14 days ago
(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) የሳዑዲ አረቢያ እግር ኳስን በዓለም መድረክ ላይ ላስተዋወቀው የሊጉ "ፖስተር ቦይ" ከዚህ የተሻለ የድል ምስል ሊኖር አይችልም፦ ክርስቲያኖ ሮናልዶ የሳዑዲ ፕሮ ሊግን ዋንጫ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ላይ ከፍ አድርጎ አነሳው!
አል-ናስር በታህሳስ 2022 የማንቸስተር ዩናይትድን መልቀቅ ተከትሎ ይህንን ሜጋ ስታር ወደ ሪያድ ሲያመጣው፣ ዓለምን ማስደንገጥ እና ሀገሪቱን ወደ ዓለም አቀፉ የስፖርት መድረክ ማሸጋገር ዋነኛ ዓላማው ነበር። ይሁን እንጂ፣ ከሦስት ዓመታት በላይ ቆይታ በኋላ፣ ይህ የ41 ዓመቱ የእግር ኳስ ጠበብት አንድም ትልቅ የሀገር ውስጥ ዋንጫ አለማንሳቱ ብዙዎችን ሲያስገርም ቆይቷል።
የረዥም ጊዜ ጥበቃው ግን ሐሙስ ምሽት ማብቂያ አግኝቷል። በውድድር ዘመኑ የመጨረሻ ቀን፣ አል-ናስር ዳማክን 4ለ1 በረመረመበት አጓጊ ጨዋታ ላይ ሮናልዶ ሁለት ግቦችን በማስቆጠር፣ የዘመናት ባላንጣ የሆነውን አል-ሂላልን በመርታት ክለቡ ከ2019 ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ የሻምፒዮንነት ክብሩን እንዲቀዳጅ አስችሎታል።
በቅርቡ በሳዑዲ ፕሮ ሊግ 100ኛ ግቡን ያስቆጠረው ሮናልዶ፣ በሁሉም ውድድሮች ለአል-ናስር 129 ግቦችን መረብ ላይ አሳርፏል። ይህ ዋንጫ ግን፣ እሱ በዋናነት እንዲያነሳው የተፈረመበት ትልቁ የክብር አክሊል ነበር።
ሮናልዶ ከሦስት ዓመት ተኩል በፊት ወደ ሳዑዲ ካመራ በኋላ ብዙ ነገሮች ተለውጠዋል። የእሱ መምጣት እንደ ካሪም ቤንዜማ፣ ንጎሎ ካንቴ፣ ሪያድ ማህሬዝ፣ ሳዲዮ ማኔ፣ ኔይማር እና ሌሎችም ታላላቅ ከዋክብት ወደ 'ታላላቆቹ አራት' ክለቦች (በሪያድ አል-ሂላል እና አል-ናስር፣ በጅዳ አል-አህሊ እና አል-ኢትሃድ) እንዲጎርፉ መንገድ ጠርጓል።
በ2023 ክረምት ላይ እነዚህ አራት ክለቦች በሀገሪቱ የህዝብ ኢንቨስትመንት ፈንድ (PIF) ስር የገቡ ሲሆን፣ በሚያዝያ 2026 ግን የ70 በመቶ የአል-ሂላል ድርሻ በልዑል አልዋሊድ ቢን ታላል ለሚመራው 'ኪንግደም ሆልዲንግ ኩባንያ' መሸጡ ይታወሳል።
ይህኛው የውድድር ዘመን ግን ከሁሉም የተለየ እና እጅግ አጓጊ ነበር። ለተወሰነ ጊዜ አራት ቡድኖች በዋንጫ ፉክክሩ ውስጥ ነበሩ። በአይቫን ቶኒ ግቦች የታገዘው አል-አህሊ፣ እና በሳዑዲው የነዳጅ ግዙፍ ኩባንያ አራምኮ የሚደገፈውና በብሬንዳን ሮጀርስ የሚሰለጥነው አል-ቃድሲያህ በመጨረሻዎቹ ሳምንታት ከፉክክሩ ርቀዋል።
ፉክክሩ በአል-ናስር እና በአል-ሂላል መካከል ብቻ ተወስኖ የቀጠለ ሲሆን፣ ሜይ 12 የተካሄደው የሁለቱ ክለቦች ትልቁ ፍጥጫ የሊጉን አቅጣጫ የወሰነ ነበር። ከ180 በላይ ሀገራት የተላለፈው ይህ ታሪካዊ ጨዋታ፣ አስገራሚ ፍጻሜ ነበረው። አል-ናስር 1ለ0 እየመራ ጨዋታው 97ኛው ደቂቃ ላይ ሲደርስ፣ ቢጫ የለበሱ ደጋፊዎች ድሉን ማክበር ጀምረው ነበር። ነገር ግን በመጨረሻዋ ሰከንድ ላይ ግብ ጠባቂው ቤንቶ በቀላሉ ሊይዛት የሚገባትን ኳስ አምልጦት በራሱ ላይ ባስቆጠረው ግብ ጨዋታው 1ለ1 ተጠናቀቀ። የዋንጫው ፉክክር ህያው ሆኖ ቢቀጥልም፣ ሐሙስ ዕለት ግን አል-ናስር ስራውን በተጨባጭ አጠናቋል።
ይህ ድል ለአል-ናስር 11ኛው የሊግ ዋንጫ ሲሆን፣ ለክርስቲያኖ ሮናልዶ ደግሞ በእንግሊዝ (ማንቸስተር ዩናይትድ)፣ በስፔን (ሪያል ማድሪድ) እና በጣሊያን (ጁቬንቱስ) ካነሳቸው ዋንጫዎች በመቀጠል 8ኛው የሊግ ሻምፒዮንነት ሆኖ ተመዝግቧል።
"በሪያድ ያሉ ባለስልጣናት የአል-ናስርን ድል የሮናልዶን ዝውውር እና ክለቡን በPIF ስር ለማቆየት የተደረገውን ውሳኔ ትክክለኛነት እንደሚያረጋግጥ አድርገው ይመለከቱታል" ሲሉ በፓሪስ ኢምሊዮን ቢዝነስ ስር የአፍሮ-ዩራሲያ ስፖርት ፕሮፌሰር የሆኑት ሳይመን ቻድዊክ ለቢቢሲ ተናግረዋል።
ይህ የሊግ ድል የመጣው፣ ቅዳሜ ዕለት የእስያ ዩሮፓ ሊግ አቻ በሆነው 'ኤኤፍሲ ቻምፒየንስ ሊግ 2' ፍጻሜ ላይ አል-ናስር ባልተጠበቀ ሁኔታ በጃፓኑ ጋምባ ኦሳካ ከተሸነፈ በኋላ በመሆኑ፣ ለሮናልዶ ትልቅ እፎይታን ሰጥቶታል።
የዘንድሮው የውድድር ዘመን ከውዝግብ የጸዳ አልነበረም። በየካቲት ወር ሮናልዶ በሁለት የሊግ ጨዋታዎች ላይ ያልተሰለፈ ሲሆን፣ ይህ የሆነው PIF ክለቡን የሚያስተዳድርበት መንገድ ከአል-ሂላል ጋር ሲነጻጸር ፍትሃዊ አይደለም በሚል ቅሬታ እንደሆነ ተዘግቧል። በሌላ በኩል ደግሞ ሊጉ ሮናልዶን ይደግፋል የሚሉ ወገኖች አልጠፉም። የአል-አህሊው አይቫን ቶኒ እና ብራዚላዊው ጋሌኖ ሊጉ ለሮናልዶ እና ለአል-ናስር ያደላል ሲሉ ከከሰሱት መካከል ይገኛሉ።
ሮናልዶ ለዚህ በሰጠው ምላሽ፡ "ይህ ለሊጉ ጥሩ አይመስለኝም። ሁሉም ያማርራል። ይህ እግር ኳስ እንጂ ጦርነት አይደለም... ግን ሁሉም ነገር አይፈቀድም። ብዙ፣ ብዙ መጥፎ ነገሮችን ስላየሁ በውድድር ዘመኑ መጨረሻ ላይ እናገራለሁ። ብዙ ተጫዋቾች በኢንስታግራም እና ፌስቡክ ላይ ስለ ዳኞች፣ ስለ ሊጉ እና ስለ ፕሮጀክቱ ቅሬታ ያሰማሉ። ይህ ጥሩ አይደለም፤ የሊጉም ዓላማ ይህ አይደለም" በማለት ተችቷል።
በአጠቃላይ የሳዑዲ አረቢያ የስፖርት ፕሮጀክት በቅርቡ ጥያቄ ውስጥ ወድቋል። ሚያዝያ ላይ PIF የሊቭ ጎልፍ የገንዘብ ድጋፍን እንደሚያቋርጥ ሲያሳውቅ፣ በጥር ወር ደግሞ ሀገሪቱ ልታስተናግደው የነበረው የ2029 የክረምት የእስያ ጨዋታዎች ላልተወሰነ ጊዜ ተራዝሟል። የሴቶች ቴኒስ የፍጻሜ ውድድርም ከሳዑዲ እንደሚወጣ ተዘግቧል።
በእግር ኳሱም ቢሆን ሚዲያው በታላላቅ ተጫዋቾች ዝውውር ወሬ ይሞላበት የነበረው ጊዜ ያለፈ ይመስላል። አሁንም ቢሆን አል-ቃድሲያህ ጣሊያናዊውን ማቴዎ ሬቴጉዊን በ57 ሚሊዮን ፓውንድ፣ አል-ሂላል ደግሞ ዳርዊን ኑኔዝን በ46 ሚሊዮን ፓውንድ ማስፈረማቸው ትልቅ እርምጃ ቢሆንም፣ ከ2023ቱ የዝውውር ማዕበል ጋር ሲነጻጸር አሁን ትኩረቱ ዳግም ሊሸጡ በሚችሉ ወጣት ተጫዋቾች ላይ ሆኗል። ይሁን እንጂ፣ ሊቨርፑልን የሚለቀቀውን ሞሀመድ ሳላህን የመሰለ አንጋፋ ኮከብ ለማምጣት አሁንም በጀቱ ክፍት መሆኑ ይነገራል።
የሮናልዶ የሊግ ሻምፒዮንነት የሳዑዲ ክለቦች በአንድ የዝውውር መስኮት 700 ሚሊዮን ፓውንድ ያፈሱበት "ያለፈው ወርቃማ ዘመን የመጨረሻው የድል ጩኸት" ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል። ቀጣዩ የሳዑዲ እግር ኳስ እርምጃ ምን ሊሆን እንደሚችል የጊዜ ጉዳይ ቢሆንም፣ ለአሁኑ ግን የሪያድ ቢጫ ለባሾች እና የዓለም አቀፉ የሮናልዶ ደጋፊዎች በደስታ ማዕበል ውስጥ እየዋኙ ይገኛሉ።
አል-ናስር በታህሳስ 2022 የማንቸስተር ዩናይትድን መልቀቅ ተከትሎ ይህንን ሜጋ ስታር ወደ ሪያድ ሲያመጣው፣ ዓለምን ማስደንገጥ እና ሀገሪቱን ወደ ዓለም አቀፉ የስፖርት መድረክ ማሸጋገር ዋነኛ ዓላማው ነበር። ይሁን እንጂ፣ ከሦስት ዓመታት በላይ ቆይታ በኋላ፣ ይህ የ41 ዓመቱ የእግር ኳስ ጠበብት አንድም ትልቅ የሀገር ውስጥ ዋንጫ አለማንሳቱ ብዙዎችን ሲያስገርም ቆይቷል።
የረዥም ጊዜ ጥበቃው ግን ሐሙስ ምሽት ማብቂያ አግኝቷል። በውድድር ዘመኑ የመጨረሻ ቀን፣ አል-ናስር ዳማክን 4ለ1 በረመረመበት አጓጊ ጨዋታ ላይ ሮናልዶ ሁለት ግቦችን በማስቆጠር፣ የዘመናት ባላንጣ የሆነውን አል-ሂላልን በመርታት ክለቡ ከ2019 ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ የሻምፒዮንነት ክብሩን እንዲቀዳጅ አስችሎታል።
በቅርቡ በሳዑዲ ፕሮ ሊግ 100ኛ ግቡን ያስቆጠረው ሮናልዶ፣ በሁሉም ውድድሮች ለአል-ናስር 129 ግቦችን መረብ ላይ አሳርፏል። ይህ ዋንጫ ግን፣ እሱ በዋናነት እንዲያነሳው የተፈረመበት ትልቁ የክብር አክሊል ነበር።
ሮናልዶ ከሦስት ዓመት ተኩል በፊት ወደ ሳዑዲ ካመራ በኋላ ብዙ ነገሮች ተለውጠዋል። የእሱ መምጣት እንደ ካሪም ቤንዜማ፣ ንጎሎ ካንቴ፣ ሪያድ ማህሬዝ፣ ሳዲዮ ማኔ፣ ኔይማር እና ሌሎችም ታላላቅ ከዋክብት ወደ 'ታላላቆቹ አራት' ክለቦች (በሪያድ አል-ሂላል እና አል-ናስር፣ በጅዳ አል-አህሊ እና አል-ኢትሃድ) እንዲጎርፉ መንገድ ጠርጓል።
በ2023 ክረምት ላይ እነዚህ አራት ክለቦች በሀገሪቱ የህዝብ ኢንቨስትመንት ፈንድ (PIF) ስር የገቡ ሲሆን፣ በሚያዝያ 2026 ግን የ70 በመቶ የአል-ሂላል ድርሻ በልዑል አልዋሊድ ቢን ታላል ለሚመራው 'ኪንግደም ሆልዲንግ ኩባንያ' መሸጡ ይታወሳል።
ይህኛው የውድድር ዘመን ግን ከሁሉም የተለየ እና እጅግ አጓጊ ነበር። ለተወሰነ ጊዜ አራት ቡድኖች በዋንጫ ፉክክሩ ውስጥ ነበሩ። በአይቫን ቶኒ ግቦች የታገዘው አል-አህሊ፣ እና በሳዑዲው የነዳጅ ግዙፍ ኩባንያ አራምኮ የሚደገፈውና በብሬንዳን ሮጀርስ የሚሰለጥነው አል-ቃድሲያህ በመጨረሻዎቹ ሳምንታት ከፉክክሩ ርቀዋል።
ፉክክሩ በአል-ናስር እና በአል-ሂላል መካከል ብቻ ተወስኖ የቀጠለ ሲሆን፣ ሜይ 12 የተካሄደው የሁለቱ ክለቦች ትልቁ ፍጥጫ የሊጉን አቅጣጫ የወሰነ ነበር። ከ180 በላይ ሀገራት የተላለፈው ይህ ታሪካዊ ጨዋታ፣ አስገራሚ ፍጻሜ ነበረው። አል-ናስር 1ለ0 እየመራ ጨዋታው 97ኛው ደቂቃ ላይ ሲደርስ፣ ቢጫ የለበሱ ደጋፊዎች ድሉን ማክበር ጀምረው ነበር። ነገር ግን በመጨረሻዋ ሰከንድ ላይ ግብ ጠባቂው ቤንቶ በቀላሉ ሊይዛት የሚገባትን ኳስ አምልጦት በራሱ ላይ ባስቆጠረው ግብ ጨዋታው 1ለ1 ተጠናቀቀ። የዋንጫው ፉክክር ህያው ሆኖ ቢቀጥልም፣ ሐሙስ ዕለት ግን አል-ናስር ስራውን በተጨባጭ አጠናቋል።
ይህ ድል ለአል-ናስር 11ኛው የሊግ ዋንጫ ሲሆን፣ ለክርስቲያኖ ሮናልዶ ደግሞ በእንግሊዝ (ማንቸስተር ዩናይትድ)፣ በስፔን (ሪያል ማድሪድ) እና በጣሊያን (ጁቬንቱስ) ካነሳቸው ዋንጫዎች በመቀጠል 8ኛው የሊግ ሻምፒዮንነት ሆኖ ተመዝግቧል።
"በሪያድ ያሉ ባለስልጣናት የአል-ናስርን ድል የሮናልዶን ዝውውር እና ክለቡን በPIF ስር ለማቆየት የተደረገውን ውሳኔ ትክክለኛነት እንደሚያረጋግጥ አድርገው ይመለከቱታል" ሲሉ በፓሪስ ኢምሊዮን ቢዝነስ ስር የአፍሮ-ዩራሲያ ስፖርት ፕሮፌሰር የሆኑት ሳይመን ቻድዊክ ለቢቢሲ ተናግረዋል።
ይህ የሊግ ድል የመጣው፣ ቅዳሜ ዕለት የእስያ ዩሮፓ ሊግ አቻ በሆነው 'ኤኤፍሲ ቻምፒየንስ ሊግ 2' ፍጻሜ ላይ አል-ናስር ባልተጠበቀ ሁኔታ በጃፓኑ ጋምባ ኦሳካ ከተሸነፈ በኋላ በመሆኑ፣ ለሮናልዶ ትልቅ እፎይታን ሰጥቶታል።
የዘንድሮው የውድድር ዘመን ከውዝግብ የጸዳ አልነበረም። በየካቲት ወር ሮናልዶ በሁለት የሊግ ጨዋታዎች ላይ ያልተሰለፈ ሲሆን፣ ይህ የሆነው PIF ክለቡን የሚያስተዳድርበት መንገድ ከአል-ሂላል ጋር ሲነጻጸር ፍትሃዊ አይደለም በሚል ቅሬታ እንደሆነ ተዘግቧል። በሌላ በኩል ደግሞ ሊጉ ሮናልዶን ይደግፋል የሚሉ ወገኖች አልጠፉም። የአል-አህሊው አይቫን ቶኒ እና ብራዚላዊው ጋሌኖ ሊጉ ለሮናልዶ እና ለአል-ናስር ያደላል ሲሉ ከከሰሱት መካከል ይገኛሉ።
ሮናልዶ ለዚህ በሰጠው ምላሽ፡ "ይህ ለሊጉ ጥሩ አይመስለኝም። ሁሉም ያማርራል። ይህ እግር ኳስ እንጂ ጦርነት አይደለም... ግን ሁሉም ነገር አይፈቀድም። ብዙ፣ ብዙ መጥፎ ነገሮችን ስላየሁ በውድድር ዘመኑ መጨረሻ ላይ እናገራለሁ። ብዙ ተጫዋቾች በኢንስታግራም እና ፌስቡክ ላይ ስለ ዳኞች፣ ስለ ሊጉ እና ስለ ፕሮጀክቱ ቅሬታ ያሰማሉ። ይህ ጥሩ አይደለም፤ የሊጉም ዓላማ ይህ አይደለም" በማለት ተችቷል።
በአጠቃላይ የሳዑዲ አረቢያ የስፖርት ፕሮጀክት በቅርቡ ጥያቄ ውስጥ ወድቋል። ሚያዝያ ላይ PIF የሊቭ ጎልፍ የገንዘብ ድጋፍን እንደሚያቋርጥ ሲያሳውቅ፣ በጥር ወር ደግሞ ሀገሪቱ ልታስተናግደው የነበረው የ2029 የክረምት የእስያ ጨዋታዎች ላልተወሰነ ጊዜ ተራዝሟል። የሴቶች ቴኒስ የፍጻሜ ውድድርም ከሳዑዲ እንደሚወጣ ተዘግቧል።
በእግር ኳሱም ቢሆን ሚዲያው በታላላቅ ተጫዋቾች ዝውውር ወሬ ይሞላበት የነበረው ጊዜ ያለፈ ይመስላል። አሁንም ቢሆን አል-ቃድሲያህ ጣሊያናዊውን ማቴዎ ሬቴጉዊን በ57 ሚሊዮን ፓውንድ፣ አል-ሂላል ደግሞ ዳርዊን ኑኔዝን በ46 ሚሊዮን ፓውንድ ማስፈረማቸው ትልቅ እርምጃ ቢሆንም፣ ከ2023ቱ የዝውውር ማዕበል ጋር ሲነጻጸር አሁን ትኩረቱ ዳግም ሊሸጡ በሚችሉ ወጣት ተጫዋቾች ላይ ሆኗል። ይሁን እንጂ፣ ሊቨርፑልን የሚለቀቀውን ሞሀመድ ሳላህን የመሰለ አንጋፋ ኮከብ ለማምጣት አሁንም በጀቱ ክፍት መሆኑ ይነገራል።
የሮናልዶ የሊግ ሻምፒዮንነት የሳዑዲ ክለቦች በአንድ የዝውውር መስኮት 700 ሚሊዮን ፓውንድ ያፈሱበት "ያለፈው ወርቃማ ዘመን የመጨረሻው የድል ጩኸት" ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል። ቀጣዩ የሳዑዲ እግር ኳስ እርምጃ ምን ሊሆን እንደሚችል የጊዜ ጉዳይ ቢሆንም፣ ለአሁኑ ግን የሪያድ ቢጫ ለባሾች እና የዓለም አቀፉ የሮናልዶ ደጋፊዎች በደስታ ማዕበል ውስጥ እየዋኙ ይገኛሉ።
14 days ago
በሳዑዲ አረቢያ እና ደቡብ አፍሪካ የሚኖሩ ዜጎችን ደህንነት ለመጠበቅ ክትትል እየተደረገ ነው
አዲስ አበባ፣ ግንቦት 13፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በሳዑዲ አረቢያ እና ደቡብ አፍሪካ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ዜጎችን ደህንነት ለመጠበቅ ክትትል እየተደረገ ነው አለ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፡፡
የሚኒስቴሩ ቃል አቀባይ አምባሳደር ነቢያት ጌታቸው በሰጡት መግለጫ፥ መንግስት በተለያዩ ሀገራት የሚኖሩ ዜጎችን ደህንነት ለማስጠበቅ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶችን እያደረገ መሆኑን አንስተዋል፡፡
በተለይም በሳዑዲ አረቢያ በሚደረገው ህገወጥ ፍልሰት ምክንያት ወደ ሀገሪቱ የገቡ በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች የመኖሪያ ፍቃድና ህጋዊነት ባለማግኘታቸው በእስር ላይ እንደሚገኙ ገልፀዋል፡፡
በተጨማሪም የሀገሪቱን ህግ በመጣስ ወንጀል ፈጽመዋል የተባሉ ዜጎች እስከ ሞት ፍርድ የሚያደርስ ቅጣት ተላልፎባቸው በተለያዩ እስር ቤቶችና ማረፊያ ቤቶች እንደሚገኙ ጠቁመዋል፡፡
የእነዚህን ዜጎች ደህንነት ለማስጠበቅ በጂዳ እና ሪያድ የሚገኙ የኢትዮጵያ ቆንስላ ጽ/ቤቶች ዜጎችን ባሉበት እስር ቤት በመጎብኘትና የህግ ባለሙያዎችን በማቅረብ ምህረት እንዲያገኙ በርካታ ጥረቶችን ማደረጉን ጠቅሰዋል፡፡
አሁንም በሳዑዲ አረቢያ የሚገኙ ዜጎችን ደህንነት ለመጠበቅ የሚደረጉ ጥረቶች ተጠናክረው ይቀጥላሉ ነው ያሉት፡፡
በተመሳሳይ ደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ዜጎችን በተመለከተ የውጭ ጉዳይ ሚነስትር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) በሕንድ ኒውደልሂ ከተካሄደው የብሪክስ ሀገራት ሚኒስትሮች ጉባኤ ጎን ለጎን ከደቡብ አፍሪካ አቻቸው ሮናልድ ላሞላን ጋር መነጋገራቸውን አንስተዋል፡፡
በዚህ ወቅት በደቡብ አፍሪካ በተቀሰቀሰው አመጽ ሳቢያ በኢትዮጵያውያን ላይ የሚደረሰውን ጥቃት በጋራ ለመከላከል የሚያስችል ውይይት መደረጉን ነው ያብራሩት፡፡
በደቡብ አፍሪካ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ዜጎችን ደህንነት ባጋራ ለማስጠበቅ የኢትዮጵያ ልዑክ በቅርቡ ወደ ደቡብ አፍሪካ እንደሚጓዝ ጠቁመዋል፡፡
በሚኪያስ አየለ
አዲስ አበባ፣ ግንቦት 13፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በሳዑዲ አረቢያ እና ደቡብ አፍሪካ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ዜጎችን ደህንነት ለመጠበቅ ክትትል እየተደረገ ነው አለ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፡፡
የሚኒስቴሩ ቃል አቀባይ አምባሳደር ነቢያት ጌታቸው በሰጡት መግለጫ፥ መንግስት በተለያዩ ሀገራት የሚኖሩ ዜጎችን ደህንነት ለማስጠበቅ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶችን እያደረገ መሆኑን አንስተዋል፡፡
በተለይም በሳዑዲ አረቢያ በሚደረገው ህገወጥ ፍልሰት ምክንያት ወደ ሀገሪቱ የገቡ በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች የመኖሪያ ፍቃድና ህጋዊነት ባለማግኘታቸው በእስር ላይ እንደሚገኙ ገልፀዋል፡፡
በተጨማሪም የሀገሪቱን ህግ በመጣስ ወንጀል ፈጽመዋል የተባሉ ዜጎች እስከ ሞት ፍርድ የሚያደርስ ቅጣት ተላልፎባቸው በተለያዩ እስር ቤቶችና ማረፊያ ቤቶች እንደሚገኙ ጠቁመዋል፡፡
የእነዚህን ዜጎች ደህንነት ለማስጠበቅ በጂዳ እና ሪያድ የሚገኙ የኢትዮጵያ ቆንስላ ጽ/ቤቶች ዜጎችን ባሉበት እስር ቤት በመጎብኘትና የህግ ባለሙያዎችን በማቅረብ ምህረት እንዲያገኙ በርካታ ጥረቶችን ማደረጉን ጠቅሰዋል፡፡
አሁንም በሳዑዲ አረቢያ የሚገኙ ዜጎችን ደህንነት ለመጠበቅ የሚደረጉ ጥረቶች ተጠናክረው ይቀጥላሉ ነው ያሉት፡፡
በተመሳሳይ ደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ዜጎችን በተመለከተ የውጭ ጉዳይ ሚነስትር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) በሕንድ ኒውደልሂ ከተካሄደው የብሪክስ ሀገራት ሚኒስትሮች ጉባኤ ጎን ለጎን ከደቡብ አፍሪካ አቻቸው ሮናልድ ላሞላን ጋር መነጋገራቸውን አንስተዋል፡፡
በዚህ ወቅት በደቡብ አፍሪካ በተቀሰቀሰው አመጽ ሳቢያ በኢትዮጵያውያን ላይ የሚደረሰውን ጥቃት በጋራ ለመከላከል የሚያስችል ውይይት መደረጉን ነው ያብራሩት፡፡
በደቡብ አፍሪካ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ዜጎችን ደህንነት ባጋራ ለማስጠበቅ የኢትዮጵያ ልዑክ በቅርቡ ወደ ደቡብ አፍሪካ እንደሚጓዝ ጠቁመዋል፡፡
በሚኪያስ አየለ
24 days ago
(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) ነገ ምሽት የሳዑዲ አረቢያ መዲና ሪያድ በቢጫ ቀለም ልታሸበርቅ ዝግጅቷን አጠናቃለች። ክርስቲያኖ ሮናልዶ የሚመራው አል ናስር፣ ከኃያሉ ተቀናቃኙ አል ሂላል ጋር ለሚያደርገው የሻምፒዮንነት ወሳኝ ፍልሚያ፣ ወደ ስታዲየም ለሚመጣ እያንዳንዱ ደጋፊ ነፃ ማሊያ በማደል አል አወል ፓርክን በቢጫ ባህር ለማጥለቅ ተዘጋጅቷል። በሳዑዲ ፕሮ ሊግ የዋንጫ ሽሚያ አል ናስር በ82 ነጥብ ሊጉን እያመራ ሲሆን፣ ቤንዜማ የሚመራው አል ሂላል በ31 ጨዋታዎች 77 ነጥብ ሰብስቦ ይከተላል። ነገ ምሽት የሚደረገው ጨዋታ በአል ናስር አሸናፊነት ከተጠናቀቀ፣ ክለቡ የ2025-26 የሳዑዲ ፕሮ ሊግ ሻምፒዮንነቱን በይፋ የሚያረጋግጥ ይሆናል።
ይህንን ታሪካዊ አጋጣሚ እውን ለማድረግ የቡድኑ አምበል ክርስቲያኖ ሮናልዶ ለደጋፊዎች ስሜት ቀስቃሽ ጥሪ አስተላልፏል። ፖርቹጋላዊው ኮከብ በማህበራዊ ትስስር ገጹ ላይ ባሰፈረው መልዕክት፣ "በየሳምንቱ የምትሰጡን ድጋፍ ወደፊት ገፍቶናል። በስታዲየም፣ በቤት ውስጥ እና በዓለም ዙሪያ ያላችሁ ደጋፊዎች ጉልበት በሜዳ ላይ ከእኛ ጋር ነው። ይህንን ድጋፍ ነገ ውጤት እናምጣበት። ለእኛ። ለእናንተ። ለአል ናስር። ነገ እንገናኝ!" በማለት ደጋፊው ስታዲየሙን እንዲያናውጠው አነሳስቷል። አል ናስር በዚህ የውድድር ዓመት በሜዳው ካደረጋቸው 15 ጨዋታዎች በ14ቱ ማሸነፍ መቻሉ፣ ይህንን ወሳኝ ጨዋታ በድል ለማጠናቀቅ ትልቅ ስነ-ልቦናዊ ጥንካሬ ይፈጥርለታል።
ከዚህ ግጥሚያ ጀርባ ያለው ሌላኛው ትልቁ ትኩረት፣ የቀድሞዎቹ የሪያል ማድሪድ የፊት መስመር አጋሮች ፍልሚያ ነው። ካሪም ቤንዜማ ወደ አል ሂላል ከተዘዋወረ በኋላ ከሮናልዶ ጋር የሚያደርገው የመጀመሪያው ጨዋታ በመሆኑ ፍልሚያውን እጅግ ልዩ ያደርገዋል። በሳዑዲ ቆይታቸው ሁለቱ ኮከቦች ስድስት ጊዜ ተገናኝተው እያንዳንዳቸው ሶስት ጊዜ በማሸነፍ እኩል ክብረ ወሰን ያላቸው ሲሆን፣ ነገ ምሽት ይህን ሚዛን ለማዘንበል ወደ ሜዳ ይገባሉ። ሮናልዶ በአል ሂላል ላይ ያለው የጨዋታ ታሪክ እምብዛም አበረታች ባይሆንም (ከዘጠኝ ጨዋታዎች በስድስቱ ተሸንፏል)፣ አሁን ግን ከጎኑ እንደ ሳዲዮ ማኔ፣ ጆአዎ ፌሊክስ፣ ማርሴሎ ብሮዞቪች፣ ኪንግስሊ ኮማን እና ቤንቶ ያሉ ከዋክብትን ይዞ መጥፎ ታሪኩን ለመቀየር ቆርጦ ተነስቷል።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ለአል ናስር 100ኛ የሊግ ግቡን ያስቆጠረው ሮናልዶ፣ በኮከብ ግብ አግቢነት ውድድር በ26 ግቦች ሶስተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል። ፉክክሩን ኢቫን ቶኒ በ31፣ እንዲሁም ጁሊያን ኲኖኔዝ በ29 ግቦች ይመሩታል። የዘንድሮውን ኮከብ ግብ አግቢነት ማሸነፍ ለሮናልዶ ከባድ ቢሆንበትም፣ ዋነኛ ትኩረቱ ግን አል ናስር በከፍተኛ ወጪ የገነባውን ስብስብ ወደ ፍሬያማነት ቀይሮ ከ2023ቱ የአረብ ክለቦች ሻምፒዮንስ ካፕ በኋላ የመጀመሪያውን ትልቅ እና ይፋዊ የሊግ ዋንጫ ማንሳት ነው።
ሰማያዊዎቹ የአል ሂላል ተጫዋቾች የሪያዱን ድግስ ለማበላሸት እና የሊጉን መሪ ለማስደንገጥ በማሰብ ወደ ሜዳ ሲገቡ፣ ሮናልዶ እና አል ናስር ግን የሻምፒዮንነት አክሊላቸውን ለመድፋት የ90 ደቂቃ ፍልሚያ ብቻ ይቀራቸዋል። የሪያድ ምሽት የትኛውን ቀለም እንደምታጠልቅ ነገ የምናየው ይሆናል!
ይህንን ታሪካዊ አጋጣሚ እውን ለማድረግ የቡድኑ አምበል ክርስቲያኖ ሮናልዶ ለደጋፊዎች ስሜት ቀስቃሽ ጥሪ አስተላልፏል። ፖርቹጋላዊው ኮከብ በማህበራዊ ትስስር ገጹ ላይ ባሰፈረው መልዕክት፣ "በየሳምንቱ የምትሰጡን ድጋፍ ወደፊት ገፍቶናል። በስታዲየም፣ በቤት ውስጥ እና በዓለም ዙሪያ ያላችሁ ደጋፊዎች ጉልበት በሜዳ ላይ ከእኛ ጋር ነው። ይህንን ድጋፍ ነገ ውጤት እናምጣበት። ለእኛ። ለእናንተ። ለአል ናስር። ነገ እንገናኝ!" በማለት ደጋፊው ስታዲየሙን እንዲያናውጠው አነሳስቷል። አል ናስር በዚህ የውድድር ዓመት በሜዳው ካደረጋቸው 15 ጨዋታዎች በ14ቱ ማሸነፍ መቻሉ፣ ይህንን ወሳኝ ጨዋታ በድል ለማጠናቀቅ ትልቅ ስነ-ልቦናዊ ጥንካሬ ይፈጥርለታል።
ከዚህ ግጥሚያ ጀርባ ያለው ሌላኛው ትልቁ ትኩረት፣ የቀድሞዎቹ የሪያል ማድሪድ የፊት መስመር አጋሮች ፍልሚያ ነው። ካሪም ቤንዜማ ወደ አል ሂላል ከተዘዋወረ በኋላ ከሮናልዶ ጋር የሚያደርገው የመጀመሪያው ጨዋታ በመሆኑ ፍልሚያውን እጅግ ልዩ ያደርገዋል። በሳዑዲ ቆይታቸው ሁለቱ ኮከቦች ስድስት ጊዜ ተገናኝተው እያንዳንዳቸው ሶስት ጊዜ በማሸነፍ እኩል ክብረ ወሰን ያላቸው ሲሆን፣ ነገ ምሽት ይህን ሚዛን ለማዘንበል ወደ ሜዳ ይገባሉ። ሮናልዶ በአል ሂላል ላይ ያለው የጨዋታ ታሪክ እምብዛም አበረታች ባይሆንም (ከዘጠኝ ጨዋታዎች በስድስቱ ተሸንፏል)፣ አሁን ግን ከጎኑ እንደ ሳዲዮ ማኔ፣ ጆአዎ ፌሊክስ፣ ማርሴሎ ብሮዞቪች፣ ኪንግስሊ ኮማን እና ቤንቶ ያሉ ከዋክብትን ይዞ መጥፎ ታሪኩን ለመቀየር ቆርጦ ተነስቷል።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ለአል ናስር 100ኛ የሊግ ግቡን ያስቆጠረው ሮናልዶ፣ በኮከብ ግብ አግቢነት ውድድር በ26 ግቦች ሶስተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል። ፉክክሩን ኢቫን ቶኒ በ31፣ እንዲሁም ጁሊያን ኲኖኔዝ በ29 ግቦች ይመሩታል። የዘንድሮውን ኮከብ ግብ አግቢነት ማሸነፍ ለሮናልዶ ከባድ ቢሆንበትም፣ ዋነኛ ትኩረቱ ግን አል ናስር በከፍተኛ ወጪ የገነባውን ስብስብ ወደ ፍሬያማነት ቀይሮ ከ2023ቱ የአረብ ክለቦች ሻምፒዮንስ ካፕ በኋላ የመጀመሪያውን ትልቅ እና ይፋዊ የሊግ ዋንጫ ማንሳት ነው።
ሰማያዊዎቹ የአል ሂላል ተጫዋቾች የሪያዱን ድግስ ለማበላሸት እና የሊጉን መሪ ለማስደንገጥ በማሰብ ወደ ሜዳ ሲገቡ፣ ሮናልዶ እና አል ናስር ግን የሻምፒዮንነት አክሊላቸውን ለመድፋት የ90 ደቂቃ ፍልሚያ ብቻ ይቀራቸዋል። የሪያድ ምሽት የትኛውን ቀለም እንደምታጠልቅ ነገ የምናየው ይሆናል!
1 month ago
አርሰናል ከአትሌቲኮ ማድሪድ…
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 27፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የግማሽ ፍጻሜ የመልስ ጨዋታ አርሰናል በሜዳው ኢምሬትስ ምሽት 4 ሰዓት ላይ አትሌቲኮ ማድሪድን ያስተናግዳል፡፡
የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን በታሪካቸው አንድም ጊዜ ማሳካት ያልቻሉት ሁለቱም ቡድኖች ወደ ፍጻሜው ለማለፍ የሚያደርጉት ፍልሚያ ይጠበቃል፡፡
በኦፕታ ቅድመ ትንበያ መሰረት ለዋንጫው ቀዳሚውን ግምት ያገኘው አርሰናል እና ከቀሩት አራት ቡድኖች ዝቅተኛውን ቅድመ ግምት ያገኘው አትሌቲኮ ማድሪድ የሚያደርጉት ጨዋታ ነው፡፡
በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም በተደረገው የመጀመሪያው ዙር ጨዋታ ሁለቱም ቡድኖች በፍጹም ቅጣት ምት ባስቆጠሩት ግብ 1 አቻ በሆነ ውጤት መለያየታቸው ይታወሳል፡፡
የሰሜን ለንደኑ ክለብ አርሰናል ለዋንጫው ቅድመ ግምት በማግኘት ቀዳሚው ክለብ ቢሆንም ተጋጣሚው አትሌቲኮ ማድሪድ ብርቱ ተፎካካሪ መሆኑን በመጀመሪያው ዙር ጨዋታ አሳይቷል፡፡
የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን በታሪኩ ማሸነፍ ያልቻለው አርሰናል ለፍጻሜ መድረስ የቻለው አንድ ጊዜ ብቻ ሲሆን ወቅቱም በፈረንጆቹ 2006 ነበር፡፡
አርሰናል ከፈረንጆቹ 2006 በኋላ በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ መድረክ የፍጻሜ ተፋላሚ ለመሆን በዛሬው ጨዋታ የሚያደርገው ፉክክር ይጠበቃል፡፡
በ2024/25 የውድድር ዓመት በመድረኩ እስከ ግማሽ ፍጻሜ የተጓዝ አርሰናል በዚህ የውድድር ዘመን በሻምፒየንስ ሊጉ የሚያደርገው ጉዞ ተጠባቂ ነው፡፡
በአርጀንቲናዊው አሰልጣኝ ዲያጎ ሲሞኒ የሚመራው አትሌቲኮ ማድሪድ በበኩሉ በታሪኩ ሦስት ጊዜ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ፍጻሜ ላይ መገኘት መቻሉ ይታወሳል፡፡
አትሌቲኮ ማድሪድ በተለያዩ ጊዜያት በመድረኩ ፍጻሜ ላይ መድረስ ቢችልም ዋንጫውን ግን አንድም ጊዜ ማንሳት አልቻለም፡፡
አትሌቲኮ ማድሪድ ለመጨረሻ ጊዜ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የፍጻሜ ተፋላሚ የሆነው በፈረንጆቹ 2016 እንደነበር አይዘነጋም፡፡
የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን ለማሳካት በሚያደርገው ጉዞ ውስጥ የዛሬውን ጨዋታ አሸንፎ ለፍጻሜ ለመድረስ ብርቱ ፉክክር እንደሚያደርግ ይጠበቃል፡፡
ለዚህም በሳምንቱ መጨረሻ በተደረገው የስፔን ላሊጋ ጨዋታ አሰልጣኝ ዲያጎ ሲሞኒ ለአብዛኛው የቡድኑ ቋሚ ተሰላፊ ተጫዋቾች እረፍት ሰጥተዋል፡፡
የአትሌቲኮ ማድሪድ የፊት መስመር ተጫዋች ዩሊያን አልቫሬዝ ለጨዋታው ብቁ መሆኑ የተነገረ ሲሆን ካይ ሃቨርትዝ እና ጁሪየን ቲምበር በአርሰናል በኩል በጉዳት ለጨዋታው የማይደርሱ ተጫዋቾች ናቸው፡፡
በኢምሬትስ ስታዲየም የሚደረገውን ተጠባቂ ጨዋታ ጀርመናዊው ዳኛ ዳንኤል ሴበርት በመሐል ዳኝነት የሚመሩት ይሆናል፡፡
የሁለቱ ቡድኖች የድምር ውጤት አሸናፊ በነገው ዕለት ጨዋታቸውን ከሚያደርጉት ባየርን ሙኒክ እና ፒኤስጂ ድምር ውጤት አሸናፊ ጋር በፍጻሜው ይገናኛል፡፡
በአቤል ነዋይ
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 27፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የግማሽ ፍጻሜ የመልስ ጨዋታ አርሰናል በሜዳው ኢምሬትስ ምሽት 4 ሰዓት ላይ አትሌቲኮ ማድሪድን ያስተናግዳል፡፡
የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን በታሪካቸው አንድም ጊዜ ማሳካት ያልቻሉት ሁለቱም ቡድኖች ወደ ፍጻሜው ለማለፍ የሚያደርጉት ፍልሚያ ይጠበቃል፡፡
በኦፕታ ቅድመ ትንበያ መሰረት ለዋንጫው ቀዳሚውን ግምት ያገኘው አርሰናል እና ከቀሩት አራት ቡድኖች ዝቅተኛውን ቅድመ ግምት ያገኘው አትሌቲኮ ማድሪድ የሚያደርጉት ጨዋታ ነው፡፡
በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም በተደረገው የመጀመሪያው ዙር ጨዋታ ሁለቱም ቡድኖች በፍጹም ቅጣት ምት ባስቆጠሩት ግብ 1 አቻ በሆነ ውጤት መለያየታቸው ይታወሳል፡፡
የሰሜን ለንደኑ ክለብ አርሰናል ለዋንጫው ቅድመ ግምት በማግኘት ቀዳሚው ክለብ ቢሆንም ተጋጣሚው አትሌቲኮ ማድሪድ ብርቱ ተፎካካሪ መሆኑን በመጀመሪያው ዙር ጨዋታ አሳይቷል፡፡
የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን በታሪኩ ማሸነፍ ያልቻለው አርሰናል ለፍጻሜ መድረስ የቻለው አንድ ጊዜ ብቻ ሲሆን ወቅቱም በፈረንጆቹ 2006 ነበር፡፡
አርሰናል ከፈረንጆቹ 2006 በኋላ በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ መድረክ የፍጻሜ ተፋላሚ ለመሆን በዛሬው ጨዋታ የሚያደርገው ፉክክር ይጠበቃል፡፡
በ2024/25 የውድድር ዓመት በመድረኩ እስከ ግማሽ ፍጻሜ የተጓዝ አርሰናል በዚህ የውድድር ዘመን በሻምፒየንስ ሊጉ የሚያደርገው ጉዞ ተጠባቂ ነው፡፡
በአርጀንቲናዊው አሰልጣኝ ዲያጎ ሲሞኒ የሚመራው አትሌቲኮ ማድሪድ በበኩሉ በታሪኩ ሦስት ጊዜ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ፍጻሜ ላይ መገኘት መቻሉ ይታወሳል፡፡
አትሌቲኮ ማድሪድ በተለያዩ ጊዜያት በመድረኩ ፍጻሜ ላይ መድረስ ቢችልም ዋንጫውን ግን አንድም ጊዜ ማንሳት አልቻለም፡፡
አትሌቲኮ ማድሪድ ለመጨረሻ ጊዜ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የፍጻሜ ተፋላሚ የሆነው በፈረንጆቹ 2016 እንደነበር አይዘነጋም፡፡
የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን ለማሳካት በሚያደርገው ጉዞ ውስጥ የዛሬውን ጨዋታ አሸንፎ ለፍጻሜ ለመድረስ ብርቱ ፉክክር እንደሚያደርግ ይጠበቃል፡፡
ለዚህም በሳምንቱ መጨረሻ በተደረገው የስፔን ላሊጋ ጨዋታ አሰልጣኝ ዲያጎ ሲሞኒ ለአብዛኛው የቡድኑ ቋሚ ተሰላፊ ተጫዋቾች እረፍት ሰጥተዋል፡፡
የአትሌቲኮ ማድሪድ የፊት መስመር ተጫዋች ዩሊያን አልቫሬዝ ለጨዋታው ብቁ መሆኑ የተነገረ ሲሆን ካይ ሃቨርትዝ እና ጁሪየን ቲምበር በአርሰናል በኩል በጉዳት ለጨዋታው የማይደርሱ ተጫዋቾች ናቸው፡፡
በኢምሬትስ ስታዲየም የሚደረገውን ተጠባቂ ጨዋታ ጀርመናዊው ዳኛ ዳንኤል ሴበርት በመሐል ዳኝነት የሚመሩት ይሆናል፡፡
የሁለቱ ቡድኖች የድምር ውጤት አሸናፊ በነገው ዕለት ጨዋታቸውን ከሚያደርጉት ባየርን ሙኒክ እና ፒኤስጂ ድምር ውጤት አሸናፊ ጋር በፍጻሜው ይገናኛል፡፡
በአቤል ነዋይ
1 month ago
(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች ከነዳጅ ላኪ ሀገራት ድርጅት (ኦፔክ እና ኦፔክ ፕላስ) ለመውጣት መወሰኗን ተከትሎ፣ በአቡዳቢ እና በሪያድ መካከል ለዓመታት ሲብላላ የቆየው ውጥረት አደባባይ መውጣቱን ሮይተርስ በዘገባው አስነብቧል። ውሳኔው በኢራን ጦርነት ምክንያት እየተቀየረ ባለው የቀጠናው የኃይል ሚዛን ውስጥ፣ ኤሚሬቶች በሳዑዲ አረቢያ ከሚመራው የነዳጅ ፖሊሲ ተጽዕኖ ለመላቀቅ ያደረገችው ስትራቴጂካዊ ስብራት መሆኑ ተገልጿል።
የፖለቲካ ተንታኞች እንደሚሉት ማክሰኞ ዕለት ይፋ የተደረገው ይህ ውሳኔ፣ ከነዳጅ ምርት ኮታ አለመግባባት የዘለለ ነው። ይህ እርምጃ በኤሚሬቶች ፕሬዝዳንት ሼክ መሀመድ ቢን ዛይድ እና በሳዑዲው አልጋ ወራሽ መሀመድ ቢን ሳልማን መካከል ያለውን ጥልቅ ግላዊ እና ስትራቴጂካዊ መቃቃር የሚያሳይ ነው። የለንደን ስኩል ኦፍ ኢኮኖሚክስ ምሁር የሆኑት ፋዋዝ ገርገስ፣ "በሁለቱ ኃያላን የባህረ ሰላጤው መሪዎች መካከል ከምንገምተው በላይ የከፋ መቋረጥ እየታየ ነው" ሲሉ ሁኔታውን ገልጸውታል።
ኤሚሬቶች አሁን ባለው የኦፔክ አሰራር ሳዑዲ አረቢያ እና ሩሲያ ሌሎችን በማግለል የራሳቸውን ፍላጎት ብቻ እያስፈጸሙ ነው የሚል ጠንካራ ቅሬታ አላት። የኤሚሬቶች ፖሊሲ ማዕከል ፕሬዝዳንት ኢብተሳም አል-ከትቢ እንዳብራሩት፣ ሀገሪቱ የነዳጅ ምርቷን እና ውሳኔዋን ለሳዑዲ አረቢያ አሳልፋ እንደማትሰጥ እና የድርጅቱ ህጎች አስገዳጅ ሊሆኑባት እንደማይችሉ በተግባር እያሳየች ነው።
በአሜሪካ፣ እስራኤል እና ኢራን መካከል የተቀሰቀሰው ጦርነት የቀጠናውን ደህንነት አናግቷል። ኢራን የአሜሪካ ጦር ሰፈር ባለባቸው የባህረ ሰላጤው ሀገራት ላይ ጥቃት መሰንዘሯ እና ቁልፍ የሆነውን የሆርሙዝ ባህረ-ሰላጤን መዝጋቷ፣ በኤሚሬቶች ላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ጫና ፈጥሯል። ይህን ተከትሎ የኤሚሬቶች ከፍተኛ ባለስልጣናት የባህረ ሰላጤው ሀገራት (በተለይም ሳዑዲ) ለኢራን ጥቃት የሰጡትን ምላሽ "በታሪክ እጅግ ደካማው" ሲሉ ወቅሰዋል።
በአንጻሩ ኤሚሬቶች ደህንነቷን ለማረጋገጥ ከእስራኤል እና ከአሜሪካ ጋር ያላትን ወታደራዊ ትብብር (የአየር መከላከያ ስርአቶችን ከእስራኤል መግዛቷን ጨምሮ) አጠናክራ ቀጥላለች። ከዚህ ባለፈም ሁለቱ ሀገራት በየመን እና በሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነቶች ውስጥ ተቃራኒ ኃይሎችን መደገፋቸው፣ እንዲሁም የሳዑዲው 'ራዕይ 2030' የፈጠረው የኢኮኖሚ እና የኢንቨስትመንት ፉክክር ለግንኙነታቸው መሻከር ትልቅ አስተዋጽኦ ማድረጉን ዘገባው በስፋት ዳስሶታል።
የፖለቲካ ተንታኞች እንደሚሉት ማክሰኞ ዕለት ይፋ የተደረገው ይህ ውሳኔ፣ ከነዳጅ ምርት ኮታ አለመግባባት የዘለለ ነው። ይህ እርምጃ በኤሚሬቶች ፕሬዝዳንት ሼክ መሀመድ ቢን ዛይድ እና በሳዑዲው አልጋ ወራሽ መሀመድ ቢን ሳልማን መካከል ያለውን ጥልቅ ግላዊ እና ስትራቴጂካዊ መቃቃር የሚያሳይ ነው። የለንደን ስኩል ኦፍ ኢኮኖሚክስ ምሁር የሆኑት ፋዋዝ ገርገስ፣ "በሁለቱ ኃያላን የባህረ ሰላጤው መሪዎች መካከል ከምንገምተው በላይ የከፋ መቋረጥ እየታየ ነው" ሲሉ ሁኔታውን ገልጸውታል።
ኤሚሬቶች አሁን ባለው የኦፔክ አሰራር ሳዑዲ አረቢያ እና ሩሲያ ሌሎችን በማግለል የራሳቸውን ፍላጎት ብቻ እያስፈጸሙ ነው የሚል ጠንካራ ቅሬታ አላት። የኤሚሬቶች ፖሊሲ ማዕከል ፕሬዝዳንት ኢብተሳም አል-ከትቢ እንዳብራሩት፣ ሀገሪቱ የነዳጅ ምርቷን እና ውሳኔዋን ለሳዑዲ አረቢያ አሳልፋ እንደማትሰጥ እና የድርጅቱ ህጎች አስገዳጅ ሊሆኑባት እንደማይችሉ በተግባር እያሳየች ነው።
በአሜሪካ፣ እስራኤል እና ኢራን መካከል የተቀሰቀሰው ጦርነት የቀጠናውን ደህንነት አናግቷል። ኢራን የአሜሪካ ጦር ሰፈር ባለባቸው የባህረ ሰላጤው ሀገራት ላይ ጥቃት መሰንዘሯ እና ቁልፍ የሆነውን የሆርሙዝ ባህረ-ሰላጤን መዝጋቷ፣ በኤሚሬቶች ላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ጫና ፈጥሯል። ይህን ተከትሎ የኤሚሬቶች ከፍተኛ ባለስልጣናት የባህረ ሰላጤው ሀገራት (በተለይም ሳዑዲ) ለኢራን ጥቃት የሰጡትን ምላሽ "በታሪክ እጅግ ደካማው" ሲሉ ወቅሰዋል።
በአንጻሩ ኤሚሬቶች ደህንነቷን ለማረጋገጥ ከእስራኤል እና ከአሜሪካ ጋር ያላትን ወታደራዊ ትብብር (የአየር መከላከያ ስርአቶችን ከእስራኤል መግዛቷን ጨምሮ) አጠናክራ ቀጥላለች። ከዚህ ባለፈም ሁለቱ ሀገራት በየመን እና በሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነቶች ውስጥ ተቃራኒ ኃይሎችን መደገፋቸው፣ እንዲሁም የሳዑዲው 'ራዕይ 2030' የፈጠረው የኢኮኖሚ እና የኢንቨስትመንት ፉክክር ለግንኙነታቸው መሻከር ትልቅ አስተዋጽኦ ማድረጉን ዘገባው በስፋት ዳስሶታል።
1 month ago
አትሌቲኮ ማድሪድ እና አርሰናል አቻ ተለያዩ
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 21፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የግማሽ ፍጻሜ የመጀመሪያ ዙር ጨዋታ አትሌቲኮ ማድሪድ እና አርሰናል 1 ለ 1 በሆነ አቻ ውጤት ተለያይተዋል።
ምሽት 4 ሰዓት ላይ የስፔኑ ክለብ አትሌቲኮ ማድሪድ በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም የእንግሊዙን ክለብ አርሰናል አስተናግዷል፡፡
በዚህም አርሰናል ከእረፍት በፊት ዮኬሬሽ በፍጹም ቅጣት ምት ባስቆጠረው ግብ ቢመራም፤ አትሌቲኮ ማድሪድ ከእረፍት በኋላ በተመሳሳይ በፍጹም ቅጣት ምት ባስቆጠረው ግብ አቻ መሆን ችሏል።
የአትሌቲኮ ማድሪድን ግብ አልቫሬዝ ከመረብ አሳርፏል።
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 21፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የግማሽ ፍጻሜ የመጀመሪያ ዙር ጨዋታ አትሌቲኮ ማድሪድ እና አርሰናል 1 ለ 1 በሆነ አቻ ውጤት ተለያይተዋል።
ምሽት 4 ሰዓት ላይ የስፔኑ ክለብ አትሌቲኮ ማድሪድ በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም የእንግሊዙን ክለብ አርሰናል አስተናግዷል፡፡
በዚህም አርሰናል ከእረፍት በፊት ዮኬሬሽ በፍጹም ቅጣት ምት ባስቆጠረው ግብ ቢመራም፤ አትሌቲኮ ማድሪድ ከእረፍት በኋላ በተመሳሳይ በፍጹም ቅጣት ምት ባስቆጠረው ግብ አቻ መሆን ችሏል።
የአትሌቲኮ ማድሪድን ግብ አልቫሬዝ ከመረብ አሳርፏል።
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
1 month ago
አትሌቲኮ ማድሪድ ከአርሰናል - ተጠባቂው ጨዋታ
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 21፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የግማሽ ፍጻሜ የመጀመሪያ ዙር ጨዋታ ዛሬ ምሽት ቀጥሎ ይደረጋል፡፡
ምሽት 4 ሰዓት ላይ አትሌቲኮ ማድሪድ በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም የእንግሊዙን ክለብ አርሰናል ያስተናግዳል፡፡
የዛሬ ምሽት ተጋጣሚዎቹ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን በታሪካቸው ማሳካት ያልቻሉ ቡድኖች ናቸው፡፡
በተለያዩ ጊዜያት ሦስት ጊዜ የፍጻሜ ተፋላሚ መሆን የቻለው አትሌቲኮ ማድሪድ ወደ ፍጻሜ የሚያደርገውን ጉዞ ለማጠናከር ይፋለማል፡፡
በአሰልጣኝ ዲያጎ ሲሞኒ የሚመራው አትሌቲኮ በሩብ ፍጻሜው ሌላኛውን የስፔን ክለብ ባርሴሎና በድምር ውጤት በማሸነፍ ለግማሽ ፍጻሜው መብቃቱ ይታወሳል፡፡
በላሊጋው ከአራት ተከታታይ ጨዋታዎች ድል አልባ ጉዞ በኋላ በሳምንቱ መጨረሻ ወደ ድል የተመለሰው አትሌቲኮ ማድሪድ አሸናፊነቱን ለማስቀጠል ወደ ሜዳ ይገባል፡፡
በዚህ የውድድር ዓመት ለማድሪዱ ክለብ በሻምፒየንስ ሊግ 9 ግቦችን ያስቆጠረው አርጀንቲናዊው የፊት መስመር ተጫዋች ዩሊያን አልቫሬዝ በምሽቱ ጨዋታ ይጠበቃል፡፡
ግማሽ ፍጻሜ ውስጥ ከሚገኙ ቡድኖች ውስጥ በኦፕታ ቅድመ ትንበያ መሰረት ለዋንጫው ዝቅተኛውን ግምት ያገኘው አትሌቲኮ ማድሪድ በመድረኩ ለአራተኛ ጊዜ ለፍጻሜ ለማለፍ ከመድፈኞቹ ብርቱ ፉክክር ይጠብቀዋል፡፡
በዚሁ ቅድመ ትንበያ መሰረት ለዋንጫው በቀዳሚነት የተገመተው አርሰናል ወደ ፍጻሜው ለመጓዝ የሚያደርገው ፍልሚያ ተጠባቂ ነው፡፡
አርሰናል በታሪኩ አንድ ጊዜ ብቻ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ፍጻሜ ላይ የተገኘ ሲሆን፥ በፈረንጆቹ 2006 በመድረኩ የፍጻሜ ጨዋታ በባርሴሎና ተሸንፎ ዋንጫውን ማጣቱ ይታወሳል፡፡
ባለፉት ሳምንታት የእንግሊዝ ካራባኦ ዋንጫን በማንቼስተር ሲቲ የተነጠቀውና ከኤፍ ኤ ዋንጫ በሩብ ፍጻሜው የተሰናበተው የሰሜን ለንደኑ ክለብ በሻምፒየንስ ሊጉ የሚኖረው ቆይታ ይጠበቃል፡፡
የሰሜን ለንደኑ ክለብ አርሰናል በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን ለማሳካት የሚያደርገውን ጉዞ ለማጠናከር የሚያደርገው ፍልሚያ ይጠበቃል፡፡
መድፈኞቹ ባለፈው ዓመት በመድረኩ ሀያል የሆነውን ሪያል ማድሪድ አሸንፈው እስከ ግማሽ ፍጻሜ መጓዝ ቢችሉም በፒኤስጂ ተሸንፈው ለፍጻሜ ማለፍ ሳይችሉ ቀርተዋል፡፡
በዚህ የውድድር ዓመት በሩብ ፍጻሜው የፖርቹጋሉን ክለብ ስፖርቲንግ ሊዝበን በድምር ውጤት በመርታት ለግማሽ ፍጻሜ የደረሰ ሲሆን፥ እስከምን ድረስ ይጓዛል የሚለው ተጠባቂ ነው፡፡
በሳምንቱ መጨረሻ በፕሪሚየር ሊጉ ወደ ድል የተመለሰው አርሰናል ድሉን ለማስቀጠል ወደ ሜዳ የሚገባ ይሆናል፡፡
ሁለቱ ቡድኖች እርስበርስ ካደረጓቸው ያለፉት አምስት ጨዋታዎች አርሰናል ሁለት ጊዜ ሲያሸንፍ፥ አትሌቲኮ ማድሪድ በአንዱ ድል አድርጎ በቀሪ ሁለት ጨዋታዎች ደግሞ አቻ ተለያይተዋል፡፡
ቡድኖቹ በዚህ የወድድር ዓመት በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ መድረክ በሊግ ቅርጽ በተደረገ ጨዋታ ተናገኝተው አርሰናል 4 ለ 0 ማሸነፉ ይታወሳል፡፡
በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም ምሽት 4 ሰዓት ላይ መደረግ የሚጀምረውን ጨዋታ የ43 ዓመቱ ኔዘርላንዳዊ ዳኛ ዳኒ ማኬሊ በመሐል ዳኝነት የሚመሩት ይሆናል፡፡
በወንድማገኝ ጸጋዬ
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 21፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ የግማሽ ፍጻሜ የመጀመሪያ ዙር ጨዋታ ዛሬ ምሽት ቀጥሎ ይደረጋል፡፡
ምሽት 4 ሰዓት ላይ አትሌቲኮ ማድሪድ በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም የእንግሊዙን ክለብ አርሰናል ያስተናግዳል፡፡
የዛሬ ምሽት ተጋጣሚዎቹ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን በታሪካቸው ማሳካት ያልቻሉ ቡድኖች ናቸው፡፡
በተለያዩ ጊዜያት ሦስት ጊዜ የፍጻሜ ተፋላሚ መሆን የቻለው አትሌቲኮ ማድሪድ ወደ ፍጻሜ የሚያደርገውን ጉዞ ለማጠናከር ይፋለማል፡፡
በአሰልጣኝ ዲያጎ ሲሞኒ የሚመራው አትሌቲኮ በሩብ ፍጻሜው ሌላኛውን የስፔን ክለብ ባርሴሎና በድምር ውጤት በማሸነፍ ለግማሽ ፍጻሜው መብቃቱ ይታወሳል፡፡
በላሊጋው ከአራት ተከታታይ ጨዋታዎች ድል አልባ ጉዞ በኋላ በሳምንቱ መጨረሻ ወደ ድል የተመለሰው አትሌቲኮ ማድሪድ አሸናፊነቱን ለማስቀጠል ወደ ሜዳ ይገባል፡፡
በዚህ የውድድር ዓመት ለማድሪዱ ክለብ በሻምፒየንስ ሊግ 9 ግቦችን ያስቆጠረው አርጀንቲናዊው የፊት መስመር ተጫዋች ዩሊያን አልቫሬዝ በምሽቱ ጨዋታ ይጠበቃል፡፡
ግማሽ ፍጻሜ ውስጥ ከሚገኙ ቡድኖች ውስጥ በኦፕታ ቅድመ ትንበያ መሰረት ለዋንጫው ዝቅተኛውን ግምት ያገኘው አትሌቲኮ ማድሪድ በመድረኩ ለአራተኛ ጊዜ ለፍጻሜ ለማለፍ ከመድፈኞቹ ብርቱ ፉክክር ይጠብቀዋል፡፡
በዚሁ ቅድመ ትንበያ መሰረት ለዋንጫው በቀዳሚነት የተገመተው አርሰናል ወደ ፍጻሜው ለመጓዝ የሚያደርገው ፍልሚያ ተጠባቂ ነው፡፡
አርሰናል በታሪኩ አንድ ጊዜ ብቻ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ፍጻሜ ላይ የተገኘ ሲሆን፥ በፈረንጆቹ 2006 በመድረኩ የፍጻሜ ጨዋታ በባርሴሎና ተሸንፎ ዋንጫውን ማጣቱ ይታወሳል፡፡
ባለፉት ሳምንታት የእንግሊዝ ካራባኦ ዋንጫን በማንቼስተር ሲቲ የተነጠቀውና ከኤፍ ኤ ዋንጫ በሩብ ፍጻሜው የተሰናበተው የሰሜን ለንደኑ ክለብ በሻምፒየንስ ሊጉ የሚኖረው ቆይታ ይጠበቃል፡፡
የሰሜን ለንደኑ ክለብ አርሰናል በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ የአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን ለማሳካት የሚያደርገውን ጉዞ ለማጠናከር የሚያደርገው ፍልሚያ ይጠበቃል፡፡
መድፈኞቹ ባለፈው ዓመት በመድረኩ ሀያል የሆነውን ሪያል ማድሪድ አሸንፈው እስከ ግማሽ ፍጻሜ መጓዝ ቢችሉም በፒኤስጂ ተሸንፈው ለፍጻሜ ማለፍ ሳይችሉ ቀርተዋል፡፡
በዚህ የውድድር ዓመት በሩብ ፍጻሜው የፖርቹጋሉን ክለብ ስፖርቲንግ ሊዝበን በድምር ውጤት በመርታት ለግማሽ ፍጻሜ የደረሰ ሲሆን፥ እስከምን ድረስ ይጓዛል የሚለው ተጠባቂ ነው፡፡
በሳምንቱ መጨረሻ በፕሪሚየር ሊጉ ወደ ድል የተመለሰው አርሰናል ድሉን ለማስቀጠል ወደ ሜዳ የሚገባ ይሆናል፡፡
ሁለቱ ቡድኖች እርስበርስ ካደረጓቸው ያለፉት አምስት ጨዋታዎች አርሰናል ሁለት ጊዜ ሲያሸንፍ፥ አትሌቲኮ ማድሪድ በአንዱ ድል አድርጎ በቀሪ ሁለት ጨዋታዎች ደግሞ አቻ ተለያይተዋል፡፡
ቡድኖቹ በዚህ የወድድር ዓመት በአውሮፓ ሻምፒየንስ ሊግ መድረክ በሊግ ቅርጽ በተደረገ ጨዋታ ተናገኝተው አርሰናል 4 ለ 0 ማሸነፉ ይታወሳል፡፡
በሪያድ ኤር ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም ምሽት 4 ሰዓት ላይ መደረግ የሚጀምረውን ጨዋታ የ43 ዓመቱ ኔዘርላንዳዊ ዳኛ ዳኒ ማኬሊ በመሐል ዳኝነት የሚመሩት ይሆናል፡፡
በወንድማገኝ ጸጋዬ
2 months ago
“ፍሬው” የተሰኘ አዲስ ቲያትር ለእይታ ሊቀርብ ነው
#ethiopia | በተሻለ ወርቁ ተደርሶና ተዘጋጅቶ የቀረበው አዲሱ “ፍሬው” የተሰኘ ቲያትር የፊታችን ቅዳሜ መጋቢት 26 ቀን 2018 ዓ.ም ከቀኑ 10:00 ጀምሮ ፍላሚንጎ በሚገኘው አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት በድምቀት ይመረቃል።
በናታይ ጌታቸው እና በሞሪያድ ኢቨንት ፕሮዲውሰርነት የቀረበው ይህ ተውኔት አንጋፋዎቹን ተሻለ ወርቁንና ካሳሁን ፍስሃን (ማንዴላ) ጨምሮ ሰለሞን ሙሄ፣ ናታይ ጌታቸው፣ የምስራች ግርማ እና ህሊና ደረጄን የመሰሉ ተወዳጅ ተዋናዮችን በአንድ መድረክ ያሳያል።
ቲያትሩ ከመዝናኛነት ባለፈ የላቀ የጥበብ ልምድ የሚቀሰምበት መሆኑን የገለጹት አዘጋጆቹ ታዳሚዎች ትኬቶችን በአሐዱ ባንክ ቅርንጫፎች፣ በግራንድ ኩዳ፣ በባኮስ ላውንጅ፣ በባልደራስ ስፖርት ባር ወይም በዕለቱ በበሩ ላይ ማግኘት እንደሚችሉ ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል።
#ferew #newplay #addisababatheater #ethiopianart #comedyshow #weekendvibes
#ethiopia | በተሻለ ወርቁ ተደርሶና ተዘጋጅቶ የቀረበው አዲሱ “ፍሬው” የተሰኘ ቲያትር የፊታችን ቅዳሜ መጋቢት 26 ቀን 2018 ዓ.ም ከቀኑ 10:00 ጀምሮ ፍላሚንጎ በሚገኘው አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት በድምቀት ይመረቃል።
በናታይ ጌታቸው እና በሞሪያድ ኢቨንት ፕሮዲውሰርነት የቀረበው ይህ ተውኔት አንጋፋዎቹን ተሻለ ወርቁንና ካሳሁን ፍስሃን (ማንዴላ) ጨምሮ ሰለሞን ሙሄ፣ ናታይ ጌታቸው፣ የምስራች ግርማ እና ህሊና ደረጄን የመሰሉ ተወዳጅ ተዋናዮችን በአንድ መድረክ ያሳያል።
ቲያትሩ ከመዝናኛነት ባለፈ የላቀ የጥበብ ልምድ የሚቀሰምበት መሆኑን የገለጹት አዘጋጆቹ ታዳሚዎች ትኬቶችን በአሐዱ ባንክ ቅርንጫፎች፣ በግራንድ ኩዳ፣ በባኮስ ላውንጅ፣ በባልደራስ ስፖርት ባር ወይም በዕለቱ በበሩ ላይ ማግኘት እንደሚችሉ ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል።
#ferew #newplay #addisababatheater #ethiopianart #comedyshow #weekendvibes
2 months ago
🔥🔥 “ፍሬው” መጣ! 🔥🔥
ለሳቅ ተዘጋጅተዋል?
🎭 በተዋጣላቸው የፊልም ተዋናዮች የሚቀርበው 👉 “ፍሬው” — የሳቅ እና የጥበብ ድግስ ላይ ሁላችሁም ተጋብዛችኃል"ፍሬው" አዲስ ቲያትር!
ተዋናዮች:- ተሻለ ወርቁ ካሳሁን ፍስህ (ማንዴላ) ሰለሞን ሙሄ ናታይ ጌታቸው የምስራች ግርማ ህሊና ደረጄ ድንቅ የትወና ጥበባቸውን አሳይተውበታል እናንተ የቲያትር አፍቃሪያን በቦታው በመገኘት እንድትዝናኑ ተጋብዛችኃል "ፍሬው" አድራሻ:- ፍላሚንጎ አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት ላይ በታላቅ ድምቀት ሊመረቅ ነው!
ደራዲና አዘጋጅ ተሻለ ቀርቁ ፕሮዲውሰር:-ናታይ ጌታቸው እና ሞሪያድ ኢቨንት
✨ ይህ ትያትር ብቻ አይደለም…
👉 የሳቅ በር ነው
👉 የመዝናኛ ጉዞ ነው
👉 የጥበብ ትልቅ ልምድ ነው
📍 በፍላሚንጎ ያለው አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት
🗓 ቅዳሜ መጋቢት 26
⏰ ከቀኑ 10:30
💥 ይህን ቀን አትርሱ — ሳቅ ይጠብቃችኋል!
📞 0911 24 47 02 |0930 30 31 89/ 092 701 4141
💬 “ጥበብ ለፈገግታ፣ ፈገግታ ለጤና!”
ትኬቶች
👉በተመረጡ አሀዱ ባንክ ቅርንጫፎች
👉 ቦሌ ብራስ ግራንድ ኩዳ ሬስቶራንት
👉 ቦሌ ሸገር ጀርባ ባኮስ ላውንድ
👉 ባልደራስ ፋሚሊ ስፓርት ባር
👉 በህለቱ በር ላይ ትኬቱን ያገኛሉ
👉 #ፍሬው #comedynight #addisababa #theater #liveshow #weekendplan #ethiopiancomedy
ለሳቅ ተዘጋጅተዋል?
🎭 በተዋጣላቸው የፊልም ተዋናዮች የሚቀርበው 👉 “ፍሬው” — የሳቅ እና የጥበብ ድግስ ላይ ሁላችሁም ተጋብዛችኃል"ፍሬው" አዲስ ቲያትር!
ተዋናዮች:- ተሻለ ወርቁ ካሳሁን ፍስህ (ማንዴላ) ሰለሞን ሙሄ ናታይ ጌታቸው የምስራች ግርማ ህሊና ደረጄ ድንቅ የትወና ጥበባቸውን አሳይተውበታል እናንተ የቲያትር አፍቃሪያን በቦታው በመገኘት እንድትዝናኑ ተጋብዛችኃል "ፍሬው" አድራሻ:- ፍላሚንጎ አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት ላይ በታላቅ ድምቀት ሊመረቅ ነው!
ደራዲና አዘጋጅ ተሻለ ቀርቁ ፕሮዲውሰር:-ናታይ ጌታቸው እና ሞሪያድ ኢቨንት
✨ ይህ ትያትር ብቻ አይደለም…
👉 የሳቅ በር ነው
👉 የመዝናኛ ጉዞ ነው
👉 የጥበብ ትልቅ ልምድ ነው
📍 በፍላሚንጎ ያለው አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት
🗓 ቅዳሜ መጋቢት 26
⏰ ከቀኑ 10:30
💥 ይህን ቀን አትርሱ — ሳቅ ይጠብቃችኋል!
📞 0911 24 47 02 |0930 30 31 89/ 092 701 4141
💬 “ጥበብ ለፈገግታ፣ ፈገግታ ለጤና!”
ትኬቶች
👉በተመረጡ አሀዱ ባንክ ቅርንጫፎች
👉 ቦሌ ብራስ ግራንድ ኩዳ ሬስቶራንት
👉 ቦሌ ሸገር ጀርባ ባኮስ ላውንድ
👉 ባልደራስ ፋሚሊ ስፓርት ባር
👉 በህለቱ በር ላይ ትኬቱን ያገኛሉ
👉 #ፍሬው #comedynight #addisababa #theater #liveshow #weekendplan #ethiopiancomedy
2 months ago
🔥🔥 “ፍሬው” መጣ! 🔥🔥
ለሳቅ ተዘጋጅተዋል?
🎭 በተዋጣላቸው የፊልም ተዋናዮች የሚቀርበው 👉 “ፍሬው” — የሳቅ እና የጥበብ ድግስ ላይ ሁላችሁም ተጋብዛችኃል"ፍሬው" አዲስ ቲያትር!
ተዋናዮች:- ተሻለ ወርቁ ካሳሁን ፍስህ (ማንዴላ) ሰለሞን ሙሄ ናታይ ጌታቸው የምስራች ግርማ ህሊና ደረጄ ድንቅ የትወና ጥበባቸውን አሳይተውበታል እናንተ የቲያትር አፍቃሪያን በቦታው በመገኘት እንድትዝናኑ ተጋብዛችኃል "ፍሬው" አድራሻ:- ፍላሚንጎ አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት ላይ በታላቅ ድምቀት ሊመረቅ ነው!
ደራዲና አዘጋጅ ተሻለ ቀርቁ ፕሮዲውሰር:-ናታይ ጌታቸው እና ሞሪያድ ኢቨንት
✨ ይህ ትያትር ብቻ አይደለም…
👉 የሳቅ በር ነው
👉 የመዝናኛ ጉዞ ነው
👉 የጥበብ ትልቅ ልምድ ነው
📍 በፍላሚንጎ ያለው አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት
🗓 ቅዳሜ መጋቢት 26
⏰ ከቀኑ 10:30
💥 ይህን ቀን አትርሱ — ሳቅ ይጠብቃችኋል!
📞 0911 24 47 02 |0930 30 31 89/ 092 701 4141
💬 “ጥበብ ለፈገግታ፣ ፈገግታ ለጤና!”
ትኬቶች
👉በተመረጡ አሀዱ ባንክ ቅርንጫፎች
👉 ቦሌ ብራስ ግራንድ ኩዳ ሬስቶራንት
👉 ቦሌ ሸገር ጀርባ ባኮስ ላውንድ
👉 ባልደራስ ፋሚሊ ስፓርት ባር
👉 በህለቱ በር ላይ ትኬቱን ያገኛሉ
👉 #ፍሬው #comedynight #addisababa #theater #liveshow #weekendplan #ethiopiancomedy
ለሳቅ ተዘጋጅተዋል?
🎭 በተዋጣላቸው የፊልም ተዋናዮች የሚቀርበው 👉 “ፍሬው” — የሳቅ እና የጥበብ ድግስ ላይ ሁላችሁም ተጋብዛችኃል"ፍሬው" አዲስ ቲያትር!
ተዋናዮች:- ተሻለ ወርቁ ካሳሁን ፍስህ (ማንዴላ) ሰለሞን ሙሄ ናታይ ጌታቸው የምስራች ግርማ ህሊና ደረጄ ድንቅ የትወና ጥበባቸውን አሳይተውበታል እናንተ የቲያትር አፍቃሪያን በቦታው በመገኘት እንድትዝናኑ ተጋብዛችኃል "ፍሬው" አድራሻ:- ፍላሚንጎ አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት ላይ በታላቅ ድምቀት ሊመረቅ ነው!
ደራዲና አዘጋጅ ተሻለ ቀርቁ ፕሮዲውሰር:-ናታይ ጌታቸው እና ሞሪያድ ኢቨንት
✨ ይህ ትያትር ብቻ አይደለም…
👉 የሳቅ በር ነው
👉 የመዝናኛ ጉዞ ነው
👉 የጥበብ ትልቅ ልምድ ነው
📍 በፍላሚንጎ ያለው አዲሱ የህፃናትና ወጣቶች ቲያትር ቤት
🗓 ቅዳሜ መጋቢት 26
⏰ ከቀኑ 10:30
💥 ይህን ቀን አትርሱ — ሳቅ ይጠብቃችኋል!
📞 0911 24 47 02 |0930 30 31 89/ 092 701 4141
💬 “ጥበብ ለፈገግታ፣ ፈገግታ ለጤና!”
ትኬቶች
👉በተመረጡ አሀዱ ባንክ ቅርንጫፎች
👉 ቦሌ ብራስ ግራንድ ኩዳ ሬስቶራንት
👉 ቦሌ ሸገር ጀርባ ባኮስ ላውንድ
👉 ባልደራስ ፋሚሊ ስፓርት ባር
👉 በህለቱ በር ላይ ትኬቱን ያገኛሉ
👉 #ፍሬው #comedynight #addisababa #theater #liveshow #weekendplan #ethiopiancomedy
2 months ago
“የመካከለኛው ምስራቅ ዕጣ ፈንታ ያለ እኛ አይወሰንም!”
— የባህረ ሰላጤው አገራት
#ethiopia | የባህረ ሰላጤው ትብብር ምክር ቤት (GCC) አባል አገራት፦
ሳዑዲ ዓረቢያ
የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ
ኳታር
ኩዌት
ኦማን
ባህሬን
እነዚህ አገራት በስትራቴጂካዊው የፐርሺያ ባህረ ሰላጤ ዙሪያ የሚገኙ ሲሆን፣ አብዛኛውን የዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ መስመር ይቆጣጠራሉ።
ሪያድ — የባህረ ሰላጤው ትብብር ምክር ቤት (GCC)
አባል አገራት በኢራንና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል በሚደረጉ ማናቸውም የድርድር ወይም የተኩስ አቁም ስምምነቶች ላይ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዲኖራቸው አጥብቀው መጠየቃቸውን የኢየሩሳሌም ፖስት ዘገባ አመልክቷል።
እ.ኤ.አ. ከየካቲት 28 ቀን 2026 ጀምሮ የተቀሰቀሰው ጦርነት ተባብሶ በቀጠለበት በዚህ ወቅት፣ ኢራን በሳዑዲ ዓረቢያ፣ በተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ፣ በኳታርና በኩዌት የነዳጅ ማጣሪያዎችና መሠረተ ልማቶች ላይ ያነጣጠረ ስልታዊ የድሮንና የባሊስቲክ ሚሳኤል ጥቃቶችን ሰንዝራለች።
የባህረ ሰላጤው አገራት እነዚህ ጥቃቶች የሉዓላዊነታቸው ጥሰት መሆናቸውን በመግለጽ፣ በቀጣይ የክልሉን ደህንነት በሚወስኑ ውይይቶች ላይ ድምፃቸው ሊሰማ እንደሚገባ አስታውቀዋል።
ዲፕሎማሲያዊ ጥሪና ዓለም አቀፍ ውሳኔዎች
የምክር ቤቱ ዋና ጸሐፊ ጃሰም መሐመድ አል-ቡዳይዊ ባወጡት መግለጫ፦
ኢራን ለቀጠናው አለመረጋጋት ተጠያቂ መሆኗንና የኃይል ድርጊቷ በአፋጣኝ መቆም እንዳለበት አሳስበዋል።
ሁሉም አገራት በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት ውሳኔ 2817 (2026) መሠረት፣ ኢራን በተላላኪ ኃይሎች አማካኝነት የምታደርሰውን ጥቃት እንድታቆም በአንድ ድምፅ ጠይቀዋል።
ሳዑዲ ዓረቢያና የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ ጥቃቱን በጽኑ ሲያወግዙ፣ ኦማንና ኳታር ደግሞ የተለየ ዲፕሎማሲያዊ አቀራረብ ሊከተሉ እንደሚችሉ ተጠቁሟል።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከእስራኤል ጋር በመሆን በኢራን ላይ የሚሰነዝሩት የአየር ጥቃት በታቀደለት የጊዜ ሰሌዳ እየሄደ መሆኑን በገለጹበት በዚህ ወቅት፣ የባህረ ሰላጤው መንግሥታት ከፍተኛ ስጋት አድሮባቸዋል።
ከጦርነቱ በኋላ በሚፈጠረው አዲስ የቀጠናው ካርታ ላይ የራሳቸው ድርሻ እንዲኖር ይፈልጋሉ።
የሆርሙዝ ወሽመጥ የንግድ እንቅስቃሴ በኢራን ቁጥጥር ስር እንዳይወድቅና የዓለም የነዳጅ ገበያ እንዳይታወክ ጥብቅ ክትትል እያደረጉ ይገኛሉ።
የባህረ ሰላጤው አገራት ራሳቸውን የመከላከል ሕጋዊ መብት እንዳላቸው በማረጋገጥ፣ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በኢራን ላይ ጥብቅና የተባበረ መልዕክት እንዲያስተላልፍ ጥሪ አቅርበዋል።
— የባህረ ሰላጤው አገራት
#ethiopia | የባህረ ሰላጤው ትብብር ምክር ቤት (GCC) አባል አገራት፦
ሳዑዲ ዓረቢያ
የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ
ኳታር
ኩዌት
ኦማን
ባህሬን
እነዚህ አገራት በስትራቴጂካዊው የፐርሺያ ባህረ ሰላጤ ዙሪያ የሚገኙ ሲሆን፣ አብዛኛውን የዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ መስመር ይቆጣጠራሉ።
ሪያድ — የባህረ ሰላጤው ትብብር ምክር ቤት (GCC)
አባል አገራት በኢራንና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል በሚደረጉ ማናቸውም የድርድር ወይም የተኩስ አቁም ስምምነቶች ላይ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዲኖራቸው አጥብቀው መጠየቃቸውን የኢየሩሳሌም ፖስት ዘገባ አመልክቷል።
እ.ኤ.አ. ከየካቲት 28 ቀን 2026 ጀምሮ የተቀሰቀሰው ጦርነት ተባብሶ በቀጠለበት በዚህ ወቅት፣ ኢራን በሳዑዲ ዓረቢያ፣ በተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ፣ በኳታርና በኩዌት የነዳጅ ማጣሪያዎችና መሠረተ ልማቶች ላይ ያነጣጠረ ስልታዊ የድሮንና የባሊስቲክ ሚሳኤል ጥቃቶችን ሰንዝራለች።
የባህረ ሰላጤው አገራት እነዚህ ጥቃቶች የሉዓላዊነታቸው ጥሰት መሆናቸውን በመግለጽ፣ በቀጣይ የክልሉን ደህንነት በሚወስኑ ውይይቶች ላይ ድምፃቸው ሊሰማ እንደሚገባ አስታውቀዋል።
ዲፕሎማሲያዊ ጥሪና ዓለም አቀፍ ውሳኔዎች
የምክር ቤቱ ዋና ጸሐፊ ጃሰም መሐመድ አል-ቡዳይዊ ባወጡት መግለጫ፦
ኢራን ለቀጠናው አለመረጋጋት ተጠያቂ መሆኗንና የኃይል ድርጊቷ በአፋጣኝ መቆም እንዳለበት አሳስበዋል።
ሁሉም አገራት በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት ውሳኔ 2817 (2026) መሠረት፣ ኢራን በተላላኪ ኃይሎች አማካኝነት የምታደርሰውን ጥቃት እንድታቆም በአንድ ድምፅ ጠይቀዋል።
ሳዑዲ ዓረቢያና የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ ጥቃቱን በጽኑ ሲያወግዙ፣ ኦማንና ኳታር ደግሞ የተለየ ዲፕሎማሲያዊ አቀራረብ ሊከተሉ እንደሚችሉ ተጠቁሟል።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከእስራኤል ጋር በመሆን በኢራን ላይ የሚሰነዝሩት የአየር ጥቃት በታቀደለት የጊዜ ሰሌዳ እየሄደ መሆኑን በገለጹበት በዚህ ወቅት፣ የባህረ ሰላጤው መንግሥታት ከፍተኛ ስጋት አድሮባቸዋል።
ከጦርነቱ በኋላ በሚፈጠረው አዲስ የቀጠናው ካርታ ላይ የራሳቸው ድርሻ እንዲኖር ይፈልጋሉ።
የሆርሙዝ ወሽመጥ የንግድ እንቅስቃሴ በኢራን ቁጥጥር ስር እንዳይወድቅና የዓለም የነዳጅ ገበያ እንዳይታወክ ጥብቅ ክትትል እያደረጉ ይገኛሉ።
የባህረ ሰላጤው አገራት ራሳቸውን የመከላከል ሕጋዊ መብት እንዳላቸው በማረጋገጥ፣ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በኢራን ላይ ጥብቅና የተባበረ መልዕክት እንዲያስተላልፍ ጥሪ አቅርበዋል።
3 months ago
በመካከለኛው ምስራቅ ውጥረት ነግሷል፤ ኢራን በገልፍ ሀገራት ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት አጠናክራለች!
#ethiopia | ኢራን በደቡባዊ ፓርስ የጋዝ መሬቷ ላይ ጥቃት እንደተፈጸመባት በመግለጽ የጀመረችው ዛቻ ወደ ተግባር ተቀይሯል። ከአሜሪካ ጋር ግንኙነት ያላቸውን የነዳጅ እና ጋዝ ማጣሪያዎች ኢላማ እንደምታደርግ ካስጠነቀቀች በኋላ፣ ከረቡዕ ሌሊት ጀምሮ በገልፍ ሀገራት ላይ የምትሰነዝረውን ጥቃት በከፍተኛ ሁኔታ አጠናክራ ቀጥላለች።
የጥቃቱ ዝርዝር ሁኔታ፦
* ሳዑዲ አረቢያ፦ በዋና ከተማዋ ሪያድ እና በምስራቃዊ ግዛቶች ላይ የተወነጨፉ 17 ሰው አልባ አውሮፕላኖችን (ድሮኖችን) እና ሁለት ባሊስቲክ ሚሳኤሎችን ማክሸፏን የመከላከያ ሚኒስቴሩ አስታውቋል።
* ኳታር፦ በራስ ላፋን ኢነርጂ ተቋም ላይ ረቡዕ እለት የተሰነዘረው ጥቃት ሳያበቃ፣ ሐሙስ ረፋድ ላይም ተጨማሪ ጥቃት እንደደረሰባት ገልጻለች። እስካሁን በሰው ህይወት ላይ የደረሰ ጉዳት የለም።
* ተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች፦ የአየር መከላከያ ስርአቶቿ ሚሳኤሎችን እየጠለፉ ሲሆን፣ ተዋጊ ጄቶችም ድሮኖችን በሰማይ ላይ እያደኑ መሆኑን አስታውቃለች።
* ባህሬን እና ኩዌት፦ ባህሬን ነዋሪዎቿ ወደ መጠለያ እንዲገቡ የሰዓት እላፊ ማስጠንቀቂያ ስትሰጥ፤ ኩዌት በበኩሏ የጠላት ሚሳኤል እና የድሮን ጥቃቶችን እየተጋፈጠች መሆኑን ይፋ አድርጋለች።
የኦማን ሱልጣኔት በበኩሏ ድርጊቱን በጽኑ አውግዛለች። "ኢራን የሲቪል ተቋማትን እና ዓለም አቀፍ የኃይል አቅርቦቶችን ከመምታት መቆጠብ አለባት" ሲል የሀገሪቱ የዜና ወኪል ጥሪ አቅርቧል። ጥቃቱ በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ እና ቀጣናዊ ሰላም ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅኗል።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #iran #middleeast #saudiarabia #qatar #uae #breakingnews #energysecurity #gulfcrisis #internationalnews
#ethiopia | ኢራን በደቡባዊ ፓርስ የጋዝ መሬቷ ላይ ጥቃት እንደተፈጸመባት በመግለጽ የጀመረችው ዛቻ ወደ ተግባር ተቀይሯል። ከአሜሪካ ጋር ግንኙነት ያላቸውን የነዳጅ እና ጋዝ ማጣሪያዎች ኢላማ እንደምታደርግ ካስጠነቀቀች በኋላ፣ ከረቡዕ ሌሊት ጀምሮ በገልፍ ሀገራት ላይ የምትሰነዝረውን ጥቃት በከፍተኛ ሁኔታ አጠናክራ ቀጥላለች።
የጥቃቱ ዝርዝር ሁኔታ፦
* ሳዑዲ አረቢያ፦ በዋና ከተማዋ ሪያድ እና በምስራቃዊ ግዛቶች ላይ የተወነጨፉ 17 ሰው አልባ አውሮፕላኖችን (ድሮኖችን) እና ሁለት ባሊስቲክ ሚሳኤሎችን ማክሸፏን የመከላከያ ሚኒስቴሩ አስታውቋል።
* ኳታር፦ በራስ ላፋን ኢነርጂ ተቋም ላይ ረቡዕ እለት የተሰነዘረው ጥቃት ሳያበቃ፣ ሐሙስ ረፋድ ላይም ተጨማሪ ጥቃት እንደደረሰባት ገልጻለች። እስካሁን በሰው ህይወት ላይ የደረሰ ጉዳት የለም።
* ተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች፦ የአየር መከላከያ ስርአቶቿ ሚሳኤሎችን እየጠለፉ ሲሆን፣ ተዋጊ ጄቶችም ድሮኖችን በሰማይ ላይ እያደኑ መሆኑን አስታውቃለች።
* ባህሬን እና ኩዌት፦ ባህሬን ነዋሪዎቿ ወደ መጠለያ እንዲገቡ የሰዓት እላፊ ማስጠንቀቂያ ስትሰጥ፤ ኩዌት በበኩሏ የጠላት ሚሳኤል እና የድሮን ጥቃቶችን እየተጋፈጠች መሆኑን ይፋ አድርጋለች።
የኦማን ሱልጣኔት በበኩሏ ድርጊቱን በጽኑ አውግዛለች። "ኢራን የሲቪል ተቋማትን እና ዓለም አቀፍ የኃይል አቅርቦቶችን ከመምታት መቆጠብ አለባት" ሲል የሀገሪቱ የዜና ወኪል ጥሪ አቅርቧል። ጥቃቱ በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ እና ቀጣናዊ ሰላም ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅኗል።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #iran #middleeast #saudiarabia #qatar #uae #breakingnews #energysecurity #gulfcrisis #internationalnews
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
3 months ago
ኢድ ሐሙስ ወይንስ ዓርብ?
የሳዑዲ ጠቅላይ ፍርድ ቤት መግለጫ ሰጠ።
መጋቢት 7 ቀን 2018 ዓ.ም (ሪያድ)
የሳዑዲ አረቢያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት በመላው ግዛት የሚገኙ ሙስሊሞች የሸዋልን ወር (የኢድ አልፈጥር) ጨረቃ ረቡዕ ምሽት መጋቢት 9 ቀን 2018 ዓ.ም (March 18) እንዲጠባበቁ ጥሪ አቀረበ።
እንደ ኡሙል ቁራ የቀን አቆጣጠር፣ ረቡዕ መጋቢት 9 የረመዳን ወር 29ኛው ቀን ሲሆን፣ በዕለቱ ጀንበር ስትጠልቅ የጨረቃ እይታ ይከናወናል።
1. ረቡዕ ምሽት ጨረቃ ከታየች፦
ሐሙስ መጋቢት 10 (March 19) የዒድ አልፈጥር የመጀመሪያ ቀን ይሆናል።
2. ጨረቃ ካልታየች፦
የረመዳን ወር 30 ቀናት ተሞልቶ ኢድ ዓርብ መጋቢት 11 ይውላል።
* በማንኛውም የአገሪቱ ክፍል ጨረቃን በዓይን ወይም በቢኖክዩለር የተመለከተ ግለሰብ በአቅራቢያው በሚገኝ ፍርድ ቤት ቀርቦ ምስክርነቱን እንዲሰጥ ፍርድ ቤቱ አሳስቧል።
ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ይፋዊ ውሳኔ ከመስጠቱ በፊት የምስክሮችን ቃል በጥብቅ እንደሚያጣራ ገልጿል።
ለዚሁ ተግባር በተመረጡ ከፍተኛ ቦታዎች ላይ የጨረቃ ክትትል ኮሚቴዎች ረቡዕ ምሽት ዝግጅታቸውን አጠናቀው እንደሚጠባበቁ ታውቋል።
ከወዲሁ ለመላው የእስልምና እምነት ተከታዮች እንኳን ለታላቁ የዒድ አልፈጥር በዓል በሰላም አደረሳችሁ!
Via GN
seledadotio
seledadotio
የሳዑዲ ጠቅላይ ፍርድ ቤት መግለጫ ሰጠ።
መጋቢት 7 ቀን 2018 ዓ.ም (ሪያድ)
የሳዑዲ አረቢያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት በመላው ግዛት የሚገኙ ሙስሊሞች የሸዋልን ወር (የኢድ አልፈጥር) ጨረቃ ረቡዕ ምሽት መጋቢት 9 ቀን 2018 ዓ.ም (March 18) እንዲጠባበቁ ጥሪ አቀረበ።
እንደ ኡሙል ቁራ የቀን አቆጣጠር፣ ረቡዕ መጋቢት 9 የረመዳን ወር 29ኛው ቀን ሲሆን፣ በዕለቱ ጀንበር ስትጠልቅ የጨረቃ እይታ ይከናወናል።
1. ረቡዕ ምሽት ጨረቃ ከታየች፦
ሐሙስ መጋቢት 10 (March 19) የዒድ አልፈጥር የመጀመሪያ ቀን ይሆናል።
2. ጨረቃ ካልታየች፦
የረመዳን ወር 30 ቀናት ተሞልቶ ኢድ ዓርብ መጋቢት 11 ይውላል።
* በማንኛውም የአገሪቱ ክፍል ጨረቃን በዓይን ወይም በቢኖክዩለር የተመለከተ ግለሰብ በአቅራቢያው በሚገኝ ፍርድ ቤት ቀርቦ ምስክርነቱን እንዲሰጥ ፍርድ ቤቱ አሳስቧል።
ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ይፋዊ ውሳኔ ከመስጠቱ በፊት የምስክሮችን ቃል በጥብቅ እንደሚያጣራ ገልጿል።
ለዚሁ ተግባር በተመረጡ ከፍተኛ ቦታዎች ላይ የጨረቃ ክትትል ኮሚቴዎች ረቡዕ ምሽት ዝግጅታቸውን አጠናቀው እንደሚጠባበቁ ታውቋል።
ከወዲሁ ለመላው የእስልምና እምነት ተከታዮች እንኳን ለታላቁ የዒድ አልፈጥር በዓል በሰላም አደረሳችሁ!
Via GN
seledadotio
seledadotio
3 months ago
ከሪያዱ የድሮን ጥቃት በኋላ የክርስቲያኖ ሮናልዶ ቤተሰቦች በግል አውሮፕላን ወደ ማድሪድ በረሩ የሚሉ ዘገባዎች እየተሰሙ ነው
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ በሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ላይ የተሰነዘረውን የድሮን ጥቃት ተከትሎ፣ የክርስቲያኖ ሮናልዶ ደህንነት የዓለም እግር ኳስ መነጋገሪያ ሆኗል።
በዓመት ከ200 ሚሊዮን ዩሮ በላይ የሚከፈለው ሮናልዶ፣ በጸጥታ ስጋት ምክንያት ባለቤቱ ጆርጂና ሮድሪጌዝን እና አምስት ልጆቹን በ70 ሚሊዮን ዩሮ በሚገመት የግል አውሮፕላን ወደ ስፔን ማድሪድ መላኩ በሰፊው ማህበራዊ ሚዲያ ላይ እየተዘዋወረ ነው።
አል ናስር ከአል ዋስል ጋር ሊያደርገው የነበረው የኤዢያ ቻምፒዮንስ ሊግ ጨዋታ ለሌላ ጊዜ ተራዝሟል።
ይሁን እንጂ ታዋቂው ጣልያናዊ ጋዜጠኛ ፋብሪዚዮ ሮማኖ ሮናልዶ አገር ጥሎ ወጥቷል የሚለውን ወሬ አስተባብሏል።
እንደ ሮማኖ ገለጻ፣ ሮናልዶ በአሁኑ ወቅት በደረሰበት ጉዳት ምክንያት በክለቡ አል ናስር የሕክምና ማዕከል ውስጥ ክትትል እያደረገ ይገኛል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ በሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ላይ የተሰነዘረውን የድሮን ጥቃት ተከትሎ፣ የክርስቲያኖ ሮናልዶ ደህንነት የዓለም እግር ኳስ መነጋገሪያ ሆኗል።
በዓመት ከ200 ሚሊዮን ዩሮ በላይ የሚከፈለው ሮናልዶ፣ በጸጥታ ስጋት ምክንያት ባለቤቱ ጆርጂና ሮድሪጌዝን እና አምስት ልጆቹን በ70 ሚሊዮን ዩሮ በሚገመት የግል አውሮፕላን ወደ ስፔን ማድሪድ መላኩ በሰፊው ማህበራዊ ሚዲያ ላይ እየተዘዋወረ ነው።
አል ናስር ከአል ዋስል ጋር ሊያደርገው የነበረው የኤዢያ ቻምፒዮንስ ሊግ ጨዋታ ለሌላ ጊዜ ተራዝሟል።
ይሁን እንጂ ታዋቂው ጣልያናዊ ጋዜጠኛ ፋብሪዚዮ ሮማኖ ሮናልዶ አገር ጥሎ ወጥቷል የሚለውን ወሬ አስተባብሏል።
እንደ ሮማኖ ገለጻ፣ ሮናልዶ በአሁኑ ወቅት በደረሰበት ጉዳት ምክንያት በክለቡ አል ናስር የሕክምና ማዕከል ውስጥ ክትትል እያደረገ ይገኛል።
3 months ago
BRAKiNG ኢራን በዱባይ የሚገኘው የአሜሪካ ቆንስላ በሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ተመታ
ዛሬ ምሽት ላይ በዱባይ የሚገኘው የአሜሪካ ቆንስላ ጽሕፈት ቤት በሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃት እንደደረሰበት ተዘገበ።
ጥቃቱን ተከትሎ በቆንስላው ህንጻ ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ የተነሳ ሲሆን፣ ጥቁር ጭስ ከሩቅ ቦታዎች እንደሚታይ ሲኤንኤን ያረጋገጣቸው ተንቀሳቃሽ ምስሎች ያሳያሉ።
ጥቃቱ የተሰነዘረው በኢራን ድሮን እንደሆነ በስፋት እየተጠረጠረ ይገኛል። ይህ ክስተት በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ቀውስ አካል ተደርጎ ተወስዷል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲም በተመሳሳይ የድሮን ጥቃት መመታቱ የተገለጸ ሲሆን፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ለድርጊቱ አፋጣኝ ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል።
እስካሁን ስለደረሰው የሰው ጉዳት ዝርዝር መረጃ አልወጣም።
seledadotio
seledadotio
ዛሬ ምሽት ላይ በዱባይ የሚገኘው የአሜሪካ ቆንስላ ጽሕፈት ቤት በሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃት እንደደረሰበት ተዘገበ።
ጥቃቱን ተከትሎ በቆንስላው ህንጻ ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ የተነሳ ሲሆን፣ ጥቁር ጭስ ከሩቅ ቦታዎች እንደሚታይ ሲኤንኤን ያረጋገጣቸው ተንቀሳቃሽ ምስሎች ያሳያሉ።
ጥቃቱ የተሰነዘረው በኢራን ድሮን እንደሆነ በስፋት እየተጠረጠረ ይገኛል። ይህ ክስተት በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ቀውስ አካል ተደርጎ ተወስዷል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲም በተመሳሳይ የድሮን ጥቃት መመታቱ የተገለጸ ሲሆን፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ለድርጊቱ አፋጣኝ ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል።
እስካሁን ስለደረሰው የሰው ጉዳት ዝርዝር መረጃ አልወጣም።
seledadotio
seledadotio
3 months ago
በዱባይ የሚገኘው የአሜሪካ ቆንስላ በሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ተመታ
ዛሬ ምሽት ላይ በዱባይ የሚገኘው የአሜሪካ ቆንስላ ጽሕፈት ቤት በሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃት እንደደረሰበት ተዘገበ።
ጥቃቱን ተከትሎ በቆንስላው ህንጻ ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ የተነሳ ሲሆን፣ ጥቁር ጭስ ከሩቅ ቦታዎች እንደሚታይ ሲኤንኤን ያረጋገጣቸው ተንቀሳቃሽ ምስሎች ያሳያሉ።
ጥቃቱ የተሰነዘረው በኢራን ድሮን እንደሆነ በስፋት እየተጠረጠረ ይገኛል። ይህ ክስተት በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ቀውስ አካል ተደርጎ ተወስዷል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲም በተመሳሳይ የድሮን ጥቃት መመታቱ የተገለጸ ሲሆን፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ለድርጊቱ አፋጣኝ ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል።
እስካሁን ስለደረሰው የሰው ጉዳት ዝርዝር መረጃ አልወጣም።
ዛሬ ምሽት ላይ በዱባይ የሚገኘው የአሜሪካ ቆንስላ ጽሕፈት ቤት በሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃት እንደደረሰበት ተዘገበ።
ጥቃቱን ተከትሎ በቆንስላው ህንጻ ላይ ከፍተኛ ቃጠሎ የተነሳ ሲሆን፣ ጥቁር ጭስ ከሩቅ ቦታዎች እንደሚታይ ሲኤንኤን ያረጋገጣቸው ተንቀሳቃሽ ምስሎች ያሳያሉ።
ጥቃቱ የተሰነዘረው በኢራን ድሮን እንደሆነ በስፋት እየተጠረጠረ ይገኛል። ይህ ክስተት በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ቀውስ አካል ተደርጎ ተወስዷል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲም በተመሳሳይ የድሮን ጥቃት መመታቱ የተገለጸ ሲሆን፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ለድርጊቱ አፋጣኝ ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል።
እስካሁን ስለደረሰው የሰው ጉዳት ዝርዝር መረጃ አልወጣም።
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
3 months ago
እስራኤል በቴህራን የሚገኘውን የፕሬዝዳንት ፅሕፈት ቤት ደበደበች
የሟቾች ቁጥር 787 ደርሷል
በመካከለኛው ምስራቅ ያለው ውጥረት ወደ ከፍተኛ ደረጃ በተሸጋገረበት በዚህ ወቅት፥እስራኤል በኢራን መዲና ቴህራን በሚገኘው "የመሪዎች ቅጥር ግቢ" እና በፕሬዝዳንቱ ፅሕፈት ቤት ላይ ጥቃት መፈጸሟን አስታውቃለች።
ከቅዳሜ ጀምሮ በቴህራን "እያንዳንዱ የከተማዋ ክፍል" ጥቃት እየደረሰበት መሆኑን የዐይን እማኞች እየገለጹ ነው።
አዳዲስ የወጡ ምስሎችም በከተማዋ ምስራቃዊ አቅጣጫ ግዙፍ ፍንዳታዎች መከሰታቸውን ያሳያሉ።
የቀይ ጨረቃ ባወጣው መረጃ መሠረት፥ የአሜሪካና የእስራኤል ጥቃት ከተጀመረ ወዲህ በኢራን የሟቾች ቁጥር 787 ደርሷል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ከኢራን በተነሱ ሁለት ድሮኖች መመታቱ ተረጋግጧል።
በሌላ ግንባር እስራኤል በሊባኖስ ላይ የምድር ወረራዋን እንደምታሰፋና "ተጨማሪ ስትራቴጂካዊ ቦታዎችን ለመቆጣጠር" ወታደሮቿ ወደፊት እንደሚገሰግሱ አስታውቃለች።
ግጭቱን ተከትሎ የዓለም አቀፍ የጋዝ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ እየናረ ይገኛል።
ሰኞ ዕለት የ50 በመቶ ጭማሪ የታየ ሲሆን፥ዛሬ ማክሰኞ ጠዋት ደግሞ ተጨማሪ የ30 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል።
Ethio Fm
የሟቾች ቁጥር 787 ደርሷል
በመካከለኛው ምስራቅ ያለው ውጥረት ወደ ከፍተኛ ደረጃ በተሸጋገረበት በዚህ ወቅት፥እስራኤል በኢራን መዲና ቴህራን በሚገኘው "የመሪዎች ቅጥር ግቢ" እና በፕሬዝዳንቱ ፅሕፈት ቤት ላይ ጥቃት መፈጸሟን አስታውቃለች።
ከቅዳሜ ጀምሮ በቴህራን "እያንዳንዱ የከተማዋ ክፍል" ጥቃት እየደረሰበት መሆኑን የዐይን እማኞች እየገለጹ ነው።
አዳዲስ የወጡ ምስሎችም በከተማዋ ምስራቃዊ አቅጣጫ ግዙፍ ፍንዳታዎች መከሰታቸውን ያሳያሉ።
የቀይ ጨረቃ ባወጣው መረጃ መሠረት፥ የአሜሪካና የእስራኤል ጥቃት ከተጀመረ ወዲህ በኢራን የሟቾች ቁጥር 787 ደርሷል።
በሳውዲ አረቢያ ሪያድ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ከኢራን በተነሱ ሁለት ድሮኖች መመታቱ ተረጋግጧል።
በሌላ ግንባር እስራኤል በሊባኖስ ላይ የምድር ወረራዋን እንደምታሰፋና "ተጨማሪ ስትራቴጂካዊ ቦታዎችን ለመቆጣጠር" ወታደሮቿ ወደፊት እንደሚገሰግሱ አስታውቃለች።
ግጭቱን ተከትሎ የዓለም አቀፍ የጋዝ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ እየናረ ይገኛል።
ሰኞ ዕለት የ50 በመቶ ጭማሪ የታየ ሲሆን፥ዛሬ ማክሰኞ ጠዋት ደግሞ ተጨማሪ የ30 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል።
Ethio Fm
3 months ago
በሳውዲ አረቢያ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ በሁለት የኢራን ድሮኖች ጥቃት ተፈጸመበት
በሪያድ የሚገኘው ይህ ኤምባሲ ላይ የደረሰው ጥቃት መጠነኛ የእሳት አደጋ ቢያስከትልም፣ በሰው ላይ የደረሰ ጉዳት የለም ተብሏል።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለአጥቂዎቹ አፋጣኝ ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል።
በተመሳሳይ ኢራን የአሜሪካን የአውሮፕላን ተሸካሚ መርከብ መምታቷን ገልጻለች።
በዚህ ግጭት ምክንያት የነዳጅ ዋጋ በዓለም ገበያ እየናረ ይገኛል።
በሪያድ የሚገኘው ይህ ኤምባሲ ላይ የደረሰው ጥቃት መጠነኛ የእሳት አደጋ ቢያስከትልም፣ በሰው ላይ የደረሰ ጉዳት የለም ተብሏል።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለአጥቂዎቹ አፋጣኝ ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል።
በተመሳሳይ ኢራን የአሜሪካን የአውሮፕላን ተሸካሚ መርከብ መምታቷን ገልጻለች።
በዚህ ግጭት ምክንያት የነዳጅ ዋጋ በዓለም ገበያ እየናረ ይገኛል።
3 months ago
ከ150 በላይ የነዳጅ መርከቦች በሆርሙዝ ሰርጥ መግቢያ ውጭ ቆመው ቀጣይ ትዕዛዝ በመጠባበቅ ላይ ናቸው
በመካከለኛው ምስራቅ እየተካሄደ ባለው የአሜሪካ-እስራኤል እና የኢራን ጦርነት ምክንያት፣ በዓለም የነዳጅ ንግድ ቁልፍ በሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ ላይ ከፍተኛ ቀውስ ተከስቷል።
ትናንት በኦማን የባህር ዳርቻ አቅራቢያ "ስካይላይት" የተባለች የነዳጅ ጫኝ መርከብ ላይ በተሰነዘረ ጥቃት አራት ሰዎች መቁሰላቸው ተረጋግጧል።
ይህ ጥቃት በኦማን ግዛት አቅራቢያ የተመዘገበ የመጀመሪያው ጥቃት መሆኑ ሁኔታውን ይበልጥ አሳሳቢ አድርጎታል።
ይህንን የጸጥታ ስጋት ተከትሎ፣ አብዛኞቹ የነዳጅ ኩባንያዎች፣ የመርከብ ባለቤቶች እና የንግድ ተቋማት በሰርጡ የሚያደርጉትን የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ትራንስፖርት አቋርጠዋል።
የሳተላይት መረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ በአሁኑ ወቅት ከ150 በላይ ግዙፍ የነዳጅ ጫኝ መርከቦች ከሰርጡ መግቢያ ውጭ ቆመው ቀጣይ ትዕዛዝ በመጠባበቅ ላይ ናቸው።
በሰርጡ የሚያልፈው የመርከቦች ፍሰት በአንድ ቀን ውስጥ ብቻ በ75 በመቶ ቀንሷል።
ኢራን መርከቦች በሰርጡ እንዳያልፉ ማስጠንቀቂያ መስጠቷን ተከትሎ፣ የዓለም የነዳጅ ገበያ ባለሙያዎች የነዳጅ ዋጋ በአንድ ጊዜ ወደ 100 ዶላር እና ከዚያ በላይ ሊያሻቅብ እንደሚችል ተንብየዋል።
የኬፕለር መረጃ ተንታኞች እንደሚሉት፣ በሰርጡ ላይ የተፈጠረው መስተጓጎል ለረጅም ጊዜ የሚቀጥል ከሆነ ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ ቀውስ መከሰቱ አይቀሬ ነው።
በተጨማሪም፣ በኢራን ከፍተኛ አመራሮች ላይ ተፈጸመ የተባለው ግድያ እና በሳዑዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ የተሰሙት ፍንዳታዎች ቀጣናውን ወደማይመለስ መጠነ ሰፊ ጦርነት ውስጥ እንደከተቱት እየተነገረ ይገኛል።
በመካከለኛው ምስራቅ እየተካሄደ ባለው የአሜሪካ-እስራኤል እና የኢራን ጦርነት ምክንያት፣ በዓለም የነዳጅ ንግድ ቁልፍ በሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ ላይ ከፍተኛ ቀውስ ተከስቷል።
ትናንት በኦማን የባህር ዳርቻ አቅራቢያ "ስካይላይት" የተባለች የነዳጅ ጫኝ መርከብ ላይ በተሰነዘረ ጥቃት አራት ሰዎች መቁሰላቸው ተረጋግጧል።
ይህ ጥቃት በኦማን ግዛት አቅራቢያ የተመዘገበ የመጀመሪያው ጥቃት መሆኑ ሁኔታውን ይበልጥ አሳሳቢ አድርጎታል።
ይህንን የጸጥታ ስጋት ተከትሎ፣ አብዛኞቹ የነዳጅ ኩባንያዎች፣ የመርከብ ባለቤቶች እና የንግድ ተቋማት በሰርጡ የሚያደርጉትን የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ትራንስፖርት አቋርጠዋል።
የሳተላይት መረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ በአሁኑ ወቅት ከ150 በላይ ግዙፍ የነዳጅ ጫኝ መርከቦች ከሰርጡ መግቢያ ውጭ ቆመው ቀጣይ ትዕዛዝ በመጠባበቅ ላይ ናቸው።
በሰርጡ የሚያልፈው የመርከቦች ፍሰት በአንድ ቀን ውስጥ ብቻ በ75 በመቶ ቀንሷል።
ኢራን መርከቦች በሰርጡ እንዳያልፉ ማስጠንቀቂያ መስጠቷን ተከትሎ፣ የዓለም የነዳጅ ገበያ ባለሙያዎች የነዳጅ ዋጋ በአንድ ጊዜ ወደ 100 ዶላር እና ከዚያ በላይ ሊያሻቅብ እንደሚችል ተንብየዋል።
የኬፕለር መረጃ ተንታኞች እንደሚሉት፣ በሰርጡ ላይ የተፈጠረው መስተጓጎል ለረጅም ጊዜ የሚቀጥል ከሆነ ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ ቀውስ መከሰቱ አይቀሬ ነው።
በተጨማሪም፣ በኢራን ከፍተኛ አመራሮች ላይ ተፈጸመ የተባለው ግድያ እና በሳዑዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ የተሰሙት ፍንዳታዎች ቀጣናውን ወደማይመለስ መጠነ ሰፊ ጦርነት ውስጥ እንደከተቱት እየተነገረ ይገኛል።
3 months ago
ከኢራን የሚሳኤል መአት የተረፈችዉ ኦማን !
/የመካከለኛው ምስራቅ ስዊዘርላንድ/
በታዴ የማመይ ልጅ
#ethiopia | ኢራን ዛሬ ጠዋት የአፀፋ ምላሽ ነዉ ባለችዉ የሮኬት ጥቃቶቿ የአሜሪካን ወታደራዊ ተቋማት አሉባቸዉ እንዲሁም ለዋሽንግተን ስስ ልዝ አላቸዉ ያለቻቸውን የአረብ ባህረ ሰላጤ ሀገራትን ሰማይ በሚሳኤል ፈትናዋለች ።
በአንድ ሰዓት ጊዜ ውስጥ የኢራን ባላስቲክ ሚሳኤሎች በዶሃ፣ ኳታር፣ አቡ ዳቢ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ማናማ፣ ባህሬን፣ ኩዌት ሲቲ፣ ኩዌት፣ አማን፣ ጆርዳን እና ሪያድ፣ ሳውዲ አረቢያ የደበደበችው ቴህራን ምሽትም ላይ ማጥቃት እንደምትቀጥል ዝታለች ።
በዚህ ቀጠና ከኢራን ሮኬቶችን ያመለጠች ብቸኛ የአረብ ባህረ ሰላጤ ሀገር አለች ኦማን ።
ኦማን ብዙውን ጊዜ 'የመካከለኛው ምስራቅ ስዊዘርላንድ' ተብላ የምትጠራ ሲሆን፣የጂሲሲ አካል ብትሆንም ገለልተኛ የውጭ ፖሊሲን ጠብቃ ጠንካራ የፀረ-ኢራን አቋም ከመያዝ ትታወቃለች ።
ባለሙያዎች እንደሚሉት የኦማን ከኢራን ጋር ያለው ልዩ ግንኙነት፣ በዲፕሎማሲ፣ በስትራቴጂካዊ ትብብር እና በገለልተኝነት ለአስርተ ዓመታት የተገነባው፣ አገሪቱ ለምን ኢላማ እንዳልተደረገች ያብራራል።
በኢራን እና በኦማን መካከል ያለው ግንኙነት የተጀመረው በ1970ዎቹ መጀመሪያ ላይ ነው። በኦማን በዶፋር ዓመፅ ወቅት፣ የኢራን ሻህ የማርክሲስት አማፅያንን በማሸነፍ ሱልጣን ቃቡስ ቢን ሰኢድን ለመደገፍ በሺዎች የሚቆጠሩ ወታደሮችን ልኳል። ይህ ትብብር በሙስካት እና በቴህራን መካከል ለረጅም ጊዜ የቆየ የደህንነት አጋርነት መሰረት ጥሏል።
በኢራን በ1979 የእስልምና አብዮት ከተከሰተ በኋላም ብዙ የባህረ ሰላጤ ንጉሣዊ መንግሥታት አዲሱን የኢራን አገዛዝ ሲፈሩ፣ ኦማን ከቴህራን ጋር ያላትን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ቀጠለች። ከጊዜ በኋላ ይህ በጋራ መተማመን እና በመከባበር ላይ የተመሰረተ ግንኙነት ፈጥሯል።
ሀገሪቱ ጣልቃ ገብነት የሌለውን አካሄድ ትመርጣለች እና ከምዕራባውያን አገሮች እና ከኢራን ጋር ያላትን ግንኙነት ትጠብቃለች። ይህ የዲፕሎማሲ ሚዛን ኦማን በብዙ የክልል ግጭቶች ወቅት ገለልተኛ እንድትሆን አስችሏታል።
በኢራን እና በምዕራቡ ዓለም መካከል ቁልፍ አስታራቂ
ኦማን በክልላዊ ውጥረቶች ውስጥ ጸጥተኛ አስታራቂ ሚና ተጫውታለች። በኢራን እና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል ሚስጥራዊ ድርድሮችን አስተናግዳለች፣ከፍተኛ ውጥረት በነበረባቸው ጊዜያት እንኳን፣ ሙስካት በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል የመገናኛ መስመሮችን ክፍት አድርጋለች። ይህ የዲፕሎማሲ ድልድይ ሚና ኦማንን ለኢራን ጠቃሚ ያደርገዋል።
ስትራቴጂካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች
ጂኦግራፊ በግንኙነቱ ውስጥም ትልቅ ሚና ይጫወታል። ኦማን እና ኢራን የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በጋራ ይቆጣጠራሉ፣ ይህም በዓለም ላይ ካሉት በጣም አስፈላጊ የነዳጅ ማጓጓዣ መንገዶች አንዱ ነው። በዚህ አካባቢ መረጋጋት ለሁለቱም አገሮች ወሳኝ ነው፣ ይህም በባህር ደህንነት ላይ ትብብርን ያበረታታል።
ኢኮኖሚያዊ ግንኙነቶች ግንኙነቱን የበለጠ ያጠናክራሉ። እንደ የታቀደው የኢራን-ኦማን የጋዝ ቧንቧ መስመር ያሉ ዕቅዶች ኦማንን የኢራን የጋዝ ኤክስፖርት ማዕከል ለማድረግ ያለሙ ሲሆን ኢራን ማዕቀቦችን ቢያገኝም ወደ ዓለም አቀፍ ገበያዎች አስፈላጊ መንገድ እንድትሆን ያደርጋሉ። ንግድ፣ ቱሪዝም እና የመርከብ ግንኙነቶች ሽርክናውን ይደግፋሉ።
ኢራን ከሌሎች የባህረ ሰላጤ አገሮች ጋር ያላት ውጥረት ብዙውን ጊዜ ቀጥተኛ ጦርነትን ሳይሆን የተኪ ቡድኖችን፣ የባህር አደጋዎችን ወይም የፖለቲካ ጫናዎችን ያካትታል። በርካታ የባህረ ሰላጤ አገሮች ትላልቅ የአሜሪካ ወታደራዊ ማዕከሎችን ያስተናግዳሉ እና የኢራንን የክልል ተቀናቃኞች ይደግፋሉ፣ ይህም ለግጭት አስተዋጽኦ አድርጓል።
ሆኖም ግን ኦማን በአብዛኛው ከእነዚህ ፉክክርዎች ውስጥ አልፋለች። በጥንቃቄ የተመጣጠነ ዲፕሎማሲ እና ገለልተኛ አቋሟ በክልላዊ ግጭቶች ወቅት ኢላማ እንዳትሆን ረድቷታል።
ለረጅም ጊዜ የዘለቀ የገለልተኝነት ፖሊሲ
የኦማን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ በተከታታይ በውይይት እና በሰላም አብሮ መኖር ላይ ያተኮረ ነው። የቀድሞው ገዥ ሱልጣን ቃቡስ ቢን ሰይድ በአንድ ወቅት የአገሪቱን አካሄድ ኦማን “በትክክለኛነት፣ በፍትህ፣ በወዳጅነት እና በሰላም” ጎን እንደምትቆም በመግለጽ በአገሮች መካከል ትብብርን እንደምታበረታታ ተናግረዋል።
ለአስርተ ዓመታት፣ ይህ የገለልተኝነት ፖሊሲ ኦማን በተቀናቃኝ ቡድኖች መካከል የተረጋጋ ግንኙነት እንድትጠብቅ አስችሏታል - ይህ ስትራቴጂ በባህረ ሰላጤው የቅርብ ጊዜ ውጥረቶች ወቅት እንኳን ጥበቃ ያደረገለት ይመስላል።
ይህ በጥበብ የመንቀሳቀስ ችሎታም ኦማን በየመን የእርስ በርስ ጦርነት ወቅት በሳዑዲ አረቢያ እና የሁቲ አማጽያን መካከል የተደረገውን ድርድር የመሳሰሉ ሌሎች አስቸጋሪ ሁኔታዎችን እንድታስተናግድ አስችሎታል።
ኦማን የአመቻችነት ሚናዋን በክልል ግጭቶች ብቻ አይገድበውም። ሱልጣኔቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ በሌሎች የሰላም ሂደቶች ውስጥ ተሳትፏል። ለምሳሌ ሙስካት በዩናይትድ ስቴትስ እና በሰሜን ኮሪያ መካከል በሚደረጉ ውይይቶች እና በአፍሪካ ውስጥ በተለያዩ ግጭቶች መካከል በሚደረጉ ውይይቶች ላይ ድጋፍ ሰጥቷል. ይህ ለአለም አቀፍ ሰላም የበኩሉን አስተዋፅኦ የማድረግ ፍላጎት የኦማንን የረዥም ጊዜ ራዕይ የሚያንፀባርቅ ሲሆን ይህም በቀጣናዊ ብቻ ሳይሆን በአለም አቀፍ ደረጃም የመረጋጋት አራማጅ ያደርጋታል።
/የመካከለኛው ምስራቅ ስዊዘርላንድ/
በታዴ የማመይ ልጅ
#ethiopia | ኢራን ዛሬ ጠዋት የአፀፋ ምላሽ ነዉ ባለችዉ የሮኬት ጥቃቶቿ የአሜሪካን ወታደራዊ ተቋማት አሉባቸዉ እንዲሁም ለዋሽንግተን ስስ ልዝ አላቸዉ ያለቻቸውን የአረብ ባህረ ሰላጤ ሀገራትን ሰማይ በሚሳኤል ፈትናዋለች ።
በአንድ ሰዓት ጊዜ ውስጥ የኢራን ባላስቲክ ሚሳኤሎች በዶሃ፣ ኳታር፣ አቡ ዳቢ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ማናማ፣ ባህሬን፣ ኩዌት ሲቲ፣ ኩዌት፣ አማን፣ ጆርዳን እና ሪያድ፣ ሳውዲ አረቢያ የደበደበችው ቴህራን ምሽትም ላይ ማጥቃት እንደምትቀጥል ዝታለች ።
በዚህ ቀጠና ከኢራን ሮኬቶችን ያመለጠች ብቸኛ የአረብ ባህረ ሰላጤ ሀገር አለች ኦማን ።
ኦማን ብዙውን ጊዜ 'የመካከለኛው ምስራቅ ስዊዘርላንድ' ተብላ የምትጠራ ሲሆን፣የጂሲሲ አካል ብትሆንም ገለልተኛ የውጭ ፖሊሲን ጠብቃ ጠንካራ የፀረ-ኢራን አቋም ከመያዝ ትታወቃለች ።
ባለሙያዎች እንደሚሉት የኦማን ከኢራን ጋር ያለው ልዩ ግንኙነት፣ በዲፕሎማሲ፣ በስትራቴጂካዊ ትብብር እና በገለልተኝነት ለአስርተ ዓመታት የተገነባው፣ አገሪቱ ለምን ኢላማ እንዳልተደረገች ያብራራል።
በኢራን እና በኦማን መካከል ያለው ግንኙነት የተጀመረው በ1970ዎቹ መጀመሪያ ላይ ነው። በኦማን በዶፋር ዓመፅ ወቅት፣ የኢራን ሻህ የማርክሲስት አማፅያንን በማሸነፍ ሱልጣን ቃቡስ ቢን ሰኢድን ለመደገፍ በሺዎች የሚቆጠሩ ወታደሮችን ልኳል። ይህ ትብብር በሙስካት እና በቴህራን መካከል ለረጅም ጊዜ የቆየ የደህንነት አጋርነት መሰረት ጥሏል።
በኢራን በ1979 የእስልምና አብዮት ከተከሰተ በኋላም ብዙ የባህረ ሰላጤ ንጉሣዊ መንግሥታት አዲሱን የኢራን አገዛዝ ሲፈሩ፣ ኦማን ከቴህራን ጋር ያላትን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ቀጠለች። ከጊዜ በኋላ ይህ በጋራ መተማመን እና በመከባበር ላይ የተመሰረተ ግንኙነት ፈጥሯል።
ሀገሪቱ ጣልቃ ገብነት የሌለውን አካሄድ ትመርጣለች እና ከምዕራባውያን አገሮች እና ከኢራን ጋር ያላትን ግንኙነት ትጠብቃለች። ይህ የዲፕሎማሲ ሚዛን ኦማን በብዙ የክልል ግጭቶች ወቅት ገለልተኛ እንድትሆን አስችሏታል።
በኢራን እና በምዕራቡ ዓለም መካከል ቁልፍ አስታራቂ
ኦማን በክልላዊ ውጥረቶች ውስጥ ጸጥተኛ አስታራቂ ሚና ተጫውታለች። በኢራን እና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል ሚስጥራዊ ድርድሮችን አስተናግዳለች፣ከፍተኛ ውጥረት በነበረባቸው ጊዜያት እንኳን፣ ሙስካት በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል የመገናኛ መስመሮችን ክፍት አድርጋለች። ይህ የዲፕሎማሲ ድልድይ ሚና ኦማንን ለኢራን ጠቃሚ ያደርገዋል።
ስትራቴጂካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች
ጂኦግራፊ በግንኙነቱ ውስጥም ትልቅ ሚና ይጫወታል። ኦማን እና ኢራን የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በጋራ ይቆጣጠራሉ፣ ይህም በዓለም ላይ ካሉት በጣም አስፈላጊ የነዳጅ ማጓጓዣ መንገዶች አንዱ ነው። በዚህ አካባቢ መረጋጋት ለሁለቱም አገሮች ወሳኝ ነው፣ ይህም በባህር ደህንነት ላይ ትብብርን ያበረታታል።
ኢኮኖሚያዊ ግንኙነቶች ግንኙነቱን የበለጠ ያጠናክራሉ። እንደ የታቀደው የኢራን-ኦማን የጋዝ ቧንቧ መስመር ያሉ ዕቅዶች ኦማንን የኢራን የጋዝ ኤክስፖርት ማዕከል ለማድረግ ያለሙ ሲሆን ኢራን ማዕቀቦችን ቢያገኝም ወደ ዓለም አቀፍ ገበያዎች አስፈላጊ መንገድ እንድትሆን ያደርጋሉ። ንግድ፣ ቱሪዝም እና የመርከብ ግንኙነቶች ሽርክናውን ይደግፋሉ።
ኢራን ከሌሎች የባህረ ሰላጤ አገሮች ጋር ያላት ውጥረት ብዙውን ጊዜ ቀጥተኛ ጦርነትን ሳይሆን የተኪ ቡድኖችን፣ የባህር አደጋዎችን ወይም የፖለቲካ ጫናዎችን ያካትታል። በርካታ የባህረ ሰላጤ አገሮች ትላልቅ የአሜሪካ ወታደራዊ ማዕከሎችን ያስተናግዳሉ እና የኢራንን የክልል ተቀናቃኞች ይደግፋሉ፣ ይህም ለግጭት አስተዋጽኦ አድርጓል።
ሆኖም ግን ኦማን በአብዛኛው ከእነዚህ ፉክክርዎች ውስጥ አልፋለች። በጥንቃቄ የተመጣጠነ ዲፕሎማሲ እና ገለልተኛ አቋሟ በክልላዊ ግጭቶች ወቅት ኢላማ እንዳትሆን ረድቷታል።
ለረጅም ጊዜ የዘለቀ የገለልተኝነት ፖሊሲ
የኦማን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ በተከታታይ በውይይት እና በሰላም አብሮ መኖር ላይ ያተኮረ ነው። የቀድሞው ገዥ ሱልጣን ቃቡስ ቢን ሰይድ በአንድ ወቅት የአገሪቱን አካሄድ ኦማን “በትክክለኛነት፣ በፍትህ፣ በወዳጅነት እና በሰላም” ጎን እንደምትቆም በመግለጽ በአገሮች መካከል ትብብርን እንደምታበረታታ ተናግረዋል።
ለአስርተ ዓመታት፣ ይህ የገለልተኝነት ፖሊሲ ኦማን በተቀናቃኝ ቡድኖች መካከል የተረጋጋ ግንኙነት እንድትጠብቅ አስችሏታል - ይህ ስትራቴጂ በባህረ ሰላጤው የቅርብ ጊዜ ውጥረቶች ወቅት እንኳን ጥበቃ ያደረገለት ይመስላል።
ይህ በጥበብ የመንቀሳቀስ ችሎታም ኦማን በየመን የእርስ በርስ ጦርነት ወቅት በሳዑዲ አረቢያ እና የሁቲ አማጽያን መካከል የተደረገውን ድርድር የመሳሰሉ ሌሎች አስቸጋሪ ሁኔታዎችን እንድታስተናግድ አስችሎታል።
ኦማን የአመቻችነት ሚናዋን በክልል ግጭቶች ብቻ አይገድበውም። ሱልጣኔቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ በሌሎች የሰላም ሂደቶች ውስጥ ተሳትፏል። ለምሳሌ ሙስካት በዩናይትድ ስቴትስ እና በሰሜን ኮሪያ መካከል በሚደረጉ ውይይቶች እና በአፍሪካ ውስጥ በተለያዩ ግጭቶች መካከል በሚደረጉ ውይይቶች ላይ ድጋፍ ሰጥቷል. ይህ ለአለም አቀፍ ሰላም የበኩሉን አስተዋፅኦ የማድረግ ፍላጎት የኦማንን የረዥም ጊዜ ራዕይ የሚያንፀባርቅ ሲሆን ይህም በቀጣናዊ ብቻ ሳይሆን በአለም አቀፍ ደረጃም የመረጋጋት አራማጅ ያደርጋታል።
3 months ago
ኢራን በሳውዲ አረቢያ ላይ ጥቃት ሰነዘረች
ኢራን በሳውዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ እና በምስራቃዊ ግዛት ላይ ጥቃት መሰንዘሯን የሳውዲ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።
ሪያድ ጥቃቱ መክሸፉን የገለጸች ሲሆን፥ ድርጊቱን ኮንነዋለች።
ሳውዲ አረቢያ የአየር ክልሏን ለማንኛውም ወታደራዊ ኦፕሬሽን እንደማትፈቅድ ቀደም ብላ ብታሳውቅም ጥቃቱ መፈጸሙ ተገልጿል።
አልጋ ወራሽ መሐመድ ቢን ሳልማን ከጎረቤት አረብ አገራት መሪዎች ጋር በመወያየት ቀጣናዊ አንድነትን ጠይቀዋል።
ሳውዲ ራሷን የመከላከል እና የአጸፋ እርምጃ የመውሰድ መብቷ የተጠበቀ መሆኑን አስጠንቅቃለች።
ይህ ጥቃት በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን ውጥረት ይበልጥ አባብሶታል።
ኢራን በሳውዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ እና በምስራቃዊ ግዛት ላይ ጥቃት መሰንዘሯን የሳውዲ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።
ሪያድ ጥቃቱ መክሸፉን የገለጸች ሲሆን፥ ድርጊቱን ኮንነዋለች።
ሳውዲ አረቢያ የአየር ክልሏን ለማንኛውም ወታደራዊ ኦፕሬሽን እንደማትፈቅድ ቀደም ብላ ብታሳውቅም ጥቃቱ መፈጸሙ ተገልጿል።
አልጋ ወራሽ መሐመድ ቢን ሳልማን ከጎረቤት አረብ አገራት መሪዎች ጋር በመወያየት ቀጣናዊ አንድነትን ጠይቀዋል።
ሳውዲ ራሷን የመከላከል እና የአጸፋ እርምጃ የመውሰድ መብቷ የተጠበቀ መሆኑን አስጠንቅቃለች።
ይህ ጥቃት በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን ውጥረት ይበልጥ አባብሶታል።
Sponsored by
Surafel
Welcome
Welcome to ...
4 months ago
የቀይ ባህር የቼዝ ጨዋታ፦ የሳውዲ እና ሶማሊያ ወታደራዊ ስምምነት ጂኦ-ፖለቲካዊ አንድምታ
በየካቲት መጀመሪያ ላይ ሳውዲ አረቢያ እና ሶማሊያ በሪያድ የተፈራረሙት የወታደራዊ ትብብር ስምምነት በአፍሪካ ቀንድ የነበረውን የሃይል ሚዛን በአንድ ጀምበር የቀየረ ክስተት ሆኗል። ይህ ስምምነት ተራ የሁለትዮሽ ግንኙነት ሳይሆን፣ በአለም አቀፍ የፖለቲካ ኢኮኖሚ እና በባህር ሃይል የበላይነት ፉክክር ውስጥ የሚታይ ትልቅ "የቼዝ ጨዋታ" አካል ነው።
የቀጠናዊ መሪነት ፉክክር
ከፖለቲካ ሳይንስ ጽንሰ-ሀሳብ አንጻር፣ ሳውዲ አረቢያ የምትከተለው "Offensive Realism" የተሰኘውን ስልት ነው። ይህ ማለት አንድ ሀገር ደህንነቷን ለማረጋገጥ በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ በከፍተኛ ሁኔታ ማስፋፋት አለባት የሚል ነው።
የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (UAE) ተጽዕኖን መገደብ፦ ላለፉት ጥቂት አመታት ኤምሬትስ በሶማሌላንድ (በርበራ) እና በፑንትላንድ (ቦሳሶ) ወደቦች በኩል የነበራት የበላይነት ሳውዲን ስጋት ላይ ጥሏታል።
ሳውዲ አረቢያ ከማዕከላዊው የሞቃዲሾ መንግስት ጋር መወገኗ፣ ኤምሬትስ ከክልላዊ መንግስታት ጋር የምታደርገውን ግንኙነት "ህገ-ወጥ" ለማስመሰልና በሶማሊያ ያላትን ብቸኛ ተሰሚነት ለመቀነስ ያለመ ነው።
የእስራኤል "ድንገተኛ" እውቅና እና ምላሹ፦
እስራኤል ለሶማሌላንድ የሰጠችው እውቅና ለሪያድ ትልቅ የማንቂያ ደወል ነበር። እስራኤል በቀይ ባህር መውጫ ላይ የጦር ሰፈር ወይም የስለላ ጣቢያ ካገኘች፣ የሳውዲን "የአረብ ባህር" የበላይነት ትጋፋለች። ስለዚህ ይህ ስምምነት እስራኤልን ለመገደብ የተዘረጋ ዲፕሎማሲያዊ አጥር ነው።
የአለም አቀፍ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚ አንድምታ
የሳውዲ አረቢያ የኢኮኖሚ ህልውና የተመሰረተው በነጻ የንግድ መስመሮች ላይ ነው። የዓለም አቀፍ የፖለቲካ ኢኮኖሚ (IPE) ምሁራን እንደሚሉት፣ የንግድ መስመሮችን መቆጣጠር የኢኮኖሚ ልዕለ-ሃያልነት መገለጫ ነው።
የባብ ኤል-ማንዴብ ጥበቃ፦ በአመት ከ20,000 በላይ መርከቦች የሚያልፉበት ይህ የንግድ መስመር ለሳውዲ "ቪዥን 2030" (Vision 2030) ስኬት ወሳኝ ነው። ሶማሊያ ረጅሙን የባህር ጠረፍ የያዘች ሀገር በመሆኗ፣ ከእሷ ጋር ወታደራዊ ስምምነት ማድረግ ማለት የሳውዲን የንግድ መርከቦች ከባህር ላይ ወንበዴዎችና ከሁቲዎች ጥቃት መከላከያ "Buffer Zone" መፍጠር ማለት ነው።
የኢንቨስትመንት ዋስትና፦ ሳውዲ አረቢያ በሶማሊያ የግብርና፣ የኢነርጂ እና የወደብ ልማት ላይ ኢንቨስት ለማድረግ ትፈልጋለች። ለዚህ ደግሞ የተረጋጋ ወታደራዊ ሁኔታ የግድ ያስፈልጋል። ስምምነቱ የሳውዲ ኩባንያዎች ወደ ሶማሊያ በልበ ሙሉነት እንዲገቡ መንገድ ይከፍታል።
ከብቸኝነት ወደ አጋርነት
ለሶማሊያ ይህ ስምምነት የህልውና ጉዳይ ነው። ሶማሊያ ከኢትዮጵያ ጋር በባህር በር ጉዳይ፣ ከኤምሬትስ ጋር ደግሞ በሉዓላዊነት ጉዳይ በገባችበት ውጥረት ውስጥ ሳውዲን እንደ "ትልቅ ወንድም" አግኝታለች።
ወታደራዊ ዘመናዊነት፦ የሶማሊያ ጦር ከአል-ሸባብ ጋር በሚያደርገው ትግል የሳውዲን የቴክኖሎጂ እና የገንዘብ ድጋፍ ማግኘቱ የአቅም ሚዛኑን ወደ መንግስት ያዘነብላል።
ዲፕሎማሲያዊ ጋሻ፦ ሶማሊያ ከሳውዲ ጋር መፈራረሟ፣ ሌሎች ሀገራት (እንደ እስራኤል እና ኤምሬትስ ያሉ) በሶማሊያ የውስጥ ጉዳይ ጣልቃ ሲገቡ ሪያድን ግምት ውስጥ እንዲያስገቡ ያስገድዳቸዋል።
የቀጠናው ተዋናዮች ስጋት እና ምላሽ
ይህ የወታደራዊ ስምምነት ሌሎች የቀጠናውን ሀገራት ዝም አያስኝም።
ኢትዮጵያ፦ ኢትዮጵያ ከሶማሌላንድ ጋር ያደረገችው የመግባቢያ ሰነድ (MoU) በሳውዲ እና ሶማሊያ ስምምነት ሳቢያ አዳዲስ ፈተናዎች ሊገጥሙት ይችላሉ። ሳውዲ የሶማሊያን የባህር ክልል ደህንነት ለመጠበቅ ቃል መግባቷ፣ ኢትዮጵያ ልታገኝ ያሰበችውን የባህር በር ስምምነት ዲፕሎማሲያዊ ጫና ውስጥ ሊከተው ይችላል።
ግብፅ፦ ግብፅ ይህን ስምምነት በደስታ ነው የምትቀበለው። ግብፅ እና ሳውዲ በቀይ ባህር ላይ ተመሳሳይ ፍላጎት ስላላቸው፣ ይህ ስምምነት የኢትዮጵያን ተጽዕኖ ለመገደብ የሚሰሩት ሴራ የበለጠ ሊያወሳስበው ይችላል።
ድምዳሜ
የሳውዲ-ሶማሊያ ወታደራዊ ስምምነት ከሁለትዮሽ ወታደራዊ ልምምድ የዘለለ ግብ አለው። ሳውዲ አረቢያ በአፍሪካ ቀንድ ያላትን "ሄጂሞኒ" (በላይነት) ለማስከበር፣ ሶማሊያ ደግሞ የፈረሰውን ሉዓላዊነቷን ለመገንባት የተገናኙበት ነጥብ ነው።
ይህ "የቼዝ ጨዋታ" ወደፊት የቀይ ባህርን ሰላም ሊያስከብር ይችላል፤ ወይም ደግሞ በታላላቅ የባህረ ሰላጤው ሀገራት መካከል ያለውን ፍጥጫ ወደ አፍሪካ ቀንድ በማምጣት ቀጠናውን የውክልና ጦርነት (Proxy War) አውድማ ሊያደርገው ይችላል።
የሚቀጥሉት ጥቂት ወራት ሳውዲ በሶማሊያ ምድር የምታደርገው ወታደራዊ እንቅስቃሴ የጨዋታውን አሸናፊ ይወስነዋል።
በየካቲት መጀመሪያ ላይ ሳውዲ አረቢያ እና ሶማሊያ በሪያድ የተፈራረሙት የወታደራዊ ትብብር ስምምነት በአፍሪካ ቀንድ የነበረውን የሃይል ሚዛን በአንድ ጀምበር የቀየረ ክስተት ሆኗል። ይህ ስምምነት ተራ የሁለትዮሽ ግንኙነት ሳይሆን፣ በአለም አቀፍ የፖለቲካ ኢኮኖሚ እና በባህር ሃይል የበላይነት ፉክክር ውስጥ የሚታይ ትልቅ "የቼዝ ጨዋታ" አካል ነው።
የቀጠናዊ መሪነት ፉክክር
ከፖለቲካ ሳይንስ ጽንሰ-ሀሳብ አንጻር፣ ሳውዲ አረቢያ የምትከተለው "Offensive Realism" የተሰኘውን ስልት ነው። ይህ ማለት አንድ ሀገር ደህንነቷን ለማረጋገጥ በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ በከፍተኛ ሁኔታ ማስፋፋት አለባት የሚል ነው።
የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (UAE) ተጽዕኖን መገደብ፦ ላለፉት ጥቂት አመታት ኤምሬትስ በሶማሌላንድ (በርበራ) እና በፑንትላንድ (ቦሳሶ) ወደቦች በኩል የነበራት የበላይነት ሳውዲን ስጋት ላይ ጥሏታል።
ሳውዲ አረቢያ ከማዕከላዊው የሞቃዲሾ መንግስት ጋር መወገኗ፣ ኤምሬትስ ከክልላዊ መንግስታት ጋር የምታደርገውን ግንኙነት "ህገ-ወጥ" ለማስመሰልና በሶማሊያ ያላትን ብቸኛ ተሰሚነት ለመቀነስ ያለመ ነው።
የእስራኤል "ድንገተኛ" እውቅና እና ምላሹ፦
እስራኤል ለሶማሌላንድ የሰጠችው እውቅና ለሪያድ ትልቅ የማንቂያ ደወል ነበር። እስራኤል በቀይ ባህር መውጫ ላይ የጦር ሰፈር ወይም የስለላ ጣቢያ ካገኘች፣ የሳውዲን "የአረብ ባህር" የበላይነት ትጋፋለች። ስለዚህ ይህ ስምምነት እስራኤልን ለመገደብ የተዘረጋ ዲፕሎማሲያዊ አጥር ነው።
የአለም አቀፍ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚ አንድምታ
የሳውዲ አረቢያ የኢኮኖሚ ህልውና የተመሰረተው በነጻ የንግድ መስመሮች ላይ ነው። የዓለም አቀፍ የፖለቲካ ኢኮኖሚ (IPE) ምሁራን እንደሚሉት፣ የንግድ መስመሮችን መቆጣጠር የኢኮኖሚ ልዕለ-ሃያልነት መገለጫ ነው።
የባብ ኤል-ማንዴብ ጥበቃ፦ በአመት ከ20,000 በላይ መርከቦች የሚያልፉበት ይህ የንግድ መስመር ለሳውዲ "ቪዥን 2030" (Vision 2030) ስኬት ወሳኝ ነው። ሶማሊያ ረጅሙን የባህር ጠረፍ የያዘች ሀገር በመሆኗ፣ ከእሷ ጋር ወታደራዊ ስምምነት ማድረግ ማለት የሳውዲን የንግድ መርከቦች ከባህር ላይ ወንበዴዎችና ከሁቲዎች ጥቃት መከላከያ "Buffer Zone" መፍጠር ማለት ነው።
የኢንቨስትመንት ዋስትና፦ ሳውዲ አረቢያ በሶማሊያ የግብርና፣ የኢነርጂ እና የወደብ ልማት ላይ ኢንቨስት ለማድረግ ትፈልጋለች። ለዚህ ደግሞ የተረጋጋ ወታደራዊ ሁኔታ የግድ ያስፈልጋል። ስምምነቱ የሳውዲ ኩባንያዎች ወደ ሶማሊያ በልበ ሙሉነት እንዲገቡ መንገድ ይከፍታል።
ከብቸኝነት ወደ አጋርነት
ለሶማሊያ ይህ ስምምነት የህልውና ጉዳይ ነው። ሶማሊያ ከኢትዮጵያ ጋር በባህር በር ጉዳይ፣ ከኤምሬትስ ጋር ደግሞ በሉዓላዊነት ጉዳይ በገባችበት ውጥረት ውስጥ ሳውዲን እንደ "ትልቅ ወንድም" አግኝታለች።
ወታደራዊ ዘመናዊነት፦ የሶማሊያ ጦር ከአል-ሸባብ ጋር በሚያደርገው ትግል የሳውዲን የቴክኖሎጂ እና የገንዘብ ድጋፍ ማግኘቱ የአቅም ሚዛኑን ወደ መንግስት ያዘነብላል።
ዲፕሎማሲያዊ ጋሻ፦ ሶማሊያ ከሳውዲ ጋር መፈራረሟ፣ ሌሎች ሀገራት (እንደ እስራኤል እና ኤምሬትስ ያሉ) በሶማሊያ የውስጥ ጉዳይ ጣልቃ ሲገቡ ሪያድን ግምት ውስጥ እንዲያስገቡ ያስገድዳቸዋል።
የቀጠናው ተዋናዮች ስጋት እና ምላሽ
ይህ የወታደራዊ ስምምነት ሌሎች የቀጠናውን ሀገራት ዝም አያስኝም።
ኢትዮጵያ፦ ኢትዮጵያ ከሶማሌላንድ ጋር ያደረገችው የመግባቢያ ሰነድ (MoU) በሳውዲ እና ሶማሊያ ስምምነት ሳቢያ አዳዲስ ፈተናዎች ሊገጥሙት ይችላሉ። ሳውዲ የሶማሊያን የባህር ክልል ደህንነት ለመጠበቅ ቃል መግባቷ፣ ኢትዮጵያ ልታገኝ ያሰበችውን የባህር በር ስምምነት ዲፕሎማሲያዊ ጫና ውስጥ ሊከተው ይችላል።
ግብፅ፦ ግብፅ ይህን ስምምነት በደስታ ነው የምትቀበለው። ግብፅ እና ሳውዲ በቀይ ባህር ላይ ተመሳሳይ ፍላጎት ስላላቸው፣ ይህ ስምምነት የኢትዮጵያን ተጽዕኖ ለመገደብ የሚሰሩት ሴራ የበለጠ ሊያወሳስበው ይችላል።
ድምዳሜ
የሳውዲ-ሶማሊያ ወታደራዊ ስምምነት ከሁለትዮሽ ወታደራዊ ልምምድ የዘለለ ግብ አለው። ሳውዲ አረቢያ በአፍሪካ ቀንድ ያላትን "ሄጂሞኒ" (በላይነት) ለማስከበር፣ ሶማሊያ ደግሞ የፈረሰውን ሉዓላዊነቷን ለመገንባት የተገናኙበት ነጥብ ነው።
ይህ "የቼዝ ጨዋታ" ወደፊት የቀይ ባህርን ሰላም ሊያስከብር ይችላል፤ ወይም ደግሞ በታላላቅ የባህረ ሰላጤው ሀገራት መካከል ያለውን ፍጥጫ ወደ አፍሪካ ቀንድ በማምጣት ቀጠናውን የውክልና ጦርነት (Proxy War) አውድማ ሊያደርገው ይችላል።
የሚቀጥሉት ጥቂት ወራት ሳውዲ በሶማሊያ ምድር የምታደርገው ወታደራዊ እንቅስቃሴ የጨዋታውን አሸናፊ ይወስነዋል።
4 months ago
ሳውዲ አረቢያ ለመጀመሪያ ጊዜ ለአልኮል ሽያጭ ፈቃድ ሰጠች
#fastmereja I ሳውዲ አረቢያ ላለፉት 70 ዓመታት በሀገሪቱ ተግባራዊ አድርጋው የነበረውን ጥብቅ የአልኮል ክልከላ በማላላት፣ ለመጀመሪያ ጊዜ አልኮል የሚሸጥበት ልዩ ሱቅ መክፈቷን አስታወቀች።
ይህ ውሳኔ በሀገሪቱ ታሪክ ትልቅ ለውጥ ተደርጎ የተወሰደ ሲሆን፣ አተገባበሩ ግን በከፍተኛ ጥንቃቄ እና በተወሰኑ የህብረተሰብ ክፍሎች ላይ ብቻ የተገደበ መሆኑ ተገልጿል።
ሽያጩ የሚፈቀደው ሙስሊም ላልሆኑ የውጭ ሀገር ዲፕሎማቶች ብቻ ነው። ተጠቃሚዎች አስቀድመው በልዩ መተግበሪያ (App) መመዝገብና ከመንግስት ፈቃድ ማግኘት ይኖርባቸዋል።
ሱቁ የተከፈተው በዋና ከተማዋ ሪያድ በሚገኘውና ኤምባሲዎች በሚገኙበት ዲፕሎማቲክ ኳርተር ውስጥ ነው።
የሳውዲ ዜጎች፣ ቱሪስቶች እና ሌሎች የውጭ ሀገር ነዋሪዎች ወደ ሱቁ መግባትም ሆነ መጠጥ መግዛት አይፈቀድላቸውም። በተጨማሪም ከ21 ዓመት በታች ለሆኑ ሰዎች ሽያጭ አይፈጸምም።
እያንዳንዱ ዲፕሎማት በወር ውስጥ ሊገዛው የሚችለው የመጠጥ መጠን የተወሰነ ሲሆን፣ ለሌላ ሰው አሳልፎ መስጠትም በጥብቅ የተከለከለ ነው።
የሳውዲ መንግስት ይህን የወሰነው በዲፕሎማቲክ ቦርሳዎች አማካኝነት የሚደረገውን ህገ-ወጥ የአልኮል ዝውውር ለመቆጣጠር እና ሀገሪቱን ለዓለም አቀፍ ዲፕሎማቶች ምቹ ለማድረግ እንደሆነ ገልጿል።
ይህ እርምጃ ልዑል መሐመድ ቢን ሰልማን ሀገሪቱን በኢኮኖሚና በማህበራዊ ዘርፍ ለማዘመን የቀረጹት "ቪዥን 2030" ስትራቴጂ አካል ተደርጎ ተወስዷል።
#fastmereja I ሳውዲ አረቢያ ላለፉት 70 ዓመታት በሀገሪቱ ተግባራዊ አድርጋው የነበረውን ጥብቅ የአልኮል ክልከላ በማላላት፣ ለመጀመሪያ ጊዜ አልኮል የሚሸጥበት ልዩ ሱቅ መክፈቷን አስታወቀች።
ይህ ውሳኔ በሀገሪቱ ታሪክ ትልቅ ለውጥ ተደርጎ የተወሰደ ሲሆን፣ አተገባበሩ ግን በከፍተኛ ጥንቃቄ እና በተወሰኑ የህብረተሰብ ክፍሎች ላይ ብቻ የተገደበ መሆኑ ተገልጿል።
ሽያጩ የሚፈቀደው ሙስሊም ላልሆኑ የውጭ ሀገር ዲፕሎማቶች ብቻ ነው። ተጠቃሚዎች አስቀድመው በልዩ መተግበሪያ (App) መመዝገብና ከመንግስት ፈቃድ ማግኘት ይኖርባቸዋል።
ሱቁ የተከፈተው በዋና ከተማዋ ሪያድ በሚገኘውና ኤምባሲዎች በሚገኙበት ዲፕሎማቲክ ኳርተር ውስጥ ነው።
የሳውዲ ዜጎች፣ ቱሪስቶች እና ሌሎች የውጭ ሀገር ነዋሪዎች ወደ ሱቁ መግባትም ሆነ መጠጥ መግዛት አይፈቀድላቸውም። በተጨማሪም ከ21 ዓመት በታች ለሆኑ ሰዎች ሽያጭ አይፈጸምም።
እያንዳንዱ ዲፕሎማት በወር ውስጥ ሊገዛው የሚችለው የመጠጥ መጠን የተወሰነ ሲሆን፣ ለሌላ ሰው አሳልፎ መስጠትም በጥብቅ የተከለከለ ነው።
የሳውዲ መንግስት ይህን የወሰነው በዲፕሎማቲክ ቦርሳዎች አማካኝነት የሚደረገውን ህገ-ወጥ የአልኮል ዝውውር ለመቆጣጠር እና ሀገሪቱን ለዓለም አቀፍ ዲፕሎማቶች ምቹ ለማድረግ እንደሆነ ገልጿል።
ይህ እርምጃ ልዑል መሐመድ ቢን ሰልማን ሀገሪቱን በኢኮኖሚና በማህበራዊ ዘርፍ ለማዘመን የቀረጹት "ቪዥን 2030" ስትራቴጂ አካል ተደርጎ ተወስዷል።
4 months ago
በሳውዲ አረቢያ ታሪክ ተሰራ፡ የዓለማችን እጅግ አስገራሚው የመዝናኛ ፓርክ ተከፈተ!
በሳውዲ አረቢያ የሚገኘው Six Flags Qiddiya በይፋ ስራ የጀመረ ሲሆን፣ በአንድ ጊዜ 5 የዓለም ክብረ ወሰኖችን በመስበር ታሪክ ሰርቷል። ይህ ፓርክ ለጀብዱ ፈላጊዎች እውነተኛ ገነት ሆኗል።
🦅 የፓርኩ ዋና ኮከብ፡ Falcon’s Flight
የዚህ መዝናኛ ማዕከል ዋነኛ መስህብ Falcon’s Flight የተሰኘው የሮለር ኮስተር ሲሆን የሚከተሉትን ክብረ ወሰኖች ይዟል፦
ፈጣን፦ በሰዓት 250 ኪ.ሜ. ይጓዛል።
ረጅም፦ 4.2 ኪ.ሜ. ርዝመት አለው።
ከፍተኛ፦ 195 ሜትር ከፍታ ያለው ሲሆን፣ በገደል ላይ የሚደረግ አስፈሪ ቁልቁለት አለው።
🌟 ሌሎች አስገራሚ ነገሮች
ፓርኩ ከFalcon’s Flight በተጨማሪ ከ400 በላይ የተለያዩ መስህቦችና መጫወቻዎችን አካቷል። ከነዚህም መካከል፦
የዓለማችን ረጅሙ የነፃ ውድቀት (Free-fall) መስህብ።
በጣም ረጅሙ የላይት ሀውስ
(Lighthouse) መስህብ።
በ6 የተለያዩ ክፍሎች የተከፋፈለ ሰፊ የመዝናኛ ቀጠና።
📍 መረጃዎች ለጎብኝዎች
ቦታ፦ ከሪያድ ከተማ 45 ኪ.ሜ ርቀት ላይ በበረሃ መካከል ይገኛል።
ዋጋ፦ የአንድ ቀን መግቢያ ትኬት ከ $85 (325 SAR) ይጀምራል።
ቪዛ፦ ለብዙ ሀገራት ጎብኝዎች ሳውዲ አረቢያ ቀላል የኢ-ቪዛ ወይም የኦን-አራይቫል ቪዛ አመቻችታለች።
ይህ ሜጋ ፕሮጀክት የሳውዲ አረቢያን የ2030 ራዕይ (Vision 2030) ለማሳካት ከተገነቡ ታላላቅ ስራዎች አንዱ ነው።
በሳውዲ አረቢያ የሚገኘው Six Flags Qiddiya በይፋ ስራ የጀመረ ሲሆን፣ በአንድ ጊዜ 5 የዓለም ክብረ ወሰኖችን በመስበር ታሪክ ሰርቷል። ይህ ፓርክ ለጀብዱ ፈላጊዎች እውነተኛ ገነት ሆኗል።
🦅 የፓርኩ ዋና ኮከብ፡ Falcon’s Flight
የዚህ መዝናኛ ማዕከል ዋነኛ መስህብ Falcon’s Flight የተሰኘው የሮለር ኮስተር ሲሆን የሚከተሉትን ክብረ ወሰኖች ይዟል፦
ፈጣን፦ በሰዓት 250 ኪ.ሜ. ይጓዛል።
ረጅም፦ 4.2 ኪ.ሜ. ርዝመት አለው።
ከፍተኛ፦ 195 ሜትር ከፍታ ያለው ሲሆን፣ በገደል ላይ የሚደረግ አስፈሪ ቁልቁለት አለው።
🌟 ሌሎች አስገራሚ ነገሮች
ፓርኩ ከFalcon’s Flight በተጨማሪ ከ400 በላይ የተለያዩ መስህቦችና መጫወቻዎችን አካቷል። ከነዚህም መካከል፦
የዓለማችን ረጅሙ የነፃ ውድቀት (Free-fall) መስህብ።
በጣም ረጅሙ የላይት ሀውስ
(Lighthouse) መስህብ።
በ6 የተለያዩ ክፍሎች የተከፋፈለ ሰፊ የመዝናኛ ቀጠና።
📍 መረጃዎች ለጎብኝዎች
ቦታ፦ ከሪያድ ከተማ 45 ኪ.ሜ ርቀት ላይ በበረሃ መካከል ይገኛል።
ዋጋ፦ የአንድ ቀን መግቢያ ትኬት ከ $85 (325 SAR) ይጀምራል።
ቪዛ፦ ለብዙ ሀገራት ጎብኝዎች ሳውዲ አረቢያ ቀላል የኢ-ቪዛ ወይም የኦን-አራይቫል ቪዛ አመቻችታለች።
ይህ ሜጋ ፕሮጀክት የሳውዲ አረቢያን የ2030 ራዕይ (Vision 2030) ለማሳካት ከተገነቡ ታላላቅ ስራዎች አንዱ ነው።
5 months ago
የታላቁ ዓባይ ቁማር፦ የትራምፕ ደብዳቤ እና የባሕረ ሰላጤው ምስጢራዊ እጅ
በፖለቲካው ዓለም ውስጥ "አጋጣሚ" የሚባል ነገር የለም፤ በተለይም ጉዳዩ ከዓባይ ወንዝ እና ከዋይት ሃውስ ጋር ሲገናኝ። ጥር 2026። ዓለም አቀፉ ፖለቲካ ባልተጠበቀ ፍጥነት እየተቀየረ ባለበት በዚህ ወቅት፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የህዳሴውን ግድብ ድርድር "ለመቋጨት" ዳግም ወደ መድረኩ መመለሳቸውን የሚያበስር ደብዳቤ ይፋ አደረጉ።
ነገር ግን የዚህ ደብዳቤ ይዘት ከመደበኛ የዲፕሎማሲ መልዕክት ይልቅ፣ አንድን ትልቅ የቁማር ጠረጴዛ የሚያስታውስ ነበር። ትራምፕ ደብዳቤውን ለኢትዮጵያ፣ ለግብፅና ለሱዳን ብቻ አልላኩም፤ ግልባጩን ለሳዑዲው አልጋ ወራሽ መሐመድ ቢን ሰልማን (MBS) እና ለተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ፕሬዝዳንት መሐመድ ቢን ዛይድ (MBZ) አድርሰዋል።
ይህ እርምጃ በዲፕሎማሲው ዓለም ውስጥ ትልቅ ጥያቄ አስነስቷል፦ "የአባይ ውኃ ጉዳይ ከበረሃዎቹ መሪዎች ጋር ምን አገናኘው?" መልሱ ግልጽ ነው—ገንዘብ፣ ስልጣን እና የበላይነት!
1. የ"ቢዝነስ ዲፕሎማሲው" መመለስ
ትራምፕ ወደ ስልጣን ሲመለሱ የያዙት ስልት ግልጽ ነው፦ "ሁሉም ነገር ዋጋ አለው" (Everything has a price)። ግጭቱ በውኃ ቴክኒክና በሕግ ቀመር ሊፈታ እንዳልቻለ የተረዱት ትራምፕ፣ ጉዳዩን ወደ "ቢዝነስ" ቀይረውታል። ሳዑዲና ኤምሬትስ በደብዳቤው ላይ የተካተቱት እንደ ምስክር ብቻ ሳይሆን እንደ "ፋይናንሻል ዋስትና" ነው።
ኢትዮጵያ በ2025 የግድቡን ግንባታ አጠናቃ ኃይል እያመነጨች ቢሆንም፣ ኢኮኖሚዋ ግን የውጭ ምንዛሬና የዕዳ ጫና አለበት። ትራምፕ በደብዳቤያቸው "ወደ ድርድር ጠረጴዛ ተመለሱ" ሲሉ፣ ከጀርባው የኤምሬትስና የሳዑዲን የገንዘብ ጆንያ እያሳዩ ነው። ይህ "ካሮትና ዱላ" (Carrot and Stick) የተሰኘው የፖለቲካ ስልት፣ ኢትዮጵያን በገንዘብ ማባበል፣ ግብፅን ደግሞ በሳዑዲ በኩል በዲፕሎማሲ ማረጋጋት ላይ ያተኮረ ነው።
2. የባሕረ ሰላጤው ኃያላን ስውር አጀንዳ
ሳዑዲ አረቢያ፦ ሪያድ ለግብፅ ያላት ታማኝነት የታወቀ ነው። ለሳዑዲ፣ ግብፅ ከወደቀች መላው የአረብ ዓለም ይናወጣል። ትራምፕ ለሳዑዲ ግልባጭ ማድረጋቸው፣ ግብፅን "አትጨነቁ፣ ሪያድ ከጀርባችሁ አለች" ለማለት ነው። በሌላ በኩል ሳዑዲ ከአፍሪካ ቀንድና ከቱርክ ጋር ያላት ወታደራዊ ግንኙነት በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ የማስፋት ፍላጎቷን ያሳያል።
UAE፦ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ሚና ይበልጥ ውስብስብ ነው። በአንድ በኩል ከኢትዮጵያ ጋር በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር ኢንቨስትመንትና የድሮን ቴክኖሎጂ ትስስር አላት፤ በሌላ በኩል የግብፅ ዋነኛ አጋር ናት። ትራምፕ ለኤምሬትስ ደብዳቤ መላካቸው፣ "ለኢትዮጵያ የምትሰጡትን ድጋፍ እንደ ጫና ተጠቀሙበት" የሚል ትዕዛዝ ያለው ይመስላል።
3. የኢትዮጵያ "የመከራከሪያ ካርዶች" እና ተቃውሞዎች
ኢትዮጵያ የትራምፕን ደብዳቤ ስትቀበል፣ ለብሔራዊ ጥቅሟ የማይደራደሩባቸውን አራት ዋና ዋና ነጥቦች እንደ ቅድመ-ሁኔታ ታስቀምጣለች ተብሎ ይጠበቃል፦
የውኃ ሉዓላዊነት ለሽያጭ አይቀርብም፦ አዲስ አበባ ለዋይት ሃውስ የምትሰጠው ምላሽ ግልጽ መሆን አለበት፦ "የኢትዮጵያ የልማት መብት በገንዘብ ጥቅል አይለወጥም"። ግድቡ የህልውና እንጂ የንግድ ጉዳይ አለመሆኑን ትሞግታለች ተብሎ ይጠበቃል።
የቅኝ ግዛት ስምምነቶች ውድቅ ናቸው፦ ማንኛውም ስምምነት በ1929 እና 1959 የቅኝ ግዛት ዘመን ሰነዶች ላይ ከተመሰረተ ኢትዮጵያ እንደማትቀበለውከዚህ ቀደም አሳስባለች። ሙግቱ በ"ፍትሃዊ ተጠቃሚነት" ላይ ብቻ መሆን አለበት የሚለውን ክርክሯን አጠናክራ ትቀጥላለች ተብሎ ይጠበቃል
ቀጠናዊ አጀንዳን መለየት፦ የባሕረ ሰላጤው አገራት በቀይ ባሕርና በአፍሪካ ቀንድ ያላቸውን ፖለቲካዊ ፍላጎት ከግድቡ ጉዳይ ጋር ማቆራኘታቸውን ኢትዮጵያ በስጋት ትመለከተዋለች። "ዓባይ የቀጠናዊ የበላይነት መሣሪያ መሆን የለበትም" የሚል ጽኑ አቋም ትይዛለች።
የተፋሰሱ አገራት ድምፅ፦ ዓባይ የሦስት አገራት ብቻ ሳይሆን የ11 አገራት ወንዝ መሆኑን በማንሳት፣ ትራምፕ ሊፈጥሩት የሚፈልጉት ስምምነት የቀሩትን አገራት መብትና የትብብር ማዕቀፍ (CFA) እንዳይሸረሽር ትከራከራለች።
4. የአዲስ አበባ ታክቲካዊ ምላሾች
ኢትዮጵያ በዚህ "የቁማር ጠረጴዛ" ላይ ተደራዳሪ ሆና ለመውጣት የሚከተሉትን ስልቶች ትጠቀማለች ተብሎ ይጠበቃል፦
የሉዓላዊነት ሚዛን፦ የባሕረ ሰላጤው አገራትን ተሳትፎ "እንደ ፋይናንስ አጋር" እንጂ "እንደ ፖለቲካዊ ዳኛ" አለመቀበል።
የጫና ሽግግር፦ ጫናውን ወደ ሳዑዲና ኤምሬትስ በመመለስ፣ "ሰላም ከፈለጋችሁ ለቀጠናዊ የውኃ ማጣሪያና ግብርና ፕሮጀክቶች እናንተ ክፈሉ" በማለት የገንዘብ ጆንያቸውን ለኢትዮጵያ ጥቅም ማዋል ነው።
የአፍሪካ ሕብረት ጋሻ፦ "የትራምፕ ሚና የአፍሪካ ሕብረትን ጥረት የሚደግፍ እንጂ የሚተካ አይደለም" በማለት ራሷን ከምዕራባውያን ጫና መከላከል።
የኃያላን ፉክክርን መጠቀም፦ በሳዑዲና በኤምሬትስ መካከል ያለውን ፉክክር ለራሷ ጥቅም በማዋል፣ አንደኛዋ ለኢትዮጵያ ጥቅም እንድትቆም የማድረግ የረቀቀ ዲፕሎማሲ መከተል።
5. የቁማሩ ማጠቃለያ፦ ወደ "ዓባይ ስምምነት"?
የ2026ቱ ድርድር ከአንድ ወንዝ ጉዳይነት አልፏል። ትራምፕ በዐረብ-እስራኤል "አብርሃም ስምምነት" (Abraham Accords) ዓይነት "የዓባይ ስምምነት" (Nile Accord) በመፍጠር በመካከለኛው ምሥራቅና በአፍሪካ ቀንድ መካከል አዲስ የኃይልና የኢኮኖሚ አክሲስ (Axis) ለመፍጠር አልመዋል።
በዚህ ቁማር ውስጥ፦
👉ግብፅ፦ ውኃዋን ለማስጠበቅ ሳዑዲን ትጠቀማለች።
👉ኢትዮጵያ፦ ልማቷን ለማስቀጠልና ጫና ለመቀነስ ኤምሬትስን ትፈልጋለች።
👉ሳዑዲና ኤምሬትስ፦ በቀጠናው የበላይ ለመሆን አሜሪካን ይከተላሉ።
ማጠቃለያ፦
የትራምፕ ደብዳቤ ለሪያድና ለአቡ ዳቢ መድረሱ፣ የህዳሴው ግድብ ድርድር ወደ "ቢዝነስ" መድረክ መሸጋገሩን የሚያበስር ደወል ነው። በዚህ ልብ አንጠልጣይ ጨዋታ ውስጥ፣ ኢትዮጵያ የውኃ ሉዓላዊነቷን ሳታስደፍር የምታደርገው የዲፕሎማሲ ጥበብ የቀጣዮቹን አሥርተ ዓመታት የምሥራቅ አፍሪካ ታሪክ ይወስነዋል። አሸናፊው የሚለየው በወንዙ ፍሰት ሳይሆን፣ በጠረጴዛው ላይ በሚቀመጠው የብልሃት ካርድ ይሆናል።
በፖለቲካው ዓለም ውስጥ "አጋጣሚ" የሚባል ነገር የለም፤ በተለይም ጉዳዩ ከዓባይ ወንዝ እና ከዋይት ሃውስ ጋር ሲገናኝ። ጥር 2026። ዓለም አቀፉ ፖለቲካ ባልተጠበቀ ፍጥነት እየተቀየረ ባለበት በዚህ ወቅት፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የህዳሴውን ግድብ ድርድር "ለመቋጨት" ዳግም ወደ መድረኩ መመለሳቸውን የሚያበስር ደብዳቤ ይፋ አደረጉ።
ነገር ግን የዚህ ደብዳቤ ይዘት ከመደበኛ የዲፕሎማሲ መልዕክት ይልቅ፣ አንድን ትልቅ የቁማር ጠረጴዛ የሚያስታውስ ነበር። ትራምፕ ደብዳቤውን ለኢትዮጵያ፣ ለግብፅና ለሱዳን ብቻ አልላኩም፤ ግልባጩን ለሳዑዲው አልጋ ወራሽ መሐመድ ቢን ሰልማን (MBS) እና ለተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ፕሬዝዳንት መሐመድ ቢን ዛይድ (MBZ) አድርሰዋል።
ይህ እርምጃ በዲፕሎማሲው ዓለም ውስጥ ትልቅ ጥያቄ አስነስቷል፦ "የአባይ ውኃ ጉዳይ ከበረሃዎቹ መሪዎች ጋር ምን አገናኘው?" መልሱ ግልጽ ነው—ገንዘብ፣ ስልጣን እና የበላይነት!
1. የ"ቢዝነስ ዲፕሎማሲው" መመለስ
ትራምፕ ወደ ስልጣን ሲመለሱ የያዙት ስልት ግልጽ ነው፦ "ሁሉም ነገር ዋጋ አለው" (Everything has a price)። ግጭቱ በውኃ ቴክኒክና በሕግ ቀመር ሊፈታ እንዳልቻለ የተረዱት ትራምፕ፣ ጉዳዩን ወደ "ቢዝነስ" ቀይረውታል። ሳዑዲና ኤምሬትስ በደብዳቤው ላይ የተካተቱት እንደ ምስክር ብቻ ሳይሆን እንደ "ፋይናንሻል ዋስትና" ነው።
ኢትዮጵያ በ2025 የግድቡን ግንባታ አጠናቃ ኃይል እያመነጨች ቢሆንም፣ ኢኮኖሚዋ ግን የውጭ ምንዛሬና የዕዳ ጫና አለበት። ትራምፕ በደብዳቤያቸው "ወደ ድርድር ጠረጴዛ ተመለሱ" ሲሉ፣ ከጀርባው የኤምሬትስና የሳዑዲን የገንዘብ ጆንያ እያሳዩ ነው። ይህ "ካሮትና ዱላ" (Carrot and Stick) የተሰኘው የፖለቲካ ስልት፣ ኢትዮጵያን በገንዘብ ማባበል፣ ግብፅን ደግሞ በሳዑዲ በኩል በዲፕሎማሲ ማረጋጋት ላይ ያተኮረ ነው።
2. የባሕረ ሰላጤው ኃያላን ስውር አጀንዳ
ሳዑዲ አረቢያ፦ ሪያድ ለግብፅ ያላት ታማኝነት የታወቀ ነው። ለሳዑዲ፣ ግብፅ ከወደቀች መላው የአረብ ዓለም ይናወጣል። ትራምፕ ለሳዑዲ ግልባጭ ማድረጋቸው፣ ግብፅን "አትጨነቁ፣ ሪያድ ከጀርባችሁ አለች" ለማለት ነው። በሌላ በኩል ሳዑዲ ከአፍሪካ ቀንድና ከቱርክ ጋር ያላት ወታደራዊ ግንኙነት በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ የማስፋት ፍላጎቷን ያሳያል።
UAE፦ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ሚና ይበልጥ ውስብስብ ነው። በአንድ በኩል ከኢትዮጵያ ጋር በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር ኢንቨስትመንትና የድሮን ቴክኖሎጂ ትስስር አላት፤ በሌላ በኩል የግብፅ ዋነኛ አጋር ናት። ትራምፕ ለኤምሬትስ ደብዳቤ መላካቸው፣ "ለኢትዮጵያ የምትሰጡትን ድጋፍ እንደ ጫና ተጠቀሙበት" የሚል ትዕዛዝ ያለው ይመስላል።
3. የኢትዮጵያ "የመከራከሪያ ካርዶች" እና ተቃውሞዎች
ኢትዮጵያ የትራምፕን ደብዳቤ ስትቀበል፣ ለብሔራዊ ጥቅሟ የማይደራደሩባቸውን አራት ዋና ዋና ነጥቦች እንደ ቅድመ-ሁኔታ ታስቀምጣለች ተብሎ ይጠበቃል፦
የውኃ ሉዓላዊነት ለሽያጭ አይቀርብም፦ አዲስ አበባ ለዋይት ሃውስ የምትሰጠው ምላሽ ግልጽ መሆን አለበት፦ "የኢትዮጵያ የልማት መብት በገንዘብ ጥቅል አይለወጥም"። ግድቡ የህልውና እንጂ የንግድ ጉዳይ አለመሆኑን ትሞግታለች ተብሎ ይጠበቃል።
የቅኝ ግዛት ስምምነቶች ውድቅ ናቸው፦ ማንኛውም ስምምነት በ1929 እና 1959 የቅኝ ግዛት ዘመን ሰነዶች ላይ ከተመሰረተ ኢትዮጵያ እንደማትቀበለውከዚህ ቀደም አሳስባለች። ሙግቱ በ"ፍትሃዊ ተጠቃሚነት" ላይ ብቻ መሆን አለበት የሚለውን ክርክሯን አጠናክራ ትቀጥላለች ተብሎ ይጠበቃል
ቀጠናዊ አጀንዳን መለየት፦ የባሕረ ሰላጤው አገራት በቀይ ባሕርና በአፍሪካ ቀንድ ያላቸውን ፖለቲካዊ ፍላጎት ከግድቡ ጉዳይ ጋር ማቆራኘታቸውን ኢትዮጵያ በስጋት ትመለከተዋለች። "ዓባይ የቀጠናዊ የበላይነት መሣሪያ መሆን የለበትም" የሚል ጽኑ አቋም ትይዛለች።
የተፋሰሱ አገራት ድምፅ፦ ዓባይ የሦስት አገራት ብቻ ሳይሆን የ11 አገራት ወንዝ መሆኑን በማንሳት፣ ትራምፕ ሊፈጥሩት የሚፈልጉት ስምምነት የቀሩትን አገራት መብትና የትብብር ማዕቀፍ (CFA) እንዳይሸረሽር ትከራከራለች።
4. የአዲስ አበባ ታክቲካዊ ምላሾች
ኢትዮጵያ በዚህ "የቁማር ጠረጴዛ" ላይ ተደራዳሪ ሆና ለመውጣት የሚከተሉትን ስልቶች ትጠቀማለች ተብሎ ይጠበቃል፦
የሉዓላዊነት ሚዛን፦ የባሕረ ሰላጤው አገራትን ተሳትፎ "እንደ ፋይናንስ አጋር" እንጂ "እንደ ፖለቲካዊ ዳኛ" አለመቀበል።
የጫና ሽግግር፦ ጫናውን ወደ ሳዑዲና ኤምሬትስ በመመለስ፣ "ሰላም ከፈለጋችሁ ለቀጠናዊ የውኃ ማጣሪያና ግብርና ፕሮጀክቶች እናንተ ክፈሉ" በማለት የገንዘብ ጆንያቸውን ለኢትዮጵያ ጥቅም ማዋል ነው።
የአፍሪካ ሕብረት ጋሻ፦ "የትራምፕ ሚና የአፍሪካ ሕብረትን ጥረት የሚደግፍ እንጂ የሚተካ አይደለም" በማለት ራሷን ከምዕራባውያን ጫና መከላከል።
የኃያላን ፉክክርን መጠቀም፦ በሳዑዲና በኤምሬትስ መካከል ያለውን ፉክክር ለራሷ ጥቅም በማዋል፣ አንደኛዋ ለኢትዮጵያ ጥቅም እንድትቆም የማድረግ የረቀቀ ዲፕሎማሲ መከተል።
5. የቁማሩ ማጠቃለያ፦ ወደ "ዓባይ ስምምነት"?
የ2026ቱ ድርድር ከአንድ ወንዝ ጉዳይነት አልፏል። ትራምፕ በዐረብ-እስራኤል "አብርሃም ስምምነት" (Abraham Accords) ዓይነት "የዓባይ ስምምነት" (Nile Accord) በመፍጠር በመካከለኛው ምሥራቅና በአፍሪካ ቀንድ መካከል አዲስ የኃይልና የኢኮኖሚ አክሲስ (Axis) ለመፍጠር አልመዋል።
በዚህ ቁማር ውስጥ፦
👉ግብፅ፦ ውኃዋን ለማስጠበቅ ሳዑዲን ትጠቀማለች።
👉ኢትዮጵያ፦ ልማቷን ለማስቀጠልና ጫና ለመቀነስ ኤምሬትስን ትፈልጋለች።
👉ሳዑዲና ኤምሬትስ፦ በቀጠናው የበላይ ለመሆን አሜሪካን ይከተላሉ።
ማጠቃለያ፦
የትራምፕ ደብዳቤ ለሪያድና ለአቡ ዳቢ መድረሱ፣ የህዳሴው ግድብ ድርድር ወደ "ቢዝነስ" መድረክ መሸጋገሩን የሚያበስር ደወል ነው። በዚህ ልብ አንጠልጣይ ጨዋታ ውስጥ፣ ኢትዮጵያ የውኃ ሉዓላዊነቷን ሳታስደፍር የምታደርገው የዲፕሎማሲ ጥበብ የቀጣዮቹን አሥርተ ዓመታት የምሥራቅ አፍሪካ ታሪክ ይወስነዋል። አሸናፊው የሚለየው በወንዙ ፍሰት ሳይሆን፣ በጠረጴዛው ላይ በሚቀመጠው የብልሃት ካርድ ይሆናል።
5 months ago
🇸🇦 የሳውዲ አረቢያ "ገለልተኝነት" አቋም ለኢራን ይጠቅማል ተባለ
#ethiopia | በመካከለኛው ምስራቅ እየናረ የመጣውን ውጥረት ተከትሎ፣ ሳውዲ አረቢያ የአየር ክልሏም ሆነ የምድር ግዛቷ በኢራን ላይ ለሚሰነዘር ማንኛውም ወታደራዊ ጥቃት ማመላለሻ ወይም ማስነሻ እንዲሆን እንደማትፈቅድ ለቴህራን በይፋ ማሳወቋ ተሰማ።
🛡️ የሳውዲ ቁርጥ ያለ አቋም
ሪያድ ለቴህራን ባስተላለፈችው ቀጥተኛ መልዕክት፣ አሜሪካ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ ለመውሰድ ብትወስን እንኳ ሳውዲ አረቢያ በዚህ ድርጊት ውስጥ ተባባሪ እንደማትሆን ገልጻለች። ይህ ውሳኔ በሳውዲ ግዛት ውስጥ የሚገኙ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮችን እንቅስቃሴ የሚገታ ሲሆን፣ ሀገሪቱ ራሷን ከቀጠናዊ ጦርነት ለማራቅ የወሰደችው ስልታዊ እርምጃ ተደርጎ ተወስዷል።
⚠️ የትራምፕ ማስጠንቀቂያ እና የኢራን ዛቻ
ይህ የሳውዲ ውሳኔ የመጣው ሁለት አበይት ክስተቶችን ተከትሎ ነው፦
* የዶናልድ ትራምፕ ማስጠንቀቂያ፦ ፕሬዝዳንቱ ኢራን በሰልፈኞች ላይ
የምትወስደውን እርምጃ ካላቆመች "ጠንካራ ወታደራዊ እርምጃ" እንደሚወስዱ መዛታቸው።
* የኢራን መልሶ ማጥቃት ዛቻ፦ ኢራን በበኩሏ "ጥቃት ከተሰነዘረብኝ፣ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ያስጠለሉ ጎረቤት ሀገራትን ኢላማ አደርጋለሁ" በማለት ማስጠንቀቂያ መስጠቷ።
🔍 የሪያድ ስሌት
ሳውዲ አረቢያ ይህንን አቋም የያዘችው የኢራን ጥቃት በራሷ ላይ እንዳያርፍ እና በቀጠናው የተጀመረው አንጻራዊ ሰላም እንዳይደፈርስ በሚል ስጋት ነው። ይህም በሁለቱ የቀጠናው ተቀናቃኞች (ኢራን እና ሳውዲ) መካከል በቅርቡ የተጀመረውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ለማጠናከር ያላትን ፍላጎት ያሳያል።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ሳውዲአረቢያ #ኢራን #አሜሪካ #መካከለኛውምስራቅ #ወታደራዊውጥረት #ትራምፕ #ዲፕሎማሲ #የዓለምዜና #saudiarabia #iran #middleeast
#ethiopia | በመካከለኛው ምስራቅ እየናረ የመጣውን ውጥረት ተከትሎ፣ ሳውዲ አረቢያ የአየር ክልሏም ሆነ የምድር ግዛቷ በኢራን ላይ ለሚሰነዘር ማንኛውም ወታደራዊ ጥቃት ማመላለሻ ወይም ማስነሻ እንዲሆን እንደማትፈቅድ ለቴህራን በይፋ ማሳወቋ ተሰማ።
🛡️ የሳውዲ ቁርጥ ያለ አቋም
ሪያድ ለቴህራን ባስተላለፈችው ቀጥተኛ መልዕክት፣ አሜሪካ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ ለመውሰድ ብትወስን እንኳ ሳውዲ አረቢያ በዚህ ድርጊት ውስጥ ተባባሪ እንደማትሆን ገልጻለች። ይህ ውሳኔ በሳውዲ ግዛት ውስጥ የሚገኙ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮችን እንቅስቃሴ የሚገታ ሲሆን፣ ሀገሪቱ ራሷን ከቀጠናዊ ጦርነት ለማራቅ የወሰደችው ስልታዊ እርምጃ ተደርጎ ተወስዷል።
⚠️ የትራምፕ ማስጠንቀቂያ እና የኢራን ዛቻ
ይህ የሳውዲ ውሳኔ የመጣው ሁለት አበይት ክስተቶችን ተከትሎ ነው፦
* የዶናልድ ትራምፕ ማስጠንቀቂያ፦ ፕሬዝዳንቱ ኢራን በሰልፈኞች ላይ
የምትወስደውን እርምጃ ካላቆመች "ጠንካራ ወታደራዊ እርምጃ" እንደሚወስዱ መዛታቸው።
* የኢራን መልሶ ማጥቃት ዛቻ፦ ኢራን በበኩሏ "ጥቃት ከተሰነዘረብኝ፣ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ያስጠለሉ ጎረቤት ሀገራትን ኢላማ አደርጋለሁ" በማለት ማስጠንቀቂያ መስጠቷ።
🔍 የሪያድ ስሌት
ሳውዲ አረቢያ ይህንን አቋም የያዘችው የኢራን ጥቃት በራሷ ላይ እንዳያርፍ እና በቀጠናው የተጀመረው አንጻራዊ ሰላም እንዳይደፈርስ በሚል ስጋት ነው። ይህም በሁለቱ የቀጠናው ተቀናቃኞች (ኢራን እና ሳውዲ) መካከል በቅርቡ የተጀመረውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ለማጠናከር ያላትን ፍላጎት ያሳያል።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ሳውዲአረቢያ #ኢራን #አሜሪካ #መካከለኛውምስራቅ #ወታደራዊውጥረት #ትራምፕ #ዲፕሎማሲ #የዓለምዜና #saudiarabia #iran #middleeast
5 months ago
ሳውዲ አረቢያ፦ "ግዛቴ በኢራን ላይ ለሚሰነዘር ጥቃት መነሻ እንዲሆን አልፈቅድም"
ሳውዲ አረቢያ የአየር ክልሏም ሆነ የምድር ግዛቷ በኢራን ላይ ለሚሰነዘር ማንኛውም ወታደራዊ ጥቃት ጥቅም ላይ እንዲውል እንደማትፈቅድ ለኢራን ማሳወቋ ተሰማ።
ዋና ዋና ነጥቦች፦
ቀጥተኛ መልዕክት፦ ሪያድ ለቴህራን ባስተላለፈችው ይፋዊ መልዕክት፣ አሜሪካ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ የምትወስድ ከሆነ ሳውዲ በዚህ ድርጊት ውስጥ ተባባሪ እንደማትሆን በግልጽ አስታውቃለች።
የቀጠናው ውጥረት፦ ይህ ውሳኔ የተሰማው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ "ኢራን ሰልፈኞችን መግደልና በስቅላት መቅጣት ካላቆመች ጠንካራ እርምጃ እንወስዳለን" የሚል ማስጠንቀቂያ በሰጡ ማግስት ነው።
የሪያድ ስጋት፦ ምንም እንኳን አሜሪካ በሳውዲ አረቢያ ውስጥ ወታደራዊ ካምፖች ቢኖሯትም፣ ሪያድ ግን ጉዳዩ ወደ ቀጠናዊ ጦርነት እንዳያመራና በራሷ ላይ ጥቃት እንዳይሰነዘር ቅድመ ጥንቃቄ እያደረገች መሆኑ ተገልጿል።
የኢራን ማስጠንቀቂያ፦ ኢራን በበኩሏ "አሜሪካ የምታጠቃኝ ከሆነ፣ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ያለባቸውን ጎረቤት አገራት ኢላማ አደርጋለሁ" ስትል ማስጠንቀቂያ ሰጥታ ነበር።
ይህ የሳውዲ አቋም በሁለቱ የቀጠናው ተቀናቃኞች (ኢራን እና ሳውዲ) መካከል ያለውን ውጥረት ለማርገብ ያለመ መሆኑ ተመልክቷል።
ሳውዲ አረቢያ የአየር ክልሏም ሆነ የምድር ግዛቷ በኢራን ላይ ለሚሰነዘር ማንኛውም ወታደራዊ ጥቃት ጥቅም ላይ እንዲውል እንደማትፈቅድ ለኢራን ማሳወቋ ተሰማ።
ዋና ዋና ነጥቦች፦
ቀጥተኛ መልዕክት፦ ሪያድ ለቴህራን ባስተላለፈችው ይፋዊ መልዕክት፣ አሜሪካ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ የምትወስድ ከሆነ ሳውዲ በዚህ ድርጊት ውስጥ ተባባሪ እንደማትሆን በግልጽ አስታውቃለች።
የቀጠናው ውጥረት፦ ይህ ውሳኔ የተሰማው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ "ኢራን ሰልፈኞችን መግደልና በስቅላት መቅጣት ካላቆመች ጠንካራ እርምጃ እንወስዳለን" የሚል ማስጠንቀቂያ በሰጡ ማግስት ነው።
የሪያድ ስጋት፦ ምንም እንኳን አሜሪካ በሳውዲ አረቢያ ውስጥ ወታደራዊ ካምፖች ቢኖሯትም፣ ሪያድ ግን ጉዳዩ ወደ ቀጠናዊ ጦርነት እንዳያመራና በራሷ ላይ ጥቃት እንዳይሰነዘር ቅድመ ጥንቃቄ እያደረገች መሆኑ ተገልጿል።
የኢራን ማስጠንቀቂያ፦ ኢራን በበኩሏ "አሜሪካ የምታጠቃኝ ከሆነ፣ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ያለባቸውን ጎረቤት አገራት ኢላማ አደርጋለሁ" ስትል ማስጠንቀቂያ ሰጥታ ነበር።
ይህ የሳውዲ አቋም በሁለቱ የቀጠናው ተቀናቃኞች (ኢራን እና ሳውዲ) መካከል ያለውን ውጥረት ለማርገብ ያለመ መሆኑ ተመልክቷል።
Sponsored by
Surafel
Welcome
Welcome to ...
5 months ago
የየመን ተገንጣይ መሪ በሶማሊላንድ በኩል አድርገው አቡ ዳቢ መግባታቸው ተገለጸ
በየመን የሚንቀሳቀሰው የደቡብ የሽግግር ምክር ቤት (STC) መሪ አይዳሩስ አል-ዙባይዲ፣ በሳውዲ አረቢያ ሊደረግ በነበረው የሰላም ንግግር ላይ ሳይገኙ በመቅረት በሶማሊላንድ በኩል ወደ ተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች ማምለጣቸውን በሳውዲ የሚመራው ጥምረት አስታወቀ።
እንደ ጥምረቱ መግለጫ ከሆነ፣ የአል-ዙባይዲ ጉዞ እጅግ ጥንቃቄ የተሞላበትና ሚስጥራዊ ነበር። የጉዞው ሂደትም እንደሚከተለው ተዘርዝሯል፦
የባህር ጉዞ፦ መሪው መጀመሪያ ከየመኗ የወደብ ከተማ አደን በጀልባ ተነስተው የሶማሊላንድ ግዛት ወደሆነችው በርበራ ተጉዘዋል።
የአየር በረራ፦ ከበርበራ በመነሳት ወደ ሶማሊያ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ያቀኑ ሲሆን፣ እዚያም ለአንድ ሰዓት ያህል
ይህ ክስተት በየመን ጉዳይ ላይ ቀጥተኛ ተጽዕኖ ባላቸው በሳውዲ አረቢያ እና በተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች መካከል ያለውን ግንኙነት ይበልጥ እንዳሻከረው ተነግሯል።
አል-ዙባይዲ በሪያድ ሊካሄድ በነበረው የውጥረት ማርገቢያ ንግግር ላይ እንዲገኙ ቀጠሮ ተይዞላቸው የነበረ ቢሆንም፣ ሳይገኙ መቅረታቸው በደቡብ የመን ያለውን ወታደራዊ ግጭት ለማርገብ የሚደረገውን ጥረት አወሳስቦታል።
በዓለም አቀፍ ደረጃ እውቅና ያለው የየመን መንግሥት መሪውን በ "ከፍተኛ የሀገር ክህደት" ወንጀል ከስልጣናቸው ማሰናበቱንና በሕግ እንዲጠየቁ ማዘዙን አስታውቋል።
የደቡብ የሽግግር ምክር ቤት በበኩሉ የቀረበውን ክስ በማስተባበል፣ አል-ዙባይዲ አሁንም በአደን ሆነው ወታደራዊና የደህንነት እንቅስቃሴዎችን እየመሩ መሆናቸውን ገልጿል።
በየመን የሚንቀሳቀሰው የደቡብ የሽግግር ምክር ቤት (STC) መሪ አይዳሩስ አል-ዙባይዲ፣ በሳውዲ አረቢያ ሊደረግ በነበረው የሰላም ንግግር ላይ ሳይገኙ በመቅረት በሶማሊላንድ በኩል ወደ ተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች ማምለጣቸውን በሳውዲ የሚመራው ጥምረት አስታወቀ።
እንደ ጥምረቱ መግለጫ ከሆነ፣ የአል-ዙባይዲ ጉዞ እጅግ ጥንቃቄ የተሞላበትና ሚስጥራዊ ነበር። የጉዞው ሂደትም እንደሚከተለው ተዘርዝሯል፦
የባህር ጉዞ፦ መሪው መጀመሪያ ከየመኗ የወደብ ከተማ አደን በጀልባ ተነስተው የሶማሊላንድ ግዛት ወደሆነችው በርበራ ተጉዘዋል።
የአየር በረራ፦ ከበርበራ በመነሳት ወደ ሶማሊያ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ያቀኑ ሲሆን፣ እዚያም ለአንድ ሰዓት ያህል
ይህ ክስተት በየመን ጉዳይ ላይ ቀጥተኛ ተጽዕኖ ባላቸው በሳውዲ አረቢያ እና በተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች መካከል ያለውን ግንኙነት ይበልጥ እንዳሻከረው ተነግሯል።
አል-ዙባይዲ በሪያድ ሊካሄድ በነበረው የውጥረት ማርገቢያ ንግግር ላይ እንዲገኙ ቀጠሮ ተይዞላቸው የነበረ ቢሆንም፣ ሳይገኙ መቅረታቸው በደቡብ የመን ያለውን ወታደራዊ ግጭት ለማርገብ የሚደረገውን ጥረት አወሳስቦታል።
በዓለም አቀፍ ደረጃ እውቅና ያለው የየመን መንግሥት መሪውን በ "ከፍተኛ የሀገር ክህደት" ወንጀል ከስልጣናቸው ማሰናበቱንና በሕግ እንዲጠየቁ ማዘዙን አስታውቋል።
የደቡብ የሽግግር ምክር ቤት በበኩሉ የቀረበውን ክስ በማስተባበል፣ አል-ዙባይዲ አሁንም በአደን ሆነው ወታደራዊና የደህንነት እንቅስቃሴዎችን እየመሩ መሆናቸውን ገልጿል።
5 months ago
ሳዑዲ ዓረቢያ በ2025 በታሪኳ ከፍተኛውን የሞት ቅጣት መፈጸሟ ተገለጸ፤ 356 ሰዎችን ቀጥታለች
#ethiopia | ሳዑዲ ዓረቢያ በተጠናቀቀው የ2025 የፈረንጆቹ ዓመት 356 ሰዎችን በሞት መቅጣቷ ተነገረ። ይህም ሀገሪቱ በአንድ ዓመት ውስጥ የፈጸመችው ከፍተኛው የሞት ቅጣት ቁጥር ሆኖ መመዝገቡ ተገልጿል።
ከእፅ ዝውውር ጋር የተያያዘው የቅጣት ጭማሪ
ለተመዘገበው ከፍተኛ ቁጥር ዋነኛው ምክንያት ከእፅ ዝውውር ጋር የተያያዙ ወንጀሎች መሆናቸው ታውቋል። ከጠቅላላው የሞት ቅጣት ሰለባዎች መካከል 243ቱ (ወይም 68 በመቶ ያህሉ) ከእፅ ዝውውር ጋር በተያያዘ የተከሰሱ መሆናቸው ተመልክቷል።
የፖሊሲ ለውጥ🔎
ሳዑዲ ዓረቢያ በ2022 እ.ኤ.አ ከእፅ ጋር በተያያዙ ወንጀሎች ሰዎችን በሞት መቅጣት አቁማ የነበረ ቢሆንም፣ በ2025 ግን ይህንን አሠራር ዳግም አስጀምራለች። ይህ የቅጣት እርምጃ በአንድ ዓመት ውስጥ በዚህ መጠን ሲፈጸም በሀገሪቱ ታሪክ የመጀመሪያው መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ።
ዓለም አቀፍ ስጋት 🎲
ይህ በከፍተኛ ሁኔታ የጨመረው የሞት ቅጣት አፈጻጸም በዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች ዘንድ ከፍተኛ ስጋትን ፈጥሯል። በተለይም ሀገሪቱ ቀደም ሲል የጀመረችውን የማሻሻያ እርምጃዎች ወደኋላ የሚመልስ ነው በሚል ትችቶች እየቀረቡባት ይገኛሉ።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ሳዑዲዓረቢያ #የሞትቅጣት #እፅዝውውር #ሰብዓዊመብት #ዓለምአቀፍዜና #ሪያድ #saudiarabia #deathpenalty #drugtrafficking #humanrights #news
#ethiopia | ሳዑዲ ዓረቢያ በተጠናቀቀው የ2025 የፈረንጆቹ ዓመት 356 ሰዎችን በሞት መቅጣቷ ተነገረ። ይህም ሀገሪቱ በአንድ ዓመት ውስጥ የፈጸመችው ከፍተኛው የሞት ቅጣት ቁጥር ሆኖ መመዝገቡ ተገልጿል።
ከእፅ ዝውውር ጋር የተያያዘው የቅጣት ጭማሪ
ለተመዘገበው ከፍተኛ ቁጥር ዋነኛው ምክንያት ከእፅ ዝውውር ጋር የተያያዙ ወንጀሎች መሆናቸው ታውቋል። ከጠቅላላው የሞት ቅጣት ሰለባዎች መካከል 243ቱ (ወይም 68 በመቶ ያህሉ) ከእፅ ዝውውር ጋር በተያያዘ የተከሰሱ መሆናቸው ተመልክቷል።
የፖሊሲ ለውጥ🔎
ሳዑዲ ዓረቢያ በ2022 እ.ኤ.አ ከእፅ ጋር በተያያዙ ወንጀሎች ሰዎችን በሞት መቅጣት አቁማ የነበረ ቢሆንም፣ በ2025 ግን ይህንን አሠራር ዳግም አስጀምራለች። ይህ የቅጣት እርምጃ በአንድ ዓመት ውስጥ በዚህ መጠን ሲፈጸም በሀገሪቱ ታሪክ የመጀመሪያው መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ።
ዓለም አቀፍ ስጋት 🎲
ይህ በከፍተኛ ሁኔታ የጨመረው የሞት ቅጣት አፈጻጸም በዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች ዘንድ ከፍተኛ ስጋትን ፈጥሯል። በተለይም ሀገሪቱ ቀደም ሲል የጀመረችውን የማሻሻያ እርምጃዎች ወደኋላ የሚመልስ ነው በሚል ትችቶች እየቀረቡባት ይገኛሉ።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ሳዑዲዓረቢያ #የሞትቅጣት #እፅዝውውር #ሰብዓዊመብት #ዓለምአቀፍዜና #ሪያድ #saudiarabia #deathpenalty #drugtrafficking #humanrights #news
5 months ago
ሳውዲ አረቢያ ኤምሬትስን የብሔራዊ ደህንነቴን አደጋ ላይ ጥላለች ስትል ከሰሰች፤ ከየመን እንድትወጣ አጭር ጊዜ ሰጥታለች
በሳውዲ አረቢያ እና በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መካከል ያለው ሁኔታ እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ ደርሷል።
ሳውዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የየመን ሪፐብሊክ ያቀረበችውን “ሙሉ በሙሉ የመውጣት” ጥያቄ በአስቸኳይ እንድትቀበል ጠይቃለች።
የሳውዲ አረቢያ መንግሥት ባወጣው ጠንከር ያለ መግለጫ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ በየመን ውስጥ “እጅግ አደገኛ እርምጃዎችን” እየወሰደች መሆኑንና ይህም በቀጥታ የሳውዲን ብሔራዊ ደህንነት የሚፈታተን መሆኑን ነው ብሏል ።
የሳውዲ አረቢያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፣ “ወንድም” በተባለችው የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ድርጊት ጥልቅ ቅሬታ መሰማቱን ገልጿል።
ኤምሬትስ የደቡብ የሽግግር ምክር ቤት ኃይሎች በሳውዲ ደቡባዊ ድንበር ላይ፣ በተለይም በሀድራማውት እና በአል-መሀራ ግዛቶች ወታደራዊ ዘመቻ እንዲያካሂዱ ጫና እያደረገች መሆኑን መግለጫው አመልክቷል።
“ቀይ መስመር” እና በመረጋጋት ላይ የተጋረጠ ስጋት
መግለጫው እንደሚለው፣ እነዚህ እርምጃዎች በየመን ሕጋዊነትን ለመመለስ የተመሰረተው የሕብረ ብሔር ጥምረት ከተመሰረተባቸው መርሆዎች ጋር የሚጋጩ ናቸው።
ሳውዲ እንደለገፀችው ፣ የጦር መሣሪያዎችንና የታጠቁ ተሽከርካሪዎችን የጫኑ መርከቦች ከአል-ፉጃይራ ወደ አል-ሙካላ ወደብ ያለ ጥምር ጦር ዕዝ ይፋዊ ፈቃድ መንቀሳቀሳቸው የስምምነቱ ቀጥተኛ ጥሰት ነው።
የሪያድ ማስጠንቀቂያ እንዲህ ይላል፦ “መንግሥቱ በብሔራዊ ደህንነቱ ላይ የሚሰነዘር ማንኛውንም ስጋት እንደ ‘ቀይ መስመር’ ይቆጥረዋል። ሳውዲ አረቢያ እንዲህ ያለውን ስጋት ለመጋፈጥና ለማክሸፍ አስፈላጊ የሆኑ እርምጃዎችን ሁሉ ለመውሰድ ወደኋላ አትልም።”
ሁኔታው እጅግ የከረረው ሳውዲ አረቢያ፣ ኤምሬትስ የየመን ሪፐብሊክን ጥያቄ ተቀብላ በአስቸኳይ እንድትወጣ ባቀረበችው ጥያቄ ነው።
“የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የየመን ሪፐብሊክ ያቀረበችውን ጥያቄ በመቀበል፣ በ24 ሰዓታት ውስጥ ሁሉንም ኃይሎቿን ከየመን ግዛት እንድታስወጣ እና በየመን ውስጥ ለማንኛውም ወገን የምታደርገውን ወታደራዊም ሆነ የገንዘብ ድጋፍ እንድታቆም መንግሥቱ ያሳስባል” ሲል ሰነዱ ይገልጻል።
ለየመን አንድነት የሚሰጥ ድጋፍ
ምንም እንኳን ውጥረቱ ቢኖርም፣ ሪያድ ለፕሬዚዳንታዊ የአመራር ምክር ቤት ሰብሳቢ እና ለየመን መንግሥት ያላትን ሙሉ ድጋፍ በድጋሚ አረጋግጣለች። ለየመን ደህንነት፣ መረጋጋት እና ሉዓላዊነት ያላትን ቁርጠኝነትም ገልጻለች።
በተጨማሪም ሳውዲ አረቢያ “የደቡብ ጥያቄ” ታሪካዊና ማህበራዊ መሰረት ያለው ፍትሃዊ ጥያቄ መሆኑን ብታምንም፣ መፍትሄው ሊገኝ የሚችለው በውጭ አካላት በሚገፋፋ ወታደራዊ ግጭት ሳይሆን፣ ሁሉን አቀፍ በሆነ ፖለቲካዊ ውይይት ብቻ መሆኑን አጥብቃ አሳስባለች።
መግለጫው የተጠናቀቀው በባህረ ሰላጤው የትብብር ምክር ቤት (GCC) አባል ሀገራት መካከል ጥበብና የወንድማማችነት መርሆዎች እንዲሰፍኑ ጥሪ በማቅረብ ነው። ኤምሬትስ በእነዚህ እርምጃዎች ምክንያት ክፉኛ የተናወጠውን የሁለቱን ሀገራት ግንኙነት ለመጠበቅ አስፈላጊውን እርምጃ ትወስዳለች የሚል ተስፋም ተገልጿል።
በሳውዲ አረቢያ እና በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መካከል ያለው ሁኔታ እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ ደርሷል።
ሳውዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የየመን ሪፐብሊክ ያቀረበችውን “ሙሉ በሙሉ የመውጣት” ጥያቄ በአስቸኳይ እንድትቀበል ጠይቃለች።
የሳውዲ አረቢያ መንግሥት ባወጣው ጠንከር ያለ መግለጫ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ በየመን ውስጥ “እጅግ አደገኛ እርምጃዎችን” እየወሰደች መሆኑንና ይህም በቀጥታ የሳውዲን ብሔራዊ ደህንነት የሚፈታተን መሆኑን ነው ብሏል ።
የሳውዲ አረቢያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፣ “ወንድም” በተባለችው የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ድርጊት ጥልቅ ቅሬታ መሰማቱን ገልጿል።
ኤምሬትስ የደቡብ የሽግግር ምክር ቤት ኃይሎች በሳውዲ ደቡባዊ ድንበር ላይ፣ በተለይም በሀድራማውት እና በአል-መሀራ ግዛቶች ወታደራዊ ዘመቻ እንዲያካሂዱ ጫና እያደረገች መሆኑን መግለጫው አመልክቷል።
“ቀይ መስመር” እና በመረጋጋት ላይ የተጋረጠ ስጋት
መግለጫው እንደሚለው፣ እነዚህ እርምጃዎች በየመን ሕጋዊነትን ለመመለስ የተመሰረተው የሕብረ ብሔር ጥምረት ከተመሰረተባቸው መርሆዎች ጋር የሚጋጩ ናቸው።
ሳውዲ እንደለገፀችው ፣ የጦር መሣሪያዎችንና የታጠቁ ተሽከርካሪዎችን የጫኑ መርከቦች ከአል-ፉጃይራ ወደ አል-ሙካላ ወደብ ያለ ጥምር ጦር ዕዝ ይፋዊ ፈቃድ መንቀሳቀሳቸው የስምምነቱ ቀጥተኛ ጥሰት ነው።
የሪያድ ማስጠንቀቂያ እንዲህ ይላል፦ “መንግሥቱ በብሔራዊ ደህንነቱ ላይ የሚሰነዘር ማንኛውንም ስጋት እንደ ‘ቀይ መስመር’ ይቆጥረዋል። ሳውዲ አረቢያ እንዲህ ያለውን ስጋት ለመጋፈጥና ለማክሸፍ አስፈላጊ የሆኑ እርምጃዎችን ሁሉ ለመውሰድ ወደኋላ አትልም።”
ሁኔታው እጅግ የከረረው ሳውዲ አረቢያ፣ ኤምሬትስ የየመን ሪፐብሊክን ጥያቄ ተቀብላ በአስቸኳይ እንድትወጣ ባቀረበችው ጥያቄ ነው።
“የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የየመን ሪፐብሊክ ያቀረበችውን ጥያቄ በመቀበል፣ በ24 ሰዓታት ውስጥ ሁሉንም ኃይሎቿን ከየመን ግዛት እንድታስወጣ እና በየመን ውስጥ ለማንኛውም ወገን የምታደርገውን ወታደራዊም ሆነ የገንዘብ ድጋፍ እንድታቆም መንግሥቱ ያሳስባል” ሲል ሰነዱ ይገልጻል።
ለየመን አንድነት የሚሰጥ ድጋፍ
ምንም እንኳን ውጥረቱ ቢኖርም፣ ሪያድ ለፕሬዚዳንታዊ የአመራር ምክር ቤት ሰብሳቢ እና ለየመን መንግሥት ያላትን ሙሉ ድጋፍ በድጋሚ አረጋግጣለች። ለየመን ደህንነት፣ መረጋጋት እና ሉዓላዊነት ያላትን ቁርጠኝነትም ገልጻለች።
በተጨማሪም ሳውዲ አረቢያ “የደቡብ ጥያቄ” ታሪካዊና ማህበራዊ መሰረት ያለው ፍትሃዊ ጥያቄ መሆኑን ብታምንም፣ መፍትሄው ሊገኝ የሚችለው በውጭ አካላት በሚገፋፋ ወታደራዊ ግጭት ሳይሆን፣ ሁሉን አቀፍ በሆነ ፖለቲካዊ ውይይት ብቻ መሆኑን አጥብቃ አሳስባለች።
መግለጫው የተጠናቀቀው በባህረ ሰላጤው የትብብር ምክር ቤት (GCC) አባል ሀገራት መካከል ጥበብና የወንድማማችነት መርሆዎች እንዲሰፍኑ ጥሪ በማቅረብ ነው። ኤምሬትስ በእነዚህ እርምጃዎች ምክንያት ክፉኛ የተናወጠውን የሁለቱን ሀገራት ግንኙነት ለመጠበቅ አስፈላጊውን እርምጃ ትወስዳለች የሚል ተስፋም ተገልጿል።