(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዩናይትድ ስቴትስ እና እስራኤል በኢራን የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ እስካሁን ከተፈጸሙት ሁሉ እጅግ የከፋ የተባለለትን የአየር ድብደባ ለማካሄድ እቅድ ማውጣታቸውን ሲቢኤስ ኒውስ ዘገበ። ጥቃቱ በዚህ የሳምንቱ መጨረሻ ሊፈጸም እንደሚችል በርካታ ምንጮች ጠቁመዋል።

የአየር ድብደባው በአሜሪካ እና በዓለም አቀፉ የኢኮኖሚ ገበያ ላይ ሊያሳድር የሚችለውን ተጽዕኖ በመስጋት፣ ሰኞ የፋይናንስ ገበያዎች ክፍት ከመሆናቸው በፊት ዘመቻውን ለማጠናቀቅ ውይይቶች መደረጋቸው ተገልጿል። ሆኖም የዘመቻው ማብቂያ ጊዜ ገና በግልጽ አልጸደቀም። የአሜሪካ ምንጮች እንዳረጋገጡት፣ ለእስራኤል ማሳወቂያ የተሰጠ ሲሆን ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር በቅንጅት እየሰሩ ይገኛሉ። ነገር ግን ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለጥቃቱ የመጨረሻውን የትዕዛዝ ማረጋገጫ ገና አልሰጡም።

የጥቃቱ እቅድ አርብ ዕለት በካምፕ ዴቪድ በተካሄደው የፕሬዝዳንት ትራምፕ የካቢኔ ስብሰባ ላይ ውይይት የተደረገበት ሲሆን፣ አንዳንድ የዋይት ሀውስ የፖለቲካ አማካሪዎች ሀሳቡን አጥብቀው ቢቃወሙም፤ ትራምፕ በስብሰባው ላይ ለጋዜጠኞች "በጣም በኃይል እንመታቸዋለን። በአንድ ወቅት፣ 'ከዚህ በላይ መቋቋም አንችልም' ማለት ይጀምራሉ" ሲሉ ተደምጠዋል። የኃይል ማመንጫዎችን እና የነዳጅ ማጣሪያዎችን ጨምሮ መሰረተ ልማቶች ዋነኛ ኢላማ ሊሆኑ እንደሚችሉ የተጠቆመ ሲሆን፣ በመላው ቴህራን መብራት ስለማቋረጥ በከፍተኛ ደረጃ ውይይት የተደረገ ቢሆንም እስካሁን የተላለፈ የመጨረሻ ውሳኔ የለም።

የዋይት ሀውስ ፕሬስ ሴክሬታሪ ካሮላይን ሌቪት ለሲቢኤስ ኒውስ በሰጡት መግለጫ፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በካቢኔ ስብሰባቸው ላይ እንዳሉት፣ አሜሪካ እንደምታሸንፍና በእሳቸው የሥልጣን ዘመንም ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንደማይኖራት አረጋግጠዋል። የፔንታጎን ዋና ቃል አቀባይ ሾን ፓርኔል በበኩላቸው፣ ፕሬዝዳንቱ የመጨረሻ ውሳኔ እስኪሰጡ ድረስ ፔንታጎን ስለ ኢላማዎቹ አስተያየት እንደማይሰጥ ገልጸው፣ የጦርነት መምሪያው በማንኛውም ሰዓት የፕሬዝዳንቱን ትዕዛዝ ለመፈጸም ሙሉ ዝግጁነት ላይ መሆኑን አስታውቀዋል። በሌላ በኩል አንድ የእስራኤል ባለስልጣን ለእስራኤል በኢራን ላይ በሚደረግ ወታደራዊ እርምጃ እንድትቀላቀል ጥያቄ እንዳልቀረበላትና ሙሉ ወታደራዊ ዘመቻ ስለመጀመሩ መረጃ እንደሌላት ተናግረዋል።

የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ ከፕሬዝዳንት ትራምፕ ጋር በተገናኙበት ወቅት፣ የአቅርቦት መስመሮች ላይ ያተኮሩትን ጨምሮ ሦስት የጦርነት አማራጮችን ማቅረባቸው ይታወሳል። ኔታንያሁ ከአሜሪካው የመከላከያ ጸሃፊ ሄግሴት (Hegseth) ጋርም ተወያይተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ባለፈው ሳምንት በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ በሚጓዙ መርከቦች ላይ ለሚሰነዘር እያንዳንዱ ጥቃት የኢራንን የኃይል ማመንጫ ወይም ድልድይ አጋያለሁ ሲሉ በ‘ትሩዝ ሶሻል’ (Truth Social) ገጻቸው መጻፋቸው አይዘነጋም። የቀድሞ የአሜሪካ ወታደራዊ ባለስልጣን እንዳብራሩት፣ የኃይል መሰረተ ልማቶችን መምታት የኢራን ጦር አገልግሎት የመስጠት እና አገሪቱን የማስተዳደር አቅም ክፉኛ ያሽመደምደዋል።

የዓለም አቀፉ አቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ከኢራን ጋር በተደረሰው የኒውክሌር ስምምነት ዙሪያ ተግባራዊ እርምጃዎችን ለመውሰድ መዘጋጀቱን አስታወቀ
#ethiopia | የዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር ራፋኤል ግሮሲ የኢራንን የኒውክሌር መርሃ ግብር በተመለከተ ወደ ተጨባጭ ተግባር ለመሻገር ዝግጁ መሆናቸውን በይፋ ገልጸዋል።

ኢራን ከአሜሪካ ጋር በፈረመችው አዲስ የመግባቢያ ሰነድ አማካኝነት የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎችን ላለማምረትም ሆነ በባለቤትነት ላለመያዝ ዳግም ቁርጠኝነቷን አረጋግጣለች።

ከዚህ በተጨማሪም ሁለቱ አገራት ኢራን አከማችታው በሚገኘው የበለጸገ ዩራኒየም ጉዳይ ላይ በጋራ ለመወያየት ተስማምተዋል።

ዋና ዳይሬክተሩ ራፋኤል ግሮሲ ዛሬ ማለዳ በሰጡት መግለጫ ሊያጋጥሙ በሚችሉ የቴክኒክ ፈተናዎች ላይ ብቻ በማተኮር ጊዜን ማባከን ተገቢ እንዳልሆነ አሳስበዋል።

ሁሉም ወገኖች በቅን ልቦና ተሳትፎ በማድረግ ስምምነቱ ግቡን እንዲመታ ይፈልጋሉ በሚል እምነት ድርድሩን እንደሚመሩት የገለጹት ዳይሬክተሩ፣ ስምምነቱን መፈረማቸው ራሱ ሂደቱን በቁም ነገር ለመተግበር ፍላጎት እንዳላቸው የሚያሳይ ምልክት መሆኑን ጠቁመዋል።

ኤጀንሲው ስለ ተወሰኑ ጉዳዮችና ፍተሻ ሊደረግባቸው ስለሚገቡ ስፍራዎች በቂና አስተማማኝ መረጃ እንዳለው የጠቀሱት ግሮሲ፣ ሆኖም ከሂደቱ ቀድሞ መደምደሚያ ላይ መድረስ ትክክል እንዳልሆነና በአሁኑ ወቅት በቴክኒካዊ ጉዳዮች ላይ ለመወያየት እጅግ ወሳኝ ምዕራፍ ላይ እንደሚገኙ አስገንዝበዋል።
#iran #nuclear #iaea #rafaelgrossi #worldnews #internationalrelations #usa #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ከስምምነት የደረሱባቸው ጉዳዮች የትኞቹ ናቸው?
#ethiopia | አሜሪካ እና ኢራን ጦርነቱን ለማቆም ከስምምነት የደረሱባቸው የመግባቢያ ነጥቦች ይፋ ሆኑ።

አሜሪካ እና ኢራን ከሦስት ወራት በላይ የዘለቀውን ጦርነት ለማስቆም የሚያስችል ስምምነት ላይ መድረሳቸውን አስታወቁ።

በመካከለኛው ምሥራቅ ብሎም በመላው ዓለም ከባድ ቀውስን አስከትሎ የቆየውን ጦርነት ለማስቆም ለወራት ሲደረግ የነበረው ድርድረ አርብ ዕለት ስዊትዘርላንድ ውስጥ በሚካሄድ የፊርማ ሥነ ሥርዓቱ ይቋጫል ተብሏል።

አሜሪካ እና ኢራን ጦርነቱ እንዲቆም በደረሱት የመግባቢያ ስምምነት ላይ ሊባኖስን ጨምሮ በሁሉም ግንባሮች ጦርነቱ እንደሚቆም እና የሆርሙዝ ወሽመጥ እንደሚከፈት ተዘግቧል።

የኢራን ብሔራዊ መገናኛ ብዙኃን በቴህራን እና ዋሺንግተን መካከል ጦርነቱን ለማስቆም ስምምነት በተደረሰበት የመግባቢያ ሰነድ ውስጥ የተካተቱ ነጥቦችን ይፋ አድረገዋል።

የመገናኛ ብዙኃኑ ባቀረቧቸው ዝርዝሮች ውስጥ የተካተቱት ነጥቦች በሁለቱም ወገን ማረጋገጫ አልተሰጠባቸውም።

ሜህር የዜና ወኪል ከዘረዘራቸው ነጥቦች መካከል፦

* በሁሉም ግንባሮች ሊባኖስን ጨምሮ በቋሚነት ተኩስ ይቆማል

* አሜሪካ በኢራን ውስጣዊ ጉዳይ ጣልቃ አትገባም

* በ30 ቀናት ውስጥ የአሜሪካ የባሕር ዕገዳ ይነሳል

* የአሜሪካ ጦር ከኢራን ለቅቆ ይወጣል

* የሆርሙዝ ወሽመጥ “በኢራናውያን ቁጥጥር” በ30 ቀናት ውስጥ ዳግም ይከፈታል

* አሜሪካ እና አጋሮቿ 300 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የመልሶ ግንባታ ዕቅድ ያቀርባሉ

* በኢራን የነዳጅ ዘይት እና ኢነርጂ ምርቶች ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ማንሳት

* ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ላለማምረት ዳግም ታረጋግጣለች
አሜሪካ በቀጣናው ያላትን ጦር አትጨምርም እና አዲስ ማዕቀብም አትጥልም።

* ሜህር አክሎም የስምምነቱ መጨረሻ የኢራን እንዳይንቀሳቀሱ የታገዱ ግማሽ ሃብቷ እስኪለቀቅ፣ የኢራን ነዳጅ ዘይት ላይ የተጣለው ማዕቀብ እና የባሕር ላይ ዕገዳው እስኪነሳ ድረስ የመጨረሻው ድርድር አይጀመርም ሲል ዘግቧል።

እንዲሁም የመጨረሻው ስምምነት በተባበሩት መንግሥታት በፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ እንደሚጸድቅ ዘግቧል።
#አሜሪካ #ኢራን #ጦርነት #ስምምነት #bbc #ጌጡተመስገን #ሚዲያኮሚኒኬሽን #getutemsgen #mediacommunication

ቤጂንግ የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎች ሙሉ በሙሉ እንዲወድሙ ጥሪ አቀረበች
#ethiopia | በከፍተኛ የጂኦፖለቲካዊ መግለጫ፣ ቻይና ለዓለም አቀፍ ሰላም መረጋገጥ እና ለሦስተኛው የዓለም ጦርነት መከላከል ብቸኛው መንገድ አጠቃላይ የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎችን ማስወገድ መሆኑን በይፋ አስታወቀች። የቻይና ባለሥልጣናት እንደ አሜሪካ ያሉ ታላላቅ ኃያላን ሀገራት እና የእስራኤልን ተሳትፎ የሚያካትተው የመካከለኛው ምስራቅ ግጭት ተዋናዮች የኒውክሌር ዛቻዎችን በአስቸኳይ ማቆም እና ሙሉ በሙሉ ወደ ዲ-ኤስካሌሽን (ውጥረትን ወደ መቀነስ) ማምራት እንዳለባቸው አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

ይሁን እንጂ ቤጂንግ ይህንን ዓለም አቀፋዊ ለውጥ በይፋ ብታስተዋውቅም፣ ተቺዎች ቻይና እራሷ የራሷን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ክምችት በከፍተኛ ፍጥነት እያሳደገች መሆኑን በስፋት እየነቀፉ ይገኛሉ። እ.ኤ.አ. በ2026 የዓለም አቀፍ የኒውክሌር ወጪ ከፍተኛ ታሪካዊ ደረጃ ላይ በደረሰበት በዚህ ወቅት፣ የጦር መሣሪያዎችን ማስወገድ ተፈጻሚ ሊሆን የሚችል እውነተኛ ግብ ነው ወይስ ፈጽሞ የማይሳካ ምናባዊ ምኞት? የሚለው ክርክር ዓለም አቀፉን ማኅበረሰብ በሁለት መከፈሉን ቀጥሏል።

እንደ መናኸሪያ ኤፍ ኤም ዘገባ በኒውክሌር ጦር መሣሪያዎች ሙሉ በሙሉ መጥፋት የዓለም ሰላም ይረጋገጣል ብለው ያምናሉ ወይስ አሁን ያለው የጦር መሣሪያ እሽቅድምድም የማይቀር ነው?

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ አዛዥ የሆኑት የባህር ኃይል አድሚራል ብራድ ኩፐር፣ አሜሪካ በየካቲት ወር መገባደጃ ላይ የጀመረችው "ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ" የተሰኘው ወታደራዊ ዘመቻ የኢራንን ወታደራዊ አቅም እና በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ ፈጣሪነት ሙሉ በሙሉ ማዳከሙን አስታወቁ። አዛዡ ይህንን የተናገሩት በዋሽንግተን ዲሲ ለሴኔቱ የጦር ኃይሎች ኮሚቴ ስለ 2027 የበጀት ዓመት ጥያቄ እና በቀጠናው ስላለው ወታደራዊ አሰላለፍ ምስክርነት በሰጡበት ወቅት ነው።

አዛዡ በምስክርነታቸው እንዳብራሩት፣ የአሜሪካ ኃይሎች ከ40 ቀናት ባነሰ ጊዜ ውስጥ ወታደራዊ ግባቸውን በማሳካት የኢራንን የመከላከል አቅም ክፉኛ መትተዋል። በተለይም ባለፈው ዓመት ሚያዝያ እና ጥቅምት ወራት በእስራኤል ላይ ታይቶ የማያውቅ የጅምላ ሚሳኤል ጥቃት የፈጸመችው ኢራን፣ አሁን ላይ ይህን መሰል ጥቃት የመፈጸም አቅሟ በአሜሪካ ኃይሎች ተወግዷል። አድሚራል ኩፐር አክለውም፣ የኢራን የድሮን፣ የሚሳኤል እና የባህር ኃይል መከላከያ ኢንዱስትሪ በ90 በመቶ መውደሙን እና ቀሪ አቅሟ 10 በመቶ ብቻ መሆኑን አረጋግጠዋል። የኢራን የባህር ኃይል ይህንን ከባድ ውድመት ተቋቁሞ አቅሙን መልሶ ለመገንባት ከ5 እስከ 10 ዓመታት ሊወስድበት እንደሚችልም ወታደራዊ ግምገማቸውን አቅርበዋል።

ይህ ወታደራዊ እርምጃ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን መቼም ቢሆን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳይኖራት ያስቀመጡትን ብሔራዊ ግብ ለማሳካት ትልቅ ሚና ተጫውቷል። ከዚህም ባሻገር ኢራን በቀጠናው ለሚገኙ አሸባሪ ቡድኖች ስታደርግ የነበረው ቀጥተኛ ያልሆነ ድጋፍ ክፉኛ ተመቷል። ለዓመታት በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር እና የጦር መሣሪያ ሲቀርብላቸው የነበሩት እንደ ሐማስ፣ ሕዝቦላህ እና ሁቲ ያሉ የተኪ ተዋጊ (Proxy) ቡድኖች፣ በዘመቻው ምክንያት ከኢራን የሚያገኙት ማንኛውም ዓይነት ትጥቅም ሆነ ሃብት መቋረጡን አዛዡ አብራርተዋል። ይህ ድል በአጋጣሚ የመጣ ሳይሆን፣ ለወራት የተደረገ ጥንቃቄ የተሞላበት ዕቅድ እና የዓመታት ልምድ ውጤት መሆኑንም አስገንዝበዋል።

"ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ" የአሜሪካን ወታደራዊ የበላይነት ከማረጋገጥ ባለፈ፣ በመካከለኛው ምሥራቅ ካሉ አጋር አገራት ጋር ያላትን ወታደራዊ ትብብር ወደ አዲስ ምዕራፍ ማሸጋገሩ ተገልጿል። አድሚራል ኩፐር እንደገለጹት የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ባህሬን፣ ኩዌት፣ ኳታር እና ሳዑዲ አረቢያ ከአሜሪካ ጋር ጎን ለጎን በመቆም ራሳቸውንም ሆነ አሜሪካውያንን በመከላከል ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። በተጨማሪም ይህ ግዙፍ ወታደራዊ ስኬት ያለ ዮርዳኖስ እና እስራኤል የጠበቀ አጋርነት ሊሳካ እንደማይችል በመግለጽ፣ ዘመቻው በቀጠናው ያለውን የጸጥታ ትብብር ምን ያህል እንዳጠናከረው መስክረዋል።

ትራምፕ ከቻይናው መሪ ጋር ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳይኖራት ከስምምነት ላይ መድረሳቸውን ተናገሩ

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ዢ ጂንፒንግ ጋር ቴህራን የኒውክሌር መሣሪያ ሊኖራት እንደማይገባ መስማማታቸውን ተናገሩ።
ፕሬዚዳንቱ የሁለት ቀናት ጎብኝታቸውን አጠናቅቀው ከመመለሳቸው በፊት በሰጡት ቃለ ምልልስ ላይ ከፕሬዚዳንት ዢ ጋር “ሌሎች ሊፈቱት የማይችሉትን በርካታ ችግሮችን ፈትተናል” ብለዋል።

ዶናልድ ትራምፕ ከቻይናው አቻቸው ጋር በኢራን ጦርነት፣ በታይዋን፣ በንግድ እና ሌሎች ጉዳዮች ዙሪያ ተወያይተዋል።
ዢ ከፕሬዚዳንት ትራምፕ ጋር ስላደረጓቸው ውይይቶች በዝርዝር የተናገሩት ነገር የለም።
ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን የዘጋችው የአሜሪካ እና እስራኤል በጥምረት በመሆን ጦርነት ከከፈቱባት በኋላ ነው።
የሆርሙዝ ወሽመጥ መዘጋት የዓለም የኢነርጂ አቅርቦት ላይ መስተጓጎልን በመፍጠር የዋጋ ንረት አስከትሏል።
የቻይና ውጭ ጉዳይ ሚኒሰቴር ለከዚህ ቀደም ባወጣው መግለጫ “ይህ መፈጠር ያልነበረበት ግጭት፣ የሚቀጥልበት ምክንያት የለም” ብሏል።

ትራምፕ በፎክስ ኒውስ “ሃኒቲ” ፕሮግራም ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ወቅት ቴህራን ላይ ያላቸው ትዕግሥት መሟጠጡን ሲገልጹ “ከዚህ በላይ ትዕግሥት ሊኖረኝ አይችልም። ከስምምነት መድረስ አለባቸው” ብለዋል።

BBC

ኔታንያሁ በኢራን ላይ አስደንጋጭ ማስጠንቀቂያ ሰጡ፤ “ዓለም አቀፍ ጥፋት ሊከሰት ይችላል!”

የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ የኢራን አመራሮች በዓለም ላይ “ከፍተኛ የታሪክ ጠባሳ” ሊጥል የሚችል አደገኛ ስጋት መሆናቸውን በድጋሚ በማሳሰብ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ አስተላለፉ።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ባለቤት ለመሆን የምታደርገው ጥረት ለእስራኤል ህልውና ቀጥተኛ ስጋት መሆኑን ገልጸው፣ ይህ እንዳይሳካ እስራኤል ማንኛውንም እርምጃ ለመውሰድ ወደኋላ እንደማትል አስታውቀዋል። ኔታንያሁ በተደጋጋሚ እንደሚሉት፣ የቴህራን የኒውክሌር ፕሮግራም ካልተገታ መላው የቀጠናው ደህንነት አደጋ ላይ ይወድቃል።

ይሁን እንጂ የኔታንያሁ ተቺዎች ይህ ዓይነቱ ጠንካራና ተከታታይ የቃላት ጦርነት ቀድሞውኑ የሻከረውን የቀጠናውን ውጥረት ይበልጥ ሊያባብሰውና ወደማይፈለግ ግጭት ሊያመራ ይችላል በሚል ስጋታቸውን እየገለጹ ይገኛሉ።

እስራኤል በበኩሏ የኢራንን የኒውክሌር ዝግጅት ለማደናቀፍ በዲፕሎማሲውም ሆነ በሌሎች አማራጮች እንደምትገፋበት በፅኑ እያሳሰበች ነው።

Seledadotio
Seledadotio

ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ስለማምረቷ ማስረጃ የለም ሲል ዓለም አቀፉ የኒውክሌር ተቆጣጣሪ ተቋም ገለፀ

​የዓለም አቀፉ የኒውክሌር ኃይል ኤጀንሲ (IAEA) ዋና ዳይሬክተር ራፋኤል ግሮሲ፣ ኢራን የተቀናጀ የኒውክሌር ጦር መሣሪያ መርሃ ግብር እያከናወነች ስለመሆኑ ምንም ዓይነት ማስረጃ እንዳልተገኘ ገለጹ።

ዳይሬክተሩ ለኤንቢሲ ኒውስ እንደተናገሩት፣ ኢራን ዩራኒየምን እስከ 60 በመቶ የማበልጸግ እርምጃ ብትወስድም፣ ይህ ለሲቪል አገልግሎት ከሚያስፈልገው መጠን እጅግ የላቀ ነው።

​ይህ የዩራኒየም ክምችት በንድፈ ሃሳብ ደረጃ ከ10 በላይ የኒውክሌር አረሮች ለመሥራት ቢበቃም፣ በአሁኑ ወቅት ግን ኢራን ኒኩሌር ቦምብ መሥራቷን የሚያሳይ ፍንጭ የለም ብለዋል።

ይሁን እንጂ ግሮሲ ያለ ግልጽ ዓላማ እንዲህ ያለ ከፍተኛ ክምችት መኖሩ ለኤጀንሲው ትልቅ ስጋት መሆኑን አሳስበዋል።

በሌላ በኩል፣ በእስራኤል እና በኢራን መካከል ያለው ውጥረት እየተባባሰ ባለበት በዚህ ወቅት፣ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሀገራቸው ለስምምነት ዝግጁ ብትሆንም እጅ እንደማትሰጥ አስታውቀዋል።

ኪም ጆንግ ኡን ደቡብ ኮሪያን "ልናጠፋት እንችላለን" ሲሉ ዛቱ
#ethiopia | የሰሜን ኮሪያው መሪ ኪም ጆንግ ኡን፣ ጎረቤታቸው ደቡብ ኮሪያ የሀገራቸውን ጸጥታ የምታውክ ከሆነ "ደብዛዋን ልናጠፋት እንችላለን" የሚል ጠንካራ ማስጠንቀቂያ ሰጡ። መሪው ይህንን ያሉት ለሚቀጥሉት አምስት ዓመታት የሚተገበረውን የፖሊሲ አቅጣጫ ይፋ ባደረጉበት የገዥው ፓርቲ ጉባኤ ማጠናቀቂያ ላይ ነው።

ከደቡብ ጋር ፍቺ፤ ከዋሽንግተን ጋር ድርድር?
ኪም ጆንግ ኡን ከደቡብ ኮሪያ ጋር የነበረውን የዲፕሎማሲ ግንኙነት ሙሉ በሙሉ ውድቅ ማድረጋቸውን ገልጸዋል። እንደ ባለሥልጣናቱ ገለጻ፦

* ከሴኡል (ደቡብ ኮሪያ) መንግሥት ጋር ለመነጋገር ምንም ዓይነት ፍላጎት የላቸውም።

* በተቃራኒው ግን፣ ከዋሽንግተን (አሜሪካ) ጋር ለሚደረግ ንግግር በራቸውን ክፍት አድርገዋል።

ወታደራዊ ዝግጅት እና አዳዲስ መሣሪያዎች
ሰሜን ኮሪያ ወታደራዊ አቅሟን ለማጠናከር ከፍተኛ በጀትና ትኩረት እየሰጠች ትገኛለች። መሪው ኪም የሚከተሉት የጦር መሣሪያዎች እንዲዘረጉ ትእዛዝ አስተላልፈዋል፦

* ከባሕር ውስጥ የሚተኮሱ አህጉር አቀፍ ባሊስቲክ ሚሳኤሎች (ICBMs)።

* ታክቲካል የኑክሌር መሣሪያዎች (በተለይ በደቡብ ኮሪያ ላይ ያነጣጠሩ)።

* የአጭር ርቀት ሚሳኤሎችና ዘመናዊ የመድፍ ጥቃቶች።

የደቡብ ኮሪያ ምላሽ

የደቡብ ኮሪያ የውህደት ሚኒስቴር በበኩሉ ሰሜን ኮሪያ "ጠላትነትን" ምርጫዋ ማድረጓ በእጅጉ እንደሚያሳዝነው ገልጿል። ሆኖም ግን ሴኡል በሁለቱ ሀገራት መካከል ሰላም እንዲሰፍን የምታደርገውን ጥረት "በትዕግሥት" እንደምትቀጥል አስታውቃለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #ሰሜን_ኮሪያ #ደቡብ_ኮሪያ #ኪም_ጆንግ_ኡን #የኒውክሌር_ጦር_መሣሪያ #ዓለም_አቀፍ_ዜና #የኮሪያ_ውጥረት

ዶናልድ ትራምፕ የቭላድሚር ፑቲንን የኒውክሌር ስምምነት ማራዘሚያ ጥያቄ ውድቅ አደረጉ
#ethiopia | የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሩሲያው አቻቸው ቭላድሚር ፑቲን የስትራቴጂክ የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎችን ገደብ ለማራዘም ያቀረቡትን ጥያቄ ሳይቀበሉት ቀርተዋል። ፕሬዝዳንቱ ይህንን ውሳኔ ያሳወቁት በሁለቱ ኃያላን አገራት መካከል የነበረው "ኒው ስታርት" (New START) የተሰኘው
የመጨረሻው የኒውክሌር መሣሪያ ቁጥጥር ስምምነት በይፋ ማብቃቱን ተከትሎ ነው።

የፕሬዝዳንት ትራምፕ አቋም

ፕሬዝዳንት ትራምፕ በትሩዝ ሶሻል (Truth Social) ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት የሚከተሉትን ነጥቦች አንስተዋል፦

* አሜሪካ የቀድሞውን ስምምነት ከማራዘም ይልቅ ለወደፊቱ ዘላቂ የሚሆን አዲስ እና ዘመናዊ ስምምነት ላይ ትኩረት ታደርጋለች።

* የኒውክሌር ባለሙያዎች ተቀናጅተው የተሻለና የተሻሻለ አዲስ ስምምነት እንዲያረቁ መመሪያ ሰጥተዋል።

የሩሲያ ጥያቄና ምላሽ

ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን በስምምነቱ ቀድሞ የተቀመጠውን የ1,550 የስትራቴጂክ የኒውክሌር አረር (warheads) ገደብ በፈቃደኝነት ለማክበር ጥያቄ አቅርበው የነበረ ቢሆንም፣ ከአሜሪካ ወገን ግን አዎንታዊ ምላሽ አላገኙም። ክሬምሊን በበኩሉ አሜሪካ ገንቢ ምላሽ የምትሰጥ ከሆነ አሁንም ለውይይት ክፍት መሆኑን ገልጿል።

የ"ኒው ስታርት" ስምምነት ታሪክና ስጋት
* እ.ኤ.አ. በ2010 ተፈርሞ በ2021 የተራዘመው ይህ ስምምነት፣ በሁለቱ አገራት መካከል ያለውን የኒውክሌር ክምችት የሚገታ ብቸኛው ሕጋዊ ሰነድ ነበር።

* አሁን ላይ ስምምነቱ መቋረጡ በዓለም አቀፍ ደረጃ አዲስ የጦር መሣሪያ እሽቅድምድም ሊያስነሳ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት በብዙኃኑ ዘንድ እንዲፈጠር አድርጓል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #አሜሪካ #ሩሲያ #ዶናልድትራምፕ #ቭላድሚርፑቲን #ኒውክሌር #ኒውስታርት #ዓለምአቀፍዜና

በኢራን በተቀሰቀሰው ተቃውሞ ቢያንስ ስድስት ሰዎች መገደላቸው ተሰማ

​በአሁኑ ወቅት በኢራን እየተካሄደ ያለው ተቃውሞ እ.ኤ.አ. በ2022 ከነበረው የማህሳ አሚኒ ተቃውሞ ወዲህ ትልቁ ነው።

​ካለፈው እሁድ ጀምሮ በኢራን በተቀሰቀሰው ተቃውሞ ቢያንስ ስድስት ሰዎች መሞታቸው ታውቋል። የአሜሪካው ፒቢኤስ (PBS) ቻናል እንደዘገበው ከሆነ፤ አምስት ሰዎች ሐሙስ ዕለት ሲሞቱ አንዱ ደግሞ ረቡዕ ዕለት ተገድሏል።

​የሲኤንኤን የዜና ወኪል በበኩሉ በሐሙስ ዕለቱ ተቃውሞ ቢያንስ 3 ሰዎች ሲገደሉ 17 ሰዎች ደግሞ ቆስለዋል ብሏል።

​የመገናኛ ብዙኃን ዘገባዎች እንደሚያመለክቱት በሐሙስ ዕለቱ ግጭት የተገደሉት ሁሉም ሰዎች ተቃዋሚዎች ናቸው።

ሮይተርስ እንደዘገበው ከሆነ ደግሞ ከሟቾቹ መካከል ሦስቱ የተገደሉት በምዕራብ ኢራን በሚገኝ የአንድ ፖሊስ ጣቢያ ላይ ጥቃት በተሰነዘረበት ወቅት ነው።

​የኢራን መንግሥት መገናኛ ብዙኃን እንደገለጹት፤ የኢራን ሥርዓት ተቃውሞዎችን ለመጨፍለቅ በተደጋጋሚ የሚጠቀምበት የባሲጅ ታጣቂ ኃይል አባል ረቡዕ ዕለት ተገድሏል።
​ሲኤንኤን የኢራኑን ፋርስ የዜና ወኪል ጠቅሶ እንደዘገበው፤ የታጠቁ ተቃዋሚዎች ሐሙስ ዕለት በባለሥልጣናት ላይ ተኩስ ከፍተዋል። ይሁን እንጂ ፋርስ ላቀረበው ዘገባ ምንም ዓይነት ማስረጃ አለማቅረቡን ሲኤንኤን አክሎ ገልጿል።

​በደቡብ ምዕራብ ኢራን በምትገኘው ሎርደጋን ከተማ ተቃዋሚዎች ተሰብስበው የሚታዩባቸውና የተኩስ ድምፅ ከበስተጀርባ የሚሰማባቸው ቪዲዮዎች በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ እየተሰራጩ ይገኛሉ።

​ ፒቢኤስ እንደዘገበው በዩኒቨርሲቲዎች የተጀመረው ይህ ተቃውሞ በሐሙስ ዕለቱ ወደ ገጠራማ የሀገሪቱ ክፍሎች ተስፋፍቷል።

​ተቃዋሚዎቹ ሰልፍ እየወጡ ያሉት በኢራን እየተባባሰ በመጣው የኢኮኖሚ ሁኔታ ምክንያት ነው። ሲኤንኤን እንደገለጸው ተቃዋሚዎቹ በዋናነት የሀገሪቱ መካከለኛ መደብ ማኅበረሰብ አባላት የሆኑ ነጋዴዎችና ተማሪዎች ናቸው።
​ይህ ተቃውሞ እ.ኤ.አ. በ2022 ማህሳ አሚኒ በኢራን የ ፖሊስ እጅ ከሞተች በኋላ የተቀሰቀሰውን ታላቅ ተቃውሞ ተከትሎ በሀገሪቱ የታየ ትልቁ ተቃውሞ ነው።

ያኔም ተቃውሞው የተጀመረው በዩኒቨርሲቲዎች ውስጥ ነበር።

​እንደ ፒቢኤስ ዘገባ የሀገሪቱ ፕሬዝዳንት መስዑድ ፔዜሽኪያን ከተቃዋሚዎቹ ጋር ለመደራደር ዝግጁ መሆናቸውን አመልክተዋል። ይሁን እንጂ ስለ ሀገሪቱ የኢኮኖሚ ሁኔታ ማድረግ የሚችሉት ብዙ ነገር እንደሌለ አምነዋል።

​በሀገሪቱ ላይ በተጣለው የኢኮኖሚ ማዕቀብ ምክንያት የኢራን ገንዘብ ዋጋ በእጅጉ ቀንሷል። በተጨማሪም ሀገሪቱ እስራኤልና አሜሪካ የኢራንን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ መርሃ ግብር በቦምብ በደበደቡበት የክረምት ወቅት ጦርነት ሳቢያ ከደረሰባት ጉዳት እስካሁን አላገገመችም።

ፑቲን አሜሪካ የኒውክሌር ሙከራዋን ከቀጠለች ሩሲያ የአፀፋ እርምጃ እንደምትወስድ ተናገሩ
#ethiopia | ዩናይትድ ስቴትስ ከአሥርተ ዓመታት ቆይታ በኋላ የራሷን የኒውክሌር ሙከራ እንድትቀጥል ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ትእዛዝ መስጠታቸውን ተከትሎ የሩሲያ አቻቸው ቭላድሚር ፑቲን ለክሬምሊን ከፍተኛ ባለሥልጣናት የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ሙከራን እንደገና ለመጀመር የውሳኔ ሃሳቦችን እንዲያዘጋጁ ትዕዛዝ ሰጥተዋል። የሩስያ መሪ ለፀጥታው ምክር ቤት እንደተናገሩት ዩናይትድ ስቴትስ ወይም ማንኛውም የኑክሌር ሙከራ ክልከላ ስምምነት (ሲቲቢቲ) ፈራሚ ሀገራት የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ሙከራዎችን ቢያካሂድ "ሩሲያ አጸፋዊ እርምጃዎችን ለመውሰድ ግዴታ አለባት" ማለታቸውን ክሬምሊን ገልጿል።

"በዚህ ረገድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርን፣ የመከላከያ ሚኒስቴርን፣ የልዩ አገልግሎትን እና ተዛማጅ የሲቪል ኤጀንሲዎችን በዚህ ጉዳይ ላይ ተጨማሪ መረጃ ለመሰብሰብ፣ በፀጥታው ምክር ቤት እንዲተነተን እና ለኑክሌር ጦር መሳሪያ ሙከራዎች ዝግጅት ላይ ያተኮሩ የመጀመሪያ ደረጃዎች ላይ የተቀናጁ ሀሳቦችን እንዲያቀርቡ የተቻለውን ሁሉ እንዲያደርጉ አዝዣለሁ" ሲሉ ፑቲን ተናግረዋል።እ.ኤ.አ. በ 1991 ከሶቪየት ህብረት ውድቀት በኋላ ሞስኮ የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ሙከራዎችን አላደረገችም ። ነገር ግን ከአለም ትልቁ የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ባላቸው በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለው ውዝግብ ከቅርብ ሳምንታት ወዲህ እየጨመረ መጥቷል።

ትራምፕ በፑቲን ላይ ያላቸው ብስጭት የመጣው ሩሲያ በዩክሬን ውስጥ የጀመረችውን ጦርነት የማቆም አዝማሚያ አለማሳየቷን ተከትሎ ነው።የዩናይትድ ስቴትስ መሪ በጥቅምት ወር በሃንጋሪ ከፑቲን ጋር ሊያደርጉት የነበረውን ስብሰባ ሰርዘዋል። ከአንድ ቀን በኋላ በሁለት ዋና ዋና የሩሲያ የነዳጅ ኩባንያዎች ላይ ማዕቀብ ጥለዋል።ትራምፕ በጥር ወር ወደ ኋይት ሀውስ ከተመለሱ በኋላ ይህ የመጀመሪያው እርምጃቸው ነው።ትራምፕ በመቀጠል የመከላከያ ዲፓርትመንት የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ሙከራን ከሌሎች ኑክሌር የታጠቁ ሃይሎች ጋር “በእኩልነት” እንዲቀጥል ትዕዛዝ መስጠታቸው ይታወሳል ሲል ዳጉ ጆርናል ዘግቧል።

ዓለም ከኒውክሌር የጦር መሳሪያ ትፅዳ! /ጃፓን /
‎
‎ ሂሮሽማ እና ናጋሳኪ በተባሉ ከተሞቿ ላይ የአሜሪካ አዉቶም ቦንቦች ባዘነቡት መአት 200 ሺህ በላይ ህዝብ ያጣችው ዛሬም ጠባሳው ያልለቀቃት ጃፓን የሂሮሺማን የአቶሚክ ቦምብ ጥቃት 80ኛ ዓመት መታሰቢያ ባሰበችበት በዛሬው እለት በእኔ ይብቃ ስትል አለም ከኒውክሌር የጦር መሳሪያ የፀዳች እንድትሆን ጥሪ አቅርባለች።
‎
‎ከአሜሪካ እስከ አውሮፓ፣ ቻይና እና ጃፓን ድረስ ወታደራዊ ወጪው እየጨመረ በመጣው የትጥቅ አዙሪት እና አዲስ ግጭቶች ለተወጠረችዉ አለማችን ‎ኃይለኛ የጦር መሳሪያ አምራቾች በሁሉም የአለም ክፍሎች ውስጥ ካዝናቸውን መሙላት ይበቃል ያለችው ጃፓን "የሰው ልጅ በኒውክሌር ጦር መሳሪያ እራሱን አያጠፋው! ከኑክሌር ጦር መሳሪያ እና ከጦርነት በጸዳ አለም ውስጥ ለአንድ ሰው ማህበረሰብ በጋራ እንስራ!" ስትል ተደምጣለች ።
‎
‎የጃፓን ጠቅላይ ሚኒስትር ሺገሩ ኢሺባ በሂሮሺማ የሰላም መታሰቢያ ፓርክ በተካሄደው ሥነ ሥርዓት ላይ ጃፓን በጦርነት ወቅት የአቶሚክ ቦምብ ጥቃት የደረሰባት ብቸኛዋ ሀገር መሆኗን አውስተው፤ ሀገራቸው የኒውክሌር ጦር መሣሪያን ለመግታት ያላትን ቁርጠኝነት ገልፀዋል።
‎
‎"የሂሮሺማ የሰላም መታሰቢያ ሙዚየምን በጎበኘሁበት ወቅት እነዛን ከባድ ፈተናዎች እና ትዝታዎች እንዳይጠፉ እና ታሪክ ለትውልድ እንዲተላለፍ ቆርጯለሁ" ሲሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።
‎
‎በዘንድሮው 80ኛ ዓመት የመታሰቢያ በዓል ሥነ-ሥርዓት ላይ ከዓለም ዙሪያ የተሰባሰቡ ባለስልጣናትን ጨምሮ 55 ሺህ በላይ ሰዎች መገኘታቸውን አናዶሉ ዘግቧል።
‎
‎ከ80 ዓመታት በፊት በሁለተኛው የዓለም ጦርነት 1937 ዓ.ም አሜሪካ በጃፓኗ ሂሮሺማ ከተማ ላይ በፈጸመችው የአቶሚክ ቦምብ ጥቃት ሙሉ ከተማዋ ወደ ፍርስራሽ የተቀየሩባት ጃፓን በአሁኑ ወቅት የአቶም ቦንብ ያላቻቸውና አለያም ቁልፍን በእጃቸው የማስገባት አቅም እያደራጁ የሚገኙትን በሙሉ ምድርን እንዳናጠፋ ኒኩሊየር "ከሰላም የሚያርቀን" ስለሆነ ይብቃ ብላለች ።
‎
‎በቢዝነስ ኢንሳይደር ጃፓን ቱደይ ዘኢኮኖሚስት ምንጮቻችን ናቸዉ ።
‎
‎የኔታ ቲዩብ ዘጋቢ ፦ ታዴ የማመይ ልጅ
‎