ኢራን በጦርነቱ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የተከሰተ ከፍተኛ የኑሮ ውድነት አስተናገደች

በእስራኤል - አሜሪካና እና ኢራን መካከል ያለው ጦርነት በኢራን የኑሮ ውድነቱን አንሮታል ተብሏል።

በዚህም በግንቦት ወር ብቻ የኑሮ ውድነቱ 77.2% ሆኖ መመዝገቡን አሀዛዊ መረጃዎች አመላክተዋል።

ይህም ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የተከሰተ ከፍተኛ የኑሮ ውድነት ሆኗል ተብሏል።

በተያያዘ፣ ኢራን በባህሬን እና ኩዌት ላይ ጥቃት ማድረሷ ተገልጿል።

ዩናይትድስቴትስ በበኩሏ የኢራን ወታደራዊ ስፍራዎችን መደብደቧ ተነግሯል።

zena_maezen
zena_maezenኢራን በጦርነቱ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የተከሰተ ከፍተኛ የኑሮ ውድነት አስተናገደች

በእስራኤል - አሜሪካና እና ኢራን መካከል ያለው ጦርነት በኢራን የኑሮ ውድነቱን አንሮታል ተብሏል።

በዚህም በግንቦት ወር ብቻ የኑሮ ውድነቱ 77.2% ሆኖ መመዝገቡን አሀዛዊ መረጃዎች አመላክተዋል።

ይህም ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የተከሰተ ከፍተኛ የኑሮ ውድነት ሆኗል ተብሏል።

በተያያዘ፣ ኢራን በባህሬን እና ኩዌት ላይ ጥቃት ማድረሷ ተገልጿል።

ዩናይትድስቴትስ በበኩሏ የኢራን ወታደራዊ ስፍራዎችን መደብደቧ ተነግሯል።

Seledadotio
Seledadotio

ኢራን በኩዌት አውሮፕላን ማረፊያ ላይ በፈጸመችው የድሮን ጥቃት በርካቶች መጎዳታቸው ተገለጸ

የኢራን ድሮኖች የኩዌት አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ረቡዕ ማለዳ ጥቃት መፈጸማቸውን ተከትሎ በረራዎች መቋረጣቸው ተገለጸ።
በኩዌት የአውሮፕላን ማረፊያ ላይ ጥቃት የተፈጸመው ቴህራን እና ዋሺንግተን አንዳቸው በሌላኛቸው ላይ ጥቃት ከፈጸሙ በኋላ ሲሆን በርካታ ሰዎች መጎዳታቸውም ተገልጿል።

ሁለት የኢራን ዜና ወኪሎች ቴህራን የተኩስ አቁሙን ለማራዘም ከአሜሪካ ጋር የምታደርገውን ንግግር ማቋረጧን ማክሰኞ ዕለት ዘግበዋል።
ትራምፕ ግን ዘገባውን አጣጥለው ንግግሮች እየተካሄዱ ናቸው ብለዋል።
የኩዌት መከላከያ ቃል አቀባይ ብርጋዴር ጄነራል ሳዑድ አብዱላዚዝ አል ኦታእቢ “በርካታ ጥቃት ፈጻሚ ድሮኖች” የኩዌት ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የመንገደኞች ማስተናገጃን ዒላማ ማድረጋቸውን ጠቅሰዋል።
በጥቃቱ የመንገደኞች ማስተናገጃው ክፉኛ መጎዳቱን የገለጹ ሲሆን “በርካታ ሰዎችን” አቁስሏል ብለዋል።

የአውሮፕላን ማረፊያው በኢራን ጦርነት ምክንያት ተዘግቶ ከቆየ በኋላ ለአገልግሎት ክፍት የሆነው ከሁለት ቀናት በፊት ግንቦት 24/2018 ዓ.ም. ነበር።
ባለፈው ሳምንት ማክሰኞ የአሜሪካ ጦር ኢራን በኩዌት እና ባህሬን ላይ ጥቃት መፈጸሟን ጠቅሶ በወታደራዊ ተቋማቷ ላይ የአጸፋ ምላሽ ድብደባ ማካሄዱን አስታውቋል።
የአሜሪካ ጦር አክሎም በኩዌት የሚገኙ የጦር ሰፈሮቹን ዒላማ ያደረጉ “በርካታ ድሮኖችን መትተን ጥለናል” ሲል አስታውቋል።

የኢራን ፈጥኖ ደራሽ አብዮታዊ ዘብ በባህሬን የሚገኝ የአሜሪካ ባሕር ኃይል ዋና ማዘዣ እና ኩዌትን በስም ሳይጠቅስ ሌላ አገር ላይ ጥቃት መፈጸሙን ገልጿል።
አክሎም ጥቃቱን የፈጸመው የአሜሪካ ጦር የጣለውን እገዳ ለማለፍ እየተንቀሳቀሰች የነበረች ነዳጅ ጫን መርከብ ሞተር ላይ ጥቃት መፈጸሙን ተከትሎመሆኑን ጠቅሷል።
አብዮታዊ ዘቡ በመግለጫው “ከዚህ በፊት ለማንኛውም ጥቃት የምንሰጠው ምላሽ የተለየ እና የከፋ እንደሚሆን ተናግረን በነበረው መሠረተ እረምጃውን ወስደናል” ብሏል።

BBC

አሜሪካና ኢራን ተጠቃቁ

አሜሪካ በኢራን ገ’ሽም(ቀሽም) ደሴት ላይ ጥቃት አደረሰች።

ቴህራን በበኩሏ ኩዌትን እና ባህሬንን በምላሹ ማጥቃቷን አሳውቃለች።

የአሜሪካ ጦር ራስን ለመከላከል የተሰነዘረ ጥቃት ነው ቢለውም ተኩስ አቁሙን ገደል የከተተ ዕርምጃ ነው በሚል ትችት ተሰዝሮበታል።

ኢራንም በሚሳዔል እና ሰው አልባ አውሮፕላን የአሜሪካን ዒላማዎች በኩዌትና ባህሬን መምታቷን ቀጥላለች።

ዋሽንግተን ወታደራዊ እርምጃ እየወሰደች ቢሆንም የተኩስ አቁም ድርድሩ አሁንም እንደቀጠለ ነው ብላለች።

ጥቃቱን ያደረሰው የአሜሪካው ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንት ኮም ) እንደሆነም ተረጋግጧል።

ዕዙ ሁለት በኩዌት ላይ እንዲሁም በባህሬን ላይ ሶስት ሚሳኤሎችን ቴህራን ብታስወነጭፍም ዒላማቸውን ሳይመቱ ወድቀዋል አሊያም አየር ላይ ከሽፈዋል በሚል ሀሳብ ሰጥቷል።

የኩዌት ጦር የአየር መከላከያ ስርዓቶች ሚሳዔሎችንና ድሮኖችን በማክሸፉ ስራ ላይ ተጠመጃለሁም ብሏል።

በባህሬንም ከፍተኛ የአደጋ መጥቷል ድምፅ ሰጪ ደውሎች ማስጠንቀቂያ ሲሰጡ አድረዋል ።

አልጀዚራ እንዳስነበበው።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ወራትን ያስቆጠረውን ጦርነት ለማቆም ተጀምሮ የነበረው የተኩስ አቁም ስምምነት ድርድር ባለፈው የሳምንት መጨረሻ ያለ ምንም መሻሻል መጓተቱን ተከትሎ፣ አሜሪካ እና ኢራን አዳዲስ ጥቃቶችን መለዋወጣቸው ተነግሯል። የአሜሪካ ጦር በኢራን ላይ የራስ መከላከል ጥቃቶችን መፈጸሙን እና ወደ መርከቦች እንዲሁም የባህረ ሰላጤው ሀገራት የተተኮሱ የባሊስቲክ ሚሳኤሎችንና ድሮኖችን መትቶ መጣሉን አስታውቋል። የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ (CENTCOM) በሆርሙዝ ስትሬት በምትገኘው ቄሽም ደሴት ላይ የፈጸመው ጥቃት፣ ኢራን በመካከለኛው ምስራቅ ለሞከረችው ጥቃት አጸፋዊ ምላሽ መሆኑን ገልጿል። በዚህም የኢራን ወታደራዊ የምድር መቆጣጠሪያ ጣቢያ ዒላማ የተደረገ ሲሆን፣ በሕጋዊ መንገድ ቀጠናውን እያቋረጡ በነበሩ የሲቪል መርከበኞች ላይ የተተኮሱ ሦስት ድሮኖችን አሜሪካ አክሽፋለች። በተጨማሪም ወደ ኩዌት የተተኮሱ ሁለት የኢራን ሚሳኤሎች መንገድ ላይ ሲከሽፉ፣ ወደ ባህሬን የተተኮሱ ሦስት ሚሳኤሎች ደግሞ በአሜሪካ እና በባህሬን የአየር መከላከያ ኃይሎች መክሸፋቸው ተገልጿል።

በበኩሏ ኢራን ለአሜሪካ ጥቃት አጸፋዊ ምላሽ ለመስጠት ሚሳኤሎችን እና ድሮኖችን በመጠቀም በአንድ የቀጠናው ሀገር ውስጥ በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች እና ሄሊኮፕተሮች ላይ ጥቃት ማድረሷን አስታውቃለች። የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ (IRGC) የሆርሙዝ ስትሬትን ደህንነት ማወክ በአሜሪካ ጦር ላይ ከባድ ዋጋ ያስከፍላል ሲልም አስጠንቅቋል።
ከዚህ ቀደም የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ሚያዝያ 13 የጀመረውን የሆርሙዝ ስትሬት የባህር ላይ እገዳ አካል በማድረግ፣ ወደ ኢራኗ ኻርግ ደሴት በማምራት ላይ በነበረችው እና በቦትስዋና ባንዲራ በምትጓዘው 'ኤም/ቲ ሌክሲ' በተሰኘች ባዶ ነዳጅ ጫኝ መርከብ ላይ ጥቃት ማድረሱን ገልጿል። የመርከቧ ሰራተኞች በ24 ሰዓታት ውስጥ የተሰጣቸውን ተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ባለመቀበላቸው፣ የአሜሪካ አውሮፕላን በመርከቧ የሞተር ክፍል ላይ የሄልፋየር ሚሳኤል የተኮሰ ሲሆን፣ አሜሪካ ይህ ጥቃት ሲፈጸም የሚያሳይ የቪዲዮ ምስል ይፋ አድርጋለች። የባህር ላይ እገዳው ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ እስካሁን 6 የንግድ መርከቦች ከጥቅም ውጪ ሲሆኑ፣ 122 መርከቦች ደግሞ አቅጣጫቸውን እንዲቀይሩ ተደርጓል።

ይህ ውጥረት የተባባሰው፣ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዚህ ሳምንት ተቺዎቻቸው ዘና እንዲሉ መክረው፣ ኢራን ስምምነት ላይ መድረስ እንደምትፈልግ እና ይህም ለአሜሪካ ጥሩ እንደሚሆን በተናገሩበት ወቅት ነው። የሲቢኤስ ኒውስ እንደዘገበው፣ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ሊኖር ስለሚችለው የሰላም ስምምነት ማዕቀፍ ማስተካከያ እንዲደረግ ጠይቀዋል። ማስተካከያው የሆርሙዝ ስትሬትን ጉዳይ፣ ከፍተኛ ማዕድን ያለው ዩራኒየምን ከኢራን ማውጣትን እና የኢራንን የኒውክሌር ፕሮግራም በተመለከተ አዲስ ድርድር መክፈትን ያካተተ ነው። ሆኖም የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኢል ባጋኢ ሰኞ ዕለት በሰጡት ምላሽ፣ ይህ ጉዳይ በድርድሩ ጠረጴዛ ላይ እንዳልነበረ ገልጸው፣ ዋሽንግተን ሁልጊዜ አቋሟን እንደምትቀይር እና አዳዲስ ወይም የሚጋጩ ፍላጎቶችን እንደምታቀርብ ከሰዋል።

ጦርነቱ ከጀመረ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በአሜሪካ ኮንግረስ ፊት ቀርበው ቃላቸውን የሰጡት የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ፣ አሜሪካ ስትሬቱን ክፍት ለማድረግ ስትል ለኢራን ማዕቀብ የማንሳት ጥያቄን አላቀረበችም ብለዋል። ማንኛውም ማዕቀብ የማንሳት ጉዳይ ማዕቀቦቹ በመጀመሪያ ከተጣሉበት ምክንያት፣ ማለትም ከኒውክሌር ፕሮግራማቸው ጋር የተያያዘ ቅድመ ሁኔታን መሰረት ያደረገ ነው በማለት አስረድተዋል። ኮሚቴው ውስጥ ካሉ ሴናተሮች ጋር በነበራቸው ውጥረት የበዛበት የቃላት ልውውጥ ወቅትም፣ ሚኒስትሩ ጦርነቱ አብቅቷል ማለታቸው ተዘግቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ ጦር በመካከለኛው ምስራቅ የተሰነዘሩ በርካታ የኢራን ባሊስቲክ ሚሳኤሎችንና ድሮኖችን በተሳካ ሁኔታ ማክሸፉን እና በቄሽም ደሴት ላይ የራስን መከላከል የአየር ጥቃት መፈጸሙን የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ጁን 2 ቀን 2026 ባወጣው መግለጫ አስታውቋል።

ኢራን ወደ ቀጠናው ጎረቤት አገራት በርካታ ባሊስቲክ ሚሳኤሎችን ያስወነጨፈች ቢሆንም፣ ሁሉም የታለሙበትን ግብ ሳይመቱ ቀርተዋል። ወደ ኩዌት የተተኮሱ ሁለት የኢራን ሚሳኤሎች ግባቸውን ሳይመቱ መንገድ ላይ የተከሰከሱ ሲሆን፣ ወደ ባህሬን የተተኮሱ ሦስት ሚሳኤሎች ደግሞ በአሜሪካ እና በባህሬን የአየር መከላከያ ኃይሎች አማካኝነት ወዲያውኑ በአየር ላይ እንዲከሽፉ ተደርገዋል።

ከዚህ በተጨማሪም የCENTCOM ኃይሎች ኢራን በሕጋዊ መንገድ ቀጠናዊ ባህርን እያቋረጡ በነበሩ ሲቪል መርከበኞች ላይ የሰነዘረቻቸውን ሦስት የአጥፊ ድሮኖችን መትተው ጥለዋል። የአሜሪካ ጦር ለተሰነዘረበት ጥቃት ምላሽ ለመስጠት በቄሽም ደሴት ላይ በሚገኘው የኢራን ወታደራዊ የምድር መቆጣጠሪያ ጣቢያ ላይ የተመጣጠነ የአየር ጥቃት ፈጽሟል።

በዚህ የጋራ የመከላከል እርምጃ ወቅት በየትኛውም የአሜሪካ ወታደራዊ አባላት ላይ የደረሰ ጉዳት የሌለ ሲሆን፣ ማዕከላዊ ዕዙ በአሁኑ ወቅት እየተተገበረ ባለው የተኩስ አቁም ስምምነት ወቅት ሊሰነዘሩ የሚችሉ ያልተገቡ የኢራን ትንኮሳዎችን ለመመከት እና ለመከላከል ኃይሎቹ በተጠንቀቅ ላይ እንደሚገኙ ገልጿል።

ሌተና ጄኔራል አልብሩሀን ከዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ጋር ለመነጋገር ፈቃደኛ መሆናቸውን አስታወቁ፡፡

የሱዳን ወታደራዊ መንግስት መሪ የሆኑት ሌተና ጄኔራል አብዱል ፈታህ አልብሩሀን ከዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ጋር ለመነጋገር ፈቃደኝነታቸውን ገልፀው ቅድመ ሁኔታዎችን ግን አስቀምጠዋል፡፡

ጄኔራሉ ከሚድል ኢስት አይ ጋር ባደረጉት ቃለምልልስ ሲናገሩ ‹‹እኛ ከዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ጋር የሰላም ንግግር ለመጀመር ፈቃደኛ ነን፡፡

ይሁንና ይህንን ንግግር ለመጀመር ሱዳን የሱዳን ፍላጎቶች መሟላት ይኖርባቸዋል፡፡ 

ዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ የሱዳንን አንድነት ማክበር ይጠበቅባታል፣ለሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ጦር የምታደርገውን ወታደራዊ ድጋፍ ታቁም ብለዋል፡፡

የጋዜጣው ምንጮች እንደገለፁት ባለፈው ሳምንት አልብሩሀን ወደባህሬን የተጓዙት ባህሬን በሱዳንና በኤመሬትስ መካከል ንግግር እንዲጀመር እያደረገችው ያለው ጥረት አካል ነበር፡፡

በኤመሬትስና በሱዳን መካከል ቀጥተኛ ዲፕሎማሲያዊ መስመር እንዲከፈት የተደረገው ሙከራ እስካሁን ሊሳካ አለመቻሉንም አስታውቋል፡፡

የሱዳን መንግስት ኤመሬትስ ለፈጥኖ ደራሽ ሀይሉ የምትሰጠውን ጦር መሳሪያ ድጋፍ እንድታቋርጥ አቋም መያዙን የገለፀው ዘገባው ቀጥተኛ ንግግር ለማድረግ ይህንን እንደ ቅድመ ሁኔታ ማስቀመጡንም አስረድቷል፡፡

seledadotio
seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ሌተና ጄኔራል አልብሩሀን ከዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ጋር ለመነጋገር ፈቃደኛ መሆናቸውን አስታወቁ፡፡ የሱዳን ወታደራዊ መንግስት መሪ የሆኑት ሌተና ጄኔራል አብዱል ፈታህ አልብሩሀን ከዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ጋር ለመነጋገር ፈቃደኝነታቸውን ገልፀው ቅድመ ሁኔታዎችን ግን አስቀምጠዋል፡፡

ጄኔራሉ ከሚድል ኢስት አይ ጋር ባደረጉት ቃለምልልስ ሲናገሩ ‹‹እኛ ከዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ጋር የሰላም ንግግር ለመጀመር ፈቃደኛ ነን፡፡ ይሁንና ይህንን ንግግር ለመጀመር ሱዳን የሱዳን ፍላጎቶች መሟላት ይኖርባቸዋል፡፡ ዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ የሱዳንን አንድነት ማክበር ይጠበቅባታል›› ብለዋል፡፡ የጋዜጣው ምንጮች እንደገለፁት ባለፈው ሳምንት አልብሩሀን ወደባህሬን የተጓዙት ባህሬን በሱዳንና በኤመሬትስ መካከል ንግግር እንዲጀመር እያደረገችው ያለው ጥረት አካል ነበር፡፡ በኤመሬትስና በሱዳን መካከል ቀጥተኛ ዲፕሎማሲያዊ መስመር እንዲከፈት የተደረገው ሙከራ እስካሁን ሊሳካ አለመቻሉንም አስታውቋል፡፡ የሱዳን መንግስት ኤመሬትስ ለፈጥኖ ደራሽ ሀይሉ የምትሰጠውን ጦር መሳሪያ ድጋፍ እንድታቋርጥ አቋም መያዙን የገለፀው ዘገባው ቀጥተኛ ንግግር ለማድረግ ይህንን እንደ ቅድመ ሁኔታ ማስቀመጡንም አስረድቷል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ አዛዥ የሆኑት የባህር ኃይል አድሚራል ብራድ ኩፐር፣ አሜሪካ በየካቲት ወር መገባደጃ ላይ የጀመረችው "ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ" የተሰኘው ወታደራዊ ዘመቻ የኢራንን ወታደራዊ አቅም እና በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ ፈጣሪነት ሙሉ በሙሉ ማዳከሙን አስታወቁ። አዛዡ ይህንን የተናገሩት በዋሽንግተን ዲሲ ለሴኔቱ የጦር ኃይሎች ኮሚቴ ስለ 2027 የበጀት ዓመት ጥያቄ እና በቀጠናው ስላለው ወታደራዊ አሰላለፍ ምስክርነት በሰጡበት ወቅት ነው።

አዛዡ በምስክርነታቸው እንዳብራሩት፣ የአሜሪካ ኃይሎች ከ40 ቀናት ባነሰ ጊዜ ውስጥ ወታደራዊ ግባቸውን በማሳካት የኢራንን የመከላከል አቅም ክፉኛ መትተዋል። በተለይም ባለፈው ዓመት ሚያዝያ እና ጥቅምት ወራት በእስራኤል ላይ ታይቶ የማያውቅ የጅምላ ሚሳኤል ጥቃት የፈጸመችው ኢራን፣ አሁን ላይ ይህን መሰል ጥቃት የመፈጸም አቅሟ በአሜሪካ ኃይሎች ተወግዷል። አድሚራል ኩፐር አክለውም፣ የኢራን የድሮን፣ የሚሳኤል እና የባህር ኃይል መከላከያ ኢንዱስትሪ በ90 በመቶ መውደሙን እና ቀሪ አቅሟ 10 በመቶ ብቻ መሆኑን አረጋግጠዋል። የኢራን የባህር ኃይል ይህንን ከባድ ውድመት ተቋቁሞ አቅሙን መልሶ ለመገንባት ከ5 እስከ 10 ዓመታት ሊወስድበት እንደሚችልም ወታደራዊ ግምገማቸውን አቅርበዋል።

ይህ ወታደራዊ እርምጃ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን መቼም ቢሆን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳይኖራት ያስቀመጡትን ብሔራዊ ግብ ለማሳካት ትልቅ ሚና ተጫውቷል። ከዚህም ባሻገር ኢራን በቀጠናው ለሚገኙ አሸባሪ ቡድኖች ስታደርግ የነበረው ቀጥተኛ ያልሆነ ድጋፍ ክፉኛ ተመቷል። ለዓመታት በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር እና የጦር መሣሪያ ሲቀርብላቸው የነበሩት እንደ ሐማስ፣ ሕዝቦላህ እና ሁቲ ያሉ የተኪ ተዋጊ (Proxy) ቡድኖች፣ በዘመቻው ምክንያት ከኢራን የሚያገኙት ማንኛውም ዓይነት ትጥቅም ሆነ ሃብት መቋረጡን አዛዡ አብራርተዋል። ይህ ድል በአጋጣሚ የመጣ ሳይሆን፣ ለወራት የተደረገ ጥንቃቄ የተሞላበት ዕቅድ እና የዓመታት ልምድ ውጤት መሆኑንም አስገንዝበዋል።

"ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ" የአሜሪካን ወታደራዊ የበላይነት ከማረጋገጥ ባለፈ፣ በመካከለኛው ምሥራቅ ካሉ አጋር አገራት ጋር ያላትን ወታደራዊ ትብብር ወደ አዲስ ምዕራፍ ማሸጋገሩ ተገልጿል። አድሚራል ኩፐር እንደገለጹት የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ባህሬን፣ ኩዌት፣ ኳታር እና ሳዑዲ አረቢያ ከአሜሪካ ጋር ጎን ለጎን በመቆም ራሳቸውንም ሆነ አሜሪካውያንን በመከላከል ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። በተጨማሪም ይህ ግዙፍ ወታደራዊ ስኬት ያለ ዮርዳኖስ እና እስራኤል የጠበቀ አጋርነት ሊሳካ እንደማይችል በመግለጽ፣ ዘመቻው በቀጠናው ያለውን የጸጥታ ትብብር ምን ያህል እንዳጠናከረው መስክረዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አረብ ሊግ በኢትዮጵያና በሱዳን ጉዳይ ተወያየ፡፡ የአረብ ሊግ ትላንት በካይሮ ባከናወነው አስቸኳይ ስብሰባ ሱዳን በኢትዮጵያ ላይ ባቀረበችው ክስ ላይ ውይይት አድርጓል፡፡ ይህ ስብሰባ ሊከናወን የቻለው በካርቱም አለም አቀፍ አየር ማረፊያ ላይ ባለፈው ሳምንት የደረሰውን የድሮን ጥቃት ተከትሎ ሲሆን ሱዳን በጥቃቱ የኢትዮጵያና የዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ እጅ እንዳለበት በመግለፅ ስሞታ ማቅረቧ ይታወሳል፡፡

እንዲሁም በኢትዮጵያ የሚገኙትን አምባሳደሯን መጥራቷም አይዘነጋም፡፡ የሱዳን መንግስት ሜይ 6 ቀን ለአረብ ሊግ በላከው ደብዳቤ ጥቃቱን በተመለከተ በውጭ ጉዳይ ደረጃ አስቸኳይ ስብሰባ እንዲጠራ ጥያቄ ማቅረቡን መዘገባችን ይታወሳል፡፡ ጥያቄው ተቀባይነት ቢያገኝም ስብሰባው ግን በቋሚ ተወካዮች ደረጃ እንዲከናወን በተወሰነለት መሰረት ትላንት ይህ ስብሰባ ሊደረግ ችሏል፡፡ ስብሰባውን በሊቀመንበርነት የመሩት የባህሬን የአረብ ሊግ ቋሚ ተወካይ ፋውዚያ ቢንት አብዱላሂ ዛናል ሲሆኑ ባደረጉት ንግግር ይህ ውዝግብ የሱዳንን ሉአላዊነት አንድነትና መረጋጋት በሚጠብቅ መልኩ ይፈታል የሚል ተስፋ እንዳላቸው ገልፀዋል፡፡ ጨምረውም የሱዳን መረጋጋት በአረብ ሊግ ቅድሚያ የሚሰጠው መሆኑን አስታውቀዋል፡፡

ይህ ውዝግብ እንዳይባባስና በቀጠናው ደህንነት ላይ ተፅእኖ እንዳፈጥር በጥንቃቄ መያዝ እንዳለበለት በመግለፅም ጉዳዩን አቃለውታል፡፡ ነገር ግን በሊጉ የሱዳን ተወካይ የሆኑት ኢማድ አዳዊ ‹‹ከኢትዮጵያ በኩል ተደጋጋሚ ጥቃት እየተፈፀመብን ነው›› በማለት ቢናገሩም ስብሰባው ያለምንም ውሳኔ ሀሳብ መጠናቀቁን ሚድል ኢስት ሞኒተር ዘግቧል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢራን ‹‹ከአሜሪካ ጎን የሚቆሙ አገራት በሆርሙዝ ሰርጥ ለማለፍ አስቸጋሪ ሁኔታ ይገጥማቸዋል›› አለች፡፡ በቅርቡ አሜሪካ በኢራን ፍላጎቶች ላይ ማእቀብ የጣለች ሲሆን መርከቦች በሆርሙዝ ሰርጥ ለማለፍ ሲሉ ለኢራን ክፍያ እንዳይፈፅሙ ማስጠንቀቂያ መስጠቷም ይታወሳል፡፡ እንዲሁም አሜሪካና ባህሬን የሆርሙዝ ሰርጥን ጉዳይ በተመለከተ ለተባባሩት መንግስታት ድርጅት ረቂቅ የውሳኔ ሀሳብ አስገብተዋል፡፡

ኤኤፍፒ ይህንን ረቂቅ እንደተመለከተው ገልፆ ዋነኛ ሀሳቡ ኢራን በሆርሙዝ ሰርጥ ላይ የጣለችውን እገዳ እንድታነሳ የሚያሳስብ መሆኑን አስረድቷል፡፡ ለዚህ የኢራን ባለስልጣናት ዛሬ መልስ ሰጥተዋል፡፡ የኢራን ጦር ሀይል ቃል አቀባይ የሆኑት ብርጋዴር ጄኔራል መሀመድ አክራሚና ለኢሪን ሲናገሩ ‹‹አሜሪካ በኢራን ላይ የጣለችውን ማእቀብ የሚከተሉ አገራት በሆርሙዝ ሰርጥ ለማለፍ አስቸጋሪ ሁኔታ ይገጥማቸዋል፡፡›› ብለዋል፡፡ ጨምረውም ‹‹እኛ በሆርሙዝ ሰርጥ ላይ አዲስ ህጋዊና የደህንነት ስርአት መስርተናል፡፡

ስለዚህም ከአሁን አንስቶ ማንኛውም መርከብ ለማለፍ ከፈለገ ከእኛ ጋር መተባበር ይኖርበታል›› በማለት አስረድተዋል፡፡ አዲሱ ስርአት ተግባራዊ መሆን መጀመሩን ያስታወቁት ቃል አቀባዩ ይህም የኢኮኖሚ፣ የደህንነትና የፖለቲካ ጥቅም እንደሚያስገኝላቸው ገልፀዋል፡፡ በተመሳሳይ የኢራን ፓርላማ የብሄራዊ ደህንነት ኮሚሽን ሀላፊ የሆኑት ኢብራሂም አዚዝ በኤክስ ገፃቸው ላይ ‹‹ባህሬንን የመሳሰሉ ጥቃቅን አገራትን ጨምሮ ሁሉም ከአሜሪካ ማእቀብ ጎን የሚሰለፉ መንግስታት መጥፎ መዘዝ እንደሚገጥማቸው ለማስጠንቀቅ እንፈልጋለን፡፡ ሆርሙዝ ሰርጥ ወሳኝ የህይወት መስመር በመሆኑ በራሳችሁ ላይ እስከናካቴው እንዲዘጋ የሚያደርግ አደጋ እንዳትፈጥሩ አሳስባለሁ›› ብለዋል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ 16 ወታደራዊ ጦር ሰፈሮች ላይ ጉዳት መድረሱ ተዘገበ፡፡ ሲኤንኤን ቴሌቪዥን ባቀረበው ዘገባ ፌብሩዋሪ 28 በተጀመረው እስራኤልና አሜሪካ በኢራን ላይ በከፈቱት ጦርነት ቢያንስ 16 የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ላይ ጉዳት መድረሱን ገልጿል፡፡ ይህንን ጉዳት ያደረሱት ኢራንና አጋሮቿ መሆናቸውንና ጉዳቱም በ8 በመካከለኛው ምስራቅ በሚገኙ የጦር ሰፈሮች ላይ ያጋጠመ መሆኑን አስረድቷል፡፡ ቅርበት ያላቸውን ምንጮቹን የጠቀሰው ዘገባው ጉዳቱ ካጋጠማቸው ጦር ሰፈሮች ውስጥ አንዳንዶቹ ጥቅም መስጠት በማይችሉበት ሁኔታ ላይ እንደሚገኙ አስታውቋል፡፡

አንድ ለጉዳዩ ቅርበት ያለው የኮንግረስ ምንጭ ለሲኤንኤን ሲናገር ‹‹በደረሰው ጉዳት ላይ የተለያዩ ግምገማዎች ተደርገዋል፡፡ ግምገማዎቹ መላው በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች በመውደማቸው ሊዘጉ ይገባል ከሚለው አንስቶ ከሚሰጡት ጥቅም አኳያ መጠገን ይኖርባቸዋል እስከሚለው የመሪዎች ሀሳብ ድረስ ናቸው›› ብለዋል፡፡ ዘገባው የሳተላይት ምስሎችን ጠቅሶ እንደገለፀው የቴሄራን መንግስት ዋና ኢላማዎች የነበሩት የአሜሪካ ዘመናዊ የራዳር ስርአቶች፣ የመገናኛ ሲስተሞችና አውሮፕላኖች ሲሆኑ አብዛኛዎቹ ውድና ለመተካት አስቸጋሪ ናቸው፡፡

ምንጩ ጨምረው እንዳሉት በመካከለኛው ምስራቅ አሜሪካ የነበራት የራዳር ስርአት እጅግ ውድ ከመሆኑም በላይ በጣም ውስን ከሚባሉት ሀብቶች መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ እኚህ ምንጭ እንደምሳሌም በባህሬን የሚገኘው የአሜሪካ ፊፍዝ ፍሊት ባህር ሀይል ላይ የደረሰውን ጉዳት አንስተዋል፡፡ ይህንን የባህር ሀይል ሰፈር ለመጠገን 200 ሚሊዮን ዶላር እንደሚያስፈልግ አስረድተዋል፡፡

መሬማ ያ የመኒያ
*********
ታሪክን የኋሊት ስንበረብር ወደ ኢትዮጵያ የገናነት ዘመን ይወስደናል - የአክሱም ዘመነ መንግስት። ኢትዮጵያዊያን ነገስታት ባብል መንደብ (Bab El Mendeb chokepoint) ይቆጣጠሩ ደቡብ ዓረብያ ድረስም ያስተዳድሩ ነበር። ሀገረ ናግራን ብዙ የክርስትና ታሪክ የነበረባት የአክሱም ግዛት አካል ነበረች። የአይሁድ ነገስታት በክርስቲያኖች ላይ ያደርሱ የነበረውን ጭቆና እና ግድያ ለማስቆም የአክሱም ነገስታት ህዝባቸውን ለመታደግ ሰፊ ውጊያ እና ወታደራዊ እንቅስቃሴ ያደርጉ ነበር። ከፋርስ (Persia) እና ሃድራሙት ኃይሎች ጋር በተደረጉ ጦርነቶች ሳቢያ የአክሱም ተፅዕኖ በዓረቢያ ላይ ቀነሰ። ከእስልምና መምጣት በኋላ ደግሞ የአክሱም ተፅዕኖና ገናነት በቀይ ባህርና አከባቢው ቀጠና መሸርሸር ዠመረ። የኢኮኖሚ ድቀትንም አስከተለ። በመጨረሻም የአክሱም መንግስት በዮዲት አመጽ ሙሉ ለሙሉ ወደቀ።

ነገረ-መሬማ

ከየመን አጠቃላይ ህዝብ 10% ያህሉ ቀለማቸው ምስራቅ አፍሪካዊ ነው። በዚህም ምክንያት ሰብአዊ እና ዲሞክራሲያዊ መብቶቻቸው ተገፎ ከሰው በታች የሆነ ህይወት ለአያሌ ዘመናት በመግፋት ላይ ይገኛሉ። እነዚህ ዜጎች ከቀሪው የኢትዮጵያ ክፍል በጦርነቱ ሳቢያ ተቆርጠው የቀሩ ሊሆኑ ይሆናል። ቴዎድሮስ ካሳሁን Teddy Afro ለመግለጽ የፈለገውም እነዚህን ጭቁኖች ሊሆን ይችላል - በኔ አረዳድ። ለዛም ነው "ሊብናን ቤሩት ካታር ባህሬን ሳውዲ ዱባይ
እንደሚያዝነው ልቤ እህት ወንድሜን ሳይ" ብሎ የጠይሟን የመኒ ስቃይ ከእህት ወንድሞቹ ስቃይ እኩል ህመም እንደሆነበት የገለጸው።
መሬማ በሰንዓ ከባድ ህይወትን የምትገፋ ክቡር የሰው ልጅ ናት። በሀገሯ ዜጎች የሰውነት ክብር የተነፈጋት ሴት። የመኒዎች ለተራበ አጉራሽ ለታረዘ አልባሽነታቸው በስፋት ሲወራ ብንሰማም ቅሉ፤ በቀለም ለተለዩት የመኒዎች ግን በተቃራኒው እንደሆኑ መሬማ ማሳያ ነች። እኛኑ ኢትዮጵያውያንን የሚመስሉት "እንደ አፋር አፍሌታ" ፊታቸው የጠየመው ምስኪን ህዝቦችን ግን ኑሯቸውን አስከፊ አድርገውባቸዋል። ብቸኛው የገቢ ምንጫቸውም ከተማውን የደረቅ ቆሻሻ ማስወገድ እና ሌሎች ለመስራት የሚጸየፉት መሰል ስራዎችን ነው።
"ጠጋ ብለሽ አውጊኝ እስኪ ያለሽበት ሁኔታውን
እያየሽው በትካዜ የምትጠርጊው ጎዳናውን
አጎንብሰሽ ስትቆዝሚ ተደግፈሽ መጥረጊያውን
አሳዘንሽኝ እኔማ
ስንት አለ ሆድሽ መሬማ" መሬማ እነርሱን ጠይም የመኒዎችን የምትወክል ናት። አምሳያዎቻችን በመልክ እንጂ በቋንቋችን ብንጠራቸው አይሰሙንም። በዘመን ብዛት ባህላዊ እና ሃይማኖታዊ ትስስራችን ደብዝዟል። ለዚህም ነው ቴዲ
"ባያት አምሳያዬን ብጠራት አትሰማ
መሬማ
....
ኑሮሽ ኑሮሽ እንዴት ነው
በሰነዓ ከተማ
ያ መሬማ" ያለው።
የመኒያ ምድር ላይ የፍትህ ጀምበር ስትወጣ እንደሰው እንደዜጋ ክብርን ትጎናፀፊያለሽ ፥ ያ መሬማ።

Via Habtu A nigus

"ሙሀማሺን" (ትርጉሙም "የተገለሉ" ማለት ነው) በየመን የሚኖሩ ቁጥራቸው እስከ 3.5 ሚሊዮን የሚደርስ ጥቁር አናሳ ማህበረሰቦች ናቸው።

እነዚህ ወገኖች ለዘመናት በዘለቀ የዘር መድልዎ በከፋ ድህነት እና በማህበራዊ መገለል ውስጥ ይገኛሉ።

ስለ አመጣጣቸው የተለያዩ መላምቶች ቢኖሩም አብዛኛው የታሪክ ድርሳናት እንደሚጠቁሙት ከ6ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በየመን የነበሩ የኢትዮጵያ ወታደሮች ወይም ከምስራቅ አፍሪካ (ሱዳን እና ኢትዮጵያ) የፈለሱ ባሮች ዝርያዎች ናቸው ተብሎ ይታመናል።

ይህ የታሪክ ትስስር ቢኖራቸውም፣
በየመን የማህበራዊ ደረጃ ዝቅተኛው እርከን ላይ ተቀምጠው እንደ "የማይነኩ" (untouchables) ተቆጥረው ይኖራሉ።

ሙሀማሺኖች እምነታቸው እስልምና ቢሆንም እና አረብኛ ቋንቋን የሚናገሩ ቢሆንም ከዋናው የየመን ማህበረሰብ ጋር እንዳይቀላቀሉ ተደርገዋል ይህም አብዛኛውን ጊዜ በዝቅተኛ ስራዎች (ለምሳሌ በፅዳት) ላይ ብቻ እንዲሰማሩ ይገደዳሉ የተሻለ የስራ ዕድልና ትምህርት አይፈቀድላቸውም።

ንጹህ ውሃ የጤና አገልግሎት እና ሌሎች መሰረታዊ ፍላጎቶችን ለማግኘት እጅግ ይቸገራሉ።

አብዛኞቹ እንደ ሰነዓ ባሉ ትልልቅ ከተሞች ዳርቻ በሚገኙ የድህነት መንደሮች (Slums) ውስጥ ተፋፍገው ይኖራሉ።

በየመን ለዓመታት የቀጠለው የእርስ በእርስ ጦርነትና ሰብአዊ ቀውስ የሙሀማሺኖችን ሁኔታ ይበልጥ አባብሶታል በጦርነቱ ምክንያት ለከፋ ረሃብና ለልመና የተጋለጡ ሲሆን እርዳታ በሚከፋፈልበት ወቅትም በመገለላቸው ምክንያት የመጨረሻ ተጠቃሚ ወይም ተጠቃሚ የማይሆኑበት ሁኔታ በስፋት ይታያል።

*ምንጭ፦ ቶምሰን ሮይተርስ ፋውንዴሽን ኒውስ (Thomson Reuters Foundation News)*

ኢራን በዛሬው ዕለት በኬዌትና በባህሬን የሀይል መሰረተ ልማቶች ላይ ብርቱ ጥቃት መፈጸሟን የየሐገራቱ ባለስልጣናት አስታወቁ።

ኢራን በኩዌት ላይ በፈጸመችው ጥቃት በአንድ የነዳጅ ማጣያ መሰረተ ልማት ላይ ብርቱ ጉዳት ማድረሷን የኩዌት የፔትሮልየም ኮርፖሬሽን ገልጿል።

መንግስታዊው የነዳጅ ኮርፖሬሽን እንዳለው «ኢራን ሰው አልባ አውሮፕላኖችን በመጠቀም በኩዌት የሃይል መሰረተ ልማት ላይ አሰቃቂ ጥቃት ፈጽማለች።» ኮርፖሬሽኑ አክሎም «ጥቃቱ በእነዚህ ተቋማት ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ አድርሷል፤ ከፍተኛ ቁሳዊ ጉዳትም አድርሷል።» ነው ያለው።
በተመሳሳይ ዜና ኢራን በባሕሬይን 2 የሃይል መሰረተ ልማቶች ላይም ጥቃት ሰንዝራለች።

በጥቃቱ በሁለቱም የነዳጅ ማጣሪያ መሰረተ ልማቶች ከፍተኛ ቃጠሎ ተፈጥሮ የነበረ ሲሆን በእሳት አደጋ ሰራተኞች እሳቱ በቁጥጥር ሥር መዋሉን ለማወቅ ተችሏል። በሰው ሕይወት ላይ የደረሰ ጉዳት እንደሌለ ግን ባሕሬን አስታውቃለች። የዜናዎቹ ምንጭ አዣንስ ፍራንስ ፕረስና የጀርመን ዜና አገልግሎት ናቸው።

DW Amharic

ኢራን በኩዌት እና በባህሬን የነዳጅ መሰረተ ልማቶች ላይ ጥቃት ሰነዘረች

​#fastmereja I ኢራን በዛሬው ዕለት በኩዌት እና በባህሬን የሚገኙ ቁልፍ የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ ያነጣጠረ መጠነ ሰፊ ጥቃት መፈጸሟን የሁለቱ ሀገራት ባለስልጣናት በይፋ አስታወቁ። በጥቃቱ በነዳጅ ማጣሪያ ተቋማት ላይ ከፍተኛ ጉዳት እና ቃጠሎ መድረሱ ተረጋግጧል።

​እንደ ኩዌት የፔትሮልየም ኮርፖሬሽን መግለጫ ከሆነ፣ የኢራን ኃይሎች ሰው አልባ አውሮፕላኖችን (Drones) በመጠቀም በአንድ የነዳጅ ማጣሪያ ጣቢያ ላይ ጥቃት ፈጽመዋል። ጥቃቱን ተከትሎ በተቋሙ ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ የተነሳ ሲሆን፣ በንብረት ላይም "አሰቃቂ" የተባለ ጉዳት ደርሷል። የኮርፖሬሽኑ የሥራ ኃላፊዎች ሁኔታውን ለመቆጣጠር ጥረት እያደረጉ መሆኑን ገልጸዋል።

​በተመሳሳይ የባህሬን ባለስልጣናት በሁለት የኃይል መሰረተ ልማቶቻቸው ላይ ጥቃት መሰንዘሩን አረጋግጠዋል። በጥቃቱ ሳቢያ በነዳጅ ማጣሪያዎቹ ላይ የተቀሰቀሰው እሳት በእሳት አደጋ ሠራተኞች አማካኝነት በቁጥጥር ሥር መዋል ችሏል። ባህሬን እስካሁን ባለው መረጃ በሰው ሕይወት ላይ የደረሰ ጉዳት አለመኖሩን ገልጻለች።

​ይህ ድንገተኛ ጥቃት በቀጣናው ያለውን የጂኦ-ፖለቲካ ውጥረት ወደ አደገኛ ደረጃ ሊያሸጋግረው እንደሚችል ስጋት ፈጥሯል። አዣንስ ፍራንስ ፕረስ (AFP) እና የጀርመን ዜና አገልግሎት (DPA) እንደዘገቡት፣ ጥቃቱ በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል ተብሎ ይጠበቃል።

ኢራን በኩዌትና በባህሬን የነዳጅ ተቋማት ላይ ከፍተኛ የሚሳኤልና የድሮን ጥቃት ፈጸመች!

በመካከለኛው ምስራቅ እየተካሄደ ያለው ጦርነት አድማሱን በማስፋት፣ ኢራን በዛሬው ዕለት በኩዌትና በባህሬን የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ ብርቱ ጥቃት መፈጸሟ ተሰማ።የኩዌት ፔትሮሊየም ኮርፖሬሽን እንዳስታወቀው፣ ኢራን ሰው አልባ አውሮፕላኖችን በመጠቀም በሀገሪቱ የነዳጅ ማጣሪያ ላይ ከፍተኛ  ጥቃት ሰንዝራለች።በጥቃቱ ሳቢያ በተቋማቱ ላይ ከፍተኛ ቃጠሎና መጠነ ሰፊ የቁሳዊ ንብረት ውድመት መድረሱን የመንግሥቱ የነዳጅ ኮርፖሬሽን  ገልጿል።

በተመሳሳይ ሁኔታ ኢራን በባህሬን በሚገኙ ሁለት የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ ጥቃት የፈጸመች ሲሆን፣ በሁለቱም የነዳጅ ማጣሪያዎች ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ ተከስቶ እንደነበር ተዘግቧል።የእሳት አደጋ ሰራተኞች ቃጠሎውን በቁጥጥር ስር ለማዋል የቻሉ ሲሆን፣ የባህሬን ባለሥልጣናት በጥቃቱ በሰው ሕይወት ላይ የደረሰ ጉዳት አለመኖሩን አረጋግጠዋል። አዣንስ ፍራንስ ፕረስና የጀርመን ዜና አገልግሎት እንደዘገቡት፣ ይህ የኢራን እርምጃ በክልሉ ያለውን የነዳጅ ገበያና የጸጥታ ሁኔታ ይበልጥ ስጋት ላይ ጥሎታል።

Via DW
seledadotio
seledadotio

የጨረር ፍንዳታው የባህረ ሰላጤው ሀገራትን መቃብር ሊያደርግ ይችላል — ኢራን
የኔታ ሚዲያ

ከኢራን-እስራኤል ጦርነት ጀርባ የተደቀነው አዲሱ የኒውክሌር ስጋት

በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ግጭት እጅግ አደገኛ ወደሆነ ደረጃ መሸጋገሩን የሚያሳዩ መረጃዎች እየወጡ ነው። የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ በቡሸህር የኒውክሌር ጣቢያ አቅራቢያ ተፈጽሟል የተባለውን ጥቃት ተከትሎ በሰጡት መግለጫ ድርጊቱ በቀጠናው ላይ ሊያስከትል የሚችለውን አስከፊ መዘዝ አስጠንቅቀዋል።

ሚኒስትር አራቅቺ በማህበራዊ ገጻቸው ባሰፈሩት ፅሁፍ እስራኤልና አሜሪካ የቡሸህር የኒውክሌር ጣቢያን እስካሁን አራት ጊዜ መደብደባቸውን ገልጸዋል። ከኒውክሌር ጣቢያው የሚወጣ የጨረር ብክለት (Radioactive fallout) የሰዎች ህይወትን የሚጨርሰው በቴህራን ሳይሆን በባህረ ሰላጤው ሀገራት ዋና ከተሞች ላይ ነው ሲሉ አስደንጋጭ መልዕክት አስተላልፈዋል።

ኢራን በዛሬው ዕለት በእስራኤል ላይ የሚሳይል ጥቃቶችን የሰነዘረች ሲሆን በቴል አቪቭ ምስራቃዊ ክፍል በምትገኘው ራማት ጋን ከተማ በመኖሪያ ህንፃዎች ላይ ጉዳት መድረሱ ተዘግቧል።

የእስራኤል መከላከያ ሰራዊት (IDF) ህዝቡ ወደ መከላከያ መጠለያዎች እንዲገባ ትዕዛዝ ሰጥቶ የነበረ ቢሆንም እስካሁን በሰው ህይወት ላይ የደረሰ ጉዳት የለም ተብሏል።

በሌላ በኩል በሆርሙዝ ወሽመጥ የባህር ትራንዚት ደህንነትን ለማስጠበቅ እና አባል ሀገራት አስፈላጊውን የመከላከያ እርምጃ እንዲወስዱ ስልጣን የሚሰጠው የፀጥታው ምክር ቤት የውሳኔ ሃሳብ ዛሬ ድምፅ ይሰጥበታል ተብሎ ቢጠበቅም ድምፅ አሰጣጡ ላልተወሰነ ጊዜ መራዘሙን የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ገልጿል።

ባህሬን ያቀረበችው ይህ የውሳኔ ሃሳብ በቀጠናው ያለውን ውጥረት ይበልጥ ሊያባብሰው ይችላል ተብሎ ተሰግቷል።

ባህሬን ጦርነቱ ከተቀሰቀሰበት የካቲት 28 ጀምሮ ከኢራን የተተኮሱ 453 ድሮኖችን እና 188 ሚሳይሎችን መትታ መጣሏን አስታውቃለች።

የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (UAE) በበኩሏ ዛሬ ሚያዝያ 4 ብቻ 23 ባለስቲክ ሚሳይሎችን እና 56 ድሮኖችን ማክሸፏን ገልጻለች።

በኤምሬትስ እስካሁን በደረሱ ጥቃቶች 13 ሰዎች ሲሞቱ 217 ሰዎች ቆስለዋል።

በሌላ በኩል ኢራን የተከሰከሰውን የአሜሪካ ኤፍ-15 (F-15) ተዋጊ ጀት ሁለተኛውን አብራሪ በቁጥጥር ስር አውያለሁ ማለቷን የአካባቢው ገዥዎች አስተባብለዋል።

ይሁን እንጂ የኢራን ሚዲያዎች አብራሪውን በህይወት ለያዘ ዜጋ 66,100 ዶላር ሽልማት እንደሚሰጥ በማስታወቅ ላይ ይገኛሉ።

ለተጨማሪ ወቅታዊ መረጃዎች ገጻችንን ይከታተሉ! #middleeastconflict #iran #israel #nuclearsafety #breakingnews #internationalaffairs

በትራምፕ ማስጠንቀቂያና በቢ-1 ድልድይ መፍረስ የተቀሰቀሰው የኢራንና አሜሪካ የአጸፋ ምላሽ ውጥረት

የኔታ ሚዲያ

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዋሽንግተን በኢራን ላይ የጀመረችውን ጥቃት እንደምታሰፋና ቀሪ መሠረተ ልማቶችን እንደምታወድም ማስጠንቀቃቸውን ተከትሎ፣ ኢራን ድርጊቱን የጠላት "የሞራል ውድቀት" ስትል ኮነነች።

ትራምፕ በማህበራዊ ገጽ ባስተላለፉት መልዕክት፣ ቴህራንን ከካራጅ ጋር የሚያገናኘውና ዘንድሮ ሊመረቅ የነበረው ግዙፉ የቢ-1 (B1) ድልድይ በአሜሪካ ጥቃት መፈራረሱን የሚያሳይ ተንቀሳቃሽ ምስል በማጋራት፣ በቀጣይ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫዎችና ሌሎች ድልድዮች ኢላማ እንደሚሆኑ ዝተዋል።

በድልድዩ ላይ በተሰነዘረው ጥቃት 8 ሰዎች ሲገደሉ 95 የሚሆኑት ደግሞ መቁሰላቸው የተነገረ ሲሆን፣ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ በበኩላቸው ሲቪል ተቋማትን ማጥቃት ኢራናውያንን ለአሜሪካ እጅ እንዲሰጡ እንደማያደርጋቸውና ይህም የጠላት ሽንፈት ማሳያ መሆኑን ገልጸዋል።

በተያያዘ ዜና እስራኤልና አሜሪካ ከፍተኛ የኢራን ወታደራዊ መኮንኖችን የማጥቃት እርምጃቸውን የቀጠሉ ሲሆን፣ የኢራን አብዮታዊ ዘበኛ የባህር ኃይል ደህንነት ምክትል ኃላፊ በህናም ረዛይ መገደላቸው ተረጋግጧል። ጦርነቱ አምስተኛ ሳምንቱን በያዘበት በዚህ ወቅት፣ በሆርሙዝ የንግድ መስመር አካባቢ ያለው አለመረጋጋት በዓለም አቀፉ የኢነርጂ ገበያ ላይ ከፍተኛ ስጋት የፈጠረ ሲሆን፣ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት የባህር መስመሩን ክፍት ለማድረግ "የመከላከያ እርምጃዎችን" ስለመጠቀም በሚያዝያ ወር መጀመሪያ ሊመክር መሆኑ ታውቋል።

ኢራንም ለተሰነዘረባት ጥቃት የአጸፋ ምላሽ እንደምትሰጥ በመግለጥ፣ በኩዌት ሳውዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ እና ዮርዳኖስ የሚገኙ ዋና ዋና ድልድዮችንና የኢንዱስትሪ ተቋማትን ዝርዝር ይፋ አድርጋለች።

ቀደም ሲልም በባህሬንና አቡዳቢ በሚገኝ የአሉሚኒየም እና የብረት ፋብሪካዎች ላይ ጥቃት መፈጸሟን ያስታወሰችው ኢራን፣ የአሜሪካ ጥቃት የሚቀጥል ከሆነ በቀጣይ የምትወስደው እርምጃ እጅግ የበረታ እንደሚሆን አስጠንቅቃለች።

በተጨማሪም የአሜሪካና እስራኤል ጥቃት እንደ ኮቪድ-19 ያሉ ወረርሽኞችን የሚከላከልውን የኢራን ፓስተር ኢንስቲትዩት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ማድረሱ የተገለጸ ሲሆን፣ የኢራን ጤና ሚኒስቴር ይህ ድርጊት በዓለም አቀፍ የጤና ደህንነት ላይ የተሰነዘረ ቀጥተኛ ጥቃት ነው በማለት የዓለም ጤና ድርጅትና ቀይ መስቀል ጉዳቱን እንዲያጠኑ ጥሪ አቅርቧል።

የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ መካከለኛው ምስራቅ አቋርጧቸው ከነበሩ በረራዎች መካከል የትኞቹን በድጋሚ አስጀመረ ?

በመካከለኛው ምስራቅ በተከሰተው ግጭት ምክንያት በርካታ አየር መንገዶች ወደ ቀጠናው ያደርጉት የነበረውን በረራ በጊዜያዊነት ማቋረጣቸው ይታወቃል።

በሳምንት ከ 100 በላይ ምልልሶችን ያደርግ የነበረው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ግጭቱ ከተቀሰቀሰበት ጊዜ አንስቶ ወደ መካከለኛው ምስራቅ እና ገልፍ ሃገራት ያደርጋቸው የነበሩ በረራዎችን ካቋረጡ አየር መንገዶች መካከል አንዱ ነው።

ለሳምንታት ተቋረጦ የቆየው በረራ ወደ አንዳንድ የቀጠናው አካባቢዎች በድጋሚ ማስጀመሩን የኢትዮጵያ አየር መንገድ አሳውቋል።

የአየር መንገዱ ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ መስፍን ጣሰው በዛሬው ዕለት ከጋዜጠኞች ለቀረበላቸው ጥያቄ በሰጡት ማብራሪያ "የመሻሻል ነገሮች በምናይባቸው አካባቢዎች በተወሰነ ደረጃ በረራ እንደገና አስጀምረናል" ብለዋል።

በረራ የጀመረባቸው አካባቢዎች :-

• ዩናይትድ አረብ ኤምሬትስ ውስጥ ዱባይ በቀን አንድ በረራ ፣
• አቡዳቢ በቀን አንድ በረራ ፣
• ሻርጃ በቀን አንድ በረራ
• ሳውዲ አረቢያ (ደማም ከተማ) በቀን አንድ በረራ
• ጆርዳን አማን በቀን አንድ በረራ ናቸው።

ይሁን እንጂ አቶ መስፍን ዶሃ (ኳታር)፣ ባህሬን፣ ኩዌት እንዲሁም ቴላቪቭ እና ቤሩት በረራ እንደተቋረጠባቸው መሆኑን አሳውቀዋል።

የኢትዮጵያ አየር መንገድ ግሩፕ ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ መስፍን ጣሰው በዝርዝር ምን አሉ ?

" እንደሚታወቀው በገልፍ አካባቢ ጦርነት ከተጀመረ አንድ ወር አካባቢ ሆኖታል።

ጦርነቱ ከተጀመረ ጊዜ ጀምሮ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ገልፍ እና መካከለኛው ምስራቅ አገሮች የሚያደርገውን በረራ በተወሰነ ደረጃ ለጊዜው አቋርጧል።

ይህ በመሆኑ ምክንያት ወደ መካከለኛው ምስራቅ እና ገልፍ የሚሄዱ መንገደኞች እያጓጓዝን አይደለም፤ ያ በመንገደኛ ቁጥራችን ላይ የተወሰነ ተፅዕኖ ያሳድራል።

ይሁን እንጂ በሌሎች በምንበርባቸው ዓለም አቀፍ መዳረሻዎቻችን ላይ ያለንን በረራ በማጠናከር ከዚህ ከገልፍ እና መካከለኛው ምስራቅ ያጣነውን መንገደኛ ቁጥር ሌላ ቦታ በመብረር በተወሰነ ደረጃም ቢሆን ለማካካስ ሞክረናል።

በዚህ መንገድ እየቀጠልን ነው፤ ሁኔታውን እየተከታተልን ነው የመሻሻል ነገሮች በምናይባቸው አካባቢዎች በተወሰነ ደረጃ በረራ እንደገና አስጀምረናል ያ እየቀጠለ ነው ያለው።

በረራ ተቋርጦ ከነበረባቸው መካከል አሁን መብረር የጀመርንባቸው ዩናይትድ አረብ ኤምሬትስ ውስጥ ዱባይ በቀን አንድ በረራ እያደረግን ነው፣ አቡዳቢ በቀን አንድ በረራ እያደረግን ነው፣ እንዲሁም ሻርጃ በቀን አንድ በረራ እያደረግን ነው።

በተጨማሪም ሳውዲ አረቢያ ውስጥ ደማም የምትባል ከተማ አቋርጠን ነበር እሱን በረራ ቀጥለናል።

ይሁን እንጂ ዶሃ (ኳታር) ፣ ባህሬን ፣ ኩዌት እንዲሁም ቴላቪቭ እና ቤሩት በረራ እንዳቋረጥን ነው።

እንግዲህ በረራ ስናቋርጥ የበረራ ደህንነትን ትክክለኛ ትንተና አካሂደን ያለውን ሁሉ መረጃ አገናዝበን መብረር ሴፍ (safe) ነው የምንል ሲሆን ብቻ እንበራለን።

በተጨማሪም ጆርዳን አማን አቋርጠን ነበር እሱን ሁለት በረራ ነበረ አሁን በአንድ በረራ ጀምረናል " ብለዋል።

tikvahethiopia

የሀገሬን ምድር ለሚረግጡ የአሜሪካ እግረኛ ወታደሮች እሳት አዘንብባቸዋለው - ኢራን

አንደኛ ወሩን ያስቆጠረው እስራኤልና አሜሪካ ከኢራን ጋር እያደረጉት የሚገኘው ጦርነት አሁንም በርካታ ጉዳቶችን እያስከተለ ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡

የቀጣናው ጦርነት እየተባባሰ ባለበት በዚህ ወቅት አሜሪካ ከ3 ሺህ 500 በላይ እግረኛ ወታደሮችንና የጦር መርከቧን በመካከለኛው ምሥራቅ አሰማርታለች፡፡

የዋሺንግተን እግረኛ ወታደሮች በኢራን ወታደራዊ ዘመቻ ለማካሄድ ዝግጁ መሆናቸውንም የሀገሪቱ መከላከያ ሚኒስቴር ይፋ አድርጓል፡፡

ይህን ተከትሎም፤ ኢራን “በቀጣናው ወታደራዊ ዘመቻ ለማካሄድ በሚል ወደ መካከለኛው ምስራቅ የደረሱ የአሜሪካ ወታደሮችን በተጠንቀቅ እየጠበኩ ነው” ብላለች፡፡

የኢራን ፓርላማ አፈ ጉባዔ ሞሃማድ ባግሄር ጋሊባፍ ÷ አሜሪካ ለንግግር ፍላጎት እንዳላት እየገለጸች በቴህራን የእግረኛ ወታደራዊ ዘመቻ ለመካሄድ መዘጋጀቷን ኮንነዋል፡፡

የኢራን ጦር የትኛውንም ጥቃት ለመመከት ዝግጁ ነው ያሉት አፈ ጉባዔው ÷ ጦሩ ወደ ኢራን በሚገቡ የአሜሪካ እግረኛ ወታደሮች ላይ እሳት ለማዝነብ በተጠንቀቅ ላይ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ ኢራን በተባበሩት ዓረብ ኤሚሬቶች እና በባህሬን የአልሙኒየም መሰረተ ልማቶች ላይ ጥቃት መፈጸሟ ተመላክቷል፡፡

በተጨማሪም ቴህራን በኩዌት ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ በፈጸመችው ጥቃት የራዳር መቆጣጠሪያ ሥርዓት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ማድረሷ ተጠቁሟል፡፡

seledadotio
seledadotio

የባህረ ሰላጤው ምክር ቤት ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ለሚያልፉ መርከቦች ክፍያ እያስከፈለች ነው ሲል ወቀሰ

የባህረ ሰላጤው የትብብር ምክር ቤት ዋና ጸሐፊ፤ ኢራን መርከቦች በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል በሰላም እንዲያልፉ ‹‹ክፍያ እየጠየቀች ነው››ሲሉ ከስሰዋል።

ጃሲም መሐመድ አል-ቡዳይዊ ባህሬንን፣ ኩዌትን፣ ኦማንን፣ ኳታርን፣ ሳዑዲ ዓረቢያን እና የተባበሩት አረብ ኤምሬትስን ያቀፈውን የስድስቱን የባህረ ሰላጤው ሀገራት ጥምረትን ይመራሉ።

ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ፈሳሽ ጋዝ አቅርቦት ውስጥ ከ20 እስከ 25 በመቶ የሚሆነው አብዛኛውን ጊዜ በዚህ የውሃ መስመር በኩል ያልፋል።

ሆኖም አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት ከጀመሩ ከዛሬ አራት ሳምንታት ገደማ ጀምሮ ቴህራን መስመሩን ዘግታዋለች።

አል-ቡዳይዊ ሲናገሩ፤ ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን በመዝጋት የንግድ መርከቦች እና የነዳጅ ጫኝ መርከቦች እንዳያልፉ በመከልከል እና ወሽመጡን ለመሻገር ክፍያዎችን በመጠየቅ በዓረብ ባህረ ሰላጤ አካባቢ የምታሳየው መረጋጋትን የሚያናጋ ባህሪ ሁሉንም ገደቦች አልፏል ብለዋል።

አል-ቡዳይዊ እገዳውን፤ የተባበሩት መንግሥታት የባሕር ሕግ ስምምነትን በግልጽ የጣሰ ነዉ ሲሉ ገልጸውታል።

ይህ ስምምነት ለዓለም አቀፍ መርከቦች ‹‹ያለ ምንም እንቅፋት››የመተላለፍ መብትን ያረጋግጣል።

ምንም እንኳን ቴህራን ይህንን ስምምነት ባታጸድቅም፤ደንቦቹ በልማዳዊ ዓለም አቀፍ ሕግ ሥር የሚወድቁ በመሆናቸው ለሁሉም አገራት ተፈጻሚ ይሆናሉ።

በአንድ በኩል ኢራን በሌላ በኩል ደግሞ ኦማን እና የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ በሚገኙበት በዚህ ወሳኝ የባህር መስመር ላይ ኢራን የጉምሩክ ወይም የማለፊያ ክፍያ እያስከፈለች ነው በማለት የከሰሱ የመጀመሪያው ከፍተኛ የቀጣናው ባለሥልጣን ናቸው።

ለአንዳንድ መርከቦች መደበኛ ባልሆነ መንገድ እና እንደ ሁኔታው ታይቶ ለአንድ ጉዞ እስከ 2 ሚሊየን ዶላር የሚደርስ ክፍያ እየተጠየቀ መሆኑ እየተዘገበ ይገኛል።

ሰፊው ቀጣናዊ ግጭት ከተቀሰቀሰ ወዲህ በዚህ የውሃ መስመር በኩል ያለፉት ጥቂት መርከቦች ብቻ ናቸው።

እስከዳር ግርማ

"የአሜሪካ ወታደሮችን የሚያስተናግዱ ሆቴሎች ጥቃት ሊሰነዘርባቸው ይችላል" ስትል ኢራን አስጠነቀቀች

👉ማስጠንቀቂያው በጅቡቲ ያሉ ሆቴሎችንም ይመለከታል

​የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ ሆቴሎች የአሜሪካ ወታደሮችን ማስተናገድ እንዲያቆሙ ከበድ ያለ ማስጠንቀቂያ ሰጡ።

ሚኒስትሩ አሜሪካ ወታደሮቿን ከወታደራዊ ካምፖች አውጥታ በሲቪል ሆቴሎች እና ቢሮዎች ውስጥ በማስፈር የባህረ ሰላጤው አገራት ዜጎችን እንደ "የሰው ጋሻ" እየተጠቀመች ነው ሲሉ ከሰዋል።

​እንደ ፋርስ የዜና ወኪል ዘገባ፣ ማስጠንቀቂያው በባህሬን፣ በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ በሶሪያ እና በጅቡቲ የሚገኙ ሆቴሎችን ያጠቃልላል።

ኢራን እነዚህን መገኛዎች በዝርዝር መለየቷን የገለጸች ሲሆን፣ ወታደሮቹን ማስተናገድ የማይቆም ከሆነ ተቋማቱ "ህጋዊ የመከላከያ ኢላማ" ተደርገው ጥቃት እንደሚሰነዘርባቸው አስታውቃለች።

ይህ "ሁሉን አቀፍ እና የመጨረሻ" የተባለው ማስጠንቀቂያ፣ ቀጣናዊ ውጥረቱን ይበልጥ አባብሶታል።

seledadotio
seledadotio

"የአሜሪካ ወታደሮችን የሚያስተናግዱ ሆቴሎች ጥቃት ሊሰነዘርባቸው ይችላል" ስትል ኢራን አስጠነቀቀች

👉ማስጠንቀቂያው በጅቡቲ ያሉ ሆቴሎችንም ይመለከታል

​የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ ሆቴሎች የአሜሪካ ወታደሮችን ማስተናገድ እንዲያቆሙ ከበድ ያለ ማስጠንቀቂያ ሰጡ።

ሚኒስትሩ አሜሪካ ወታደሮቿን ከወታደራዊ ካምፖች አውጥታ በሲቪል ሆቴሎች እና ቢሮዎች ውስጥ በማስፈር የባህረ ሰላጤው አገራት ዜጎችን እንደ "የሰው ጋሻ" እየተጠቀመች ነው ሲሉ ከሰዋል።

​እንደ ፋርስ የዜና ወኪል ዘገባ፣ ማስጠንቀቂያው በባህሬን፣ በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ በሶሪያ እና በጅቡቲ የሚገኙ ሆቴሎችን ያጠቃልላል።

ኢራን እነዚህን መገኛዎች በዝርዝር መለየቷን የገለጸች ሲሆን፣ ወታደሮቹን ማስተናገድ የማይቆም ከሆነ ተቋማቱ "ህጋዊ የመከላከያ ኢላማ" ተደርገው ጥቃት እንደሚሰነዘርባቸው አስታውቃለች።

ይህ "ሁሉን አቀፍ እና የመጨረሻ" የተባለው ማስጠንቀቂያ፣ ቀጣናዊ ውጥረቱን ይበልጥ አባብሶታል።

“የመካከለኛው ምስራቅ ዕጣ ፈንታ ያለ እኛ አይወሰንም!”
— የባህረ ሰላጤው አገራት
#ethiopia | የባህረ ሰላጤው ትብብር ምክር ቤት (GCC) አባል አገራት፦

​ሳዑዲ ዓረቢያ
​የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ
​ኳታር
​ኩዌት
​ኦማን
​ባህሬን

​እነዚህ አገራት በስትራቴጂካዊው የፐርሺያ ባህረ ሰላጤ ዙሪያ የሚገኙ ሲሆን፣ አብዛኛውን የዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ መስመር ይቆጣጠራሉ።

ሪያድ — የባህረ ሰላጤው ትብብር ምክር ቤት (GCC)
አባል አገራት በኢራንና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል በሚደረጉ ማናቸውም የድርድር ወይም የተኩስ አቁም ስምምነቶች ላይ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዲኖራቸው አጥብቀው መጠየቃቸውን የኢየሩሳሌም ፖስት ዘገባ አመልክቷል።

እ.ኤ.አ. ከየካቲት 28 ቀን 2026 ጀምሮ የተቀሰቀሰው ጦርነት ተባብሶ በቀጠለበት በዚህ ወቅት፣ ኢራን በሳዑዲ ዓረቢያ፣ በተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ፣ በኳታርና በኩዌት የነዳጅ ማጣሪያዎችና መሠረተ ልማቶች ላይ ያነጣጠረ ስልታዊ የድሮንና የባሊስቲክ ሚሳኤል ጥቃቶችን ሰንዝራለች።

የባህረ ሰላጤው አገራት እነዚህ ጥቃቶች የሉዓላዊነታቸው ጥሰት መሆናቸውን በመግለጽ፣ በቀጣይ የክልሉን ደህንነት በሚወስኑ ውይይቶች ላይ ድምፃቸው ሊሰማ እንደሚገባ አስታውቀዋል።

ዲፕሎማሲያዊ ጥሪና ዓለም አቀፍ ውሳኔዎች
የምክር ቤቱ ዋና ጸሐፊ ጃሰም መሐመድ አል-ቡዳይዊ ባወጡት መግለጫ፦

ኢራን ለቀጠናው አለመረጋጋት ተጠያቂ መሆኗንና የኃይል ድርጊቷ በአፋጣኝ መቆም እንዳለበት አሳስበዋል።

ሁሉም አገራት በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት ውሳኔ 2817 (2026) መሠረት፣ ኢራን በተላላኪ ኃይሎች አማካኝነት የምታደርሰውን ጥቃት እንድታቆም በአንድ ድምፅ ጠይቀዋል።

ሳዑዲ ዓረቢያና የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ ጥቃቱን በጽኑ ሲያወግዙ፣ ኦማንና ኳታር ደግሞ የተለየ ዲፕሎማሲያዊ አቀራረብ ሊከተሉ እንደሚችሉ ተጠቁሟል።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከእስራኤል ጋር በመሆን በኢራን ላይ የሚሰነዝሩት የአየር ጥቃት በታቀደለት የጊዜ ሰሌዳ እየሄደ መሆኑን በገለጹበት በዚህ ወቅት፣ የባህረ ሰላጤው መንግሥታት ከፍተኛ ስጋት አድሮባቸዋል።

ከጦርነቱ በኋላ በሚፈጠረው አዲስ የቀጠናው ካርታ ላይ የራሳቸው ድርሻ እንዲኖር ይፈልጋሉ።

የሆርሙዝ ወሽመጥ የንግድ እንቅስቃሴ በኢራን ቁጥጥር ስር እንዳይወድቅና የዓለም የነዳጅ ገበያ እንዳይታወክ ጥብቅ ክትትል እያደረጉ ይገኛሉ።

የባህረ ሰላጤው አገራት ራሳቸውን የመከላከል ሕጋዊ መብት እንዳላቸው በማረጋገጥ፣ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በኢራን ላይ ጥብቅና የተባበረ መልዕክት እንዲያስተላልፍ ጥሪ አቅርበዋል።

የኢራን ጦር ቃል አቀባይ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ከስራ ተባረዋል ሲሉ ማፌዛቸዉ ተሰማ

የኢራን የካታም አል አንቢያ ማእከላዊ ዋና መሥሪያ ቤት ቃል አቀባይ ኢብራሂም ዞልፋጋሪ የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት የሆርሙዝ ባህርን ሙሉ በሙሉ ለመክፈት የያዙት ቀነ ገደብን ተከትሎ በትራምፕ ላይ የሚያፌዝ አዲስ መግለጫ አውጥተዋል።

"ሰላም ትራምፕ ከስራ ተባረዋል፤ ለዚህ ጉዳይ ስላሳዩት ትኩረት እናመሰግናለን "በማለት ዞልፋጋሪ በእንግሊዝኛ ባስተላለፉት መልዕክት ላይ ተሳልቀዋል፡፡ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ዳርቻ መዝጋቷን ተከትሎ የሀገሪቱን የኢነርጂ መሰረተ ልማት እንደምትመታ ዩናይትድ ስቴትስ የዛተች ሲሆን ይህ ከሆነ የአጸፋ ጥቃትን ለመስጠት እንደምትንቀሳቀስ ቴህራን ተደምጣለች፡፡

በሌላ በኩል የኢራን አብዮታዊ ዘብ የካታም አል-አንቢያ ዋና መሥሪያ ቤት ቃል አቀባይ እንደተናገሩት ሠራዊቱ በሳውዲ አረቢያ የሚገኘውን የልዑል ሱልጣን አየር ማረፊያ እና በባህሬን የሚገኘውን የዩናይትድ ስቴትስ አምስተኛ ባህር ኃይልን በሚሳኤል እና ሰው አልባ አውሮፕላኖችን ማጥቃቱን ተናግረዋል፡፡

የዩናይትድ ስቴትስ የስለላ አውሮፕላኖች በልዑል ሱልጣን አየር ጣቢያ ላይ እንደሚገኙ ገልፆ፣ በኋላም በባለስቲክ ሚሳኤሎች ኢላማ የተደረገ መሆኑን አስታዉቋል፡፡ ለአሜሪካ ወታደራዊ ስምሪት እና ስራዎች ቁልፍ ቦታ እንደሆነም ገልጿል። በጉዳዩ ላይ ኢራን ካወጣችዉ የተናጥል መግለጫ ዉጪ ከዩናይትድ ስቴትስ ሆነ ከእስራኤል ባለስልጣናት ምንም ዓይነት የተሰጠ አስተያየት የለም።

seledadotio
seledadotio

ባህሬንና 19 ሀገራት በኢራን ላይ ጠንካራ ጥምረት መሰረቱ
#ethiopia | ​የባህሬን መንግስት ከአውሮፓ እና እስያ ከተውጣጡ 19 አጋር ሀገራት ጋር በመሆን፣ ስልታዊ ጠቀሜታ ባለው የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ (Strait of Hormuz) ላይ ጥብቅ የደህንነት እርምጃ ለመውሰድ ዝግጁ መሆኑን አስታውቋል።

ይህ ሰፊ ጥምረት ዩናይትድ ኪንግደም፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ጃፓን፣ ካናዳ እና ደቡብ ኮሪያን ጨምሮ በርካታ የአውሮፓ ሀገራትን ያቀፈ ነው።

​ጥምረቱ ኢራን በንግድ መርከቦች እና በሲቪል መሰረተ ልማቶች ላይ የምታደርሰውን ጥቃት እንዲሁም የባህር ላይ መስመሮች መቋረጥን በጽኑ ኮንኗል።

​ ቴህራን የባህር ላይ ፈንጂዎችን ከመቅበር፣ የድሮን እና የሚሳኤል ጥቃቶችን ከመሰንዘር በአስቸኳይ እንድትቆጠብ ጥሪ ቀርቧል።

​ኢራን በቀጠናው መረጋጋትን ለመመለስ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ ቁጥር 2817ን እንድታከብር አሳስቧል።

​ይህ ጥምረት መስተጓጎሉ የሚቀጥል ከሆነ በቴህራን ላይ ተጨማሪ እና ጠንካራ እርምጃዎች ሊወሰዱ እንደሚችሉ ግልጽ ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል።

የዓለም የኢነርጂ ማጓጓዣ ቁልፍ በሆነው በዚህ ቀጠና ላይ የተደቀነው ስጋት የዓለምን ትኩረት ስቧል።

​#getu #ethiopia #breakingnews #middleeast #straitofhormuz #bahrain #iran #globalsecurity #news #ሰበርዜና #ባህሬን #ኢራን #የባህርላይደህንነት #ጌጡተመስገን #getutemesgen

ኢትዮጵያውያንን ኢራቅን ጨምሮ ኦማንና እንግሊዝ መላክ ሊጀመር ነው‼️

ኢትዮጵያውያንን ወደ ውጭ አገር ለመላክ ከመንግሥታት ጋር በሚደረግ የሁለትዮሽ ስምምነት ኢራቅን ጨምሮ ወደ ኦማንና እንግሊዝ አገሮች ለመላክ ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን፣ የሥራና ክህሎት ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡

የሥራና ክህሎት ሚኒስትሯ ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል፣ ሥራ ፈላጊ ኢትዮጵያውያንን ወደ ኢራቅ፣ ኦማንና እንግሊዝ ለመላክ ከአገሮቹ ጋር ስምምነት ለማድረግ እየሠሩ መሆናቸውን ገልጸው፣ በመካከለኛው ምሥራቅ የተፈጠረው ቀውስ ሲረጋጋ ወደ ሥራ ይገባል ብለዋል።

በበጀት ዓመቱ ስምንት ወራት በአገር ወስጥ ለ2.8 ሚሊዮን፣ በውጭ አገሮች ሥራ ሥምሪት ለሠለጠኑና በከፊል ለሠለጠኑ 447 ሺሕ፣ እንዲሁም በርቀት ለ20,537 ዜጎች የሥራ ዕድል መፈጠሩን አስረድተዋል፡፡ 

የውጭ አገር የሥራ ዕድሉ የተፈጠረው ከዚህ ቀደም በሳዑዲ ዓረቢያ፣ በኳታር፣ በጆርዳንና በተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ እንደነበር፣ በአዳዲስ መዳረሻዎች በተለይም ጣሊያን፣ ኩዌትና ባህሬንን ጨምሮ አራት አገሮች መጨመራቸውን ሚኒስትሯ ተናግረዋል።

seledadotio
seledadotio

በመካከለኛው ምስራቅ ውጥረት ነግሷል፤ ኢራን በገልፍ ሀገራት ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት አጠናክራለች!
#ethiopia | ኢራን በደቡባዊ ፓርስ የጋዝ መሬቷ ላይ ጥቃት እንደተፈጸመባት በመግለጽ የጀመረችው ዛቻ ወደ ተግባር ተቀይሯል። ከአሜሪካ ጋር ግንኙነት ያላቸውን የነዳጅ እና ጋዝ ማጣሪያዎች ኢላማ እንደምታደርግ ካስጠነቀቀች በኋላ፣ ከረቡዕ ሌሊት ጀምሮ በገልፍ ሀገራት ላይ የምትሰነዝረውን ጥቃት በከፍተኛ ሁኔታ አጠናክራ ቀጥላለች።

የጥቃቱ ዝርዝር ሁኔታ፦

* ሳዑዲ አረቢያ፦ በዋና ከተማዋ ሪያድ እና በምስራቃዊ ግዛቶች ላይ የተወነጨፉ 17 ሰው አልባ አውሮፕላኖችን (ድሮኖችን) እና ሁለት ባሊስቲክ ሚሳኤሎችን ማክሸፏን የመከላከያ ሚኒስቴሩ አስታውቋል።

* ኳታር፦ በራስ ላፋን ኢነርጂ ተቋም ላይ ረቡዕ እለት የተሰነዘረው ጥቃት ሳያበቃ፣ ሐሙስ ረፋድ ላይም ተጨማሪ ጥቃት እንደደረሰባት ገልጻለች። እስካሁን በሰው ህይወት ላይ የደረሰ ጉዳት የለም።

* ተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች፦ የአየር መከላከያ ስርአቶቿ ሚሳኤሎችን እየጠለፉ ሲሆን፣ ተዋጊ ጄቶችም ድሮኖችን በሰማይ ላይ እያደኑ መሆኑን አስታውቃለች።

* ባህሬን እና ኩዌት፦ ባህሬን ነዋሪዎቿ ወደ መጠለያ እንዲገቡ የሰዓት እላፊ ማስጠንቀቂያ ስትሰጥ፤ ኩዌት በበኩሏ የጠላት ሚሳኤል እና የድሮን ጥቃቶችን እየተጋፈጠች መሆኑን ይፋ አድርጋለች።

የኦማን ሱልጣኔት በበኩሏ ድርጊቱን በጽኑ አውግዛለች። "ኢራን የሲቪል ተቋማትን እና ዓለም አቀፍ የኃይል አቅርቦቶችን ከመምታት መቆጠብ አለባት" ሲል የሀገሪቱ የዜና ወኪል ጥሪ አቅርቧል። ጥቃቱ በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ እና ቀጣናዊ ሰላም ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅኗል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #iran #middleeast #saudiarabia #qatar #uae #breakingnews #energysecurity #gulfcrisis #internationalnews

የኢራን ቀሽም ደሴት ለምን በጣም አስፈላጊ ሆነች?
​
​በኢራን ደቡባዊ ክፍል በሚገኘውና ወሳኝ የባህር መስመር በሆነው በሆርሙዝ ሰርጥ ላይ የምትገኘው ቀሽም ደሴት በአሁኑ ወቅት የዓለም ፖለቲካ ማዕከል ሆናለች።

​ቀደም ሲል በተፈጥሮ ውበቷ ለቱሪስቶች ትታወቅ የነበረችው ይህች ደሴት፣ አሁን ላይ የኢራን ምስጢራዊ የከርሰ-ምድር ሚሳኤል ከተማ መሸሸጊያና ወታደራዊ የጦር ሰፈር ሆናለች።

​1,445 ካሬ ኪሎ ሜትር ስፋት ያላት ይህች ደሴት የሆርሙዝ ሰርጥ መግቢያን ለመቆጣጠር የሚያስችል ስልታዊ ቦታ ላይ ትገኛለች።

ተንታኞች እንደሚሉት ከሆነ ደሴቷ ለኢራን እንደ "ማትሰምጥ የአውሮፕላን ተሸካሚ መርከብ" ታገለግላለች።

​ይህ ወታደራዊ መዋቅር በኢራን አብዮታዊ ዘብ እንደሚመራ የሚታመን ሲሆን፣ በሚሳኤሎችና በወታደራዊ ቁሳቁሶች የተሞሉ ሰፋፊ ዋሻዎችና ምስጢራዊ ተቋማት በደሴቷ ስር ይገኛሉ።

እነዚህም አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ፈጣን ጥቃት ለመሰንዘር የተዘጋጁ ናቸው።

​የጦርነቱ ተፅዕኖ

​በአሜሪካና በእስራኤል መካከል ጦርነት ከተቀሰቀሰ በኋላ፣ ቀሽም ደሴት የቀጥታ ግጭቱ አካል ሆናለች። በየካቲት መጨረሻ አሜሪካ በሰነዘረችው የአየር ድብደባ ደሴቷ ላይ የሚገኝ ወሳኝ የውሃ ማጣሪያ ጣቢያ በመጎዳቱ፣ በአቅራቢያው ለሚገኙ 30 መንደሮች የውሃ አቅርቦት ተቋርጧል።

​ለዚህም ምላሽ ሲሰጥ የኢራኑ ጦር በባህሬን የሚገኘውን የአሜሪካ የጦር ሰፈር መምታቱን አስታውቋል።

​የአቅርቦትና የኢነርጂ ቀውስ

​ኢራን ቀሽም ደሴትን በመቆጣጠር በሆርሙዝ ሰርጥ በኩል የሚደረገውን የመርከብ እንቅስቃሴ ገድባለች። በአሁኑ ወቅት ጥቂት የነዳጅና የጋዝ ጫኝ መርከቦች ብቻ፣ ያውም በልዩ ስምምነት ብቻ፣ በቦታው ማለፍ የሚችሉበት ሁኔታ ተፈጥሯል።

​ታሪክና ባህል

​ቀሽም ደሴት የበለጸገ ታሪክም አላት—ጥንታውያን ግሪካውያን መርከበኞች "ኦራክታ" ብለው ይጠሯት ነበር። በፈረንጆቹ 1301 ዓ.ም የሆርሙዝ ገዥዎች ዋና ከተማቸውን ወደዚህ አዛውረው ነበር። በ1621 ደግሞ ፖርቹጋሎች በደሴቷ ላይ ምሽግ ገንብተው የነበረ ቢሆንም፣ በኋላ ላይ በፋርስና በእንግሊዝ ጥምር ጦር ተባረዋል።

​ከወታደራዊ ጠቀሜታዋ በተጨማሪ ደሴቷ በተፈጥሮ ውበቷ ልዩ ናት። በደሴቷ ላይ የሚኖሩ ወደ 1.5 ሚሊዮን የሚጠጉ ነዋሪዎች አሁን ላይ በአንድ በኩል የተፈጥሮ ውበት፣ በሌላ በኩል ደግሞ የጦርነት ውጥረት በነገሰበት አስገራሚ እውነታ ውስጥ ይገኛሉ።

​እንደ ባለሙያዎች ገለጻ፣ የቀሽም ደሴት አሁን ላይ እንዲሁ መልክዓ ምድራዊ ቦታ ብቻ ሳትሆን፣ የ21ኛው ክፍለ ዘመን የኢነርጂና የወታደራዊ ፉክክር ማዕከል ሆናለች።

​ምንጭ፦ አል-ጃዚራ

በባህሬን የውሃ ማጣሪያ ጣቢያ ላይ ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ተሰነዘረ

​በባህሬን የሚገኝና ለሀገሪቱ የመጠጥ ውሃ አቅርቦት ወሳኝ የሆነ የውሃ ማጣሪያ ጣቢያ በካሚካዜ ድሮን (ሰው አልባ አውሮፕላን) ጥቃት እንደደረሰበት የሀገሪቱ የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።

በጥቃቱ ውሃ ማቅረቢያው ላይ ቁሳዊ ጉዳት የደረሰ ሲሆን፣ እስካሁን በይፋ ኃላፊነት የወሰደ አካል ባይኖርም የመጀመሪያ ደረጃ መረጃዎች ግን የኢራንን እጅ ይጠቁማሉ።

​ይህ ጥቃት በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣውን ቀውስ ተከትሎ የተፈጸመ ሲሆን፣ በተለይም በባህሬን የሚገኙ ሆስፒታሎችና ሆቴሎች በዚህ ጣቢያ ላይ ጥገኛ በመሆናቸው በሲቪሉ ማህበረሰብ ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅኗል።

ባለሙያዎች እንደሚሉት የባህር ዳርቻ ላይ የሚገኙ መሰል መሰረተ ልማቶችን ከድሮን ጥቃት መከላከል አስቸጋሪ መሆኑ ስልታዊ ተጋላጭነትን ፈጥሯል።

ባህሬን በአሁኑ ወቅት ጥቃቱን እያጣራች ሲሆን፣ መሰል አደጋዎችን ለመከላከል የደህንነት ጥበቃዋን ማጠናከሯን ገልጻለች።

ኢራን 220 የአሜሪካ ወታደሮች መገደላቸውንና መቁሰላቸውን ገለጸች

​ኢራን ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ በፈጸመችው የአጸፋ ጥቃት 220 የአሜሪካ ወታደሮችና አዛዦች መገደላቸውንና መቁሰላቸውን አስታወቀች።

ፕሬስ ቲቪ እንደዘገበው የኢራን "ኻታም አል-አንቢያ" ማዕከላዊ ቃርያ ቃል አቀባይ ሌተና ኮሎኔል ኢብራሂም ዞልፋጋሪ እንደገለጹት፣ በባህሬን በሚገኘው የአሜሪካ አምስተኛ የባህር ኃይል ክፍለ ጦር ላይ በተፈጸመ ጥቃት 21 ወታደሮች ተገድለዋል።

​በተጨማሪም በአል-ዳፍራ አየር ማረፊያ በሚገኘው የአሜሪካ ወታደራዊ ካምፕ ላይ በደረሰ ጥቃት ወደ 200 የሚጠጉ ወታደሮች መገደላቸውንና መቁሰላቸውን ኢራን ገልጻለች።

በፋርስ ባሕረ ሰላጤ ሰሜናዊ ክፍልም የአሜሪካ ንብረት የሆነ የነዳጅ ጫኝ መርከብ ላይ ጥቃት መፈጸሙ ተጠቅሷል።

ይሁን እንጂ አሜሪካም ሆነ ገለልተኛ ወገኖች እስካሁን ይህንን መረጃ አላረጋገጡም።