚህ ልብ ሰባሪ ታሪክ ሰለባ የሆነችው የሩት ታላቅ እህት፣ ወጣት ቅዱሳን ይርጋለም ነች። በመሐል አዲስ አበባ፣ ቤተል አካባቢ በሰላም ትኖርበት ከነበረው ሞቃታማ ቤቷ በተንኮል ተጠርታ ከወጣች በኋላ፣ ዳግም ወደማትመለስበት የጨለማ መንገድ ታፍና ተወሰደች። አጋቾቿ የሰውነትን ክብር እና ርህራሄን ወደ ጎን በመተው፣ የዚችን ወጣት ህይወት በገንዘብ ተመን ቆረጡ፤ ለቤተሰቦቿም የሁለት ሚሊዮን ብር የቤዛ ጥያቄ አቀረቡ። ቤተሰብ በጭንቀትና በስጋት መሃል ሆኖ የሚወዷትን ልጅ ህይወት ለማትረፍ ሲንገዳገድ፣ እነዚያ ጨካኝ አጋቾች ግን አንዳች ርህራሄ በልባቸው አልነበረም። ገንዘቡን ቢጠይቁም፣ ምንም ሳያቅማሙ የቅዱሳንን ለጋ ህይወት በአሰቃቂ ሁኔታ ቀጭተውታል።

ይህ መሪር እውነት የተረጋገጠው፣ የአዲስ አበባ እና የኦሮሚያ ክልል ፖሊስ ባደረጉት ከፍተኛ እና የተቀናጀ ክትትል፣ ወንጀለኞቹን ከህግ ለማምለጥ ሲሞክሩ በቁጥጥር ስር ካዋሏቸው በኋላ ነው። አጋቾቹ በቁጥጥር ስር ውለው በተደረገባቸው ምርመራ፣ ያቺን ንጹህ ነፍስ ያጠፉበትን እና አስክሬኗን የጣሉበትን ስፍራ ለፖሊስ ጠቆሙ። የፖሊስ ቡድንም ወጣቷን በህይወት ለማግኘት የነበረው ተስፋ ተሟጦ፣ በምትኩ በጭካኔ የተገደለውን ቀዝቃዛ አስክሬኗን ሊያገኝ ችሏል።

ለሀገሯ ትልቅ ራዕይ ሰንቃ.. የኢትዮጵያን ቱሪዝምና እሴት ለዓለም ለማስተዋወቅ በዝግጅት ላይ የነበረችው ሩት ይርጋለም፣ ይህ የሞት መርዶ ሲያጋጥማት ሁሉንም ሀገራዊ ተልዕኮዋን እና ህልሟን ወደ ጎን በመተው፣ እያለቀሰች ወደ ቤተሰቧ ጉያ ተመልሳለች። የሚስ ወርልድ ኢትዮጵያ አዘጋጅ ኮሚቴም የደረሰውን አሰቃቂ ድርጊት በከፍተኛ ሀዘን በመግለጽ፣ ለሞዴል ሩት፣ ለቤተሰቧና ለወዳጅ ዘመዶቿ ልባዊ መጽናናትን ተመኝቷል፤ ፖሊስ ላደረገው የተቀናጀ ጥረትም ምስጋናውን አቅርቧል።

የወጣት ቅዱሳን ይርጋለም የቀብር ሥነ-ሥርዓት፣ ዛሬ ሐምሌ 19 ቀን 2018 ዓ.ም. ከቀኑ 6፡00 ሰዓት ጀምሮ ቤተል በሚገኘው ቅዱስ ጎርጎርዮስ ቤተ ክርስቲያን ተፈጽሟል። ከቤቷ በሰላም ወጥታ በጭካኔ የተገደለችው የቅዱሳን አስክሬን ወደ ቀዝቃዛው መቃብር ሲወርድ፣ የቤ=

ብዙዎችን ያሳዘነው ዛሬ ጥዋት በድንገት ወድቆ የሞተው ጋዜጠኛ እና የህግ አስከባሪው ምክትል ኢንስፔክተር ሳህለገብርኤል ይትባረክ

በአዲስ አበባ ከተማ ዛሬ ጠዋት አንድ ከፍተኛ ሀዘን የፈጠረ ድንገተኛ ክስተት ተከስቷል። ታዋቂው ወጣት ጋዜጠኛ እና የፌዴራል ማረሚያ ቤቶች አገልግሎት ባልደረባ የሆነው ምክትል ኢንስፔክተር ሳህለገብርኤል ይትባረክ በድንገት ወድቆ ህይወቱ ማለፉ ተረጋግጧል።

ይህ ልብ ሰባሪ ዜና በባልደረቦቹ፣ በሙያ አጋሮቹ እና በሚያውቁት ማህበረሰብ ዘንድ ታላቅ ድንጋጤንና ሀዘንን ፈጥሯል።

ሟች ሳህለገብርኤል በአዲስ ቲቪ የዜና አንባቢ በመሆን ከማገልገሉ ባሻገር፣ በፌዴራል ማረሚያ ቤት በፖሊስ አባልነትና በምክትል ኢንስፔክተርነት ማዕረግ ሀገራዊ ግዳጁን በታማኝነት ሲወጣ የነበረ ታታሪ ወጣት ነበር።

ከበቸና ከተማ በመነሳት በዋና ከተማዋ የዜና ማዕከላትና በህግ ማስከበር ተቋማት ውስጥ የነበረው ተሳትፎ የብዙዎችን ትኩረት የሳበና ተስፋ የተጣለበት ነበር።

በስራ ቦታው ባሳየው መልካም ስነ-ምግባር፣ ዝቅታ እና እስረኞችን በሰብዓዊነት መንፈስ በመያዝ ረገድ በስራ ባልደረቦቹ ዘንድ እጅግ ተወዳጅና አርአያ የሚሆን ስብዕና ነበረው።

ሳህለገብርኤል ከዕረፍቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ በማህበራዊ ትስስር ገጹ ላይ ያጋራው ፅሁፍ፣ ለሙያው ያለውን ጥልቅ ፍቅር እና ለወደፊት የነበረውን ትልቅ የሪፎርም ራዕይ በግልፅ ያሳያል።

በወቅቱ ባሰፈረው መልዕክት፣ በማረሚያ ቤት የፖሊስነት ህይወቱ በጣም ደስተኛ እንደነበረና የልጅነት ህልሙ የሆነውን የጋዜጠኝነትና የመሪነት ትምህርቱን እንዲማር እንዳስቻለው ገልጾ ነበር።

በተጨማሪም ፈጣሪ እድሜና ጤና ከሰጠው ማረሚያ ቤት እንዲሆን የሚፈልገውን ያህል ለማድረግ በግሉ መጣሩን እንደማያቆም በፅሁፉ አስፍሮ ነበር።

ይህ መልዕክት ዛሬ ከደረሰው አሳዛኝ መርዶ ጋር ተዳምሮ የብዙዎችን ልብ በሀዘን ሰብሯል።

የጋዜጠኛ ሳህለገብርኤል ይትባረክ ህልፈት በአጭር የተቀጨ ታላቅ ተስፋ ነው። የእርሱ መልካም ስራ፣ ሰብዓዊነት እና የፅናት አርአያነት ሁልጊዜም በብዙዎች ልብ ውስጥ ሲታወስ ይኖራል።

ለሟች ቤተሰቦች፣ የቅርብ ወዳጆች፣ የአዲስ ቲቪ እና የፌዴራል ማረሚያ ቤት የስራ ባልደረቦች እንዲሁም መላው ወዳጆቹ ፈጣሪ መፅናናትን እንዲሰጥ በጥልቅ እንመኛለን።

ነፍሱን በገነት ያኑርልን።

©️መረጃ ቲዩብ

የአዲስ ሚዲያ ኔትወርክ (ኤኤምኤን) ዜና አንባቢው ሳህለገብርኤል ይትባረክ ከዚህ አለም በሞት ተለየ
#ethiopia | ​የአዲስ ሚዲያ ኔትወርክ (ኤ ኤም ኤን) ዜና አንባቢ ምክትል ኢንስፔክተር ሳህለገብርኤል ይትባረክ ዛሬ ማለዳ በድንገተኛ አደጋ ከዚህ ዓለም በሞት መለየቱ ተሰማ።

ትናንት በሚዲያው ቅጥር ግቢ በመገኘት ዕለታዊ ዜናውን አንብቦ የሄደው ጋዜጠኛው ዛሬ በድንገት ሕይወቱ ማለፉ መላውን የሥራ ባልደረቦቹን ወዳጅ ዘመዶቹንና ተመልካቹን በከፍተኛ ድንጋጤና ሐዘን ውስጥ ጥሏል።

​በሁሉ ዘንድ በትሕትናውና በሥራ ወዳድነቱ የሚታወቀው የምክትል ኢንስፔክተር ሳህለገብርኤል ይትባረክ ድንገተኛ መርዶ፣ የሰውን ልጅ ሕይወት አጭርነትና ቅጽበታዊነት መሆኑን ያሳየና እጅግ ልብ የሚሰብር ሆኗል።

ይህንን መራራና አስደንጋጭ ዜና ተከትሎም፣ ለታዋቂው የዜና አንባቢ ቤተሰቦች፣ ለቅርብ ወዳጆቹና ለአዲስ ሚዲያ ኔትወርክ የሥራ ባልደረቦች በሙሉ ፈጣሪ መጽናናትን እንዲሰጥ እንመኛለን።

ነፍስ ይማር 🕯

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በ"ስትሬት አውታ ኮምፕተን" እና "ቤተር ኮል ሶል" በተሰኙ ታዋቂ ፊልሞች እና ተከታታይ የቴሌቪዥን ድራማዎች ላይ ባሳየው አስደናቂ የትወና ብቃት የምናውቀው የ64 ዓመቱ አንጋፋ ተዋናይ ራስል አንድሪውስ፣ ያልተጠበቀ እና ልብ የሚሰብር የህይወት ፈተና ገጥሞታል። ከካሜራ ጀርባ በዝምታ ሲያሰቃየው የነበረውን ይህንን ከባድ ሚስጥር፣ ቅዳሜ ሜይ 16 በሲኤንኤን 'ዘ ስቶሪ ኢዝ ዊዝ ኤሌክስ ማይክልሰን' ፕሮግራም ላይ ለመጀመሪያ ጊዜ ለአደባባይ ይፋ አድርጓል። ከጎኑ እጮኛው ተዋናይት ኤሪካ ታዜል ተቀምጣ ነበር። ራስል በሚሊዮኖች ለሚቆጠሩ አድናቂዎቹ "እኔ ከኤኤልኤስ በሽታ ጋር የምኖር ሰው ነኝ" ሲል ያልተጠበቀውን መርዶ አረዳ።

ይህ ኤኤልኤስ ወይም በሌላ ስሙ 'ሉ ጌህሪግስ' ተብሎ የሚጠራው በሽታ፣ በአንጎል እና በአከርካሪ አጥንት ውስጥ ያሉ የነርቭ ሴሎችን በማጥፋት የጡንቻ መድከምን፣ የንግግር መለዋወጥን እና በመጨረሻም ሙሉ የሰውነት ሽባነትን የሚያስከትል አደገኛ እና ፈውስ የሌለው የነርቭ በሽታ ነው። የጡንቻ ዲስትሮፊ ማህበር እንደሚለው፣ ታማሚዎች በሽታው እንዳለባቸው ከታወቀ በኋላ ብዙውን ጊዜ ከሶስት እስከ አምስት ዓመት ብቻ የመኖር እድል ቢኖራቸውም፣ አንዳንዶች ግን ለአስርት ዓመታት ሊቆዩ ይችላሉ።

ነገሩ የጀመረው እጅግ ግራ በሚያጋባ ሁኔታ ነበር። ራስል በኮቪድ ወረርሽኝ እና የሆሊውድ ተዋንያን የስራ ማቆም አድማ በተደራረቡበት በዚያ አስጨናቂ ወቅት፣ ድንገተኛ የስትሮክ በሽታ የመታው ወይም በአንገቱ አካባቢ ነርቭ የተቆነጠጠበት መስሎት ነበር። ማታ ማታ ብርጭቆዎች ከእጁ ማምለጥ እና መውደቅ ጀመሩ፤ በእጁ ላይ ያልተለመደ እና የሚሮጥ ስሜት ይሰማው ነበር። እጮኛው ኤሪካ ታዜል ይህን ጊዜ ስታስታውስ፣ የመዋኛ ገንዳውን ለማጽዳት የሚወስድበት ጊዜ መርዘሙን እና የአረማመድ ስልቱ መቀየሩን አስተውላ "በእርግጠኝነት የሆነ ችግር አለ" ብላ መጨነቅ እንደጀመረች ትናገራለች።

በታሪካዊው የስራ ማቆም አድማ ምክንያት የህክምና መድን ሽፋን አጥቶ የነበረው ራስል፣ መድኑን መልሶ እንዳገኘ ወደ ሀኪም ሲሄድ በ15 ደቂቃ ውስጥ ወደ ነርቭ ስፔሻሊስት እንዲመራ ተደረገ። ባለፈው ዓመት መገባደጃ ላይ የተሰጠው የህክምና ውጤት አስደንጋጭ ነበር፤ በሽታው ALS መሆኑ ተረጋገጠ። ሆኖም ይህ አስደንጋጭ ዜና የኤሪካን ፍቅር አላናወጠውም። መፍትሄ ወደሌለው የህመም ጉዞ እየገቡ መሆኑን እያወቀች፣ "ቢያንስ አሁን ምን እንደሆነ አውቀናል፤ አሁንም ሚስትህ መሆን እፈልጋለሁ" በማለት እውነተኛ እና ቅድመ ሁኔታ የሌለው ፍቅር ምን ማለት እንደሆነ በተግባር አሳይታዋለች። አሁን ኤሪካ የህይወት አጋሩ ብቻ ሳትሆን፣ ዋነኛ አስታማሚውም ሆናለች። ራስልም ይህንን ፈታኝ ጊዜ ከ'ኤኤልኤስ ኔትወርክ' ከተባለ ግብረ-ሰናይ ድርጅት በተገኘው አስገራሚ ቤተሰባዊ ፍቅር እና እንክብካቤ ታግዞ እያሳለፈው መሆኑን በስሜት ተናግሯል።

ኢትዮጵያዊ ባህላችንና እሴታችን

* ሃዘንተኛን ማጽናናትና መደገፍ

#ethiopia | የሟች ቤተሰቦችን የመደገፍና የማጽናናት ኢትዮጵያዊ እሴት ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባ ተገለጠ

በጉለሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 1 በአንድ የፖሊስ አባል ህይወታቸው ያለፈው የአቶ ተገኝ ባልቻን ቤተሰቦች የአዲስ አበባ አስተዳደር እያጽናና እንደሚገኝ አስታውቋል።

አስተዳደሩ በገባው ቃል መሰረትም ለሟች ቤተሰቦች የመኖሪያ ቤትና የመስሪያ ቦታ ርክክብ አድርጓል።

በስነስርዓቱ ላይ የሟች ቤተሰቦችና የሀገር ሽማግሌዎች የተገኙ ሲሆን ቤተሰቦቹም አስተዳደሩ ከጎናቸው በመሆን ላደረገላቸው ድጋፍ ምስጋና አቅርበዋል።

በወቅቱ የተገኙት የአዲስ አበባ ምክር ቤት የመንግስት ዋና ተጠሪ ዶክተር ማሾ ኦላና እንደገለጹት አጋጣሚውን ለፖለቲካ ትርፍና ለተዛባ አጀንዳ ለመጠቀም የሚሞክሩ አካላት ከእውነታው የራቁ ናቸው ብለዋል።

የክፍለ ከተማው ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ ወልዴ ወገሴ በበኩላቸው መሰል ድንገተኛ ክስተቶችን በሀገር በቀል እሴቶች መፍታት እንደሚገባ ገልጸው በሰው መርዶ ፖለቲካዊ ትርፍ ለማግኘት መሞከር ከባህላችን ያፈነገጠ ተግባር መሆኑን ተናግረዋል።

በመጨረሻም ለሟች ቤተሰቦች መጽናናትን በመመኘት ከህዝብ ጋር በልማትና በጸጥታ ጉዳዮች ላይ ተባብሮ የመስራቱ ተግባር እንደሚቀጥል አረጋግጠዋል።
#gulele #addisababa #humanity #ethiopianvalues #communitysupport #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ሰውዬው "አትርሱኝ" የሚለውን ቃል እንደ እናቱ ምርቃት ሳይሆን እንደ ታክስ መክፈያ ደረሰኝ ነው የሚያየው። አንዳንዱ "አትርሱኝ" ባይ ደግሞ "አትርሱኝ" የሚለውን ቃል ሲጠቀም፣ ቃልኪዳን እየገባ ሳይሆን "ሪከርድ" እያደረገ ነው የሚመስለው።

ለካስ ሳናውቀው "አትርሱኝ" ማለት ያለ እረፍት እኔን በማሰብ ተሰቃዩ ማለት ሆኗል!

ይህ ሰውዬ አገር ሰላም ሆኖ፣ ፀሐይ ወጥቶ ሲገባም ጭምር "አትርሱኝ" ይላል። ቆይ ምን ያህል ቢረሳ ነው? ወይስ ረሺው ብዙ ነው? እኔ የምለው... ሰውዬው "የረሳኝ" ብሎ የሚጠረጥራቸው ሰዎች ብዛት፣ በምርጫ ወቅት "ያልመረጠኝ" ብሎ ከሚቆጥር ፖለቲከኛ ይበልጣል።

ለሠርግ ተጠርቶ "እንኳን ደስ አላችሁ" ከማለት ይልቅ "አትርሱኝ" ይላል። ሙሽሮቹ በጫጉላ ሰዓት እንኳ የእርሱን ፊት እያሰቡ "እንዴት ይረሳል?" እያሉ እንዲጨነቁ ይፈልጋል። ደግሞ እኮ የሚረሳ ነገር ቢኖረው አይቆጭም። ሰውዬው እንደ ድሮ ስልክ "ኮንታክት" በቃሉ የያዘው ቁጥር የለም፤ ግን "አትርሱኝ" ማለቱን አይረሳም።

አንድ ቀን እንዲያውም እንዲህ ሆነ... ሞት መጥቶ በሩን ሲያንኳኳ፣ ሰውዬው መርዶውን ከመቀበሉ በፊት "እሺ መሞቴንስ እሞታለሁ፤ ግን በኋላ ስትመለስ እንዳትረሳኝ" ብሎታል ይባላል። መቃብሩ ላይ "አትርሱኝ" የሚል ፅሁፍ ካልተፃፈማ፣ ትንሳኤ ቀን መጥቶ "አልተፃፈም" ብሎ "ሪፖርት" እንደሚያደርግ አልጠራጠርም።

እሱ "አትርሱኝ" የሚለው ቃል ለእርሱ የህይወት "ሴፍቲ ቤልት" ናት። አየር በነፃ እንደምናገኘው ሁሉ እርሱም ትዝታን በነፃ ማግኘት ይፈልጋል። ግን የሚገርመው ነገር፣ እርሱን ለማስታወስ ስትሞክር የምታስታውሰው ብቸኛ ነገር እርሱ "አትርሱኝ" ማለቱን ብቻ ነው።

ወዳጄ... የዚህን ሰውዬ ስም ከረሳኸው አይከፋም፤ "አትርሱኝ" ማለቱን ከረሳህ ግን እራሱ መጥቶ "ለምን ረሳኸኝ?" ብሎ ትዝታህን "አፕዴት" ያደርገዋል። እንዲያውም እኮ "አትርሱኝ" ማለት የአማርኛ ቋንቋ "ቫይረስ" ሆኗል። አንድን ነገር ለመናገር መግቢያህ "አትርሱኝ" ከሆነ፣ ንግግሩ ሳይጀምር ሰልችቶሃል ማለት ነው።

በእውነት ለመናገር... ሰውዬው ከሞተ በኋላ እንኳ በመንፈስ መጥቶ የቁም ጓደኞቹን "ቅምጥል ትዝታ" እያሳከከ "እንዴ... የዛሬ አምስት ዓመት እንዲህ ብዬህ አልነበር? እንዴት ረሳኸኝ?" ሳይላቸው አይቀርም።

እኔ የምለው... ሐኪም ቤት ሄዶ "ዶክተር... መታመሜን እንዳትረሳው" ቢል ሐኪሙ መድኃኒት ይፅፍለታል ወይስ "የመርሳት በሽታ" ያለበት እራሱ ሐኪሙ እንደሆነ ይቆጥራል?

ለማንኛውም... ይህንን ወግ አንብባችሁ ስትጨርሱ "አትርሱኝ" እንዳትሉኝ። ምክንያቱም እኔ "ረሱኝ" ብዬ ኮርጃለሁ!

አበጀ በለው የላኩልን

በጦሩ መካከል የተሳለ ሰይፍ የያዘ የእግዚአብሔር መልአክ አየ🙏

የመጀመሪያ ስሙ ፒሉ-ፓዴር ሲሆን ቤተሰቦቹ አረማውያን ሲሆኑ ከአምልኮተ ጣኦት ወደ አምልኮተ እግዚአብሔር የተመለሱ ናቸው፡፡ ፊታቸው የውሻ የሆነ፣ የአውሬነት ጸባይ ያላቸው በእግዚአብሔር ኃይል የሚታዘዙት ሁለት አገልጋዮች የነበሩት አባቱ ወደ መርዶሳውያን ሀገር ተማርኮ ቢሔድም ጸጋ እግዚአብሔር በዝቶለት በዚያ ሹመት አጊቷል፡፡ ልጃቸው ቅዱስ መርቆርዮስን የወለዱት ግን በሮም ነው፡፡ ወላጆቹ ሲያርፉም የአባቱን ስልጣን ተረክቧል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ በክርስቲያኖች ሁሉ ዘንድ እንደ ቅዱስ ጊዮርጊስ ታሪካቸው ከሚነገርላቸው ሰማዕታት አንዱ ሲሆን በሀገራችን በኢትዮጵያም በአማላጅነቱ የሚታወቀው ታላቁ ሰማዕት ነው፡፡ መርቆሬዎስ ማለት የአብ ወዳጅ ማለት ነው። በሁለተኛ ትርጉሙ የኢየሱስ ክርስቶስ አገልጋይ ማለት ነው። በሀገራችን በኢትዮጵያም በበርካቶች ዘንድ በፈጣን ተራዲኢነቱ ይታወቃል፡፡

የዓለም ክብራቸውን ስለ ክርስቶስ ፍቅር ከጣሉና በተጋድሏቸው ከሚታወቁ ሰማዕታትም አንዱ ነው፡፡ ቅዱስ መርቆሬዎስ የአባቱን ስልጣን ወርሶ በንጉሱ ስር በመርዶሳውያን አገር ላይ ተሾመ፡፡ መርቆሬዎስ በመኰንንነት በተሾመም ጊዜ የውሻ ፊት ያላቸው የአባቱ አገልጋዮች አብረውት ነበሩ፤ ለመዋጋትም ሲወጣም እግዚአብሔር የአውሬነት ተፈጥሯቸውን ይመልስለት ስለነበር ማንም አይቋቋመውም ነበር፡፡ የድል አድራጊነት ኃይሉ ዜናም በሁሉም ሀገሮች ተሰማ፡፡ በሮሜ ሀገር ጣዖትን የሚያመልከው ዳኬዎስ የተባለውም ንጉሥ የበርበር ሰዎች ጋር ጦርነት ሊገጥም በወጣ ጊዜ እጅግ ሲበዙበት ፈራ፡፡ ቅዱስ መርቆሬዎስ ግን በጦሩ መካከል የተሳለ ሰይፍ የያዘ የእግዚአብሔርን መልአክ ስላየ “እግዚአብሔር ያጠፋቸዋልና አትፍራ” አለው፤ ከዚያም ሰይፉን ለቅዱስ መርቆሬዎስ ሰጠውና “ጦርነቱን ድል ባደረግህ ጊዜ እግዚአብሔርን አስበው” አለው፡፡

ቅዱስ መርቆሬዎስ በድሉ ውስጥ ትልቅ ድርሻ በወሰደበት ውጊያም ጦርነቱ በንጉሱ ዳኪዮስ ወገን አሸናፊነት ተጠናቀቀ፡፡ መርቆሬዎስም ድል አድርጎ ሲጨርስም መልአኩ ድጋሚ ተገልጦለት “ለምን የፈጣሪህን ስም መጥራት ረሳህ” አለው፡፡ ንጉሡ ግን ከጦርነቱም በኋላ ለጣዖታቱ ዕጣን በማሳረግ በዓልን አደረገ፡፡ በዚህ ያዘነው ቅዱስ መርቆሬዎስ ግን አልተገኘም፡፡ ንጉሡም መልእክተኞችን ልኮ አስመጣውና “ከእኔ ጋር ለምን አታጥንም?” አለው፡፡ ቅዱስ መርቆሬዎስ ትጥቁንና ልብሱን አውልቆ ከወረወረለት በኋላ “ክብር ይግባውና አምላኬ ኢየሱስ ክርስቶስን ፈጽሞ አልክደውም፤ ለረከሱ ጣዖቶችህም አልሰግድም” አለው፡፡ ከዚህ በኋላ ሰማዕቱ ቅዱስ መርቆሬዎስ በክርስትናው ተፈተነ፤ ውለታው ተረስቶ ንጉሡ በልዩ ልዩ ሥቃዮችም እጅግ አሠቃየው፡፡ ይሁንና ስለ መርቆሬዎስ ብለው የሀገሩ ሰዎች እንዳይነሡበት ፈርቶ በብረት ችንካር ቸንክሮ የቀጵዶቅያና የእስያ ክፍል ወደ ሆነች ወደ ቂሳርያ ከደብዳቤ ጋር ላከው፡፡

በዚያም እጅግ ካሠቃዩት በኋላ በንጉሥ ዳኬዎስ ትዕዛዝ ኅዳር 25 ቀን አንገቱን በሰይፍ ቆረጡትና የሰማዕትነት ተጋድሎውን ፈጸመ፤ በየወሩ በ25ኛው ቀንም መታሰቢያው ነው፡፡ የሕይወትንም አክሊል ተቀዳጀ፤ በዓለሙ ሁሉ አብያተ ክርስቲያናት ታነጹለት፡፡ እግዚአብሔር በሰማዕቱ ስም ካደረጋቸው ድንቅ ድንቅ ተአምራት አንዱ፣ ጌታችንን ክዶ ጣዖታትን ማምለክና ክርስቲያኖችን ማሠቃየት የጀመረው ንጉስ ዑልያኖስ የቂሳርያውን ሊቀ ጳጳስ ቅዱስ ባስልዮስ አስተምሮ ሊመልሰው ቢመጣ ክብር ይግባውና ጌታችንን ሰድቦ ባስልዮስንም አሠረው፡፡ በቅዱስ መርቆሬዎስ ሥዕል ፊት ሲጸልይም ሥዕሉ ወደ ከሃዲው ንጉሥ ዑልያኖስ ሄዶ በጦር ወግቶ ገደሎት ወዲያው ወደ ቦታው ተመለሰ፡፡ ዛሬም የገዳማውያንን ጸሎት ይሰማል፡፡ ገዳማቸውን ስንደግፍ በዓታቸውን ስናጸና የበረከታቸው ተሳታፊ እንሆናለን፡፡

ድጋፍ ለማድረግ:- ሙትአንሳ ማር ቅዱሰ ሚካኤል አንድነት ገዳም

ኢትዮጲያ ንግድ ባንክ
1000442598391

ወይም

አቢሲኒያ ባንክ
141029444

ለበለጠ መረጃ:- 09 38 64 44 44/0918077957

#ethiopia | አሳዛኝ መርዶ ከደቡብ አፍሪካ | ወህኒ ወረዱ | የመከላከያ ሚኒስትሩ ተገደሉ

" target="_blank" class="inline-link">https://new-en.yenevibe.co...

🇮🇹 የጣልያን እግር ኳስ መርዶ
አዙሪዎቹ ለ16 ዓመታት ከዓለም ዋንጫ ተለዩ
#ethiopia | ​በዓለም እግር ኳስ ታሪክ ስሟ በወርቅ የተጻፈው ጣልያን፣ ዛሬ የቀራት የትዝታ ማዕበል ብቻ ሆኗል።

እነ ማልዲኒ፣ ፒርሎ፣ ቡፎንና ባጂዮን ያፈራው የጣልያን ማህፀን፣ ዛሬ በታሪኩ አስከፊ የሚባለውን የውድቀት ዘመን እያሳለፈ ይገኛል።

ጣልያን ከ2018 እና ከ2022 በመቀጠል፣ አሁን ደግሞ ከ2026ቱ የዓለም ዋንጫ ውጪ ሆናለች። ይህም ለአንድ ትልቅ ሀገር ለ16 ዓመታት (አራት ተከታታይ የዓለም ዋንጫዎች) ከመድረኩ መራቅ በታሪክ የመጀመሪያዋ ያደርጋታል።

​በትናንትናው ወሳኝ የጥሎ ማለፍ ፍልሚያ፣ በፊፋ 71ኛ ደረጃ ላይ በምትገኘው ቦስኒያ ሄርዞጎቪና በመለያ ምት 4 ለ 1 ተሸንፋ ተሰናብታለች።

​ሞይስ ኬን ጣልያንን መሪ ቢያደርግም፣ የባስቶኒ ቀይ ካርድና የቦስኒያ የአቻነት ግብ ጨዋታውን ወደ መለያ ምት ወስዶታል።

የጣልያን የመጨረሻው የዓለም ዋንጫ ትዝታ በ2014 ብራዚል ላይ ሱዋሬዝ ቺሊኒን የነከሰበትና ጣልያን በኡራጓይ ተሸንፋ ከምድብ የቀረችበት መራራ ምሽት ሆኖ ቀርቷል።

ከ2006ቱ ድል በኋላ ጣልያን በዓለም ዋንጫ መድረክ አንድም ስኬታማ ጉዞ ማድረግ አልቻለችም።

​ጂናሮ ጋቱሶ የሉቺያኖ ስፓሌቲን መንበር ተረክቦ ሊታደጋት ቢሞክርም፣ እሱም እንደ ማንቺኒና ኮንቴ ሁሉ የአዙሪዎቹን ክብር ሳይመልስ አንገቱን ደፍቶ ወጥቷል።

ኩራሳኦና ጆርዳን ወደ አሜሪካ ሲያመሩ፣ አዙሪዎቹ ግን አሁንም ቤታቸው እንዲቀሩ ተፈርዶባቸዋል።

​#getu #italyfootball #azzurri #worldcup2026 #gattuso #footballnews #worldcupqualifiers #italyvsbosnia #footballhistory #ጣልያን #እግርኳስ #ዓለምዋንጫ #መርዶ #ትዝታ #ጌጡተመስገን #getutemesgen

አዙሪዎቹ ወደ ዓለም ዋንጫው ተቃርበዋል፡ ሰሜን አይርላንድ ተሸነፈች

​የጣሊያን ብሔራዊ ቡድን (አዙሪዎቹ) በታሪካዊ ስጋት ውስጥ ቆይተው በመጨረሻ የሰሜን አይርላንድን ግድግዳ ሰብረዋል።

በቤርጋሞ በተደረገው ጨዋታ ጣሊያን ተጋጣሚዋን ሰሜን አይርላንድን 2-0 በማሸነፍ ለዓለም ዋንጫው ማጣሪያ የመጨረሻ ደረጃ ላይ ደርሳለች።

​የመጀመሪያው አጋማሽ በጭንቀትና ያለ ጎል ቢጠናቀቅም፣ በሁለተኛው አጋማሽ ቶናሊ መሪነቱን አስገኝቷል። በመቀጠልም ኪን ሁለተኛውን ጎል በማስቆጠር የጣሊያንን ድል አረጋግጧል።

ይህ ውጤት እንደ ስዊድን እና ሰሜን መቄዶንያ ያሉ ያለፉ ዓመታት መርዶዎችን ያስረሳና ለአዙሪዎቹ ትልቅ እፎይታን የሰጠ ነው።

​አሰልጣኝ ጋቱሶ አሁን ትኩረታቸውን ወደ ማክሰኞው ጨዋታ አዙረዋል።

ጣሊያን ከቦስኒያ ጋር በምታደርገው ወሳኝ ፍልሚያ ካሸነፈች፣ ወደ ዓለም ዋንጫው የሚያልፈውን ትኬት በእጇ ታስገባለች።

ዓለም የረሳት ሱዳን

📌የሱዳን መርዶ፡ በኤል-ዳይን ሆስፒታል ላይ በተሰነዘረ ጥቃት የህፃናት እና የጤና ባለሙያዎች ህይወት አለፈ
#ethiopia | በሱዳን እየተካሄደ ያለው የእርስ በርስ ጦርነት እጅግ አስከፊ ወደሆነ ምዕራፍ ተሸጋግሯል። ትላንት የሙስሊሞች የዒድ በዓል በሚከበርበት ወቅት፣ በምሥራቅ ዳርፉር ግዛት ኤል-ዳይን በተሰኘው መማሪያ ሆስፒታል ላይ በተሰነዘረ የድሮን ጥቃት መጠነ ሰፊ የሰው ህይወት መጥፋቱ ተነግሯል።

የጥቃቱ ሰለባዎች እና የጉዳት መጠን
የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ቴድሮስ አድሃኖም እንደገለጹት፣ በጥቃቱ ሳቢያ፦

* 64 ሰዎች ህይወታቸውን አጥተዋል (ከእነዚህም መካከል 13 ህፃናት፣ 2 ነርሶች እና 1 ሐኪም ይገኙበታል።)

* 89 ሰዎች ከባድ እና ቀላል የመቁሰል አደጋ ደርሶባቸዋል።

ዶክተር ቴድሮስ "የፈሰሰው ደም ይበቃል!" በማለት ተፋላሚ ወገኖች ግጭቱን በአስቸኳይ እንዲያቆሙ ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል።

የክሱ ምንጭ

የፈጣን ደራሽ ኃይሉ (RSF) ጥቃቱን የፈጸመው የሱዳን መደበኛ ጦር መሆኑን በመግለጽ ድርጊቱን አውግዟል። ሁለቱ ኃይሎች በ2021 በመፈንቅለ መንግሥት ሥልጣን ላይ አብረው ቢወጡም፣ ከሚያዚያ 2023 ጀምሮ ግን ሀገሪቱን ወደማያልቅ ጦርነት ውስጥ ከትተዋታል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #nbc #sudanconflict #eldaein #humanitariancrisis #sudannews #healthunderattack #ሱዳን #የሰላምጥሪ

የቃል ኪዳኑን ታቦት የሚያቃልል ተንቀሳቃሽ ምስል (ቪዲዮ) በማኅበራዊ ሚዲያ ያሰራጩት ግለሰቦች በአንድ አመት ተቀጡ
#ethiopia | በ2017 ዓ.ም የጥምቀት በዓል አከባበር ወቅት የቃል ኪዳኑን ታቦትና የእምነቱን ሥርዓት የሚያቃልል ተንቀሳቃሽ ምስል (ቪዲዮ) በማኅበራዊ ሚዲያ ሲያሰራጩ የነበሩ ግለሰቦች በአንድ ዓመት እስራት እንዲቀጡ ተወሰነ።

የቁጫ ወረዳ ፍርድ ቤት ውሳኔውን ያስተላለፈው በጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት፣ ቁጫ ወረዳ ያጋራ ቀበሌ ውስጥ የተፈጸመውን ድርጊት ተከትሎ ነው። ሕዝቅኤል ማጃ እና መርዶክዮስ ማጃ የተባሉ ተከሳሾች በቲክቶክ (TikTok) አማካኝነት የሃይማኖትን ሰላምና የእምነት ተከታዮችን ስሜት የሚነካ ምስል ማሰራጨታቸው በሰውና በሰነድ ማስረጃ ተረጋግጧል።

ፍርድ ቤቱ ተከሳሾቹ የቀረበባቸውን ክስ መከላከል ባለመቻላቸው፣ በ1997 የወጣውን የኢፌዲሪ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 492(ለ) መሠረት ጥፋተኛ በማለት የቅጣት ውሳኔውን አሳልፏል።

የጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት በጉዳዩ ላይ በሰጠው መግለጫ፤ ቤተክርስቲያን የይቅርታና የሰላም ተምሳሌት ብትሆንም፣ እንዲህ ያሉ ፀያፍ ድርጊቶች በሕግ አግባብ ተገቢውን ምላሽ እንዲያገኙ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በቅንጅት እየሠራች መሆኑን ገልጿል። ይህ የፍርድ ውሳኔም መሰል ድርጊቶችን ለሚፈጽሙ አካላት ትልቅ ትምህርት እንደሚሆን ታምኖበታል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #eotctv #ethiopia #gamo #kucha #legalnews #religiousfreedom #socialmedia #courtruling #newsupdate

በቁጫ ወረዳ የ2017 ዓ.ም የጥምቀት በዓል አከባበር የቃል ኪዳን ታቦቱን የሚያቃልል ተንቀሳቃሽ ምስል በማኅበራዊ ሚዲያ ያሰራጩ ግለሰቦች በአንድ ዓመት እስራት ተቀጡ።

በ2017 ዓ.ም የጥምቀት በዓል አከባበር ወቅት በጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት በቁጫ ወረዳ ያጋራ ቀበሌ የቃል ኪዳኑን ታቦት እና የእምነቱን ሥርዓት በሚያቃልል መልኩ በቲክቶክ (TikTok) ምስልና ቪዲዮ ሲያሰራጩ የነበሩ ግለሰቦች የፍርድ ውሳኔ ተላለፈባቸው።

ሕዝቅኤል ማጃ እና መርዶክዮስ ማጃ የተባሉ ግለሰቦች የሃይማኖትን ሰላምና ስሜት በመንካት (በ1997 የወጣው የኢፌዲሪ የወንጀል ህግ አንቀጽ 492(ለ) መሠረት) የቁጫ ወረዳ ፍርድ ቤት ባቀረበው የሰው እና የሰነድ ማስረጃ ተከሳሾቹ ጥፋታቸውን መከላከል ባለመቻላቸው ፍርድ ቤቱ በ 1 ዓመት ቀላል እስራት እንዲቀጡ ወስኗል።

የጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት እንደገለጸው ቤተ ክርስቲያናችን የሰላም ሰባኪ እና ይቅር ባይ ብትሆንም፣ እንዲህ አይነት ፀያፍ ድርጊቶች በሕግ አግባብ ተገቢውን ምላሽ እንዲያገኙ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በቅንጅት እየሠራ እንደሚገኝ ገልጽዋል። ይህ ውሳኔ ለሌሎች መሰል ድርጊት ለሚፈጽሙ አካላት ከድርጊታቸው እንዲታቀቡ ትምህርት እንደሚሆን አስታውቋል ።

© የጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት ሚዲያ

በቁጫ ወረዳ የ2017 ዓ.ም የጥምቀት በዓል አከባበር የቃል ኪዳን ታቦቱን የሚያቃልል ተንቀሳቃሽ ምስል በማኅበራዊ ሚዲያ ያሰራጩ ግለሰቦች በአንድ ዓመት እስራት ተቀጡ።

በ2017 ዓ.ም የጥምቀት በዓል አከባበር ወቅት በጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት በቁጫ ወረዳ ያጋራ ቀበሌ የቃል ኪዳኑን ታቦት እና የእምነቱን ሥርዓት በሚያቃልል መልኩ በቲክቶክ (TikTok) ምስልና ቪዲዮ ሲያሰራጩ የነበሩ ግለሰቦች የፍርድ ውሳኔ ተላለፈባቸው።

ሕዝቅኤል ማጃ እና መርዶክዮስ ማጃ የተባሉ ግለሰቦች የሃይማኖትን ሰላምና ስሜት በመንካት (በ1997 የወጣው የኢፌዲሪ የወንጀል ህግ አንቀጽ 492(ለ) መሠረት) የቁጫ ወረዳ ፍርድ ቤት ባቀረበው የሰው እና የሰነድ ማስረጃ ተከሳሾቹ ጥፋታቸውን መከላከል ባለመቻላቸው ፍርድ ቤቱ በ 1 ዓመት ቀላል እስራት እንዲቀጡ ወስኗል።

የጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት እንደገለጸው ቤተ ክርስቲያናችን የሰላም ሰባኪ እና ይቅር ባይ ብትሆንም፣ እንዲህ አይነት ፀያፍ ድርጊቶች በሕግ አግባብ ተገቢውን ምላሽ እንዲያገኙ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በቅንጅት እየሠራ እንደሚገኝ ገልጽዋል። ይህ ውሳኔ ለሌሎች መሰል ድርጊት ለሚፈጽሙ አካላት ከድርጊታቸው እንዲታቀቡ ትምህርት እንደሚሆን አስታውቋል ።

© የጋሞና አካባቢው ዞኖች ሀገረ ስብከት ሚዲያ

የጆርጂያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ አረፉ

​ለግማሽ ክፍለ ዘመን ያህል የጆርጂያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንን የመሩት ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ ኢሊያ ሁለተኛ በተወለዱ በ93 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ።

ቅዱስነታቸው ማክሰኞ መጋቢት 8 ቀን 2018 ዓ.ም በሆስፒታል በህክምና ሲረዱ ቆይተው ማረፋቸው ተገልጿል።

​እ.ኤ.አ. ከ1977 ጀምሮ ቤተ ክርስቲያኒቱን የመሩት ኢሊያ ሁለተኛ፣ በሀገሪቱ ፖለቲካዊ እና ማኅበራዊ ሕይወት ውስጥ ከፍተኛ ተፅዕኖ የነበራቸውና የጆርጂያ ነፃነት እንቅስቃሴ ወቅት እንደ ትልቅ የሞራል መሪ ይታዩ የነበሩ ሰው ናቸው።

ፓትርያርኩ በሆድ ዕቃ ደም መፍሰስ ምክንያት በካውካሰስ የሕክምና ማዕከል ሕክምና ሲከታተሉ ቆይተዋል።

​አዲስ ፓትርያርክ እስከሚመረጥ ድረስ ቤተ ክርስቲያኒቱን ሜትሮፖሊታን ሲዮ ሙጂሪ በጊዚያዊነት እንደሚመሩ ታውቋል።

የፓትርያርኩ ማረፍ ለጆርጂያ ሕዝብ ትልቅ መርዶ ሆኖ ተሰምቷል።

የመምህር ዘለዓለም ወንድሙ የሕይወት ታሪክ
ወንድም ተዋበ ወንድሙ እንዳነበበው
#ethiopia | ​የተወደዳችሁና የተከበራችሁ የቅድስት ቤተክርስቲያን አባቶች፣ ቤተሰቦችና የመምህር ዘላለም ወዳጆች፤ ዛሬ የምንናገረው ስለ አንድ ሥጋዊ ወንድማችን ብቻ አይደለም፤ የምንናገረው ስለ ብዙዎች አባት፣ ስለ ድሆች ረዳትና ስለ ወንጌል ብርሃን ነው። መምህር ዘላለምን በሥጋ መለየታችን ለአንጀታችን እጅግ የሚከብድ፣ ለቤተሰባችንም መሪር ሐዘን ቢሆንብንም፤ እርሱ ግን አስቀድሞ በመልካም ሥራው በሰማይ ቤት ቤቱን ሰርቶ እንደነበር እናምናለን።

​ምንም እንኳን በሰውነታችን ብናዝንም፣ በብጹዓን አባቶቻችን ጸሎትና ትምህርት፣ እንዲሁም በዚህ በመካከላችሁ ባላችሁትና "አለንላችሁ" በሚሉን የክርስቶስ ቤተሰቦች ፍቅር ተጽናንተናል። እርሱ የሄደው ወደ ፈጠረው አምላክ ነውና ሐዘናችን በተስፋ የተሞላ ነው።

​የመምህር ዘላለም ወንድሙ (ወልደ ሰማዕት) የሕይወት ታሪክ
​ውልደትና የልጅነት ዘመን
​መምህር ዘላለም ወንድሙ (ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት) ከአባታቸው ከአቶ ወንድሙ ተማም እና ከእናታቸው ከወይዘሮ ትክክልወርቅ ገብረኢየሱስ ነሐሴ 17 ቀን 1969 ዓ.ም በታሪካዊቷ ደብረ ሲና ከተማ ተወለደ። ገና በለጋነቱ የቤተክርስቲያንን ጠረን እየሳበ፣ በየኔት ታመነ እግር ሥር ተቀምጦ የቄስ ትምህርቱን በመቅሰም ለወደፊቱ መንፈሳዊ ተጋድሎው መሠረት ጣለ።

​የትምህርት ጉብዝና እና የቅንነት መገለጫ
​በትምህርቱ እጅግ ብሩህ የነበረው ዘላለም፣ በሰበታ ከተማ በነበረው የትምህርት ቆይታው ሁልጊዜም ከአንደኛነት አይወርድም ነበር። በተለይም በ6ኛ እና በ8ኛ ክፍል ብሔራዊ ፈተናዎች 100% በማምጣት አስደናቂ ውጤት አስመዝግቧል።

​የሚገርመው ግን ዕውቀቱ ለራሱ ብቻ አልነበረም፤ ለሒሳብ ትምህርት የነበረው ልዩ ተሰጥኦ መምህራኑ በማይኖሩበት ጊዜ እርሱ መምህር ሆኖ ጓደኞቹን ያስተምር ነበር። ይህ "ሌሎችን የማብቃት" መልካም ባሕሪው ገና በልጅነቱ አብሮት ያደገ ጸጋው ነበር።

​ከአግሮ ቴክኒክ ወደ ወንጌል አገልግሎት
​በወሊሶ አግሮ ቴክኒካል ትምህርት ቤት በኤሌክትሪሲቲ ሙያ በዲፕሎማ ቢመረቅም፣ የልቡ ጥሪ ግን የሰው ልጅን ነፍስ በወንጌል ኤሌክትሪክ ማብራት ነበር። በወሊሶ ቆይታው ከብጹዕ አቡነ ዲዮስቆሮስ እግር ሥር ሆኖ በሰንበት ትምህርት ቤት አገልግሎቱን ጀመረ። የ12ኛ ክፍል ውጤቱ ለከፍተኛ ኮሌጅ ቢያበቃውም፣ እርሱ ግን "የእግዚአብሔር መንግሥት ትቀድማለች" ብሎ ራሱን ለቤተክርስቲያን አገልግሎት አሳልፎ ሰጠ።

​የአገልግሎት አሻራዎች፡ ከከተማ እስከ ገጠር
​መምህር ዘላለም "የከተማ ኑሮ ይመቸኛል" ብሎ የተቀመጠ አገልጋይ አልነበረም። እግሩ ወንጌል ባልደረሰባቸውና እርዳታ በሚሹ አካባቢዎች ሁሉ ደርሷል፦

​በደቡብ ኦሞ ገጠራማ ስፍራዎች፡ ለማሌ፣ ሰሜን አሪ እና በና ፀማይ ብሔረሰቦች አምስት አብያተ ክርስቲያናትን በማነጽ የቃለ ወንጌል ብርሃን እንዲበራ አድርጓል። ሌላው ቀርቶ የሌላ እምነት መሪዎችን አስተምሮ በማስጠመቅ አዳራሻቸውን ወደ ቤተክርስቲያንነት እንዲቀየር አድርጓል።

​ለቋንቋ ተናጋሪዎች የሰጠው ትኩረት፡ በ2003 ዓ.ም ከ38 ልዩ ልዩ ቋንቋዎች የተውጣጡ ደቀ መዛሙርትን አምጥቶ፣ ወጪያቸውን ሸፍኖ ካሰለጠነ በኋላ ወደየአካባቢያቸው እንዲያገለግሉ ልኮአቸዋል።

​ብጹአን ሊቃነ ጳጳሳት፣የገዳማትና አድባራት አባቶች የሚሰጡትን ምስክርነት ሳያካትት ካከናወናቸው ዋና ዋና ሥራዎች፡

ደቡብ ኦሞ ገጠራማ ሥፍራዎች

መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት የከተማ አገልጋይ ብቻ አልነበረም፡፡ በደቡብ ኦሞ ገጠራማ ሥፍራዎች ቃለ ወንጌልን በማስተማር ካበረከተው መንፈሳዊ አልግሎት በተጨማሪ፡

1. ለማሌ ብሔረሰብ -የማሌ ቅዱስ በዓለ ወልድ ቤተክርስቲያን

2. ለሰሜን አሪ ብሔረሰብ-የዘፍቲ ቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን

3. ለአሪ ብሔረሰብ-የሰልማ ቅድስት ኪዳነ ምሕረት ቤተክርስቲያን

4. ለበና ፀማይ ብሔረሰብ-የሙቃጫ ቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን

5. የማላተር ቅዱስ ሚካኤል-በጅምር ላይ ያለ፡ በከተማው የነበሩትን ዋና ዋና ፓስተሮች

አስተምሮ በማስጠመቅ፣አዳራሻቸውን አፍርሰው ቆርቆሮውን በማምጣት

እንዲሠራ አድርገዋል፡፡

ጉሙዝ፣ጋምቤላ፣ጂንካ

መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት በ2003 ዓ.ም ከጠረፋማዋና ከገጠሪቱ የሀገራችን ክፍሎች የተውጣጡ 38 ልዩ ልዩ ቋንቋ ተናጋሪ ደቀ መዛሙርትን መልምሎና ከየሀገረ ስብከታቸው ማስረጃ አስጽፎ በማስመጣት ሙሉ የሥልጠና ወጪያቸውን በመሸፈን በጽርሐ ጽዮን የሥልጠና ማዕከል እንዲማሩ በማድረግ ሥልጠናቸውን ሲያጠናቅቁ፣ የአገልግ ሎት ልብስ እና መጽሐፍ ቅዱስ ገዝቶ በመስጠት ወደየመጡበት አካባቢ ተመልሰው በቋንቋቸ ው እንዲያገለግሉ አድርጓል፡፡

ጅጅጋ

መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት ሐምሌ 28 ቀን 2010 ዓ.ም በጅጅጋ በደረሰው ችግር የተጎዱትን ለማጽናናት በሥፍራው ጉባኤ በማዘጋጀት ማኅበረ ምእመናንን ከማጽናናቱ በተጨማሪ ሰዎችን በማስተባበር ከ1,500,000.00 (ከአንድ ሚልዮን አምስት መቶ ሽህ ብር) በላይ በማሰባሰብ በወቅቱ ለተጎዱ የሀገረ ስብከቱ ማኅበረ ካህናት ድጋፍ እንዲያገኙ በመርዳት የቤተክርስቲያን ልጅነቱን በተግባር አሳይቷል፡፡

ሰበታ ቅዱስ ገብርኤል

መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት ለ57 ዓይነ ስውራን በተለያዩ ጊዜያት ድጋፍ ከማድረጉ በተጨማሪ ለዘለቄታው ራሳቸውን የሚችሉበት ቦታ በመግዛት እንቅስቃሴ አስጀምሯል፡፡

በምሁር ኢየሱስ ገዳም

መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት 12 ልጆችን ከቤንሻንጉል ጉሙዝ በማስመጣት ዲቁና እንዲማሩና ወደ አካባቢያቸው ተመልሰው እንዲያገለግሉ አድርጓል፡፡

በሰሜን ሸዋ ዞን በኤፍራታና ግድም ወረዳ-በጦርነት ለተፈናቀሉና ለተጎዱ ለ 2591 ሰዎች *3,000 ብር =7,773,000.00 ድጋፍ አድርጓል፡፡

ሸዋሮቢት፣አጣዬና ከሚሴ-ከተለያዩ አካባዎች ለተፈናቀሉና ጉዳት ለደረሰባቸው ድጋፍ አበርክቷል፡፡

ደብረ ዘይት-መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ከቢሾፍቱ ከተማ በቅርብ ከሚገኘውና የኢትዮጵያ አውሮፕላን ተከስክሶ ብዙ ሰው ባለቀበት ኤጄሬ ቦታ ላይ በአካል ተገኝቶ በማጽ ናናትና የምሥራቅ ሸዋ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብጹዕ አቡነ ጎርጎርዮስን በማስፈቀድ የተለያዩ ሰዎችን በማስተባበር የቅድስት ልደታ ቤተክርስቲያንን አስተክሎ ጥር 30 ቀን 2018 ዓ.ም በአካል በመገኘት አስመርቋል፡፡

ቡታጅራ-በግጭት የተፈናቀሉትን ቦታው ድረስ ሄዶ በአካል በመገኘት በቃለ እግዚአብሔር ከማጽናናት በተጨማሪ የሚታወቅበትን መልካምነት በድጋፍ አሳይቷል፡፡

ከስልጤ ዞን ከቅበት ከተማ በክርስትናቸው ምክንያት ከቤት ንብረታቸው ለተፈናቀሉ ለ288 ሰዎች *2,000 ብር =576,000.00 ድጋፍ አድርጓል፡፡

አርሲ ሻሸመኔ ባሌ

ቤተሰቦቻቸው ለተገደሉ እና ለተፈናቀሉ ክርስቲያኖች ሩዝ፣ዱቄት፣ዘይት እና የማሰያ ዕቃዎችን በማቅረብ መንፈሳዊ ኀላፊነታቸውን ተወጥቷል፡፡

አፋር

በአፋር ክልል ለሚገኙ በዞን 5 ሰሙሮቢ ወረዳ ኩማሜ አካባቢ -በጦርነት ለተፈናቀሉና ለተጎዱ ለ 495 ሰዎች* 3,000 ብር =1,485,000.00 ድጋፍ አድርጓል፡፡

ስሙን "ማሩ!" በማለት የሚጠሩት የአፋር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ እና የሲኖዶስ አባ ብጹዕ አቡነ ዮናስ በስማቸው በዋሽ ዐርባ ለተቋቋመው አረጋውያን የጡረታ ማእከል የቦርድ ሰብሳቢ በመሆን እና በኀላፊነት በማገልገል ዓመታዊ የምግብ እገዛ አድርጓል፡፡

ደብረ ሊባኖስ ገዳም-ለአበው ካህናት ለአገልግሎት የሚሆን ልብሰ ተክህኖ ሰጥቷል

ደብረ ብርሃን-የአእምሮ ሕሙማን ማገገሚያ እንዲሆን በአርቲስት ፈቃዱ ተክለማርያም ልጅ በተመሠረተው ሀበሻ የአረጋውያንና ምስኪኖች መርጃ ለንጽሕና መጠበቂያ የሚሆኑ ነገሮችን በማቅረብ ሃይማኖቱን በተግባር አስመስክሯል፡፡

ዋግህምራ ዞን ሰቆጣ- በጦርነት ለተፈናቀሉና ለተጎዱ ለ901 ሰዎች *3,000 ብር =2,703,000.00 ድጋፍ አድርጓል፡፡

ደባርቅ ወረዳ በጦርነት ለተፈናቀሉና ለተጎዱ ለ294 ሰዎች *3,000 ብር =882,000.00 ድጋፍ አድርጓል፡፡

ጎንደር-የአብነት ተማሪዎች ሲመረቁ ካባ ሰጥቷል፡፡

አዲስ አበባ

ይዲድያ መንፈሳዊ ማኅበር

እኁድ ከ 5፡00-7፡00 ሰዓት በቃለ እግዚአብሔር በሃይማኖት በምግባር እንዲጸኑ፣ እንዲያድጉና እንዲበረቱ ከማስተማር በተጨማሪ ወላጆቻቸውን በሞት ላጡና ለችግር የተጋላጡ ልጆችን በማስተማር ራሳቸውን እንዲችሉ ድጋፍ አድርጓል፡፡

በአዲስ አበባ ማረሚያ ቤቶች ለሚገኙ እስረኞች ለዳግም ትንሣኤ የምግብ ድጋፍ አድርጓል፡፡

ይዲድያ የሕፃናት መርጃ

ይዲድያ የሕጻናት መርጃ ድርጅት በመምህር ዘላለም ወንድሙ መሥራችነትና አስባባሪነት በበጎ አድራጎት የተሰማራ አገር በቀል ድርጅት ሲሆን ድርጅቱ ያለ ሃይማኖት፣ያለዘር፣ያለ ቋንቋ ልዩነት ወገናዊ ድጋፍ በማድረግ የሚታወቅ ድርጅት ነው፡፡ በይዲድያ የሕጻናት መርጃ ድጋፍ ለሚደረግላቸው ልጆች ከ2008-2018 ባሉት ለ12 ዓመታት ከ2650 በላይ ለሆኑ ልጆች ከ15,000,000.00 ብር በላይ ወጪ በማድረግ ወገናዊ ደጋፉን በማድረግ ላይ የሚገኝ አገር በቀል ድርጅት ሲሆን በአሁኑ ወቅት 200 ልጆችን በመርዳት ላይ ይገኛል፡፡

በአዲስ አበባ ዙሪያ በዝቅተኛ ኑሮ ለተቸገሩ 1000 ሰዎች 3,000 ብር =30,000.00 ድጋፍ አድርጓል፡፡

በየሳምንቱ ረቡዕና ዓርብ የሚደረግ የምሣ ምገባ

ሀ. ቂርቆስ 80 ልጆችን ፤ለ. ሣሪስ አቦ 148 ልጆችን፤ ሐ. የካ ሚካኤል 72 ልጆችን ባጠቃላይ ለ300 አቅመ ደካሞችን የምሣ የምግብ ድጋፍ አድርጓል፡፡

ሽንቁሩ ቅዱስ ሚካኤል ለሚገኙ ጸበልተኞች ዘይትና ዱቄት ድጋፍ አድርጓል፡፡

ወንጌለ ዘላለም ከተባለው የዩቲዩብ ቻናላቸው ከሚገኘው ገቢ፡

ግቢ ገብርኤል፣የወደቁትን አንሡ፣እንጦጦ ማርያም….ለሚገኙ ዐቅመ ደካሞች በበዓለ ጰራቅሊጦስ የዘይትና ዱቄት ድጋፍ አድርጓል፡፡

መምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕት ለአገልግሎት በሄዱበት በሀገረ አሜሪካ በገጠማቸው ድንገተኛ ሕመም የካቲት 28 ቀን 2018 ዓ.ም በተወለዱ በ49 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም ድካም ዐርፏል፡፡

የመምህር ዘላለም ወንድሙ ስመ ጥምቀቱ ወልደ ሰማዕትን ነፍስ በቅንነትና በታማኝነት ያገለገሉት አምላክ በአብርሃም፣በይስሐቅና በያዕቆብ እቅፍ ያኑርልን፡፡ለኦርዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን፣ለቤተሰቡ፣ለወዳጅ ዘመዶቹ መጽናናትን ያድልልን፡፡

​✍️​ ​“ለግሪክ ሰዎችና ላልተማሩም፥ ለጥበበኞችና ለማያስተውሉም ዕዳ አለብኝ፤”
በወንጌል አላፍርምና፤
አስቀድሞ ለአይሁዳዊ ደግሞም
ለግሪክ ሰው፥ ለሚያምኑ ሁሉ
የእግዚአብሔር ኃይል ለማዳን
ጻድቅ በእምነት ይኖራል ተብሎ እንደ ተጻፈ የእግዚአብሔር ጽድቅ ከእምነት ወደ እምነት በእርሱ ይገለጣልና። ሮሜ 1÷14

እግዚአብሔር ሆይ የሚሳንህ ነገር የለምና የራቀውን አቅርበህ የረቀቀውን አጉልተህ እየሰማነው ካለነው መርዶና ሰቀቀን ዕረፍተ ሥጋንና ዕረፍተ ነፍስን አትንሣን

ጸልዩ በእንተ ሰላም
ስለ ሰላም እንጸልይ
ስለ ሀገራችን እንጸልይ
ስለ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን እንጸልይ
በጭንቅ በመከራ ስላሉት እንጸልይ
በረሀብ በስደት ስላሉት እንጸልይ
በጽኑ ሕመም ተይዘው ስለሚሰቃዩት እንጸልይ
ስለ ሃይማኖት መሪዎች አባቶቻችን እንጸልይ
ስለ ሀገር መሪዎች እንጸልይ
የሰላም የምህረት የቸርነት ባለቤት እግዚአብሔር ሰላሙን ምህረቱን ቸርነቱን አይንሳን
አባ አትናቴዎስ ወልደ ጎርጎርዮስ
ዘዝዋይ ገዳም
መጋቢት 3/7/2018 ✍️

ከብፁዕ አቡነ ኤልያስ የጋሞና አካባቢው ጎፋና ባስኬቶ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ የቅዱስ ሲኖዶስ አባል በጋሞ ዞነሰ ደጋማ አካባቢዎች በደረሰው የተፈጥሮ አደጋ ለጠፋው የሰው ሕይወት እና ላጋጠመው የንብረት ጉዳት የተሰማቸውን ኃዘን ገለጹ።

ብፁዕነታቸው የሰጡት መግለጫ ሙሉ ቃል እንደሚከተለው ይቀርባል።

(ብፁዓን እለ ይላሕው ይእዜ እስመ እሙንቱ ይትፌሥሑ፡፡)
“የሚያዝኑ ብፁዓን ናቸው መፅናናትን ያገኛሉና፡፡'' (ማቴ.፭፤፬)

ትናንት በጋሞ ዞን በተለያዩ ደጋማ አካባቢዎች ማለትም በጋጮ ባባ ወረዳ ማዞ ዶይሳ ቀበሌ፣ በላካ፣ በቦንኬ ወረዳ የላ ቀበሌ እንዲሁም በከምባ ዙሪያ ወረዳ ባልታ ቀበሌዎች በጣለው ከባድ ዝናብ ምክንያት በተከሰተው የናዳና የጎርፍ አደጋ የ30 ወገኖቻችን ሕይወት ማለፉን፣ እንዲሁም በአርባ ምንጭ ከተማና ዙሪያው የኩልፎና ስጎ ወንዞች መሙላት በንብረት ላይ ከፍተኛ ውድመት ማድረሱን በታላቅ ሐዘን ሰምተናል።

ይህ ድንገተኛ አደጋ በወገኖቻችን ላይ ያደረሰው የሕይወት መጥፋትና የንብረት ውድመት ለመላው የአካባቢው ነዋሪና ለቤተ ክርስቲያናችን ትልቅ መርዶ ነው።በመሆኑም በራሴና በሀገረ ስብከቱ ጽሕፈት ቤት ስም እንዲሁም በመላው የኦርቶዶክሳዊያን ምዕመናን ስም የተሰማንን ጥልቅ ሐዘን እንገልጻለን፡፡

በአደጋው ሕይወታቸውን ላጡ ወገኖቻችን ፈጣሪ አምላክ ነፍሳቸውን በገነት እንዲያሳርፍልን፣ ለቤተሰቦቻቸውና ለወዳጅ ዘመዶቻቸውም መጽናናትን እንዲሰጥ እንጸልያለን። በንብረታቸው ላይ ጉዳት ለደረሰባቸው ወገኖቻችንም ፈጣሪ ጥንካሬውን እንዲሰጣቸው እንመኛለን፡፡

ሀገረ ስብከታችን ይህንን አስከፊ ወቅት ለማለፍና የተጎዱ ወገኖቻችንን መልሶ ለማቋቋም በሚደረገው ማንኛውም ዓይነት ሰብአዊ ድጋፍና መርሐ ግብሮች ላይየበኩሉን አስተዋጽኦ የሚያደርግ መሆኑን በዚሁ አጋጣሚ ለመግለጽ እንወዳለን፡።

መላው ሕዝባችንም የተጎዱትን በመርዳትና በማጽናናት የወንድማማችነትና የአብሮነት እናስተላልፋለን። የቆየውን እሴቱን በተግባር እንዲያሳይ ጥሪያችንን

እግዚአብሔር አምላክ ሕዝባችንንና ምድራችንን ከክፉ መከራ ሁሉ ይጠብቅልን !!

ብፁዕ አቡነ ኤልያስ
የጋሞና አካባቢው፣ ጎፋና ባስኬቶ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ የቅዱስ ሲኖዶስ አባል !!

መጋቢት 2 /2018 ዓ/ም አርባ ምንጭ

♦️በናይጄሪያ ካላባር የተሳተፈው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ቡድን ንጋት ላይ ይገባል

♦️አትሌቶቹ ውጤታማ ቢሆኑም ሚኒማ ማሟላት አልቻሉም

♦️ቡድኑ ከ27 ሠዓታት በላይ በመጓዝ በጉዞ ተንገላቷል፤በመርከብ ሳይቀር ተጉዘው በቀጥታ ስታዲየም ገብተዋል

♦️እኩለሊት ተነስቶ ንጋት ላይ ይገባል ተብሎ ይጠበቃል
#ethiopia | በቦትስዋና ጋቦሮኒ ከሜይ 2-3/2026 ለሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሪሌ ውድድር ላይ ለመሳተፍ የሚረዳ ስዓት ለማስመዝገብ ወደ ናይጄሪያ ካላባር ተጉዞ የነበረው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ቡድን ዛሬ ከእኩለ ሌሊት በኃላ ከሌጎስ ተነስቶ ንጋት ላይ አዲስ አበባ ይገባል ተብሎ ይጠበቃል ።

ቡድኑ በአሁን ሠዓት የውድድሩ ስፍራ ከነበረችው ካላባር ትናንት ወደ ሌጎስ በመምጣት ኤክሴል ሆቴል አርፈው ለጉዞ እየተዘጋጀ ሲሆን በናይጄሪያዊያን ሠዓት ዛሬ ምሽት 4:00 በኢትዮጵያ ሠዓት አቆጣጠር ደግሞ ከሌሊቱ 6:00 ከሌጎስ ተነስቶ 5:20 አካባቢ የሚጠጋ ሠዓት ከበረረ በኃላ ንጋት ላይ አዲስ አበባ ይገባል ተብሎ ይጠበቃል።

♦️ውጤታማ ቢሆኑም ሚኒማ ማሟላት አልቻሉም

የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ የልዑካን ቡድኑ ወደ ናይጄሪያ ካላባር የተጓዘው ከቦትስዋና 60ኛ ዓመት የነፃነት በዓል ጋር አብሮ በሚካሄደው የአለም አትሌቲክስ ሪሌ ውድድር ለመሳተፍ የሚያስችላቸውን ሚኒማ ለማሟላት ሲሆን አትሌቶቻችን በውድድሩ ውጤታማ ቢሆኑም፣ልምድ የሚያገኙበት ዕድል ቢመቻችላቸውም ቦትስዋና ለምታዘጋጀው የአለም ፈጣን እግሮች ትንቅንቅ መሳተፍ የሚያስችለውን ሚኒማ ግን አንዳቸውም ማስመዝገብ አልቻሉም።

የአጭር ርቀት ስፔሺያሊስቶችን የያዘው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ቡድን በካላባር በነበረው ቆይታ በ4X400 ሜትር ሪሌ በሴቶች 2ኛ ፣በወንዶች ደግሞ 3ኛ ደረጃን በአጠቃላይ በ400 ሜትር ወርቅ፣በ400 ሜትር ሴቶች ብር እና በ 400 ሜትር ወንዶች ነሃስ፣
በድብልቅ ሪሌ ውድድር አራተኛ ደረጃን በመያዝ ውድድራቸውን ጥሩ በሚባል ደረጃ ቢያጠናቅቁም አንዳቸውም ለቦትስዋናው ጋቦሮኒ የሚያሳትፋቸውን ትኬት መቁረጥ የሚያስችል ሚኒማ ግን ማሟላት ሳይችሉ ነው ወደ አዲስ አበባ የሚመለሱት።

♦️ፌዴሬሽኑ ጥሩ ስራ ቢሠራም ከወቀሳ አይድንም

የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት በተለይ ፕሬዝዳንቱ ኮማንደር አትሌት ስለሺ ስህን በጀት ከመመደብ አንስቶ አትሌቶቹ ሚኒማ የሚያመጡበትን የናይጄሪያውን የውድድር እድል እንዲያገኙ ውድድሩን ከሚያዘጋጀው አካል ጋር ግንኙነት በመፍጠር ዕድሉ እንዲሳካ ያደረገው ጥረት በእጅጉ የሚያስመሠግነው ቢሆንም ነገሮች በጥድፊያ የተሞሉ መሆናቸው፣አትሌቶች በሆቴል ለአንድ ሳምንት እንኳን ተሠባስበው በቂ ልምምድ ሳያደርጉ ለአንድ ቀን ሆቴል ገብተው በነጋታው ለውድድር መጓዛቸው ፌዴሬሽኑን በተለይ ይሄን የማመቻቸት ኃላፊነት ያለበትን ፅ/ቤቱን ያስወቅሳል።

♦️ ከ27 ሠዓታት አድካሚ ጉዞ በኃላ ካላባር

ከሁሉም በላይ እጅግ አስገራሚው ነገር የልዑካን ቡድኑ ውድድሩ የሚካሄድባት ካላባር ለመድረስ ከ27 ሠዓታት በላይ የፈጀበት ከመሆኑም በላይ ከአውሮፕላን አድካሚ ጉዞ እንደገና የመርከብ አድካሚ ጉዞ አድርጎ ያለአንዳች እረፍት ከመርከብ ወደ ስታዲየም እንዲያመራ የተደረገበት መንገድ የፌዴሬሽኑን የጉዞ ዕቅድ ለትችት አሳልፎ የሚሠጥ ነው።

ሚኒማ ማምጣት ግቡና ዕቅዱ አድርጎ ወደ ናይጄሪያ የተጓዘው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ቡድን በፅ/ቤቱ አስቀድሞ የጉዞ ዝግጅት ባለማድረጉ ከአዲስ አበባ ሌጎስ፣ከሌጎስ ቀጥታ ወደ ካላባር ጉዞ ለማድረግ ዕቅድ ቢይዝም በዕለቱ ፍላይት(በረራ)የለም በመባሉ ቡድኑ ያለ ዕቅዱ ኦሮ የምትባል ትንሽ ከተማ ለማረፍ ተገዷል፤ከኦሮ ከተማ ወደ ካላባር ለመጓዝ በረራ ባለመኖሩ ቡድኑ እንደገና እንደቱሪስት አድካሚ የመርከብ ጉዞ አድርጎ ከመርከብ በቀጥታ ወደ ስታዲየም ለመግባት የተገደዱበት ሁኔታ እንደነበር ነው የካላባር የመረጃ ምንጮቻችን የገለፁልን፤በአጠቃላይ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ቡድን የውድድሩ ስፍራ ከ27 ሠዓታት በላይ ጊዜን እንክት አድርጎ በመብላቱ የልዑካን ቡድኑን ለከፍተኛ ድካምና መንገላታት ዳርጎታል።

♦️የናይጄሪያዊው የቡድኑ ኮርዲኔተር ትልቅ ድጋፍ

ይህ አድካሚ ጉዞ ወደ አዲስ አበባ ሲመለሱ እንዳይደገም ከፌዴሬሽኑ በላይ ጆን የሚባለው የናይጄሪያ ፌዴሬሽን ሠራተኛና የቡድኑ ኮርዲኔተር ትልቅ ድጋፍ እንዳደረገላቸው ነው የሠማነው፤በእሱ ድጋፍም የነገ የርቀቱ የሀገር ተስፋ የሆነው የአትሌት መርዶኪዮስ ወልዴ የውድድር ቀንን በጉዞ በመንገላታቱ ምክንያት እስከማስቀየር የደረሠ ትልቅ ስራን የሠራ ሲሆን ቡድኑ ወደ ናይጄሪያ ሲጓዝ የገጠመው አይነት ረዥም ጉዞ አድርጎ እንዳይንገላታ በማሠብ ትናንት ከካላባር ተነስተው ወደ ሌጎስ ገብተው ደረጃውን በጠበቀው ኤክሴል ሆቴል እንዲያድሩና ዛሬ እኩለሊት ተነስተው ንጋት ላይ አዲስ አበባ እንዲገቡ ትልቅ ሚና በመጫወቱ ሁሉም የቡድኑ አባላት አመስግነውታል ናይጄሪያዊውን ጆንን።

♦️የጉዞ መንገላታት፣ከፍተኛ ሙቀትና ወበቅ፣የትራኩ ምቹ አለመሆን የሚኒማ እንቅፋት

የናይጄሪያው ውድድር በጉዞ መንገላታት፣በከፍተኛ ሙቀትና ወበቅ የታጀበ መሆኑ እንዲሁም ትራኩ የጭቃ ያህል የሚጣበቅና ለስፓይክ አመቺ ባለመሆኑ አትሌቶቻችን ያሠቡትን ያህል ውጤታማ እንዳይሆኑ የራሱን እንቅፋት እንደፈጠረባቸው ነው መረዳት የቻለው።

ከዚህ ከጉዞ ጋር በተያያዘ ፌዴሬሽኑ አሁንም ከወቀሳ አልዳነም ለአትሌቶቹ ሚሊየን ብሮችን መድቦ ውድድሮችን አመቻችቶ መላኩ የሚያስመሠግነው ቢሆንም በቪዛ ጉዳይ ከአሜሪካው ችግር አሁንም እንዳልተማረበት ነው እየደረሱን ያሉት መረጃዎች የሚጠቁሙት።

ከናይጄሪያው የጉዞ ችግር በተጨማሪ በፖላንዱ ጉዞ የቪዛ ጉዳይ ዙሪያም መረጃዎች በስልክ እየደረሱን ነው፤ምንድነው የተፈጠረው?በቀጣይ ትክክለኛውን መረጃ አጠናክረን ለህዝብ የምናደርስ ይሆናል።

✍️✍️በጋዜጠኛ ይስሀቅ በላይ(ሀትሪክ ስፖርት ኦፊሺያል)

👉ፎቶ ክሬዲት:የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ይፋዊ የፌስቡክ ገፅ

የጥቁር ሰው ኑዛዜ፦ በቴዲ አፍሮ ብዕር የተሳለ የዓድዋ ድል የደም ውል

ቴዲ አፍሮ "ጥቁር ሰው "በሚለው ዘፈኑ አድዋ የጥቁር ህዝብ የምጥ ቀን መሆኑን መስክሯል።ዘፋኙ  "እኔን አልሆንም ነበር እኔ" ሲል፣ ታሪክ ዝም ብሎ ያለፈ ድርጊት ሳይሆን የዛሬው ማንነታችን "ፅንስ" መሆኑን ይነግረናል።

​ይህ ልብ ሰባሪ አገላለፅ ነው ። ለምን? ምክንያቱም "ያ ድል ባይኖር ኖሮ ዛሬ የምንናገረው ቋንቋ፣ የምንለብሰው ልብስ፣ የምናመልከው አምላክና የምንጠራበት ስም የእኛ ባልሆነ ነበር" የሚል መርዶ አዘል እውነት ስላለው ነው።

ታሪክ ለህይወት የሚያስፈልገው ለተግባርና ለስቃይ ነው እንደሚባለው ቴዲ አፍሮም ያንን የ1888ቱን ስቃይ ወደ ዛሬው ትውልድ ወኔነት ቀይሮታል።

ሀቅ ነው ​ያለ አድዋ፣ እኛ "ባዶ" ነበርን!!  ያድል ባይኖር  "እኔ" የሚለው ቃል ትርጉም አልባ ይሆን ነበር። ይህ ዘፈን ስንሰማ  በቅኝ ግዛት ቀንበር ስር የወደቁ ወንድሞቻችንን የጠፋ ማንነት እያስታወስን ለማልቀስ እንዳዳለን ወይም እናለቅሳለን። ምክንያቱም በቀኝ ግዛት ሰበብ ብዙ  "እኔነታቸውን" የተነጠቁ ስላሉ።

ለዘመናት "ጥቁር" የሚለው ቃል የባርነት፣ የኋላ ቀርነትና የዝቅተኝነት ተምሳሌት ተደርጎ በአውሮፓውያን ሲሰበክ ኖሯል።​ቴዲ አፍሮ ግን ይህንን የንቀት ቃል ወስዶ የክብር አክሊል አደረገው።

"ምኒልክ ጥቁር ሰው" ሲል፣ የፖለቲካ ምሁራን እንደሚሉት "የታሪክ የበላይነትን"  ገልብጦታል። አፄ ምኒልክን እንደ አንድ ንጉሥ ብቻ ሳይሆን፣ እንደ ጥቁር ህዝብ "የመዳን ምልክት" አድርጎ ስሏቸዋል።

​በግጥሙ ውስጥ "ኢጆሌ ቢያኮ ጀጀባዳ መሌ" የሚለው የኦሮምኛ ስንኝ ሲሰማ፣ ፖለቲካው ወደ ስነ-ልቦናዊ አንድነት ይለወጣል። በልዩነት ለቆሰለች ሀገር፣ ይህ ስንኝ የቁስል መድኃኒት ነው። "እርስ በርስ ከመናከስ ይልቅ፣ ለጋራ ክብር የፈሰሰውን ደም አስቡ" የሚል የለቅሶ ጥሪ ነው።

አንድን ህዝብ የሚያስተሳስረው የጋራ ስቃዩና የጋራ ድሉ ነው። ቴዲ አፍሮ ያንን የጋራ ደም በሙዚቃው ውስጥ ስላፈሰሰው፣ ስንኞቹ የፖለቲካ መፈክር ሳይሆኑ የልብ ትርታ ናቸው።

​ቴዲ አፍሮ በ"ጥቁር ሰው" ግጥም ውስጥ የሳለው ምስል ደም የሚንጠባጠብበት ህያው ምስል ነው።

​የባልቻ አባ ነፍሶ "መድፍ"፦ ባልቻ "ባያይ አይኔ ብረቱ" ተብሎ ሲገለጽ፣ ቴዲ የአካል ጉዳትን ለሀገር ክብር የመስጠት ከፍተኛው መስዋዕትነት አድርጎ ያቀርበዋል።

አይኑን ያጣው ጀግና በልቡ አይን ሀገሩን ሲጠብቅ ማሰብ፣ ለማንኛውም ስሜት ላለው ሰው አስለቃሽ ነው። "ሳልል ዋይ ሳልል ዋይ" የሚለው ዜማ፣ ስቃዩን ዋጥ አድርጎ ለሀገር መቆምን ይገልጻል።

​የእቴጌ ጣይቱ "የቀፎ ንብ" ተምሳሌት፦ ሴትነትን ከሽንፈትና ከለቅሶ አውጥቶ፣ ወደ መሪነትና ወደ ቁጣነት ቀይሮታል። "ከፊት ሆና መራችው ንግስቱ" ሲል፣ አንዲት እናት ልጆቿን ለሞት ስትልክና ለነፃነት ስታሰልፍ ያለውን የመሪነት ግርማ ያሳያል። ይህ ጀግንነትን የሚያወድስ ረጅም ግጥም ተብሎ ብለን ብንጠራውም ድፍረት አያሰኝም።

​ቴዲ "አይቀርም በማርያም ስለማለ"  የኢትዮጵያዊያንን እምነት፣ ቃል ኪዳንና ለሞት ያላቸውን ግድየለሽነት በአንድ ላይ ይይዛል።

​ንጉሡ ሲያውጅ፣ ህዝቡ በቃለ መሀላው ታስሮ ወደ አድዋ ይተማል። እዚህ ጋር ነው ለቅሶው የሚመጣው። እናት ልጇን፣ ሚስት ባሏን፣ ልጅ አባቱን "አይቀርም በማርያም ስለማለ" በሚል ቃል ተለይተው ወደማይመለሱበት የጦር አውድማ ይሄዳሉ።

ቴዲ አፍሮ ይህንን የናፍቆትና የቁርጠኝነት ትዕይንት በዜማው ሲያዋህደው፣ አድማጩ ራሱን በዚያ የጦር ሜዳ ጭስና አቧራ ውስጥ ያገኘዋል።

​"ወይ ሳልለው ብቀር ያኔ" የሚለው ፀፀት፣ በታሪክ አጋጣሚ "አልመጣሁም" ቢል ኖሮ ዛሬ የሚኖረውን የባርነት ሕይወት እያሳሰበ ልብን በፍርሃትና በቁጭት ያንጠለጥላል።
​
"ጥቁር ሰው" ዝም ብሎ ዘፈን አይደለም። የሞቱት አባቶቻችን ለኛ የፃፉልን የደም ኑዛዜ ነው። ቴዲ አፍሮ ያንን ኑዛዜ በዜማ አንብቦልናል።

​አድዋ ህልውናችን ነው። አድዋ ክብራችን ነው። አድዋ ውበታችን ነው። "ጥቁር ሰው"ዘፈን ይሄንን ነው የሚሰብከው።

ዐድዋ፡- የአፍሪካና የመላው ጥቁር ሕዝቦች የነጻነት ብሩሕ ፋና!!
#ethiopia | ደቡብ አፍሪካዊው የፀረ-አፓርታይድ ታጋይ፣ የነጻነት አርበኛና የዓለም ሰላም ኖቤል ተሸላሚው፣ ኔልሰን ሮሂላላ ማንዴላ- የዐድዋ ድልን ፋይዳና ትሩፋት በተመለከተ፣ በአንድ ወቅት አፍሪካውያን መሪዎች በተገኙበት አንድ ትልቅ የስብሰባ መድረክ ላይ እንዲህ ብለው ነበር፤

"The Adowa Victory provided practical expression to Ethiopianism: self-worth, dignity, unity, confidence, self-reliance, race pride, spirituality, and freedom from colonialism."

ዐድዋ- በሺህ ዘመናት ታሪኳና ቅርስዋ፣ ገናና ሥልጣኔዋና አኩሪ ባህሏ ለምትታወቀው፣ በነጻነቷና በሉዓላዊነቷ ጸንታ የኖረችውን ሀገራችንን ኢትዮጵያን ዳግመኛ በዓለም መድረክ ከፍ ያደረገ ነው።

ዐድዋ የአፍሪካውያን፣ የአፍሪካ አሜሪካውያንና የመላው ጥቁር ሕዝቦች የነጻነት አለኝታ፣ የወኔና ስንቅ የሆነ፤ ሰው የመሆን ከፈጣሪ ዘንድ የተቸረ መለኮታዊ ፍቅርንና ክብርን ያላቀ ነው፡፡

በርግጥም ኔልሰን ማንዴላ በንግግራቸው ለመጥቀስ እንደሞከሩት ዐድዋ- ለኢትዮጵያዊነት ዝርግፍ ጌጥ፣ የተደነቀ ውበት፣ ሰው የመሆን ክብርንና የመንፈስ ልእልናን ያጎናጸፈ፣ ከዘረኝነት እኩይ እሳቤን የናደ፤ የቅኝ ግዛት ቀምበር እንዲሰበር ያደረገ አንፀባራቂ ድል ነው፡፡

ታሪክ እንደሚነግረን ጥቁር ሕዝቦች ለአፍሪካዊ ማንነታቸው፣ ታሪካቸው፣ ቅርሳቸው፣ ነጻነታቸውና ሉዓላዊነታቸው መከበርና ዕውን መኾን የአኅጉሪቷ እልፍ ልጆቿ ደም እንደ ጅረት ፈሷል፣ አጥንታቸውም ተከስክሷል፡፡

አፍሪካውያንና መላው ጥቁር ሕዝብ በሰስትና በናፍቆት የሚያስቡትና የሚያዩት አረንጓዴው፣ ቢጫውና ቀዩ ሰንደቀ ዓላማችን፣ በጀግኖች አባቶቻችንና እናቶቻችን ክቡር ደም መሥዋዕትነትና አጥንታቸው መከስከስ ያሸበረቀና ያንጸባረቀ ነው፡፡

ተወዳጇ ከያኒ እጅጋየሁ ሽባባው/ጂጂ ‹‹ዓድዋ›› በሚለው ተወዳጅ ዜማዋ ዜማዋ እንዲህ ብላ እንዳጎራጎረችው፤

"… የተሰጠኝ ሕይወት ዛሬ በነጻነት፣
ሰው ተከፍሎበታል ከደምና ከአጥንት፡፡
ስንት ወገን ወደቀ፣ በነጻነት ምድር፣
ትናገር ዓድዋ፣ ትናገር አገሬ፣
እንዴት እንደቆምኩኝ በፊታችሁ ዛሬ …፤"

ይህ ዛሬ በነጻነት የቆምንባት ምድር በብዙዎች፣ በእልፎች ክቡር ደም መሥዋዕትነት የጸና መኾኑን ለአፍታ እንኳን ልንዘነጋው አይገባም፡፡ በእነዛ ጥቁር መኾን እንደ ወንጀልና ክህደት በተቆጠረበት አስከፊ ዘመን፤ ለጥቁር ሕዝቦች ከእንሰሳ ያነሰ ክብር እንኳን በተነፈገበት የአፍሪካችን የጨለማና እንደ መርግ የከበደ የመከራ ዘመኗ- አፍሪካውያን የሰው ልጅ ሕሊና ሊሸከመው የማይችል ውርደትና መከራን አሳልፈዋል፡፡

ለዘመናት በእንዲህ ዓይነት ውርደትና መከራ ጀርባዋ ለጎበጠው አፍሪካና ለመላው ጥቁር ሕዝብ- እማማ ኢትዮጵያ አፍሪካውያንና ጥቁር ሕዝቦች ሁሉ በናፍቆትና በሰቀቀን የሚያስቧት፣ በዘላለም ቃል ኪዳን በልባቸው ጽላት የተጻፈች፣ የታተመች ከሩቅ አሻግረው የሚያይዋት አፍሪካዊት የነጻነት ቀንዲል፣ የነጻነታቸውና የሉዓላዊነታቸው የተስፋቸው፣ ምድር ነበረች፡፡

አገራችን ኢትዮጵያን በብዙዎች አፍሪካውያንና በመላው የጥቁር ሕዝብ ዘንድ የነጻነታቸው ተስፋና ብርሃን ተምሳሌት ሆና ከፍ ብላ እንደትታይ ያደረጓት በርካታ ታሪካዊ ሐቆች አሉ፡፡

ኢትዮጵያችን በሺሕ ዘመናት የሚለካው ታሪኳ፣ ጥንታዊና ገናና የኾነ ሥልጣኔዋ፣ ነጻነታቸውን አፍቃሪ ለኾኑ የዓለም ሕዝቦች ተምሳሌት የኾነው የልጆቿ የአይበገሬነት ጽኑ የነጻነት መንፈስ የሚጠቀስ ነው፡፡ ከዚህም ጋር ተያይዞ የሚነሣው አንጸባራቂው የዓድዋው ድል በግንባር ቀደምትነትና በዋነኝነት የሚጠቀስ ነው፡፡

ይህ መላው አፍሪካ በባርነት ቀንበር ስር ወድቆ በሚማቅቅበት ዘመን፣ ከምሥራቅ አፍሪካዊቷ፣ ጥንታዊት አገር የተሰማው የድል ብስራት፣ ለአውሮፓውያን ቅኝ ገዢዎች ሊሰሙትና ሊቀበሉት የተናነቃቸው ታላቅ መርዶ ነበር፡፡

በ1888 ዓ.ም. ከሮማ ገሥግሦ፣ ቀይ ባሕርን አቋርጦ ኢትዮጵያን ቅኝ ለመግዛት የመጣው ኃይል በጀግኖች አባቶቻችንና እናቶቻችን ብርቱ ክንድ ተመቶ በታላቅ እፍረት ወደመጣበት ተመለሰ፡፡ ያ አንፀባራቂ የዓድዋ ድልም በጥቁር ሕዝቦች ታሪክ ውስጥ አዲስ የታሪክ ምዕራፍን ከፈተ፡፡

የዚህ ድል ዜማም በዓለም ዙሪያ ሁሉ ከፍ ብሎ ተሰማ፡፡ በአውሮፓ የሚታተሙ ጋዜጦችም ድሉን አስመልክተው በፊት ገጾቻቸው ዘገቡ፡፡ ቪቫ ምኒልክ! ቪቫ ጣይቱ! የሚሉ የድል ብስራቶችና ዜናዎች በመላው ዓለም ናኙ፡፡

በአፍሪካ፣ በላቲን አሜሪካ፣ በካረቢያንና በጃሜይካ በዓድዋው የድል ስሜትና፣ በኢትዮጵያዊነት የነጻነት ተጋድሎ ሰሜት የተረገዙ ንቅናቄዎችም ብቅ ብቅ ማለት ጀመሩ፡፡ ዓድዋ የአፍሪካውያንና የመላው ጥቁር ሕዝቦች የነጻነት ቀንዲል ኾኖ ደምቆ፣ ፈክቶ አበራ፡፡ በባርነትና በቅኝ ግዛት ስር ኾነው የሚማቅቁ አፍሪካውያንና ጥቁር ሕዝቦችም ከዓድዋው ድል በኋላ ድምፃቸውን ከፍ አድርገው ማሰማት ጀመሩ፡፡

ሁጊንስና ጃክሰን የተባሉ አውሮፓውያን ምሁራን፤ An Introduction to African Civilizations with Main Currents in Ethiopian History, በሚል ርእስ ባስነበቡት መጽሐፋቸው እንደገለጹትም፤

"ዐፄ ምኒልክና የኢትዮጵያ ሰራዊት በኢጣሊያ ቅኝ ገዢ ኃይሎች ላይ የተጎነጸፉት ድል፣ ጥንታውያኑን ኢትዮጵያውያንን ዘመናት ያስቆጠረ ነጻነታቸውንና ሉዓላዊነታቸውን ዳግም በተግባር ያረጋገጠ ድል ነው፤" በማለት ምስክርነታቸውን ሲሰጡ፤

እንግሊዛዊው ጸሐፊ ጆርጅ በርኬሌይ ደግሞ፤ "የዓድዋ ድል ቅኝ ገዢ ተስፋፊ የኾኑ አውሮፓውያን ቆም ብለው እንዲያሰቡ ያደረጋቸው አንጸባራቂ ድል ነው፡፡" በማለት ነበር የገለጸው፡፡

ዐድዋ በቅኝ ግዛት ስር ወድቀው ሲማቅቁ ለነበሩ ለአፍሪካውያንና ለመላው ጥቁር ሕዝቦች የነጻነት ተስፋ ጮራን የፈነጠቀ፣ ለነጻነት ታጋዮች ትልቅ ወኔንና መነቃቃት የፈጠረ ድል ነው፡፡

ዐድዋ ለአፍሪካውያንና ለጥቁር ሕዝቦች ብቻ ሣይሆን ለሰው ልጆች ሁሉ- ሰው የመሆን ከፈጣሪ ዘንድ የተቸረን መለኮታዊ ፍቅርና ክብርን ከፍ ከፍ ያደረገ የድል፣ የነጻት ታላቅ ዓርማ ነው፡፡ ይህ የነጻት ድል በአፍሪካና በመላው ዓለም ሲሰማ፣ ዳግመኛ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያዊነት በዓለም መድረክ አብቦ፣ ፈክቶና ደምቆ፣ ከፍ ከፍ ብሎ ታየ፡፡

ለመውጫ ያህል፤

የኬንያው የነፃነት ታጋይና ዐርበኛ ጆሞ ኬንያታ ለትምህርት እንግሊዝ አገር በነበሩበት ወቅት የዐድዋን ታላቅ የነጻነት መንፈስ በልባቸው የናኘውን ገጠመኝ እናስታውስ።

ነገሩ እንዲህ ነው። ጆሞ ኬንያታ በዩኒቨርስቲያቸው ቤተ-መጻሕፍት መደርደሪያ ላይ የኢትዮጵያን ታሪክ በሚተርከው መጽሐፍ ውስጥ ያገኙትን የዳግማዊ ዐጤ ምኒልክን ፎቶ ወደ ደረታቸው አስጠግተው በማቀፍ፣ ዓይኖቻቸው በደስታና በሲቃ እንባ ተሞልቶ እንዲህ አሉ፤

"ኦ! ምኒልክ የአፍሪካና ጥቁር ሕዝቦች ኩራት፣ ኦ! ኢትዮጵያ የአፍሪካ ድል ብስራት፣ የነጻነታችን ተስፋ መሬት፣ የልባችን ኩራት… የጥቁር ሕዝቦች የነጻነት ምልክት ታላቁ ንጉሥ ምኒልክ ሁሌም አከብርዎታለሁ!!"

ሰላም!!

ፍቅር እና ክብር የነጻነትን ክቡድ እና ክቡር መንፈስ ከዐድዋ ተራሮች እስከ አፍሪካና ዓለም ጫፍ ድረስ በክብር ለናኙት የዐድዋ ጀግኖች እናቶቻችንና አባቶቻችን ሁሉ!!

ፍቅር እና ክብር የነጻነትን ሕያውና ክቡድ መንፈስ በደማችን ላሰረፁብን፣ ኢትዮጵውያን ጀግኖች አባቶቻችንና እናቶቻችን ሁሉ!!

© Terefe Worku

የቲኩቶክ ሱስ ያስከተለው የ8.8ሚልየን ብር መርዶ፡ የአንድ አባት የዕረፍት ጊዜ ቅዠት

​በሞሮኮ ማራኬሽ የቤተሰብ ዕረፍታቸውን እያሳለፉ የነበሩት ብሪታንያዊው አንድሩ ኤ.፣ የያዙት የሥራ ስልክ እንዲህ ያለ የገንዘብ ቀውስ ይፈጥራል ብለው አልገመቱም ነበር።

ልጃቸው ለስምንት ሰዓታት ያህል በቲኩቶክ ቪዲዮዎችን በመመልከቷ ብቻ፣ ቤተሰቡ የ48,000 ዩሮ (ወደ 8.8ሚልየን ብር ገደማ) የዳታ ክፍያ ደረሰኝ ደርሶታል።

​አንድሩ እንደሚሉት፣ በውል ስምምነታቸው ላይ ከአውሮፓ ውጭ ለሚደረግ የዳታ አጠቃቀም ምንም ዓይነት የዋጋ ገደብ አለመኖሩን ባለማስተዋላቸው ለከፍተኛ ክፍያ ተዳርገዋል።

በሰዓት ከ5,700 ዩሮ በላይ ሲቆጥር የነበረው ሲስተም፣ አባቱን ለከፍተኛ ድንጋጤና ተስፋ መቁረጥ ዳርጓቸዋል።

​ይህ አጋጣሚ የአውሮፓ ኮሚሽን በቲኩቶክ ላይ "ሰዎችን ለሱስ የሚያጋልጡ አሰራሮች አሉት" በሚል ምርመራ እያጠናከረ ባለበት ወቅት የተከሰተ ሲሆን፣ የማህበራዊ ሚዲያ ሱስ በታዳጊዎች አዕምሮ ላይ የሚያደርሰውን ጉዳትም በድጋሚ አነጋጋሪ አድርጎታል።

Daily Mail

የክብር ቀብር፦ በታምራት ደስታ "ከአንቺ አይበልጥም" ውስጥ በፍቅር ሰንሰለት የታሰረው የነፍስ ጩኸት

ለዚህ ዘፈን መነሻ ነው የተባለ ታሪክ ነው። ከሆነ አመት በፊት አንዲህ ሆነ። በአዲስ አበባ የሰው ድምፅ በሚበዛባቸው ምግብ ቤቶች መካከል አንድ የምግብና መጠጥ ቤት ባለቤት የሆነ ሰው፣ ሕይወቱንና ንብረቱን ብቻ ሳይሆን ክብሩንም ለሚስቱ አሳልፎ ሰጥቷል። ሚስቱ በሰው ፊት ስትጎነተል፣ ከሌሎች ጋር ስትላፋና እንዲያውም "እንሶላ ትጋፈፋለች" ተብሎ በሚወራበት ሁኔታ ውስጥ፣ እሱ ግን ምርጫው ሆዱ እያረረ ዝምታ ሆነ።

አንድ ቀን ሆድ ሲከፋው ተጣላት ። ግን ፍቅሯ አገረሸብኝ ብሎ በሽማግሌ ቢመልሳትም፣ ድርጊቷ አልታረመም። በመጨረሻም ይህ ሰው "ካንቺ አይበልጥም ክብሬ" ብሎ ራሱን ለውርደት አሳልፎ ሰጠ።

​ይህ ዝምታ ግን የትዕግስት ሳይሆን፣ የማንነት መፈራረስ ምልክት ነው። ታምራት ደስታ በዜማው እንዳቀነቀነው፣ ይህ ሰው ክብሩን እንደ አሮጌ ልብስ አውልቆ ጥሏል። ለምን? ምክንያቱም ከብቸኝነት ይልቅ ውርደት ይቀልለዋልና። በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ ትልቁ ፍርሃት "ብቻን መቅረት" ነው። ይህ ባል ሚስቱን ለብቻው ሳይሆን ከህዝብ ጋር ይጋራታል።

እሷ በሰው ፊት ክብሩን ስትገፈው፣ እሱ ግን ውስጡ እያረረ "ይሁን" ይላል። ይህ ውሳኔ ከፍቅር የሚመነጭ ሳይሆን፣ ራስን ካለመቀበል የሚመጣ የባርነት ጽዋ ነው። ራሱን እንደ ሰው ሳይሆን እንደ ቁስ (Object) እየቆጠረ፣ የሰዎችን ትዝብትና ንቃትን ዋጥ አድርጎ ለመኖር መወሰኑ፣ የሰብአዊነቱ ማብቂያ ደወል ነው።

​ፈላስፎች "ገሃነም ማለት ሌሎች ሰዎች ናቸው" ይላሉ። ለዚህ ባል ግን፣ ገሃነም የሚስቱ መሄድ እንጂ የሰዎች ትዝብት አይደለም። በሰው ፊት ስትላፋ፣ ሌላው ሲዳብሳት እያየ "ክብሬን ተውት" አለ።

ለእሱ ገሃነም የሚጀምረው እሷ የቤትዋን በር ዘግታ ስትወጣ ነው። የሰዎች አይን እንደ ሾህ ቢወጋውም፣ የእሷ አለመኖር ግን እንደ ሞት ይከብደዋል። "ካንቺ አይበልጥም" የሚለው ቃል፣ የፍቅር መገለጫ ሳይሆን የነፍስ ባርነት መግለጫ ነው። ነፃነት የሌለው ፍቅር ደግሞ ፍቅር ሳይሆን እስራት ነው።

እዚህ ጋር ፍቅረኛው ወህኒ ቤት ሆናለች፣ እሱ ደግሞ በገዛ ፈቃዱ ቁልፉን የዋጠ ዘበኛ ነው።

​የናይጄሪያው ደራሲ ቺኑዋ አቼቤ በታላቅ ስራው Things Fall Apart ላይ፣ ወንድ ልጅ ክብሩ ሲነካ የሚሰማውን መርዶ ይገልጻል። በዚህ ግጥም ውስጥ ግን "ነገሮች አልተበተኑም" ። ይልቁንም በውርደት ውስጥ ተለጥፈው እንዲቆዩ ተደርጓል።

ባለታሪኩ የባህልን አጥር ሰብሮ፣ የወንድነትን ካባ አውልቆ፣ በባዶነቱ ፊት ቆሟል። "የት አባቱ ክብሬ" ሲል፣ የዘመናት ባህልንና የቤተሰብን ስም አቃጥሎ አመዱን ለንፋስ ሰጥቶታል።

አቼቤ እንደሚለው ባህል ሲፈርስ ህዝብ ይበተናል፤ እዚህ ግን ግለሰቡ ሲፈርስ ክብሩ ይበተናል። ይህ ሰው የቆመው በባዶ መሬት ላይ ሳይሆን፣ በራሱ ማንነት ፍርስራሽ ላይ ነው።

​ግጥሙ "የማየውና የምሰማው ክብሬን ይነካኛል" በማለት ይጀምራል። ይህ ማለት ሰውየው ድንዛዜ ውስጥ አይደለም፤ ህመሙ ይሰማዋል። የሚስቱ እጅ በሌላ ሰው ትከሻ ላይ ሲያርፍ፣ ልቡ እንደ መስታወት እንደሚሰበር ያውቃል። ነገር ግን ሰባሪዋን ሴት ከመጥላት ይልቅ፣ የተሰበረውን ማንነቱን ይዞ ሊለምናት ይመርጣል።

ይህ አስለቃሽ እውነት ነው—አንድ ሰው ራሱን ማክበር ሲያቅተው፣ የሚሰጠው ፍቅር ሁሉ የውርደት ውጤት ይሆናል። ሕመሙን እያወቀው ወደ ሕመሙ መሮጥ፣ የሥነ-ልቦና ራስን የማጥፋት ተግባር ነው።

እያንዳንዱ ስንኝ የልብ ትርታ ሳይሆን የቁስል አቃቂር ነው።
​ይህ ባል የቆሰለ ትዳሩን በውርደት ተሸክሞ በየቀኑ ወደ ምግብ ቤቱ ይሄዳል። ሚስቱ ስታዋርደው ድንጋዩ ይንከባለላል፤ እሱ ግን ደግሞ "ካንቺ አይበልጥም" እያለ ድንጋዩን ለመጫን ይሮጣል።

ይህ ትርጉም አልባ ህይወት በኢትዮጵያዊው ይሉኝታ ውስጥ ሲያልፍ፣ ታሪኩን እጅግ መራራ ያደርገዋል። የዚህ ሰው ድንጋይ የሚወደው ሰው ክህደት ነው። በየቀኑ የሚደገም ውርደት፣ በየቀኑ የሚታደስ መሸነፍ።

​"ፈጣሪዬ አቅሜን ያውቃል ላልችል አልሰጠኝም" የሚለው ስንኝ፣ የግጥሙ እጅግ ልብ ሰባሪ ክፍል ነው። እዚህ ጋር ግለሰቡ መለኮታዊ ኃይልን ለውርደቱ ምስክር ያደርገዋል።

እግዚአብሔር የሰጠው አቅም "ክፋትን የመቋቋም" ሳይሆን "ውርደትን የመቻል" ይመስል ይናገራል። ይህ የሀይማኖታዊ እይታ ስህተት ሳይሆን፣ የግለሰቡ ተስፋ መቁረጥ የመጨረሻ ደረጃ ነው። መሸከም የማይገባውን ቀንበር፣ የፈጣሪ ፈቃድ አድርጎ መውሰዱ የሞራል ሞቱን ያፋጥነዋል።

ፈጣሪ ነፃነትን ሰጥቶት ሳለ፣ እሱ ግን ባርነትን የፈጣሪ ስጦታ አድርጎ መቁጠሩ የነፍስ ጨለማ ነው።

​በናይጄሪያ ስነ-ጽሁፍ ውስጥ የሚታወቀው ወሌ ሶይንካ፣ "በአምባገነን ፊት ዝም የሚል ሰው በቁሙ የሞተ ነው" ይላል። እዚህ ጋር አምባገነኑ ፖለቲከኛ ሳይሆን "ፍቅር" ነው። ይህ ባል በፍቅር ስም የሚፈጸምበትን ግፍ ዝም ብሎ ሲቀበል፣ በቁሙ እየሞተ ያለ በድን ሆኗል።

"ሄደሽብኝ ከምሰቃይ ችላለሁ ቢያመኝም" የሚለው ቃል፣ በብቸኝነት ጨለማ ውስጥ ከመኖር፣ በውርደት ብርሃን ውስጥ መቃጠልን እንደሚመርጥ ያሳያል። ሞት አንድ ጊዜ ነው፤ ውርደት ግን በየቀኑ የሚሞቱት ሞት ነው። እሱ ግን የዘላለም ሞትን መርጧል።

​ግጥሙ "ክብሬን አይል ያፈቀረ የተሸነፈ ሰው" ሲል የሽንፈትን አዋጅ ያውጃል። ፍቅር ድል መሆን ነበረበት፤ እዚህ ግን ፍቅር መሸነፍ ሆኗል። "የተሸነፈ ሰው" ለራሱ የሚሆን ትርፍ የለውም።

ለራሱ የማይራራ ሰው፣ ለክብሩ አይቆምም። ይህ ስንኝ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን እንባ ያፈስሳል። ምክንያቱም ብዙዎች በዝምታ የሚሰቃዩበትን፣ ለፍቅር ሲሉ ማንነታቸውን ያጡበትን ድበቅ ህይወት ይገልጻልና። ሽንፈቱ ከሚስቱ ጋር ሳይሆን ከገዛ ራሱ ህሊና ጋር ነው። ራሱን ድል ያደረገ ሰው ብቻ ነው ለክብሩ የሚሞተው፤ እሱ ግን በራሱ ተሸንፏል።
​ታሪኩ በአዲስ አበባ ምግብ ቤት ውስጥ መከሰቱ፣ ማህበራዊ ትዝብቱን ያጠነክረዋል። ሰዎች "እንዴ ባሏን እንኳን አትፈራም?" ብለው ሲጠይቁ፣ መልሱ "ባሏ ራሱን አይፈራም" የሚል ነው። ራሱን የማያከብር ሰው፣ ሌላው እንዲያከብረው ሊጠይቅ አይችልም።

የሚስቱ ድፍረት የመነጨው ከእሱ ደካማነት ሳይሆን፣ እሷን ለማጣት ካለው ከፍተኛ ስጋት ነው። ይህ ስጋት ደግሞ እንደ ካንሰር ውስጡን እየበላው፣ የውጭውን ስሙን አርክሶታል።

​ "ካንቺ አይበልጥም ክብሬ ክብሬ" የሚለው መደምደሚያ፣ የአንድን ሰው ሙሉ በሙሉ መፈራረስ ያሳያል። ግጥሙ ሲያልቅ የሚቀረው ዜማ ሳይሆን፣ የክብር የቀብር ስነ-ስርዓት ነው።

በሞት የተለየን ታምራት ደስታ ይህንን ሲዘፍን፣ የአንድን ግለሰብ ታሪክ ሳይሆን፣ የብዙዎችን ስውር ስቃይ ነው ያወጣው። "ክብሬ" የሚለው ቃል ደጋግሞ ሲነሳ፣ ትርጉሙ እየጠፋ ይሄድና "ባዶነት" ብቻ ሆኖ ይረፋል።

ይህ ነው እንግዲህ ፍቅር ከክብር በላይ ሲሆን የሚመጣው አሳዛኝ ፍጻሜ። የሰው ልጅ ያለ ፍቅር ሊኖር ይችላል፣ ያለ ክብር ግን መኖር አይችልም—ቢኖርም ጥላ ሆኖ ነው።

​ፍቅር መስዋዕትነትን ይጠይቃል ይባላል፣ ነገር ግን መስዋዕቱ የሰውየው ክብር ሲሆን፣ መለኮታዊነቱ ቀርቶ ሰይጣናዊ እስራት ይሆናል።

ክብር አንዴ ከተቀበረ ትንሳኤ የለውም። ታሪኩም ሆነ ዜማው የሚያስተምሩን መራራ እውነት ቢኖር፡- ለሌላው ክብር ስንል የገዛ ክብራችንን የምንቀብር ከሆነ፣ የምንኖረው ሕይወት የራሳችን ሳይሆን የገዳያችን ነው የሚል ነው።

የአርሰናል የዋንጫ ህልም እና የሞሊኒው ድራማ፡ የፍርሃት ድባብ የነገሰበት ምሽት

​በእግር ኳስ ዓለም ውስጥ አንዳንድ ምሽቶች ከውጤቱ በላይ የሚናገሩት ትልቅ ታሪክ አላቸው። ረቡዕ ምሽት በሞሊኒው ስታዲየም የታየው ትዕይንት ለአርሰናል ደጋፊዎችም ሆነ ለሚኬል አርቴታ ተራ የአቻ ውጤት አልነበረም፤ ይልቁንም ያለፉት ዓመታት ውድቀቶች ዳግም የተቀሰቀሱበት፣ የፍርሃትና የድንጋጤ ድባብ በክለቡ ላይ ያጠላበት አስከፊ ክስተት ነበር።

በፕሪምየር ሊጉ ግርጌ ለምትገኘው ዎልቭስ ሁለት ነጥብ አሳልፎ መስጠት፣ ለአርሰናል የዋንጫ ጉዞ የከባድ መዶሻ ያህል የሚሰማ መርዶ ሆኖባቸዋል።

​ጨዋታው ሲጀመር ሁሉም ነገር ለአርሰናል የተመቻቸ ይመስል ነበር። ገና በአምስተኛው ደቂቃ ላይ ዲክላን ራይስ ያሻገረለትን ኳስ ቡካዮ ሳካ በግንባሩ በመግጨት መረብ ላይ ሲያሳርፍ፣ መድፈኞቹ ወደ ድል የሚያደርጉት ጉዞ አልጋ በአልጋ የሆነ መስሎ ታይቷል። ሳካ በዚህ ጨዋታ ላይ እንደተለመደው በመስመር ሳይሆን በቁጥር 10 ሚና (በአጥቂ ጀርባ) ተሰልፎ ያሳየው ብቃት፣ ጉዳት ላይ የሚገኙትን ማርቲን ኦዴጋርድንና ካይ ሀቨርትዝን ሊተካ እንደሚችል ፍንጭ የሰጠበት ነበር።

የ24 ዓመቱ ወጣት ኮከብ ሜዳው ላይ ሲንሸራሸር፣ ኳሶችን ሲያከፋፍልና ተከላካዮችን ሲያሸብር ሲታይ አርሰናል አዲስ መልክ የያዘ ይመስል ነበር።

​በሁለተኛው አጋማሽ መጀመሪያ ላይ ፒዬሮ ሂንካፒዬ የአርሰናልን መሪነት ወደ 2-0 ሲያሳድግ፣ በስታዲየሙ የነበሩት የአርሰናል ደጋፊዎች ድሉን ያረጋገጡ መስሏቸው ነበር። ይሁን እንጂ እግር ኳስ በ90 ደቂቃ ውስጥ ብዙ ተአምር እንደሚያሳይ ሁሉ፣ በሞሊኒው የታየውም ተአምር ግን ለአርሰናል ቅዠት ነበር።

​የድንጋጤው መጀመሪያ እና የሜንታሊቲ ጥያቄ

​አርሰናል 2-0 እየመራ ባለበት ሰዓት በቡድኑ ውስጥ የታየው መዘናጋትና ቀስ በቀስ የሰፈነው ስጋት የሚገርም ነበር። ሁጎ ቡዌኖ ለዎልቭስ የመጀመሪያውን ግብ ሲያስቆጥር፣ በአርሰናል ተጫዋቾች ፊት ላይ የሚታየው በራስ መተማመን በድንገት ወደ ፍርሃት ተቀየረ። ሚኬል አርቴታ በዝናብ እየተደበደበ ከሜዳው ዳር ሆኖ ሲጮህና ሲቆጣ ቢታይም፣ የተጫዋቾቹ ስነ-ልቦና ግን ካለፉት የውድድር ዓመታት ሽንፈቶች ጋር እየታገለ እንደነበር ያስታውቅ ነበር።

​የጨዋታው ማጠቃለያ ደቂቃዎች ሲቃረቡ፣ የአርሰናል ተከላካይ ክፍልና ግብ ጠባቂው ዴቪድ ራያ የፈጠሩት ስህተት የቡድኑን ወቅታዊ ሁኔታ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው። በጭማሪ ደቂቃ ላይ ተቀይሮ የገባው ታዳጊው ቶም ኤዶዚ የመታው ኳስ በሪካርዶ ካላፊዮሪ ተገጭቶ ግብ ሲሆን፣ የአርሰናል ተጫዋቾች በሜዳው ላይ ተዝለፍልፈው ወደቁ። ይህ ግብ የተቆጠረበት መንገድ - በራያና በጋብርኤል መካከል በነበረ አለመግባባት የተፈጠረ ስህተት - ቡድኑ በከፍተኛ ጫና ውስጥ እንዳለ ማሳያ ነው።

​ከጨዋታው በኋላ አርቴታ በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ በረድ ባለ ድምፅ ሲናገር፣ የቡድኑን ስህተቶች "አንዱ ከሌላው ጋር የተያያዙ ተከታታይ ስህተቶች" ሲል ገልጿቸዋል። የቡድኑን የአሸናፊነት ስነ-ልቦና (Mentality) በተመለከተ ለቀረበለት ጥያቄ የሰጠው ምላሽ፣ ጉዳዩ ከቴክኒክ ስህተት ባለፈ ተጫዋቾቹ ላይ የሰፈነ "የመሸነፍ ፍርሃት" መሆኑን አመላካች ነው።

​የኮከቦች እጥረት እና የጂዮከሬስ መቸገር

​አርሰናል በዚህ ጨዋታ ካጋጠሙት ችግሮች አንዱ የፊት መስመር አጥቂው ቪክቶር ጂዮከሬስ ድካም ነው። ባለፈው የዝውውር መስኮት በከፍተኛ ተስፋ የመጣው ስዊድናዊው አጥቂ፣ እስካሁን ያስቆጠረው ስምንት ግቦች ብቻ መሆኑ ለዋንጫ ለሚፎክር ቡድን በቂ አይደለም። የካይ ሀቨርትዝ ከጉዳት አለመመለስ በአርሰናል የፊት መስመር ላይ ትልቅ ክፍተት ፈጥሯል። አርቴታም ቢሆን ሀቨርትዝ ለእሁዱ የሰሜን ለንደን ደርቢ እንደሚደርስ ተስፋ ማድረጉ፣ የቡድኑ ጥገኝነት በግልጽ እንዲታይ አድርጓል።

​በተጨማሪም በጨዋታው መጠናቀቂያ ላይ የተፈጠረው ግጭት ተጫዋቾቹ ምን ያህል በብስጭት ውስጥ እንዳሉ ያሳያል። ጋብርኤል ጂሰስ የዎልቭሱን ተከላካይ የርሰን ሞስኬራን መግፋቱና ተከትሎት የተፈጠረው ግርግር፣ አርሰናል ጨዋታውን ብቻ ሳይሆን ራሱንም መቆጣጠር እንደተሳነው ማሳያ ነው።

​"ሁለተኛ ዳግመኛ!" - የአድናቂዎች ትዝታና የወደፊቱ ስጋት

​በስታዲየሙ የነበሩት የዎልቭስ ደጋፊዎች "Second again, Ole Ole!" (እንደገና ሁለተኛ!) እያሉ ሲዘፍኑ፣ የአርሰናልን ተጫዋቾች ቁስል የሚነካባቸው ነበር። ባለፉት ሁለት የውድድር ዓመታት በማንቸስተር ሲቲ ተቀድመው ዋንጫውን ማጣታቸው፣ አሁንም በጭንቅላታቸው ውስጥ እያቃጨለ እንደሆነ ግልጽ ነው። አሁን ላይ አርሰናል በደረጃ ሰንጠረዡ አናት ላይ ቢገኝም፣ ማንቸስተር ሲቲ ቀሪ ጨዋታውን ካሸነፈ የነጥብ ልዩነቱ ወደ ሁለት ብቻ ዝቅ ይላል።

ይህ ደግሞ በሊጉ አጋማሽ ላይ ለሚገኝ ቡድን እጅግ አስፈሪ ሁኔታ ነው።
​
​የሞሊኒው ምሽት ለአርሰናል የማንቂያ ደወል ነው። የቴክኒክ ብቃት ብቻውን ዋንጫ እንደማያመጣ፣ ይልቁንም በወሳኝ ሰዓት የሚታይ ፅናትና መረጋጋት ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ የታየበት ጨዋታ ነው። ሚኬል አርቴታ ቡድኑን ከዚህ የፍርሃት ድባብ ውስጥ ካላወጣውና ቁልፍ ተጫዋቾቹን (በተለይም ኦዴጋርድንና ሀቨርትዝን) በፍጥነት ወደ ሜዳ ካልመለሰ፣ የዘንድሮውም የዋንጫ ጉዞ እንደ ቀደሙት ዓመታት በለቅሶና በቁጭት የመጠናቀቅ ዕድሉ ሰፊ ነው።

​አርሰናል አሁን ያለበት ሁኔታ ድንጋጤ ውስጥ ያለ ቡድን ይመስላል። ይህንን ድንጋጤ አሸንፎ ወደ አሸናፊነት ጎዳና ለመመለስ ደግሞ የሚቀጥለው ሳምንት የሰሜን ለንደን ደርቢ ወሳኝ ፈተና ይሆንባቸዋል።

ለሊቨርፑል ደጋፊዎች ትልቅ ነገር
#ethiopia | የርገን ክሎፕ ከሊቨርፑል ጋር የነበራቸው ቁርኝት ምን ያህል ጥልቅ እንደሆነ የሚያሳይ አዲስ ሚስጥር በወኪላቸው ማርክ ኮሲክ አማካኝነት ይፋ ሆኗል። እንደ ወኪሉ ገለጻ፣ ክሎፕ አንፊልድን ከለቀቁ በኋላ ማንችስተር ዩናይትድ እና ቼልሲ አሰልጣኙን ለመቅጠር ጥያቄ አቅርበውላቸው ነበር።

የክሎፕ "አይ" ለታሪካዊ ተቀናቃኞች

ምንም እንኳን ሁለቱ የለንደን እና የማንችስተር ግዙፍ ክለቦች የርገን ክሎፕን ወደ ስታምፎርድ ብሪጅ ወይም ኦልድ ትራፎርድ ለመውሰድ ቢሞክሩም፣ የጀርመናዊው አሰልጣኝ ምላሽ ግን የማያወላውል ነበር።

"የርገን በእንግሊዝ ውስጥ ከሊቨርፑል ውጪ ሌላ ክለብን በጭራሽ እንደማያሰለጥን ግልጽ አድርጓል" - ማርክ ኮሲክ (የክሎፕ ወኪል)

ታማኝነት ከገንዘብ በላይ

ይህ ውሳኔ ክሎፕ ለሊቨርፑል ደጋፊዎች ያላቸውን ልዩ ክብር እና የገቡትን ቃል ጠባቂነት የሚያሳይ ነው። ምንም እንኳን ከክለቡ ቢለዩም፣ ከሊቨርፑል ጋር ያላቸውን ታሪክ የሚያበላሽ ወይም ደጋፊዎቻቸውን የሚያስከፋ እርምጃ ለመውሰድ ፍቃደኛ አልሆኑም።
ይህ ዜና በተለይ በዩናይትድ እና በቼልሲ ደጋፊዎች ዘንድ "ምን አልባት ቢመጡስ?" የሚል ተስፋ ለነበራቸው ትልቅ መርዶ ሆኗል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #jurgenklopp #liverpoolfc #mufc #cfc #premierleague #footballnews #klopp #ethiosports #lfcfamily

​ሳምራዊት ባራኺ ዛሬ በጋንታ አፈሹም አፈር ስር ተኝታለች። መቃብሯ ላይ የበቀለው ሳር በነፋስ ሲወዘወዝ፣ ለፍትህ የሚጮህ ይመስላል። በሪሁ ሃይሉ ለ16 ዓመታት ከብረት አጥር ጀርባ ቢቆይም፣ የሳምራዊት ቤተሰቦች ግን ለዘላለም በሃዘን አጥር ውስጥ ታጥረዋል። ይህ ታሪክ የሚያስተምረን አንድ ትልቅ ቁምነገር አለ፦ አንዲት ሴት ስትደፈር፣ ሀገር ትደፈራለች፤ አንዲት ሴት ስትሞት፣ የወደፊት ትውልድ አብሮ ይሞታል።

​በአለም ዙሪያ ያሉ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች እንደሚሉት፣ የፆታ እኩልነት እና የሴቶች ደህንነት የሰለጠነ ማህበረሰብ መለኪያ ናቸው። ከህንድ እስከ ኢትዮጵያ፣ ከደቡብ አፍሪካ እስከ አሜሪካ ያሉ ታሪኮች የሚያሳዩት አንድ አይነት ስቃይን ነው። ነገር ግን የሳምራዊት ታሪክ ልዩ የሚያደርገው፣ በኢትዮጵያ ገጠር ውስጥ የፍትህ አካላት የሰጡት ፈጣን ምላሽ ለሌሎች ተስፋ የሚሰጥ መሆኑ ነው። የኮኾብ ፅባሕ መርዶ ወደ ፍትህ ብርሃን ተቀይሯል።

​በመጨረሻም፣ የሳምራዊት ነፍስ በሰላም ትረፍ። ታሪኳ በደማቅ ቀለም ተፅፎ ለትውልድ ትምህርት ይሁን። በሪሁ ሃይሉ በእስር ቤት የሚቆጥርባቸው 16 ዓመታት፣ በደል የደረሰባቸውን ሴቶች ሁሉ የሚወክሉ ይሁኑ። የኢትዮጵያ ንጋት ለሴቶች ሁሉ የሰላም እና የክብር ይሁን። የሳምራዊት የዝምታ ጩኸት ዛሬ በፍትህ አደባባይ ድምፅ አግኝቷል።

ሳምራዊት ባራኺ፦ በኮኾብ ፅባሕ ሰማይ ስር የረገፈችው ብሩህ ኮከብ

​ጥቅምት 10 ቀን 2017 ዓ.ም. በጋንታ አፈሹም ወረዳ፣ ኮኾብ ፅባሕ ቀበሌ የነበረው ድባብ ጭጋጋማና ቀዝቃዛ ነበር። ተፈጥሮ አስቀድማ የደረሰውን መርዶ የምታበስር ይመስል፣ የግራቪሊያ ዛፎች ቅጠሎቻቸውን አርግፈው በዝምታ ቆመዋል። በዚያች ምሽት፣ ገና የሃያ ዓመት ወጣት የነበረችው ሳምራዊት ባራኺ፣ በገዛ መንደሯ፣ በገዛ ጎረቤቷ፣ በገዛ ክብሯ ላይ የደረሰውን ጥቃት ተሸክማ መኖር እንደማትችል አውቃ ለዘላለም አይኖቿን ጨፈነች።

የሳምራዊት ታሪክ የግል አሳዛኝ ክስተት ብቻ አይደለም፤ የማህበረሰብ ቁስል፣ የህግ ፈተና እና የሰው ልጅ የጭካኔ ጥግ ማሳያ ነው።
​ከምሽቱ አንድ ሰዓት ገደማ፣ ሳምራዊት ወደ ቤቷ የምትመለስበት መንገድ በጨለማ ተዋጧል። በሪሁ ሃይሉ የተባለው ግለሰብ፣ ለቀናት ሲያደባ የቆየው አውሬነቱ በዚያች ሰዓት ነቃ።

ፖሊስ ባደረገው የፎረንሲክ ምርመራ እና የወንጀል ድርጊት ጥናት (Criminology) መሠረት፣ በሪሁ ድርጊቱን የፈጸመው በድንገት ሳይሆን ጨለማውንና የቦታውን ገለልተኝነት አስልቶ ነው። እንደነዚህ ያሉ ወንጀለኞች "የኃይል ቁጥጥር" (Power Reassurance) ፍላጎት እንዳላቸው የሶሺዮሎጂ ጥናቶች ያመለክታሉ። ጥቃቱ የወሲብ ፍላጎትን ከመጨረስ ባለፈ፣ ተጎጂዋን የማዋረድና የማንበርከክ ስነ-ልቦናዊ ግፊት የታከለበት ነበር።

​ድርጊቱ ተፈፅሞ በሪሁ እንደ ጥላ ሲሰወር፣ ሳምራዊት ግን በቆሰለ አካልና በተሰበረ መንፈስ መሬት ላይ ቀረች። ታዋቂው ደራሲ ፊዮዶር ዶስቶየቭስኪ በአንድ ወቅት እንዳለው፦ "አንድን ሰው ለመግደል የግድ ነፍሱን ማጥፋት አያስፈልግም፣ ክብሩን መግፈፍ ብቻ ይበቃል"። ሳምራዊት የደረሰባት ይሄው ነበር።

በሳይኮሎጂው ዓለም "Post-Traumatic Stress Disorder" (PTSD) የሚባለው ክስተት በሳምራዊት ላይ ነግሦ ነበር፤ ተጎጂዋ ራሷን እንደ ጥፋተኛ የምትቆጥርበት፣ ማህበረሰቡ የሚሰጣትን የተዛባ እይታ የምትሰጋበት አስከፊ የስነ-ልቦና ስብራት በውስጧ ተቀሰቀሰ።

​ጥቃቱ ከተፈጸመ በኋላ የነበሩት ጥቂት ሰዓታት ለሳምራዊት የገሃነም ያህል ነበሩ። በሶሺዮሎጂው ዘርፍ "Victim Blaming" (ተጎጂን መውቀስ) የሚባለው ማህበረሰባዊ ደዌ፣ ሳምራዊትን በቁሟ ገደላት።

"ለምን በዚያ ሰዓት ወጣች? ለምን አልጮኸችም?" የሚሉ የሰፈር ወሬዎች በምናቧ እየተመላለሱ አሰቃዩአት። የፖሊስ የወንጀል ምርመራ ዘገባ እንደሚያሳየው፣ ሳምራዊት ወደ ቤቷ ስትመለስ አካሏ ቆስሎ፣ ልብሷ ተቀዶ እና መንፈሷ ዝሎ ነበር። ሆኖም ግን፣ ከአካላዊ ጉዳቱ በላይ የደረሰባት "Secondary Victimization" (ሁለተኛ ደረጃ ተጎጂነት) ወይም ራሷን የመኮነን ስሜት ከቁጥጥሯ ውጭ ሆነ።

​ሳምራዊት የወሰደችው የራሷን ሕይወት የማጥፋት እርምጃ፣ በሳይኮሎጂው ዓለም "የተስፋ መቁረጥ ጫፍ" ይባላል። ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ ጥቃቱ ከደረሰባቸው የመጀመሪያዎቹ ሰዓታት ውስጥ የሚሰጥ የሕክምና እና የስነ-ልቦና ድጋፍ የሕይወትና የሞት ልዩነት ሊፈጥር ይችላል። ሳምራዊት ግን ያንን ድጋፍ አላገኘችም። ጥቅምት 11 ቀን ሊነጋ ሲል፣ ያንን መራራ ውሳኔ ወሰነች። የኮኾብ ፅባሕ ንጋት ያለ ሳምራዊት ፈገግታ ቀዘቀዘ። የሳምራዊት ሞት መላውን የጋንታ አፈሹም ማህበረሰብ አስቆጣ።

ቤተሰቦቿ በሃዘን ተደቁሰው ሳለ፣ የፍትህ አካላት ወንጀለኛውን በሪሁ ሃይሉን በቁጥጥር ስር አዋሉት።

​የሳምራዊት ታሪክ በዓለም ዙሪያ ካሉ ተመሳሳይ አሰቃቂ ክስተቶች ጋር ይመሳሰላል። እ.ኤ.አ. በ2012 በህንድ ኒው ዴሊ የተፈፀመው የ"ኒርባያ" (Nirbhaya) ጉዳይ መላውን ዓለም አስቆጥቶ ነበር። ያቺ ወጣት እንደ ሳምራዊት ሁሉ በጭካኔ ተደፍራ ለሞት ተዳርጋለች።

ልዩነቱ ኒርባያ በደረሰባት አካላዊ ጉዳት ስትሞት፣ ሳምራዊት ግን በደረሰባት የስነ-ልቦና ስብራት ምክንያት የራሷን ህይወት ማጥፋቷ ነው። በሁለቱም ሀገራት የታዩት ማህበራዊ ምላሾች ግን ተመሳሳይ ነበሩ፦ ህዝባዊ ቁጣ፣ ለሴቶች ደህንነት መጠየቅ እና የወንጀል ህግ ማሻሻያ ጥያቄዎች።

​ሌላው ተመሳሳይ ታሪክ በደቡብ አፍሪካ የታየው የአኔን ቦይሰን (Anene Booysen) ጉዳይ ነው። እ.ኤ.አ. በ2013 አኔን በግፍ ተደፍራ እና አካሏ ተቆርጦ ተጥላ ተገኝታለች። በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ሳይኮሎጂስቶች እንደገለጹት፣ እንዲህ ያሉ ወንጀሎች "Femicide" (ሴት በመሆናቸው ብቻ የሚፈፀም ግድያ) ተብለው ይፈረጃሉ።

በኢትዮጵያም የሳምራዊት ጉዳይ ከዚህ ጽንሰ-ሀሳብ ጋር ይገናኛል። ወንጀለኛው በሪሁ ሃይሉ የሳምራዊትን ሰብአዊነት ሳይሆን "እንደ ሴት" ያላትን ማንነት ለመርገጥ መሞከሩ በስነ-ልቦና ጥናቶች የተረጋገጠ የወንድነት የበላይነት መገለጫ ነው።

​በምዕራቡ ዓለምም ቢሆን፣ "Me Too" ንቅናቄ እንዲቀጣጠል ምክንያት የሆኑት በርካታ የታፈኑ የድፍረት ታሪኮች ናቸው። በዩናይትድ ስቴትስ የሚገኙ የሶሺዮሎጂ ተመራማሪዎች እንደሚሉት፣ ፆታዊ ጥቃት በሀብታምም ሆነ በድሃ ሀገራት የሚከሰት፣ ነገር ግን የፍትህ ስርዓቱ ጥንካሬ ልዩነት የሚፈጥርበት ጉዳይ ነው። በኢትዮጵያ አውድ፣ እንደ ሳምራዊት ያሉ የገጠር ወጣቶች ለጥቃት ተጋላጭነታቸው ይጨምራል። የመንገድ መብራት አለመኖር፣ የፖሊስ ጣቢያዎች ርቀት እና የባህላዊ ሽምግልና ተጽዕኖ ፍትህ እንዳይገኝ እንቅፋት ሊሆኑ ይችላሉ።

​የምስራቃዊ ዞን ማእከላይ ፍርድ ቤት ጥር 26 ቀን 2018 ዓ.ም. በዋለው ችሎት፣ በሪሁ ሃይሉን በ16 ዓመት ፅኑ እስራት ቀጣው። ፍርድ ቤቱ ውሳኔውን ሲያስተላልፍ የተጠቀመባቸው የህግ ነጥቦች በፖሊስ ጥናት የተደገፉ ነበሩ። የአስገድዶ መድፈር ድርጊት መረጋገጡ፣ የተጎጂዋ ህይወት ማለፍ እና የወንጀሉ ጭካኔ ተመዝግቧል።

ምንም እንኳን በሪሁ በቀጥታ ባይገድላትም፣ የሱ ድርጊት ለሳምራዊት ሞት "ቀጥተኛ መንስኤ" (Proximate Cause) መሆኑን ፍርድ ቤቱ በልበ ሙሉነት ተቀብሎታል።

​ሶሺዮሎጂስቶች እንደሚከራከሩት፣ 16 ዓመት እስራት ለጠፋው ህይወት በቂ ካሳ ባይሆንም፣ ወንጀሉ "ተቀባይነት የሌለው እና የሚያስቀጣ" መሆኑን ለማህበረሰቡ የሚያስተላልፈው መልእክት ትልቅ ነው። በኢትዮጵያ የወንጀል ህግ መሰረት፣ የአስገድዶ መድፈር ቅጣት እንደ ወንጀሉ ክብደት ይለያያል። የሳምራዊት ሞት ወንጀሉን ወደ "ከባድ የአስገድዶ መድፈር" ደረጃ ከፍ አድርጎታል። ይህም በሀገሪቱ የህግ ስርዓት ውስጥ ለሴቶች ጥበቃ የሚሰጥ ጠንካራ አቋም መኖሩን ያሳያል።

​ይህ አስለቃሽ ታሪክ እንዳይደገም ፖሊስ እና የማህበረሰብ አንቀሳቃሾች ትልቅ ሀላፊነት አለባቸው። በየቀበሌው የሚገኙ የፖሊስ መዋቅሮች በጨለማ ስፍራዎች ላይ ያላቸውን ክትትል ማጠናከር አለባቸው። በተለይ በገጠር ቀበሌዎች እንደ ኮኾብ ፅባሕ ያሉ አካባቢዎች የመንገድ መብራትና የጥበቃ ስራ ያስፈልጋቸዋል።

"ወንድነት" ማለት ጉልበትን በሴቶች ላይ ማሳየት አለመሆኑን የሚያስተምሩ የባህሪ ለውጥ ስራዎች ከልጅነት ጀምሮ መሰጠት እንዳለባቸው የሶሺዮሎጂ ባለሙያዎች ይመክራሉ።

​ከሳይኮሎጂ አንጻር፣ ተጎጂዎች ጥቃት ሲደርስባቸው መደበቅ ሳይሆን፣ ወደ ፍትህና ወደ ህክምና እንዲሄዱ የሚያበረታታ የፍቅር እና የድጋፍ ድባብ መፍጠር ይገባል። በቤተሰብ ውስጥ የሚደረግ ግልጽ ውይይት እንደ ሳምራዊት ያሉ ወጣቶች ህይወታቸውን ከማጥፋት ይታደጋቸዋል። በኢትዮጵያ አውድ፣ "ነውር" የሚለው ቃል ከተበዳይዋ ላይ ተነስቶ ወደ በዳዩ ላይ መዞር አለበት።

ጥቃቱን የፈፀመው እንጂ የተፈፀመባት ሰው ልትሸማቀቅ አይገባም።

የግርማዊው ድምፅ ዝምታ፡ የዘሪሁን ግርማ የመጨረሻው ጉዞ

​በታሪክ ፈላስፋው ሄግል እይታ፣ "ታሪክ በታላላቅ ሰዎች ትከሻ ላይ የሚቆም ረጅም ጉዞ ነው፤" ይባላል። በኢትዮጵያ የቱሪዝም እና የባህል ታሪክ ውስጥ ደግሞ ያ ታላቅ ትከሻ የጋዜጠኛ ዘሪሁን ግርማ ነበር። ዘሪሁን ጋዜጠኛ ብቻ አልነበረም፤ እርሱ የጠፉ ቅርሶችን ፈልፋይ፣ የደበዘዙ እሴቶችን አድማቂ እና የኢትዮጵያን ውበት በቃላት የሚስል ሰዓሊ ነበር።

​1. የካፋ ተራሮች እና የትንቢት ድካም

​ከጥቂት ቀናት በፊት ነበር። ዘሪሁን በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በረከቶች መካከል ይሮጥ ነበር። ካፋ ውስጥ የሚገኘውን የ"እናት ቡና" ሥፍራ ሲጎበኝ፣ የቡናው መዓዛ ሳይሆን የሀገሩ ፍቅር ነበር አናቱን የሚያዞረው። አንድራቻ መድኃኔዓለም ቆሞ ሲጸልይ፣ "የእግዜር ድልድይ" ላይ ቆሞ የፈጣሪን ጥበብ ሲያደንቅ፣ በልቡ ውስጥ ግን አንድ ያልታወቀ የድካም ስሜት መንታ መንገድ ላይ አቁሞት ነበር።

​የባህል ምሁራን እንደሚሉት "ሰው የሄደበትን መንገድ ሳይሆን፣ ያየውን ውበት ይዞ ይሞታል"። ዘሪሁን የካፋን አረንጓዴነት፣ የአርባ ምንጭን የውኃ በረከት እና የኢትዮጵያን መልከ-ብዙ ማንነት በዓይኑ ሞልቶ ወደ አዲስ አበባ ተመለሰ። ሆኖም ግን፣ ያ በየሜዳውና በየሸለቆው የማይደክመው ብርቱ አካል፣ በድንገት "ደከመኝ" ማለት ጀመረ። ለቅርብ ጓደኞቹ "ጸልዩልኝ፣ ጸበል መሄድ አለብኝ" ሲል፣ ምናልባትም ነፍሱ የዘላለም እረፍት ወደሚገኝበት ስፍራ ለመሄድ ሻንጣዋን እያሸገች እንደነበር ማንም አላወቀም።

​2. አራተኛው ፎቅ፡ የሞትና የሕይወት ትግል

​ያቺ መርዶ ያረገዘች ዕለት፣ ጥር 28 ቀን 2018 ዓ.ም.። ዘሪሁን እንደወትሮው ለሀገሩ ጥበብ ሲጋደል ውሎ ወደ ቤቱ ተመለሰ። አያት አካባቢ የሚገኘው መኖሪያ ቤቱ አምስተኛ ፎቅ ላይ ነው።

​ታዋቂው ደራሲ ጋብሪኤል ጋርሲያ ማርኬዝ "ሞት የሚመጣው በእርጅና ሳይሆን፣ በመርሳት ነው" ይላል። ዘሪሁን ግን ገና በ42 ዓመቱ፣ በጉልበቱ አፍላነት ላይ ነበር። አንደኛውን ፎቅ ወጣ... ሁለተኛው... ሦስተኛው... አራተኛው ፎቅ ላይ ሲደርስ ግን ዓለም ዞረችበት። ያ ለኢትዮጵያ ቱሪዝም ልማት ሲሮጥ የነበረ እግሩ ክዳዱን በጠሰ።

​በኪሱ የነበረችውን ስልክ አውጥቶ ለመጨረሻ ጊዜ የደወለው ለምትወደው ልጁ ነበር። "ቶሎ ድረሺልኝ... አቅቶኛል" የሚሉ አራት ቃላት። እነዚህ ቃላት የአባትነት ፍቅር እና የሰው ልጅ ደካማነት የተገናኙባቸው መሪር ቃላት ነበሩ። ልጁ ከአምስተኛ ፎቅ ወደ አራተኛው እየበረረች ስትወርድ፣ ያ ተራራ የሚያክለው አባቷ፣ የኢትዮጵያ ቱሪዝም ድምፅ፣ ወለሉ ላይ ተዘርሮ አገኘችው።

​ጎረቤቶች ተረባርበው ወደ ሆስፒታል ቢወስዱትም፣ የዘሪሁን ነፍስ ግን የካፋን ተራሮች አልፋ፣ ከአርባ ምንጭ ምንጮች በላይ ተራምዳ፣ ወደ ማይመለስበት ዓለም አሸልባ ነበር።

​3. "ጥበብ የሀገር መገለጫ ናት"

​የኢትዮጵያ ባህልና ጥበባት ሚዲያ ፎረም አባላት በድንጋጤ ተናወጡ። ሰብሳቢያቸውን፣ ወንድማቸውን እና መሪያቸውን አጡ። ዘሪሁን "ጥበብ የሀገር መገለጫ ናት" የሚል ጽኑ እምነት ነበረው። በዛሚ፣ በደቡብ ኤፍ ኤም እና በኢትዮ ኤፍ ኤም ሲናገር፣ ድምፁ የራዲዮ ሞገድ ሳይሆን የሀገር ፍቅር ትርታ ነበር።

​ደራሲያን እንደሚሉት፣ "አንዳንዶች ይሞታሉ፣ አንዳንዶች ደግሞ ያልፋሉ።" ዘሪሁን አላለፈም፤ እርሱ በዘራው ዘር ውስጥ ህያው ሆኖ ቀርቷል። የ"ውብ ሀገር" ፕሮግራም፣ የ"MICE Addis" እቅዶች፣ እና ያላጠናቀቃቸው ግዙፍ ራእዮች በባልደረቦቹ እጅ ላይ እንደ ትኩስ ፍም ቀርተዋል።

​4. ወደ አርባ ምንጭ፡ የመጨረሻው ስንብት

​ከሌሊቱ ሰባት ሰዓት። አዲስ አበባ ዝምታ ለብሳለች። የዘሪሁን አስከሬን ወላጆቹ ወደሚገኙበት፣ ወደ ተወለደባትና ወደ አደገባት አርባ ምንጭ ተሸኘ።

​የባህል ምሁራን እንደሚገልጹት፣ አንድ ሰው ሲሞት ተፈጥሮም አብራ ታዝናለች። አርባ ምንጭ ሆይ፣ የቱሪዝም አርበኛሽን ተቀበዪ! ካፋን አይቶ፣ አድናቆቱን ገልጦ፣ ሳይጠግብሽ የመጣውን ልጅሽን እቀፊው። በጉማይዴ የተጀመረው ያ ጉዞ፣ በመምህርነት አልፎ፣ በጋዜጠኝነት ደምቆ፣ ዛሬ በአርባ ምንጭ መድኃኔዓለም ቤተክርስቲያን መቃብር ላይ አረፈ።

​5. ለምን እንዲህ ሆነ?

​ፈላስፋው ሶቅራጠስ "ያልተመረመረ ሕይወት ለሰው ልጅ አይገባውም" ይላል። የዘሪሁን ሕይወት ግን የተመረመረ፣ ለሌሎች የተረፈ እና ዓላማ ያለው ነበር። የ42 ዓመት ዕድሜው ከቁጥር ይልቅ በስራው ይለካል።

​በኢትዮጵያ ባህል፣ ሰው ሲሞት የሚለቀሰው ስለሞተው ብቻ ሳይሆን፣ አብረውት ስለሞቱት ህልሞችም ጭምር ነው። ዘሪሁን ሊያሰራቸው የነበሩ ድርጅቶች፣ ሊያሰለጥናቸው የነበሩ ወጣቶች፣ እና ሊያስተዋውቃቸው የነበሩ የሀገር ድብቅ ቅርሶች ዛሬ አባት አጥተዋል።

​መደምደሚያ

​ጋዜጠኛ ዘሪሁን ግርማ ሆይ! አንተን "ነበር" ማለት ለኢትዮጵያ ቱሪዝም ትልቅ ስብራት ነው። ሆኖም ግን፣ የታሪክ ጸሐፊዎች እንደሚሉት "ታላላቅ ሰዎች አይሞቱም፤ ወደ ታሪክነት ይቀየራሉ እንጂ።" አንተም ዛሬ ከጋዜጠኝነት ወደ ታሪክነት ተሻግረሃል።

​የልጅህ "ቶሎ ድረሺልኝ" ጥሪ በሁላችንም ጆሮ እያስተጋባ ነው። እኛም ለሀገርህ ያለህን ራእይ ለማስቀጠል "ደርሰናል" እንልሃለን። ነፍስህ በሰላም ትረፍ!

በሸገር ከተማ የፈሰሰው የቤተሰብ ደም፦ ገዳዩ ማኔ አሰፋ እና የርስት እርግማን

​በሸገር ከተማ አስተዳደር ኩራ ጅዳ ክፍለ ከተማ፣ የኦቢ ወረዳ ነዋሪዎች የፋሲካን በዓል በሰላም አሳልፈው ማግስቱን በሚያዝያ 14 ቀን 2017 ዓ.ም. ምሽት ላይ የሚሰሙት ድምፅ የደስታ ሳይሆን የሞት መርዶ ይሆናል ብለው አልገመቱም ነበር። ይህ ታሪክ በገዳዩ ማኔ አሰፋ እና በዋና ተገዳይ እናቱ ወይዘሮ ቡኪ አለሙ መካከል የተፈጠረ፣ በገንዘብ ቂም የጀመረና በደም የታተመ አሳዛኝ ክስተት ነው።

​የቂም እርሾ እና የገዳዩ ስነ-ልቦና

​ማኔ አሰፋ የ43 ዓመት ጎልማሳ፣ ባለትዳርና የልጆች አባት ነው። አብዛኛውን እድሜውን ያሳለፈው ከአያቱ ከአቶ አለሙ አረዶ ጋር ነበር። አያቱ ሲሞቱ ንብረታቸውን በሙሉ ለልጅ ልጃቸው ለማኔ አወረሱ። ማኔ ይህንን ንብረት እንደ ግል ድካሙና እንደ ብቸኛ መብቱ ተመለከተው። ሆኖም ይህ ንብረት በውስጡ የክፋት ዘርን ይዞ ነበር።

​በሌላ በኩል ወይዘሮ ቡኪ አለሙ ይገኛሉ። የወለደችው ልጇ የአባቷን ንብረት ብቻውን መውረሱ የአግባብነት ጥያቄ ስላስነሳባቸው፣ ጉዳዩን ወደ ህግ ወሰዱት። ፍርድ ቤትም "ንብረቱ ለእናቱ ይከፈል" የሚል ውሳኔ አስተላለፈ። ይህ ውሳኔ ለእናቲቱ የፍትህ መገኘት ቢሆንም፣ ለልጃቸው ለማኔ ግን የቂም ምንጭ ሆነ።

​ከሞራል አንፃር፣ ማኔ እናቱን እንደ ወላጅ ሳይሆን ንብረቱን እንደቀማችው ጠላት አያቸው። "የራሴን ንብረት ለምን እካፈላለሁ?" የሚለው ስስታም አስተሳሰብ፣ ህሊናውን ጋርዶ የጨካኝነት መጋረጃ አጠለቀበት።

​የሌላ ሀገር ጥላ፦ በቻይና የተከሰተው ተመሳሳይ አሳዛኝ ክስተት
​ይህ በሸገር ከተማ የተከሰተው አሳዛኝ ታሪክ፣ ከዓመታት በፊት በቻይና የሄይሎንግጂያንግ ግዛት ከተከሰተ ተመሳሳይ ድርጊት ጋር ይመሳሰላል። በዚያም አንድ ወጣት ከአባቱ የወረሰውን መሬት ለእናቱና ለወንድሞቹ እንዲያካፍል በፍርድ ቤት በመወሰኑ፣ ልክ እንደ ማኔ አሰፋ ሁሉ ቂም አርግዞ ነበር። ያ ወጣት አንድ ምሽት ቤተሰቦቹ በራት ጠረጴዛ ዙሪያ ተሰብስበው እያለ በገጀራ አምስት የቤተሰቡን አባላት ጨፍጭፎ ገድሏል።

​የቻይናው ወጣት በወቅቱ በሞት ፍርድ የተቀጣ ቢሆንም፣ በሸገር ከተማ የተከሰተው የማኔ አሰፋ ድርጊት ግን ይበልጥ አሰቃቂ የሚያደርገው በህፃናት ላይ የፈጸመው ጨካኝ እርምጃ ነው። በሁለቱም ሀገራት የታየው እውነታ አንድ ነው፦ "ንብረት ከሰው ህይወት በላይ ሲገነን፣ ቤተሰብ ወደ ጠላትነት ይቀየራል።"

​ያቺ የሞት ምሽት በሸገር

​ሚያዝያ 14 ቀን 2017 ዓ.ም.። በወይዘሮ ቡኪ ቤት ውስጥ ሰባት የቤተሰብ አባላት ለበዓል ተሰብስበዋል። ምሽት አንድ ሰዓት ተኩል ላይ ቤቱ በሳቅና በጨዋታ ተሞልቷል። ስምንት ወር የሆናት ህፃን ሚጡ እና የአመት ከስድስት ወሯ ብርቂቱ በቤቱ ወለል ላይ እየተንከባለሉ ይስቃሉ።

​በዚህ መሀል ግን ማኔ አሰፋ፣ በህገ-ወጥ መንገድ የገዛውን የሞት መሳርያ (ክላሽንኮቭ) ደግኖ ደጃፍ ላይ ቆሟል። ጥይቱ መጮህ ሲጀምር ሳቁ ወደ ሲቃ፣ ደስታው ወደ ደም ኩሬ ተቀየረ። ማኔ ለአፍታ እንኳን አልራራም። እናቱን፣ እህቱን፣ ወንድሙን... አልፎ ተርፎም አለም ምን እንደሆነች የማያውቁትን የገዛ ደሙ የሆኑትን ህፃናት በጥይት አቆላፋቸው።

​የተገዳዮች ዝርዝር፦

​ወይዘሮ ቡኪ አለሙ (60 ዓመት)፦ ገዳዩን አርግዛ የወለደች እናት።

​የሺ አሰፋ፦ የገዳዩ የገዛ እህት።

​ደምሰው አሰፋ፦ የገዳዩ ወንድም።

​ሚጡ አለማየሁ፦ የስምንት ወር ህፃን።

​ብርቂቱ ብሩክ፦ የአንድ አመት ከስድስት ወር ህፃን።

​በተጨማሪም ረሼ አሰፋ እና መገርሳ አለማየሁ የተባሉ የቤተሰብ አባላት ለከፍተኛ የአካል ጉዳት ተዳርገዋል።

​የፍትህ ሚዛን

​ማኔ አሰፋ ድርጊቱን ፈፅሞ ለማምለጥ ቢሞክርም፣ የፍትህ እጅ ረጅም ነውና በቁጥጥር ስር ዋለ። በሸገር ከተማ ከፍተኛ ፍርድ ቤት የቀረበው ክስ ስምንት ድርብርብ ወንጀሎችን የያዘ ነበር። ፖሊስም የምርመራ መዝገቡን ሲያጣራ ተከሳሹ ድርጊቱን ሙሉ በሙሉ መፈፀሙን ቃሉን ሰጥቷል።

​ፍርድ ቤቱ ህዳር 11 ቀን 2018 ዓ.ም. የመጨረሻ ውሳኔውን አስተላለፈ። ማኔ አሰፋ በአንድ የቅጣት ማቅለያ በእድሜ ልክ ፅኑ እስራት እንዲቀጣ ወስኖበታል። ምንም እንኳን ህጉ የቅጣት ማቅለያዎችን በማየት ሚዛናዊ ለመሆን ቢሞክርም፣ የተሰበረውን የቤተሰብ ትስስር እና የፈሰሰውን የህፃናት ደም የሚመልስ ምንም አይነት የፍትህ ውሳኔ የለም።

​ማጠቃለያ፦ የተረፈው ጠባሳ

​ዛሬ በሸገር ከተማ ያ ቤት ጭር ብሏል። ወይዘሮ ቡኪ የሉም፤ ህፃናቱ አድገው ለሀገር የሚተርፉበት እድል ተቀጥፏል። ማኔ በወህኒ ቤት ውስጥ ሆኖ የሚቆጥረው የቀረው እድሜው ምናልባትም በፀፀት የተሞላ ሊሆን ይችላል።

​ይህ ታሪክ ለሁላችንም ትልቅ ትምህርት ያስቀምጣል፦ ገንዘብና ንብረት ከሰው ህይወትና ከቤተሰብ ፍቅር በላይ ሲገመቱ፣ ውጤቱ ጥፋትና የዘላለም ጠባሳ ብቻ ነው። በሸገርም ሆነ በቻይና፣ በየትኛውም የአለም ጥግ ንብረት ከሰላም በላይ ሲሆን ሰይጣን በሰዎች ልብ ውስጥ ይነግሳል። ማኔ ህጉን ጥሷል፣ ሞራልን ቀብሯል፣ በመጨረሻም ራሱን ለብቸኝነት እና ለውርደት ዳርጓል።

​ይህ አሳዛኝ ታሪክ በህብረተሰባችን ውስጥ ስር የሰደደውን የንብረት ጥማት ችግር በግልጽ ያሳያል።