Harar Jugol – The Living Museum
ሐረር ጁጎል – ሕያው ሙዚየም
#ethiopia | ሐረር በየዕለቱ ሰላም፣ መቻቻል እና አብሮነት የሚኖሩባት ከተማ ናት።

ሐረር በዓለም ላይ ሦስት የዓለም ቅርስ እውቅናዎችን ያጎናጸፈች ልዩ ታሪካዊ ከተማ ናት።

መዲናቱል አውሊያ – የቅዱሳን ከተማ

የምሥራቅ አፍሪካ ቲምቡክቱ

የታሪካዊው የአዳል ሱልጣኔት ዋና ከተማ

የምሥራቅ አፍሪካ ታሪካዊ የንግድ ማዕከል

በእስልምና ዓለም አራተኛዋ ቅድስት ከተማ በመሆን የምትከበር

የድሮውና የዘመናዊው ዓለም የሚገናኙባት ልዩ ከተማ

የሐረርን የበለጸገ ታሪክ፣ ባህል፣ ልዩ የስነ-ሕንፃ ቅርስ እና እንግዳ ተቀባይነት ለመመስከር ይጎብኙ። በየአደባባዩ ታሪክ ይነገራል፤ እያንዳንዱ ጉብኝትም የማይረሳ ተሞክሮ ይሆናል።

Harar is the City of Peace, Tolerance, and Solidarity, where these values are lived every day.

A rare city embraced by three UNESCO World Heritage recognitions, Harar is a treasure unlike any other.

Harar Medinat al-Awliya – The City of Saints

The Timbuktu of East Africa

Former capital of the Adal Sultanate

A historic center of East African trade

Revered as the fourth holiest city in Islam

Where the old meets the new in perfect harmony

Visit Harar to discover its rich history, vibrant culture, remarkable architecture, and warm hospitality. Every corner tells a story, and every visit becomes an unforgettable experience.

ሐረር በዩኔስኮ (UNESCO) በአንድ የዓለም ቅርስነት ዕውቅና የተሰጠው ሲሆን ይህም "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በመባል ይታወቃል። እ.ኤ.አ. በ2006 "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በሚል ኦፊሴላዊ ስም በዓለም ቅርስነት መዝገብ ውስጥ ሰፍሯል።

ይህ ስፍራ አንድ የዓለም ቅርስ ቢሆንም፣ ዩኔስኮ ለዚህ ቦታ "የላቀ ሁለንተናዊ እሴት" (Outstanding Universal Value) የሰጠው በሦስት ዋና ዋና የባህል መስፈርቶች (iv እና v) ላይ በመመስረት ነው።

1. ልዩ የሕንፃ ጥበብ ውህደት

ሐረር የአፍሪካ እና የእስልምና ወጎች ያልተለመደ ውህደትን ትወክላለች። የከተማዋ አቀማመጥ እና የ"ሐረሪ" ቤቶች ዲዛይን—በመሃል ላይ በሚገኙ ግቢዎች እና ውስጣዊ ግድግዳዎቻቸው ላይ በሚታዩ ውስብስብ እና ያሸበረቁ የእንጨት ቅርጻ ቅርጾች የሚታወቁ—በክልሉ ከሚገኙ ሌሎች የእስልምና ከተሞች የተለዩ ያደርጓታል። ይህም የኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች እና የሰፊው የእስልምና ዓለም ለዘመናት የነበራቸው መስተጋብር ውጤት የሆነ ልዩ ማንነትን ፈጥሯል።

2. ልዩ የሆነ የሃይማኖት ፋይዳ

ብዙውን ጊዜ በእስልምና አራተኛዋ የተቀደሰች ከተማ ተብላ የምትጠራው (ከመካ፣ ከመዲና እና ከኢየሩሳሌም በመቀጠል)፣ ሐረር ትልቅ መንፈሳዊ ማዕከል ናት። በከተማዋ ግንብ ውስጥ እጅግ በጣም ብዙ የሃይማኖት ስፍራዎች ይገኛሉ፦

ሦስቱ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ የቆዩትን ጨምሮ 82 መስጊዶች።

ለአካባቢው ቅዱሳን እና እስላማዊ ታላላቅ ሰዎች የተገነቡ 102 መቃብሮች (ሸሪዎች)።

3. "ሕያው" የሆነ ታሪካዊ የከተማ ገጽታ

እንደ ብዙዎቹ የቅርስ ስፍራዎች ሳይሆን፣ ሐረር የመካከለኛው ዘመን የከተማ አወቃቀሯን በመጠበቅ እንደ ዘመናዊ የባህል ማዕከል የምታገለግል "ሕያው" የቅርስ ከተማ ናት። በ13ኛው እና በ16ኛው ክፍለ ዘመን መካከል የተገነባው "ጁጎል" (የመከላከያ ግንብ)፣ አሁንም የድሮዋን ታሪካዊ ከተማ ይከብባል። ይህም የባህላዊ ማህበራዊ አደረጃጀትን፣ የመንገድ አቀማመጥን እና ቀደም ሲል ኢትዮጵያን ከአረብ ባሕረ ገብ መሬት እና ከዓለም ገበያዎች ጋር ያገናኙ የነበሩ ጥንታዊ የንግድ መስመሮችን ጠብቆ እንዲቆይ አድርጓል።

ሐረር በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ዘጠኝ የዓለም ቅርስ ቦታዎች አንዷ ነች። ሌሎችም የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የስምየን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ፣ የአክሱም ሥልጣኔ፣ የፋሲል ግቢ (ጎንደር)፣ የአዋሽ ሸለቆ፣ የታችኛው ኦሞ ሸለቆ፣ የቲያ ሐውልቶች እና የኮንሶ የባህል መልክዓ ምድር ይገኙበታል።

Harar is officially recognized by UNESCO as a single World Heritage site: Harar Jugol, the Fortified Historic Town. It was inscribed on the World Heritage List in 2006 under the official name Harar Jugol, the Fortified Historic Town.

​While it is a single site, UNESCO’s recognition is based on three primary cultural criteria (iv and v) that define why it holds "Outstanding Universal Value":

​1. Unique Architectural Synthesis

​Harar represents an exceptional fusion of African and Islamic traditions. Its urban layout and "Harari" house designs—characterized by central courtyards and intricate, colorful interior woodwork—are distinct from other Islamic cities in the region. This creates a unique architectural identity resulting from centuries of interaction between the Ethiopian highlands and the wider Muslim world.

​2. Exceptional Religious Significance

​Often described as the fourth holiest city in Islam (after Mecca, Medina, and Jerusalem), Harar serves as a major spiritual center. Within its walls, the city contains an extraordinary concentration of religious sites:

​82 mosques, three of which date back to the 10th century.

​102 shrines dedicated to local saints and Islamic figures.

​3. A "Living" Historic Urban Landscape

​Unlike many archeological sites, Harar is a "living" heritage city that has preserved its medieval urban fabric while functioning as a modern cultural hub. Its "Jugol" (defensive wall), built between the 13th and 16th centuries, still encloses the historic old town, maintaining the traditional social organization, street patterns, and ancient trade routes that once connected Ethiopia to the Arabian Peninsula and global markets.

Harar is one of nine total recognitions in the country. The others include the Rock-Hewn Churches of Lalibela, the Simien Mountains National Park, the Kingdom of Aksum, Fasil Ghebbi (Gondar), the Lower Valley of the Awash, the Lower Omo Valley, the Tiya Stelae, and the Konso Cultural Landscape.

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#visitharar #hararjugol #ethiopia #unesco #heritage #culture #tourism #landoforigins #ሐረር #የዓለም_ቅርስ #ቱሪዝም

ኢትዮጵያን ሊፈታተኑ የሚሞክሩ ኃይሎችን ድባቅ የሚመታ ጀግና አየር ኃይል ተገንብቷል - ሌ/ጄ ይልማ መርዳሳ‼️
ኢትዮጵያን ሊፈታተኑ የሚሞክሩ ኃይሎችን ድባቅ የሚመታ ጀግና አየር ኃይል ተገንብቷል አሉ የኢፌዴሪ አየር ኃይል አዛዥ ሌተናል ጄኔራል ይልማ መርዳሳ፡፡

የአየር ኃይሉ የ3ኛ አየር ምድብ ላስመዘገበው የላቀ የግዳጅና የሥራ አፈጻጸም ስኬት በድሬዳዋ ከተማ በሚገኘው የምድቡ ጠቅላይ መምሪያ የእውቅናና የምስጋና መርሐ ግብር ተካሂዷል፡፡

ሌተናል ጄኔራል ይልማ መርዳሳ በዚሁ ወቅት እንዳሉት፥ መከላከያ ሠራዊት በሰው ኃይልና በቴክኖሎጂ ከፍተኛ ለውጥ እያደረገ ይገኛል፡፡

አሁን የምንገኝበት ዘመን የውጊያ አካሄድና ስልት ለመገመት በሚያዳግት መልኩ በፍጥነት እየተቀያየረ ነው ያሉት አዛዡ፥ ኢትዮጵያ በምትገኝበት ቀጣናም ያለው የኃይል አሰላለፍ ተለዋዋጭና ኢ-ተገማች መሆኑን ጠቁመዋል።

የኢፌዴሪ አየር ኃይልም ይህንን ታሳቢ በማድረግ የዘመኑን ቴክኖሎጂ መጠቀም የሚችል የሰው ኃይል በማብቃት፣ በርካታ ፓይለቶችን፣ ቴክኒሽያኖችንና የአስተዳደር ባለሙያዎች  እያፈራ መሆኑንና የዘመኑን የውጊያ ቴክኖሎጂዎች እየታጠቀ እንደሚገኝ አረጋግጠዋል።

3ኛ አየር ምድብም የሪፎርሙ አካል በመሆን በርካታ ሥራዎችን በማከናወን ልዩ ታሪክ ያለው መሆኑንም አንስተዋል።

ምድቡ ኮሎኔል በዛብህ ጴጥሮስ እና ኮሎኔል ባጫ ሁንዴን የመሳሰሉ በርካታ ጀግኖችን ያፈራ መሆኑን አስታውሰው፥ አሁንም ያንን የጀግንነት ታሪክ እያደሰ በርካታ ተተኪ ወጣት በራሪዎችን በአጭር ጊዜ፣ በጥራትና በብዛት እያፈራ ይገኛል ነው ያሉት።

የሚለወጠውን የውጊያ አውድና የኃይል አሰላለፍ በመገንዘብ አመራሩና ሠራዊቱ ራሱን ከጊዜው ጋር ማዘመን እንዳለበት አስገንዝበዋል።

ኢትዮጵያን ሊፈታተኑ የሚሞክሩ ጠላቶችን መመከትና ድባቅ መምታት የሚያስችል ጀግና ተቋም መገንባቱን ገልጸው፥ የምድቡ አመራሮችና የሠራዊት አባላት ግዳጃቸውን በጀግንነትና በስኬት በመወጣታቸው ሊኮሩ ይገባል ብለዋል፡፡

በቀጣይም ታላላቅ ተልዕኮዎች እንደሚጠበቁ በመረዳት በሁሉም ረገድ ዝግጁነትን ማጠናከር እንደሚያስፈልግ ገልፀዋል።

Seledadotio
Seledadotio

ወደ ዘላቂ ልማት የሚደረግ ሽግግር

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 28፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ለመዋቅራዊ ሽግግር፣ ለኢኮኖሚ ጥንካሬ እና ለአካታች ሀገራዊ እድገት ቁርጠኝነት ባለው ሥርዓት እየተመራች በዘመናዊ ታሪክ ግንባታዋ ወሳኝ ምዕራፍ ላይ ትገኛለች።

በሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ኢትዮጵያ በዋና ዋና ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዘርፎች ላይ አበይት ስኬቶችን እያስመዘገበች ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ መሰረት የሆነው ግብርና ወደ ቴክኖሎጂ መር ያደረገው ሽግግር ተጨባጭ ውጤት እያስመዘገበ ይገኛል፡፡

በበጋ መስኖ ስንዴ ልማት እና በክላስተር እርሻ እቅዶች አማካኝነት ኢትዮጵያ የሀገር ውስጥ ምርትን በከፍተኛ ሁኔታ አሳድጋለች፡፡ይህም ከውጭ የሚገቡ ምርቶች ጥገኝነትን ቀንሷል፡፡

በሀገሪቱ በአረንጓዴ ዐሻራ ፕሮግራሞች በአትክልትና ፍራፍሬ ላይ የተደረጉ ኢንቨስትመንቶች የአየር ንብረት ተፅዕኖን ለመቋቋም ሥነ ምህዳርን ለማከም እና የኑሮ ውድነትን ለማረጋጋት የሚደረገውን ጉዞ እየደገፈ ነው፡፡

የኃይል ማመንጨት አቅምን በማሳደግ የመንገድ መረቦችን በማዘመን እና በማስተሳሰር የኢትዮጵያ የመሰረተ ልማት ገጽታ አስደናቂ ለውጥ በማድረግ፤ የሀገር ውስጥ ትስስርን እያጠናከረ ኢትዮጵያን በአህጉራዊ ነጻ ንግድ ቀጣና ስር የንግድ ማዕከል እያደረጋት ይገኛል።

በአዲስ አበባ እና በክልል ከተሞች የተካሄደው የኮሪደር ልማት የሕዝብ ቦታዎችን በመሠረታዊነት በማደስ፤ መንገዶችን በማዘመን፣ አረንጓዴ የሕዝብ ቦታዎችን በመገንባት፣ የመገልገያ መሠረተ ልማቶችን በማስፋፋት እና የንፅህና አጠባበቅ ሥርዓቶችን በማሻሻል ተስማሚ የከተማ አካባቢን እየፈጠረ ነው፡፡

ዘላቂ ኢኮኖሚ ለመገንባት ኢትዮጵያ በዲጂታል ኢትዮጵያ ስትራቴጂ አማካኝነት የዲጂታል ሽግግርን በከፍተኛ ሁኔታ እያፋጠነች ትገኛለች።

በቴሌኮሙኒኬሽን እና በፋይናንስ ዘርፍ ላይ የተደረጉ ኢንቨስትመንቶች የፋይናንስ አካታችነትን እያሳደገ ነው፡፡

የኢንዱስትሪ ፓርኮችን ለማስፋፋት የሀገር ውስጥ ማኑፋክቸሪንግን ለማነቃቃት እና ከፍተኛ ዋጋ ያላቸውን የውጭ ኢንቨስትመንቶችን ለመሳብ የሚደረጉ ጥረቶች የኤክስፖርት ገቢን በማሳደግ የሰለጠነ የሰው ሀይል መፍጠራቸውን ቀጥለዋል።

የኢኮኖሚ እድገት ያለ ማህበራዊ ልማት ትርጉም የለውምና የኢትዮጵያ መንግሥት በትምህርት፣ ጤና እና ሌሎች ዘርፎች መሠረተ ልማቶችን በማሻሻል የሰራተኛውን ክህሎት ከዘመናዊ የገበያ ፍላጎት ጋር በማጣጣም የዜጎችን ሁለንተናዊ ለውጥ ማጠናከር ተችሏል።

ኢትዮጵያ እስካሁን ላስመዘገበቻቸው ስኬቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ የተሰጧት እውቅናዎች የበለጸገች ሉዓላዊት ሀገር ለመገንባት በሚደረገው ጥረት ውስጥ ፈተናዎች ቢኖሩም ህዝብ ከውጤት ተኮር አመራር ጋር ተቀናጅቶ ወደ ዘላቂ ልማት የሚያደርገው ጉዞ በተገቢ መስመር ላይ ስለመሆኑ ማሳያ ናቸው።

በምሕረት ደምሴ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የፌደራል አቪዬሽን አስተዳደር (FAA) የቦይንግ አውሮፕላን አምራች ኩባንያ አነስተኛው ሞዴል የሆነውን ቦይንግ 737 ማክስ 7 ለንግድ በረራ አገልግሎት እንዲውል ሰኞ ዕለት ማጽደቁን አስታውቋል። አውሮፕላኑ ለመጀመሪያ ጊዜ ይፋ ከተደረገ ከአስር ዓመታት ገደማ በኋላ የተሰጠው ይህ የእውቅና ማረጋገጫ፣ ኩባንያው ለዓመታት ሲገጥሙት የነበሩትን የደህንነት፣ የጥራት እና የምርት ተግዳሮቶች በማለፍ ረገድ እንደ ትልቅ ምዕራፍ ተቆጥሯል። ለረጅም ጊዜ የዘገየው ይህ ማክስ 7 አውሮፕላን የቦይንግ 737 የንግድ አውሮፕላኖች ቤተሰብ አካል ሲሆን፣ ይህ ሞዴል ለኩባንያው ከፍተኛ የገቢ ምንጭ ቢሆንም ላለፉት ተከታታይ ዓመታት የበርካታ ቀውሶች ማዕከል ሆኖ ቆይቷል።

የዚህ አውሮፕላን ማረጋገጫ ሂደት እጅግ ሊዘገይ የቻለው፣ በ2018 እና 2019 በኢንዶኔዥያ እና በኢትዮጵያ 346 ንጹሃን ዜጎችን የቀጠፈውን ትልቁን የማክስ 8 አውሮፕላን አደጋ ተከትሎ በተፈጠረው ከፍተኛ የቁጥጥር ማዕቀፍ እና የቴክኒክ ችግሮች ምክንያት ነው። ኤፍ ኤ ኤ (FAA) ማረጋገጫውን የሰጠው ለዓመታት ተጨማሪ ሙከራዎችን፣ የዲዛይን ለውጦችን እና በደህንነት ስርዓቶች ላይ ጥብቅ ግምገማ ካደረገ በኋላ መሆኑን አስታውቋል። ከእነዚህም አሳዛኝ አደጋዎች በኋላ አስተዳደሩ የቦይንግ አውሮፕላኖችን የሚያጸድቅበትን አሰራር ሙሉ በሙሉ የቀየረ ሲሆን፣ በኩባንያው ላይ የሚያደርገው ጥብቅ ክትትል ከማክስ 7 ፈቃድ አሰጣጥ በኋላም እንደሚቀጥል አሳስቧል።

የፌደራል አቪዬሽን አስተዳደሩ አውሮፕላኑ ወደ በረራ ከመመለሱ በፊት ቦይንግ ወሳኝ የደህንነት ማሻሻያዎችን እንዲያደርግ አስገድዶ ነበር። ከእነዚህም መካከል የበረራ መቆጣጠሪያ ሶፍትዌርን ማዘመን፣ ለአብራሪዎች የሚሰጠውን የማስጠንቀቂያ ስርዓት ማሻሻል፣ እና ከመጠን በላይ ሙቀትን ለመከላከል የሞተር ፀረ-በረዶ (anti-ice) ስርዓትን እንደገና ዲዛይን ማድረግ ይገኙበታል። በተጨማሪም የደህንነት ተቆጣጣሪዎች የኩባንያውን የደህንነት አስተዳደር ስርዓት እና አጠቃላይ የደህንነት ባህልን ጨምሮ የአመራረት ሂደቱን ለመከታተል በቦይንግ የማምረቻ ተቋማት ውስጥ በቋሚነት እንደሚቆዩ አስተዳደሩ ገልጿል።

የቦይንግ የንግድ አውሮፕላኖች ፕሬዝዳንት እና ዋና ስራ አስፈፃሚ ስቴፋኒ ፖፕ በበኩላቸው፣ የኩባንያው መሃንዲሶች እና የሙከራ ባለሙያዎች ወረርሽኙን እና አዳዲስ የማረጋገጫ ሂደቶችን ጨምሮ በርካታ ተግዳሮቶችን በጽናት ማለፋቸውን ተናግረዋል። ይህ አዲሱ ማክስ 7 አውሮፕላን በዋናነት ለአጭር እና መካከለኛ ርቀት በረራዎች ጥቅም ላይ ይውላል ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን፣ ሳውዝ ዌስት ኤርላይንስን ጨምሮ በርካታ አየር መንገዶች ቀደም ብለው ባዘዙት መሰረት አውሮፕላኑን ለመረከብ በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ።

በአረንጓዴ ዐሻራ ወደ ዓለም አቀፍ እውቅና የተሻገረችው ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 27፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማረጋገጥ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቀልበስ ያለመው ሀገራዊ የአረንጓዴ ዐሻራ ንቅናቄ፤ ዛሬ በአንድ ጀንበር ከ800 ሚሊየን በላይ ችግኞችን የመትከል ታሪካዊ መርሃ ግብሩን በስኬት እያከናወነ ይገኛል።

የዘንድሮውን ሀገራዊ የችግኝ ተከላ እና የደረሰበትን ምዕራፍ አስመልክቶ የብሔራዊ አረንጓዴ አሻራ ቴክኒክ ኮሚቴ አስተባባሪ አደፍርስ ወርቁ (ዶ/ር) በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፤ አረንጓዴ አሻራ በሀገር ውስጥ ካመጣው ሥነ-ምህዳራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ለውጥ ባሻገር ትልቅ የዲፕሎማሲ ድል እያስገኘ ነው ብለዋል፡፡

ከስምንት ዓመታት በፊት በከፍተኛ ሁኔታ የሙቀት መጨመር፣ የደን ሽፋን መመናመን፣ የዱር እንስሳት ስደት እና የግብርና ምርታማነት መቀነስ የመሳሰሉ ችግሮች እየጨመሩ መጥተው ነበር፡፡ ይህን አሳሳቢ ሁኔታ ለመቀልበስ የተጀመረው አረንጓዴ ዐሻራ፤ እስካሁን ባለው ሂደት ከ48 ቢሊየን በላይ ችግኞችን መትከል መቻሉን ዶ/ር አደፍርስ ገልጸዋል።

ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ጀምሮ ሁሉም ዜጋ እና ተቋማት በአንድነት በተሳተፉበት በዚህ ንቅናቄ፤ አሳሳቢ የነበረው የኢትዮጵያ የደን ሽፋን 23.6 መድረስ ችሏል።

ኢትዮጵያ ባከናወነችው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከዚህ ቀደም በየዓመቱ እስከ 92 ሺህ ሄክታር ይደርስ የነበረው የደን ጭፍጨፋ አሁን ላይ ወደ 27 ሺህ ሄክታር ዝቅ እንዲል ማድረግ ተችሏል።

በመርሃ ግብሩም የደን፣ የፍራፍሬ፣ የእንስሳት መኖ እና ልዩ ልዩ ችግኞችን በማፍላት እና በመንከባከብ ሂደት ከ2 ነጥብ 4 ሚሊየን በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የስራ ዕድል ተፈጥሯል።

ይህም ለዜጎች የገቢ ምንጭ ከመሆኑም በላይ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና ምርት እና ምርታማነትን ለመጨመር አስችሏል።

በአረንጓዴ ዐሻራ የመጣው ድምር ሥነ-ምህዳራዊ ውጤት፤ እንደ ሐረማያ እና አቢጃታ-ሻላ ያሉ የደረቁ እና መጠናቸው በከፍኛ ሁኔታ የቀነሱ ሐይቆች ዳግም እንዲያንሰራሩ ጭምር ትልቅ ሚና መጫወቱን ዶክተር አደፍርስ ወርቁ አብራርተዋል።

እንደ ዶ/ር አደፍርስ ማብራሪያ፣ የአረንጓዴ አሻራ ንቅናቄ ሲጀመር በተለይም በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ ከፍተኛ ጥርጣሬ ነበረ።

ነገር ግን ኢትዮጵያ ከእቅዷ በላይ በመትከል እና አጽድቃ በማሳየት ይህንን ትርክት መቀየር ችላለች ብለዋል።

አሁን ላይ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ስለ አየር ንብረት ለውጥ በንድፈ ሀሳብ ከመወያየት ባለፈ፤ የኢትዮጵያን ተግባራዊ ስራዎች እና ውጤቶች በማየት ከኢትዮጵያ ጋር መስራት ጀምሯል።

ይሄም ሀገሪቱ በዲፕሎማሲው መስክ ትልቅ ትሩፋት እንድታገኝ እና ስሟ በበጎ እንዲነሳ ማድረጉ አስተባባሪው ጠቅሰዋል።

ኢትዮጵያ 32ኛውን የተባበሩት መንግስታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP 32) እንድታዘጋጅ መመረጧ የዚሁ ጥረት ውጤት መሆኑንና፤ ጉባኤውም ትክክለኛው የአፍሪካ ኮፕ እንደሚሆን ዶክተር አደፍርስ አብራርተዋል።

አረንጓዴ ዐሻራ አርሶ አደሩን እና አርብቶ አደሩን ከሚያጋጥመው የድርቅ ፈተና ከመታደግ ባለፈ፣ ኢትዮጵያ የዓለምን የአየር ንብረት ለውጥ ጉዳትን በመቀልበስ ረገድ ግንባር ቀደም ተዋናይ መሆኗን በተግባር ያረጋገጠ ነው።

በዓለምሰገድ አሳዬ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሱማሊያው ፕሬዝደንት ‹‹ቀይ ባህርን እያተራመሰች ያለችው እስራኤል ናት›› አሉ፡፡ የሱማሊያ ፕሬዝደንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ ትላንት የፌዴራል መንግስቱ ፓርላማ ስምንተኛ ጉባኤ የመክፈቻ ስብሰባ ላይ ተገኝተው ባሰሙት ንግግር እስራኤል በአገራቸው ውስጣዊ ጉዳይ ጣልቃ እየገባች መሆኑን ገልፀዋል፡፡

እስራኤል እያደረገች ያለው ይህ ጣልቃ ገብነት የአገራቸውን ሉአላዊነትና የግዛት አንድነት የሚጥስ መሆኑን ጠቁመው ጠንካራ ትችት ሰንዝረዋል፡፡ ሲናገሩም ‹‹እስራኤል በሱማሊያ ውስጣዊ ጉዳይ ላይ እያደረገች ያለው ጣልቃ ገብነት በአፍሪካ ቀንድና ቀይ ባህር አካባቢ ላይ አለመረጋጋትና ትርምስ እንዲፈጠር ካደረጉት ምክንያቶች አንዱ ነው፡፡›› ያሉት ፕሬዝደንቱ የአገራቸውን ሉአላዊነት፣ የግዛት አንድነትና ማንኛውንም የውጭ ጣልቃ ገብነት መከላከላቸውን እንደሚቀጥሉ አስታውቀዋል፡፡

ሱማሊያ ያጋጠማችን የፖለቲካና የፀጥታ ፈተናዎች ለመጋፈጥ የመንግስት ተቋማትን ማጠናከርና አስተዳደርን ማሻሻል እንደሚያስፈልግ ያሳሰቡት ፕሬዝደንቱ ብሄራዊ ደህንነትን ለማስጠበቅ የሚደረገው ጥረትም መቀጠል እንዳለበት ገልፀዋል፡፡ ፕሬዝደንቱ በንግግራቸው በአስራኤል ላይ ጠንካራ ትችት የሰነዘሩት እስራኤል ሱማሊያ ‹‹ግዛቴ ናት›› ለምትለው ሱማሊላንድ እውቅና በመስጠቷ ነው፡፡

የአረንጓዴ ዐሻራ የሰባት ዓመታት ሰባት አንኳር ስኬቶች
*************

አረንጓዴ ዐሻራ በኢትዮጵያ ምድር ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ባለፉት ሰባት ዓመታት፣ ሀገራችንን ከአፈር መሸርሸር እና ከበረሃማነት የመታደግ ሀገራዊ ራዕይ ብቻ ሳይሆን፤ የምድርን ሕይወት የሚያድስ፣ የዜጎችን ሥነ-ልቦናዊ አስተሳሰብ የሚቀርጽ እና ኢኮኖሚያዊ አቅም የሚገነባ ታላቅ ሕዝባዊ ንቅናቄ ሆኖ ዘልቋል።

ይህ ሀገራዊ የሕልውና ጥረት ከሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ስትራቴጂዎች ጋር ተናብቦ ባለፉት ሰባት ዓመታት ያስመዘገባቸው ሰባት ዋና ዋና ተጨባጭ ስኬቶች እንደሚከተለው ተተንትነዋል።

1. የችግኝ ብዛትን ከጽድቀት ምጣኔ ጋር ያጣመረ አዲስ ታሪካዊ ሽግግር

ባለፉት ሰባት ዓመታት በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ችግኞች መተከላቸው ብቻ ሳይሆን፣ የተከላው ዋና ትኩረት ወደ ጥራት እና ድኅረ-ተከላ እንክብካቤ በማደጉ የችግኞች ጽድቀት ምጣኔ ከ80 በመቶ በላይ ማደግ ችሏል።

ይህም ቀደም ሲል የነበረውን "መተከል እንጂ አለመጽደቅ" የሚል የብክነት ታሪክን በመቀየር በቆላ እና በደጋ አካባቢዎች የተጎዱ መሬቶች በፍጥነት አረንጓዴ እንዲለብሱ እና ሥነ-ምኅዳራዊ ሚዛን እንዲጠበቅ አድርጓል።

2. ከአካባቢ ጥበቃ ወደ የምግብ ዋስትና የተደረገ መዋቅራዊ የኢኮኖሚ ሽግግር

አረንጓዴ ዐሻራ ከተፈጥሮ የደን ዛፎች ባሻገር እንደ አቮካዶ፣ ማንጎ፣ ፓፓያ፣ አፕል እና ቡና ያሉ ፍሬያማ ተክሎችን በስፋት አካትቷል።

ይህ ስትራቴጂያዊ እርምጃ ፕሮጀክቱን ከአካባቢ ጥበቃ ባለፈ የቤተሰብ የምግብ ዋስትናን የሚያረጋግጥ እና አባወራዎችን የገበያ ተጠቃሚ የሚያደርግ፣ ብሎም የሀገራችን የግብርና ምርት የወጪ ንግድ የሚያሳድግ የኢኮኖሚ ሞተር አድርጎታል።

ይህም የአካባቢ ጥበቃን ከዜጎች የዕለት ተዕለት ኑሮ ማሻሻል ግብ ጋር በማስተሳሰር ዘላቂነቱ የተረጋገጠ የልማት ምሰሶ እንዲሆን አስችሎታል።

3. የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታ እና የወጣቶች የሥራ ዕድል ፈጠራ

በመላ ሀገራችን የተቋቋሙት በዐሥር ሺዎች የሚቆጠሩ የችግኝ ማፍያ ጣቢያዎች ለብዙ ዜጎች፣ በተለይም ለወጣቶች እና ለሴቶች አዲስ እና ዘላቂ የገቢ ምንጭ ሆነዋል።

ችግኝ ማፍላት፣ መንከባከብ እና ለገበያ ማቅረብ በራሱ አዲስ የኢንቨስትመንት ዘርፍ እና የሥራ ዕድል በመፍጠር፣ የሀገራችንን የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ጅማሮ በጠንካራ መሠረት ላይ አኑሮታል።

ችግኞች ከተተከሉ በኋላ የሚደረገው ጥበቃ እና ክብካቤም በርካታ ወጣቶችን ተጠቃሚ ያደረገ ቋሚ የሥራ ዘርፍ መሆን ችሏል።

4. የውኃ ሀብት እና የታላላቅ ሀገራዊ የልማት ፕሮጀክቶች ዋስትና

በስፋት የተከናወነው የደን ልማት እና የአፈር ጥበቃ ሥራ የአፈር መሸርሸርን በመቀነስ፣ እንደ ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ያሉ ሀገራዊ የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ማመንጫዎች በደለል እንዳይሞሉ የመከላከል ታሪካዊ ሚና ተጫውቷል።

በተጨማሪም የከርሰ ምድር ውኃ መጠን እንዲያገግም እና የደረቁ የምንጭ ውኃዎች መልሰው እንዲፈልቁ በማድረግ አስተማማኝ የውኃ ዋስትናን እያረጋገጠ ይገኛል።

ይህ ታላላቅ መሠረተ ልማቶችን የመጠበቅ አቅም ለኢትዮጵያ ብልጽግና ብቻ ሳይሆን፣ ሀገራችን የውኃ ምንጭ ለሆነችላቸው የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጭምር ትልቅ ትሩፋት ነው።

5. አረንጓዴ ዲፕሎማሲ እና የቀጣናዊ ትሥሥር ማጠናከሪያ

ኢትዮጵያ ያዘጋጀቻቸውን ችግኞች እንደ ጂቡቲ፣ ሶማሊያ፣ ደቡብ ሱዳን እና ኬንያ ላሉት ጎረቤት ሀገራት በማጋራት፣ የምሥራቅ አፍሪካን እና የአፍሪካ ቀንድን የቀጣና አየር ንብረት ለውጥ ተግዳሮት በጋራ የመከላከል መሪነት ሚናዋን በተግባር አሳይታለች።

ይህም አረንጓዴ ዐሻራን የድንበር ተሻጋሪ ዲፕሎማሲ፣ የቀጠናው ሰላም እና የጋራ ልማት መሣሪያ አድርጎታል።

በርካታ የአፍሪካ ሀገራትም የኢትዮጵያን ፈለግ በመከተል የአረንጓዴ ልማትን በሀገሮቻቸው እያስፋፉ ይገኛሉ።

ከዚህ ባሻገር፣ ኢትዮጵያ ባመጣቻቸው ተጨባጭ ስኬቶች “ዘላቂ የደን ልማት አያያዝ እና አጠቃቀም” በሚል ዘርፍ ከዓለም የምግብ እና እርሻ ድርጅት (FAO) ከፍተኛ እውቅናን አግኝታለች።

6. የከተሞች ሥነ-ምኅዳር መታደስ እና የኮሪደር ልማት ውበት

አረንጓዴ ዐሻራ በገጠር ተራራዎች ብቻ ተወስኖ ሳይቀር ወደ ከተሞች በመግባት የዘመናዊ ፓርኮች ግንባታ፣ የከተማ አረንጓዴ ልማት እና አሁን ላይ በስፋት እየተተገበረ ላለው የኮሪደር ልማት ዋነኛ አካል ሆኗል።

ይህም የከተሞችን የአየር ጥራት በከፍተኛ ደረጃ ከመጨመሩም በላይ፣ የሥነ-ሕይወት ስብጥርን ወደ ነበረበት በመመለስ እና ለዜጎች ምቹ የመዝናኛ እና የኑሮ አካባቢን በመፍጠር የከተሞቻችንን ገጽታ ሙሉ በሙሉ በመለወጥ ላይ ይገኛል።

7. ሕዝባዊ ንቅናቄ እና የዜግነት አገልግሎት ባህል ግንባታ

በአንድ ጀምበር በመቶ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች በነቂስ ወጥተው ችግኝ የመተከል ልምዳቸው፣ የአካባቢ ጥበቃን ከዘመቻነት አውጥቶ የባህል እና የዜግነት ግዴታ አካል አድርጎታል።

ይህም የሕዝባዊ ወንድማማችነትን ያጠናከረ እና የአካባቢ ጥበቃ ግንዛቤን በማሳደግ ለቀጣዩ ትውልድ የሚሻገር እጅግ ግዙፍ ማኅበራዊ እና ሥነ-ልቦናዊ ስኬት ነው።

በአጠቃላይ አረንጓዴ ዐሻራ ባለፉት ሰባት ዓመታት የተፈጥሮ ሀብታችንን ከመመለስ አልፎ ሀገራዊ አንድነትን ያጠናከረ፣ የማክሮ ኢኮኖሚ አቅማችንን የገነባ እና ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ መድረክ ለአየር ንብረት ለውጥ መፍትሔ አቅራቢ ሀገር ያደረገ አንጸባራቂ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ነው።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #ebc #greenlegacy #climateaction #greendiplomacy #greeneconomy

ባህርዳር ዩኒቨርስቲ በEVACONET የአርክቴክቸር ዲዛይን ውድድር አንደኛ ሆነ
#ethiopia | አዲስ አበባ – በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የተዘጋጀው የEVACONET ዲጂታል የኮንስትራክሽን ገበያ ፕላትፎርም የምረቃ ሥነ ሥርዓት አካል በሆነው የአርክቴክቸር ዲዛይን ውድድር ባህርዳር ዩኒቨርስቲ አንደኛ ደረጃን በማስመዝገብ አሸናፊ ሆኗል።

ውድድሩ በዩኒቨርስቲዎች የአርክቴክቸር ዲፓርትመንት 5ኛ ዓመት ተማሪዎች መካከል የተካሄደ ሲሆን፣ ሀዋሳ ዩኒቨርስቲ ሁለተኛ፣ አዲስ ኮሌጅ ደግሞ ሶስተኛ ደረጃን አግኝተዋል። አዘጋጆቹ ውድድሩ አዳዲስ የፈጠራ ስራዎችን ያስተዋወቀ እንደነበር ገልጸው፣ ከዚህ በኋላም በየዓመቱ እንደሚካሄድ አስታውቀዋል።

EVACONET በኢንጂነር አቤሴሎም መለሰ የተቋቋመ ዲጂታል የኮንስትራክሽን ገበያ ፕላትፎርም ሲሆን፣ የኮንስትራክሽን ማቴሪያል ወቅታዊ ዋጋዎችን በማነጻጸር ሻጮችና ገዢዎችን በአንድ መድረክ የሚያገናኝ የዲጂታል ገበያ ሥርዓት ነው።

በምረቃ ሥነ ሥርዓቱ ላይ የከተማና መሠረተ ልማት ሚኒስቴር ዴኤታ ዶ/ር የትምጌታ አስራት፣ የኢትዮጵያ ኮንስትራክሽን ባለስልጣን ኃላፊዎች፣ የዘርፉ ባለድርሻ አካላትና ሌሎች እንግዶች ተገኝተዋል። ተናጋሪዎቹም ፕላትፎርሙ የ"ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030" ራዕይን ለማሳካት እንደሚያግዝ፣ በኮንስትራክሽን ገበያ ውስጥ ግልጽነትና ተወዳዳሪነትን እንደሚያሳድግ ገልጸዋል።

በእለቱ "ሕይወትን በኮንስትራክሽን እንገንባ" በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀ የኮንስትራክሽን ፋሽን ሾውና የሞዴሎች ትዕይንትም ቀርቦ የተሳታፊዎችን ቀልብ ስቧል።

ዝግጅቱ ለተሳካ አፈጻጸም አስተዋጽኦ ላደረጉ ተቋማትና ግለሰቦች የእውቅና እና የልዩ ሽልማት ስጦታዎች በመበርከት ተጠናቋል።

ስንጀምር የደረሰብን ተቃውሞና ትችት ፈታኝ ነበር፦ሙላቱ አስታጥቄ

አለም ለስራዎቻችን የሚገባቸውን ክብር አልሰጠም፦ ሙላቱ አስታጥቄ
#ethiopia | የኢትዮ ጃዝ አባት ሙላቱ አስታጥቄ ለአፍሪካ ባህላዊና ሀገር በቀል የጥበብ ስራዎች በአለም መድረክ ላይ ተገቢው ክብርና እውቅና አልተሰጣቸውም ሲል ተናግሯል።

የኢትዮ ጃዝ ሙዚቃ ስልት መሥራችና ባለቤት የሆነው አንጋፋው ባለብዙ መሣሪያ ተጫዋቹ ሙላቱ አስታጥቄ የአፍሪካ ሀገር በቀል የጥበብ ስራዎች እና ባህላዊ ሙዚቃዎች የሚገባቸው ዓለም አቀፋዊ እውቅና እና ክብር እንዲሰጣቸው ጥሪ አቅርቧል።

የኢትዮ ጃዝ የሙዚቃ አባት ሙላቱ አስታጥቄ ከ ዘጋርዲያን ጋር ባደረገው ቆይታ ስለ ኢትዮጵያና አፍሪካ ባህላዊና ሀገር በቀል የሙዚቃ ስራዎች ሰፊ ማብራርያ ሰጥቷል።

የኢትዮ ጃዝን አዲስ የሙዚቃ ስልት በ1960ዎቹ ለመጀመሪያ ጊዜ ለህዝብ ሲያስተዋውቅ ከፍተኛ ተቃውሞና ፈታኝ ሁኔታዎች ገጥመውት እንደነበር አስታውሷል።

ሙላቱ አስታጥቄ ባለፉት ሁለት አሥርት አመታት ይህ ድንቅ ስልት በዓለም አቀፍ ደረጃ እጅግ የተወደደና የብዙዎችን ቀልብ መሳብ መቻሉን ገልጿል።

በመሆኑም የአፍሪካን የሙዚቃ ሀብትና ባህላዊ እሴቶች ለዓለም በማስተዋወቅ ረገድ የቀደሙትም ሆነ የዛሬዎቹ ሀገር በቀል የጥበብ ስራዎች የሚጫወቱት ሚና ትልቅ በመሆኑ ተገቢውን ክብር ማግኘት እንዳለባቸው አሳስቧል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #ethiojazz #music #theguadian #mulatuastatke

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) የሶማሌላንድ የሀገርነት ጥያቄ እና አለም አቀፍ እውቅና የማግኘት ፍላጎት በዋናነት የተመሰረተው በቅኝ ግዛት ወቅት በነበራት ግልጽ ድንበር፣ እ.ኤ.አ. በ1960 ለተወሰኑ ቀናት አግኝታው በነበረው ነጻነት እና በ1991 ያወጀችው ነጻነት አዲስ የመገንጠል ጥያቄ ሳይሆን የነበረን ሉዓላዊነት የመመለስ እርምጃ ነው በሚለው መከራከሪያ ላይ ነው። እንግሊዝ ከ1884 እስከ 1886 በሰሜን ሶማሊያ ከሚገኙ የጎሳ መሪዎች ጋር ባደረገችው የስምምነት ውል መሰረት የሶማሌላንድን ግዛት የመሰረተች ሲሆን፣ የውጭ ድንበሮቿም ከፈረንሳይ፣ ጣሊያን እና ኢትዮጵያ ጋር በተደረጉ አለም አቀፍ ስምምነቶች የተከለሉ ነበሩ። ሰኔ 26 ቀን 1960 ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ነጻነቷን የተቀዳጀችው ሶማሌላንድ፣ ከአምስት ቀናት በኋላ በፈቃደኝነት ከጣሊያን ሶማሊያ ጋር በመዋሃድ የሶማሊያ ሪፐብሊክን መስርታለች። ይሁን እንጂ የሶማሊያ ማዕከላዊ መንግስት በ1991 መውደቁን ተከትሎ፣ ሶማሌላንድ ከውህደቱ በፊት ወደ ነበራት ነጻነት መመለሷን በማወጅ የ1960ዋን ግዛቷን ይዛለች።

የሶማሌላንድ ዋነኛ የህግ መከራከሪያ አዲስ ነጻ የሚወጡ ሀገራት በቅኝ ግዛት ወቅት የነበራቸውን ድንበር ጠብቀው ሊቀጥሉ ይገባል የሚለው መርህ ነው። የአፍሪካ አንድነት ድርጅት በ1964ቱ የካይሮ ውሳኔው እንዲሁም የአፍሪካ ህብረት የመመስረቻ ሰነዱ ላይ አባል ሀገራት በነጻነት ጊዜ የነበራቸውን ድንበር ሊያከብሩ እንደሚገባ አስፍረዋል። በመሆኑም ሶማሌላንድ አለም አቀፍ እውቅና ማግኘቷ የቅኝ ግዛት ድንበርን ከመጠበቅ ባለፈ አዲስ ድንበር የማካለል ስራ አይደለም በማለት ትከራከራለች። አቋሟም ከዚህ ቀደም ሉዓላዊ ሀገር እንደነበረች፣ የ1960ውን ውህደት በራሷ ፈቃድ እንደፈጸመች እና የ1991ዱ እርምጃዋም የከሸፈን ውህደት ማፍረስ እንጂ አዲስ ግዛትን ከሶማሊያ መገንጠል አይደለም በሚሉ ሶስት ምሶሶዎች ላይ የቆመ ነው። ይህ አቀራረብ ሶማሌላንድን ምንም አይነት የቅኝ ግዛት ወይም አለም አቀፍ ድንበር መሰረት ከሌላቸው የመገንጠል ጥያቄዎች የተለየች ያደርጋታል።

የሶማሌላንድን ሁኔታ ከኤርትራ ጋር ማነጻጸር የጉዳዩን የዲፕሎማሲ ውስብስብነት በደንብ ያሳያል። ሁለቱም ግዛቶች የተለየ የቅኝ ግዛት ታሪክ፣ ከማዕከላዊ መንግስት ጋር የተደረገ የትጥቅ ትግል እና ከ1991 በኋላ ውጤታማ የሆነ ራስን በራስ የማስተዳደር ልምድ አላቸው። ይሁን እንጂ የኤርትራ የነጻነት ጥያቄ የኢትዮጵያን የሽግግር መንግስት ፈቃድ እና የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የህዝበ ውሳኔ ታዛቢነትን በማግኘቱ ፈጣን አለም አቀፍ እውቅናን ሊያጎናጽፋት ችሏል። በሶማሌላንድ በኩል ግን ጠንካራ ተቋማትን መገንባት እና ህዝበ ውሳኔ ማካሄድ ብትችልም፣ ከሶማሊያ መንግስት የተገኘ ስምምነትም ሆነ እንደ ኤርትራው አይነት አለም አቀፍ ድጋፍ ባለማግኘቷ የዲፕሎማሲ እውቅናው ሊዘገይባት ችሏል። ይህ የሚያሳየው ውጤታማ አስተዳደር እና ታሪካዊ ድንበር መኖር ብቻውን በቂ እንዳልሆነ እና እውቅና ማግኘት በስምምነት፣ በቀጠናዊ ፖለቲካ እና በዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ ላይ በእጅጉ የተመሰረተ መሆኑን ነው።

የአፍሪካ ህብረት በ2005 ወደ አካባቢው አጣሪ ቡድን ልኮ የሶማሌላንድ ጥያቄ በቅኝ ግዛት ድንበር እና በቀድሞ ነጻነቷ ላይ የተመሰረተ ታሪካዊ መነሻ እንዳለው ቢገነዘብም፣ አሁንም ድረስ ለሶማሊያ ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ቅድሚያ መስጠትን መርጧል። በርካታ የአፍሪካ ሀገራት ሶማሌላንድን እውቅና መስጠት በሌሎች አካባቢዎች የመገንጠል ጥያቄዎችን ሊያነሳሳ ይችላል የሚል ስጋት አላቸው። ሶማሌላንድ በበኩሏ የድሮውን ድንበር መመለስ እንጂ አዲስ ድንበር መፍጠር አይደለም ስትል ምላሽ ትሰጣለች።

ሶማሌላንድ በቅኝ ግዛት ድንበር እና በቀድሞ ነጻነት ላይ የተመሰረተ ጠንካራ የህግ መከራከሪያ ብታቀርብም፣ የኤርትራን ተሞክሮ ስንመለከት የህግ ትንታኔ ብቻውን እውቅናን እንደማያመጣ መገንዘብ ይቻላል። ሶማሌላንድ ከሶማሊያ ጋር የደረሰችበት ምንም አይነት ስምምነት ባለመኖሩ፣ የእውቅና ጉዳይ አሁንም ድረስ አለም አቀፍ ተቋማት የድሮዋን ሉዓላዊ ሀገር ዳግም መመለስ አድርገው ይቀበሉታል ወይስ የሶማሊያን የግዛት አንድነት የሚፈታተን ድርጊት አድርገው ይቆጥሩታል የሚለው ጉዳይ የፈተና መድረክ ሆኖ ቀጥሏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአለም ቦክስ ፌዴሬሽን በሩሲያ ቦክሰኞች ላይ የጣለውን ገደብ አነሳ፡፡ የአለም ቦክስ ፌዴሬሽን ወይንም ወርልድ ቦክሲንግ የሩሲያ አትሌቶች በአገራቸው ባንዲራ እንዲወዳደሩና ብሄራዊ ህዝብ መዝሙራቸውን እንዲዘምሩ መፍቀዱን ገለፀ፡፡

ይህ ውሳኔ በዩክሬይን ጦርነት የተነሳ ከአለም አቀፍ የስፖርት ውድድሮች ተገልለው የቆዩት የሩሲያና የቤላሩስ አትሌቶች ቀስ በቀስ ወደውድድሮች እየተመለሱ መሆኑን ያሳያል፡፡ ባለፈው ወር የአለም ኦሎምፒክ ኮሚቴ በሩሲያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ላይ የተጣለው እግድ መነሳቱን ያስታወቀ ሲሆን ብቁ የሆኑ የሩሲያ አትሌቶች በ2028 በሎስ አንጀለስ በሚከናወነው የኦሎምፒክ ጨዋታዎች ላይ መሳተፍ እንደሚችሉ መግለፁ ይታወሳል፡፡

ወርልድ ቦክሲንግ ባወጣው መግለጫ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው የሩሲያ ቦክሰኞች አገራቸውን ወክለው እንዲወዳደሩ መፍቀዱን ገልፆ በውድድሮች ላይ የፀረ አበረታች መድሀኒት ፕሮቶኮሎችን እንዲጠብቁ አሳስቧል፡፡ ወርልድ ቦክሲንግ በአለም ኦሎምፒክ ኮሚቴ እውቅና የተሰጠው ህጋዊ የስፖርቱ አወዳዳሪ አካል መሆኑ ይታወቃል፡፡ በተያያዘ የሩሲያ ስፖርት ሚኒትር ሚካሄል ዴግትያሬቭ ዛሬ በቴሌግራም ገፃቸው ላይ ‹‹ሩሲያዊያን ቦክሰኞች ወደአለም አቀፍ ውድድሮች ተመልሰዋል፡፡›› በማለት ፅፈዋል፡፡

በዓይነቱ የመጀመሪያ የሆነው "ወርልድ ፐብሊክ ሰሚት አፍሪካ" ጉባኤ በአዲስ አበባ ተካሄደ!
#fastmereja I የአፍሪካ ሕዝቦችን ቁርኝትና አህጉራዊ ትብብር ለማጠናከር ያለመውና በዓይነቱ የመጀመሪያ የሆነው "ወርልድ ፐብሊክ ሰሚት አፍሪካ" (World Public Summit Africa) ጉባኤ በዛሬዉ እለት በአዲስ አበባ ተካሄደ።

«አዲስ ዓለም አፍሪካ የጋራ መፃኢ እድልን በመቅረጽ ረገድ» በሚል መሪ ቃል በተባበሩት መንግሥታት የአፍሪካ ኢኮኖሚ ኮሚሽን (ECA) አዳራሽ በተካሄደው በዚህ ታላቅ መድረክ ላይ ከ700 በላይ የመንግሥት ከፍተኛ ኃላፊዎች፣ ዲፕሎማቶች፣ የቢዝነስ ባለሀብቶች፣ የሲቪል ማህበራት ተወካዮች፣ ምሁራንና ወጣቶች ከመላው አፍሪካና ከሌሎች የዓለም ክፍሎች ተሳትፈዋል።

ጉባኤው በስፖርት፣ በባህልና በትምህርት ዘርፎች ሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነትን በሚያጠናክሩ ጉዳዮች ላይ ባተኮሩ አምስት የፓናል ውይይቶች የተከናወነ ሲሆን፤ አፍሪካ አዲስ በሚፈጠረው ዘብዙኃን ዓለም አቀፍ ሥርዓት (Multipolar World) ውስጥ ያላትን ማዕከላዊ ሚና የሚያንፀባርቅና በ"ኡቡንቱ" የፍልስፍና መርህ ላይ ያተኮረ ምክክር ተደርጎበታል።

በስብሰባው ማጠቃለያ ላይ የአፍሪካ ህብረት አጀንዳ 2063ን ለማሳካት የሚረዳ “የአፍሪካ ኮሙኒኬ” (African Communiqué) የጸደቀ ሲሆን፣ ሶስት ዋና ዋና አህጉራዊ ፕሮጀክቶችም ይፋ ሆነዋል።

ከእነዚህም መካከል አንጎላ፣ ዚምባብዌ፣ ዛምቢያ፣ ናሚቢያ፣ ቦትስዋና እና ሞዛምቢክን የሚያስተሳስረው «የዛምቤዚ ወንዝ፡ ኢኮኖሚ፣ ማህበረሰብ እና መንፈስ» በሚል ርዕስ የቀረበው ሳይንሳዊ ጥናት ይገኝበታል። በተጨማሪም በሕዝብ ዲፕሎማሲ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ላበረከቱ 10 አፍሪካውያን ልዩ እውቅናና ሽልማት ተሰጥቷል።

ጉባኤው የእውነተኛ አንድነትን በማሳየት ለሁሉም የዓለም ሕዝቦች የሚሰራ አዲስ ዓለም ለመገንባት መንገድ የሚጠርግ ሲሆን የአዲስ አበባው ጉባኤ በመጪው መስከረም ወር በሞስኮ ለሚካሄደው ሁለተኛው የዓለም የህዝብ ለህዝብ ጉባኤ የአፍሪካን አቋም ያዘጋጀበት መድረክ መሆኑ ተገልጿል።

የጉባኤው አካል የሆነውና ከ16 የአፍሪካ ሀገራት የተውጣጡ ታዋቂ አርቲስቶች ሥራዎቻቸውን የሚያቀርቡበት «አንድነት» (Unity) የተሰኘ ዓለም አቀፍ የኪነ-ጥበብ ኤግዚቢሽን በአድዋ ድል መታሰቢያ ሙዚየም መከፈቱ ታውቋል።

ይህ አህጉራዊ መድረክ መቀመጫውን በሩሲያ ሞስኮ ባደረገው "ወርልድ ፒፕልስ አሴምብሊ" (World Peoples Assembly) ከአገር በቀልና ዓለም አቀፍ አጋሮቹ ሰርቨ ግሎባል እና ግሎባል ብላክ ሴንተር ጋር በመተባበር የተዘጋጀ ነው።

የቀድሞው የኡጋንዳ አምባገነን መሪ ኢዲ አሚን የልጅ ልጅ የስኮትላንድ ንጉሥ ለመሆን እየሰራ ነው
#ethiopia | ​የቀድሞው የኡጋንዳ አምባገነን መሪ ኢዲ አሚን የልጅ ልጅ የሆነው የ25 ዓመቱ አዚዝ አብዱል በግላስጎው እየተካሄደ በሚገኘው የኮመንዌልዝ ጨዋታዎች በሱፐር ሄቪዌይት ቦክስ ውድድር የሀገሩን ስም ለማስጠራት እየተፋለመ ይገኛል።

​ኢዲ አሚን ስድስት ጊዜ ያገባ ሲሆን በይፋ አምኖ የተቀበላቸውን ጨምሮ ወደ 60 የሚጠጉ ልጆችን ወልዷል። አዚዝ አብዱልም ከእነዚህ በርካታ የዘር ሐረጎች መካከል አንዱ ነው።

"ሪንጎ" በሚለው የቅጽል ስሙ የሚታወቀው አዚዝ ከ90 ኪሎግራም በላይ የክብደት ክፍል ሩብ ፍጻሜ ውድድር እንግሊዛዊውን ዳማር ቶማስን ማሸነፍ ከቻለ የነሐስ ሜዳሊያ ማገኘቱን የሚያረጋግጥ ሲሆን ይህም ከእ.ኤ.አ 1990 ወዲህ ለኡጋንዳ የመጀመሪያውን የኮመንዌልዝ የቦክስ ሜዳሊያ የሚያስገኝላት ይሆናል።

​ይህ አጋጣሚ በግላስጎው መከሰቱ ለውድድሩ ልዩ ትርጉም ሰጥቶታል ምክንያቱም አያቱ ኢዲ አሚን በሕይወት በነበሩበት ወቅት ለስኮትላንድ ልዩ ፍቅር የነበራቸው ሲሆን በ1976 እራሳቸውን "የስኮትላንድ ንጉሥ" ብለው እስከመሰየም ደርሰው ነበር።

​አዚዝም ልክ እንደ አያቱ '' ምናልባት አዲሱ የስኮትላንድ ንጉሥ እኔ እሆን ይሆናል ፤ እዚህ እንደደረስኩ ሰንደቅ ዓላማውን ሰቅያለሁ፤ ምክንያቱም ስኮትላንድን እጅግ በጣም እወዳታለሁ። ሀገሬ እንድታውቀኝና እውቅና እንድትሰጠኝ እፈልጋለሁ።” ብሏል

እራሳቸው ኢዲ አሚንም በወጣትነታቸው የኡጋንዳ የላይት ሄቪዌይት ቦክስ ሻምፒዮን እንደነበሩ የሚታወስ ሲሆን የልጅ ልጃቸው አዚዝ ግን የአያቱን አምባገነናዊና አወዛጋቢ ታሪክ ወደ ጎን በማለት በራሱ ስፖርታዊ ስኬት አዲስ ታሪክ ለመጻፍና እየሰራ ይገኛል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የቱርክ የፕሬዝዳንት ልጅ ዶክተር እስራ
ለአፍሪካ ስልጣኔ እውቅና እንስጥ አሉ
#ethiopia | ​በዓለም አቀፉ የቅኝ ግዛት ነጻ ፎረም ላይ ተገኝተው ንግግር ያደረጉት የቱርክ ፕሬዚዳንት ረሲፕ ታይፕ ኤርዶጋን ልጅ ዶክተር እስራ አልባይራክ ምዕራባውያንን ከቅኝ ግዛት አስተሳሰብ መላቀቅ አለባቸው አሉ።

ዶክተር እስራ አሁን ያለው ዓለም በምዕራባውያን ሀሳቦች፣ ታሪክ፣ ትምህርት፣ ሚዲያ እና ቴክኖሎጂ ከመጠን በላይ ተጽዕኖ ሥር እንደወደቀ ገልጸዋል።

​በመሆኑም እንደ አፍሪካውያን ካሉ ሌሎች ሥልጣኔዎች ለሚመጡ እሴቶችና ሀሳቦች ሰፊ ዕውቅና ሊሰጥ እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

አክለውም የዕውቀት ማዕከላት ሁልጊዜ በፓሪስ፣ ለንደን፣ ኒው ዮርክ እና አምስተርዳም ብቻ ተወሰነው መቅረት እንደሌለባቸው በመጠቆም፣ ዓለም አሁን እንደ ኢስታንቡል፣ ካይሮ እና ጋዛ ያሉ አዳዲስ የዕውቀት ማዕከላት እንደሚፈልጉ አስታውቀዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ም/ቤት የተለያዩ አዋጆችን በማጽደቅ መደበኛ ጉባኤውን አጠናቀቀ
**********************

የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ምክር ቤት 6ኛ ዙር 5ኛ የሥራ ዘመን 10ኛ መደበኛ ጉባዔውን የቀረቡለትን አዋጆች በሙሉ ድምፅ በማጽደቅ እና ባለፉት አምስት ዓመታት ህዝብን ሲያገለግሉ የነበሩ አባላቱን በክብር በመሸኘት አጠናቅቋል።

ምክር ቤቱ በጉባዔው ቆይታው የክልሉን ጠቅላይ ፍርድ ቤት እና የዋና ኦዲተርን የሥራ አፈጻጸም ሪፖርቶች ላይ የተወያየ ሲሆን፣ የህዝቡን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ የተለያዩ አዋጆችን መርምሮ አጽድቋል።

በዚሁ ወቅት ለተሰናባች የምክር ቤት አባላት የእውቅና ምስክር ወረቀት ያበረከቱት የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ኢንጂነር ነጋሽ ዋጌሾ (ዶ/ር)፣ አባላቱ ባለፉት አምስት ዓመታት በክልሉ ለተመዘገቡ ሁሉን አቀፍ የልማትና የመልካም አስተዳደር ለውጦች ትልቅ አቅም መሆናቸውን በመግለጽ ምስጋናቸውን አቅርበዋል።

ርዕሰ መስተዳድሩ ተሰናባች አባላቱ ያካበቱትን ልምድና እውቀት በመጠቀም በቀጣይ በሚሰማሩበት መንግስታዊና ማህበራዊ የኃላፊነት መስክ ሀገራቸውን በትጋት እንዲያገለግሉም አሳስበዋል።

የምክር ቤቱ ዋና አፌ ጉባዔ አቶ ወንድሙ ኩርታ በበኩላቸው፤ የምክር ቤቱ አባላት ባለፉት አምስት ዓመታት ለህብረተሰቡ ጠቃሚ የሆኑ ደንቦችን በማውጣት፣ የክትትልና ቁጥጥር ሥርዓቱን እስከ ቀበሌ መዋቅር ድረስ በመዘርጋት እንዲሁም ወቅታዊ ግብረ-መልስ በመስጠት ህገ-መንግስታዊ ኃላፊነታቸውን በብቃት ተወጥተዋል ብለዋል።

አክለውም ምክር ቤቱ በቀጣይም የህዝቡን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ አጠናክሮ እንደሚቀጥል አረጋግጠዋል።

በሰለሞን ባረና

የዳግማዊ ቴዎድሮስ 2ኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የቀድሞ መምህራን የምስጋና ፕሮግራም ተካሄደ
#ethiopia | በደብረታቦር ከተማ የሚገኘው የዳግማዊ ቴዎድሮስ 2ኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የቀድሞ ተማሪዎች፣ በትውልድ ግንባታ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ላበረከቱ የቀድሞ መምህራኖቻቸው የምስጋናና የእውቅና መርሃ ግብር አካሂደዋል።

በመርሃ ግብሩ ላይ የመንግሥት ኃላፊዎች፣ የቀድሞ መምህራን፣ የቀድሞ ተማሪዎችና ሌሎች የተጋበዙ እንግዶች ተገኝተዋል።

የፕሮግራሙ አዘጋጅ ኮሚቴ አስተባባሪና በደብረታቦር ዩኒቨርሲቲ የጉናና ጣና ልማት ዳይሬክተር ዶክተር ጥላሁን አዱኛ፣ በ1962 ዓ.ም. ትምህርት ቤቱ ከመከፈቱ በፊት የደብረታቦርና አካባቢው ተማሪዎች ለ2ኛ ደረጃ ትምህርት ወደ ሌሎች ከተሞች በመሄድ ብዙ ችግር እንደነበረባቸው አስታውሰው፣ ትምህርት ቤቱ ከተከፈተ በኋላ ይህን እንግልት ማስቀረቱን ገልጸዋል።

መምህራን የአገር ባለውለታዎች እንደሆኑ ጠቅሰው፣ ፕሮግራሙ የቀድሞ መምህራኑን "አለንላችሁ" ለማለት፣ ያበረከቱትን አስተዋጽኦ ለመዘከርና የአሁኑን መምህራን ለማበረታታት መዘጋጀቱን አስረድተዋል።

የደብረታቦር ከተማ ምክትል ከንቲባ አቶ ሀይለኢየሱስ ሰለሞን በበኩላቸው፣ መምህራን ጥሩ ዜጋን በመፍጠር ለአገር እድገት የማይተካ ሚና እንዳበረከቱ ገልጸው፣ እንደዚህ ዓይነቱ የምስጋና መርሃ ግብር በቀጣይም ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባ አሳስበዋል። የከተማ አስተዳደሩም የቀድሞ መምህራንን በተለያዩ መንገዶች ለመደገፍ ዝግጁ መሆኑን ገልጸዋል።

የከተማው ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ እየበሩ አእምሮ በበኩላቸው፣ የቀድሞ ተማሪዎች መምህራኖቻቸውን በዚህ መልኩ ማመስገናቸው አርአያ የሚሆን ተግባር መሆኑን ጠቅሰው፣ የትውልድ ግንባታ ሥራ በትብብር ሊጠናከር እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

ተመስጋኝ የነበሩት የቀድሞ መምህራንም፣ ተማሪዎቻቸው ወደ ተሻለ ደረጃ ደርሰው ዛሬ አስታውሰው በማክበራቸው ታላቅ ደስታ እንደተሰማቸው ገልጸው፣ የአሁኑ መምህራንም ስነ-ምግባር የታነፀና ለአገሩ የሚጠቅም ትውልድ ለማፍራት ተግተው እንዲሰሩ አሳስበዋል።

በፕሮግራሙ መጨረሻ ለቀድሞ መምህራን የእውቅና ሰርተፍኬትና የገንዘብ ሽልማት የተበረከተ ሲሆን፣ የመርሃ ግብሩ ስኬት አስተዋጽኦ ላበረከቱ አካላትም እውቅናና ሽልማት ተሰጥቷቸዋል።

ደብረታቦር ኮሙኒኬሽን

የአንጋፋ ጋዜጠኞች በልሁ ተረፈ እና አዲስዓለም ሓድጉ የምስጋናና የዕውቅና ፕሮግራም ተካሄደ
#ethiopia | የአንጋፋ ጋዜጠኞች በልሁ ተረፈ እና አዲስዓለም ሓድጉ የምስጋናና የዕውቅና ፕሮግራም በዛሬው ዕለት በወመዘክር መርስኤ ሀዘን አዳራሽ ተካሂዷል።

በፕሮግራሙ ላይ ጋዜጠኞች፣ የሚዲያ ባለሙያዎች፣ እንዲሁም ከተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች የተውጣጡ እንግዶች ተገኝተው ለሁለቱ አንጋፋ ጋዜጠኞች ክብርና እውቅና ሰጥተዋል።

ጋዜጠኛ በልሁ ተረፈ እና ጋዜጠኛ አዲስዓለም ሓድጉ ከ37 ዓመታት በላይ በኢትዮጵያ የሚዲያ ዘርፍ በትጋት በማገልገል ለሙያው እና ለሀገር ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያበረከቱ አንጋፋ ጋዜጠኞች ናቸው።

ፕሮግራሙ ለረጅም ዓመታት ያበረከቱትን ሙያዊ አስተዋፅኦ በማክበርና በማመስገን የተዘጋጀ ሲሆን፣ የሙያ ጓደኞቻቸውና አድናቂዎቻቸውም የምስጋና መልዕክቶችን አስተላልፈዋል።

ጽናት

የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ታሪካዊ የለውጥ ጉዞ
1947-2017
#ethiopia | የዶ/ር አሥራት ዓፀደወይን Asrat Atsedeweyn መጽሐፍ በጎንደር ከተማ እየተመረቀ ነው።

ይህ መጽሐፍ መታሰቢያነቱ ስጎንደር ዩኒቨርሲቲ ርስታቸወነ ስሰጡ 59 የጎንደር አርሶ አደሮች፧ እንዲሁም በተለያዩ ዘመናት በአመራርነት፤ በባለሙያነት፤ በሠራተኛነትና በአጋርነት አገልግለው ተቋሙን አሁን ላስበት ታላቅ ደረጃ ኣደረሱ ሞስንነ ባለውለታዎች በሙሉ ይሁን፡፡

***
ከመጽሐፉ ጀርባ (blurb)

ጎንደር የኒቨርሲቲ ኢትዮጵያ ካፈራቻቸው ዩኒቨርሲቲዎች በአንጋፋነት ተርታ የሚመደብ ነው:: በቅርቡም ሰባኛ ዓመቱንና የዩኒቨርሲቲው አስኳል የሆነውን ሆስፒታሉን መቶኛ ዓመት በደማቅ ሁኔታ መዘከሩ ይታወሳል። በዚህ የታሪክ አጋጣሚ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት የሆነው ዶ/ር አሥራት ዓፀደወይን እነሆ የዩኒቨርሲቲውን ታሪካዊ ጉዞ እርሱ ራሱ በተለያዩ የኃላፊነት እርከኖች ካከናወናቸው ተግባራት ጋር አዛምዶ የሚዘግብ፣ በጠንካራ መረጃ ላይ የተዋቀረ መጽሐፍ አቅርቦልናል።

በዚህም የዩኒቨርሲቲ ቆይታቸውን ከግለ ታሪካቸው ጋር አሰናስለው ለንባብ ያበቁትን የቀደምት የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንቶችን ፈለግ ተከትሏል ማለት ይቻላል። የተቋሙ ታሪካዊ ጉዞ በስኬት የታጀበውን ያህል አያሌ ፈተዎችና ተግዳሮቶችም የተጋረጡበት ነበር። የመጽሐፉ ትልቁ ፋይዳም እነዚህን ስኬቶችና ተግዳሮቶች ነቅሶ በማውጣት ሰፊ ግንዛቤ መስጠቱ ላይ ነው:: በተለይም በደራሲው አመራር የተከናወኑትን P70/100 ዝክረ በዓል ዘርፈ ብዙ ዝግጅቶችና ክንዋኔዎች በዝርዝር ያትታል፤ ዘላቂ እርባናቸውንም ይጠቁማል። በመጨረሻም ከዩኒቨርሲቲ አመራር ተሞክሮው የቀሰማቸውን ትምህርቶች በተመሳሳይ ተቋም ግንባታ ላይ ላሉ ያካፍላል።

ባሕሩ ዘውዴ፣ የታሪክ ኤሜሪተስ ፕሮፌሰር አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ

***

የስኬታማ ተቋማትና የአገር ግንባታ በትውልዶች ቅብብሎሽ፣ በቁርጠኝነትና በመሪዎች እቅድ ላይይመረኮዛል። ዶ/ር አሥራት ዓፀደወይን በዚህ መጽሐፋቸው የጎንደር ዩኒቨርሲቲን የ7ዐ ዓመታት ጉዞ፣ በየዘመናቱ የነበሩ መሪዎችንና ባለድርሻ አካላትን አበርክቶ፣ እንዲሁም የራሳቸውን የኃላፊነት ዘመን ፈተናና ስኬት በጥልቀት አቅርበዋል። በከፍተኛ ትምህርት አመራርነት በነበረኝ የረጅም ጊዜ ኃላፊነት ተቋሙንም ሆነ ደራሲውን በቅርብ እንደማወቄ መጠን፤ ይህ መጽሐፍ ከተጨባጩ ዓለም የተገኘ ጥልቅ እውቀት የሚሰጥ፣ ለመሰል ተቋማት መሪዎችና ተመራማሪዎች ታላቅ ማስተማሪያና ማጣቀሻ እንደሚሆን ሙሉ እምነት አለኝ።

ሳሙኤል ክፍሌ (ዶ/ር)፣ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኘሬዚደንት

***

ጎንደር ዩኒቨርሲቲ በፈተናዎች ውስጥ ያለፈ ታላቅ ዓለም አቀፍ ተቋም ቢሆንም፣ የነበረው የታሪክ ምዝገባ ግን በቂ አልነበረም:: የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት ዶ/ር አሥራት ዓፀደወይን “ጽናት” በተሰኘው መጽሐፋቸው ይህንን የታሪክ ክፍተት ለመሙላት ሞክረዋል። መጽሐፉ፣ ተቋሙ በፈተናዎች ውስጥ አልፎ ለዛሬው ስኬት እንዲበቃ አሻራቸውን ያሳረፉ የቀድሞ ከፍተኛ አመራሮችን እውቅና ይሰጣል። በተጨማሪም፣ ዶ/ር አሥራት ላለፉት ስምንት ዓመታት በኘሬዚዳንትነት ሲያገለግሉ ያጋጠሟቸውን ከባድ ፈተናዎች እንዴት በብቃት እንደተወጧቸውና የዩኒቨርሲቲውን ስኬት እንዴት ማስቀጠል እንደቻሉ ያሳያል። ይህም ለተቋሙ ቀጣይ ጤናማ የአመራር ሽግግርና ለተተኪ አመራሮች ትልቅ ስንቅ የሚሆን ነው።

ዶ/ር ደሳለኝ መንገሻ፣ በኦሃዮ ስቴት ግሎባል ዋን ሄልዝ የኢትዮጵያ ዳይሬክተር እና የቀድሞ የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት

እንኳን ደስ አለህ!

ለባሕር በር ጥያቄው ምላሽ የተደመረ ዕይታና ጽኑ አቋም

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 18፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት ያስመዘገበችው ፈጣን የኢኮኖሚ እድገትና የልማት ምዕራፎች ሀገሪቱን በምስራቅ አፍሪካ ቀጣና የዕድገት ማዕከል እንድትሆን አድርገዋታል፡፡

ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላትና ግዙፍ ሰላም አስከባሪ ሠራዊት የገነባችው ሀገር፣ የኢኮኖሚ እጇን በዘላቂነት ለማጽናት እና የሉዓላዊነት ዋስትናዋን ለማረጋገጥ የባሕር በር ተጠቃሚነትን እንደ አንድ የህልውና አጀንዳ አድርጋ በመያዝ ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴ ገብታለች።

የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ከታሪካዊ እውነታዎች፣ ከመልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ እና ከፍትሃዊ የንግድ መርሆዎች ጋር የተያያዘ የብሔራዊ ጥቅም ማዕከል መሆኑ ተደጋግሞ ተገልጿል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) «ማንም ፈለገም አልፈለገም ኢትዮጵያ ተዘግታ አትኖርም» በሚል ያነሱት ሀሳብ የመደመር መንግሥት አጀንዳውን ከነበረበት የመሸፋፈን አባዜ በማውጣት የሀገሪቱ ዋና የጂኦፖለቲካዊ አጀንዳ አድርጎታል፡፡
ፍትሃዊ የባሕር በር ባለቤትነት በቀጣናው ሁለንተናዊ ሰላምን፣ መረጋጋትን እና የኢኮኖሚ ትስስርን ለማረጋገጥ ቁልፍ ሚና የሚጫወት በመሆኑ ጥያቄው በንግግርና በሰላማዊ መንገድ እውን ሊሆን ይገባል።

ኢትዮጵያ በዓለም ላይ ካለው ልምምድና መርሕ ውጪ በታሪካዊ ስሕተቶች እና ጠላቶች በሸረቡት ፖለቲካዊ ሴራ የባሕር በር አጥታለች።

ለሺህ ዓመታት የባሕር በር ባለቤት የነበረችው ሀገር በ30 ዓመታት አጭር ስሑት ትርክት ምክንያት ከባሕር በር እርቃ እንደማትቀጥልም እርግጥ ሆኗል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የባሕር በር ጉዳይን የብሔራዊ ጥቅም ዋነኛ ማጠንጠኛ ማዕከል እንዲሆንና ኢትዮጵያዊያን በአንድነት እንዲቆሙ ከማድረግ አንጻር የአንበሳውን ድርሻ ተወጥተዋል፡፡

ኢትዮጵያ ፍትሃዊ የባሕር በር ተጠቃሚነትን በምክክርና ሰጥቶ በመቀበል መርሕ ለማረጋገጥ የጀመረችው ጥረትም ዓለም አቀፍ እውቅና እየተቸረው ይገኛል፡፡

ኢትዮጵያ በቀጣናው በተለይም ሽብርተኝነት ከመከላከልና የሰላም ማስከበር ተልዕኮን በስኬት ከማከናወን አንጻር ጉልህ ሚና እየተጫወተች ነው፡፡ ለዚህም የዘመኑን የዋጀ ቴክኖሎጂ የታጠቀ እና አስፈላጊውን ወታደራዊ ግዳጅ መፈጸም የሚችል ግዙፍ መከላከያ ገንብታለች፡፡

የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ከሀገር ዳርቻ አልፎ ለቀጣናው ሰላምና መረጋጋት የቆመ የታማኝነትና የጥንካሬ ተምሳሌት መሆኑም ይታወቃል፡፡

ኢትዮጵያ የባሕር በር ማግኘቷም በቀጣናው ያለውን ሰላም በዘላቂነት ለማስፈን ብሎም በሰላም ማስከበር ተልዕኮ ያላትን አፈጻጸም በእጅጉ ያሳድጋል፡፡

በአንድም ሆነ በሌላ መንገድ የኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤትነት የሀገርን ኢኮኖሚ ሉዓላዊነትን የሚወስን ቁልፍ የብሔራዊ ጥቅምና የሕልውና ጉዳይ መሆኑ እሙን ነው፡፡

በታሪክ አጋጣሚ ታሪካዊ ጠላቶች ኢትዮጵያን ከቀይ ባሕር ለማራቅ የውስጥ ባንዳዎችን በማሰለፍ ጭምር የሸረቡትን ሴራና የተሳሳተ ስሌት ከመሰረቱ ለመናድ የተጀመረው ጥረት በርካታ ውጤቶችን እያስገኘ ነው፡፡

ለባሕር በር ጥያቄው ምላሽ ለማግኘትም ኢትዮጵያውያን በብሔራዊ ጥቅም ጉዳይ ላይ ያሳዩት የተደመረ ዕይታና ጽኑ አቋም ትልቅ እመርታ ሆኗል፡፡

መርካቶ ፡ 3 ታማኝ ግብር ከፋዮች ተሸለሙ
#ethiopia | የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ገቢዎች ቢሮ በ2018 በጀት ዓመት የደረሰኝ አጠቃቀምን በማጠናከር፣ በህግ ተገዢነት እና በግብር ክፍያ የላቀ አፈፃፀም ላሳዩ 3 ታማኝ ግብር ከፋዮች የእውቅና ሽልማት ሰጥቷል።

በመርካቶ በተካሄደው የእውቅና መርሃ ግብር ላይ የአዲስ አበባ ከተማ ፋይናንስ ቢሮ ኃላፊና በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የሚያገለግሉት አቶ አብዱልቃድር ሬድዋን እንደገለፁት፣ የታክስ ህግን በአግባቡ በማክበር የሚሰሩ ግብር ከፋዮችን ለሌሎች አርአያ በሚሆን መልኩ ማበረታታትና እውቅና መስጠት የህግ ተገዢነትን ለማጠናከር ጠቃሚ ነው።

አቶ አብዱልቃድር አክለውም ሁሉም ግብር ከፋዮች ጤናማ የደረሰኝ አጠቃቀም ባህል በማዳበር እና የህግ ተገዢነት ደረጃቸውን በማሳደግ ለከተማዋ ልማት የሚያደርጉትን አስተዋጽኦ ማጠናከር እንዳለባቸው ገልፀዋል።

የገቢዎች ቢሮ ኃላፊ አቶ ቢኒያም ምክሩ በበኩላቸው፣ ቢሮው ከግብር ከፋዮች ጋር በቅርበት በመስራት የሚያጋጥሟቸውን ችግሮች ለመፍታት ተግቶ እየሰራ መሆኑን ጠቁመው፣ የዕለቱ የእውቅና ፕሮግራምም ታማኝ ግብር ከፋዮችን ለማበረታታት የተዘጋጀ መሆኑን ገልፀዋል።

በመርሃ ግብሩ ላይ የአዲስ አበባ ንግድ ዘርፍ ምክር ቤት ፕሬዝዳንት ወ/ሮ ዘሃራ መሀመድ በሰጡት አስተያየት፣ ገቢዎች ቢሮ ከንግዱ ማህበረሰብ ጋር ተቀራርቦ በመስራት የግብር ከፋዮችን ችግር ለመፍታት የሚያደርገው ጥረት የሚደነቅ መሆኑን ገልፀዋል።

በመጨረሻም በደረሰኝ ግዢና ሽያጭ የላቀ አፈፃፀም ላሳዩ 3 ታማኝ ግብር ከፋዮች የሰርተፊኬትና የዋንጫ ሽልማት ተበርክቶላቸዋል።

ቢሮው በቀጣይም በደረሰኝ ግብይት፣ በጥቆማ እና በህግ ተገዢነት የላቀ አፈፃፀም ለሚያሳዩ ዜጎችና ግብር ከፋዮች ተመሳሳይ የእውቅና መርሃ ግብሮችን አጠናክሮ እንደሚቀጥል አስታውቋል።

ለአፍሪካውያን ታዳጊዎች የህልም ምሳሌ የሆኑት ጥቋቁር ወርቆች መድመቃቸውን ቀጥለዋል።

*ከጎዳና ህይወት እስከ አለም አቀፍ መድረክ

*አስከፊ ከሆነ የጎዳና ህይወት ተነስተው ከዝነኛዋ ሻኪራ ጋር እስከ መጣመር የደረሱት ጥቋቁር የአፍሪካ ወርቆች
#ethiopia | በምስራቅ አፍሪካ የጥበብ ዓለም ውስጥ የብዙዎችን ቀልብ የሳቡት የኡጋንዳው የዳንስ ቡድን ጌቶ ኪድስ የችሎታ እና የጽናት ተምሳሌት በመሆን ዓለምን እያስደነቁ ይገኛሉ።

ቡድኑ የተመሰረተው በኡጋንዳዋ ካምፓላ ከተማ በሚገኘው የካታዌ (Katwe) ሰፈር ነው።

በዳውዳ ካቫማ አማካኝነት የተደራጁት እነዚህ ታዳጊዎች መነሻቸው ከምንም ነበር ማለት ይቻላል።

እነዚህ ህጻናት በተስፋ መቁረጥ ውስጥ የነበሩ ከድህነት ጋር በጎዳና ህይወት ላይ የነበሩ ናቸው።

ይህ ብልሁ ዳውዳ ካቫማ የተባለው ወጣት ታዳጊዎችን በመሰብሰብ በሙዚቃ እና በዳንስ ተስፋ እንዲሰንቁ ብሎም ስማቸውን አለም እንዲያውቀው አድርጓል።

የዳውዳ ካቫማ አላማ የነበረው መዝናኛን ብቻ ሳይሆን ችሎታን በመጠቀም የጎዳና ላይ ህይወት በአማራጭ መንገድ ሊቀየር እንደሚችል ለዓለም ማሳየት ነበር።

ቡድኑ መጀመሪያ ላይ ትኩረት ያደረገው ጎዳና ላይ በመጨፈር የነበረ ሲሆን የነበራቸው ጉልበት እና ተፈጥሯዊ የዳንስ ችሎታ በየማህበራዊ ሚዲያው በወጡ አጫጭር ቪዲዮዎች የዓለምን ትኩረት በቶሎ እንዲስቡ አድርጓቸዋል።

ጌቶ ኪድስ ከኡጋንዳ አልፈው ዓለም አቀፍ እውቅና ያገኙት በተለያዩ የዓለም የሙዚቃ ቪዲዮዎች ላይ በመሳተፍ ነው።

በተለይም በፈረንጆቹ 2017 ላይ ከፈረንሳዊው አርቲስት ፍሬንች ሞንታና (French Montana) ጋር በሰሩት "Unforgettable" የሙዚቃ ቪዲዮ አማካኝነት ስማቸው በዓለም አቀፍ ደረጃ በሰፊው ተሰማ።

ጌቶ ኪድስ በዓለም አቀፍ ደረጃ በታላላቅ የሙዚቃ ሽልማቶች ላይ ተጋባዥ ሆነዋል።

በዓለም አቀፍ የቴሌቪዥን ፕሮግራሞች ላይ በመቅረብ የኡጋንዳን እና የአፍሪካን ስም በከፍተኛ ደረጃ እያስጠሩም ይገኛሉ።

በቅርቡ በተጠናቀቀው የ2026 የዓለም ዋንጫ የፍጻሜ ጨዋታ ላይ ከዝነኛዋ ሻኪራ ጋር በመጣመር ባሳዩት ብቃት የስኬት ጉዟቸውን ከፍታ ላይ አድርሰውታል።

ዛሬ "ጌቶ ኪድስ" የዳንስ ቡድን ብቻ ሳይሆን የበርካታ አፍሪካውያን ታዳጊዎች የህልም ምሳሌ ሆነዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #ugandaghettokids #dancingwithshakira #worldcupfinal

ጎንደር - ብርሃኑ ነጋ እና ፍትፍቴ መሰንቆ

* ለባህል ጥበቃ የሚታትረው ቡቻች
#ethiopia | ብርሃኑ ነጋ ይባላል። በጎንደር ግን ከስሙ ይልቅ "ቡቻች" በሚለው የልጅነት ስሙ ይታወቃል። ይህን ስም ያወጡለት እናቱ ናቸው።

የ31 ዓመቱ ቡቻች በአዘዞ ተወልዶ ያደገ ሲሆን፣ በፋሲለደስ ባህል ማዕከል ተወዛዋዥና ባህላዊ ከበሮ ተጫዋች ነው። በተጨማሪም የእስክስታዋ ንግሥት አርቲስት እንየ ታከለ የባህል ምግብ አዳራሽ የባንዱ ማናጀር ሆኖም ያገለግላል።

ዛሬ ግን በሌላ የፈጠራ ሥራው እየተደነቀ ነው። ከአባቱ ነጋ መኮንን የወረሰውን የባህል ፍቅር ወደ ተግባር በመቀየር፣ ፍትፍቴ መሰንቆ በእጁ እየሠራ ለገበያ ማቅረብ ጀምሯል። ከዚህ በተጨማሪ ከበሮ፣ ዋሽንትና ክራር በመሥራት የኢትዮጵያን ባህላዊ የሙዚቃ መሣሪያዎች ለማስቀጠል እየተጋ ነው።

ወጣቶች ብዙዎች ሥራ ፍለጋ በሚባዝኑበት ዘመን፣ ቡቻች ግን የአባቶቹን ውርስ በእጁ እያኖረ ወደ ሥራና ፈጠራ መቀየሩ የሚያስደንቅ ነው። ይህ ጥረቱ ለራሱ ብቻ ሳይሆን የጎንደርን እና የኢትዮጵያን የሙዚቃ ባህል ለትውልድ የሚያሸጋግር ውድ አስተዋፅኦ ነው።

በትጋት፣ በፅናትና በፈጠራ የተቀረጹት የቡቻች ነጋ እጅ ሥራዎች ከጎንደር ተነስተው ባህርዳርን አልፈው ዛሬ አዲስ አበባ ድረስ ደርሰዋል። በእጁ የሚሠሩ መሰንቆዎች፣ ዋሽንቶች፣ ክራሮችና ሌሎች ባህላዊ የሙዚቃ መሣሪያዎች በገበያ ተፈላጊ ሆነዋል።

በመጀመሪያ አንድ መሰንቆ በ2,500 ብር ይሸጥ ነበር። የሥራው ጥራት እየተሻሻለ፣ ፍላጎቱም እየጨመረ በመምጣቱ ዛሬ መደበኛው መሰንቆ እስከ 8,000 ብር ይሸጣል። በብረት መቃኛ (tuning pegs) እና በድምፅ ማጉያ ጃክ የተሟላ ዘመናዊ መሰንቆ ደግሞ 15,000 ብር ይደርሳል።

ይህ የዋጋ ለውጥ የሚያሳየው የእጅ ጥበቡ እውቅና እያገኘ መምጣቱን፣ የሥራው ጥራት ከፍ ማለቱን እና ባህላዊ የሙዚቃ መሣሪያዎችን ከዘመናዊ ቴክኖሎጂ ጋር በማዋሃድ ለተጫዋቾች የተሻለ አማራጭ ማቅረቡን ነው።

ቡቻች የሚሠራው መሣሪያ ብቻ አይደለም፤ የኢትዮጵያን ባህል፣ ታሪክና ሙዚቃ ለቀጣይ ትውልድ የሚያሸጋግር ሕያው ቅርስ ነው። እንደዚህ ያሉ ወጣት የጥበብ ባለሙያዎች ሊበረታቱና ሊደገፉ ይገባል።

ትጋት፣ ጥረት፣ ፈጠራ እና ለባህል ያለው ፍቅር በእውነት የሚያስመሰግኑ ናቸው።

እንደ ቡቻች ያሉ ወጣቶች የባህላችን ሕያው አምባሳደሮች ናቸው።

ለቡቻች
ደውሉለት፤ እዘዙት

+251-918-138857
+251-904-365617
#ሼር # Share

🏢አንድ ሕንፃ የሚታየው በውጫዊ ቅርጹ ብቻ አይደለም፤ ከጀርባው ያሉ ታላላቅ ራዕዮች፣ የተወሰዱ ውሳኔዎች፣ የተከፈሉ መስዋዕቶች እና ለዓመታት የተደረገ ትጋት ጭምር ነው።

ከኢትዮጵያ የመጀመሪያዎቹ ዘመናዊ የግንባታ ታሪኮች ጀምሮ እስከ ዛሬ የከተሞቻችንን ገጽታ የቀየሩ ታላላቅ ፕሮጀክቶች ድረስ፤ ሕልምን ወደ እውነት የቀየሩ፣ የመኖሪያ ምቾት የፈጠሩ እና ለሀገር እድገት አሻራቸውን ያሳረፉ አልሚ ድርጅቶች ክብር ይገባቸዋል።

እነዚህ ታሪኮች መታወስ አለባቸው፤ እነዚህ ስኬቶች በሀገራዊ መድረክ መመስከር ይገባቸዋል።

🏆 2ኛው ኢትዮ ሪል እስቴት አዋርድ
በሪል እስቴት ዘርፍ ላይ በትጋት፣ በፈጠራ እና በልዩ አስተዋጽኦ የሚሰሩ ተቋማትን በሚያከብር ታላቅ ሀገራዊ መድረክ ተመልሷል።

የማህበረሰብንና ሀገርን ፍላጎት ያሟላችሁ ቤት አልሚዎች ድርጅትዎን በዚህ ታላቅ ሀገራዊ እውቅና ላይ ያሳትፉ።

ለተጨማሪ መረጃና የተሳትፎ ሁኔታዎች፦
📞 በ09 11-62-88-59 ሀሎ ይበሉን።

2ኛው ኢትዮ ሪል እስቴት አዋርድ

የማይዝሉ ክንዶች ከፍ ከፍ ይላሉ!!

ለ6 ዓመታት ከኦክስጂን ማሽን ጋር የሕይወት ትግል
– አርቲስት ታደሰ (ዳኒ ጋጋኖ) የእርዳታ ጥሪ
#ethiopia | ለ6 ዓመታት ሙሉ በየሰከንዱ ለመተንፈስ በኦክስጂን ማሽን ላይ ተመርኩዞ መኖር ምን ያህል ከባድ እና ልብን የሚሰብር እንደሆነ ለአፍታ እናስብ።

በኢትዮጵያ የፊልምና የቲያትር ዘርፍ በ"ሳምራዊ"፣ "አፍሮኒዝም"፣ "ቀን ዘራፊ" እና "ሄሎ ኢትዮጵያ" ጨምሮ በበርካታ ስራዎች የሚታወቀው ተወዳጁ አርቲስት ታደሰ (ዳኒ ጋጋኖ) በከባድ የጤና እክል ምክንያት ከ6 ዓመታት በላይ በኦክስጂን ማሽን ተደግፎ ሕይወቱን ለማስቀጠል እየታገለ ይገኛል።

በተነገረው መሰረት፣ ህመሙ በሳንባውና በአጥንቱ ላይ ከፍተኛ ጉዳት አድርሶበታል። በቅርቡም በሆስፒታል ቆይታው ወቅት ከባድ የደም መፍሰስ አጋጥሞት እንደነበር ተገልጿል።

ዳኒ በሙያው ሀገሩን በመወከል እስከ ስፔንና ስዊድን ድረስ በመጓዝ እውቅና ያገኘ ሲሆን፣ ከእርሱ ጋር የሠሩ የሙያ ባልደረቦቹ እንደሚናገሩት ችግሩን ለሰው ማካፈል የማይወድ እና ህመሙን በጸጥታ የሚታገል ሰው ነው።

በዚህ አስቸጋሪ ጊዜ የህክምና ወጪው ከፍተኛ በመሆኑ፣ ቤተሰቦቹና ጓደኞቹ ከአቅማቸው በላይ እየጣሩ ቢሆንም፣ የህብረተሰቡን ድጋፍ እንደሚፈልጉ ተገልጿል።

የእርዳታ መለያ

- ባንክ: CBE
- የሂሳብ ቁጥር: 1000522370456
- ስም: ዳንኤል ታደሰ በላይነህ
- ስልክ: 0913 523751

ለዳኒ ፈጣን ማገገም እንመኛለን። መርዳት ለሚችሉ ሁሉ፣ በአቅማችሁ መጠን ድጋፍ ማድረግ እና መረጃውን ለሌሎች ማጋራት ትልቅ አስተዋጽኦ ሊሆን ይችላል።
#የፍቅርስጦታ

የወደፊትን ዛሬ የሚገነባ መሪና አመራር፤ ዶ/ር ረሻድ ከማል

Mujib Amino
#ethiopia | የማንኛውም የልማት ተቋም ስኬት የሚለካው በሚገነባቸው ፕሮጀክቶች ብዛት ብቻ አይደለም፤ ተቋሙ የሚገነባው ተቋማዊ አቅም፣ የሚያዳብረው የአመራር ባህል፣ የሚፈጥረው የሰው ኃይል ብቃት እና ለህብረተሰቡ የሚያመጣው ዘላቂ ጥቅምም ነው። በዚህ መለኪያ መሠረት፣ የፌዴራል ቤቶች ኮርፖሬሽን ባለፉት ዓመታት ያከናወነው የተቋማዊ ለውጥ ከተለያዩ ግዙፍ ሀገር በቀል ተቋማት ውስጥ ሊጠቀስ የሚችል ወርቃማ ሂደት ነው።

የኮርፖሬሽኑ የ2018 በጀት ዓመት የሥራ አፈጻጸም ግምገማና የ2019 በጀት ዓመት እቅድ መድረክ የዓመታዊ ሪፖርት ማቅረቢያ ብቻ አይደለም፤ ያለፈውን በማጠናከር የወደፊቱን በማቀድ የሚጓዝ የአመራር ባህል መገለጫ ነው። እቅድን ማውጣት፣ አፈጻጸሙን መለካት፣ ጉድለቶችን መለየትና እንደገና ማሻሻል የሚችል ተቋም የረጅም ጊዜ ውጤት የማስመዝገብ አቅም ያለው መሆኑን ያሳያል።

በዚህ ሂደት ዶ/ር ረሻድ ከማል ያሳዩት የአመራር አቅጣጫ ተቋሙን ከዕለታዊ የሥራ እንቅስቃሴ በላይ ወደ ራዕይ ተኮር አመራር ለማሸጋገር የታሰበ መሆኑን ከቀረቡት መግለጫዎች መረዳት ይቻላል።

የተቋማት ስኬት የአንድ ግለሰብ ስኬት ሳይሆን የራዕይ፣ የቁርጠኝነት፣ የቡድን ሥራ እና የመንግሥት ድጋፍ ውጤት ነው። የፌዴራል ቤቶች ኮርፖሬሽን ባለፉት ዓመታት ያሳየው የለውጥ ጉዞ፣ የሪፎርም አተገባበር፣ የእቅድ ተኮር አመራር እና የወደፊት የቤት ልማት ራዕይ በቀጣይነት ሊጠናከር የሚገባው ተቋማዊ አቅጣጫ መሆኑን ያመለክታል።

ከዚህ አንፃር፣ የተቋሙ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ዶ/ር ረሻድ ከማል እየመሩት ያለው የለውጥ ጉዞ እና የተቋማዊ ሪፎርም እንቅስቃሴ የተገኙትን ውጤቶች በተጨባጭ መለኪያዎች እየተገመገመ የሚቀጥል ከሆነ፣ መንግሥትም እንዲህ ዓይነቱን የተቋማዊ አመራር ማበረታታት፣ አስፈላጊውን የፖሊሲና የተቋማዊ ድጋፍ መስጠት፣ እንዲሁም ለተመዘገቡ ውጤቶች ተገቢ እውቅና መስጠት ለሌሎች የህዝብ ተቋማትም አበረታች ምሳሌ ሊሆን ይችላል።

ስኬታማ የተቋማዊ ሪፎርም እና የልማት አመራር በቀጣይነት እንዲጠናከር የሚያስፈልገው ሽልማት ብቻ ሳይሆን፣ የበለጠ የሥራ ነፃነት፣ ተቋማዊ ድጋፍ፣ የፋይናንስ አቅም እና ለረጅም ጊዜ ዕቅዶች የሚያስፈልጉ ምቹ ሁኔታዎች መፍጠር ነው። ይህ ሲሆን የተቋሙ የወደፊት የቤት ልማት ራዕይ በተሻለ ሁኔታ ወደ ተግባር የመቀየር እድሉ ይጨምራል።

በመሆኑም የለውጥ አመራሮችን በተጨባጭ ውጤታቸው መሠረት ማበረታታት፣ እውቅና መስጠት እና የበለጠ የመስራት እድል መፍጠር የአንድ ግለሰብን ስኬት ከማጎልበት በላይ በመላው የህዝብ አገልግሎት ሥርዓት ውስጥ የውጤት፣ የተጠያቂነት እና የላቀ አፈፃፀም ባህልን ለማጠናከር ያስችላል። ይህ ደግሞ በመጨረሻ ተጠቃሚው ህዝብ የተሻለ አገልግሎት እንዲያገኝ እና የሀገሪቱ የልማት ግቦች በተሻለ ፍጥነት እንዲሳኩ አስተዋጽኦ ያበረክታል።

የተቋማዊ ሪፎርም ማዕከል

በኮርፖሬሽኑ የተተገበረው የሪፎርም ሥራ ከፍተኛ ውጤት አስመዝግበዋል፣ የለውጥ ፕሮግራሞች በሰነድ ላይ ብቻ የቀሩ ሳይሆን ወደ አሠራር እንዲወርዱ ጥረት መደረጉን ያሳያል። በዘመናዊ የህዝብ ተቋማት አመራር ውስጥ የሪፎርም ትርጉም የሥራ ፍጥነትን ማሳደግ፣ የተጠያቂነት ሥርዓትን ማጠናከር፣ የአገልግሎት ጥራትን ማሻሻል እና ለውጤት ቅድሚያ መስጠት ነው።

የፋይናንስ ጥንካሬ እና ዘላቂነት

የተቋሙን ገቢ ማሳደግ፣ የሀብት አስተዳደርን ማጠናከር እና ለቀጣይ ፕሮጀክቶች የሚያስፈልገውን የፋይናንስ መሠረት መፍጠር በማንኛውም የልማት ተቋም ውስጥ ወሳኝ ጉዳይ ነው። በዚህም ረገድ ትኩረት መደረጉ ግልፅ ነዉ፤ ይህም የረጅም ጊዜ ዕቅዶችን ለማስፈጸም አስፈላጊ መሠረት ነው።

የሰው ሀብት፤ የለውጥ ዋና ኃይል

ተቋማት የሚቀየሩት በሰዎች ነው። ስለዚህ ሰራተኞችን ማብቃት፣ የትብብር ባህልን ማጎልበት፣ የውጤት ተኮር አስተሳሰብን ማስረጽ እና ቀጣይ ትውልድ መሪዎችን ማፍራት ዘላቂ ለውጥ የሚያመጡ መሠረታዊ ጉዳዮች ናቸው።

ዘመናዊ አሠራርና ተወዳዳሪነት

የዘመናዊ አሠራር ሥርዓት ማለት የቴክኖሎጂ አጠቃቀም ብቻ ሳይሆን፣ የውሳኔ አሰጣጥን ማፋጠን፣ የመረጃ ፍሰትን ማሻሻል፣ የአገልግሎት ጥራትን ማሳደግ እና የተቋሙን የውስጥ ቅንጅት ማጠናከር ጭምር ነው። እነዚህ በረጅም ጊዜ የተቋሙን ተወዳዳሪነት ሊያጠናክሩ ይችላሉ።

50 ዓመታትን ወደ አዲስ ምዕራፍ

“በአዲስ ምዕራፍ ለተሻለ ነገ” በሚል መሪ ሃሳብ የተከበረው የ50ኛ ዓመት የወርቅ ኢዮቤልዩ በዓል ያለፈውን በማክበር ብቻ ሳይሆን ለወደፊቱ የተሻለ አቅጣጫ ለመቅረጽ የተጠቀመበት አጋጣሚ ነበር። ከጥንካሬዎች ቀጣይነት መውሰድና ከክፍተቶች መማር የሚለው መርህ የተሻለ ተቋማዊ ባህልን ያመለክታል።

የቤት አቅርቦት፤ የተቋሙ ዋና ተልዕኮ

“የቤት አቅርቦት ፍላጎትን በዘላቂነት ለመመለስ በትኩረት እንሰራለን” የሚለው መልዕክት የተቋሙ ራዕይ በመሠረታዊ የህዝብ ፍላጎት ላይ የተመሰረተ መሆኑን ያሳያል። የመኖሪያ ቤት ችግር የከተማ ልማት፣ የኢኮኖሚ እድገት እና የማህበራዊ መረጋጋት ጋር በቀጥታ የተያያዘ ስለሆነ፣ በዚህ ዘርፍ ዘላቂ መፍትሄ ማፈላለግ የረጅም ጊዜ የልማት ራዕይን ያሳያል።

የትብብር አመራር

የመኖሪያ ቤት አቅርቦት ከመንግሥት፣ ከግሉ ዘርፍ፣ ከፋይናንስ ተቋማትና ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር በቅርብ ትብብር የሚሰራ ዘርፍ ነው። ስለዚህ የተጠቀሰው የአጋርነት ጥሪ የተቋሙን ችግሮች በጋራ የመፍታት አቅጣጫ ያንጸባርቃል።

የፌዴራል ቤቶች ኮርፖሬሽን የተቋማዊ ለውጥ ጉዞ የሪፎርም፣ የእቅድ ተኮር አመራር፣ የሰው ኃይል ልማት እና የረጅም ጊዜ የቤት አቅርቦት ራዕይ ላይ ያተኮረ መሆኑን ያመለክታል። ተቋሙ የ2018 አፈጻጸምን በመገምገም እና የ2019 እቅዱን በማዘጋጀት የሚያሳየው አካሄድ፣ የተቋማዊ መሻሻል ሂደት በቀጣይነት እንዲቀጥል የሚያግዝ መሠረት መሆኑን ያሳያል።

Abiy Ahmed Ali
Federal Housing Corporation - Ethiopia
Worku Gachena-ወርቁ ጋቸና

ትግስት አሰፋ የሴቶች ማራቶን የዓለም ክብረ ወሰን በይፋ ጸደቀ
#ethiopia | የዓለም አትሌቲክስ (World Athletics) በ2026 የለንደን ማራቶን ውድድር ላይ በኢትዮጵያዊቷ አትሌት ትግስት አሰፋ የተመዘገበውን የሴቶች ማራቶን የዓለም ክብረ ወሰን በይፋ አጽድቋል።

ትግስት በውድድሩ 2 ሰዓት ከ15 ደቂቃ ከ41 ሰከንድ (2:15:41) በመግባት የራሷን ቀዳሚ ክብረ ወሰን አሻሽላ በአዲስ ታሪክ ስሟን አስመዝግባለች።

ትግስት አሰፋ የፓሪስ 2024 ኦሊምፒክ የብር ሜዳሊያ ባለቤት ሲሆን፣ በሴቶች ማራቶን ከዓለም አቀፍ የሩጫ መድረኮች ላይ በተከታታይ የላቀ ብቃቷን እያሳየች ትገኛለች።

የ2:15:41 ሰዓቷ በሴቶች ብቻ በተካሄደ ማራቶን ውድድር የተመዘገበ ፈጣኑ የዓለም ሰዓት ሆኖ ተመዝግቧል።

በተመሳሳይ፣ ኬንያዊው አትሌት ሳባስቲያን ሳዌ በ2026 የለንደን ማራቶን 1 ሰዓት ከ59 ደቂቃ ከ30 ሰከንድ (1:59:30) በመግባት በይፋ ከ2 ሰዓት በታች የገባ የመጀመሪያው አትሌት በመሆን የሰራችው የዓለም ክብረ ወሰንም በዓለም አትሌቲክስ እውቅና አግኝቷል። ይህም በማራቶን ታሪክ አዲስ ምዕራፍ እንደከፈተ ተቆጥሯል።

የዓለም አትሌቲክስ በተጨማሪም በሌሎች የአትሌቲክስ ውድድሮች የተመዘገቡ አዳዲስ የዓለም ክብረ ወሰኖችን እና የአህጉራዊ ምርጥ ሰዓቶችን በይፋ ማጽደቁን አስታውቋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

የነዳጅ ቦቴ ባለንብረቶች ከገበያ ልንወጣ እንችላለን ሲሉ ስጋታቸውን ገለጹ

በሀገሪቱ እየታየ ያለው የመለዋወጫ እቃዎች ዋጋ መናር እና የታሪፍ ማሻሻያ አለመደረግ አክሳሪ እንደሆነባቸው የገለጹት የፈሳሽ ጭነት ማጓጓዣ ባለንብረቶች፣ ችግሩ ባልተፈታበት ሁኔታ ስራቸውን ማስቀጠል አስቸጋሪ እንደሆነባቸው በመግለጽ ከገበያው የመወጣት ስጋት እንደደቀነባቸው አስታወቁ።

የኢትዮጵያ የፈሳሽ ጭነት ማጓጓዣ ባለንብረቶች ማህበር የነዳጅ ፍላጎት እድገትን እና የወጡ ወጪዎችን ያገናዘበ የታሪፍ ማሻሻያ እንዲደረግ ተደጋጋሚ ጥናቶችን ማቅረቡን ያስታወሰ ቢሆንም፣ በመንግስት በኩል ግን እስካሁን አዎንታዊ ምላሽ ማግኘት አለመቻሉን ገልጿል።

የማህበሩ ፕሬዝደንት አቶ ፀጋ አስማረ እንደገለጹት፤ ጥናቱ ዝም ብሎ የቀረበ ሳይሆን ከነዳጅና ኢነርጂ ባለስልጣን፣ ከትራንስፖርት እና ሎጀስቲክስ ሚኒስቴር እንዲሁም ከንግድ እና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስቴር ከተወጣጡ ባለሙያዎች ጋር በጥጋቢ ሁኔታ ተጠናቆ የቀረበ ነው። ሆኖም ምላሽ በመዘግየቱ አባላቱ ለአላስፈላጊ ክሳራ መዳረጋቸውን አብራርተዋል።

ከታሪፍ መዘገየት በተጨማሪ ባለንብረቶች ሌላ አጣብቂኝ ውስጥ የከተታቸው አሽከርካሪዎች ከባለንብረቱ እውቅና ውጪ በሚፈጽሙት የኮንትሮባንድ እንቅስቃሴ ምክንያት ተሽከርካሪዎች እና ነዳጅ የመወረስ እርምጃ እየተወሰደባቸው ይገኛል ብለዋል።

ይህንን ተከትሎ የኢትዮጵያ የፈሳሽ ጭነት ትራንስፖርት ባለንብረቶች ማህበር አባላቱን በመጥራት በዘርፉ በተደቀኑ ዘርፈ-ብዙ ችግሮች እና በቀጣይ የጋራ አቋሞች ዙሪያ የምክክር ስብሰባ አካሂዷል።

Seledadotio
Seledadotio

የታሪፍ ማሻሻያ ጥያቄ ምላሽ በማጣቱ የፈሳሽ ጭነት ማጓጓዣ ባለንብረቶች ከስራ የመውጣት ስጋት ላይ መሆናቸው ተገለጸ

የፈሳሽ ጭነት አገልግሎት የታሪፍ ማሻሻያ ጥያቄ ምላሽ ባለመግኘቱ ምክንያት ባለንብረቶች ከገበያው የመወጣት ስጋት እንደደቀነባቸው የኢትዮጵያ የፈሳሽ ጭነት ማጓጓዣ ባለንብረቶች ማህበር አስታወቀ።

ማህበሩ በሀገሪቱ የነዳጅ ፍላጎት መጨመር እና የተሽከርካሪ መለዋወጫ እቃዎች ዋጋ መናርን ያገናዘበ የታሪፍ ማሻሻያ እንዲደረግ ተደጋጋሚ ጥናቶችን በማካሄድ ለመንግሥት ቢያቀርብም እስካሁን ምላሽ ማግኘት አለመቻሉን ተገልጿል። ጥናቱም ከኢፌዴሪ ትራንስፖርት እና ሎጀስቲክስ ሚኒስቴር፣ ከንግድ እና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስቴር እንዲሁም ከነዳጅ ቁጥጥር ባለስልጣን ከተወጣጡ አባላት ጋር በጋራ እንደተጠና የማህበሩ ፕሬዝደንት አቶ ፀጋ አስማረ አብራርተዋል።

ባለንብረቶች ከታሪፍ ማነስ በተጨማሪ ለከባድ ችግር ዳርገውናል ያሏቸውን ዋና ዋና ነጥቦ አንስተዋል የዕቃዎች ዋጋ ግሽበት፣ የመለዋወጫ እቃዎች እና የተሽከርካሪ ጥገና ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ማደጉና በዘርፉ ላይ ድርብርብ ጫና መፍጠሩ እና በተጨማሪም የተሽከርካሪዎች መወረስ ባለንብረቶች በሌሉበትና እውቅናቸው ውጪ በሹፌሮች በሚፈጸሙ የኮንትሮባንድ ወንጀሎች ምክንያት ተሽከርካሪዎቻቸውና የያዙት ነዳጅ እየተወረሰባቸው መሆኑ እነዚህ ድርብርብ ችግሮች ስራውን መቀጠል አዳጋች እንዳደረገባቸው የገለጹት ባለንብረቶቹ፣ በማህበሩ አስተባባሪነት በዛሬው ዕለት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በችግሮቹ ዙሪያ ሰፊ ውይይት አካሂደዋል።

በመዲናዋ የላቀ ውጤት ላስመዘገቡ ተቋማት እውቅናና ሽልማት ተበረከተ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 12፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ከንቲባ አዳነች አቤቤ በ2018 በጀት ዓመት የሕዝብን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ሥራዎችን በመሥራት የላቀ ውጤት ላስመዘገቡ ቢሮዎች፣ ተቋማት፣ ክፍለ ከተሞች እና ወረዳዎች ዕውቅናና ሽልማት አበርክተዋል።

በዚሁም መሰረት፦

የካቢኔ አባል ከሆኑ ቢሮዎች፦(መኪና ተሸላሚዎች)

1ኛ. ሰላምና ፀጥታ ቢሮ
2ኛ. ጤና ቢሮ
3ኛ. ገቢዎች ቢሮ እና ዲዛይንና ግንባታ ስራዎች ቢሮ
4ኛ. ትምህርት ቢሮ
5ኛ. ልዩ ተሸላሚ የሆነው :-ለነገዋ የሴቶች ተሃድሶና ክህሎት ማበልፀጊያ ማዕከል

ከክፍለ ከተሞች፦ (መኪና ተሸላሚዎች)

1ኛ. ቦሌ ክፍለ ከተማ
2ኛ. ለሚኩራ ክፍለ ከተማ
3ኛ. አዲስ ከተማ ክፍለ ከተማ
የካቢኔ አባል ካልሆኑ ተቋማት፦ (መኪና ተሸላሚዎች)
1ኛ. ደንብ ማስከበር ባለስልጣን
2ኛ. መንገዶች ባለስልጣን
3ኛ. ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን
4ኛ. አሽከርካሪና ተሽከርካሪ ባለስልጣን
5ኛ. ፅዳት አስተዳደር ኤጀንሲ ሲሆን

በተጨማሪም 33 ወረዳዎች፣ ከሁሉም ክፍለ ከተማ ከእያንዳንዱ ወረዳ ከአንድ እስከ ሶስት የተሻለ አፈፃፀም ያላቸው ተሸላሚ ሆነዋል።

የካቢኔ አባል ከሆኑ ቢሮዎች፦የሰርተፍኬት ተሸላሚዎች
1. ፋይናንስ ቢሮ
2. ኢንዱስትሪ ልማት ቢሮ
3. ኮሙኒኬሽን ቢሮ
4. ንግድ ቢሮና
5. ፍትሕ ቢሮ

የካቢኔ አባል ካልሆኑ ተቋማት፦(የሰርተፍኬት ተሸላሚዎች)

1. ሲቪል ምዝገባና የነዋሪነት አገልግሎት
2. የመስሪያ ቦታዎች ልማት አስተዳደር
3. አዲስ ሚዲያ ኔትወርክ

ከክፍለ ከተሞች:-

(የሰርተፍኬት ተሸላሚዎች)
1. ኮልፌ ክፍለ ከተማ
2. ልደታ ክፍለ ከተማና የካ ክፍለ ከተማ ናቸው።

ከንቲባ አዳነች አቤቤ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሑፍ ÷ የዛሬው እውቅናና ሽልማት የሁሉም አመራር፣ በየደረጃው ያሉ ባለሙያዎች፣ የባለድርሻ አካላት እና አብሮን ለሰራው ሕዝብ ለጋራ የቅንጅት ስራ የተበረከተ ነው ብለዋል፡፡

ይህም ይበልጥ ሰርተን የሕዝቡን የመልማት ፍላጎት የምናሳካበት፣ የውድድር መንፈስን የምንፈጥርበት እንዲሁም ወደኋላ የቀሩት ራሳቸውን ፈትሸው ወደፊት የሚመጡበት እንጂ የሚያዘናጋ አይደለም ነው ያሉት።

ስለሆነም እውቅናው በቀጣይ በጀት ዓመት አልቀን በመስራት የሕዝባችንን ተጠቃሚነት እንድናረጋግጥ፣ የአገልግሎት ተደራሽነትን አልቀን እንድንሰራ ትልቅ አደራ ጭምር ነው ሲሉ አስገንዝበዋል።

የብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ መታሰቢያ ሐውልት በኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ተመረቀ
#ethiopia | በኢትዮጵያ ዘመናዊ ታሪክ፣ በዲፕሎማሲ፣ በሥነ ጽሑፍና በሕዝብ አገልግሎት ዘርፍ የማይረሳ አሻራ ያሳረፉትን ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴን ለመዘከር የተገነባው የመታሰቢያ ሐውልት ሐምሌ 9 ቀን 2018 ዓ.ም. በኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ቅጥር ግቢ በይፋ ተመርቋል።

በምረቃ ሥነ ሥርዓቱ ላይ የቤተሰብ አባላት፣ የአካዳሚው አመራሮች፣ ምሁራንና የተለያዩ የክብር እንግዶች ተገኝተዋል።

የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ፕሬዝዳንት ፕሮፌሰር በላይ ካሳ እንደገለጹት፣ ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ ከ24 በላይ መጻሕፍትን በመጻፍ ለኢትዮጵያ ዘመናዊ ሥነ ጽሑፍ መሠረት ከጣሉ ሊቃውንት አንዱ ሲሆኑ፣ በዲፕሎማሲ፣ በባንክ ሥርዓት፣ በቴአትር፣ በቀይ መስቀል ማኅበር እና በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ዘርፎችም የላቀ አስተዋጽኦ አበርክተዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ በሊግ ኦፍ ኔሽንስ አባልነት እንድትቀላቀል በተደረገው ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ጉልህ ሚና የተጫወቱ ሲሆን፣ ከአምባሳደርነት እስከ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት ሀገራቸውን በታማኝነት ማገልገላቸው ተጠቅሷል።

አካዳሚው ታሪካዊ መኖሪያ ቤታቸውን በቅርስነት በመጠበቅ ዋና መሥሪያ ቤት አድርጎ እየተጠቀመበት ሲሆን፣ የግል ሰነዶቻቸውን፣ ፎቶግራፎችን፣ መጻሕፍቶችንና ሌሎች ቅርሶችን የያዘ ቋሚ ሙዚየምም ለጎብኚዎች ክፍት አድርጓል።

ሐውልቱ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የእይታ ጥበብ ባለሙያ ሠዓሊ ኢዮብ ኪታባ እና በቡድናቸው የተቀረጸ ሲሆን፣ ለሥራው መሳካት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ላበረከቱት የብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ የልጅ ልጅ ልጅ ወይዘሮ ገነት ኅሩይ የእውቅና ሰርተፍኬት ተበርክቶላቸዋል።

ይህ የመታሰቢያ ሐውልት የብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴን ታሪካዊ አስተዋጽኦ ለቀጣዩ ትውልድ በማስተላለፍ ረገድ ከፍተኛ ፋይዳ እንደሚኖረው ተገልጿል።
#ethiopia #scienceacademy #blatengetahruy #history #heritage #getutemesgen #ጌጡተመስገን