(ዘ-ሐበሻ ዜና) የትራምፕ አስተዳደር ባለፈው ዓመት በውጭ ሀገር የዩኒቨርሲቲ እና የኮሌጅ ተማሪዎች ላይ የጀመረውን ጥብቅ ቁጥጥር ተከትሎ፣ ለቻይና እና ህንድ አመልካቾች የሚሰጠው የተማሪነት ቪዛ መጠን በከፍተኛ ሁኔታ መቀነሱን አዲስ ጥናት አመላከተ። መቀመጫውን ዋሽንግተን ያደረገው ሴንተር ፎር ኢሚግሬሽን ስተዲስ የተሰኘው ተቋም እንዳወጣው መረጃ፣ ከግንቦት እስከ ነሐሴ ሁለት ሺህ ሃያ አምስት ባለው ጊዜ ውስጥ ለቻይናውያን ተማሪዎች የተሰጠው ቪዛ በሁለት ሺህ አስራ ሰባት ከነበረው ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር በአርባ ስድስት በመቶ ቀንሷል። በህንድ ተማሪዎች ላይ ደግሞ የስልሳ በመቶ ቅናሽ ታይቷል።

ቻይናውያን እና ህንዳውያን ተማሪዎች በአሜሪካ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ ከሚማሩት አጠቃላይ የውጭ ሀገር ተማሪዎች ሃምሳ ሶስት በመቶውን ይሸፍናሉ። የተቋሙ ከፍተኛ የህግ ተመራማሪ ጆርጅ ፊሽማን ባወጡት ትንታኔ፣ ይህ የቪዛ ቅናሽ ለትምህርት ወደ አሜሪካ የሚገቡትን የውጭ ዜጎች አጠቃላይ ቁጥር በከፍተኛ ደረጃ የሚጎዳ መሆኑን አስገንዝበዋል። ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በሁለተኛው የስልጣን ዘመናቸው የከፍተኛ ትምህርት ማሻሻያን ኢላማ በማድረግ የጀመሩት ጫና፣ ጉዳዩን ወደ ግላዊ ፍልሚያነት የቀየረው ይመስላል።

ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የትምህርት ዘርፉ ከስደተኞች ጉዳይ እስከ የፆታ አመለካከት፣ እንዲሁም ከተማሪዎች የብድር ስረዛ እስከ ካምፓስ ውስጥ የመናገር ነፃነት ድረስ የባህል እና የፖለቲካ ሽኩቻዎች ማዕከል ሆኗል። የሪፐብሊካን ፓርቲ አባላት በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ላይ የቆየ ጥርጣሬ ያላቸው ሲሆን፣ ምሁራን ወጣቶችን አክራሪ በሆኑ የፖለቲካ አመለካከቶች እየመረዙ ነው ብለው ይከሳሉ። ትራምፕም የኮሌጅ ካምፓሶች ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ በአክራሪነት ተወርረዋል በማለት ወቀሳ አቅርበዋል። የፕሬዝዳንቱ ዋነኛ ትኩረት የብዝሃነት፣ የእኩልነት እና የአካታችነት ፖሊሲዎችን በመቀልበስ፣ የተወሰኑ ተማሪዎች ያላግባብ ተጠቃሚ እየሆኑ ነው ያሉትን አሰራር ማስቆም ላይ ያነጣጠረ ነው።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ የፌደራል መንግስቱን ስልጣን በመጠቀም የዩኒቨርሲቲዎችን የገንዘብ ድጋፍ ለማቋረጥ በማስፈራራት እና የውጭ ሀገር ተማሪዎችን መብት በመገደብ ላይ ይገኛሉ። ዩኒቨርሲቲዎች ተማሪዎችን በሚቀበሉበት መንገድ፣ በትምህርት ስርዓታቸው እና በአጠቃላይ አሰራራቸው ላይ ታይቶ የማያውቅ ጣልቃ ገብነት እያደረጉ ነው። በአብዛኛው የፀረ ሴማዊነት ክሶችን ወይም የህግ እና ስርአት መርሆችን በመጠቀም የከፍተኛ ትምህርት አስተዳዳሪዎች ላይ ጥብቅ ምርመራ እንዲካሄድ እያስገደዱ ይገኛሉ። አሜሪካ ውስጥ የፍትሃዊነት ተደራሽነትን ለማረጋገጥ የወጡ የሲቪል መብቶች ህጎችን በመጠቀም፣ በታሪክ ተጨቁነው የነበሩ የህብረተሰብ ክፍሎችን የሚጠብቁ አሰራሮችን ወደ ኋላ ለመመለስ እየሰሩ መሆኑ ተጠቁሟል።

ይህ የትራምፕ አስተዳደር ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ጋር የገጠመው ፍልሚያ ወደ አጠቃላይ ጦርነት ያደገ ሲሆን፣ በተለይም የእሳቸውን ፍላጎት ለማስተናገድ ፈቃደኛ ባልሆኑ እንደ ታዋቂው ሃርቫርድ ዩኒቨርሲቲ ባሉ ተቋማት ላይ ያነጣጠረ ጠንካራ እርምጃ እየተወሰደ መሆኑ በዘገባው ተብራርቷል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ዛሬ ሰኞ እንደሚቀጥል መናገራቸው ይታወቃል፡፡ ነገር ግን ኢራን ይህንን ዛሬ አስተባብላለች፡፡ እነዚህ ሁለት ተቃራኒ አቋሞች በሁለቱ አገራት መካከል የሚደረገውን ዲፕሎማሲያዊ ጥረት አስቸጋሪ አድርገውታል፡፡ እስካሁን ባለው ሁኔታ የሁለቱን አቋሞች በአጭሩ እንግለፅላችሁ፡፡

ፕሬዝደንት ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ሰኞ እንደሚቀጥል ገልፀው ድርድሩ በሆርሙዝ ሰርጥ ጉዳይና የኢራንን ኒውክሌይር ጦር መሳሪያ የተመለከተ እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡ በኢራን ላይ ሊያካሂዱት ያቀዱትን ‹‹ከባድ›› ጥቃት ያቆሙትም አጋሮቻቸው ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ እንዲመርጡ ስላሳሰቧቸው መሆኑን ገልፀዋል፡፡ ትላንት በሰጡት መግለጫ ‹‹በድርድር መልክ እየተነጋገርን ነው፡፡ ይህም ነገ ከሰአት ይጀምራል፡፡›› በማለት በእርግጠኝነት ተናግረው ነበር፡፡

አጋሮቻቸው ድርድሩ እንደሚደረግና ስምምነት ላይም እንደሚደረስ የነገሯቸው መሆኑን ጠቀሱት ትራምፕ ይህ ካልሆነ ግን ‹‹ከሁለተኛው የአለም ጦርነት ወዲህ ትልቁ›› የሚባለውን ጥቃት በኢራን ላይ እንደሚፈፅሙ አስታውቀዋል፡፡ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋይ ግን በአሁኑ ጊዜ ከአሜሪካ ጋር የሚደረግ ምንም ድርድር የሌለ መሆኑን ከመግለፃቸውም በላይ በሚቀጥሉት ቀናት ውስጥም ተደራዳሪዎችን የመላክ እቅድ እንደሌላት አስረድተዋል፡፡ በአሁኑ ጊዜ ሆርሙዝ ሰርጥን በተመለከተ ድርድር እየተካሄደ ያለው ከኦማን ጋር መሆኑን ጠቅሰው ይህ ድርድር ጥሩ እየሄደ መሆኑንም ገልፀዋል፡፡ ይሁንና ከኦማን ጋር በሚደረግ ድርድር ብቻ ሆርሙዝ ሰርጥ እንደማይከፈት አስታውቀው አሜሪካ ጥቃት ከቀጠለች ሁኔታው ባለበት እንደሚቀጥል አስረድተዋል፡፡

ቃል አቀባዩ በዛሬ መግለጫቸው ከአሜሪካ ጋር ለማደራደር አዲስ አስታራቂ እንዳልመጣ ጠቅሰውም በሽምግልናው እየተሳተፉ ያሉት ፓኪስታንና ኳታር ብቻ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ቻይና እየጨመረ በመጣው ውጥረት ስጋት እንዳላት በመግለፅ ተጨማሪ ግጭት እንዳይመጣ እየሰራች እንደምትገኝም ጠቅሰዋል፡፡ አክለውም የየመንን ሁኔታ ከኢራን ጋር ማያያዝ ተገቢ አለመሆኑን ተናግረው ‹‹እንዲህ አይነት ጥረቶች ከሀላፊነት ለመሸሽ የሚደረጉ ናቸው›› ብለዋል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በ2026 የመጀመሪያ አጋማሽ የቻይና የ'ቤልት ኤንድ ሮድ' ኢንቨስትመንት በአፍሪካ በሶስት እጥፍ በማደግ 33.5 ቢሊዮን ዶላር መድረሱን አንድ አዲስ ሪፖርት አመለከተ። በዚህ ግዙፍ የካፒታል ፍሰት ውስጥ፣ ኢትዮጵያ ከቻይናው 'ሚንግያንግ ስማርት ኢነርጂ ግሩፕ' ጋር በተፈራረመችው የ14.8 ቢሊዮን ዶላር የአረንጓዴ ኃይል እና አሞኒያ ማምረቻ ስምምነት ከአፍሪካ ቀዳሚዋ የኢንቨስትመንት መዳረሻ ሆናለች። ግብጽን በመሳሰሉ ሀገራትም በማዕድን ማቀነባበር እና በመሰረተ ልማት ግንባታ ላይ ቻይና ከፍተኛ መዋዕለ ንዋይ እያፈሰሰች መሆኑ ተገልጿል።

ይሁን እንጂ ሪፖርቱ ይህንን የካፒታል ፍሰት ለአፍሪካ የአረንጓዴ ኢንዱስትሪ ሽግግር እንደ ትልቅ ስኬት ቢስለውም፣ ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉ ታዛቢዎች ግን ወሳኝ ጥያቄዎችን ያነሳሉ። ምዕራባውያን ከቤጂንግ ጋር የንግድ ጦርነት ውስጥ በገቡበት በዚህ ወቅት፣ ይህ ግዙፍ የቻይና የፋይናንስ ፍሰት አፍሪካን ይበልጥ ለጂኦ-ፖለቲካዊ ጥገኝነት እና ለጥሬ ዕቃ ብዝበዛ ሊያጋልጣት ይችላል የሚል ሰፊ ስጋት አለ። በተለይም ለኢትዮጵያ፣ ይህ በታሪኳ ትልቁ የተባለለት የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት በወረቀት ላይ እጅግ ተስፋ ሰጪ ቢመስልም፣ ሀገሪቱ አሁን ካለችበት ውስብስብ የጸጥታ እና የማክሮ-ኢኮኖሚ ቀውስ አንጻር ፕሮጀክቱ በተግባር የመሬት ላይ እውነት ይሆናል ወይ? እንዲሁም ይህን መሰሉ ግዙፍ ስምምነት የሀገሪቱን የረጅም ጊዜ የዕዳ ጫና እና የውጭ ጥገኝነት ምን ያህል ያከብደዋል? የሚሉት ነጥቦች በባለሙያዎች ዘንድ አሳሳቢ ሆነው ቀጥለዋል።

ታይዋን ለሞሮኮ ዜጎች የምትሰጠውን የቪዛ አገልግሎት አገደች
#ethiopia | ታይዋን ለሞሮኮ ዜጎች የምትሰጠውን የቪዛ አገልግሎት ማገዷን ይፋ አድርጋለች።

ሞሮኮ "አንድ ቻይና" ("One-China") ፖሊሲ ጋር የተያያዘውን የቤጂንግ አቋም የምትደግፍ በመሆኗ ከታይዋን ጋር ያለው የንግድና የጉዞ ግንኙነት እንቅፋት ገጥሞታል።

ውሳኔው የተሰማው ሞሮኮ በንጉሥ ሞሃመድ 6ኛ አመራር ስር ያስመዘገበችውን የ27 ዓመታት የኢኮኖሚና የማህበራዊ እድገት በታላቅ ድምቀት በማከበር ላይ በምትገኝበት ወቅት ነው።

የታይዋን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እገዳውን የጣለው ሞሮኮ ቀደም ሲል ለታይዋን ዜጎች ትሰጥ የነበረውን የመግቢያ ፈቃድ በማቋረጧ ምክንያት እንደሆነ አስታውቋል።

የሞሮኮ ንጉሥ ሞሃመድ 6ኛ ስልጣን ከተረከቡበት ጊዜ ጀምሮ ሞሮኮ በሰሜን አፍሪካ የኢንዱስትሪና የንግድ ማዕከል ለመሆን ያደረገችው ጉዞ ስኬት አምጥቶላታል።

የሁለቱ ሀገራት የቪዛ ውሳኔ በዜጎች እንቅስቃሴ እና በንግድ ልውውጥ ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ የማይቀር ነው ተብሏል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #taiwan #visas #moroccans #onechinapolicy

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቻይናው ዚጂን ማይኒንግ (የካናዳውን አላይድ ጎልድን በ4.01 ቢሊዮን ዶላር (5.5 ቢሊዮን የካናዳ ዶላር) ለመግዛት ያደረገው ስምምነት በቻይና እና በኢትዮጵያ መንግስታት ጫና ምክንያት መፍረሱ ተገለጸ።

እ.ኤ.አ. በጥር 2026 የተደረሰው ይህ ስምምነት፣ ዚጂን ማይኒንግ በአላይድ ጎልድ ስር የሚገኙትንና በኮትዲቯር፣ ማሊ እና ኢትዮጵያ (ቤኒሻንጉል ጉሙዝ የሚገኘው የኩርሙክ የወርቅ ማዕድን) ያሉትን ፕሮጀክቶች ሙሉ በሙሉ ጠቅልሎ እንዲገዛ የሚያስችል ነበር። ስምምነቱን የካናዳ እና የአፍሪካ ቀጣናዊ ተቋማት (እንደ ኮሜሳ እና ኤኮዋስ) ቢያጸድቁትም፣ የቻይና ብሔራዊ ልማት እና ማሻሻያ ኮሚሽን (NDRC) የግዢውን ዋጋ እና የማሊን የፖለቲካ አለመረጋጋት በመስጋት ማጽደቅ አልቻለም።

በሌላ በኩል የኢትዮጵያ መንግስት በዚሁ ስምምነት ዙሪያ ከፍተኛ የግብር ጥያቄዎችን ማንሳቱ ለድርድሩ መፍረስ ተጨማሪ ምክንያት ሆኗል። የኢትዮጵያ ገቢዎች ህግ የውጭ ኩባንያዎች የባለቤትነት ለውጥ ሲያደርጉ ከፍተኛ ግብር እንዲከፍሉ ያስገድዳል። በተጨማሪም፣ የኢትዮጵያ መንግስት እንደ ኩርሙክ ያለን ስትራቴጂካዊ የወርቅ ማዕድን በአንድ የቻይና የመንግስት ኩባንያ ስር ብቻ እንዲወድቅ አለመፈለጉ ሌላው ተግዳሮት ነበር።

በእነዚህ ጂኦፖለቲካዊ እና አስተዳደራዊ እንቅፋቶች ምክንያት ሁለቱ ኩባንያዎች ሙሉ ግዥውን ሰርዘዋል። በምትኩ፣ ዚጂን ማይኒንግ 295 ሚሊዮን ዶላር በመክፈል 9.2 በመቶ የአላይድ ጎልድ አክሲዮኖችን (Strategic Equity Stake) ብቻ ለመግዛት ተስማምቷል። ይህ ዜና ከተሰማ በኋላ በቶሮንቶ እና ኒውዮርክ የአክሲዮን ገበያዎች ላይ የአላይድ ጎልድ የአክሲዮን ዋጋ ከ16 በመቶ በላይ አሽቆልቁሏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በሳዑዲ አረቢያ መካከል በቅርቡ የተፈረመውን ታሪካዊ የኑክሌር ስምምነት ተከትሎ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ያስቀመጡት ድንገተኛ ቅድመ-ሁኔታ በሁለቱ ሀገራት የዲፕሎማሲ ግንኙነት ላይ ከፍተኛ ውዥንብር መፍጠሩ ተገለጸ።

የቀድሞ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት የኑክሌር ስርጭት መከላከል ከፍተኛ ባለስልጣን እና በአሁኑ ወቅት የብሩኪንግስ ተቋም ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት ሮበርት አይንሆርን፣ ይህንን ውዥንብር አስመልክተው ለአል ማጃላ መጽሔት ማብራሪያ ሰጥተዋል።

በአሜሪካው የኃይል ሚኒስትር ክሪስ ራይት እና በሳዑዲ አቻቸው መካከል ይፋዊ የፊርማ ስነ-ስርዓቱ ከተከናወነ በኋላ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባስተላለፉት መልዕክት "ሳዑዲ አረቢያ ከእስራኤል ጋር ያላትን ግንኙነት መደበኛ ካላደረገች ስምምነት አይኖርም" የሚል አዲስ ቅድመ-ሁኔታ አስቀምጠዋል።

ባለሙያው ሮበርት አይንሆርን እንዳሉት፣ ይህ ያልተጠበቀ ውሳኔ የሳዑዲ ባለስልጣናትን ብቻ ሳይሆን ከፍተኛ የአሜሪካ መንግስት ባለስልጣናትንም ጭምር በእጅጉ አስገርሟል። የረጅም ጊዜ ድርድር ውጤት የሆነው ይህ የ123 ስምምነት፣ ከፕሬዝዳንቱ መግለጫ በኋላ የመጨረሻ እጣ-ፈንታው ምን ሊሆን እንደሚችል እጅግ አጠራጣሪ ሆኗል።

ትራምፕ ስምምነቱ ከተፈረመ በኋላ ይህንን ቅድመ-ሁኔታ ለምን እንዳመጡት ትክክለኛው ምክንያት ባይታወቅም፣ ባለሙያው የሚከተሉትን ግምቶች አስቀምጠዋል፦ የትራምፕ አስተዳደር ያመጣው ስምምነት የቀድሞው የባይደን አስተዳደር ሲደራደርበት ከነበረው ያነሰ ጥብቅነት ያለው ነው የሚሉ ትችቶችን ለማስቀረት ታስቦ ሊሆን ይችላል። ፕሬዝዳንቱ የፊርማ ስነ-ስርዓቱ በኃይል ሚኒስትሩ መካሄዱ ቅር አሰኝቷቸው፣ ስምምነቱን በራሳቸው ቁጥጥር ስር ለማድረግ የወሰዱት እርምጃ ሊሆን ይችላል። ሳዑዲ አረቢያ አቋሟን እንደማትቀይር እያወቁ፣ ይህንን ቅድመ-ሁኔታ ወደፊት ሌሎች የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ጥቅሞችን ከሳዑዲ ለማግኘት እንደ መደራደሪያ ሊጠቀሙበት አስበው ሊሆን ይችላል። (ምንም እንኳን የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እጅ አለበት ቢባልም፣ ዋይት ሀውስ ግን ፕሬዝዳንቱ ውሳኔውን የወሰኑት በራሳቸው መሆኑን ገልጿል)።

አንድ ስምምነት ከተፈረመ በኋላ አዳዲስ ቅድመ-ሁኔታዎችን ለማከል መሞከር የተለመደ የዲፕሎማሲ አሰራር እንዳልሆነ አቶ አይንሆርን ያስገነዝባሉ። ይህ አካሄድ ሌሎች ሀገራት ወደፊት ከአሜሪካ ጋር ወደ ስምምነት ለመግባት ያላቸውን አመኔታ ሊሸረሽር እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

ምንም እንኳን በአሁኑ ወቅት ስምምነቱ አጣብቂኝ ውስጥ ቢገባም፣ ወደ ትግበራ ከተለወጠ ግን ለሁለቱም ሀገራት ጉልህ ጠቀሜታ አለው። አሜሪካ የኑክሌር ኢንዱስትሪዋን እንድታነቃቃ እና ቻይናና ሩሲያ በሳዑዲ የኑክሌር ኃይል ዘርፍ ውስጥ እንዳይገቡ ለመከላከል ይረዳታል። ሳዑዲ አረቢያ በበኩሏ የኃይል ምንጮቿን እንድታሰፋ እና የኢኮኖሚ ልማት ግቦቿን እንድታሳካ ትልቅ ድጋፍ ይሆናታል።

ሆኖም ስምምነቱ የራሱ የሆኑ ስጋቶች እንዳሉትም ተጠቁሟል። በተለይም በሳዑዲ አረቢያ ውስጥ ሀገር በቀል የዩራኒየም ማበልጸግ ስራን ለማጥናት የሁለት ዓመት ጊዜ መፈቀዱ፣ አሜሪካ የማበልጸጊያ ቴክኖሎጂዎች እንዳይስፋፉ ስትከተለው ከነበረው የቆየ ፖሊሲ ያፈነገጠ እና ትልቅ ስጋት ሊፈጥር የሚችል ጉዳይ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል።

ካናዳ የአለም የትምህርት ስርአት መሪ ሆነች

*በአለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ቁጥር ያለው የተማረ የሰው ሀይል በመያዝ ካናዳ ቀዳሚዋ ሀገር ሆናለች።
#ethiopia | በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ውጤታማነት ያላቸውን የትምህርት ሥርዓቶች አስመልክቶ የወጡ ጥናቶች የካናዳ የትምህርት ስርአት ተመራጭ ሆኗል።

በካናዳ ከ25 እስከ 64 የዕድሜ ክልል ውስጥ ከሚገኙ የሀገሪቱ ዜጎች መካከል ከ60 በመቶ በላይ የሚሆኑት የዩኒቨርሲቲ ትምህርታቸውን ያጠናቀቁ ናቸው ተብሏል።

ይህም ሀገሪቷን በአለም አቀፍ ደረጃ የከፍተኛ ትምህርት ተዳራሽነት በማረጋገጥ ከአለም ቀዳሚ አድርጓታል።

ጃፓን በሁለተኛ ደረጃ ላይ ስትቀመጥ ደቡብ ኮርያ እስራኤል እና አሜሪካ ተከታዩን ደረጃ ይዘዋል።

ጥብቅ የጥናት ባህልና እጅግ ጥብቅ የሆነው የሀገሪቷ የፈተና ሥርዓቷ ለዚህ ስኬት አብቅቷታል።

ተማሪዎች ለተጨማሪ አጋዥ ትምህርቶችና ለብሔራዊ ፈተናዎች የሚሰጡት ከፍተኛ ትኩረት ለስኬታቸው እንደ ዋና ምክንያት ተቆጥሯል።

በተጨማሪም የትምህርት ስርአቷ ለመምህራን ከፍተኛ ሙያዊ ክብር መስጠት ላይ የተመሰረተ በመሆኑ ነው።

ሆኖም በሰው ቁጥር ሲሰላ እንደ ቻይና እና ህንድ ያሉ በህዝብ ብዛት ቀዳሚ የሆኑ ሀገራት ከፍተኛ ቁጥር ያለው የተማረ ሰው ይገኝባቸዋል።

ነገር ግን ከጠቅላላ የሀገሪቱ ህዝብ ቁጥር አንፃር ሲሰላ ግን ካናዳ ደረጃውን በበላይነት መያዟ ተረጋግጧል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #canada #elite #university

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ አዳዲስ የቻይና ሮቦቶች እና የኃይል መቀየሪያዎች ላይ የጣለችውን የገቢ ንግድ እገዳ ተከትሎ፣ ቻይና ብሔራዊ ጥቅሟን ለማስጠበቅ "ቆራጥ የአጸፋ እርምጃ" እንደምትወስድ ጠንካራ ማስጠንቀቂያ ሰጠች። የቻይና ንግድ ሚኒስቴር ይህንን የአሜሪካን ውሳኔ ቻይናውያን ኩባንያዎችን የማግለል እና የማፈን "የተሳሳተ እርምጃ" ሲል የኮነነው ሲሆን፣ እርምጃው በአስቸኳይ እንዲነሳ ጥሪ አቅርቧል።

የአሜሪካው የፌደራል ኮሙኒኬሽን ኮሚሽን (FCC) ይህንን እገዳ ያወጣው፣ የአሜሪካን የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) እና የቴክኖሎጂ መሰረተ ልማት ከብሔራዊ የደህንነት ስጋቶች ለመጠበቅ መሆኑን አስታውቋል። የኮሚሽኑ ሰብሳቢ ብሬንዳን ካር፣ እርምጃው የአሜሪካን ወሳኝ የአቅርቦት ሰንሰለቶች ደህንነት ለማረጋገጥ ያለመ መሆኑን ገልጸዋል። በተለይም በከፍተኛ ደረጃ እያደገ የመጣው የባለ አራት እግር ሮቦት ውሾችን ጨምሮ የላቁ የሮቦት ቴክኖሎጂዎች፣ ለሳይበር ጥቃት እና ለሌሎች የደህንነት ስጋቶች ተጋላጭ ያደርጉናል የሚል ሰፊ ስጋት በአሜሪካ መንግስት ዘንድ ተፈጥሯል። የፔንታጎንም እንደ ዩኒትሪ (Unitree) ያሉ የቻይና ቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ከቻይና ጦር ጋር ግንኙነት አላቸው የሚል ውንጀላ ማቅረቡ ለውሳኔው ተጨማሪ ግፊት ሆኗል።

ቤጂንግ በበኩሏ አሜሪካ የብሔራዊ ደህንነትን ጽንሰ-ሀሳብ ከልክ በላይ በማስፋት ጤናማ ያልሆነ የገበያ መዛባት እና የጉልበተኝነት ባህሪ እያሳየች ነው ስትል ትከሳለች። የቻይና ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ማኦ ኒንግ፣ ይህ ዓይነቱ የገበያ ጥበቃ አሜሪካን ይበልጥ ተወዳዳሪ እንደማያደርጋት እና ይልቁንም የአሜሪካን ኩባንያዎች እና ሸማቾች ጥቅም የሚጎዳ መሆኑን አብራርተዋል። ቻይና ህጋዊ መብቷን ለማስጠበቅ አስፈላጊውን ሁሉ እርምጃ እንደምትወስድም አሳውቃለች።

ተንታኞች እንደሚሉት ይህ የአሜሪካ እገዳ የሀገሪቱን አምራቾች ከዋጋ ውድድር የሚጠብቅ ቢሆንም፣ የቤጂንግን የሮቦት ቴክኖሎጂ እድገት በከፍተኛ ሁኔታ አይገታውም። መረጃዎች እንደሚያሳዩት ቻይና በሮቦት ማምረት ዘርፍ አስፈሪ የበላይነት አላት። በ2025 በዓለም አቀፍ ደረጃ ከተሰራጩት 15 ሺህ ሂውማኖይድ (የሰው ቅርጽ ያላቸው) ሮቦቶች ውስጥ፣ ሁለት የቻይና ኩባንያዎች ብቻ እያንዳንዳቸው ከ5 ሺህ በላይ በማምረት ገበያውን ተቆጣጥረውታል። በአንጻሩ እንደ ቴስላ እና ፊገር ኤአይ ያሉ የአሜሪካ ኩባንያዎች ያመረቱት በመቶዎች የሚቆጠሩ ብቻ ነው። ቻይና ያላትን ሰፊ የሀገር ውስጥ እና የሌሎች ሀገራት የገበያ አማራጭ ግምት ውስጥ ሲገባ፣ የአሜሪካ ገበያ መዘጋት እድገቷን ሙሉ በሙሉ አይገታውም።

በታዳሽ ኃይል ሥርዓቶች፣ በዳታ ማዕከላት እና በቤት ውስጥ መገልገያዎች ላይ በስፋት ጥቅም ላይ የሚውሉት የኃይል መቀየሪያዎች እገዳም ቢሆን፣ የሚያተኩረው በአዳዲስ ሞዴሎች ላይ ብቻ በመሆኑ አሁን ባለው የገበያ ፍሰት ላይ የሚያመጣው ጫና ውሱን እንደሆነ የዘርፉ ባለሙያዎች ይገምታሉ።

ይህ የቴክኖሎጂ እገዳ እና ፍጥጫ በመጪው መስከረም ወር ይካሄዳል ተብሎ ለሚጠበቀው የዶናልድ ትራምፕ እና የሺ ጂንፒንግ ጉባኤ ቀዳሚ የውጥረት መንስኤ እየሆነ መጥቷል። ከዚህም ባሻገር እገዳው እንደ ኤንቪዲያ ባሉ የአሜሪካ ኩባንያዎች እና በቻይና የቴክኖሎጂ አምራቾች መካከል ያለውን የትብብር ስራ አደጋ ላይ የሚጥል በመሆኑ፣ ጉዳዩ ከሁለቱ ሀገራት አልፎ በዓለም አቀፉ የቴክኖሎጂ አቅርቦት ሰንሰለት እና የኤአይ (AI) ልማት ላይ ሰፊ መዘዝ ሊያስከትል ይችላል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቀድሞው የአሜሪካ ከፍተኛ የኢንፌክሽን በሽታዎች ኤክስፐርት ዶክተር አንቶኒ ፋውቺ፣ ረቡዕ ዕለት በሴኔት ሀገር ውስጥ ደኅንነት ኮሚቴ ፊት ቀርበው ከኮሚቴው ሰብሳቢ ሪፐብሊካኑ ሴናተር ራንድ ፖል ጋር የከረረ ፍጥጫ ውስጥ ገብተዋል። ዶክተር ፋውቺ በችሎቱ ላይ የቀረቡት በሴናተር ፖል መጥሪያ አዛዥነት ሲሆን፣ ውጥረት በነገሰበት በዚህ ችሎት ላይ ማንኛውንም ጥያቄ ላለመመለስ አምስተኛውን የሕገ-መንግስት ማሻሻያ መብታቸውን እንደሚጠቀሙ ይፋ አድርገዋል።

ዶክተር ፋውቺ በመክፈቻ ንግግራቸው፣ ሴናተር ራንድ ፖል በቅርቡ የግል ማስታወሻ ደብተራቸውን ይፋ ማድረጋቸውን በመኮነን ጥብቅ መግለጫ ሰጥተዋል። "ሴናተር ፖል እኔን ለፍርድ ለማቅረብ ካለው ግልጽ እብደት፣ ስለ እኔ ከተናገራቸው ስም አጥፊ ንግግሮች እና እኔን ለማሳፈርና ለማስፈራራት ሲል ይፋ ካደረገው የግል ማስታወሻ ደብተሬ በመነሳት፤ እኔ ልደርስበት የምችለው አንድ መደምደሚያ ብቻ ነው። እሱ እኔን ወደዚህ ኮሚቴ የጠራበት ብቸኛ ምክንያት እስር ቤት እንድገባ የገባውን ቃል የሚያረጋግጥልኝን ማንኛውንም ቃል ከእኔ አፍ ለማውጣት ነው" ብለዋል። አክለውም በህግ አማካሪዎቻቸው ምክር መሰረት ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች በሙሉ ምላሽ ከመስጠት እንደሚቆጠቡ አስታውቀዋል።

በችሎቱ ወቅት ሴናተር ራንድ ፖል እና ሌሎች ሪፐብሊካን ሴናተሮች በቻይና ውሃን ላቦራቶሪ ስለተደረገው የቫይረስ ምርምር፣ ስለ ኮቪድ-19 ክትባቶች እና በፕሬዝዳንት ጆ ባይደን ስለተሰጣቸው የፕሬዝዳንታዊ ምህረት ተደጋጋሚ ጥያቄዎችን ቢያቀርቡም፣ ዶክተር ፋውቺ "በጠበቃዬ ምክር መሰረት በአምስተኛው ማሻሻያ መብቴ በመጠቀም ምላሽ ከመስጠት እቆጠባለሁ" የሚለውን አቋማቸውን አልቀየሩም።

በችሎቱ መሀል ድባቡ ይበልጥ የከረረው ሴናተር ራንድ ፖል የዶክተር ፋውቺን ጠበቃ "ያለ ፈቃድ ተናግረሃል" በሚል ከችሎት ክፍሉ በደኅንነት አባላት አስወጥተው እንዲባረሩ ሲያደርጉ ነው። ይህንን ተከትሎ የፋውቺ ጠበቃ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ደንበኛቸው ህገ-መንግስታዊ መብታቸውን የመጠቀም ሙሉ ህጋዊ መብት እንዳላቸው ተናግረዋል።

ሴናተር ራንድ ፖል፣ ዶክተር ፋውቺ ከቀድሞው ፕሬዝዳንት ባይደን ሙሉ የፕሬዝዳንት ምህረት የተሰጣቸው በመሆኑ ይህንን የምስክርነት መብት የመቃወም መብት የላቸውም ሲሉ ሞግተዋል። ፋውቺ ጥያቄዎችን ባለመመለሳቸው ምክንያት ኮሚቴው በሚቀጥለው ሳምንት በዶክተር ፋውቺ ላይ "የኮንግረስ ንቀት" ውሳኔ ለማስተላለፍ ድምፅ እንደሚሰጥ አስታውቀዋል።

በሌላ በኩል በኮሚቴው ውስጥ የሚገኙት የዴሞክራቲክ ፓርቲ አባላት እና የኮሚቴው ከፍተኛ አባል ሴናተር ጋሪ ፒተርስ፣ ሴናተር ፖል የምርጫ እና የፖለቲካ አጀንዳቸውን ለማስፈጸም ያለፈውን ታሪክ እየቆፈሩ የምርመራ ሂደቱን ለፓርቲ ጥቅም እያዋሉት ነው ሲሉ አጥብቀው ተችተዋል።

ለሶስት ሰዓታት የቆየውን ይህንን ችሎት ያጠናቀቁት ሴናተር ራንድ ፖል "ዛሬ የፋውቺ የ40 ዓመት የቁጥጥር እና የስልጣን አጠቃቀም ማጠቃለያ ነው" ካሉ በኋላ፣ የፋውቺ ውሳኔዎች በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ ትልቁ ሰው ሰራሽ ወረርሽኝ እንዲከሰት ምክንያት ሆነው እንደሆነ አሁንም በህሊናቸው ሊጠየቁ እንደሚገባ ተናግረዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዋሽንግተን በአፍሪካ ያላትን የመሰረተ ልማት እና የኢንቨስትመንት ተጽእኖ ከቻይና እና ሌሎች ኃያላን ሀገራት ጋር እያወዳደረች ባለችበት በአሁኑ ወቅት፣ አሜሪካ ኩባንያዎቿ የኢትዮጵያ አየር መንገድ በሚገነባው የ12.5 ቢሊዮን ዶላሩ የቢሾፍቱ አውሮፕላን ማረፊያ ፕሮጀክት ውስጥ ሚና እንዲኖራቸው እንደምትፈልግ አንድ ከፍተኛ የአሜሪካ የንግድ ሚኒስቴር ባለስልጣን ረቡዕ ዕለት አስታወቁ።

በመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ የአሜሪካ የንግድ ምክትል ረዳት ሚኒስትር ማርክ ሚቼል እንዳሉት፣ ዋሽንግተን በአየር ማረፊያው ፕሮጀክት ውስጥ የአሜሪካን ተሳትፎ ለማረጋገጥ በቅርበት እየሰራች ነው። ሚቼል ይህንን የተናገሩት በአዲስ አበባ በተካሄደው የአፍሪካ ሎጂስቲክስ እና ኮሙዩኒኬሽን ሲምፖዚየም ላይ በበይነ-መረብ በሰጡት መግለጫ ሲሆን፣ ከኢትዮጵያ አየር መንገድ ኃላፊዎች ጋር መወያየታቸውንም ገልጸዋል። የአሜሪካ ኩባንያዎች በፕሮጀክቱ ውስጥ ምን ዓይነት ሚና ሊጫወቱ እንደሚችሉ በግልጽ ባያስቀምጡም፣ ይህ ተሳትፎ በጄኔራል ኤሌክትሪክ ሞተሮች የሚሰሩ ተጨማሪ የቦይንግ አውሮፕላኖችን ወደ መግዛት ሊያመራ እንደሚችል ጠቁመዋል። አየር መንገዱ ባለፈው ሚያዝያ ወር ቀደም ሲል ካዘዛቸው 20 ጄቶች በተጨማሪ ስድስት ተጨማሪ የቦይንግ 787-9 ድሪምላይነር አውሮፕላኖችን ለመግዛት መስማማቱ ይታወሳል።

ከአዲስ አበባ 45 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በደቡብ ምስራቅ አቅጣጫ የሚገኘው እና ባለ አራት የመሮጫ መንገድ ያለው ይህ የአየር ማረፊያ ግንባታ ባለፈው ጥር ወር የተጀመረ ሲሆን፣ በ2030 ሲጠናቀቅ "የአፍሪካ ዱባይ" ለማድረግ የታለመ ነው። ለዚህ ግዙፍ ፕሮጀክት የአፍሪካ ልማት ባንክ 500 ሚሊዮን ዶላር የገባ ሲሆን፣ ቀሪውን 8.7 ቢሊዮን ዶላር የማፈላለጉን ጥረት እየመራ ይገኛል። የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ መስፍን ጣሰው ባለፈው ሚያዝያ ወር እንደተናገሩት፣ የአሜሪካ የፋይናንስ ተቋማት በፕሮጀክቱ ውስጥ ለመሳተፍ ፍላጎት አሳይተዋል።

ከዚሁ ጋር በተያያዘም ሚቼል፣ የአሜሪካን አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ቴክኖሎጂ ምርቶችን ወደ ውጭ የመላክ ጥረት አካል በመሆን የንግድ ሚኒስቴሩ ከኢትዮጵያ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት ጋር ያለውን ግንኙነት ለማጠናከር እየሰራ መሆኑን አክለው ገልጸዋል።

የኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ሥራውን በነሐሴ ወር ሊጀምር መሆኑ ተገለጸ

👉የቻይናው ግዙፍ ወርቅ አምራች 9 በመቶ ድርሻ ለመውሰድ ተስማምቷል

የካናዳው ማዕድን አምራች ኩባንያ የሆነው አላይድ ጎልድ ኮርፖሬሽን በኢትዮጵያ የሚገኘውን ግዙፉን የኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ማውጫ ፕሮጀክት ግንባታ አጠናቆ በመጪው የነሐሴ ወር ውስጥ ሥራ ሊጀምር መሆኑን አስታወቀ። ማዕድን ማውጫው ሥራውን ሲጀምር የመጀመሪያውን ወርቅ ምርት በቅርብ ሳምንታት ውስጥ ለገበያ ያቀርባል ተብሎ ይጠበቃል።

ይህ ወሳኝ መረጃ ይፋ የሆነው ከአላይድ ጎልድ እና ከቻይናው ዚጂን ጎልድ ኢንተርናሽናል ጋር የነበረው የ4 ቢሊዮን ዶላር የመገዛት ስምምነት መሰረዙን ተከትሎ ነው።

እንደሚታወሰው የቻይናው ኩባንያ አላይድ ጎልድን በአክሲዮን ለመግዛት አቅዶ አንዳንድ ቅድመ ሁኔታዎች በመዘግየታቸው የስምምነቱ የመጨረሻ የጊዜ ገደብ ሊከበር እንዳልቻለ አላይድ ዛሬ ባወጣው መግለጫ ጠቅሷል።

ሆኖም ሁለቱ ኩባንያዎች ሙሉ ግዢውን በመሰረዝ ፋንታ በግንኙነታቸው ለመቀጠል እና አዲስ አጋርነት ለመፍጠር በመስማማታቸው ዚጂን ጎልድ በግምት 295 ሚሊዮን ዶላር ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት በአላይድ ጎልድ ላይ አድርጓል።

በዚህ አዲስ የኢንቨስትመንት ስምምነት መሠረት ዚጂን ጎልድ 12.8 ሚሊዮን መደበኛ አክሲዮኖችን የሚገዛ ሲሆን፣ ይህም የኩባንያውን 9.2 በመቶ ድርሻ እንዲይዝ ያስችለዋል።

አላይድ ጎልድ እንዳስታወቀው ከዚህ አጋርነት ከሚገኘው የገንዘብ መጠን ውስጥ ከፍተኛው ድርሻ ለኩባንያው ዕድገት ስትራቴጂ፣ ለአሰራር ማሻሻያ እና በተለይም በኢትዮጵያ የሚገኘውን የኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ፕሮጀክት ግንባታ ወደ ምርት ለማሸጋገር ይውላል። ከዚህ በተጨማሪ በ ማሊ የሚገኘውን የሳዲዮላ ማዕድን ማስፋፊያ፣ በኮትዲዕፍዋር ያሉ የምርት ማሳደግ ሥራዎችን እና በሌሎችም አካባቢዎች የሚደረጉ የፍለጋ ሥራዎችን ፋይናንስ ለማድረግ ያገለግላል ብሏል።

የኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ማውጫ ሥራውን መጀመር ለኢትዮጵያ የማዕድን ዘርፍ ትልቅ ፋይዳ ያለው ሲሆን፣ የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሪ ግኝት ከማሳደግ ባለፈ ለአካባቢው ማህበረሰብ በርካታ የስራ እድሎችን ይፈጥራል ተብሎ ይጠበቃል።
#ቅዳሜገበያ #etbusinessview #ethiopia #alliedgoldcorp #mali #cotedivoire #canada #china #zijingold Ministry of Finance - Ethiopia Ministry of Mines - Ethiopia Abiy Ahmed Ali

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የካናዳው የማዕድን ኩባንያ አላይድ ጎልድ ኮርፖሬሽን ከቻይናው ዚጂን ጎልድ ጋር አድርጎት የነበረውን አጠቃላይ የአደረጃጀት እና የግዥ ስምምነት ማቋረጡን ዛሬ ጁላይ 29 ቀን 2026 ይፋ አድርጓል። ሆኖም ኩባንያው በምትኩ ዚጂን ጎልድ 295 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት በኩባንያው ላይ ለማፍሰስ መስማማቱን አስታውቋል።

ይህ ወሳኝ የፋይናንስ ውሳኔ፣ በኢትዮጵያ፣ ማሊ እና ኮትዲቯር ለሚገኙት የኩባንያው የማዕድን ማውጣት ፕሮጀክቶች ትልቅ አቅም እንደሚፈጥር ይጠበቃል።

ሁለቱም ኩባንያዎች ቀደም ሲል የገቡት ስምምነት በተቀመጠለት የጊዜ ገደብ (እስከ ዛሬ ጁላይ 29፣ 2026) ሊጠናቀቅ እንደማይችል በመገንዘባቸው ስምምነቱን በጋራ ስምምነት ሰርዘውታል። ለዚህም እንደ ዋና ምክንያት የተነሳው፣ እንደዚህ ዓይነት ግዙፍ የድንበር ዘለል የንግድ ዝውውሮች የሚያጋጥማቸው የውጭ ተጽዕኖ እና የሂደት ውስብስብነት መሆኑ ተገልጿል።

ከቀድሞው ስምምነት መቋረጥ ጋር በተጓዳኝ፣ ዚጂን ጎልድ በአላይድ ጎልድ ውስጥ 12.8 ሚሊዮን የተለመዱ አክሲዮኖችን ለመግዛት ተስማምቷል። በዚህም መሰረት እያንዳንዱ አክሲዮን አሁን ካለው የገበያ ዋጋ ብልጫ ባለው 32.55 የካናዳ ዶላር የሚሸጥ ይሆናል። ይህ ኢንቨስትመንት ሲጠናቀቅ ዚጂን ጎልድ የአላይድ ጎልድን 9.2 በመቶ አጠቃላይ ድርሻ የሚይዝ ሲሆን፣ ስምምነቱም በቶሮንቶ TSX እና በኒውዮርክ NYSE የአክሲዮን ገበያዎች ይሁንታን ካገኘ በኋላ በነሐሴ 10፣ 2026 አካባቢ ይጠናቀቃል ተብሎ ይጠበቃል።

አላይድ ጎልድ ከዚህ ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት የሚያገኘውን የተጣራ ገቢ የኩባንያውን የእድገት እቅዶች ለማፋጠን ይጠቀምበታል። ከተዘረዘሩት ዋና ዋና የትኩረት አቅጣጫዎች ውስጥ በኢትዮጵያ የሚገኘው ፕሮጀክት ዋነኛውን ስፍራ ይዟል። ኩባንያው በነሐሴ ወር ስራ ይጀምራል ተብሎ የሚጠበቀውን እና ከጥቂት ሳምንታት በኋላ የመጀመሪያውን ወርቅ ያመርታል ተብሎ የታቀደውን የኩርሙክ ወርቅ ማዕድን ፕሮጀክት ግንባታ ለማጠናቀቅ እና ምርት ለማሳደግ ይሰራል ብሏል።

ከዚህም በተጨማሪ በማሊ የሚገኘውን የሳዲዮላ ማዕድን ማውጫ በደረጃ ለማስፋፋት፣ እንዲሁም በኮትዲቯር ያለውን የምርት መጠን ለማሳደግ እና በአጠቃላይ በኩባንያው ስር ባሉ ቦታዎች አዳዲስ የማዕድን ፍለጋዎችን ለማካሄድ ይህ ገንዘብ ይውላል። ይህ እርምጃ አላይድ ጎልድ ኩባንያ ሙሉ በሙሉ በዚጂን ጎልድ ከመዋጥ አደጋ አምልጦ፣ ራሱን ችሎ በአፍሪካ ውስጥ ግንባር ቀደም የወርቅ አምራች ለመሆን የሚያደርገውን ጉዞ የሚያጠናክር ነው። የዘርፉ ባለሙያዎች ለዘ-ሐበሻ በሰጡት አስተያየት… በተለይም በኢትዮጵያ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ለሚገኘው የኩርሙክ ፕሮጀክት፣ ይህ የፋይናንስ ፍሰት ስራውን በተያዘለት እቅድ መሰረት ለማስጀመር ወሳኝ ሚና ይጫወታል ተብሎ ተስፋ ተጥሎበታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ሮይተርስ የዜና ወኪል ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸውን ሶስት ምንጮች ጠቅሶ እንደዘገበው፣ ኢራን በሚቀጥሉት ጥቂት ሳምንታት ውስጥ እስከ 400 የሚደርሱ በትከሻ ላይ ተደግፈው የሚተኮሱ የቻይና የአየር መከላከያ ስርዓቶችን የመጀመሪያ ዙር ርክክብ ታደርጋለች ተብሎ ይጠበቃል።

ከ60 እስከ 70 ሚሊዮን ዶላር ይገመታል የተባለው ይህ ግዢ፣ አሜሪካ እና እስራኤል በሀገሪቱ ላይ የከፈቱትን ጦርነት ተከትሎ ቴህራን የአጭር ርቀት የአየር መከላከያ አቅሟን ለማሳደግ የምታደርገው ጉልህ ጥረት አካል መሆኑ ተገልጿል። የተሰነዘሩት ጥቃቶች ኢራን ወሳኝ የሆኑ መሰረተ ልማቶቿን እና ወታደራዊ ሰፈሮቿን ለመጠበቅ ባላት አቅም ላይ ክፍተቶች መኖራቸውን ያጋለጡ ነበሩ።

ሮይተርስ አክሎ እንዳብራራው ከሆነ ውሉ ከ300 እስከ 400 የሚደርሱ በቀላሉ በሰው ሊጓጓዙ የሚችሉ የአየር መከላከያ ስርዓቶችን (MANPADS)፣ በተለይም የቻይናዎቹን QW-12 እና FN-16 ሚሳኤሎችን ግዢ የሚያካትት ነው።

ይህ የግዢ ስምምነት 'ዞንግቺንግ ባኦሻንግ ኢንተርናሽናል ኢንቨስትመንት' ከተባለና ሆንግ ኮንግን መሰረት ካደረገ ተቋም ጋር የተጠናቀቀ ሲሆን፣ ይህ ተቋም የኢራን ባለስልጣናትን ከቻይናው የመከላከያ መሳሪያ አምራች ኩባንያ ጋር በማገናኘት እንደ ደላላ (አማላጅ) ሆኖ ያገለገለ መሆኑን የዜናው ምንጮች አረጋግጠዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሜታ ዋና ሥራ አስፈጻሚ የሆኑት ማርክ ዙከርበርግ፣ በዓለማችን ከፍተኛ ዋጋ ካላቸው የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ኩባንያዎች መካከል የሆኑትን አንትሮፒክ እና ኦፕን ኤአይ የኤአይ ቴክኖሎጂን የሚያለሙበትን የተዘጋ መንገድ አጥብቀው ተቹ። ዙከርበርግ ይህ ዓይነቱ አካሄድ ስልጣንና ኃይልን በአንድ ማዕከል እንዲከማች እንደሚያደርግና ሰዎች ከዚህ ለውጥ አምጪ ቴክኖሎጂ የሚያገኙትን ተጠቃሚነት እንደሚያጠብ አስጠንቅቀዋል።

የ42 ዓመቱ ዙከርበርግ ማክሰኞ ዕለት ከኒውዮርክ ታይምስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ የኩባንያዎቹን ስም በቀጥታ ባይጠቅሱም፤ ግንባር ቀደም የጥናት ተቋማት የኤአይ ቴክኖሎጂን በጥብቅ ቁጥጥር ስር ለማልማት የሚያደርጉት ጥረት የአሜሪካን የቴክኖሎጂ እሴቶች ከመተው ጋር እኩል መሆኑንና ፈጠራን እንደሚያዳፍን ገልጸዋል። በዘርፉ "ከመጠን ያለፈ የጥፋት ትርክት" እንደሚስተዋል የገለጹት ዙከርበርግ፣ ለውይይቱ "እውነታን" የሚያመጡ ድምጾች እንደሚያስፈልጉ አሳስበዋል።

በሲሊከን ቫሊ የተፈጠረው የሐሳብ ልዩነት የዙከርበርግ አስተያየት በሲሊከን ቫሊ የቴክኖሎጂ መሪዎች መካከል የተፈጠረውን ክፍፍል ይበልጥ አጉልቶታል። የአንትሮፒክ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዳሪዮ አሞዴይ እና የኦፕን ኤአይ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሳም አልትማን የኤአይ ሞዴሎች እጅግ አደገኛ በመሆናቸው ያለ ጥብቅ ቁጥጥር ሊለሙና ሊጋሩ አይገባም የሚል አቋም አላቸው። በሌላ በኩል ማይክሮሶፍት፣ ኤንቪዲያ (Nvidia)፣ ጉግል እና ሜታ ይህንን ሀሳብ በመቃወም፣ ቴክኖሎጂው እንዲያድግ እና አዳዲስ የንግድ ዘርፎች እንዲፈጠሩ አብዛኛዎቹ የኤአይ ሞዴሎች በክፍት መንገድ መለማት አለባቸው ብለው ይከራከራሉ።

የቻይና ስጋት እና የዋሽንግተን ሎቢ በዚህ ወር የቻይና የኤአይ ሞዴሎች ያሳዩት ፈጣን እድገት የአሜሪካ ኩባንያዎች የነበራቸውን ብልጫ እየቀነሰው መምጣቱ ክርክሩን አባብሶታል። አርብ ዕለት የኤንቪዲያ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ጄንሰን ሁዋንግ ክፍት የሶፍትዌር ልማትን የሚደግፍ ደብዳቤ ያወጡ ሲሆን፣ ከ SpaceX እና IBM ጋር በመሆን በክፍት የኤአይ ደህንነት ላይ የሚሰራ ጥምረት ማቋቋማቸውን ይፋ አድርገዋል። ሁዋንግ እና አልትማንን ጨምሮ የቴክኖሎጂ መሪዎች ጉዳዩን ከትራምፕ አስተዳደር ጋር ለመወያየት በዚህ ሳምንት ወደ ዋሽንግተን እያቀኑ ይገኛሉ።

"ግላዊ ሱፐር-ኢንተለጀንስ" ከማዕከላዊ ቁጥጥር ይልቅ አንትሮፒክ የኤአይ ሞዴሎች ለሰው ልጅ ደህንነት ስጋት እንዳይሆኑ "የአሰላለፍ አደጋን" ለመፍታት ሲሞክር፤ ዙከርበርግ ግን አንድ ወጥ የሆነ እና ለሁሉም በእኩል የሚስማማ "ደግ" ሱፐር-ኢንተለጀንስ መፍጠር ፈጽሞ የማይቻል መሆኑን ይከራከራሉ። በምትኩ የሰዎችን ግላዊ ፍላጎት ሊያሟላ የሚችል "ግላዊ ሱፐር-ኢንተለጀንስ" ለሁሉም ሰው መድረስ አለበት ብለዋል።

ለዓመታት የኦፕን ኤአይ አቀንቃኝ የነበረችው እና ሞዴሎቿን በነጻ ስታድል የቆየችው ሜታ፣ በቅርቡ የስትራቴጂ ለውጥ አድርጋለች። በአንትሮፒክ እና ኦፕን ኤአይ ተቀድማ የነበረችው ሜታ፣ 14.3 ቢሊዮን ዶላር ScaleAI በተባለ ኩባንያ ላይ ኢንቨስት በማድረግ እና መስራቹን አሌክሳንደር ዋንግን በመቅጠር 'Meta Superintelligence Labs'ን አቋቁማለች። ኩባንያው 'Muse Spark' የተሰኘ አዲስ ዝግ (Closed) ሞዴል በማልማት በዚህ ወር መሸጥ መጀመሩም ተገልጿል፤ ምንም እንኳ የክፍት ሞዴል ልማቱን ጎን ለጎን እያስኬደ ቢሆንም።

ዙከርበርግ በዎል ስትሪት ጆርናል ላይ ባወጡት ጽሁፍ የኤአይ ኃይል ማዕከላዊነትን አጥብቀው በመንቀፍ፣ የኢንዱስትሪው ታሪካዊ ጉዞ የቴክኖሎጂን ኃይል በጥቂቶች እጅ ከመሰብሰብ ይልቅ ክፍት በማድረግ ወደ ብዙሃኑ እጅ ማስገባት መሆኑን አጽንኦት ሰጥተዋል። ተቀናቃኞቹ አንትሮፒክ እና ኦፕን ኤአይ በበኩላቸው የኤአይ ልማት ደህንነትን ለማረጋገጥ ዓለም አቀፍ ትብብር እንዲኖር የሚጠይቅ ግልጽ ደብዳቤ ከሌሎች ተመራማሪዎች ጋር ፈርመው አውጥተዋል።

ከውኃ ኃይል ባሻገር፤ የኢትዮጵያ አዲሱ የኒዩክሌር ኃይል ጉዞ እና የብልጽግና ተስፋ
****************

ኢትዮጵያ በመደመር መንግሥት የኃይል አቅርቦትና ፍላጎቷን ለማመጣጠን ከውኃ እስከ ንፋስ፣ ከጂኦተርማል እስከ ፀሐይ ኃይል ማመንጫዎችን በመገንባት በአፍሪካ አህጉር ተምሳሌታዊ ሥራዎችን እያከናወነች ትገኛለች።

ከጊቤ I እስከ ኮይሻ ያሉ ግዙፍ የውኃ ኃይል ማመንጫዎች እንዲሁም ከአባ ሳሙኤል እስከ ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ የተዘረጉት መሠረተ ልማቶች ማኅበረሰቡንና የአምራች ኢንዱስትሪዎችን በማንቀሳቀስ ለሀገራችን ኢኮኖሚ ትልቅ አቅም ሆነዋል።

ሆኖም ዘላቂ የኃይል ፍላጎትን በተወሰኑ አማራጮች ብቻ ማሟላት አዋጭ አለመሆኑን የተረዳው መንግሥት፣ በቴክኖሎጂ የታገዘ የኒዩክሌር ኃይል አስፈላጊነትን በመገንዘብ ስትራቴጂካዊ የኃይል አቅርቦት ፍኖተ ካርታ በማዘጋጀት ወደ ተግባር ገብቷል።

የኒዩክሌር ቴክኖሎጂ እንደ ፀሐይና ንፋስ ከአየር ንብረት ጋር የማይቀያየርና በቀን 24 ሰዓት በሳምንት 7 ቀን ያለማቋረጥ ኃይል የማመንጨት አቅም ያለው በመሆኑ ለትላልቅ ኢንዱስትሪዎች፣ ለአምራች ሴክተሮችና ለቴክኖሎጂ ማዕከላት የማይንቀሳቀስ መሠረት ይጥላል።

ይህ ቴክኖሎጂ ኤሌክትሪክ በሚያመነጭበት ወቅት ምንም ዓይነት የካርቦን ልቀት የሌለው በመሆኑ ለአየር ንብረት ለውጥ ትግልና ለአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታ ትልቅ አስተዋጽኦ አለው።

በተጨማሪም ከቅሪተ አካል ነዳጆች የዋጋ መዋዥቅና ጥገኝነት ነፃ የሚያደርግ ሲሆን፣ ከኃይል ማመንጨት ባለፈ በሕክምና፣ በግብርና፣ በኢንዱስትሪና ውኃ ማጣራት እንዲሁም ለብዙ ሺህ ዜጎች የሥራ ዕድል በመፍጠር ረገድ ከፍተኛ ፋይዳ አለው።

በዓለም አቀፍ ደረጃ ፈረንሳይ 70 በመቶ የኤሌክትሪክ ፍላጎቷን በኒዩክሌር በመሸፈን አነስተኛ የካርቦን ልቀት ማረጋገጥ ስትችል፤ አሜሪካ፣ ቻይና፣ ደቡብ ኮሪያ እና የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶችም በዘርፉ ትልቅ ስኬት አስመዝግበዋል።

ኢትዮጵያም ይህንን ዓለም አቀፍ ተሞክሮ በመቅሰም ሁለንተናዊ ብልጽግናን ለማረጋገጥ የሚያስችል የኒዩክሌር ኃይል ፍኖተ ካርታ ቀርጻለች።

ሀገራችን በዘርፉ የተሻለ ልምድና ተሞክሮ ካለው የሩሲያው ሮሳቶም (Rosatom) ስቴት ኮርፖሬሽን ጋር ስትራቴጂካዊ ስምምነት ያደረገች ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅትም ጠንካራ የደህንነት መሠረተ ልማትና የፋይናንስ ዝግጅት በማጠናከር ቴክኖሎጂውን ለኢንዱስትሪ፣ ለሕክምናና ለሳይንስ ዕድገት ለማዋል የጀመረችውን ጉዞ አጠናክራ ቀጥላለች።

በመሐመድ ፊጣሞ
#ethiopia #nuclearenergy #greeneconomy #sustainabledevelopment #energytransition

u121du12adu12adu1229 u121bu1295u1295 u12edu1320u1245u121bu120d?u1363 u1320u1295u12abu122b u12e8u1218u12a8u120bu12a8u12eb u1270u124bu121d u130du1295u1263u1273 u1363 u12e8u127bu12edu1293 u12e8u1273u122au134d u1356u120au1232","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[],"color_ranges":[]},"id":"UzpfSTEwMDA2OTY3MjY0MTY1OTpWSzoxMDI2MDAzMTIzNDg0NjA4
ምክክሩ ማንን ይጠቅማል?፣ ጠንካራ የመከላከያ ተቋም ግንባታ ፣ የቻይና የታሪፍ ፖሊሲ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ ለኢራን የጦር መሳሪያ እንደማይሸጡ የገቡትን ቃል እንደሚያምኑ ከገለጹ በኋላ፣ ሁለቱም ሀገራት (ቻይና እና ሩሲያ) ኢራንን እንደማይረዱ ሺን እና የሩሲያውን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን እንደሚያምኗቸው ተናግረዋል።

የፕሬዝዳንት ትራምፕ አስተያየት የተደመጠው የአሜሪካው መከላከያ ሚኒስትር ፒት ሄግሴዝ "ቻይና እና ሩሲያ በተለያየ ደረጃ ኢራን እያደረገች ያለውን እንቅስቃሴ እያገዙ ነው" በማለት ከሰጡት ማብራሪያ ጋር የሚቃረን ሆኖ ተገኝቷል።

ትራምፕ ዓርብ ዕለት በሰጡት አስተያየት "እንግዲህ፣ እነሱ [ኢራንን] እያገዙ ስለመሆኑ የማውቀው ነገር የለም። እኔ የምነግራችሁ ፕሬዝዳንት ሺ በዚህ ጉዳይ እንደማይሳተፉ ነግረውኛል፤ ፕሬዝዳንት ፑቲንም ተመሳሳይ ነገር ነው ያሉት። እኔ ደግሞ አምናቸዋለሁ። ምናልባት የረጅም ጊዜ ግንኙነት ስላላቸው የሚያደርጓቸው አንዳንድ ጥቃቅን ነገሮች ሊኖሩ ይችላሉ፤ ነገር ግን እስካሁን ድረስ ቢያንስ የጎላ እና ትልቅ የሚባል ነገር የለም። እኔን ማሳዘን ይፈልጋሉ ብዬ አላስብም" ብለዋል።

የነገዋ አፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከል፤ ከአዲስ አበባ እስከ ሻንጋይ የተዘረጋው የኢትዮጵያ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ራዕይ
*********************

ኢትዮጵያን ጨምሮ 29 ሀገራት በሻንጋይ ከተማ የመሰረቱት ዓለም አቀፉ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ትብብር ድርጅት (WAICO)፣ ለአዳጊ ሀገራት የቴክኖሎጂ ሽግግር አዲስ ምዕራፍ የከፈተ ታሪካዊ ክስተት ነው።

ይህ ዓለም አቀፍ ስምምነት ኢትዮጵያ በቅርቡ ለምትመሰርተው የሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) ዩኒቨርሲቲ የላቀ የትምህርትና የምርምር አቅም የሚፈጥር ሲሆን፣ ሀገራችን በዓለም አቀፍ የኤአይ ሕግ አውጪነት መድረክም ንቁ ተሳትፎ እንድታደርግ ሰፊ ዕድል ይሰጣታል።

የነገው የዓለም ኢኮኖሚና ብሔራዊ ሉዓላዊነት በከፍተኛ ደረጃ በሰው ሠራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂ የሚወሰን በመሆኑ፣ አሁን ላይ እየተደረገ ያለው ይህ ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያን የምስራቅ አፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከል ያደርጋታል።

ዋና መሥሪያ ቤቱን በቻይና ያደረገው ይህ ዓለም አቀፍ የትብብር ድርጅት የኤአይ ቴክኖሎጂን በኃላፊነትና በደህንነት ለመምራት የተቋቋመ ገለልተኛ መንግሥታዊ አካል ነው። ኢትዮጵያ የዚህ ድርጅት መስራች አባል መሆኗ እንደ ቻይና፣ ሩሲያ እና ብራዚል ካሉ በዘርፉ በከፍተኛ ደረጃ ከተራመዱ ሀገራት ጋር የቀጥታ የቴክኖሎጂ፣ የሱፐር ኮምፒውቲንግ መሠረተ-ልማት እና የምርምር ሽግግር እንድታደርግ በሩን በሰፊው ይከፍትላታል።

ይህ ዓለም አቀፍ ትስስር ኢትዮጵያ ወደ ሥራ ለምታስገባው የሰው ሠራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲ ቀጥተኛ የጀርባ አጥንት ሆኖ ያገለግላል። ተቋሙ የሚያዘጋጃቸው የትምህርት ፕሮግራሞች ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን የጠበቁና የሰው ልጅን ደህንነት የሚያስቀድሙ እንዲሆኑ ከማድረጉም ባሻገር፤ የውጭ ሀገራት ሊቃውንትና ተመራማሪዎች መጥተው የሚያስተምሩበትና የጋራ የምርምር ሥራዎችን የሚያከናውኑበት ምቹ መድረክ ይፈጥራል። በተጨማሪም፣ ዓለም አቀፍ የኤአይ ሕጎችና የሥነ-ምግባር ደንቦች በሚወጡበት ጊዜ ኢትዮጵያ የአፍሪካን ፍላጎት ያገናዘበ አሻራ እንድታስቀምጥ ጉልህ ሚና ይኖረዋል።

በመጪው ዘመን የሰው ሠራሽ አስተውሎት አቅም የሀገራትን ሁሉን አቀፍ ዕድገት፣ የሳይበር ደህንነት እና ዲጂታል ሉዓላዊነት የሚወስን ዋነኛ አንቀሳቃሽ ሞተር መሆኑ አያጠያይቅም። በመሆኑም ኢትዮጵያ በሰው ሠራሽ አስተውሎት ኢንስቲትዩት በኩል የጀመረችውን ሥራም ወደ ልዩ ዩኒቨርሲቲ ደረጃ ለማሳደግ እያደረገችው ያለው ዝግጅት ሀገራችንን በበርካታ መንገዶች ተጠቃሚ ያደርጋታል።

በዋናነት በግብርና፣ በጤና፣ በፋይናንስ እና በማኑፋክቸሪንግ ዘርፎች የአሠራር ቅልጥፍናን በማሻሻል የምርታማነት አቅምን እስከ 40 በመቶ ሊያሳድግ ይችላል። እንዲሁም በትራንስፖርት፣ በጤና፣ በግብርና እና በቋንቋ ቴክኖሎጂዎች ላይ የራሷን የሀገር በቀል መፍትሔዎች በመገንባት የውጭ ጥገኝነትን በእጅጉ ትቀንሳለች። ከዚህም ባለፈ የመንግሥት አገልግሎት አሰጣጥን በማቃለልና ሙስናን በመቀነስ የዲጂታል ኢትዮጵያን ራዕይ እውን የሚያደርግ ሲሆን፤ ለወጣቱ ትውልድ አዳዲስ የዓለም አቀፍ የርቀት ሥራዎችን እና የሶፍትዌር ልማት ዕድሎችን ይከፍታል።

በሻንጋይ የተመሰረተው ዓለም አቀፍ ድርጅት እና ኢትዮጵያ እያካሄደች ያለው የዩኒቨርሲቲ ምስረታ እርስ በእርስ የሚደጋገፉ ስትራቴጂካዊ የጉዞ አቅጣጫዎች ናቸው። ሀገራችን በዓለም አቀፍ የኤአይ ሕግ አውጪነት አባልነቷ ቀድማ በመቀላቀሏ እና ተቋማዊ አቅሟን በመገንባቷ፣ የነገውን የኢኮኖሚና የደህንነት የበላይነት ለማረጋገጥ በሚደረገው ውድድር ውስጥ የራሷን ቦታ እንድታስከብር ያደርጋታል። ይህ ርምጃ ኢትዮጵያን የምስራቅ አፍሪካ የታላቅ ቴክኖሎጂ ተምሳሌትና የሰለጠነ የሰው ኃይል ማዕከል እንድትሆን የሚያበቃት ብሩህ ተስፋ ነው።

በሰለሞን ገዳ

🏆 ትንሹ ጀግና ቃል ተስፋዬ በዓለም መድረክ ኢትዮጵያን አኮራ!
#ethiopia | የኢትዮጵያ ሀገር አቀፍ Spelling Bee ውድድር አሸናፊው ተማሪ ቃል ተስፋዬ፣ በቻይና ሻንጋይ በተካሄደው World Spelling Bee Competition ላይ አስደናቂ ብቃቱን በማሳየት ታሪካዊ ውጤት አስመዝግቧል።

በBeginners Group የOutstanding Award እና Gold Medal በማሸነፍ ከፍተኛ ክብር ያገኘ ሲሆን፣ ከአፍሪካ ተወዳዳሪዎች መካከል አንደኛ Speller በመሆን ደቡብ አፍሪካንና ዛምቢያን ጨምሮ በርካታ ተወዳዳሪዎችን በልጧል።

ከዚህም በላይ፣ በእድሜ ያልተገደበው Mixed Group የፍጻሜ ውድድር ላይ ከአፍሪካ ብቸኛ ተወካይ ሆኖ በመሳተፍ የዓለም 6ኛ ምርጥ Speller በመሆን ስኬቱን አጠናቋል።

ይህ ውጤት የኢትዮጵያ ልጆች ተገቢውን ዕድልና ድጋፍ ሲያገኙ በዓለም አቀፍ መድረክ ከፍተኛ ስኬት ማስመዝገብ እንደሚችሉ በግልጽ ያሳየ ታላቅ ማሳያ ነው።

እንኳን ደስ አለህ ቃል ተስፋዬ! እንኳን ደስ አለን ኢትዮጵያ! 🇪🇹🏆
#ethiopia #spellingbee #worldspellingbee #kaltesfaye #phrasedschool #proudlyethiopian #education #champions

በአሜሪካ የኢትዮጵያ የፀሐይ ኃይል ምርቶች ላይ ምርመራ ተጀመረ

የአሜሪካ ንግድ መምሪያ በኢትዮጵያ የሚመረቱ የፀሐይ ኃይል ምርቶች፣ በቻይና ላይ የተጣለውን የንግድ ታሪፍ ለመሸሽ የሚረዱ መሆናቸውን ለማጣራት ምርመራ ሊጀምር ነው። ይህ እርምጃ የተወሰደው የቻይና አምራቾች ኢትዮጵያን ተጠቅመው የአሜሪካን የንግድ ቀረጥ  ለመሻገር እየሞከሩ ነው በሚል ስምንት የአሜሪካ ኩባንያዎች ባቀረቡት አቤቱታ ነው።

ከ2025 አጋማሽ ወዲህ ወደ አሜሪካ የሚገቡ የኢትዮጵያ የፀሐይ ኃይል ምርቶች በከፍተኛ ሁኔታ ማደጋቸው ለዚህ ምርመራ መነሻ ሆኗል። የአሜሪካ ንግድ መምሪያ የመጀመሪያ ደረጃ ውሳኔውን በታኅሣሥ 2026፣ የመጨረሻውን ደግሞ በግንቦት 2027 እንደሚሰጥ ይጠበቃል።

Seledadotio
Seledadotio

ህንድ በሃይድሮጂን የሚሰራ የመጀመሪያ ባቡሯን አስተዋወቀች
****************

ህንድ ከከባቢ አየር ብክለት የጸዳ ዘላቂ ልማትን ለማረጋገጥና የካርቦን ልቀትን ለመቀነስ የምታደርገው ጥረት አካል የሆነውን፣ በሃይድሮጂን ኃይል የሚሰራ የመጀመሪያ ባቡሯን በይፋ ሥራ አስጀምራለች።

በዚህም አገሪቱ በካይ ጋዝ ከማያመነጩ የቴክኖሎጂ አማራጮች መካከል እጅግ ዘመናዊ የሆነውን ሥርዓት በባቡር መስመሮቿ ላይ በተሳካ ሁኔታ ጥቅም ላይ ካዋሉ ጥቂት የዓለም አገራት ተርታ ለመደመር በቅታለች።

የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ለአገልግሎት የበቃውን ይህንን የሃይድሮጂን ባቡር መርቀው ሥራ ባስጀመሩበት ወቅት፤ ይህ አረንጓዴ ቴክኖሎጂ ሕንድ ራሷን ለመቻልና ዘላቂ ልማትን ለማረጋገጥ ለምታደርገው አገራዊ ጉዞ ትልቅ ምዕራፍ ነው ብለዋል።

የጠቅላይ ሚኒስትሩን የመጀመሪያ እና የመጨረሻ ስም ጥምረት በመውሰድ "ናሞ ግሪን ሬይል" የተሰኘው ይህ ባቡር፤ በሀርያና ግዛት ውስጥ በሚገኙት በጂንድ እና ሶኒፓት ከተሞች መካከል ባለው የ90 ኪሎ ሜትር የባቡር መስመር ላይ በቀን ሁለት ጊዜ የደርሶ መልስ ጉዞ ማድረግ መጀመሩ ተነግሯል።

ይህ ባለ 10 ጎታች ባቡር በሰዓት እስከ 75 ኪሎ ሜትር የመጓዝ ፍጥነት ያለው ሲሆን፣ በአንድ ጊዜ 2,600 የሚጠጉ ተሳፋሪዎችን የመያዝ ከፍተኛ አቅም አለው ተብሏል።

ሙሉ በሙሉ በሕንድ መሐንዲሶች ዲዛይኑ ተሠርቶ እዚያው አገር ውስጥ የተገነባው "ናሞ" ባቡር፤ በሚንቀሳቀስበት ጊዜ ሙቀትና ንጹሕ የውሃ ትነት ብቻ ወደ አየር የሚለቅ በመሆኑ፣ ከአየር በካዩ የናፍጣ ባቡር እጅግ የተሻለ አማራጭ ያደርገዋል ነው የተባለው።

ሕንድ በአሁኑ ወቅት በዓለም ካሉት ታላላቅ የባቡር መስመሮች አንዱ የሆነውን የ70,000 ኪሎ ሜትር አጠቃላይ የባቡር ኔትወርኳን ሙሉ በሙሉ በኤሌክትሪክ ለማገናኘት የተቃረበች ቢሆንም፤ አዲሱ የሃይድሮጂን ቴክኖሎጂ የኤሌክትሪክ መስመር መዘርጋት በማይቻልባቸው አስቸጋሪ ቦታዎች ላይ ያለውን ክፍተት ለመድፈን ከፍተኛ እገዛ እንደሚያደረግ መገለፁን አልጀዚራ ዘግቧል።

በሃይድሮጂን የሚሠሩ ባቡሮችን በሥራ ላይ ቀድመው ካዋሉ አገራት መካከል ጀርመን፣ ቻይና፣ ጃፓን እና አሜሪካ ይጠቀሳሉ፡፡

በመሀመድ ፊጣሞ
#ebc #india #hydrogentrain #greentechnology #ecofriendly

ኢትዮጵያ የዓለም አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ትብብር ድርጅት መስራች አባል ሆነች

​ኢትዮጵያ ከ29 የዓለም ሀገራት ጋር በመሆን፣ በአዲሱ ዓለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ስምምነት የዓለም አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ትብብር ድርጅት መስራች አባል መሆኗን በይፋ አረጋገጠች።

በቻይና ሻንጋይ በተካሄደው ከፍተኛ የልዑካን ጉባኤ፣ የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር በለጠ ሞላ (ዶ/ር) ስምምነቱን ተፈራርመዋል።

​የድርጅቱ መመስረት ዓላማ በዓለም አቀፍ ደረጃ እየሰፋ የመጣውን የቴክኖሎጂ ክፍተት ማጥበብና የሰው ሰራሽ አስተውሎትን ለሰው ልጅ በሚጠቅም፣ ደህንነቱ በተጠበቀና ፍትሐዊ በሆነ መንገድ ማልማት ነው።

የተባበሩት መንግስታት ድርጅትን መርሆዎች መሰረት ያደረገው ይህ ተቋም፣ ሀገራት በጋራ በመመካከርና ዕውቀትን በመለዋወጥ ከዘርፉ የሚገኘውን ፋይዳ እንዲጋሩ የሚያስችል መድረክ ነው።

Seledadotio
Seledadotio

የዛሬ ምሽት ዜና መፅሔት ጉዳዮች

👉ከህዳሴ ግድብ እስከ ቀይ ባህር የድል ታሪክ ስኬትን ለመመዝገብ የውስጥ አንድነት ምን አቅም አለው?ለዚህም የምክክሩ እገዛስ?

👉 የሀገራዊ ምክክሩ የቆዩና ያልተፈቱ አስተዳደራዊ ችግሮች የሚፈቱበት ጠቃሚ የሆኑ ጉዳዮች ወደ ተግባር የምንቀይርበት እንደሆነ ፋና ሚዲያ ኮርፖሬሽን ያነጋገራቸዉ የፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ምሁራን ነግረዉናል፡፡

👉 ከተማዋን ማኅበራዊ ፍትሕ የሰፈነባት፤ ውብና ጽዱ በማድረግ እንዲሁም በበርካታ ዘርፎች ትልቅ ስኬት ብናስመዘግብም አሁንም ያልተሻገርናቸው የቤት ሥራዎች አሉ ብለዋል የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ አዳነች አቤቤ፡፡

👉 ቻይና እና የአውሮፓ ህብረት የንግድ ጦርነት ውስጥ ሊገቡ እንደሚችሉ ትንታኔዎች እየወጡ ነው፡፡

👉ስፖርት - አዳዲስ መረጃዎች ተዘጋጅተዋል።

የዕለቱ አብይ ርእሰ ጉዳዮች በዝርዝር እና በትንታኔ ።

የዜና ክፍል ጋዜጠኞች እነዚህን ጨምሮ ሌሎች ዘገባዎችን አካተው በፋና የምሽቱ ዜና መፅሔት ሊያስደምጧችሁ ዝግጁ ናቸው ።

ጌታቸው አለሙ ይጠብቃችኋል ።

በኤፍ ኤም 98 .1 እና በተለያዩ ክልሎች በሚገኙ ኤፍ ኤሞቻችን እንዲሁም በwww.fanamc.com በመላው ሀገሪቱና በዓለም ዙሪያ ስርጭታችንን መከታተል ትችላላችሁ።

ከምሽቱ 1 ሰዓት ይጠብቁን።

መንግሥት በፈቀደው የ4 ቢሊዮን ዶላር ስምምነት የአላይድ ጎልድ አክሲዮን ዋጋ ጨመረ
#ethiopia | ​የኢትዮጵያ መንግሥት አላይድ ጎልድ ለቻይናው ዚጂን ማይኒንግ ሊያደርገው ባቀደው የ4 ቢሊዮን ዶላር የሽያጭ ስምምነት ላይ ይሁንታውን መስጠቱን ተከትሎ፣ የኩባንያው አክሲዮን ዋጋ የ1 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል።

ካፒታል ጋዜጣ ምንጮቹን ጠቅሶ እሁድ ዕለት ባወጣው ዘገባ መሠረት የአገሪቱ ተቆጣጣሪ አካላት ባለፈው ሳምንት ስምምነቱን ያፀደቁት ሲሆን ሁለቱ ወገኖችም የሽያጭ ውሉን እስከዚህ ወር መጨረሻ ድረስ ሙሉ በሙሉ ያጠናቅቃሉ ተብሎ ይጠበቃል።

​ዚጂን ማይኒንግ በአጠቃላይ 5.5 ቢሊዮን የካናዳ ዶላር (4 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር) በሆነ ዋጋ አላይድ ጎልድን ለመግዛት በጥር ወር ላይ መስማማቱ ይታወሳል።

በአሁኑ ወቅት የማዕድን ማውጫ ፋብሪካው ግንባታ ሙሉ በሙሉ ተጠናቆ በቅርቡ በይፋ ለመመረቅ በመጠባበቅ ላይ የሚገኝ ሲሆን ይህ ተስፋ ሰጪ እመርታም ለኩባንያው ያለው ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ እንዲጨምር ማድረጉ ተገልጿል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የ8 ዓመቱ አርበኛ ቃል ተስፋዬ ከሀዋሳ እስከ ሻንግሃይ! 🇪🇹 🇨🇳
#ethiopia | የፍሬሲድ የለውጥ ትምህርት ቤት የ8 ዓመት ተማሪ ቃል ተስፋዬ፣ ኢትዮጵያን ወክሎ በቻይና ሻንግሃይ በሚካሄደው የዓለም ስፔሊንግ ቢ (World Spelling Bee) ውድድር ለመሳተፍ ሻንግሃይ ደርሷል።

ቃል ተስፋዬ በኢትዮጵያ በተካሄደው ብሔራዊ የስፔሊንግ ቢ ውድድር በጁኒየር ምድብ አሸናፊ በመሆን ጉዞውን የጀመረ ሲሆን፣ በዚምባብዌ በተካሄደው የአፍሪካ ስፔሊንግ ቢ ውድድርም ኢትዮጵያን በክብር ወክሎ በመወዳደር ሜዳሊያና የእውቅና ሰርተፊኬት ማግኘት ችሏል።

አሁን ደግሞ ከጁላይ 10 እስከ 20 በሻንግሃይ በሚካሄደው የዓለም ስፔሊንግ ቢ ውድድር ላይ ኢትዮጵያንና አፍሪካን ወክሎ በመሳተፍ ሌላ ታሪክ ለመጻፍ ተዘጋጅቷል።

ከቃል ተስፋዬ ጋር ተማሪ ኤልዳና እለፋቸውም ኢትዮጵያን ወክላ በውድድሩ ትሳተፋለች።

እንዲህ ያሉ ታዳጊዎች የኢትዮጵያን ስም በዓለም መድረክ እንዲያስጠሩ ያደረጉትን የኢትዮጵያ ስፔሊንግ ቢ መስራች አቶ ዐቢይ ተክሌን እና መላውን ቡድን ማመስገን ይገባል።

መልካም ዕድል ቃል ተስፋዬ! የኢትዮጵያ ልብ ከአንተ ጋር ነው። 🇪🇹❤️
#ethiopia #kaltesfaye #spellingbee #worldspellingbee #shanghai #china #freseedschool #youngchampion #education #getutemesgen #ጌጡተመስገን #ቃልተስፋዬ #ኢትዮጵያ #ሻንግሃይ

ቻይና የመጀመሪያውን የጭንቅላት ቺፕ ገበያ ላይ አዋለች

​ቻይና በዓለም መጀመሪያ የሆነውን ለንግድ የቀረበ የጭንቅላት ቺፕ ንቅለ-ተከላ በተሳካ ሁኔታ በማካሄድ አዲስ ታሪክ ሰርታለች።

“NEO” የተሰኘው ይህ ቺፕ በሻንጋይ ሁዋሻን ሆስፒታል በአደጋ ምክንያት እጁ ሽባ በሆነ ታካሚ ላይ ተገጥሟል።

​ይህ ቴክኖሎጂ የአሜሪካው ቢሊየነር ኤሎን ማስክ ኩባንያ ከሆነው “ኒውራሊንክ” ቀድሞ የንግድ ፈቃድ በማግኘት በሆስፒታሎች ውስጥ ጥቅም ላይ መዋል መጀመሩ ትልቅ ስኬት ሆኗል።

ኒውራክል ሜዲካል ቴክኖሎጂ በተባለ የሀገር ውስጥ ኩባንያ የተሰራው ይህ መሣሪያ፣ ከሌሎች ተመሳሳይ ቴክኖሎጂዎች በተለየ የሰውን የአንጎል ህዋስ ሳይጎዳ ከውጪው ክፍል ላይ በመጣበቅ የአንጎል መልዕክቶችን ወደ እጅ እንቅስቃሴ የመቀየር አቅም አለው።

​የቻይና መንግሥት የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ለማነቃቃትና በቴክኖሎጂው ዘርፍ ዓለምን ለመምራት በፈረንጆቹ 2030 ላይ ሁለት ወይም ሦስት ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን የጠበቁ የቢሲአይ ኩባንያዎችን ለመፍጠር አቅዶ እየሠራ ይገኛል።

ይህ ቴክኖሎጂ ወደፊት ሽባ ለሆኑ እና ለተለያዩ የአንጎል ሕመምተኞች ትልቅ ተስፋ ሆኗል።

Seledadotio
Seledadotio

አለምን የሚያሽከረክሩት ባለሀብቶች ከ3000 አይበልጡም ተባለ
#ethiopia | በአለም አቀፍ ደረጃ የቢሊየነሮች ቁጥር ባለፉት ጥቂት አመታት ከፍተኛ እድገት ማሳየቱን የቅርብ ጊዜ መረጃዎች ይጠቁማሉ።

በተለይም በቴክኖሎጂ ዘርፍ በተፈጠረው ፈጠራ እና በዓለም አቀፍ የአክሲዮን ገበያ መጨመር ምክንያት የበርካታ ግለሰቦች የሀብት መጠን በከፍተኛ ሁኔታ አድጓል።

በአሜሪካ እና በቻይና የሚገኙ ቢሊየነሮች አሁንም የአለምን የሀብት አቅጣጫ በመቆጣጠር ላይ ቢሆኑም በአዳጊ ሀገራት የቢሊየነሮች ቁጥር መጨመር አዲስ የኢኮኖሚ ተለዋዋጭነትን እየፈጠረ ይገኛል።

ሆኖም ይህ የሀብት ክምችት በትንሽ ግለሰቦች እጅ መሆኑ በአለም አቀፍ ደረጃ የሀብት ክፍፍልን በተመለከተ ክርክሮችን እያነሳ ነው።

በጾታ ረገድ ሴት ቢሊየነሮች ቁጥር በየአመቱ መጠነኛ እድገት እያሳየ ቢሆንም በወንዶች እና በሴቶች መካከል ያለው የሀብት ልዩነት አሁንም ሰፊ ነው።

ባለሙያዎች እንደሚናገሩት በሴቶች የሚመሩ ስራ ፈጣሪዎች ቁጥር እየጨመረ ቢመጣም የቢሊየነር ደረጃ ላይ ለመድረስ አሁንም ብዙ ይቀራል ይላሉ።

የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች እንደሚሉት ከሆነ የቢሊየነሮች ሀብት መጨመር ለኢኮኖሚ እድገት አስተዋጽኦ ቢኖረውም አሁን ያለው የሀብት ክፍፍል አለመመጣጠን ለቀጣይ ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ መረጋጋት ፈተና ሊሆን እንደሚችል ይጠቁማሉ።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #worldrichestpeople #americachinaindia #forbesmagazinenews

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ቻይና አሜሪካ በኢራን ላይ የፈጸመችው መጠነ-ሰፊ ጥቃት ቀጠናውን "ድጋሚ ወደ አደገኛ ገደል" መክተቱን በመግለጽ ጠንካራ ወቀሳ ሰነዘረች።

የቻይናው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አምባሳደር ሱን ሌይ ይህንን የተናገሩት፣ የአሜሪካው አምባሳደር ማይክ ዋልትዝ "ቻይና ወደ ኢራን እና የመን የሚገቡ ቁሳቁሶችን ለማስቆም በቂ ጥረት እያደረገች አይደለም" ሲሉ ላቀረቡት ክስ ምላሽ በሰጡበት ወቅት ነው። አምባሳደር ሱን ሌይ የአሜሪካውን ወቀሳ "ፈጽሞ መሰረተ ቢስ" ነው ሲሉ አጣጥለውታል።

ቻይና ወደ ውጭ በሚላኩ መሰል ቁሳቁሶች ላይ ጥብቅ ቁጥጥር እንደምታደርግ የገለጹት አምባሳደሩ፤ "በአሁኑ ወቅት ዋነኛው ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ አሜሪካ በመካከለኛው ምስራቅ አዳዲስ ግጭቶችን እና ሁከቶችን መፍጠሯን እንድታቆም ነው" ሲሉ አሳስበዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አምባሳደር ማይክ ዋልትዝ፣ ቻይና ከሲቪል አገልግሎት ባለፈ ለውትድርና ሊውሉ የሚችሉ ቁሳቁሶች ወደ ኢራን እና ሁቲ ታጣቂዎች የሚደረገውን ፍሰት ለማስቆም በቂ ጥረት አላደረገችም ሲሉ ከባድ ወቀሳ አቀረቡ።

አምባሳደሩ ማክሰኞ ምሽት በመንግስታቱ ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት ባደረጉት ንግግር፣ እንደ ኢራን ያሉ ሀገራት እና በተወሰነ ደረጃም በቻይና የሚገኙ ኩባንያዎች በሁቲዎች ላይ የተጣለውን የጦር መሳሪያ ማዕቀብ የሚጥስ ተግባር ቢፈጽሙም፣ እስካሁን የጎላ ተጠያቂነት እንዳልተከተለባቸው ገልጸዋል። ይህንንም ተከትሎ ከቻይናው አቻቸው ጋር ሞቅ ያለ የቃላት ምልልስ ውስጥ መግባታቸው ታውቋል።

አምባሳደር ማይክ ዋልትዝ በክርክራቸው ወቅት አጽንዖት ሰጥተው እንደተናገሩት፣ ለኢራን እና ለሁቲ ታጣቂዎች እየቀረቡ ያሉት "ድርብ አገልግሎት" ሊሰጡ የሚችሉ ቁሳቁሶች እና የሳተላይት ምስሎች፣ መደበኛ የሲቪል አገልግሎት ቢኖራቸውም፤ በአንጻሩ ግን የንግድ መርከቦችን፣ የሲቪል አውሮፕላኖችን እና የአሜሪካን አጋር ሀገራት ደህንነት አደጋ ላይ ለመጣል በስፋት ጥቅም ላይ እየዋሉ ይገኛሉ። ቻይናም ይህንን ድርጊት ለማስቆም የበኩሏን ኃላፊነት እየተወጣች አይደለም ሲሉ ኮንነዋል።

አሽከርካሪዎች #እንድታውቁት
 
ነገ ሀምሌ 08/2018 ዓ.ም ታሪካዊ የሀገራዊ ምክክር ጉባኤ በመዲናችን አዲስ አበባ ይጀመራል፡፡ ከመላ ሀገሪቱ የተውጣጡ የጉባኤው ተሳታፊዎችም ወደ ከተማችን ገብተዋል፡፡
 
የጉባኤው ተሳታፊዎች በሲኤምሲ መስመር የተባበሩት አደባባይ ወደ ሚገኘው አዲስ አበባ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን ሴንተር ጠዋትና ማታ ሲገቡና ሲወጡ የሚጓዙባቸው መስመሮች ማለትም ከሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርስቲ በሳህሊተ ምህረት አንዲሁም ከኢትዮ ቻይና መስመር በሳህሊተ ምህረት እስከ አዲስ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን ሴንተር የትራፊክ መጨናነቅ ያጋጥማል፡፡
 
በመሆኑም ከነገ ጀምሮ ጉባኤው እስከሚጠናቀቅበት ጊዜ ድረስ በመስመሮቹ የምትጓዙ አሽከርካሪዎች አስቀድማችሁ አማራጭ መንገዶችን እንድትጠቀሙ ከወዲሁ እናሳውቃለን፡፡
 
የአዲስ አበባ ትራፊክ ማኔጅመንት ባለስልጣን
 
Seledadotio
Seledadotio