ከኢራን የሚሳኤል መአት የተረፈችዉ ኦማን !

/የመካከለኛው ምስራቅ ስዊዘርላንድ/

በታዴ የማመይ ልጅ
#ethiopia | ኢራን ዛሬ ጠዋት የአፀፋ ምላሽ ነዉ ባለችዉ የሮኬት ጥቃቶቿ የአሜሪካን ወታደራዊ ተቋማት አሉባቸዉ እንዲሁም ለዋሽንግተን ስስ ልዝ አላቸዉ ያለቻቸውን የአረብ ባህረ ሰላጤ ሀገራትን ሰማይ በሚሳኤል ፈትናዋለች ።

በአንድ ሰዓት ጊዜ ውስጥ የኢራን ባላስቲክ ሚሳኤሎች በዶሃ፣ ኳታር፣ አቡ ዳቢ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ማናማ፣ ባህሬን፣ ኩዌት ሲቲ፣ ኩዌት፣ አማን፣ ጆርዳን እና ሪያድ፣ ሳውዲ አረቢያ የደበደበችው ቴህራን ምሽትም ላይ ማጥቃት እንደምትቀጥል ዝታለች ።

በዚህ ቀጠና ከኢራን ሮኬቶችን ያመለጠች ብቸኛ የአረብ ባህረ ሰላጤ ሀገር አለች ኦማን ።

ኦማን ብዙውን ጊዜ 'የመካከለኛው ምስራቅ ስዊዘርላንድ' ተብላ የምትጠራ ሲሆን፣የጂሲሲ አካል ብትሆንም ገለልተኛ የውጭ ፖሊሲን ጠብቃ ጠንካራ የፀረ-ኢራን አቋም ከመያዝ ትታወቃለች ።

ባለሙያዎች እንደሚሉት የኦማን ከኢራን ጋር ያለው ልዩ ግንኙነት፣ በዲፕሎማሲ፣ በስትራቴጂካዊ ትብብር እና በገለልተኝነት ለአስርተ ዓመታት የተገነባው፣ አገሪቱ ለምን ኢላማ እንዳልተደረገች ያብራራል።

በኢራን እና በኦማን መካከል ያለው ግንኙነት የተጀመረው በ1970ዎቹ መጀመሪያ ላይ ነው። በኦማን በዶፋር ዓመፅ ወቅት፣ የኢራን ሻህ የማርክሲስት አማፅያንን በማሸነፍ ሱልጣን ቃቡስ ቢን ሰኢድን ለመደገፍ በሺዎች የሚቆጠሩ ወታደሮችን ልኳል። ይህ ትብብር በሙስካት እና በቴህራን መካከል ለረጅም ጊዜ የቆየ የደህንነት አጋርነት መሰረት ጥሏል።

በኢራን በ1979 የእስልምና አብዮት ከተከሰተ በኋላም ብዙ የባህረ ሰላጤ ንጉሣዊ መንግሥታት አዲሱን የኢራን አገዛዝ ሲፈሩ፣ ኦማን ከቴህራን ጋር ያላትን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ቀጠለች። ከጊዜ በኋላ ይህ በጋራ መተማመን እና በመከባበር ላይ የተመሰረተ ግንኙነት ፈጥሯል።

ሀገሪቱ ጣልቃ ገብነት የሌለውን አካሄድ ትመርጣለች እና ከምዕራባውያን አገሮች እና ከኢራን ጋር ያላትን ግንኙነት ትጠብቃለች። ይህ የዲፕሎማሲ ሚዛን ኦማን በብዙ የክልል ግጭቶች ወቅት ገለልተኛ እንድትሆን አስችሏታል።

በኢራን እና በምዕራቡ ዓለም መካከል ቁልፍ አስታራቂ

ኦማን በክልላዊ ውጥረቶች ውስጥ ጸጥተኛ አስታራቂ ሚና ተጫውታለች። በኢራን እና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል ሚስጥራዊ ድርድሮችን አስተናግዳለች፣ከፍተኛ ውጥረት በነበረባቸው ጊዜያት እንኳን፣ ሙስካት በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል የመገናኛ መስመሮችን ክፍት አድርጋለች። ይህ የዲፕሎማሲ ድልድይ ሚና ኦማንን ለኢራን ጠቃሚ ያደርገዋል።

ስትራቴጂካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች

ጂኦግራፊ በግንኙነቱ ውስጥም ትልቅ ሚና ይጫወታል። ኦማን እና ኢራን የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በጋራ ይቆጣጠራሉ፣ ይህም በዓለም ላይ ካሉት በጣም አስፈላጊ የነዳጅ ማጓጓዣ መንገዶች አንዱ ነው። በዚህ አካባቢ መረጋጋት ለሁለቱም አገሮች ወሳኝ ነው፣ ይህም በባህር ደህንነት ላይ ትብብርን ያበረታታል።

ኢኮኖሚያዊ ግንኙነቶች ግንኙነቱን የበለጠ ያጠናክራሉ። እንደ የታቀደው የኢራን-ኦማን የጋዝ ቧንቧ መስመር ያሉ ዕቅዶች ኦማንን የኢራን የጋዝ ኤክስፖርት ማዕከል ለማድረግ ያለሙ ሲሆን ኢራን ማዕቀቦችን ቢያገኝም ወደ ዓለም አቀፍ ገበያዎች አስፈላጊ መንገድ እንድትሆን ያደርጋሉ። ንግድ፣ ቱሪዝም እና የመርከብ ግንኙነቶች ሽርክናውን ይደግፋሉ።

ኢራን ከሌሎች የባህረ ሰላጤ አገሮች ጋር ያላት ውጥረት ብዙውን ጊዜ ቀጥተኛ ጦርነትን ሳይሆን የተኪ ቡድኖችን፣ የባህር አደጋዎችን ወይም የፖለቲካ ጫናዎችን ያካትታል። በርካታ የባህረ ሰላጤ አገሮች ትላልቅ የአሜሪካ ወታደራዊ ማዕከሎችን ያስተናግዳሉ እና የኢራንን የክልል ተቀናቃኞች ይደግፋሉ፣ ይህም ለግጭት አስተዋጽኦ አድርጓል።

ሆኖም ግን ኦማን በአብዛኛው ከእነዚህ ፉክክርዎች ውስጥ አልፋለች። በጥንቃቄ የተመጣጠነ ዲፕሎማሲ እና ገለልተኛ አቋሟ በክልላዊ ግጭቶች ወቅት ኢላማ እንዳትሆን ረድቷታል።

ለረጅም ጊዜ የዘለቀ የገለልተኝነት ፖሊሲ

የኦማን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ በተከታታይ በውይይት እና በሰላም አብሮ መኖር ላይ ያተኮረ ነው። የቀድሞው ገዥ ሱልጣን ቃቡስ ቢን ሰይድ በአንድ ወቅት የአገሪቱን አካሄድ ኦማን “በትክክለኛነት፣ በፍትህ፣ በወዳጅነት እና በሰላም” ጎን እንደምትቆም በመግለጽ በአገሮች መካከል ትብብርን እንደምታበረታታ ተናግረዋል።

ለአስርተ ዓመታት፣ ይህ የገለልተኝነት ፖሊሲ ኦማን በተቀናቃኝ ቡድኖች መካከል የተረጋጋ ግንኙነት እንድትጠብቅ አስችሏታል - ይህ ስትራቴጂ በባህረ ሰላጤው የቅርብ ጊዜ ውጥረቶች ወቅት እንኳን ጥበቃ ያደረገለት ይመስላል።

ይህ በጥበብ የመንቀሳቀስ ችሎታም ኦማን በየመን የእርስ በርስ ጦርነት ወቅት በሳዑዲ አረቢያ እና የሁቲ አማጽያን መካከል የተደረገውን ድርድር የመሳሰሉ ሌሎች አስቸጋሪ ሁኔታዎችን እንድታስተናግድ አስችሎታል።

ኦማን የአመቻችነት ሚናዋን በክልል ግጭቶች ብቻ አይገድበውም። ሱልጣኔቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ በሌሎች የሰላም ሂደቶች ውስጥ ተሳትፏል። ለምሳሌ ሙስካት በዩናይትድ ስቴትስ እና በሰሜን ኮሪያ መካከል በሚደረጉ ውይይቶች እና በአፍሪካ ውስጥ በተለያዩ ግጭቶች መካከል በሚደረጉ ውይይቶች ላይ ድጋፍ ሰጥቷል. ይህ ለአለም አቀፍ ሰላም የበኩሉን አስተዋፅኦ የማድረግ ፍላጎት የኦማንን የረዥም ጊዜ ራዕይ የሚያንፀባርቅ ሲሆን ይህም በቀጣናዊ ብቻ ሳይሆን በአለም አቀፍ ደረጃም የመረጋጋት አራማጅ ያደርጋታል።