🔄 የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት የፌዴራል መንግሥት አስፈፃሚ አካላትን ስያሜ ፣ አደረጃጀት ፣ ስልጣንና ተግባር ለመወሰን የቀረበ ረቂቅ አዋጅን መርምሮ በሙሉ ድምጽ አጽድቋል፡፡

@tikvahethiopia #hopr 7ኛው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው 1ኛ ልዩ ስብሰባው በፌደራል መንግስት አስፈጻሚ አካላት ስያሜ ፣ አደረጃጀት ፣ ስልጣን እና ተግባር ለመወሰን በቀረበ ረቂቅ አዋጅ ላይ እየመከረ ይገኛል። ለም/ቤቱ በቀረበው ማብራሪያ ከዚህ በፊት በነበሩት 22 አስፈፃሚ አካላት ላይ የቁጥር ልዩነት እንደሌለና ከቁጥር አንፃር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች በነበሩበት 22 ሆነው እንደሚቀጥሉ ተገልጿል።…

የሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ቁጥር 22 ሆኖ ይቀጥላል

የኢፌዴሪ 7ኛው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በ1ኛ ልዩ ስብሰባው በቀረበ ረቂቅ አዋጅ ላይ እየተወያየ ይገኛል።7ኛው የኢፌዲሪ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው 1ኛ ልዩ ስብሰባው በፌደራል መንግስት አስፈጻሚ አካላት ስያሜ፣ አደረጃጀት፣ ስልጣንና ተግባር ለመወሰን በቀረበው ረቂቅ አዋጅ ላይ እየመከረ ይገኛል።

የምክር ቤት አባልና የመንግሥት ተወካይ  አቶ ፍቃዱ ከተማ በረቂቅ አዋጁ አስፈላጊነት ላይ አጭር ማብራሪያ አቅርበዋል።በቀረበው ማብራሪያም ከዚህ በፊት በነበሩት 22 አስፈፃሚ አካላት ላይ የቁጥር ልዩነት እንደሌለና ከቁጥር አንፃር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች በነበሩበት 22 ሆነው እንደሚቀጥሉ ተገልጿል።

ይህም ሆኖ በሁለት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ላይ ብቻ የስያሜ ለውጥ መደረጉንና ሁለት ሚኒስቴሮች አንደ አዲስ መቋቋማቸው ተብራርቷል።እንደ አዲስ የተቋቋሙት ሁለት ሚኒስቴር መ/ቤቶች ቀድሞ "የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር" የነበረው በአዲሱ "የባሕልና ቱሪዝም ሚኒስቴር" በሚል እና ቀድሞ "የቱሪዝም ሚኒስቴር" የነበረው በአዲሱ "የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር" በሚል መቋቋማቸው ተጠቁሟል።

በተጨማሪም ቀድሞ "የፕላንና ልማት ሚኒስቴር" የነበረው "የብሔራዊ ስትራቴጂ ሚኒስቴር" በሚል እና ቀድሞ "የትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ  ሚኒስቴር" የነበረው "የሎጂስቲክስ ሚኒስቴር" በሚል ስያሜያቸው መቀየሩ ተገልጿል።

በሚኒስቴር መ/ቤቶቹ ላይ ማሻሻያው ያስፈለገበት ምክንያት ይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ እና ከተልዕኳቸው ጋር ለማጣጣም መሆኑም ተብራርቷል።

በረቂቅ አዋጁ ላይ የፕላንና ልማት ሚኒስትር ክብርት ፍጹም አሰፋ (ዶ/ር) ለምክር ቤቱ ሰፋ ያለ ማብራሪያ እያቀረቡ ይገኛሉ።እንደ አዲስ በተቋቋሙት ሁለቱ ሚኒስቴር መ/ቤቶችም ሆነ የስያሜ ለውጥ በተደረገባቸው ሁለቱ ሚኒስቴር መ/ቤቶች ዙሪያ በቀጣይ ሰፋ ያለ ትንታኔ ይዘን የምንቀርብ ይሆናል። የተወካዮች ምክር ቤት መረጃ ነው።

#ዳጉ_ጆርናል

ሁለት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ላይ የስያሜ ለውጥ ተደረገ

መስከረም 27 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬድዮ) እንደ አዲስ የተቋቋሙት ሁለት ሚኒስቴር መ/ቤቶች ቀድሞ "የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር" የነበረው በአዲሱ "የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስቴር" በሚል ተለውጧል።

ቀድሞ "የቱሪዝም ሚኒስቴር" የነበረው በአዲሱ "የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር" በሚል መቋቋማቸው ተጠቁሟል።

7ተኛው የኢፌዲሪ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው 1ኛ ልዩ ስብሰባው በፌደራል መንግስት አስፈጻሚ አካላት ስያሜ፣ አደረጃጀት፣ ስልጣንና ተግባር ለመወሰን በቀረበው ረቂቅ አዋጅ ላይ እየመከረ ይገኛል።

የምክር ቤት አባልና የመንግሥት ተወካይ የተከበሩ አቶ ፍቃዱ ተሰማ በረቂቅ አዋጁ አስፈላጊነት ላይ አጭር ማብራሪያ አቅርበዋል።

በቀረበው ማብራሪያም ከዚህ በፊት በነበሩት 22 አስፈፃሚ አካላት ላይ የቁጥር ልዩነት እንደሌለና ከቁጥር አንፃር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች በነበሩበት 22 ሆነው እንደሚቀጥሉ ተገልጿል።

ይህም ሆኖ በሁለት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ላይ ብቻ የስያሜ ለውጥ መደረጉንና ሁለት ሚኒስቴሮች አንደ አዲስ መቋቋማቸው ተብራርቷል።

በተጨማሪም ቀድሞ "የፕላንና ልማት ሚኒስቴር" የነበረው "የብሔራዊ ስትራቴጂ ሚኒስቴር" በሚል እና ቀድሞ "የትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ ሚኒስቴር" የነበረው "የሎጂስቲክስ ሚኒስቴር" በሚል ስያሜያቸው መቀየሩ ተገልጿል።

በሚኒስቴር መ/ቤቶቹ ላይ ማሻሻያው ያስፈለገበት ምክንያት ይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ እና ከተልዕኳቸው ጋር ለማጣጣም መሆኑም ተብራርቷል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

#hopr

7ኛው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው 1ኛ ልዩ ስብሰባው በፌደራል መንግስት አስፈጻሚ አካላት ስያሜ ፣ አደረጃጀት ፣ ስልጣን እና ተግባር ለመወሰን በቀረበ ረቂቅ አዋጅ ላይ እየመከረ ይገኛል።

ለም/ቤቱ በቀረበው ማብራሪያ ከዚህ በፊት በነበሩት 22 አስፈፃሚ አካላት ላይ የቁጥር ልዩነት እንደሌለና ከቁጥር አንፃር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች በነበሩበት 22 ሆነው እንደሚቀጥሉ ተገልጿል።

ይህም ሆኖ በሁለት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ላይ ብቻ የስያሜ ለውጥ መደረጉንና ሁለት ሚኒስቴሮች አንደ አዲስ መቋቋማቸው ተብራርቷል።

እንደ አዲስ የተቋቋሙት ሁለት ሚኒስቴር መ/ቤቶች ፦
👉 ቀድሞ " የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር " የነበረው በአዲሱ " የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስቴር " በሚል
👉 ቀድሞ " የቱሪዝም ሚኒስቴር" የነበረው በአዲሱ " የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር " በሚል መቋቋማቸው ተጠቁሟል።

በተጨማሪም ቀድሞ " የፕላንና ልማት ሚኒስቴር " የነበረው " የብሔራዊ ስትራቴጂ ሚኒስቴር " በሚል ተቀይሯል።

ቀድሞ " የትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ  ሚኒስቴር " የነበረው " የሎጂስቲክስ ሚኒስቴር " በሚል ስያሜው ተቀይሯል።

በሚኒስቴር መ/ቤቶቹ ላይ ማሻሻያው ያስፈለገበት ምክንያት ይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ እንዲሁም ከተልዕኳቸው ጋር ለማጣጣም ነው ተብሏል።

አሁን ላይ በምክር ቤቱ ዝርዝር ማብራሪያ እየቀረበ ነው።

መስከረም 27 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

" ሀሰተኛ ዜና ነው " - ደሳለኝ ጫኔ (ዶ/ር)

በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ስለ ቀድሞው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል ደሳለኝ ጫኔ (ዶ/ር) እየተሰራጨ ያለው ዜና ሀሰተኛ ነው።

" ደሳለኝ (ዶ/ር) ጫኔ የስራና ክህሎት ሚኒስትር ተደርገው በጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ (ዶ/ር) ተሹመዋል " እየተባለ የሚሰራጨው ዜና ሀሰተኛ መሆኑ ደሳለኝ (ዶ/ር) በፅሁፍ ለቲክቫህ ኢትዮጵያ አሳውቀዋል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 26 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

" ኢትዮጵያ ወጥቶ መግቢያ በር (የባህር በር) እንዲኖራት ተግተን እንሰራለን " - ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)

ኢትዮጵያን ለቀጣይ አምስት ዓመታት በጠቅላይ ሚኒስትርነት እንዲመሩ በህዝብ ተወካዮች ም/ቤት የተሾሙት ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ንግግር አድርገዋል።

በዚህም ንግግራቸው በርካታ ጉዳዮችን አንስተዋል። ካነሷቸው ጉዳዮች አንዱ የባህር በር ጉዳይ ነው።

" ጎረቤቶቻችን በተፈጥሮ ያገኘናቸው ወዳጆቻችን ናቸው " ያሉት ጠ/ሚ ዐቢይ (ዶ/ር) " ከሁሉም ጎረቤቶች ጋር በሰላም ፣ በጋራ ጥቅምና በትብብር የመስራት መርሃችንን እንገፋበታለን " ብለዋል።

" ነገር ግን የኢትዮጵያ ስልጣኔ ያለ ባህር በር እውን ሊሆን አይችልምና በሰጥቶ መቀበል መርህ ኢትዮጵያ ወጥቶ መግቢያ በር እንዲኖራት ተግተን እንሰራለን " ሲሉ ተናግረዋል።

ሌላው ያነሱት የመከላከያን ጉዳይ ነው።

" የኢትዮጵያን ታላቅነት፣ የዓለምና የአካባቢያችን ወቅታዊ ሁኔታ ብሎም የወደፊቱን የዓለም አካሄድ ያገናዘበ የመከላከያ ኃይል እንዲኖረን እንሰራለን " ብለዋል።

" በቀጣናችን የአየር የበላይነት ለመፍጠር የሚያስችል አቅም ኢትዮጵያ ትገነባለች። የሚኖረን መከላከያ ዘመናዊ ፣ ፈጣሪ፣ ሁሌም ዝግጁ ብቁና ንቁ በየአውዶቹ የመሰማራት አቅምና ቁመና ያለው ይሆናል " ሲሉ ገልጸዋል።

" ችግሮች ሳይፈጠሩ በፊት አስቀድሞ ማወቅና መግታት ከመጡም መከላከል ከባሰም እንደ አባቶቹ እንደልማዱ ማሸነፍ የሚችል ኃይል ሆኖ ይገነባል " ሲሉ ተናግረዋል።

ሙሉ ንግግር ፦ https://www.youtube.com/li...

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia #pm የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)ን የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር አድርጎ ሾሟል። ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኢትዮጵያን ለተጨማሪ 5 ዓመት ለመምራት ቃለ መሃላ ፈጽመዋል። መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም @tikvahethiopia

#pm

የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)ን የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር አድርጎ ሾሟል።

ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኢትዮጵያን ለተጨማሪ 5 ዓመት ለመምራት ቃለ መሃላ ፈጽመዋል።

መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia አቶ ተመስገን ጥሩነህ የብልፅግና ፓርቲን በመወከል ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)ን ለ5 ዓመት ኢትዮጵያን በጠቅላይ ሚኒስትርነት እንዲመሩ እጩ አድርገው አቅርበዋል። መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም @tikvahethiopia

ዐብይ አህመድ (ዶ/ር) የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር በመሆኑ ተሾሙ

በሰባተኛው ጠቅላላ ምርጫ አብላጫ ድምጽ በማግኘት ያሸነፈው የብልጽግና ፓርቲ የፓርቲውን ፕሬዝዳንት ዐብይ አህመድ (ዶ/ር) ለቀጣዮቹ አምስት ዓመታት ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆኑ በዕጩነት አቅርቧል።

የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዕጩ ሆነው የቀረቡትን ዐብይ አህመድ (ዶ/ር) ለቀጣዮቹ አምስት ዓመታት ኢትዮጵያን በጠቅላይ ሚኒስትርነት እንዲመሩ በሙሉ ድምጽ መርጧል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቀጣይ ንግግር ያደርጋሉ ተብሎ ይጠበቃል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

ወ/ሮ አየለች እሸቴ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምክትል አፈ ጉባኤ በመሆን ተመረጡ

የትምህርት ሚኒስቴር ሚኒስትር ዴኤታ በመሆን ሲሰሩ የቆዩት ወ/ሮ አየለች እሸቴ በሙሉ ድምጽ የምክር ቤቱ ምክትል አፈ ጉባኤ በመሆን ተሹመዋል።

ምክር ቤቱ በቀጣይ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትርን እና ሌሎችንም ሹመቶችን እንደሚያጸድቅ ይጠበቃል

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

አቶ አህመድ ሽዴ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ በመሆን ተመረጡ

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 1ኛ ዓመት የሥራ ዘመን የምክር ቤቱ መመሥረቻ 1ኛ መደበኛ ስብሰባውን ማካሄድ ጀምሯል።

ምክር ቤቱ በቀጣይ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትርን እና ሌሎችንም ሹመቶችን እንደሚያጸድቅ ይጠበቃል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢልሀን ኡመር ‹‹የኢትዮጵያ ህዝብ ሰላምና ፍትህ ያስፈልገዋል›› አሉ፡፡ የአሜሪካ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል የሆኑት ኢልሀን ኡመር የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በተመለከተ መግለጫ አውጥተዋል፡፡ የሚኖሶታ ግዛት ተወካይ የሆኑት ኢልሀን ኡመር መግለጫውን ያወጡት ከካሊፎርኒያው ተወካይ ጆን ጋራሚድኒ ጋር በመሆን ሲሆን በመግለጫቸው ‹‹ባለፈው ሳምንት በትግራይ ክልል እርዳታ ጭኖ ይጓዝ በነበረ ተሸከርካሪ ላይ የኢትዮጵያ ጦር የፈፀመውን ጥቃት ጨምሮ በኢትዮጵያ ውስጥ እየጨመረ የመጣው ግጭት በጣም አሳስቦናል›› በማለት ጀምረዋል፡፡

ሲቀጥሉም ‹‹በሰሜን ኢትዮጵያ የጠመንጃን ድምፅ ባስቆመው የ2022ቱ የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት ሁሉም አካላት ግጭትን ለማቆም፣ ሲቪሎችን ለመጠበቅ፣ ለተጎዱ ሰብአዊ አገልግሎት እንዲሰጥ ለመፍቀድና ለሰብአዊ መብት ጥሰቶች ተጠያቂዎችን ለህግ በማቅረብ የሽግግር ፍትህ ለማስፈን ቁርጠኛ መሆናቸውን የገለፁበት ነበር›› በማለት ጠቅሰው ይሁንና ስምምነቶቹ አለመከበራቸውንና ሁኔታዎቹ አለመሟላታቸውን አስታውቀዋል፡፡ በማስከተልም እየጨመረ የመጣው ግጭት መላውን አገሪቱንና ቀደም ባለው የአሜን ኢትዮጵያ ጦርነትና በሱዳን ግጭት የተጎዳውን ቀጠናውን ጭምር አደጋ ላይ የሚጥል መሆኑን አስታውቀዋል፡፡

በዚህ ውስጥ ሰላማዊ ሰዎች የጥቃቱ ሰለባ እንደሚሆኑ ጠቁመውም ‹‹በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ ሁሉም አካላት በአስቸኳይ ለሰላም ድርድሩ ቁርጠኛ እንዲሆኑና በፕሪቶሪያ ስምምነት ስር ያሉ ሀላፊነቶቻቸውን እንዲወጡ እናሳስባለን›› ብለዋል፡፡ የኢትዮጵያ ጎረቤት አገራትና አለም አቀፍ ማህበረሰቡም ውጥረቱን ለማርገብና ሰላምን ለማመቻቸት መስራት እንደሚገባቸው ጥሪ አቅርበዋል፡፡ የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የተፈጠረውን ግጭት ለማስቆምና በዚህ ሀላፊነት ያለባቸውን ተጠያቂ ለማድረግ ከሁሉም አካላት ጋር እንዲሰራ ያሳሰቡት እነኢልሀን ኡመር በማጠቃለያቸውም ‹‹የኢትዮጵያ ህዝብ ሰላምና ፍትህ ያስፈልገዋል›› ብለዋል፡፡








(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢልሀን ኡመር ‹‹የኢትዮጵያ ህዝብ ሰላምና ፍትህ ያስፈልገዋል›› አሉ፡፡ የአሜሪካ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል የሆኑት ኢልሀን ኡመር የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በተመለከተ መግለጫ አውጥተዋል፡፡ የሚኖሶታ ግዛት ተወካይ የሆኑት ኢልሀን ኡመር መግለጫውን ያወጡት ከካሊፎርኒያው ተወካይ ጆን ጋራሚድኒ ጋር በመሆን ሲሆን በመግለጫቸው ‹‹ባለፈው ሳምንት በትግራይ ክልል እርዳታ ጭኖ ይጓዝ በነበረ ተሸከርካሪ ላይ የኢትዮጵያ ጦር የፈፀመውን ጥቃት ጨምሮ በኢትዮጵያ ውስጥ እየጨመረ የመጣው ግጭት በጣም አሳስቦናል›› በማለት ጀምረዋል፡፡

ሲቀጥሉም ‹‹በሰሜን ኢትዮጵያ የጠመንጃን ድምፅ ባስቆመው የ2022ቱ የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት ሁሉም አካላት ግጭትን ለማቆም፣ ሲቪሎችን ለመጠበቅ፣ ለተጎዱ ሰብአዊ አገልግሎት እንዲሰጥ ለመፍቀድና ለሰብአዊ መብት ጥሰቶች ተጠያቂዎችን ለህግ በማቅረብ የሽግግር ፍትህ ለማስፈን ቁርጠኛ መሆናቸውን የገለፁበት ነበር›› በማለት ጠቅሰው ይሁንና ስምምነቶቹ አለመከበራቸውንና ሁኔታዎቹ አለመሟላታቸውን አስታውቀዋል፡፡ በማስከተልም እየጨመረ የመጣው ግጭት መላውን አገሪቱንና ቀደም ባለው የአሜን ኢትዮጵያ ጦርነትና በሱዳን ግጭት የተጎዳውን ቀጠናውን ጭምር አደጋ ላይ የሚጥል መሆኑን አስታውቀዋል፡፡

በዚህ ውስጥ ሰላማዊ ሰዎች የጥቃቱ ሰለባ እንደሚሆኑ ጠቁመውም ‹‹በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ ሁሉም አካላት በአስቸኳይ ለሰላም ድርድሩ ቁርጠኛ እንዲሆኑና በፕሪቶሪያ ስምምነት ስር ያሉ ሀላፊነቶቻቸውን እንዲወጡ እናሳስባለን›› ብለዋል፡፡ የኢትዮጵያ ጎረቤት አገራትና አለም አቀፍ ማህበረሰቡም ውጥረቱን ለማርገብና ሰላምን ለማመቻቸት መስራት እንደሚገባቸው ጥሪ አቅርበዋል፡፡ የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የተፈጠረውን ግጭት ለማስቆምና በዚህ ሀላፊነት ያለባቸውን ተጠያቂ ለማድረግ ከሁሉም አካላት ጋር እንዲሰራ ያሳሰቡት እነኢልሀን ኡመር በማጠቃለያቸውም ‹‹የኢትዮጵያ ህዝብ ሰላምና ፍትህ ያስፈልገዋል›› ብለዋል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በቅርቡ የፌደራል ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች አደረጃጀት ላይ ጉልህ ለውጥ እንደሚኖር ተሰማ። እንደ መንግስት አዲስ ፖሊሲና የትኩረት አቅጣጫ፤ በፌደራል ደረጃ የሚገኙ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች፣ ኮሚሽኖች፣ ባለስልጣን መስሪያ ቤቶች እና ኤጀንሲዎች ሊዋሃዱ፣ ስማቸው እና የስራ ድርሻቸው ሊቀየር፣ አሊያም ፈጽሞ አዳዲስ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ሊፈጠሩ ይችላሉ።

ይህ አዲስ እቅድ ይፋ የሆነው የሚኒስትሮች ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው 59ኛ መደበኛ ስብሰባው የፌደራል አስፈፃሚ አካላትን አደረጃጀት፣ ስልጣንና ተግባር ለመወሰን በቀረበው ረቂቅ አዋጅ ላይ በሰፊው ተወያይቶ ውሳኔ ማሳለፉን ተከትሎ ነው።

በምክር ቤቱ የውሳኔ ሰነድ ላይ እንደተብራራው፤ በኢፌዲሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 56 እና በምርጫ ህጉ መሰረት፣ በየአምስት ዓመቱ የሚደረገውን ሀገራዊ ምርጫ ተከትሎ አዲስ የአስፈፃሚ አካላት አደረጃጀት ማዋቀር ስለሚጠበቅ ይህ ርምጃ መወሰዱ ታውቋል። በዚህም መሰረት በ2018 ዓ.ም የተካሄደውን ሀገራዊ ምርጫ ተከትሎ የፌደራል መንግስቱን በአዲስ መልክ ለማደራጀት የተዘጋጀው ይህ ረቂቅ አዋጅ፣ በምክር ቤቱ ተጨማሪ ግብዓቶች ታክለውበት ወደ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፍ በሙሉ ድምፅ ተወስኗል።

በዚህም መሰረት አንዳንድ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ሊዋሃዱ፣ ስማቸው እና የስራ ድርሻቸው ሊቀየር፣ አሊያም ፈጽሞ አዳዲስ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ሊፈጠሩ ይችላሉ።ኮሚሽኖች፣ ባለስልጣን መስሪያ ቤቶች እና ኤጀንሲዎችም እንዲሁ።

ይህ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት (ፓርላማ) የደረሰው ረቂቅ አዋጅ መርምሮ ሲያጸድቀው፣ መንግስት በአዲሱ መዋቅር ህግ መሰረት ሰፋ ያለ የሚኒስትሮች የካቢኔ ሹም ሽር ያካሂዳል ተብሎ እንደሚጠበቅ የዘ-ሐበሻ ምንጮች ገልጸዋል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) በቅርቡ የፌደራል ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች አደረጃጀት ላይ ጉልህ ለውጥ እንደሚኖር ተሰማ። እንደ መንግስት አዲስ ፖሊሲና የትኩረት አቅጣጫ፤ በፌደራል ደረጃ የሚገኙ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች፣ ኮሚሽኖች፣ ባለስልጣን መስሪያ ቤቶች እና ኤጀንሲዎች ሊዋሃዱ፣ ስማቸው እና የስራ ድርሻቸው ሊቀየር፣ አሊያም ፈጽሞ አዳዲስ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ሊፈጠሩ ይችላሉ።

ይህ አዲስ እቅድ ይፋ የሆነው የሚኒስትሮች ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው 59ኛ መደበኛ ስብሰባው የፌደራል አስፈፃሚ አካላትን አደረጃጀት፣ ስልጣንና ተግባር ለመወሰን በቀረበው ረቂቅ አዋጅ ላይ በሰፊው ተወያይቶ ውሳኔ ማሳለፉን ተከትሎ ነው።

በምክር ቤቱ የውሳኔ ሰነድ ላይ እንደተብራራው፤ በኢፌዲሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 56 እና በምርጫ ህጉ መሰረት፣ በየአምስት ዓመቱ የሚደረገውን ሀገራዊ ምርጫ ተከትሎ አዲስ የአስፈፃሚ አካላት አደረጃጀት ማዋቀር ስለሚጠበቅ ይህ ርምጃ መወሰዱ ታውቋል። በዚህም መሰረት በ2018 ዓ.ም የተካሄደውን ሀገራዊ ምርጫ ተከትሎ የፌደራል መንግስቱን በአዲስ መልክ ለማደራጀት የተዘጋጀው ይህ ረቂቅ አዋጅ፣ በምክር ቤቱ ተጨማሪ ግብዓቶች ታክለውበት ወደ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፍ በሙሉ ድምፅ ተወስኗል።

በዚህም መሰረት አንዳንድ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ሊዋሃዱ፣ ስማቸው እና የስራ ድርሻቸው ሊቀየር፣ አሊያም ፈጽሞ አዳዲስ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ሊፈጠሩ ይችላሉ።ኮሚሽኖች፣ ባለስልጣን መስሪያ ቤቶች እና ኤጀንሲዎችም እንዲሁ።

ይህ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት (ፓርላማ) የደረሰው ረቂቅ አዋጅ መርምሮ ሲያጸድቀው፣ መንግስት በአዲሱ መዋቅር ህግ መሰረት ሰፋ ያለ የሚኒስትሮች የካቢኔ ሹም ሽር ያካሂዳል ተብሎ እንደሚጠበቅ የዘ-ሐበሻ ምንጮች ገልጸዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግም ያገረሸውን ጦርነት ተከትሎ የአሜሪካ መንግስት ከፍተኛ ተቋማት በህወሓት ላይ ጠንካራ የቃላት ጥቃት እና ውግዘት ማሰማት ጀምረዋል። የአሜሪካ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት (ኮንግረስ) የውጭ ጉዳይ ኮሚቴ አብላጫ ድምጽ (House Foreign Affairs Committee Majority) ባወጣው ይፋዊ መግለጫ "ህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ሰላማዊ ከሆነው የመጻኢ መንገድ ይልቅ ውጥረትን ማባባስ (መርጧል" ሲል በይፋ ኮንኗል።

ኮሚቴው አክሎም የህወሓት የዛሬ ድርጊቶች ኢትዮጵያን ዳግም ወደ አስከፊ ጦርነት የመጎተት እና የመመለስ አደጋ ያላቸው ናቸው በማለት በጽኑ አስጠንቅቋል።

በተመሳሳይ መልኩ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የአፍሪካ ጉዳዮች ቢሮበአዲስ አበባ የሚገኘውን የአሜሪካ ኤምባሲ መግለጫ በመጥቀስ ባወጣው መረጃ፣ የዩናይትድ ስቴትስ መንግስት በዚህ እየተባባሰ በመጣው የጦርነት ውጥረት እጅግ በጣም እንዳሳሰበው ገልጿል። ቢሮው ተጨማሪ ብጥብጥ እና እልቂትን ለመከላከል፣ ሁሉም ተፋላሚ ወገኖች በአስቸኳይ ገንቢ ወደሆነ የሰላም ውይይት እንዲገቡ ጥሪ አቅርቧል።








(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u1260u1230u121cu1295 u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12f3u130du121d u12ebu1308u1228u1238u12cdu1295 u1326u122du1290u1275 u1270u12a8u1275u120e u12e8u12a0u121cu122au12ab u1218u1295u130du1235u1275 u12a8u134du1270u129b u1270u124bu121bu1275 u1260u1205u12c8u1213u1275 u120bu12ed u1320u1295u12abu122b u12e8u1243u120bu1275 u1325u1243u1275 u12a5u1293 u12cdu130du12d8u1275 u121bu1230u121bu1275 u1300u121du1228u12cbu120du1362 u12e8u12a0u121cu122au12ab u12e8u1205u12ddu1265 u1270u12c8u12abu12eeu127d u121du12adu122d u1264u1275 (u12aeu1295u130du1228u1235) u12e8u12cdu132d u1309u12f3u12ed u12aeu121au1274 u12a0u1265u120bu132b u12f5u121du133d (House Foreign Affairs Committee Majority) u1263u12c8u1323u12cd u12edu134bu12ca u1218u130du1208u132b \

መስከረም 25 የአዲሱ መንግሥት ምስረታ ይደረጋል ተብሏል

የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባወጣዉ መረጃ መሠረት የ7ተኛ ጠቅላላ ምርጫ ዉጤት መሠረት አዲስ የመንግስት ምስረታ እና የምክር ቤቱ የመክፈቻ ስነስርዓት የሚደረግ መሆኑን ገልጿል።

የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ ታገሰ ጫፎ በመስከረም ወር የመጨረሻ ሰኞ የምክር ቤቱ የስራ ዘመን እንደሚጀመር አስታዉሰዋል።

በሌላ በህገ መንግስቱ አንቀፅ 56 በምክር ቤቱ አብላጫ ድምፅ ያገኘ የፓለቲካ ድርጅት የፌደራሉ መንግስት የአስፈጻሚ አካል የሚያደራጅ መሆኑን ደንግጓል፡፡

በዚህ መሠረት መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ.ም የመንግስት ምስረታ ይካሄዳል ማለታቸዉን የምክር ቤቱ ማህበራዊ ትስስር ገፅ መረጃ ጠቁሟል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዳላስ ከተማ በተካሄደው የሪፐብሊካን ፓርቲ ታሪካዊ የምርጫ ቅስቀሳ መድረክ ላይ ያልተጠበቀ ቃል በመግባት አሜሪካውያንን አስገርመዋል። ትራምፕ በንግግራቸው፣ በመጪው የህዳር ወር አጋማሽ ምርጫ (Midterm election) ሪፐብሊካኖች የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤትን እና ሴኔቱን ካሸነፉ፣ ለእያንዳንዱ አሜሪካዊ አዋቂ ዜጋ 5,000 ዶላር በ«ትራምፕ ዲቪደንድ» ስም እንደሚከፍሉ ቃል ገብተዋል።

ይህ ክፍያ ከአገሪቱ ኢኮኖሚያዊ ስኬት እና ከውጭ ምርቶች ላይ ከሚሰበሰበው የታሪፍ ገቢ የሚሸፈን መሆኑን ጠቁመዋል። ፕሬዝዳንቱ ይህን ክፍያ ባለፈው ዓመት ለወታደሮች ከተሰጠው የ1,776 ዶላር ክፍያ ጋር አመሳስለውታል። ሆኖም ይህ ክፍያ ኮንግረሱ ሊያጸድቀው ይገባል ወይ የሚለው ላይ ግልጽ መረጃ አልሰጡም። ከንግግራቸው በኋላ ዴሞክራቶች እርምጃውን በመጪው ምርጫ የሚጠብቃቸውን ሽንፈት ለማስቀረት የተደረገ "ተስፋ የቆረጠ ሙከራ" ሲሉ አጣጥለውታል።

የትራምፕ የ5 ሺህ ዶላር ክፍያ ቃል ትልቅ ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ክርክር አስነስቷል። በኢኮኖሚው በኩል፣ ይህን ያህል ገንዘብ ለ245 ሚሊዮን አዋቂ አሜሪካውያን ማደል ከ1 ትሪሊዮን ዶላር በላይ ወጪ የሚጠይቅ በመሆኑ፣ ቀድሞውንም በከፍተኛ ደረጃ ላይ ያለውን የአሜሪካን የዋጋ ግሽበት በእጅጉ ሊያባብሰው ይችላል የሚል ስጋት በኢኮኖሚስቶች ዘንድ አሳድሯል። በፖለቲካው መስክ ደግሞ፣ ይህ ድርጊት መራጮችን በገንዘብ ለመደለል እንደተደረገ የስልጣን ማቆያ ስልት እና "ድምጽ የመግዛት ሙከራ" (Vote buying) ተደርጎ እየተተቸ ይገኛል። በታሪክ እንደሚታየው፣ በስልጣን ላይ ያለው ፕሬዝዳንት ፓርቲ በአጋማሽ ምርጫ ብዙ መቀመጫዎችን ያጣል፤ ትራምፕም ይህን ታሪካዊ ሽንፈት ለመቀልበስ የፈጠሩት አዲስ ስትራቴጂ ይመስላል።

ትራምፕ የገቡት የ5 ሺህ ዶላር ቃል ፖለቲካዊ ትኩረት ለመሳብ የተወረወረ ትልቅ ካርድ ቢሆንም፣ በተግባር ላይ መዋሉ ግን እጅግ አጠራጣሪ ነው! ኮንግረሱ እንዲህ ያለውን ከፍተኛ ወጪ የሚያስከትል ውሳኔ በቀላሉ የሚያጸድቀው አይሆንም። በመሆኑም ይህ ቃል ከአሜሪካውያን የኑሮ ውድነት ጭንቀት ጋር በመጫወት የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት የተደረገ ስልት መሆኑን መረዳት ይገባል!

የኢትዮጵያ ፌዴራል ጠበቆች የጤና ስፖርት ማኅበር
ወደ ውቢቷ አርባ ምንጭ ሊያቀና ነው
#ethiopia | የኢትዮጵያ ፌዴራል ጠበቆች የጤና ስፖርት ማኅበር (EFAHSA) ከአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ የጤና ስፖርት ማኅበር ጋር የሚያደርገውን የወዳጅነት ስፖርታዊ ጨዋታ ለማካሄድ እና የሥራና የመዝናኛ ቆይታ ለማድረግ በነገው ዕለት ወደ አርባ ምንጭ ከተማ ያቀናል።

ማኅበሩ በውቢቷ አርባ ምንጭ ከተማ ለአንድ ሳምንት በሚኖረው ቆይታ ስፖርታዊ ውድድሩን ጨምሮ የመዝናኛ እና «ሀገርህን ዕወቅ» ፕሮግራሞችን ያካሂዳል።

የማኅበሩ ዓላማ እና ባለፉት ሦስት ዓመታት ያስመዘገባቸው ስኬቶች

* ዋና ዓላማ፦
የማኅበሩ አባላት በስፖርታዊ እንቅስቃሴዎች ላይ በመሳተፍ ጤናው የተጠበቀ የጠበቆች ማኅበረሰብ መፍጠር እና ከአቻ ማኅበራት ጋር ወንድማማችነትንና ህብረትን ማጎልበት ነው።

* ያስመዘገባቸው ስኬቶች፦
ከተቋቋመበት ባለፉት ሦስት ዓመታት ውስጥ በዲቪዚዮን ውድድሮች እና ከአቻ ማኅበራት ጋር በተደረጉ በርካታ ጨዋታዎች ተሳትፎ በማድረግ ስኬቶችን ያስመዘገበ ሲሆን ዋንጫዎችንም ማንሳት ችሏል።

* የቀደሙ የጉዞ ትውስታዎች፦
ማኅበሩ ቀደም ሲል በሐዋሳ ከተማ ከሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ ጋር እንዲሁም ከአዳማ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ (ASTU) ጋር ጨዋታዎችን አድርጓል።

በተለይም በአዳማ ቆይታው ለተደረገለት ልዩ እንክብካቤ፣ የምሳና የእራት ግብዣ እንዲሁም ሰው አክባሪነት የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት ክቡር ዶ/ር ለሚ፣ ዶ/ር ጫሌ እና በሙሉ የዩኒቨርሲቲው ማኅበረሰብ ላሳዩት ፍቅርና አክብሮት ማኅበሩ ምስጋናውን ያቀርባል።

የተስፋ እና የእንግዳ ተቀባይነት ጥሪ
አርባ ምንጭ ከተማ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ክቡር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ እጅጉን የሚወዷት ከተማ ከመሆኗም በላይ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ክቡር አቶ ታገሰ ጫፎ፣ የፌዴራል መንግሥት ዋና ተጠሪ ሚኒስትር ክቡር ዶ/ር ተስፋዬ በልጅጌ እና የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ፕሬዚዳንት ክቡር አቶ እንዳሻው ጣሰው ትውልድ አካባቢ ናት።

ማኅበሩ በአርባ ምንጭ ቆይታው ከአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ፣ ከዞኑ አስተዳደር፣ ከማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል እንዲሁም ከክልሉ ጠበቆች ማኅበር ጋር ደስ የሚል እና ፍሬያማ ጊዜ እንደሚያሳልፍ አምኗል። የማኅበሩ የቆይታ ዝርዝር ሁኔታዎች ወደፊት የሚገለጹ ይሆናል።

ዮናስ ወልደየስ
የማኅበሩ ሕዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር
ድል ለ EFAHSA ይሁን! ⚽👏

የአማራ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ ~ ~ አማርኛ
የጋምቤላ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ አማርኛ
የደቡብ ምዕራብ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ አማርኛ
የቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ አማርኛ
የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ ~ አማርኛ
የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ አማርኛ
ሀረሪ ክልል የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ በተግባር አማርኛ ፤ በወረቀት ግን አደሬ፣ ኦሮምኛና አማርኛ

የድሬደዋ ከተማ አስተዳደር የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ ~ አማርኛ
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ አማርኛ

የፌድራል ተቋማት የሥራ ቋንቋ ~ ~ ~ ~ ~ አማርኛ
የፌድርሽን ምክር ቤት ስብሰባ ~ ~ ~ ~ ~ አማርኛ
የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ስብሰባ ~ ~ ~ ~ ~ አማርኛ
የምክክር ኮሚሽኑ ጉባኤ የተካሄደው ~ ~ ~ ~ በአማርኛ
የብልጽግና ጽ/ቤት እና ምክር ቤት ~ ~ ~ ~ ~ አማርኛ

የታላቁ የሀገር መከላከያ ሠራዊት የሥራ ቋንቋ ~ ~ አማርኛ

ሌላው ቀርቶ TPLF እና OLA የሚመክሩት ~ ~ ~ ~ አማርኛ

መሬት ላይ ያለው የአማርኛ ሚና በዚህ ደረጃ ሆኖ እያለ ቋንቋውን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቋንቋ አድርጎ ለመሰየም አለመቻል አስገራሚ ነው። የዚህ ምክንያቱ ደግሞ የሀገራችን ኋላቀር የብሽሽቅ ፖለቲካና የተቃርኖ ትርክት ነው።

በእርግጥ አማርኛ ብሄራዊ ቋንቋ ተብሎ ተሰየመም አልተሰየመም የሚቀይረው ነገር የለም። ይሁንና ባለመሰየሙ በኋላቀር የተቃርኖ ትርክት አይምሯቸው የተበረዘ ወገኖች ግን የደስታና የእርካታ ስሜት ይሰማቸዋል። እነሱ እርካታ ይሰማቸው ዘንድም አማርኛ ብሔራዊ ቋንቋ ተብሎ አይሰየምም።

የሆነ ሆኖ አብዝሀኛው ህዝባችንን የሚያግባባ ቢያንስ አንድ ሀገራዊ ቋንቋ መኖሩ መልካም አጋጣሚ ቢሆንም ፤ በጥላቻ እና ኋላቀር የተቃርኖ ትርክት ምክንያት ይሄን በረከት ወደ እርግማን እና ልዩነት ቀይረነዋል።

Via biruk Abegaz

የመንግሥት ሥርዓት ባህሪያት፦ ፓርላማዊ ወይስ ፕሬዚዳንታዊ?
በአለምአቀፍ እና በኢትዮጵያ ሕግ ማእቀፍ

በፋንታሁን ደለለው - Lawyer

መግቢያ #ethiopia | መንግስታት ሀገራቸውን የሚያስተዳድሩበት የራሳቸውን ስረአተ መንግስት ይከተላሉ። በአለም ላይ በዋናነት የታወቁት እና በተግባር የሚታዩት ፓርላማዊ/Parliamentary/እና ፕሬዚዳንታዊ /presidential/ናቸው።

ፓርላማዊ እና ፕሬዚዳንታዊ ስረአተ መንግስት የተለያየ አይነት የመንግስት ስረአት ሲሆኑ የስረአቱ መቀያየር በመንግስቱ አወቃቀር ከላይ እስከ ታች ድረስ የተለያየ የተለያየ ባህሪ እንዲኖረው የሚያደርገው ሲሆን በዚህ ጽሁፍ ፓርላሜንታዊ ስረአት መንግስት ምንድነው? ፕሬስደንሼያል ስረአተ መንግስት ምንድነው? የእኛ የኢትዮጵያ ስረአተ መንግስት ምን ይባላል? ለእኛ አይነት ሀገርስ የትኛው አይነት ስረአተ መንግስት ይመከራል? የሚሉት ነጥቦችን በመዳሰስ ለአንባቢው ግንዛቤን ለማስጨበጥ ይህንን ጹሁፍ ወደ እናንተ አቅርበናል።

1. ስረአተ መንግስት ምንድነው?

ስረአተ መንግስት ማለት መንግስት የሚመራበት ስረአት ማለት ሲሆን በዋናነት በአለማችን ላይ ሁለት አይነት ስረአተ መንግስት ይገኛሉ። እነርሱም ፓርላሜንታዊ እና ፕሬስደንሽያል ስረአተ መንግስት ሲሆኑ የእነዚህ ቅይጥ ስረአት መንግስት እንዳለም ይታወቃል። በዚህ ጽሁፍ በዋናነት ሁለቱን የፕሬስዳንሻል እና የፓርላሜንታሪ ስረአተ መንግስት ትኩረት የየምናደርግበት ነው። እነዚህ ስረአቶች ገዢው መንግስት ተገቢና አስፈላጊውን ጥናት በማድረግ የሀገሩን ባህሪ፣የህዝቡን ሁኔታ፣የሀገሪቱን እድገት፣ የውጭ ግንኙነት ያሰበውን ከሀገራዊ ፋይዳና ራእይ አንጻር የትኛው ሊጠቅም እንደሚችለው በመለየት በየትኛው ስረአተ መንግስት መምራት እንዳለበት ወስኖ ሀገርን የሚመራበት ስረአት ፥ ስረአት መንግስተ ይባላል።

2. ሁለቱ ስረአተ መንግስቶች መሠረታዊ ባህሪያቸው ምንድን ነው?

2.1 የመንግስት ምስረታ በፓርላሜንታዊ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት
ፓርላሜንታዊ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት በዋናነት የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከፍተኛ ስልጣን ባለቤት የሚሆንበት ስርዓት ነው፡፡ በዚህ አይነት የመንግስት ስርዓት ውስጥ የመንግስት ምስረታ የተለያዩ ሂደቶች ሊኖሩት ይችላል፡፡ ይህ ማለት በተለያዩ የህግ ስርዓቶች ውስጥ የመንግስት ምስረታ ወይም የመሪዎች ምርጫ የተለያየ ሂደት አለው፡፡

በዚህ መሰረት በአንዳንድ ሀገራት ጠቅላይ ሚኒስትር በሀገሪቱ ርዕሰ ብሔር የሚሰየም ሲሆን በሌሎች ሀገራት የህግ አውጪው አካል ጠቅላይ ሚኒስትርን የሚመርጥበትን ሂደት ጥቅም ላይ ይውላል፡፡ እንዲሁም ጠቅላይ ሚኒስትር እና ሌሎች የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ከህግ አውጪው አካል የሚመረጡበትን አሰራር የሚከተሉ ሀገራት ያሉ ሲሆን አንዳንድ ሀገራት ህግ አውጪው እና ህግ አስፈፃሚው አካል መለያየት ስለሚገባቸው እነዚህ ሚኒስትሮች ከህግ አውጪው መመረጥ የለባቸውም የሚል አቋም ይይዛሉ፡፡ ሌሎች ሀገራት የቅልቅል ሂደትን የሚከተሉ ሲሆን ጠቅላይ ሚኒስትር እና ሌሎች የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ከህግ አውጪው አካል ወይም አባል ካልሆኑ ሊመረጡ ይችላሉ፡፡

የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ሀገራት እንደሚከተሉት ስርዓት በጠቅላይ ሚኒስትር ሊሾሙ ወይም በጠቅላይ ሚኒስትር አቅራቢነት በርዕሰ ብሔር ወይም በህግ አውጪው አካል ሊሾሙ ይችላሉ፡፡ ይህም ብዙ ጊዜ በሚስጥር በሚደረግ ሳይሆን በግልፅ ምርጫ የሚደረግ ነው፡፡

2.1.1ፓርላማዊ ስርአተ መንግስት ጥንካሬ

ሀ. ይህ ስረአት ዲሞክራሲ በጣም ባልዳበረበቸው ሀገራት እንደ አፍሪካ እና ምስራቅ እሲያ ሌሎችም እነዚህን በመሳሰሉት ሀገራት የሚመከር ነው። አስፈጻሚው አካል የምክር ቤት አባል የሚሆንበትን ባህሪ ያሳያል። የዚህ ስረአተ መንግስት አንዱና ዋነኛ ጠቀሜታው የመንግሥትን ፖሊሲ፣ተልእኮ፣ህገመንግስቱን አስጠብቆ ለማስኬድ ከፍተኛ እድል ይፈጥርለታል።

ለ. አስፈጻሚው አካል ማለትም የሚኒስትሮች ምክር ቤት ወይም የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ወይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያቀርባቸውን ረቂቅ አዋጅ ፣ የአለምአቀፍ ስምምነቶችን ለማጸደቅ ከፍተኛ እድል ይፈጥራል።

ሐ. የገዢው መንግስትን የፖለቲካ ድርጅት ለማጠናከርና በምክር ቤቱ የሚነሱ ሀሳቦችን በበላይነት ለማስኬድ የሀገሪቱን አጠቃላይ አካሄድ ለመቆጣጠር ከፍተኛ እድል ይፈጥርለታል።

መ. ለያዘው ስረአተ መንግስት የሚመቹ አመራሮችን ዳኞችን የፍርድ ቤት ፕሬዝዳንቶችን ጨምሮ ለመሾም ለመንግስትነት አካሄዱ ካልተመቸውም ለመሻር እድል ይፈጥርለታል።

ሠ. አስፈጻሚው ተጠሪነቱ ለምክር ቤቱ መሆኑ ለተጠያቂነትና ግልጸኝነት አሰራር አመቺ መንገድን የሚፈጥር ነው።

ረ. ጠቅላይ ሚኒስተሩ አስፈጻሚዎችን የመሾም ስልጣን መኖሩ ለአስተዳደሩ ምቹ ሁኔታን የሚፈጥር ነው።

2.1.2 የሚተችበት ደካማ ጎን

ሀ. የስልጣን ክፍፍል/separation of power/

የስልጣን ክፍፍል በሶስቱ የመንግስት ክፍሎች በተለየ ሁኔታ/clearly/ የለም ተብሎ ይተቻል። እራሱ አስፈጻሚ ሆኖ ህግ አውጪ መሆኑ የስልጣን ክፍፍልን ትርጉም የሚያሳጣው በመሆኑ የዲሞክራሲያዊ ባህሪን ሙሉነት የሚያሳጣው ነው ተብሎ ይተቻል።

ለ. የቁጥጥር ስረአት/check and balance/

የመንግስት አካላት የሆኑት አስፈጻሚው፣ህግ አውጪው፣ህግ ተርጓሚው እርስ በእርሳቸው ቁጥጥር የሚደረግበት ስረአት የላላ በመሆኑ ዲሞክራሲን የሚያጠናክር አይደለም ተብሎ ይተቻል።

ሐ. የስልጣን መቀላቀል

ህግ አስፈጻሚው በተለይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ በህግ አስፈጻሚም ሆነ በህግ አውጪው/በምክር ቤቱ / ቦታ መቀመጫ/ስልጣን/ በመኖራቸው ስልጣንን/power/ የመጠቅለል ባህሪ ስለሚኖረው የመንግስት አሰራርና ተጠያቂነትን መርህ ስጋት ውስጥ የሚከት ነው ተብሎ ይተቻል።
መ. የህግ አስፈጻሚው የእድሜ ዘመን የህግ አውጪ እድሜ ዘመን ነው። ህግ አስፈጻሚው ከህግ አውጪው የተለየ አይደለም።

3. የፕሬዚዳንታዊ ስርአተ መንግስት/ presidential government / ባህርያት

ይህ ስረአተ መንግስት የስልጣን ክፍፍል/separation power/ የሚታይበት ሲሆን የሀገር መሪው/Head of government/ ከምክር ቤቱ ወይም አብላጫ ወንበር ከያዘው የፖለቲካ ድርጅት የሚመረጥ ሳይሆን ዜጎች በምርጫ የሚመርጡት ነው። ፕሬዝዳንቱ ተጠሪነቱ ለምክር ቤቱ ሳይሆን ለህዝብ ነው። ፕሬዝዳንቱ የምርጫ ዘመኑ ውስን ሲሆን የህግ አውጭውን የምርጫ ዘመን የሚከተል አይደለም። ያለበት የፖለቲካ ድርጅት በምክር ቤቱ አብላጫ ወንበር ያዘም አልያዘም በዜጎች የሚመረጥ በመሆኑ ከዚህ ጋር የሚያገናኘው የለም።

3.1 የፕሬስዴንሽያል ስረአተ መንግስት/ presidential government / ጥንካሬው

ሀ.. የስልጣን ክፍፍል/separation of power/
በአስፈጻሚው፣በህግ አውጪው፣በህግ ተርጓሚው መካከል ግልጽና የተለየ ነው። አስፈጻሚው ህግ አውጪ አይደለም።

ለ. የቁጥጥር ስረአት/check and balance/

ሶስትም የተለዩ አንዱ የሌላውን ስልጣን የማይቆናጠጥ በመሆኑ (ለምሳሌ አስፈጻሚው የህግ አውጪውን የማይዝ ) አንዱ አንዱን ለመቆጣጠር አመቺ ነው።

ሐ. ፕሬዝዳንቱ የሚመረጠው ቀጥታ በዜጎች ድምጽ መሆኑ
ፕሬዝዳንቱ ሀገር ለመምራት የሚያስችለው አቅም ያለው ስለመሆኑ በገር ወዳደድነቱ፣በብቃቱ ፣ በምግባሩ፣በፖለቲካ ብስለቱ በመሳሰሉት ዜጎች ቀጥታ አይተው መዝነው የሚመርጡበት እንጂ እንደ አሸናፊ ፖለቲካ ፓርቲ የፖለቲካው አባላት እራሳቸው ጠቅላይ ሚኒስትሩን የሚመረርጡበት አይደለም።

መ. ፕሬዝዳንቱ አስፈጻሚዎችን የመሾም ስልጣን መኖሩ ለአስተዳደሩ ምቹ ሁኔታዎችን ይፈጥራል።

3.2. ድክመት

ሀ. የፕሬዝዳንቱ ፖለቲካ ፓርቲ የተሸነፈ እንደሆነ በህግ አውጪው ምክር ቤት ከሚፈልገው ፖሊሲ አንጻር ሊያጸድቅ የሚፈልገው ህግ የመጽደቁ እድል የጠበበ ነው።

ለ. አስፈጻሚው የሚበጀውን ህጎች ለማጸደቅ በምክር ቤት ድምጽ የመስጠት እድል የለውም

ሐ.ፕሬዝዳንቱ ለምክር ቤት ተጠሪ ባለመሆኑ ምክር ቤቱ ፕሬዝዳንቱን የመቆጣጠር እድል ያነሰ ይሆናል።

መ.በተለየ ሁኔታ ካልሆነ በቀር ፕሬዝዳንቱ እና አስፈጻሚው ተጠሪነቱ ለምክር ቤቱ ባለመሆኑ ለቁጥጥር ልልነት በር ከፋች ሊሆን ይችላል።

4. ስረአተ መንግስት በኢትዮጵያ ያለው ባህሪያት

ኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ መንግስት ስረአት ፓርላሜንታሪ ዲሞክራሲያዊ እንደሆነ በሀገራችን ህገ መንገስት አንቀጽ 45 ላይ ተደንግጓል፡፡ የፌዴራል ፓርላማ በሁለት ምክር ቤቶች የተዋቀረ ሲሆን እነዚህም የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና የፌደረሽን ምክር ቤት ናቸዉ፡፡ ሁለቱም ምክር ቤቶች የተለያየ አወቃቀር፣ ሥልጣንና ተግባር እንደላቸዉ በሕገመንገስቱ ተደንግጓል፡፡

በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 8 መሠረት የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች የኢትዮጵያ ሉዓላዊ የሥልጠን ባለቤት መሆናቸዉን ይደነግጋል፡፡ ሉዓላዊነታቸዉ የሚገለጸዉ በህገ-መንግስቱ መሰረት በሚመርጧቸው ተወካዮች ወይም በቀጥታ በሚደረግ ዲሞክራሲያዊ ተሳትፎ አማካይነት መሆኑን በዚሁ አንቀጽ ስር ተደንግጓል፡፡ በህገ መንግስታችን መንግስት ስንል የህግ አዉጪዉን፣ ህግ አስፈፃሚዉን እና ህግ ተርጎሚ አካሉን በአንድ ላይ የያዘ ነዉ፡ መሆኑ ይታወቃል። በህግ መንግስቱ አንቀጽ 50 ላይ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ በፌዴራል እና በክልሎች የተዋቀረ መሆኑን ይደነግጋል፡፡ በዚሁ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 3 ስር የፌዴራል መንግስት ከፍተኛ የሥልጣን አካል የፌዴረል የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ወይም የህግ አዉጪዉ እንደሆነ እና የምክር ቤቱ ተጠሪነትም ለህዝቡ እንደሆነ አስቀምጧል፡፡ በተመሳሳይ በክልሎችም ከፍተኛ የሥልጣን አካል የክልሉ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ወይም የህግ አዉጪዉ እንደሆነ እና የምክር ቤቱ ተጠሪነትም ለህዝቡ እንደሆነ አስቀምጧል፡፡

መንግስትን ማቋቋም የሚቻልበትን በተመለከተ የመንግስት ስልጣን በምርጫ ብቻ እንደሚያዝ የህገ መንግስቱ አንቀፅ 9 (3) ይገልፃል፡፡ እንዲሁም በአንቀፅ 56 እና 73 (2) እንደተገለፀው በምርጫ አብላጫ ድምፅ ያገኘ ፓርቲ መንግስትን ይመሰርታል፡፡

የምስረታ ሂደት እና መሪዎቹ የሚመረጡትን መንገድ በተመለከተ የህግ አውጪው አካል (የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) አባላት በፓርቲዎች አቅራቢነት በምርጫ በህዝብ ተመርጠው የምክር ቤቱ አባል እንዲሆኑ ይደረጋል፡፡ የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ እና ምክትል አፈ ጉባኤ ግን ከምክር ቤቱ አባላት መካከል በምክር ቤቱ እንደሚመረጡ በህገ መንግስቱ አንቀፅ 55 (19) ላይ ተደንግጎ ይገኛል፡፡ በሌላ በኩል የፌዴሬሽን ምክር ቤት አባላት በክልሎች ምክር ቤቶች ተመርጠው እንደሚላኩ አንቀፅ 61 (3) ላይ የተገለፀ ሲሆን የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ እና ምክትል አፈ ጉባኤ ከምክር ቤቱ አባላት መካከል በምክር ቤቱ ይመረጣሉ፡፡

የህግ አስፈፃሚ አካል ምርጫን በተመለከተ የህግ አውጪው አካል (ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) የህዝብ ተወካይ በመሆኑ በህግ አስፈፃሚው እና ህግ ተርጓሚው አካል ምርጫ ላይ ትልቅ ስልጣንና ተሳትፎ አለው፡፡ በዚህ መሰረት የሀገሪቷ ርዕሰ ብሔር በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አቅራቢነት ሁለቱ ምክር ቤቶች (በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና የፌዴሬሽን ምክር ቤት) በጋራ የሚመርጡ መሆኑን አንቀፅ 70 ይደነግጋል፡፡ ርዕሰ ብሔር ከምክር ቤቱ አባላት ወይም አባል ካልሆኑት ውስጥ ሊመረጥ ይችላል፡፡ በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት በህግ አውጪው አካል (በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) እንደሚመረጡ አንቀፅ 55 (19) ያሳያል፡፡ እንደ ህገ መንግስቱ አንቀፅ 73 (1) መሰረት ጠቅላይ ሚኒስትር ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መካከል የሚመረጥ ሲሆን የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት በጠቅላይ ሚኒስትር አቅራቢነት ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መካከል ወይም አባል ካልሆኑ ሰዎች ሊመረጡ እንደሚችሉ ከአንቀፅ (74 (3) መረዳት ይቻላል፡፡

የህግ ተርጓሚ አካል ወይም ፍርድ ቤትን በተመለከተ የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት እና ምክትል ፕሬዚዳንት በጠቅላይ ሚኒስትር አቅራቢነት በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚመረጡ በህገ መንግስቱ አንቀፅ 55 (13) ላይ ተገልፆል፡፡ በተመሳሳይም የሌሎች ፍርድ ቤቶች ፕሬዚዳንቶች እና ዳኞችም በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት እንደሚሾሙ በህጉ ተደንግጓል፡፡ የክልል መንግስታትም በተመሳሳይ የራሳቸውን መንግስት በህገመንግስቱ አንቀጽ 50 መሠረት በግልጽ ተደንግጓል።

5. ማጠቃለያ

በአለማችን ላይ በዋናነት ሁለት አይነት ስረአተ መንግስት/form of the government/ ያሉ ሲሆን እነዚህም ፕሬስዴንሽያል/Presidential/ እና ፓርላመንተራዊ/ Parliamentary/ስረአት መንግስት በመባል የሚታወቁ ናቸው። እነዚህም እያንዳንዳቸው በመንግስት አወቃቀር፣በምርጫ ስረአት፣በስልጣን ክፍፍል፣በመንግስት ተጠሪነት፣በቁጥጥር ስረአት የራሳቸው ባህሪያት ያላቸው ሲሆን ኢትዮጵያ በኢፊድሪ ህገመንግስት አንቀጽ 45 መሠረት ፓርላሜንታዊ ስረአተ መንግስትን ትከተላለች።

ማጣቀሻዎች
1. የኢፊድሪ ህገመንግስት አዋጅ ቁጥር 1/1987
2. የኢትዮጵያ ፍትህ ሚኒስተር ድረ ገጽ
3.SYSTEMS OF GOVERNMENT
Denis Baranger and Christina Murray
4. Others International papers/documents/Researches on forms/system of government
https://www.facebook.com/s...
https://t.me/Fantahunlawye...

" ፍቃዳቸው የተሰረዙ ሚዲያዎች የንግድ ፈቃዳቸውም ወዲያውኑ ይዘጋል " - ወ/ሮ ሃይማኖት ዘለቀ

የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለስልጣን ፍቃድ ባላቸው መገናኛ ብዙኃን፣ የንግድ መገናኛ ብዙኃን፣ የክልል እና የማህበረሰብ፣ የሃይማኖት ሚዲያዎች እንዲሁም የበየነ-መረብ እና የውጭ ሚዲያዎች ላይ ከዚህ በኋላ የመጨረሻ አስተዳደራዊ እርምጃ ሲወስድ የንግድ ፈቃዳቸው ወዲያውኑ የሚታገድበትና የሚዘጋበት አሰራር መዘርጋቱን ገለጸ።

የባለስልጣኑ ዋና ዳይሬክተር ወ/ሮ ሃይማኖት ዘለቀ ይህን ያሉት በዛሬው ዕለት ነሃሴ 7/2018 ዓ.ም ከ11 መንግስታዊ ተቋማት ጋር በቅንጅትና በትብብር ለመስራት የሚያስችላቸውን የመግባቢያ ሰነድ በተፈራረሙበት ወቅት ነው።

ዋና ዳይሬክተሯ ወ/ሮ ሃይማኖት ዘለቀ በዝርዝር ምን አሉ ?

​" ከዚህ ቀደም እኛ የሰረዝናቸው ሚዲያዎች ሥራቸውን የሚቀጥሉበት ሁኔታ ነበር፤ ይህ የሆነው የንግድ ፈቃድ ቢሮ ፍቃዳቸውን ስለማይዘጋ ነበር። ከዚህ በኋላ እኛ ወዲያውኑ ፍቃዱን ስንሰርዝ የንግድ ፈቃድ ባስቸኳይ የሚታገድበት ወይም የሚዘጋበት ሁኔታ ይኖራል።

ይህ ብቻ አይደለም በአጠቃላይ የጸጥታ አካላት ይተባበራሉ፤ ምክንያቱም ሕገ-ወጥ ሚዲያ ኦፕሬት እንዲያደርግ አይፈቀድም።

ባለስልጣኑ ሕጋዊ አይደለም ብሎ፣ አሰራር ጥሷል ብሎ አስተዳደራዊ የመጨረሻ ውሳኔ ሲወስድ የተናበበ እርምጃ ነው ሁላችንም ተቋማት መውሰድ ያለብን። አንዱ በሰረዘበት ሁኔታ ሌላው ባለማወቁ ምክንያት እንዲቀጥል የሚፈቀድበት ሁኔታ ከዚህ በኃላ አይኖርም።

ከብሔራዊ ጥቅማችን ማረጋገጥ በተቃራኒ የቆሙ ሚዲያዎች ጥቂት የሚባሉ ቢሆኑም አሉ። እነሱን ስርዓት ማስያዝ፣ አስተዳደራዊ እርምጃ መውሰድ ለባለስልጣኑ የተሰጠ ኃላፊነት ነው።

ያልተመዘገቡ በተለይ በበይነ-መረብ ሚዲያዎች ላይ በርካታ አሉ። ይህም የሆነው የአዋጅ ክፍተት ስላለ ነው። ይህ የሚስተካከል ይሆናል፣ በእኛ በኩል የአዋጅ ማሻሻያ ሰርተን አጠናቀናል፣ በቀጣይ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያየዋል።

የህግ ተጠያቂነትን ለማረጋገጥ አንደኛው የአስተዳደራዊ እርምጃ ነው። ከአስተዳደራዊ እርምጃ ባለፈ ሕጋዊ ተጠያቂነትም አለ። በዚህ ጊዜ የጸጥታ ኃይሎች ያስፈልጋሉ።

ተቋማት ባልተገባ አስተያየት፣ ሚዛናዊ ባልሆነ መረጃ ላይ ተመስርቶ የስም ማጥፋት ይደርስባቸዋል። ከሀገር ሰላምና ደህንነት አንጻር የተለያዩ የስም ማጥፋት፣ ማጎደፍ ስራዎች ይሰራሉ።

በሃሰተኛ መረጃ ምክንያት የሕይወት መስዋዕትነት የሚከፍል ሰው አለ ፤ ተቋማት ሁሉ ባልተገባ መልኩ፣ ሙያው በሌለው፣ ስነ-ምግባሩ በሌለው፣ የሚዲያውን አዋጅ፣ የሀገሪቱን ሕግ በጣሰ መልኩ በሚፈጸሙ ንግግሮችና በሚሰሩ ፕሮግራሞች፣ በሚሰሩ ቃለ-መጠይቆች ስማቸው ይጠፋል ፤ እርምጃ የሚወስደው ባለስልጣኑ ብቻውን ሳይሆን ከፍትሕ አካላት ጋር እና ከተበደለው ወይም ደግሞ ስሙ ከጠፋበት ተቋም ወይም ደግሞ ባልተገባ እይታ እንዲታይ የተደረገው ተቋም ጋር አብሮ በመስራት ነው።

በተለይ በሀገራችን ብሔራዊ ጥቅም ላይ የሚወጡ የተዛቡ፣ ያልተረጋገጡ ዘገባዎች ሲኖሩ ብቻችንን አስተዳደራዊ እርምጃ በመውሰድ የምናቆመው ሳይሆን ከፍትሕ አካላትና የጸጥታ ተቋማት ጋር በቅንጅት መስራት ይገባል " ብለዋል።

@tikvahethiopia

በትግራይ ሕዝብ ላይ የተጫነ የጥፋት ቡድን

የሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነት በፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ከተደመደመ በኋላ በስምምነቱ መሠረት በክልሉ ዘላቂ ሰላም እንዲሰፍን ከፌደራል መንግሥት እንዲሁም ከተቋቋመው ጊዜያዊ አስተዳደር በኩል ከፍተኛ ቁርጠኝነት ታይቶ ነበር።

በዚህም የትግራይ ሕዝብ የሰላም አየር እንዲተነፍስና ስለ መልሶ ግንባታና ልማት እንዲያስብ የሚያስችል ተስፋ ሰጪ ምዕራፍ ተከፍቶ እንደነበር ይታወሳል።

ነገር ግን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጠነከረ የመጣው የሕገ ወጡ የህወሓት ቡድን የጥፋት አባዜ ለሰላምና ለመግባባት በቁርጠኝነት ሲሠሩ የነበሩትን የጊዜያዊ አስተዳደሩን መሪዎች ከአመራርነት በማንሸራተት በክልሉ ላይ አዲስ የውጥረት ነፋስ እንዲነፍስ እያደረገ ይገኛል።

የፌደራል መንግሥት ከ60 ሺህ በላይ ታጣቂዎችን ትጥቅ በማስፈታት፣ በማቋቋምና ወደ ማኅበረሰቡ በመመለስ የበኩሉን ታሪካዊ ኃላፊነት በስኬት ቢወጣም ህገ ወጡ ቡድን ግን አሁንም በሐሰት አሉባልታዎች ለክልሉ ህልውና ፈታኝ እንቅፋት እየሆነ ይገኛል።

የክልሉ ጊዜያዊ አስተዳደር የቀድሞ ፕሬዚዳንት እና የጠቅላይ ሚኒስትሩ የምሥራቅ አፍሪካ ጉዳዮች አማካሪ ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳ በቅርቡ እንዳሉት፤ የትግራይ ሕዝብ የጥፋት መረብ በዘረጉ የስልጣን ጥመኛ ጥቂት ወንጀለኞች ታጋች ሆኗል።

ይህ ቡድን ሥልጣን ላይ በቆየበት ወቅት ሀገር ከማልማት ይልቅ የግል ጥቅምን ያስቀደመ ሲሆን፤ ዛሬም የክልሉን የልማት ተጠቃሚነት መና እያደረገው ይገኛል።

የትግራይ ሕዝብ አሁን ላይ “ያለፈው ይበቃናል” በማለት ለግጭት እምቢተኝነቱን በግልጽ እያሳየ ቢሆንም ሕገወጡ ቡድን ግን ዕድሜያቸው ያልደረሱ አዳጊ ወጣቶች ላይ ጭምር አፈሳና እገታ እየፈጸመ ሲሆን ይህ ተግባር የትግራይ ወጣት ቀዬውን ጥሎ እንዲሰደድ እያስገደደው ሲሆን ድርጊቱም በትግራይ እናቶች ዘንድ ከፍተኛ ተቃውሞና ቁጣን እያስነሳ ይገኛል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በቅርቡ በነበራቸው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ውሎ የትግራይ ወጣቶች በጉልበት ታፍነው ለሱዳን ኃይሎች እስከመሸጥ መድረሳቸውንና ምንም ለማያውቁት ጦርነት ሕይወታቸውን እያጡ መሆኑን ገልጸዋል።

ከሁሉ በላይ አሳሳቢውና አደገኛው ጉዳይ፣ ይህ የጥፋት ቡድን የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም የማይሹ ታሪካዊ ጠላቶችን አጀንዳ አንግቦ፣ የሀገሪቱን የውስጥ ጥንካሬ ለማዳከም ሌት ተቀን ከሚሠራው የሻዕቢያ ሥርዓት ጋር ያደረገው ድብቅ ግንኙነት ነው።

በተለይም ኢትዮጵያ ዘላቂ ዕድገቷን ለማረጋገጥ ያነሳችውን የባሕር በር ጥያቄ ለማኮላሸት ከሚሠራው ሻዕቢያ ጋር የሚደረግ ይህ ግንኙነት ዳግም “የትሮይ ፈረስን” ወደ ክልሉ የማስገባት ያህል የከፋ አደጋ አለው።

ከፕሪቶሪያው ስምምነት በኋላ በትግራይ ሰላም መውረዱ እረፍት የነሳው ሻዕቢያ “ትግራይ ጨርሳ ካልጠፋች” በሚል እሳቤ ሲንቀሳቀስ የነበረ ሲሆን የሻዕቢያ ዋና ዓላማ በኢትዮጵያ ያሉ አኩራፊ ኃይሎችን በማደራጀት በሀገሪቱ የተረጋጋ ሰላም እንዳይኖር ማድረግ መሆኑን አቶ ጌታቸው ረዳ በሰጡት ትንታኔ አብራርተው ነበር።

ከዚህ በተጨማሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በአንድ ወቅት በምክር ቤት በሰጡት ማብራሪያ፤ “የሻዕቢያ ሥርዓት ዳግም ሕዝባችንን እንዲበድል ዕድል አንሰጠውም፤ ከሞከረ የመጨረሻው ሙከራው ይሆናል” ሲሉ በጥብቅ አስጠንቅቀዋል።

ሻዕቢያ በኢትዮጵያ የውስጥ ኃይሎች ላይ መረብ በመዘርጋት ሉዓላዊነታችንን ለመፈታተን መሞከሩ ፍጹም ተቀባይነት የሌለው ተግባር ነው።

በሌላ በኩል ኢትዮጵያ የባሕር በር ማጣቷ ታሪካዊ፣ ሕጋዊና ኢኮኖሚያዊ ስህተት መሆኑን የጠቀሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ማንም ፈለገም አልፈለገም ትልቅ ሀገር የሆነችው ኢትዮጵያ ተዘግታ እንደማትኖርና በሰላማዊና በሰከነ ውይይት የባሕር በር የማግኘቷ ጉዳይ አይቀሬ መሆኑን በአጽንኦት ተናግረው ነበር።

አሁንም የፌደራል መንግሥት በትግራይ ክልል ምንም ዓይነት የጦርነት ዓላማ እንደሌለው ያረጋገጠ ሲሆን ይልቁንም ለሰላማዊ ውይይት እና ምክክር ጥሪ እያቀረበ ይገኛል።

ሀገራዊ ውይይትን የሽግግር ፍትሕንና ይቅርታን የመረጠው የመደመር መንግሥት ለሰላም ያለው በር ምንጊዜም ክፍት መሆኑን በተደጋጋሚ አረጋግጧል።

ሆኖም የሀገርን ሉዓላዊነት የሚፈታተን ማናቸውም ዓይነት የውጭ ትንኮሳና የውስጥ ተላላኪዎች የጥፋት እጅ ከመጣ መንግሥት ሀገሪቱን ለማስጠበቅ ከየትኛውም ጊዜ በላይ የተሟላ ዝግጁነት አለ።

የትግራይ ሕዝብ እውነተኛ መፍትሔ የሚያገኘው ከጥፋት አጋሮች ጋር በመሻረክ ሳይሆን የሰላምን አማራጭ በመቀበል ለልማትና ለትውልድ ግንባታ ሲሰለፍ ብቻ መሆኑ ሊታወቅ ይገባል።

በዮናስ ጌትነት

የበጎ ፍቃድ አገልግሎት ዋነኛ ሀገራዊ ግዴታችን ነው!
- ዶ/ ር መቅደስ ዳባ
#ethiopia | የጤና ሚኒስትር የክረምት የበጎ ፍቃድ አገልግሎት መርሀግብር ፕሮግራም በዛሬው እለት አስጀምሯል።

በጤና ሚኒስትር አስተባባሪነት የተጀመረው የክረምት የበጎ ፍቃድ አገልግሎት በዛሬው እለት በኦሮምያ ክልል በሸገር ከተማ አስተዳደር በዳለቲ ማረምያ ቤት አስጀምሯል።

የጤና ሚኒስትር በዚህ በአራተኛውን የክረምት በጎ ፍቃድ አገልግሎት መርሀ ግብር 20 ሚሊዮን ዜጎች ለማገለገል እንደሚሰራ ተናግሯል።

የጤና ሚኒስቴር በባለፉት ዓመታት የጤና ተቋማትን ጽዱና ጤናማ ለማድረግ በሀገር አቀፍ ደረጃ የክረምት በጎፍቃድ ተግባራትን በጤና ተቋማት ውስጥ በማስጀመር ይታወቃል።

ነፃ የክረምት የጤና ምርመራ የምክርና የሕክምና አገልግሎት የቤት እድሳት በማከናወን በርካታ የማህበረሰብ ክፍልን ተጠቃሚ ማድረግ ችሏል።

የጤና ሚኒስቴር እንደ ሀገር የክረምት በጎ ፍቃድ ተግባራትን በጤና ተቋማት ውስጥ ሲየካሂድ የነበረ ሲሆን በዘንድሮ የክረምት በጎ ፍቃድና በሰብዓዊ ድጋፍ አገልግሎት ተግባራት ተደራሽ ያልሆኑ አካባቢዎች ተመርጠዋል።

የጤና ሚኒስትር በዛሬው ፕሮግራም ለዳለቲ ማረምያ ቤት የዋጋ ግምታቸው ከ17 ማሊዮን ብር በላይ የሚያወጡ የተለያዩ የህክምና ቁሳቁሶችን በስጦታ አበርክቷል።

በዘንድሮ የክረምት በጎ ፍቃድ አገልግሎት በማረሚያ ቤቶች ለሚገኙ ዜጎች ነጻ የጤና አገልግሎትን እንዲያገኙ ከማድረግ ባሻገር የጤና አገልግሎት መስጫ ተቋሞቻቸውን የተሟሉና ደረጃቸውን የጠበቁ እንዲሆኑ ለማድረግን አላማ ያደገረ ነው።

ዛሬ በተካሄደው መርሀግብር ላይ በበጎ ፍቃድ አገልግሎት ላቅ ያለ አፈጻጸም ለከወኑ ተቋማት ሽልማት ተበርክቶላቸዋል።

በችግኝ ተከላ መርሃግብሩ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምክትል አፈ ጉባኤ ወ/ሮ ሎሚ በዶ እና የጤና ሚኒስትር ዶ/ር መቅደስ ዳባን ጨምሮ የክልል ጤና ቢሮ ኃላፊዎች የጤና ሚኒስቴር እና ተጠሪ ተቋማት ኃላፊዎች እና የሆስፒታል አመራሮች ተሳትፈዋል።

የመርሃግብሩ ተሳታፊዎች ማረሚያ ቤቱን ተዘዋውረው የጎበኙ ሲሆን የምግብ ማብስያ የመፀዳጃ ቤት ግንባታ እንዲሁም ጤና ጣቢያ የማደራጀት ስራዎች በቀጣይ ይሰራሉ።

በማራሚያ ቤቱ ለሚገኙ ታራሚዎች ነጻ የጤና ምርመራ ሕክምና እና የምክር አገልግሎት ተሰጥቷል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #summervolunteer #ministryofhealthethiopia #mohethiopia

የቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል የ2018 የክረምት በጎ ፈቃድ ነጻ ህክምናን በይፋ ጀመረ
‎
‎#ethiopia | የቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ሚሊኒየም ህክምና ኮሌጅ የ2018 የክረምት በጎ ፈቃድ ነጻ ምርመራ እና የህክምና አገልግሎትን በይፋ ጀመረ።
‎
‎በቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ሚሊኒየም ህክምና ኮሌጅ በተካሄደው መርሐግብር ላይ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምክትል አፈ ጉባኤ የተከበሩ ወ/ሮ ሎሚ በዶ በመድረኩ የመክፈቻ ንግግራቸው እንደገለጹት " የክረምት ወራት በሀገራችን የምንረዳዳበት እና የምንደጋገፍበት ወቅት ነው ብለዋል።
‎
‎ያለንን ውስን ሀብት በመጠቀም ሀገራችንን ማልማት ይጠበቅብናል ያሉት ክብርት ወ/ሮ ሎሚ በበጎ ፈቃድ አገልግሎት በመሳተፍ ላይ ለሚገኙ የጤና ባለሙያዎች እና በጎ ፈቃደኞች በምክር ቤቱ ስም ምስጋና አቅርበዋል።
‎
‎በክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ አነሳሽነት የተጀመረው የበጎ ፈቃድ አገልግሎት አሁን ላይ ለሌሎች ሀገራት ተምሳሌት የሚሆንበት ደረጃ ላይ መድረሱን የጤና ሚኒስትር ዶ/ር መቅደስ ዳባ በመድረኩ ተናግረዋል። የበጎ ፈቃድ አገልግሎትን በጤና ስርዓት ውስጥ በማካተት ባለፈው አመት ብቻ ለ15 ሚሊዮን ዜጎች ነፃ የህክምና አገልግሎት ማቅረብ መቻሉንም ግልጸዋል።
‎
‎በክረምት ወራት በጎ ፈቃድ ብቻ ባለፈው ክረምት 176,000 ዩኒት ደም መሰብሰቡን እና የህክምና መሳሪያዎች ጥገና በማካሄድ ሃብትን ከብክነት ማትረፍ መቻሉንም አክለዋል።
‎
‎የዚህ አመት የበጎ ፈቃደኝነት አገልግሎት ከሀገር ግንባታ ጋር በማያያዝ የሚካሄድ መሆኑን የጤና ሚኒስትር ደኤታ ዶ/ር ደረጄ ዱጉማ ገልጸዋል በጎነት ለጤናው ዘርፍ የዘወትር ስራ መሆኑን ጠቁመው በዚህ ክረምት እስከ 20 ሚሊዮን የሚሆኑ ዜጎችን ተጠቃሚ ለማድረግ መታቀዱን ተናግረዋል።
‎
‎ለቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል የክረምት በጎፈቃድ አገልግሎት ድጋፍ እያደረጉ ለሚገኙ ተቋማት እና የግል ሆስፒታሎች ምስጋና ያቀረቡት የሆስፒታሉ ፕሮቭኦስት ዶ/ር ሙሉቀን ተስፋዬ: ሆስፒታሉ ከመሰረቱ ማህበረሰቡን ማዕከል አድርጎ የተቋቋመ መሆኑን አስታውሰዋል።
‎
‎በመርሃ ግብሩ የህዝብ ተዋካዮች ምክር ቤት የጤና ማህበራዊ ልማት፣ ባህል እና ስፖርት ቋሚ ኮሚቴ አባላት፣ የጤና ሚኒስቴር እና ተጠሪ ተቋማት አመራሮች፣ የግል ሆስፒታል ኃላፊዎች፣ የሆስፒታሉ አመራር እና ተግልጋዮች የተሳተፉ ሲሆን፣ ነጻ የጤና ምርመራ፣ የምክርና ህክምና አግልግሎት መስጠት ተጀምሯል።
‎
‎በተጨማሪም በዚህ ክረምት መርሃ ግብር የሆስፒታሉን ድንገተኛ የህክምና አገልግሎት መስጫ ክፍልን በአዲስ መልክ ለመገንባትና ለማደራጀት የሚያስችል ስራ የተጀመረ ሲሆን ለተማሪዎች የመማሪያ ቁሳቁስ ድጋፍ እና በሆስፒታሉ እየተሰጠ የሚገኘው አገልግሎት ጉብኝት ተካሂዷል።
‎
‎Ministry of Health,Ethiopia
‎
‎Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
‎
‎#getutemesgen #getu #ጌጡ
‎​#stpaulshospital ​#sphmmc
​#volunteermedicalservice
​#freehealthcare ​#ethiopia
​#healthcareforall

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል የሆኑት ዶ/ር ደሳለኝ ጫኔ፣ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ባቀረቡት ጠንካራ ጥያቄ እና አስተያየት፣ ሀገሪቱ ካለችበት ዘርፈ ብዙ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ቀውስ መውጣት የምትችለው እውነተኛ የፖለቲካ መፍትሄ እና አካታች ድርድር ሲደረግ ብቻ መሆኑን አስገነዘቡ። ዶ/ር ደሳለኝ በፓርላማ ቆይታቸው በዋናነት ሶስት ቁልፍ የመፍትሄ ሀሳቦችን እና ጥያቄዎችን አቅርበዋል።

አሁን እየተካሄደ ያለው ሀገራዊ የምክክር ሂደት ከመንግስት የፖለቲካ ተጽዕኖ ሙሉ በሙሉ ነፃ መሆን እንዳለበት ያሳሰቡት ዶ/ር ደሳለኝ፣ ሂደቱ ሁሉንም የታጠቁ እና ያልታጠቁ የፖለቲካ ኃይሎችን ማካተት እንዳለበት አጽንኦት ሰጥተዋል። የታጠቁ ኃይሎች ውጊያ በቀጠሉበት ሁኔታ የሚካሄድ የምክክር ሂደት፣ ከፍተኛ ገንዘብ እና ጊዜ ከባከነበት በኋላ እንደ ቀድሞዎቹ የዕርቀ ሰላም ኮሚሽኖች ያለ ውጤት እንደሚበተን አስጠንቅቀዋል። በመሆኑም ብቸኛው መውጫ መንገድ ፍትሐዊ የሽግግር ሂደት እና ሀገራዊ ዕርቅ ማውረድ መሆኑን ጠቁመዋል።

መንግስት አሁን ላይ ትኩረት አድርጎ እየሰራበት ያለውን የኮሪደር ልማት፣ የፓርኮች እና የሪዞርቶች ግንባታ አካሄድ ገታ በማድረግ፣ ኢኮኖሚውን በሚገባ ሊያነቃቁ ወደሚችሉ መሰረታዊ አምራች ኢንዱስትሪዎች ፊቱን እንዲያዞር ጠይቀዋል። በተለይም የብረት ማውጣት እና ማቅለጥ፣ የነዳጅ እና ማዳበሪያ ማጣሪያዎች፣ እንዲሁም የፋርማሲዩቲካል፣ የምግብ ዘይት እና የጨርቃጨርቅ ፋብሪካዎች ላይ የጎላ ትኩረት ሊደረግ እንደሚገባ አብራርተዋል። ከዚህ ቀደም ፕሮጀክቶቹ ከመጀመራቸው በፊት ከፋይናንስ ሚኒስትሩ ጋር በነበራቸው ቆይታ የነዳጅ እና ማዳበሪያ ማጣሪያ ፕሮጀክቶች ለምን እንደማይታሰቡበት ጠይቀው እንደነበርም አስታውሰዋል። ከዚህ ጎን ለጎን ዘመናዊ ግብርና፣ ሀገር አቋራጭ የባቡር እና የፍጥነት መንገዶች እንዲሁም ለድሆች የሚሆን ጠንካራ ማህበራዊ የደህንነት መረብ መዘርጋት በቀጣይ ሊታሰብበት እንደሚገባ ገልጸዋል።

ሀገሪቱን ከብሔር መከፋፈል የሚያወጣ እና የክልሎችን የራስን ዕድል በራስ የማስተዳደር መብት ሙሉ በሙሉ የሚያከብር ሚዛናዊ የስልጣን እና የሀብት ክፍፍል እንዲኖር፣ ሁሉን አሳታፊ የሆነ የሕገ-መንግስት ማሻሻያ እንዲደረግ አቅጣጫ ጠቁመዋል። ይህም የሀብት እና የልማት እኩልነት መዛባትን በማረም የተረጋጋች ሀገር ለመገንባት እንደሚያግዝ አብራርተዋል።

ሲያገባድዱም ዶ/ር ደሳለኝ ጫኔ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ቀጥተኛ ጥያቄ አቅርበዋል። መንግስት ላለፉት አምስት ዓመታት ሲከተለው የቆየውን የፖለቲካ ችግሮችን በኃይል ከመፍታት አካሄድ ወደ ሰለጠነ የፖለቲካ ድርድር በመሻገር፣ ሁሉንም የታጠቁ ኃይሎች የሚጋብዝበት ግልፅ የሰላም የጊዜ ሰሌዳ ለማዘጋጀት ያለው ቁርጠኝነት ምን እንደሆነ ጠይቀዋል። አያይዘውም የኢትዮጵያ ህዝብ በአዲሱ 2019 ዓ.ም በተግባር ሊያየው የሚችለው ተጨባጭ ተስፋ ምን እንደሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንዲያስረዷቸው በመጠየቅ ንግግራቸውን አጠናቀዋል።

ፀደቀ‼️
የታክስ ቅሬታ አጣሪው ተቀየረ፤ የታክስ ቅጣትም በግማሽ ተቀነሰ‼️
*ሰኔ 23/2018 ዓ/ም የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የፌዴራል ታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 983/2008 ላይ ጠቃሚ ማሻሻያዎችን አድርጎ በትናንትናው ዕለት አጽድቋል። ማሻሻያው በተለይም ለታክስ ከፋይ ተቋማት የፍትህ አድማሱን የሚያሰፋና የቅጣት ጫናን የሚቀንስ ነው።

በአዋጁ የተካተቱት ዋና ዋና ለውጦች የሚከተሉት ናቸው፦

ከዚህ ቀደም በታክስ ባለሥልጣኑ በራሱ ይሰየም የነበረው የታክስ "አስማሚ" (Mediator)፣ ከአሁን በኋላ በጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት በሚሰየም ገለልተኛ የባለሙያዎች ቡድን ይተካል፡፡ ይህም የታክስ ክርክሮች ፍትሃዊ እና ገለልተኛ በሆነ መንገድ እንዲታዩ ያስችላል።

ታክስ ከፋዮች በታክስ አወሳሰን ወቅት ያልቀረቡ ነገር ግን በኋላ ላይ የዕዳ መጠን ላይ ከፍተኛ ለውጥ ሊያመጡ የሚችሉ ማስረጃዎችን ሲያቀርቡ ይጠብቃቸው የነበረው 20 በመቶ ቅጣት፣ በግማሽ ተቀንሶ ወደ 10 በመቶ ዝቅ እንዲል ተደርጓል።

የታክስ ህግን በመተላለፍ ወንጀል የሚፈጽሙ ድርጅቶች ላይ ጠንካራ እርምጃ ለመውሰድ የሚያስችል ድንጋጌ ተካቷል። በዚህም መሰረት ወንጀሉ በተፈጸመበት ወቅት በስልጣን ላይ የነበሩ የድርጅቱ ሥራ አስኪያጆች ወይም የፋይናንስ ኃላፊዎች ለወንጀሉ በግል ተጠያቂ እንደሚሆኑ ህጉ በግልጽ አስቀምጧል።

ይህ ማሻሻያ የታክስ አስተዳደርን ይበልጥ ግልጽ፣ ፍትሃዊ እና ተጠያቂነት ያለው ለማድረግ ያለመ እንደሆነ ተገልጿል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ መንግስት ለ2026/27 በጀት ዓመት ካቀረበው 2.34 ትሪሊዮን ብር ሪከርድ በጀት ውስጥ፣ 542.1 ቢሊዮን ብር (ወይም 3.4 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር) ለዕዳ ክፍያ ማዋሉ ተገለጸ። ይህ ግዙፍ ምደባ መንግስት ላቀደው ጠቅላላ በጀት የዕዳ መክፈያ ግዴታዎች ምን ያህል ከፍተኛውን የወጪ ድርሻ እየወሰዱ እንደሆነ በግልጽ የሚያሳይ ነው። የገንዘብ ሚኒስትሩ አቶ አህመድ ሺዴ በጀቱን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀረቡ ሲሆን የበጀት ማዕቀፉ ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ጋር የሚደረገውን የኢኮኖሚ ማሻሻያ፣ የውጭ ምንዛሬ ገበያውን ከፊል ነጻ ማድረግን፣ የ10.1 በመቶ የኢኮኖሚ ዕድገት ግብን እና እያደገ የመጣውን የወጪ ፍላጎት ታሳቢ ያደረገ መሆኑ ተገልጿል።

በአሁኑ ወቅት የዕዳ ክፍያ በመንግስት በጀት ውስጥ እጅግ ከፍተኛውን ድርሻ ይዟል። ይህ የዕዳ ክፍያ ከመደበኛ ወጪው 43.8 በመቶውን የሚሸፍን ነው። ይሁን እንጂ ትክክለኛው የዕዳ መክፈያ ፍላጎት 581.1 ቢሊዮን ብር መሆኑን ባለስልጣናቱ የገለጹ ሲሆን፣ ይህም የ39 ቢሊዮን ብር የፋይናንስ ክፍተት ፈጥሯል። ለዕዳ ክፍያ የተመደበው የዘንድሮው በጀት፣ ባለፈው በጀት ዓመት (2025/26) ተመድቦ ከነበረው 463.4 ቢሊዮን ብር ጋር ሲነጻጸር ከፍተኛ ጭማሪ አሳይቷል። የዚህ ጭማሪ ዋና ምክንያቶች ኢትዮጵያ ያለባት ከባድ የብድር ጫና እንዲሁም የብር የመግዛት አቅም መዳከም (በብር የሚከፈለውን የውጭ ዕዳ መጠን ስለሚያሳድገው) ናቸው። ኢትዮጵያ በ2023 መገባደጃ ላይ የአንድ ቢሊዮን ዶላር ዩሮቦንድ ዕዳዋን መክፈል ተስኗት የነበረ ሲሆን፣ የዕዳ ማክበጃ ድርድር በማድረግ ላይ ትገኛለች።

በገቢ እና ወጪ ዝርዝር ዕቅዱ መሰረት፣ መንግስት 1.82 ትሪሊዮን ብር ገቢ እና እርዳታ ለመሰብሰብ ያቀደ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 1.5 ትሪሊዮን ብሩ (ወይም 82 በመቶው) ከታክስ የሚሰበሰብ ነው። የታክስ አሰባሰቡን በዝርዝር ስንመለከት፣ ከደመወዝ ገቢ ግብር 97.3 ቢሊዮን ብር፣ ከሀገር ውስጥ ቀጥታ ታክስ 427.5 ቢሊዮን ብር፣ ከንግድ ትርፍ ግብር 263 ቢሊዮን ብር፣ ከተዘዋዋሪ ታክስ 278 ቢሊዮን ብር፣ እንዲሁም ከተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) 339 ቢሊዮን ብር ይሰበሰባል ተብሎ ይጠበቃል።
በሌላ በኩል 1.2 ትሪሊዮን ብር ለመደበኛ ወጪ እንዲሁም 568 ቢሊዮን ብር ለካፒታል ወጪ ተመድቧል። ከዚህም በተጨማሪ ለማዳበሪያ፣ ለነዳጅ እና ለኢትዮጵያ ነዳጅ ድርጅት አቅም ማሳደጊያ የሚውል 236.4 ቢሊዮን ብር የድጎማ በጀት ተይዟል። ለፌዴራል እና ለክልል አስተዳደሮች 520.6 ቢሊዮን ብር የበጀት ድጋፍ ሲመደብ፣ 14 ቢሊዮን ብር ደግሞ ለዘላቂ ልማት ግቦች ማስፈጸሚያ እንዲውል ተወስኗል።

መንግስት ወጪውን ቢያሳድግም የ308.6 ቢሊዮን ብር (የጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት 1.4 በመቶ) የተጣራ የበጀት ጉድለት ያጋጥመዋል ተብሎ ተገምቷል። ይህንን ክፍተት ለመሸፈን መንግስት በአብዛኛው ከሀገር ውስጥ በሚያገኘው 302.9 ቢሊዮን ብር ብድር ላይ የሚመረኮዝ ሲሆን፣ ከውጭ ምንጮች ይጠበቃል የተባለው 5.7 ቢሊዮን ብር ብቻ ነው። ይህ ሁኔታ የውጭ ፋይናንስ ውስን በመሆኑ መንግስት ክፍተቱን ለመድፈን በሀገር ውስጥ ብድር ላይ በእጅጉ ጥገኛ መሆኑን ያሳያል።

በጀቱ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ጸድቆ ለፓርላማ የተመራ ሲሆን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መንግስት የዕድገት ፍላጎቱን፣ እያሻቀበ ከመጣው የዕዳ ክፍያ፣ የድጎማ ጫና እና ውስን ከሆነው የውጭ ፋይናንስ ጋር እንዴት አጣጥሞ እንደሚሄድ በበጀቱ ላይ ሰፋ ያለ ውይይት ያደርጋሉ ተብሎ ይጠበቃል።

የኢትዮጵያ ሰንደቅ አላማ አዋጅ ስልጣን ተፈጻሚነት እና አፈጻጸም
በኢትዮጵያ ህግ ማእቀፍ

ፋንታሁን ደለለው የህግ ባለሙያ

መግቢያ #ethiopia | የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓለማ የሃገራችን ብሔር፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦችን የእኩልነት መብታቸው ተጠብቆ ወግ፣ ባህልና ሃይማኖታቸው ተከብሮላቸው በፍላጎታቸው በአንድነት የሚኖሩ በኢፊድሪ ህገ መንግስት እውቅና የተሰጠው ሲሆን በሰንደቅ አላማ አዋጅ ቁጥር 654/2001 እና በማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 863/2006 ዝርዝር ህጎች ተቀምጠዋል። በዚህ ጽሁፍ የኢትዮጵያ ሰንደቅ አላማ አዋጅ ምንነት ፥ አላማ ፥ ተፈጻሚነት እንዲሁም የብሔራዊ የሀዘን ቀን ሲታወጅ ያለውን አፈጻጸም በተመለከተ ለግንዛቤ ይረዳ ዘንድ በዚህ ጹሁፍ አስቀምጠናል።

1. የኢትዮጵያ ሰንደቅ አላማ አዋጅ ህጋዊ መሠረት ከኢፊድሪ ህገ መንግስት አንጻር

በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ መንግስት አንቀጽ 3 ስር ኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ በሚል ርዕስ ተደንግጎ እናገኘዋለን፡፡ በዚሁ አንቀፅ ስር የሃገሪቷ ሰንደቅ አላማ ከላይ አረንጓዴ ፣ ከመሃል ቢጫ፣ ከታች ቀይ ሆኖ በመሐሉ ብሔራዊ አርማ እንደሚኖረው ደንግጓል፡፡

ከዚህም በተጨማሪ በሰንደቅ አላማው ላይ የሚቀመጠው ብሔራዊ አርማ የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦች እና ሃይማኖቶች በእኩልነትና በአንድነት ለመኖር ያላቸውን ተስፋ የሚያንፀባርቅ መሆኑን የተደነገገ ሲሆን የኢትዮጵያ ሰንደቅ አላማ ህገመንግስታዊ ጥበቃ ያለው መሆኑን ያሳያል።

2. የሰንደቅ አላማ አዋጅ ቁጥር 654/2001 ይዘት

ይህ በአሁኑ ጊዜ በስራ ላይ ያለው አዋጅ በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት በ2001 ዓ/ም የወጣ እና ከዚህ አዋጅ በፊት የነበሩ የሰንደቅ ዓላማ ህጎችን የተካ ነው፡፡ ይህ አዋጅ 6 ክፍሎች እና 28 አንቀጾችን ያካተተ ዝርዝር ህግ ነው፡፡

3. የሰንደቅ ዓላማ ሕግ ተፈፃሚነት ወሰን

በአዋጁ አንቀፅ 3 ላይ እንደተመለከተው የሰንደቅ አላማ ሕጉ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የግዛት ወሰን ዉስጥ የክልል መንግስታትና የከተማ መስተዳድሮችን ጨምሮ እና በዉጭ ሀገር በሚገኙ ኢትዮጵያውያን፣ የኢትዮጵያ ኤንባሲዎችና ቆንስላዎች፣ የኢትዮጵያ ንግድ መርከቦችና ጀልባዎች እና አውሮፕላኖች ላይ ተፈፃሚ ይሆናል፡፡

በህገ መንግስቱ አንቀፅ 2 ላይ የኢትዮጵያ የግዛት ወሰን የፌደራሉን አባሎችን ወሰን የሚያጠቃልል ሆኖ በአለም አቀፍ ስምምነቶች መሠረት የተወሰነ መሆኑን ይገልፃል፡፡ በመሆኑም የሰንደቅ ዓላማ ሕጉ በሃገሪቷ ሁሉም አካባቢ እና ሁሉም ኢትዮጵያዊ ዜጋ ላይ ተፈፃሚነት ይኖረዋል፡፡

4. የብሔራዊ ሀዘን ቀን ትርጉም

የብሔራዊ ሀዘን ቀን የመንግሥት ኃላፊዎች በሞቱ ጊዜ
ከሚደረገው ግልጽ ድንጋጌ በቀር በአዋጁ አንቀጽ /2/ መሠረት ብሔራዊ የሀዘን ቀን የኢፊድሪ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያዋጅል ከማለት ውጪ የብሔራዊ ሀዘን ቀን ለማለት ምን ምን ሲያሟላ እንደሆነ በግልጽ አልተቀመጠም። ለምሳሌ ያክል በአሸባሪው የISS ንፁሃን ኢትዩጵያን በግፍ ግድያ የፈጸመባቸዉ ጊዜ ብሔራዊ ሀዘን ታውጇል።

5. የብሔራዊ ሀዘን ለማወጅ ስልጣን ያለው አካል እና የሚያበቁ ሁኔታዎች

የብሔራዊ ሀዘን ቀን አስመልክቶ በአዋጅ ቁጥር 654/2001 አንቀጽ 22 መሠረት የተደነገገ ሲሆን በንኡስ አንቀጽ አንድ ላይ እንደተደነገገው በኃላፊነት ላይ ያሉ ወይም ከኃላፊነታቸው የተነሱ ቢሆንም እንኳን የኢፊድሪ ፕሬዝዳንት ፣ ጠቅላይ ሚኒስተር ፣የምክትል ጠቅላይ ሚኒስተር ከዚህ አለም በሞት በተለዩ ጊዜ የብሔራዊ ሀዘን ቀን በመሆኑ የሰንደቅ አላማ ዝቅ ስለሚል ምክር ቤቱ የብሔራዊ ሀዘን ቀን እንደሚያውጅ ተደንግጓል። ከዚህ ውጭ ባሉ ሁኔታዎች የኢፊድሪ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የብሔራዊ ሀዘን ቀን እንደሚወስን በንኡስ አንቀጽ ሁለት ላይ ተደንግጓል። በብሔራዊ ሀዘን ጊዜ ስለሚኖረው የሰንደቅ ዓላማ ስነስርዓት
በአንድ ሉዓላዊት ሀገር ውስጥ በተለያዩ ጊዜ ብሔራዊ የሀዘን ጊዜ /ቀን/ ሊታወጅ ይችላል፡፡

በሀገራችንም በተለያዩ ጊዜ በተለያዩ ምክንያቶች የብሔራዊ ሀዘን ቀን ታውጇል፡፡ ለምሳሌ ያክል በአሸባሪው የISS ንፁሃን ኢትዩጵያን በግፍ ግድያ የፈጸመባቸዉ ጊዜ፣ የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒሰቴር መለስ ዜናዊ ከዚህ አለም በሞት በተለዩ ጊዜ ሊጠቀስ ይችላል፡፡ ሌላው በቅርብ በደቡብ ክልል በጋሞ ዞን በመሬት መደርመስ ፣ መንሸራተት ህይወታቸው ላለፈ ለተጎዱ በዚህ በ2018 ዓ.ም ታውጇል።

በሃገራችን የብሔራዊ ሃዘን ቀን ሚወሰነው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነው፡፡ በዚህ ሁኔታ ብሔራዊ የሀዘን ጊዜ ሲታወጅ የሪፐብሊኩ ሰንደቅ ዓላማ ዝቅ ብሎ እንዲውለበለብ ይደረጋል፡፡ ነገር ግን በማንኛውም ህዝናዊና ሀይማኖታዊ በዓላት በሚውልበት ጊዜ ሰንደቅ ዓላማው ዝቅ ብሎ እንደማይውለበለብ በአዋጅ ቀአንቀፅ 22/3/ ላይ ተደንግጓል ፡፡ ይሁን እንጂ ይህ አዋጅ ምክር ቤቱ በስራ ላይ ባልሆነ ጊዜ እንዴት እንደሚታወጅ ያልተቀመጠ በመሆኑ የአዋጅ ቁጥር 654/2001 ለማሻሻል በወጣው አዋጅ ቁጥር 863/2006 አንቀጽ 2/2/ መሠረት
አፈ ጉባኤው የብሔራዊ ሀዘን ቀን ሊያውጅ እንደሚችል ተደንግጓል።

6. ማጠቃለያ እና የጸሀፊው አስተያየት

የሰንደቅ አላማ አዋጅ አላማው የሀገርን ክብር ፣አንድነት፣ እኩልነት አብሮ ተቻችሎ መኖርን የሚያመላክት ሲሆን በሰንደቅ አላማ ህጉ ባስቀመጠው መሠረት ከፍ ብሎ የሚውለበለብ ሲሆን የብሔራዊ ሀዘን ቀን በኢፊድሪ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት
ሲታወጅ በደንቡ መሠረት ዝቅ የሚል ይሆናል። ይሁን እንጂ የብሔራዊ ሀዘን ቀን የሚባሉት በአዋጁ አንቀጽ 22/1/ ላይ ከተደነገጉት ከሀገር መሪዎች ውጪ በምክር ቤቱ ለሚወሰነው
የብሔራዊ ሀዘን ቀን ለማለት ምን ሁኔታዎች ሲሟሉ እንደሆነ በህጉ በግልጽ ያልተቀመጠ በመሆኑ በመመሪያ ለወጥነት አፈጻጸም በግልጽ ቢቀመጥ የተሻለ የሚሆን ነው።

ማጣቀሻዎች/References/
1. የኢፊድሪ ህገመንግስት አዋጅ ቁጥር 1987
2. የሰንደቅ ዓላማ አዋጅ ቁጥር 654/2001
3. የሰንደቅ ዓላማ ማሻሻያ አዋጅ ቁጥር 863/ 2006
ፋንታሁን ደለለው የህግ ባለሙያ 0929101037

⚖️ ስለ"ህግ እና ማህበረሰብ" መረዳት ያለብን ወሳኝ ነጥቦች!! ⚖️
👤 ታደሰ ተክሌ (የህግ አማካሪና ጠበቃ)

በኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ "ህግ እና ማህበረሰብ" ያላቸው ቁርኝት ጥልቅና ውስብስብ ነው። ህግ የማህበረሰቡን እሴት የሚያንፀባርቅ መስተዋት ነው። ማህበረሰብን ማጥናትና መረዳትም ህግን ጠንቅቆ ለማወቅ ከማገዙም በላይ በርካታ አለመግባባቶችን በቀላሉ ለመፍታት መንገድ ይከፍታል። በሀገራችን ነባራዊ ሁኔታም በህግ አውጪው አካል እና በዜጎች ፍላጎት መካከል የሚስተዋሉ ክፍተቶች ይህን እውነታ ካለመረዳት የሚመጡ ናቸው። ማህበረሰቡን ያማከለ ህግ ስለሚወጣበት መንገድ ጽሁፌን እንደሚከተለው አቀርባለሁ፡፡ 👇

🛑 በኢትዮጵያ ህግ አወጣጥ ሂደት ውስጥ የሚታዩ ክፍተቶች
📌 የህዝብ ቀጥተኛ ተሳትፎ ማነስ፦ ብዙ ጊዜ ህጎች የሚረቀቁት በመንግስት አስፈፃሚ አካላት ወይም በሚኒስትሮች ምክር ቤት ሆኖ ለፓርላማ ይቀርባሉ። ይህ ሂደት ህጉ ከመውጣቱ በፊት የህዝቡ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዲቀንስ ሊያደርገው ይችላል። 📉

📌 ውይይቶች በከተማ ላይ ብቻ ማተኮራቸው፦ ፓርላማው አዋጆችን ከማፅደቁ በፊት የህዝብ አስተያየት እንዲሰጥባቸው መድረኮችን ያዘጋጃል። ሆኖም፣ እነዚህ ውይይቶች ብዙውን ጊዜ በከተማ ላይ ያተኮሩ እና ሁሉንም የህብረተሰብ ክፍል ወይም ሰፊውን የአርሶ አደርና አርብቶ አደር የህብረተሰብ ክፍሎችን ሃሳብ ያላካተቱ ሊሆኑ ይችላሉ።

📌 ባህላዊና ሃይማኖታዊ እሴቶችን አለማካተት፦ የኢትዮጵያ ህዝብ እንደ ማህበረሰብ ለዘመናት ሲመራባቸው የቆዩ ባህላዊ እና ሃይማኖታዊ ህጎች አሉ። መደበኛው ህግ እነዚህን እሴቶች ግምት ውስጥ ሳያስገባ ሲቀር፣ ህጉ በማህበረሰቡ ዘንድ ተቀባይነት የማጣት ወይም የመጣስ እድሉ ሰፊ ይሆናል። ⚖️

📌 የቋንቋ ተደራሽነት ችግር፦ በሌላ በኩል ህጎች የሚወጡት በፌዴራል የስራ ቋንቋ (አማርኛ) እና እንግሊዝኛ ብቻ እንደመሆኑ ቋንቋውን ለማይረዱ የህብረተሰብ ክፍሎች ህጉን ተረድቶ ለመተግበር እንቅፋት ይፈጥራል። 🗣️

💡 ማህበረሰቡን ያማከለ ህግ እንዴት መውጣት አለበት?
ህግ የሰላም እና የልማት መሳሪያ እንዲሆን "ማህበረሰብ-ተኮር" መሆኑ የግድ ነው፡፡ 🕊️🏗️ ይህን ለማድረግ የሚከተሉት ነጥቦች ወሳኝ ናቸው፦👇

ሀ. አሳታፊነት (Participation)፤ 👥 ህጉ በቀጥታ የሚመለከታቸው የማህበረሰብ ክፍሎች (ገበሬዎች፣ ነጋዴዎች፣ ሴቶች፣ ወጣቶች…) በረቂቅ ደረጃው ላይ እንዲሳተፉ መደረግ አለበት። አስተያየታቸውም በህጉ ውስጥ መካተቱን ማረጋገጥ የባለቤትነት ስሜት ይፈጥራል።

ለ. የህግ ተፅዕኖ ግምገማ (Impact Assessment)፤ 📊 ህጉ ከመውጣቱ በፊት በማህበረሰቡ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ስነ-ልቦናዊ ህይወት ላይ የሚያመጣው ተፅዕኖ በጥናት ሊለይ ይገባል። "ይህ ህግ ቢወጣ ድሃውን ማህበረሰብ ይጎዳል ወይስ ይጠቅማል?" የሚለው ጥያቄ በቅድሚያ መመለስ አለበት።

ሐ. ነባራዊ እሴቶችን ማክበር፤ ህጉ ከኢትዮጵያ ማህበረሰብ የሞራል እና የባህል እሴቶች ጋር መጣጣም አለበት። ለምሳሌ በግጭት አፈታት ዙሪያ የሚወጡ ህጎች የማህበረሰቡን የእርቅ ባህል ከግምት ቢያስገቡ ውጤታማ ይሆናሉ።

መ. ግልፅነት እና ተደራሽነት፤ 📢 ህጉ በግልፅ ቋንቋ መፃፍ እና ወደ ተለያዩ የክልል የስራ ቋንቋዎች ተተርጉሞ ለህዝቡ መሰራጨት አለበት። "ህግን አለማወቅ ከቅጣት አያድንም" የሚለው መርህ ትርጉም የሚኖረው ህዝቡ ህጉን እንዲያውቅ በቂ ስራ ሲሰራ ብቻ ነው። 📖

📝 በአጠቃላይ...
ህግ የማህበረሰቡን ፍላጎት ተከተሎ የሚወጣ እንጂ፣ ማህበረሰቡን በግዴታ ወደ አንድ አቅጣጫ ለመንዳት ብቻ የሚወጣ መሆን የለበትም። በኢትዮጵያ "ህግ እና ማህበረሰብ" እንዲጣጣሙ የህግ አውጪው አካል ከፖለቲካዊ ፍላጎት ይልቅ ለማህበራዊ እውነታዎች ቅድሚያ መስጠት ይኖርበታል፡፡

👤 ታደሰ ተክሌ (የህግ አማካሪና ጠበቃ) #የህዝብ_ተወካዮች_ምክር_ቤት #የግል_ዕጩ_ተወዳዳሪ

⚖️ Qabxiilee Murteessoo Waa’ee "Seeraa fi Hawaasaa" Hubatamuu Malan!! ⚖️
👤 Taaddasaa Taklee (Gorsaa fi Abukaatoo Seeraa)

Haala qabatama Itoophiyaa keessatti hidhanni "Seeraa fi Hawaasa" gidduu jiru gadi fagoo fi walxaxaa dha. Seeronni daawwitii duudhaalee hawaasaa calaqqisiisani dha. 🪞 Hawaasa qorachuu fi hubachuun seera gadi fageenyaan beekuuf gargaaruu malees, waldhabdee garaa garaa salphaatti hiikuuf karaa baha. 🤝 Haala qabatama biyya keenyaatiin, qaama seera baasu fi fedhii lammiilee gidduutti hanqinni mul'atu dhugaa kana hubachuu dhabuuf kan maddu dha. Barreeffama koo karaa seeronni hawaasa xiyyeeffannoo godhatan itti ba'an ilaalchisee akka armaan gadiitti nan dhiyeessa: 👇

⚖Adeemsa Seera Baasii Itoophiyaa Keessatti Barsiifatawwan Baramanii fi Hanqinaalee Mul'atan
📌 Hirmaannaan Kallattii Uummataa Gadi Aanaa Ta'uu፦ Yeroo baay'ee seeronni kan qophaa'an qaamolee raawwachiiftuu mootummaafi Mana Marii Minisitirootaatiin ta'ee gara Paarlamaatti dhiyaatu. Adeemsi kun utuu seeronni hin ba'iin dura hirmaannaan kallattii uummataa akka xiqqaatu gochuu danda'a. 📉

📌 Mariwwan Magaalota Irratti Qofa Xiyyeeffachuu፦ Paarlamaan Labsiiwwan raggaasisuun dura uummatni yaada akka irratti kennuuf maddabaroota marii ni qopheessa. Ta'us, mariwwan kun yeroo baay'ee magaalota irratti kan xiyyeeffataniifi yaada hawaasa bal'aa qonnaan bultootaa fi horsiisee bultootaa kan hin dabalanne ta'uu danda'u.

📌 Duudhaalee Aadaa fi Amantii Of Keessaa Dhabuu፦ Uummatni Itoophiyaa akka hawaasaatti seera aadaa fi amantii kanaan dura ittiin bulamaa ture qaba. Seerri idilee duudhaalee kana tilmaama keessa yeroo hin galchine, hawaasicha biratti fudhatama dhabuu ykn cabsuuf carraan jiru bal'aa dha. ⚖️

📌 Afaan Hojii Gufuu Ta'uu፦ Gama biraatiin seeronni kan ba'an afaan hojii federaalaa (Afaan Amaaraa) fi Afaan Ingiliziitiin qofa waan ta'eef, uummata afaanicha hin beekneef seericha hubatanii hojiirra oolchuuf gufuu uuma.

⚖Seeronni

Hawaasa
Xiyyeeffannoo Godhatan Akkamitti Ba'uu Qabu?
Seerri meeshaa nageenyaa fi misoomaa akka ta'uuf "hawaasa-irratti kan hundaa'e" ta'uun isaa dirqama. 🕊️Kana gochuuf qabxiileen armaan gadii murteessoo dha:

A. Hirmaachisummaa (Participation)፤ 👥 Qaamoleen seerichi kallattiidhaan isaan ilaallatu (qonnaan bultoonni, daldaltoonni, dubartoonni, dargaggoonni...) sadarkaa wixineetti akka hirmaatan taasifamuu qabu. Yaadin isaanii seera keessatti dabalamee argamuun isaa miira abbummaa uuma. 🕊

B. Madaallii Dhiibbaa Seeraa (Legal Impact Assessment)፤ 📊 Seerri utuu hin ba'iin dura jireenya hawaasummaa, dinagdee fi xiinsammuu uummataa irratti dhiibbaa inni fidu qorannoodhaan adda ba'uu qaba. "Seerri kun yoo ba'e hawaasa hiyyeessa ni miidha moo ni fayyada?" gaaffiin jedhu dursee deebii argachuu qaba.

C. Duudhaalee Qabatamaa Kabajuu፤ Seerichi duudhaalee amalaa fi aadaa hawaasa Itoophiyaa waliin kan walsimu ta'uu qaba. Fakkeenyaaf, seeronni furmaata waldhabdee irratti ba'an aadaa araaraa hawaasichaa tilmaama keessa yoo galchan bu'a-qabeessa ta'u.

D. Iftoomina fi Dhaqqabamummaa፤ 📢 Seerichi afaan ifa ta'een barreeffamee gara afaan hojii naannolee garaa garaatti hiikamee uummataaf raabsamuu qaba. "Seera beekuu dhabuun adabbii jalaa hin oolchu" jedhu hiika kan qabaatu, uummatni seericha akka beekuuf hojiin gahaan yoo hojjetame qofa. 📖

📝 Walumaagaletti...
Seerri fedhii hawaasaa hordofee kan ba'u malee, hawaasicha gubbaadhaan gara kallattii tokkotti humnaan oofuuf qofa kan ba'u ta'uu hin qabu. Itoophiyaa keessatti "Seeraa fi Hawaasni" akka walsimaniif, qaamni seera baasu fedhii siyaasaa caalaa dhugaa hawaasummaatiif dursa kennuu qaba.

👤 Taaddasaa Taklee (Gorsaa fi Abukaatoo Seeraa) #kaadhimamaaa_dhuunfaa #naannoo_filannoo_ukkaa #mana_maree_bakka Bu'oota_Uummataaf

(ዘ-ሐበሻ ዜና | ዋሽንግተን) የትራምፕ አስተዳደር በኢራን ላይ አዲስ ዙር ወታደራዊ ጥቃት ለመክፈት ዝግጅት እያደረገ መሆኑን ጉዳዩን በቅርበት የሚያውቁ ምንጮች አርብ ዕለት አስታወቁ። ይሁን እንጂ የዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች አሁንም የቀጠሉ ሲሆን፣ እስከ አርብ ከሰዓት በኋላ ድረስ በጥቃቱ መከፈት ላይ የተሰጠ የመጨረሻ ውሳኔ የለም።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልእክት፣ "ከመንግስት ስራ ጋር በተያያዙ አጣዳፊ ሁኔታዎች" ምክንያት በዚህ የሳምንት መጨረሻ በሚካሄደው የልጃቸው ዶናልድ ትራምፕ ጁኒየር የሰርግ ስነስርዓት ላይ መገኘት እንደማይችሉ ገልጸዋል። በመጀመሪያ የመታሰቢያ ቀን (Memorial Day) የሳምንት መጨረሻ በዓልን በኒው ጀርሲ በሚገኘው የጎልፍ ማረፊያቸው ለማሳለፍ አቅደው የነበረ ቢሆንም፣ ክስተቶችን ተከትሎ ወደ ዋይት ሀውስ እንደሚመለሱ ታውቋል።
ሊኖር ይችላል ተብሎ በሚጠበቀው አዲስ ጥቃት ምክንያት፣ አንዳንድ የአሜሪካ ጦር እና የስለላ ማህበረሰብ አባላት የመታሰቢያ ቀን የዕረፍት ዕቅዳቸውን መሰረዛቸውን በርካታ ምንጮች ጠቁመዋል። የመከላከያ እና የስለላ ባለስልጣናት በባህር ማዶ በሚገኙ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ውስጥ ያሉ ወታደሮች ዝርዝር ላይ ማሻሻያ እያደረጉ ሲሆን፤ ይህ እርምጃ ኢራን ልትወስድ ከምትችለው የአጸፋ ጥቃት ስጋት አንጻር በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን የአሜሪካ ጦር ቁጥር ለመቀነስ ያለመ ነው።

አሜሪካ እና ኢራን ከሚያዝያ ወር መጀመሪያ አንስቶ በነበረው ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ምክንያት እርስ በእርስ ከመጠቃቃት ተቆጥበው የቆዩ ሲሆን፣ ይህ ጊዜም ዘላቂ ስምምነት ላይ ለመድረስ ለሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር ዕድል የሰጠ ነበር። የዋይት ሀውስ ቃል አቀባይ አና ኬሊ ለሲቢኤስ ኒውስ እንደተናገሩት፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ "ኢራን መቼም ቢሆን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ባለቤት መሆን አትችልም፤ እንዲሁም ያበለጸገችውን ዩራኒየም ማስቀመጥ አትችልም" በማለት ቀይ መስመራቸውን በሚገባ ግልጽ አድርገዋል። አክለውም፣ ፕሬዝዳንቱ ሁልጊዜም ሁሉንም አማራጮች እንደሚያስቀምጡ እና ኢራን ስምምነት ላይ መድረስ ካልቻለች የሚጠብቃትን መዘዝ አስጠንቅቀዋል ብለዋል።
በሌላ በኩል የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ (IRGC) ረቡዕ ዕለት ባወጣው መግለጫ፣ ከአሜሪካም ሆነ ከእስራኤል በሀገሪቱ ላይ ተጨማሪ ጥቃት ከተሰነዘረ፣ ግጭቱ ከመካከለኛው ምስራቅም አልፎ ሊሰፋ እንደሚችል እና ማንም ሊገምተው በማይችለው ቦታ ላይ አውዳሚ ምት እንደሚሰጥ አጸፋዊ ማስጠንቀቂያ አውጥቷል።

ቴህራን ወደ ሶስት ወር ገደማ የተጠጋውን እና የዓለምን የነዳጅ ገበያ በማናወጥ ዋጋ ያንረውን ጦርነት ለማስቆም የቀረበላትን የቅርብ ጊዜ የአሜሪካ የውሳኔ ሃሳብ እየገመገመች ትገኛለች። ረቡዕ ዕለት ለኢራን የተላከው ይህ ሰነድ፣ "የመጨረሻው ግብዣ" መሆኑን እና ይህ ውድቅ ከተደረገ ወታደራዊ ጥቃቱ እንደገና እንደሚቀጥል የሚያስጠነቅቅ መልዕክት አብሮት እንደነበር ምንጮች አመልክተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ አርብ ዕለት፣ "ኢራን ስምምነት ለማድረግ እጅግ ጓጉታለች፣ ምን እንደሚፈጠር አብረን እናያለን" ሲሉ የኢራንን ምላሽ ለመጠበቅ ጥቂት ቀናት እንደሚሰጡ ተናግረዋል።

ከማቅናታቸው በፊት ለጋዜጠኞች እንደገለጹት፣ አሜሪካ የኢራንን ምላሽ እንደ ዋነኛ አገናኝ ሆኖ እያገለገለ ባለው የፓኪስታን አምባሳደር (ፊልድ ማርሻል) በኩል ትጠብቃለች። ሩቢዮ ትራምፕ ከጥቃት ይልቅ ለዲፕሎማሲ ቅድሚያ እንደሚሰጡ እና በድርድሩ መሻሻሎች ቢኖሩም ገና ብዙ መስራት እንደሚቀር ተናግረዋል። ከዚህም በተጨማሪ፣ ኢራን በራሷ ፈቃድ የሆርሙዝ ባህር ሰላጤን ክፍት የማታደርግ ከሆነ፣ በወታደራዊ ኃይል አስገድዶ ለመክፈት ከኔቶ አጋሮች ጋር በስዊድን ውይይት መደረጉን እና ይህም እንደ "ፕላን ቢ" (Plan B) መያዙን አመላክተዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በዋሽንግተን የሚገኙ የሪፐብሊካን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ ስልጣናቸውን የሚገድብ የውሳኔ ሃሳብ ለማሳለፍ ጀምረውት የነበረውን ጥረት አቋርጠዋል። አባላቱ ይህንን ያደረጉት ውሳኔውን ለማሳለፍ የሚያስችል በቂ የድምጽ ድጋፍ ማግኘት እንደማይችሉ በማረጋገጣቸው ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአፍሪካ ቀንድ እየተባባሰ የመጣውን ውስብስብ ጂኦ-ፖለቲካዊ ቀውስ ተከትሎ፣ የኢትዮጵያ መንግስት እና የዩናይትድ ስቴትስ ከፍተኛ ባለስልጣናት በዋሽንግተን ዲሲ ወሳኝ ውይይት አካሂደዋል። ይህ ወቅታዊ እና ትኩረት የሚሻ ስብሰባ የተካሄደው የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጌዲዮን ጢሞቴዎስ (ዶ/ር) እና የአሜሪካ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የውጭ ጉዳይ ኮሚቴ ሰብሳቢ ከሆኑት ኮንግረስማን ብራያን ማስት ጋር ነው። የውይይቱ ዋና ማጠንጠኛ ቀጠናው በአሁኑ ወቅት የተጋረጡበትን የጸጥታ እና የፖለቲካ ፈተናዎች በጋራ መፍታት በሚቻልበት መንገድ ላይ ያተኮረ ነበር።

የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዛሬ ባወጣው ይፋዊ መግለጫ እንዳስታወቀው፣ ሁለቱ ከፍተኛ ባለስልጣናት በአፍሪካ ቀንድ ስላለው የቅርብ ጊዜ አጠቃላይ የፖለቲካ እና የጸጥታ ሁኔታ በዝርዝር መክረዋል። ቀጠናው ከውስጣዊ የፖለቲካ አለመረጋጋት፣ ከድንበር ተሻጋሪ ሽኩቻዎች እንዲሁም ከተደራራቢ የዲፕሎማሲ ፈተናዎች ጋር እየታገለ ባለበት በዚህ ወሳኝ ወቅት፣ የሁለቱ ሀገራት የፊት ለፊት ግንኙነት ከፍተኛ ሀገራዊ እና ቀጠናዊ ፋይዳ አለው። ይህ ውይይት የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም ከማስጠበቅ ባሻገር፣ አሜሪካ በቀጠናው ያላትን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ፍላጎት ለማመጣጠን የሚደረግ ጥረት አካል መሆኑን ያሳያል።

በዚህ የጋራ ምክክር ላይ ሁለቱም ወገኖች አንድ ትልቅ ስምምነት ላይ መድረሳቸው ተገልጿል። ይኸውም በቀጠናው ለሚታዩት ውስብስብ እና አሳሳቢ ፈተናዎች ጊዜያዊ ማስታገሻ ሳይሆን፣ ሁሉን አቀፍ እና ዘላቂ መፍትሄ ለማምጣት የጠበቀ የጋራ ቅንጅት እና ትብብር ማድረግ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን ማመናቸው ነው። ከዚህ ቀደም የነበሩ አለመግባባቶችን ወደ ጎን በመተው ወደ የጠበቀ ትብብር መምጣታቸው፣ በኢትዮጵያ እና በአጠቃላይ በአፍሪካ ቀንድ የሰላም ግንባታ እና መረጋጋት ላይ በተጨባጭ መሬት ላይ የሚወርድ አዎንታዊ ለውጥ ያመጣል ብላችሁ ታስባላችሁ? አስተያየት ስጡት።

ባለፉት 9 ወራት ከኤሌክትሪክ ኃይል ሽያጭ 366 ሚሊዮን ዶላር ተገኝቷል - የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር
********************

የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴርን የ2018 በጀት ዓመት የ9 ወራት ዕቅድ አፈጻጸም ገምግሟል።

ሪፖርቱን ያቀረቡት የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር ኢ/ር)፤ ባለፉት 9 ወራት በርካታ ተግባራት መከናወናቸውን ገልጸዋል።

በዚህም በገጠርና በከተማ በተገነቡ 3 ሺህ 278 የመጠጥ ውሃ ተቋማት 2.7 ሚሊዮን የኅብረተሰብ ክፍሎችን የንፁህ መጠጥ ውሃ ተጠቃሚ ማድረግ መቻሉን ተናግረዋል።

የንፁህ መጠጥ ውሃ ተጠቃሚ ህዝብ ቁጥር ከነበረበት 79.5 ሚሊዮን ወደ 82.3 ሚሊዮን ከፍ ማለቱን ገልጸዋል።

በኢነርጂ ዘርፍም ከተለያዩ የኃይል ምንጮች በ9 ወራት 1 ሺህ 669 ሜጋ ዋት በማመንጨት፣ አጠቃላይ የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት አቅምን ወደ 9 ሺህ 579 ሜጋ ዋት ማሳደግ ተችሏል ብለዋል ሚኒስትሩ።

ከዚህ በተጨማሪ ባለፉት 9 ወራት ከኤሌክትሪክ ኃይል ሽያጭ 314 ሚሊዮን ዶላር ለማግኘት ታቅዶ፣ 365.9 ሚሊዮን ዶላር ገቢ በማግኘት ከዕቅድ በላይ ስኬት መመዝገቡን ሚኒስትሩ አብራርተዋል።

የምክር ቤቱ አባላት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በንፁህ መጠጥ ውሃና በኢነርጂ ዘርፍ ፍትሃዊ ተደራሽነትን ለማሳደግ ያከናወናቸው ተግባራት የሚበረታቱ መሆናቸውን ጠቅሰው፣ ሥራው ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባ አሳስበዋል።

አባላቱ አክለውም የጎርፍ ተጋላጭነትን በመቀነስ፣ ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው የጊዜ ገደብ እንዲጠናቀቁ በማድረግና የተጠናቀቁ ፕሮጀክቶችን ቀጣይነት በማረጋገጥ ረገድ ሚኒስቴሩ የሚያከናውናቸውን ሥራዎች ይበልጥ ማሳደግ እንዳለበት ጠቁመዋል።

በአባዲ ወይናይ
#ethiopia #water #energy #ebc