ዴንማርክ አሜሪካ በግሪንላንድ ደሴት ላይ "ዘላቂ ቁጥጥር" እንዲኖራት የሚያስችል አስገዳጅ የደህንነት ስምምነት መደረጉን በበጎ መቀበሏን አሳወቀች።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በደሴቲቷ ጉዳይ ላይ የተደረሰው ስምምነት ዘላቂ መሆኑንና አሜሪካ በአካባቢው ያላትን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ወዲያውኑ ማሳደግ እንደምትጀምር ገልጸዋል።
ስምምነቱን ተከትሎ እንደ ሩሲያ እና ቻይና ያሉ የአሜሪካ ተፎካካሪዎች ያለ ዋሽንግተን የጽሑፍ ፈቃድ በግሪንላንድ ወታደራዊ ጣቢያ መክፈት፣ ወታደር መላክ ወይም ኢንቨስት ማድረግ አይችሉም ተብሏል።

ስምምነቱ በሚቀጥለው ሳምንት በኒውዮርክ በሚካሄደው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ጎን ለጎን በይፋ ይፈረማል ተብሎ ይጠበቃል።
የዴንማርክ ጠቅላይ ሚኒስትር ሜቴ ፍሬደሪክሰን ስምምነቱ የዴንማርክን የግዛት ሉዓላዊነት እና የግሪንላንድን ህዝብ የራስን እድል በራስ የመወሰን መብት ያከበረ ነው ብለዋል።
የዴንማርክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ላርስ ሎኬ ራስሙሰን በበኩላቸው ስምምነቱ በአርክቲክ እና በሰሜን አትላንቲክ ቀጠና ያለውን ደህንነት እንደሚያጠናክር ገልጸዋል።
አሜሪካ በሰሜን ግሪንላንድ ካላት የፒቱፊክ ወታደራዊ ጣቢያ በተጨማሪ በደቡባዊ የደሴቲቱ ክፍል ሶስት አዳዲስ ወታደራዊ ጣቢያዎችን ለመክፈት አቅዳለች።

ስምምነቱ ከዚህ ቀደም ትራምፕ ግሪንላንድን በኃይል ለመውሰድ መዛታቸውን ተከትሎ በሰሜን አትላንቲክ የጋራ መከላከያ ቃል ኪዳን ድርጅት (ኔቶ) አባላት መካከል ተፈጥሮ የነበረውን ከፍተኛ ውጥረት ያረግበዋል ተብሎ ይገመታል።

DW Amharic #amharicmezmur

ዴንማርክ አሜሪካ በግሪንላንድ ደሴት ላይ "ዘላቂ ቁጥጥር" እንዲኖራት የሚያስችል አስገዳጅ የደህንነት ስምምነት መደረጉን በበጎ መቀበሏን አሳወቀች።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በደሴቲቷ ጉዳይ ላይ የተደረሰው ስምምነት ዘላቂ መሆኑንና አሜሪካ በአካባቢው ያላትን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ወዲያውኑ ማሳደግ እንደምትጀምር ገልጸዋል።
ስምምነቱን ተከትሎ እንደ ሩሲያ እና ቻይና ያሉ የአሜሪካ ተፎካካሪዎች ያለ ዋሽንግተን የጽሑፍ ፈቃድ በግሪንላንድ ወታደራዊ ጣቢያ መክፈት፣ ወታደር መላክ ወይም ኢንቨስት ማድረግ አይችሉም ተብሏል።

ስምምነቱ በሚቀጥለው ሳምንት በኒውዮርክ በሚካሄደው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ጎን ለጎን በይፋ ይፈረማል ተብሎ ይጠበቃል።
የዴንማርክ ጠቅላይ ሚኒስትር ሜቴ ፍሬደሪክሰን ስምምነቱ የዴንማርክን የግዛት ሉዓላዊነት እና የግሪንላንድን ህዝብ የራስን እድል በራስ የመወሰን መብት ያከበረ ነው ብለዋል።
የዴንማርክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ላርስ ሎኬ ራስሙሰን በበኩላቸው ስምምነቱ በአርክቲክ እና በሰሜን አትላንቲክ ቀጠና ያለውን ደህንነት እንደሚያጠናክር ገልጸዋል።
አሜሪካ በሰሜን ግሪንላንድ ካላት የፒቱፊክ ወታደራዊ ጣቢያ በተጨማሪ በደቡባዊ የደሴቲቱ ክፍል ሶስት አዳዲስ ወታደራዊ ጣቢያዎችን ለመክፈት አቅዳለች።

ስምምነቱ ከዚህ ቀደም ትራምፕ ግሪንላንድን በኃይል ለመውሰድ መዛታቸውን ተከትሎ በሰሜን አትላንቲክ የጋራ መከላከያ ቃል ኪዳን ድርጅት (ኔቶ) አባላት መካከል ተፈጥሮ የነበረውን ከፍተኛ ውጥረት ያረግበዋል ተብሎ ይገመታል።

DW Amharic #amharicmezmur

የተፈጥሮ ሕግ ለምን አይሻሻልም?

* ከተፈጥሮአዊ ህጋዊ እይታ አንጻር የህግ አወጣጣችንን ለመዳሰስ የቀረበ ጹሑፍ

መግቢያ #ethiopia | የተፈጥሮ ህግ (Natural Law) ከሰው ልጅ ታሪክ፣ ስልጣኔና ፖለቲካዊ ውሳኔዎች ቀድሞ የነበረ፣ አጽናፈ-ዓለምና የሰው ልጅ ህልውና የሚመሩበት ዘላለማዊ ሰንሰለት ነው። የሰው ልጅ ማህበራዊ ኑሮውን ለመምራት ህጎችን ያወጣል፣ ይሽራል፣ ያሻሽላል። ነገር ግን የተፈጥሮ ህግ ጊዜ የማይሽረው፣ ቦታ የማይወስነውና በፍጹም የማይሻሻል ፍጹም እውነት ነው። ይህ ጽሑፍ የተፈጥሮ ህግ ለምን ሊሻሻል እንደማይችል፣ በሳይንስ፣ በሃይማኖትና በጥንታውያን ፈላስፋዎች እይታ መርምሮ፣ እኛ ሰዎች በህግ አወጣጥ ሂደታችን ውስጥ ምን መማር እንዳለብን በጥልቀት ያብራራል።

ዋና ዋና አንኳር ይዘቶች
1. ፍጹም ንጽህና፣ ፍጹም እውቀትና የህግ ምንጭ
በፍልስፍና እይታ ህግን ለመደንገግ ፍጹም ንጽህና (ከራስ ወዳድነትና ከጥቅም ግጭት የጸዳ እውነት) እና ፍጹም የበሰለ እውቀት ያስፈልጋል። ይህ ፍጹም ንጽህናና እውቀት ደግሞ የሁሉም ነገር ፈጣሪ የሆነው የአምላክ መገለጫ ነው። የተፈጥሮ ህግ ምንጩ ፍጹም የሆነው መለኮታዊ ጥበብ በመሆኑ መሻሻል አያስፈልገውም። እኛ ሰዎች ግን ማህበራዊ ህጎችን ስናወጣ ፍጹም ንጽህና (ከቡድንና ከግል ጥቅም የጸዳ) እና የበሰለ እውቀት (የማህበረሰቡን ስነ-ልቦና፣ ታሪክና የወደፊት እጣ ፈንታ ያገናዘበ) ሊኖረን እንደሚገባ የተፈጥሮ ህግ ያስተምረናል። ፍጹም እውቀት ሳይኖር የሚወጣ ህግ ሁልጊዜም ጎደሎና ተሻሻይ ነው።

2. የኮስሞስ ምስክርነት እና የተፈጥሮ ህግጋት መገለጫዎች
የተፈጥሮ ህግጋት የማይለወጡና የማይደክሙ መሆናቸውን በዙሪያችን ባለው ዓለም በተግባር እንረዳለን፡

• የፀሐይ ብርሃንና ኃይል፦ ፀሐይ በየቀኑ የምትሰጠው የብርሃንና የሙቀት ኃይል መቼም ቢሆን አያልቅም። ይህ ጽኑ ህግ ማሻሻያ አያስፈልገውም።

• ብርሃን፣ ጨለማና የፀሐይ ዙረት፦ መሬትና ፕላኔቶች በፀሐይ ዙሪያ የሚያደርጉት ስልታዊ ዙረት የቀንና የሌሊት (የብርሃንና የጨለማ) ኡደትን ይፈጥራል። ይህ የስነ ፈለክ ህግ ሳይዛነፍ ለዘመናት የጸና ነው።

• የህይወት ኡደት (መወለድ፣ መኖር፣ መሞት)፦ ማንኛውም እንስሳም ሆነ እጽዋት ይወለዳል፣ ይኖራል፣ ይሞታል። የእነሱ የእንትንፋስና የህልውና ህግ ማንም ሰው ሊሽረው የማይችል የተፈጥሮ ዑደት ነው።

3. የሳይንስ ህግጋት ጽኑነት (ፊዚክስ፣ ኬሚስትሪና ባዮሎጂ)
በሳይንስ ዓለም ውስጥ የምናገኛቸው ህጎች የሰው ልጅ የደረሰባቸው የተፈጥሮ እውነታዎች እንጂ ሰዎች የፈጠሯቸው አይደሉም። ለዚህም ነው የማይሻሻሉት፡

• የፊዚክስ ህግ (የኃይል ጥረት ህግ)፦ በፊዚክስ ትልቅ ስፍራ ያለው ህግ "ኃይል (ኢነርጂ) አይፈጠርም፣ አይጠፋምም፤ ከአንድ ቅርጽ ወደ ሌላ ቅርጽ ይለወጣል እንጂ" (Energy is neither created nor destroyed, it can only be transformed from one form to another) ይላል። ይህ ህግ ከዘላለም እስከ ዘላለም የማይሻሻል የተፈጥሮ እውነት ነው።

• የኬሚስትሪና ባዮሎጂ ህግጋት፦ ውሃ ሁልጊዜ ከሁለት ሀይድሮጅንና ከአንድ ኦክስጅን (H₂O) ይፈጠራል። የሰው ልጅ ስነ-ህይወታዊ (Biological) መዋቅር፣ የደም ዝውውርና የሴሎች ኡደት በተመሳሳይ ጽኑ ህግ የሚመሩ ናቸው። እነዚህ የሳይንስ ህጎች የሰው ልጅ ህግጋት ምን ያህል ደካማና ተለዋዋጭ እንደሆኑ ትልቅ ማስረጃዎች ናቸው።

4. "አዳም አትብላ"፦ የመጀመሪያው ህግ፣ ሞት፣ ካሳ እና ህይወት
በትዕዛዝ ደረጃ ለመጀመሪያ ጊዜ የተሰጠው ህግ ለአዳም የተቀመጠው "ይህን ዕፅ አትብላ፣ ሌላውን ግን ብላ" የሚለው መለኮታዊ ህግ ነበር። ይህ ክስተት የህግን መዋቅር ፍልስፍናዊ በሆነ መንገድ ያሳያል፡

• ህግ (Law)፦ ድንበርንና ክልከላን ያስቀምጣል። "አትብላ" መባሉ የህግ የበላይነትን ያሳያል።

• ሞት (Death)፦ ህግ ሲጣስ የሚመጣውን ፍጹም ቅጣትና ውጤት ያመለክታል። አዳም ህጉን በመጣሱ ምክንያት ሞት ወደ ዓለም ገባ።

• የሞት ካሳ (Compensation for Death)፦ ፍትህ መዛባትን አትፈቅድም። ለተፈጠረው ጥፋትና ሞት ተመጣጣኝ የሆነ የካሳ ወይም የቤዛነት ህግ አስገዳጅ ሆነ።

• ህይወት (Life)፦ ከካሳውና ከፍትህ መረጋገጥ በኋላ የሚመጣውን አዲስ ተስፋና ህይወትን ያሳያል። ይህ ዑደት ህግ የራሱ የሆነ የውጤትና የፍትህ ሚዛን ማስጠበቂያ ሰንሰለት እንዳለው ያስገነዝበናል።

5. የሰው ልጅ ህግጋት ተለዋዋጭነት (የምዕራባውያን አገራት ማሳያ)

ከተፈጥሮ ህግ በተቃራኒ፣ በሰዎች የሚወጣ ህግ ሁልጊዜም ተለዋዋጭ ነው። የሰዎች ህግ የመንግስታት ስልጣን በየጊዜው ሲቀያየር፣ የመሪዎች ወንበር ሲናወጥና እንደየአስፈላጊነቱ አብሮ ይለወጣል። ለአብነት ያህል የታላላቅ ምዕራባውያን አገራትን ህግ መመልከት ይቻላል፡

• የአሜሪካ ህግ (United States)፦ የአሜሪካ ህገ-መንግስት ከተረቀቀ ጀምሮ እስካሁን ድረስ ከ27 ጊዜ በላይ ማሻሻያ (Amendments) ተደርጎበታል። ይህም የሰዎች ህግ ፍጹም ባለመሆኑ በየጊዜው መታረም እንዳለበት ያሳያል።

• የካናዳ ህግ (Canada)፦ የካናዳ የህግ ስርዓትም እንደ ማህበረሰቡ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ፍላጎት በየጊዜው ማሻሻያዎችንና አዳዲስ አዋጆችን ያወጣል።

• የእንግሊዝ ህግ (United Kingdom)፦ እንግሊዝ ያልተጻፈ ህገ-መንግስት ያላት አገር ስትሆን፣ ህጎቿ እንደ ፓርላማውና እንደ ገዢው ፓርቲ ፍላጎት በየቀኑ ሊለወጡና ሊሻሻሉ ይችላሉ።

እኛ ሰዎች በህግ አወጣጥ ምን እንማር?

የሰው ልጅ ህግ አውጪዎች ከተፈጥሮ ህግ መማር ያለባቸው ዋናው ቁምነገር፡ ህግ ለጊዜያዊ የፖለቲካ ጥቅም ወይም ለስልጣን ማራዘሚያ የሚሆን ሳይሆን፣ እንደ ተፈጥሮ ህግጋት ሁሉ ትውልድ ተሻጋሪ፣ ፍትሃዊ፣ ተገማችና ሚዛናዊ መሆን እንዳለበት ነው። ህግ ሲወጣ በጥልቅ እውቀትና ከግል ጥቅም በጸዳ ንጽህና መሆን አለበት። ከተፈጥሮ ህግ (ከሞራልና ከፍትሃዊነት) የራቀ ሰው ሰራሽ ህግ ህግ ሳይሆን የጭቆና መሳሪያ ነው።

ማጠቃለያ
የተፈጥሮ ህግ የማይሻሻለው አስቀድሞ ፍጹም፣ ፍትሃዊና ሚዛናዊ በሆነው መለኮታዊ እውቀትና ንጽህና ስለተሰራ ነው። የሰው ልጅ ህግ ግን የመንግስታት መቀመጥና መነሳት፣ የሰዎች ፍላጎት መቀያየር የሚወስነው ተለዋዋጭ ሂደት ነው። የህግ ባለሙያዎችም ሆኑ ማህበረሰቡ ህግን ሲያወጡና ሲተገብሩ፣ ከተፈጥሮ ህግጋት በስተጀርባ ያለውን ፍጹም ንጽህና፣ የበሰለ እውቀት፣ ተገማችነትና ፍትሃዊነት እንደ መርህ በመውሰድ፣ የሰዎች ህግም ለዘላቂ ትውልድና ለፍትህ መከበር የሚቆም እንዲሆን ማድረግ ይኖርባቸዋል።

ማጣቀሻዎች
• ቅዱስ መጽሐፍ (መጽሐፍ ቅዱስ)፦

o "ሰማይና ምድር ያልፋሉ፥ ቃሌ ግን አያልፍም" (ማቴዎስ 24:35) — መለኮታዊና የተፈጥሮ ህግጋት የማይለወጡ መሆናቸውን ያሳያል።

o "በገነት ካለው ዛፍ ሁሉ ትበላለህ፤ ነገር ግን መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ አትብላ..." (ዘፍጥረት 2:16-17) — የመጀመሪያው ህግ፣ ክልከላ እና የሞት ውጤት ምሳሌ።

• ቅዱስ ቁርዓን፦

o "በአላህ የፍጥረት ህግ ላይ ምንም ለውጥ አታገኝም፤ ይህ ቀጥተኛው ሃይማኖት ነው" (ሱረቱ አል-ሩም 30:30) — ፍጥረት የተገነባበት የተፈጥሮና የመለኮት ህግ ጽኑና የማይቀየር መሆኑን ያስረዳል።

• የትላልቅ ሰዎች ፍልስፍና፦

o ሶክራትስ (Socrates)፦ ህግ ከጽንሰ-ሃሳባዊ ፍትህና ከሞራል እሴት መነጨት እንዳለበትና ፍጹም እውቀትን መፈለግ የህግ መሠረት መሆኑን አስተምሯል።

o ፕላቶ (Plato)፦ "ሪፐብሊክ" (The Republic) በተሰኘው መጽሐፉ ላይ አገሪቱን የሚመሩና ህግ የሚያወጡ ሰዎች ጥበብና የበሰለ እውቀት ያላቸው "ፈላስፋ ነገሥታት" (Philosopher Kings) መሆን እንዳለባቸውና ይህም የህግን ንጽህና እንደሚያስጠብቅ ገልጿል።

o አሪስጣጣሊስ (Aristotle)፦ የተፈጥሮ ፍትህ (Natural Justice) በሁሉም ቦታ እኩል ኃይል አለው፣ ሰዎች ስላጸደቁት ወይም ስላልተቀበሉት አይለወጥም በማለት የሰው ልጅ ህግ ከተፈጥሮ ህግ ጋር መጣጣም እንዳለበት ተከራክሯል።

https://www.facebook.com/s...
በፋንታሁን ደለለው (Fantahun Delelew)
ህግ አዋቂ (Lawyer)
ስልክ፦ 0929101037

(ዘ-ሐበሻ ሰበር ዜና) በኔቶ ስር የተሰማራ አንድ የጣሊያን የጦር አውሮፕላን፣ በሊትዌኒያ አየር ክልል ውስጥ የሩሲያ ነው ተብሎ የተጠረጠረን ድሮን መትቶ መጣሉን ባለስልጣናት አስታወቁ።

የሊትዌኒያ ብሔራዊ የቀውስ አስተዳደር ማዕከል እንዳስታወቀው፣ ማክሰኞ ዕለት ከቤላሩስ ተነስቶ የሀገሪቱን አየር ክልል የጣሰው ይህ ድሮን፣ በሀገሪቱ ሁለተኛ ትልቅ ከተማ ካውናስ በስተሰሜን በምትገኘው ፕራትኩናይ በተባለች አነስተኛ መንደር አቅራቢያ ተመትቶ ወድቋል።

የሊትዌኒያ መከላከያ ሚኒስትር ሮበርታስ ካውናስ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ባሰፈሩት መረጃ፣ የተመታው ድሮን ፈንጂ ታጥቆ እንደነበር ገልጸዋል። መሳሪያው የሩሲያ ወይስ የሌላ ሀገር መሆኑን ለማረጋገጥ በስብርባሪዎቹ ላይ ምርመራ እየተካሄደ ይገኛል። ሚኒስትሩ በስፍራው ከነበሩት የበረራ አባላት ጋር ከተወያዩ በኋላ፣ የጣሊያን ጦር አውሮፕላን የወሰደው እርምጃ "የአትላንቲክ ጥምረትን (ኔቶ) ትልቅ ዋጋ እና አጋር መሆን ማለት ምን ማለት እንደሆነ ያሳየ ነው" ብለዋል።

የአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን ፕሬዝዳንት ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን ክስተቱን በአውሮፓ ላይ እየተፈጸመ ያለ "የትንኮሳ እና የጥቃት" አካል ነው ሲሉ ኮንነውታል። የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዮሃን ዋዴፉል በበኩላቸው፣ የኔቶ አባላት በድርጊቱ እንደማይሸበሩ በመግለጽ ለጥቃቱ ሩሲያን ተጠያቂ አድርገዋል። የሩሲያ ባለስልጣናት በጉዳዩ ላይ ወዲያውኑ የሰጡት ምላሽ የለም።

ይህ የድሮን ክስተት የተመዘገበው፣ ሰኞ ዕለት በባልቲክ ባህር ውስጥ የሩሲያን የጦር መርከብ ሲከታተል በነበረ የዴንማርክ ወታደራዊ ሄሊኮፕተር ላይ ሩሲያ ተኩስ መክፈቷን ተከትሎ ነው። የፖላንድ መከላከያ ሚኒስትር ቭላዲላቭ ኮሲኒያክ-ካሚሽ ማክሰኞ ዕለት በኤክስ (ትዊተር) ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ "የቅርብ ቀናት ክስተቶች የሩሲያ ድርጊቶች የመላው አውሮፓን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥሉ መሆናቸውን ያሳያሉ" ብለዋል።

ውጥረቱ እያደገ የመጣው እሁድ ዕለት ሩሲያ ተከታታይ የድሮን ጥቃቶችን መፈጸሟን ተከትሎ ሲሆን፣ ይህ ደግሞ የኔቶ ዋና ፀሀፊ ማርክ ሩተ ለዩክሬን ተጨማሪ ድጋፍ እንዲያደርጉ ቃል እንዲገቡ ገፋፍቷቸዋል። የሩሲያ ድሮኖች ከፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኝ ባቡር ላይ ጥቃት ያደረሱት፣ የእንግሊዝ፣ የአሜሪካ እና የአውሮፓ ህብረት የአሁኑ እና የቀድሞ ባለስልጣናት ልዑክ በጣቢያው ካለፈ ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ መሆኑ ተዘግቧል።

የሊትዌኒያው መከላከያ ሚኒስትር ካውናስ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነት አድማሱን እያሰፋ መሆኑን አስጠንቅቀው፣ በድርድር ሰላማዊ እልባት ካልተገኘ በስተቀር ተመሳሳይ ክስተቶች ሊቀጥሉ እንደሚችሉ ተናግረዋል። ሆኖም ሚኒስትሩ "ፑቲን ሰላማዊ እልባት አይፈልግም" ሲሉ አክለዋል።

ቦሪስ ጆንሰን እና የአውሮፓ ከፍተኛ ባለስልጣናት በወጡበት የባቡር ጣቢያ ላይ ሩሲያ የሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ፈጸመች

ከዩክሬን ዋና ከተማ ኪየቭ በተካሄደው የያልታ የአውሮፓ ስትራቴጂ (YES) ጉባኤ ላይ ተሳትፈው ሲመለሱ የነበሩት የቀድሞው የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ጆንሰን፣ የብሪታንያው የብሔራዊ ደህንነት አማካሪ ጆናታን ፓወል እና ሌሎች የአውሮፓ ከፍተኛ ባለስልጣናት ከተሳፈሩበት ባቡር አልፈው ከወጡ ከግማሽ ሰዓት በኋላ ሩሲያ በዩክሬንና በፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኘው ያሆዲን (Yahodyn) የባቡር ጣቢያ ላይ ጥቃት ሰንዝራለች। በጄት ሞተር በሚሰራ የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) በተፈጸመው በዚህ ጥቃት የባቡሩ ሞተር የተመታ ቢሆንም፣ ጥቃቱ ከመከሰቱ ከ15 ደቂቃ በፊት በጣቢያው የነበሩ ተሳፋሪዎች በሙሉ በአስቸኳይ እንዲወጡ በመደረጉ ምክንያት ምንም ዓይነት የሰው ህይወት አልጠፋም। የዩክሬን የባቡር ድርጅት (Ukrzaliznytsia) ጥቃቱ ሊሰነዘር የቻለው ዲፕሎማቶቹን የጫነው ባቡር በደህንነት ስጋት ምክንያት ፕሮግራሙን ቀይሮ አስቀድሞ በመውጣቱ እንደሆነና የሩሲያው ድሮን ኢላማ ያደረገው ይኸኑ የዲፕሎማቶች ባቡር ሊሆን እንደሚችል አስታውቋል።

በወቅቱ በሌላ ባቡር ውስጥ በጣቢያው ይገኙ የነበሩት የቀድሞው የሲ.አይ.ኤ (CIA) ዳይሬክተር ዴቪድ ፔትሬየስ ክስተቱ እጅግ የሚያስፈራ እንደነበር ገልጸው፣ የሩሲያውን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን "በዩክሬን ሲቪሎች ላይ ሽብር የሚያሰራጩ አረመኔ መሪ" ሲሉ ኮንነዋቸዋል።

ቦሪስ ጆንሰንም በበኩላቸው በኤክስ (X) ገፃቸው ባሰፈሩት መልእክት፣ ፑቲን በፖላንድ ድንበር ላይ የቆመን ባቡር ለመምታት የተጠቀሙበት ምክንያታዊነት የሌለው ውሳኔ ግራ የሚያጋባ መሆኑን ጠቅሰው፤ ይህ ጥቃት ዩክሬናውያን በየቀኑ የሚያስተናግዱት የዘፈቀደ ጥቃት ማሳያ በመሆኑ ምዕራባውያን አጋሮች አስቸኳይ የአየር መከላከያ ድጋፍ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል።

ከፖላንድ ድንበር በ2 ኪሎሜትር ርቀት ላይ የተፈጸመውን ይህን ጥቃት ተከትሎ የፖላንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶናልድ ቱስክ የአስቸኳይ ጊዜ ስብሰባ የጠሩ ሲሆን፣ የሩሲያ የትምክህተኝነት እንቅስቃሴ ወደ ድንበራቸው እየተጠጋ መምጣቱን ገልጸዋል።

የዩክሬን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንድሪይ ሲቢሃ በበኩላቸው ጥቃቱ "የፑቲን ሽብርተኝነት በቀጥታ የኔቶ እና የአውሮፓ ህብረት ደጅ ላይ መንኳኳቱን ያሳያል" ብለዋል። የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር ጥቃቱ በባቡር መሰረተ ልማት ላይ የተፈጸመ መሆኑን ያረጋገጠ ሲሆን፣ የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ደግሞ ጦራቸው በመላው ዩክሬን የሚያካሂደውን ወታደራዊ እርምጃ አጠናክሮ እንደሚቀጥል አስታውቀዋል።

የቡድን 7 ሀገራት ተፅዕኖን የቀለበሰው የብሪክስ ስብስብ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 3፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ብሪክስ ከዓለም ጠቅላላ ምርት 40 በመቶውን በመሸፈን በገበያ አቅም ጥንካሬ የቡድን 7 ሀገራትን ስብስብ በመብለጥ ቀዳሚ መሆን ችሏል፡፡

የደቡባዊ ዓለም ሀገራት ድምፃቸውን የሚያሰሙበት የብሪክስ ስብስብ ከመመስረቱ አስቀድሞ የቡድን 7 (G7) አባል ሀገራት ስብስብ የዓለምን ኢኮኖሚና ፖለቲካዊ አቅጣጫ የሚወስን ተፅዕኖ ፈጣሪ ስብስብ ነበር፡፡

አሜሪካ፣ ዩናይትድ ኪንግደም፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ጣሊያን፣ ጃፓን እና ካናዳን ያቀፈው ስብስቡ ከ28 በመቶ በላይ የሚሆነውን የዓለም ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት እንደሚሸፍን የዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) መረጃ ያመላክታል፡፡

የቡድን 7 አባል ሀገራት እንደ አይ ኤም ኤፍ እና የዓለም ባንክ ባሉ የፋይናንስ ተቋማት ላይ ከፍተኛ የውሳኔ ሰጪነት ሚና የነበራቸው ሲሆን፤ ዓለም አቀፍ የንግድ፣ የታክስና የፋይናንስ ህጎችን በማውጣት ረገድ መሪም ነበሩ፡፡

የቡድን 7 ሀገራት አብዛኞቹ የኔቶ አባላት በመሆናቸው በዓለም አቀፍ ደህንነትና ወታደራዊ ስትራቴጂዎች ላይ ትልቅ ተፅዕኖ አላቸው።

በተለይ ሦስቱ ሀገራት (አሜሪካ፣ ብሪታንያ፣ ፈረንሳይ) የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት ቋሚ አባላት ሲሆኑ፤ በዓለም ላይ የሚነሱ ግጭቶችን ለማስቆም ወይም ተፅዕኖ ለማሳደር ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ማዕቀቦችን በጋራ ሲጥሉ ቆይተዋል፡፡

ሀገራቱ በብቸኝነት በሚወስኑት ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ውሳኔዎች፤ መገለል የተሰማቸው ሀገራት በፈረንጆቹ 2006 ብሪክስን በመመሰረት የመጀመሪያ ጉባኤያቸውን በ2009 አካሂደዋል፡፡

የዓለምን 49 ነጥብ 5 በመቶ ህዝብ የሚወክለው ብሪክስ አሁን ላይ የአባላቱን ቁጥር 11 ያደረሰ ሲሆን፤ የፖለቲካ እና ኢኮኖሚ ተፅዕኖው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መጥቷል፡፡

የብሪክስ ስብስብ ባለፉት አምስት ዓመታት ከዓለም አቀፍ ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (Global GDP) 40 በመቶውን ሲሸፍን፤ ይህ ምርት በገንዘብ ሲሰላ ወደ 88 ትሪሊየን ዶላር ገደማ መሆኑን የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት መረጃ ያመለክታል፡፡

በአንጻሩ የቡድን 7 አባል ሀገራት ከዓለም ኢኮኖሚ 28 በመቶውን ሲሸፍኑ በገንዘብ 62 ትሪሊየን ዶላር አካባቢ ይገመታል፡፡

አሁን ላይም የብሪክስ አባል ሀገራት የንግድና የኢኮኖሚ ትብብርን ማጠናከር በአባል ሀገራቱ መካከል ያለውን የንግድ፣ የኢንቨስትመንትና የቴክኖሎጂ ሽግግር እያሳደጉ ይገኛሉ፡፡

አባል ሀገራቱ እርስ በርሳቸው በሚያደርጉት የንግድ ልውውጥ በራሳቸው የመገበያያ ገንዘብ መጠቀማቸው፤ የአሜሪካ ዶላር በዓለም ገበያ ላይ ያለውን ፍጹም የበላይነት ለመገዳደር አስችሏል፡፡

የዓለም ፖለቲካ በአንድ ወይም በሁለት ኃያላን ሀገራት ፍላጎት ብቻ ከመመራት ይልቅ፤ ታዳጊና በፈጣን ዕድገት ላይ ያሉ ሀገራትም እኩል ተጽዕኖ የሚፈጥሩበት ዓለም አቀፍ ሥርዓት በመገንባት ረገድ ተጨባጭ ውጤት ማስመዝገብ ችለዋል፡፡

ኢትዮጵያ በፈረንጆቹ ጥር 2024 የብሪክስ አባል ከሆነች ጊዜ ጀምሮ በስብስቡ ውስጥ በተለይም በኢኮኖሚ፣በዲፕሎማሲና በአየር ንብረት ልማት ዘርፎች ንቁ ተሳትፎን እያደረገች ትገኛለች፡፡

በሚኪያስ አየለ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን የዩክሬኑን ጦርነት በስምምነት ለማጠናቀቅ አላማ ካደረጉ ሁለት የአሜሪካ ልዑካን ጋር ቅዳሜ ዕለት ከሶስት ሰዓታት በላይ የፈጀ "እጅግ ጠቃሚ" የተባለ ውይይት ማድረጋቸውን ክሬምሊን አስታውቋል። ይሁን እንጂ በውይይቱ የተገኘው ተጨባጭ የሰላም ስምምነት ስለመኖሩ የተገለጸ ነገር የለም።

የክሬምሊን አማካሪ የሆኑት ዩሪ ኡሻኮቭ እንደገለጹት አሜሪካውያኑ ልዑካን ስቲቭ ዊትኮፍ እና ጃሬድ ኩሽነር ለሰላም ስምምነት ሊረዱ የሚችሉ በርካታ ሀሳቦችን አቅርበዋል። ፕሬዝዳንት ፑቲን በበኩላቸው ሩሲያ በጦር ሜዳው "እውነተኛ ግስጋሴ" እያሳየች መሆኗን እና ግቧን እንደምትመታ እርግጠኛ መሆናቸውን ለልዑካኑ የገለጹ ሲሆን፣ የግጭቱን መሰረታዊ መንስኤዎች መፍታት አስፈላጊ መሆኑንም አስምረውበታል።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን በመወከል ከጥር ወር ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ ሞስኮን የጎበኙት ልዑካኑ፣ ከውይይቱ በኋላ ወደ ኪየቭ ያቀኑ ሲሆን እሁድ ዕለት ከዩክሬኑ ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ጋር ይገናኛሉ ተብሎ ይጠበቃል። አማካሪው ዩሪ ኡሻኮቭ አክለውም፣ ውይይቱ የዩክሬንን ቀውስ ከመፍታት ባለፈ የኢኮኖሚ ጉዳዮችን እና ለሁለቱም ሀገራት የጋራ ተጠቃሚነትን ሊያመጡ የሚችሉ ትላልቅ የሩሲያ እና አሜሪካ ፕሮጀክቶችን በዝርዝር የዳሰሰ እንደነበር አስረድተዋል። ከዚህም በተጨማሪ የፑቲን የኢንቨስትመንት ተወካይ ኪሪል ዲሚትሪቭ በኤክስ (X) ገጻቸው ላይ ጉብኝቱን "አስፈላጊ የሰላም ማስከበር ጉዞ" ሲሉ አወድሰውታል።

ፕሬዝዳንት ፑቲን ጦርነቱን ለማስቆም ፕሬዝዳንት ትራምፕ እያደረጉ ያሉትን ጥረት አድንቀዋል። ትራምፕ አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ መግባታቸውን ቢያውቁም፣ የሩሲያ እና ዩክሬን ግጭትን ለመፍታት የሚያደርጉትን ጥረት አለማቆማቸውን ፑቲን በውይይቱ መክፈቻ ላይ ተናግረዋል። የዋይት ሃውስ ባለስልጣናት በበኩላቸው ውይይቱ "አንኳር እና ፍሬያማ" እንደነበር በመግለጽ፣ ቀጣይ እርምጃዎች በሚቀጥሉት ሳምንታት ይፋ እንደሚደረጉ አስታውቀዋል።

በድርድሩ ወቅት የልዑካኑን ደህንነት ለመጠበቅ ሲባል ፑቲን የሩሲያ ጦር ለሶስት ቀናት በኪየቭ ላይ ጥቃት እንዳይፈጽም ትዕዛዝ ማስተላለፋቸውን የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ቀደም ብለው ገልጸው ነበር። በተመሳሳይ ፕሬዝዳንት ዘለንስኪ ኪየቭ እስከ ሰኞ ድረስ በሞስኮ ላይ ከምታደርገው ጥቃት እንደምትታቀብ አስታውቀዋል።

ይሁን እንጂ ሁለቱ ሀገራት ጦርነቱን በሚያቆሙበት መንገድ ላይ አሁንም የሰፋ ልዩነት አላቸው። ክሬምሊን ዩክሬን አራት ግዛቶችን አሳልፋ እንድትሰጥ እና የኔቶ አባል የመሆን እቅዷን እንድትተው የሚያቀርበውን የፑቲን ጥያቄ "የማይናወጥ" ሲል የገለጸው ሲሆን፣ ዩክሬን በበኩሏ ብዙ መስዋዕትነት ከፍላ የተከላከለቻቸውን ግዛቶች አሳልፋ ላለመስጠት እና ይህን መሰል ቅድመ ሁኔታ እንደ እጅ መስጠት በመቁጠር ውድቅ ማድረጓን ቀጥላለች።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ ለአጋሯ ሳዑዲ አረቢያ የሚውል የአምስት ቢሊዮን ዶላር የቦምቦች፣ የስነ-ምሪት መሣሪያዎች እና ተዛማጅ ወታደራዊ ቁሳቁሶች ሽያጭ ማፅደቋን ይፋ አደረገች። ይህ ግዙፍ የጦር መሳሪያ ሽያጭ የተፈቀደው አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የከፈቱትን ጦርነት ተከትሎ ሳዑዲ አረቢያ ተደጋጋሚ የአየር ጥቃቶች እየደረሱባት በሚገኙበት እጅግ አሳሳቢ ወቅት ላይ ነው። የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሩ ሽያጩ የሳዑዲ አረቢያን የአየር ላይ የመከላከል አቅም እንደሚያጠናክር፣ ከቀጠናዊ አደጋዎች ራሷን እንድትከላከል እንደሚያስችላት እና ከኔቶ ውጭ ዋነኛ አጋር የሆነችውን ሀገር ደህንነት በመጠበቅ የአሜሪካን የብሄራዊ ደህንነት ግብ እንደሚያሳካ አስታውቋል።

ይሁን እንጂ ውሳኔው ከመደበኛ የወዳጅነት የደህንነት ድጋፍ ባለፈ፣ የቀጠናውን ጂኦ-ፖለቲካዊ ሚዛን ይበልጥ ወደ ለየለት ጦርነት የሚገፋ ስልታዊ እርምጃ መሆኑን የፖለቲካ ተንታኞች ይገልጻሉ። አሜሪካ እና እስራኤል በጋራ በኢራን ላይ የጀመሩትን ጦርነት ተከትሎ፣ የቴህራን ኃይሎች እና በየመን የሚገኙት የሁቲ አማፂያን በሳዑዲ ላይ የሚያደርሱትን የድሮን እና የሚሳኤል ጥቃት እንደ መልካም አጋጣሚ በመጠቀም፣ ዋሽንግተን የራሷን የጦር መሳሪያ አምራች ኩባንያዎች ግዙፍ ትርፍ እያስገኘች ትገኛለች።

ከዚህም ባሻገር ይህ የቢሊዮን ዶላሮች ስምምነት ሳዑዲ አረቢያን ከኢራን ጋር ወደተከፈተው ቀጥተኛ ጦርነት ጠልቆ የሚያስገባ እና ሀገሪቱን የአሜሪካ-እስራኤል ግንባር ዋነኛ ጋሻ እና አጋዥ አድርጎ የማሰለፍ ስውር ግብ ያነገበ ነው። ሪያድ ራሷን ለመከላከል በሚል ስም የምትሸምታቸው እነዚህ የላቁ የቦምብ ቴክኖሎጂዎች፣ የመከላከያ አቅሟን ከማጎልበት ባለፈ በቀጠናው ያለውን ፍጥጫ ይበልጥ በማባባስ መካከለኛው ምስራቅን ወደ ከፋ የውድመት አዙሪት እየከተቱት ይገኛሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የአፍሪካ ጉዳዮች ረዳት ጸሐፊ ፍራንክ ጋርሺያ የሁለትዮሽ ግንኙነቶችን ለማጠናከር እንዲሁም የጋራ የኢኮኖሚ እና የደህንነት ትብብሮችን ለማሳደግ ወደ ዛምቢያ፣ ኢትዮጵያ እና ኬንያ ጉዞ መጀመራቸውን መስሪያ ቤቱ ዛሬ ይፋ አድርጓል። ይሁን እንጂ የዚህ ጉብኝት ትኩረት ከወትሮው የተለየ መልክ ያለው መሆኑን የሚያሳየው "ተጨማሪ የንግድ ስምምነቶች ከተሳኩ የጉብኝት መዳረሻ ሀገራት ቁጥር ሊጨምር ይችላል" ተብሎ በአሜሪካ የአፍሪካ ጉዳዮች ቢሮ በይፋ መገለጹ ነው።

ይህ "የንግድ ስምምነት ከተገኘ ብቻ ጉብኝቱ ይቀጥላል" የሚለው አገላለጽ፣ የዋሽንግተንን የአፍሪካ ፖሊሲ አዲስ ገጽታ አጉልቶ የሚያሳይ ነው። አሜሪካ ከባህላዊው የሰብዓዊ ዕርዳታ፣ የመልካም አስተዳደር እና የጸጥታ ዲፕሎማሲ ወጥታ፣ ቻይና እና ሩሲያ በአህጉሪቱ ካላቸው የኢኮኖሚ ተጽዕኖ ጋር ለመፎካከር ግልጽ የሆነ የጥቅም ልውውጥ ላይ ማተኮሯን በግልጽ ያመላክታል። የተመረጡት ሦስቱ ሀገራትም የአሜሪካን ቀጣይ ስትራቴጂካዊ ፍላጎት በጉልህ የሚያንጸባርቁ ናቸው።

በመዳብ እና ልዩ ልዩ ማዕድናት በበለጸገችው ዛምቢያ የሚደረገው ጉብኝት ትልቅ የኢኮኖሚ ፉክክርን ያዘለ ነው። ዛምቢያ ያላትን የውጭ ዕዳ ጫና ለማቃለል በምታደርገው ጥረት አሜሪካ ድጋፍ እየሰጠች ሲሆን፣ በሌላ በኩል ቻይና በአካባቢው ያላትን የንግድ የበላይነት ለመቀልበስ አሜሪካ እና አውሮፓውያን በጋራ የገነቡት 'የሎቢቶ ኮሪደር' የትራንስፖርት እና የኢንቨስትመንት መሠረተ ልማት ፕሮጀክት ዋነኛ ማዕከል በመሆኗ ልዩ ትኩረት ተሰጥቷታል።

የረዳት ጸሐፊው የኢትዮጵያ ጉብኝት እጅግ ውስብስብ የሆነ የፖለቲካ፣ የጸጥታ እና የኢኮኖሚ ስሌት ያለው ነው። ኢትዮጵያ ከፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት በኋላ የኢኮኖሚ ማሻሻያዎችን እያደረገች ሲሆን፣ ከአሜሪካው የቀረጥ ነጻ የንግድ ዕድል (AGOA) መሰረዟ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ እና የስራ ዕድል አሳጥቷታል። የረዳት ጸሐፊው ጉብኝት ይህንን የንግድ ትስስር ዳግም ለማስጀመር እና አሜሪካ በቀይ ባሕር አካባቢ ያለውን የጂኦ-ፖለቲካዊ ውጥረት ለማርገብ ኢትዮጵያን እንደ ስትራቴጂካዊ የደህንነት አጋር አድርጋ ማቆየት መፈለጓን ያሳያል፤ ምንም እንኳን በሀገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች ያሉ ግጭቶች አሁንም ስጋት ቢሆኑም።

ኬንያ በበኩሏ በቅርቡ ከአሜሪካ ጋር ያላትን የጸጥታ እና የንግድ ግንኙነት ወደ ላቀ ደረጃ በማሸጋገር ከኔቶ አባል ሀገራት ውጪ የአሜሪካ ዋነኛ አጋር (Major Non-NATO Ally) የሚል ማዕረግ ያገኘች ብቸኛዋ የሰሃራ በታች አፍሪካ ሀገር ናት። በምስራቅ አፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከል እና የአሜሪካ የጸጥታ (የሃይቲን የሰላም ማስከበር ተልዕኮ ጨምሮ) የልብ ወዳጅ በመሆኗ፣ ይህ ጉብኝት የኬንያን አጋርነት ይበልጥ በኢንቨስትመንት ለማጽናት ያለመ ነው።

እንደ ተንታኞች ገለጻ የረዳት ጸሐፊው ጉዞ የሚያሳየው አሜሪካ ከአፍሪካ ጋር ያላትን ግንኙነት በተጨባጭ የንግድ ስምምነቶች እና የኢንቨስትመንት ትርፍ ላይ የመመዘን አዲስ ፖሊሲ ተግባራዊ እያደረገች መሆኑን ነው። የጉብኝቱ መራዘምም ሆነ ማጠር "በሚፈረሙት የንግድ ኮንትራቶች" ላይ የተንጠለጠለ መሆኑ፣ አፍሪካውያን ሀገራት ከዋሽንግተን ጋር በሚኖራቸው ዲፕሎማሲያዊ ድርድር ላይ የኢኮኖሚ ጥቅማቸውን በተጨባጭ አስልተው እንዲገቡ የሚያስገድድ አዲስ የጨዋታ ህግ መምጣቱን የሚያረጋግጥ ነው።

የሰሜን ዋልታ የሀብት ጦርነት የአርክቲክ መቅለጥ የፈጠረው የብሪክስ እና የኔቶ አዲስ የጂኦፖለቲካ ፍጥጫ
************************

ለአያሌ ዘመናት በበረዶ ተሸፍኖ እና ከሰው ልጅ ተደራሽነት ተሰውሮ የነበረው እጅግ ቀዝቃዛው የአርክቲክ ቀጠና፣ በአሁኑ ወቅት የዓለም ልዕለ-ኃያላን ሀገራት የኃይል ማሳያና የጂኦፖለቲካ ፍጥጫ ማዕከል ሆኗል።

አየር ንብረት ለውጥ ባስከተለው ተፅዕኖ የአርክቲክ ግግር በረዶ ከሌላው የዓለም ክፍል በሦስት እጥፍ በሚበልጥ ፍጥነት እየቀለጠ መምጣቱ፣ ለዘመናት ተቆልፈው የነበሩ አዳዲስ የባህር ንግድ መስመሮችንና ግዙፍ የተፈጥሮ ሀብቶችን በቀላሉ ለማግኘት መንገድ ከፍቷል።

ይህ አዲስ ሁኔታ የቀደመውን የዓለም የንግድ እንቅስቃሴ እና የጉዞ ጊዜ በእጅጉ እየቀየረው ሲሆን፣ ለአብነትም የደቡብ ኮሪያ የንግድ መርከብ በባህላዊው የስዊዝ ቦይ መስመር አውሮፓ ለመድረስ እስከ 80 ቀናት ይወስድባት የነበረውን ጉዞ በአዲሱ የአርክቲክ መስመር ወደ 40 ቀናት በማሳነስ ወጪና ጊዜዋን በግማሽ መቀነስ ችላለች።

በተለይም በመካከለኛው ምስራቅ እና በቀይ ባህር አካባቢ በሚስተዋሉ የጂኦፖለቲካ ፍጥጫዎች ሳቢያ መደበኛ የንግድ መስመሮች ስጋት ውስጥ በመውደዳቸው፣ ዓለም አርክቲክን እንደ ዋነኛ የንግድ አማራጭ እንድታማትር አስገድዷታል።

ከዚሁ የአርክቲክ ግግር በረዶ ስር የተሸሸገው ያልተነካ ግዙፍ የኢኮኖሚ ሀብት የኃያላኑን ፉክክር ይበልጥ አጋግሎታል።

በአርክቲክ ውቅያኖስ ስር 13 በመቶ ያልተነካ የዓለም የነዳጅ ክምችት፣ 30 በመቶ የተፈጥሮ ጋዝ እንዲሁም ውድ ማዕድናት የሚገኙ ሲሆን፣ እንደ ኖርዌይ ያሉ ሀገራት በአካባቢው የነዳጅ ቁፋሮአቸውን በስፋት እያከናወኑ ይገኛሉ።

ይህ ግዙፍ ሀብት በቀጠናው ላይ ከፍተኛ የወታደራዊና የደህንነት ስጋት የደቀነ ሲሆን፣ የብሪክስ አባል የሆነችው ሩሲያ ወታደራዊ ጣቢያዎቿን በማደስና አዳዲስ የኑክሌር መርከቦችን በመገንባት የበላይነቷን ለማረጋገጥ እየጣረች ነው።

ቻይናም በበኩሏ "የፖላር ሀር መንገድ" የሚል አዲስ የባህር መስመር በመቅረጽ መዋዕለ ነዋይ እያፈሰሰች ትገኛለች።

በተቃራኒው ፊንላንድ እና ስዊድን ኔቶን መቀላቀላቸውን ተከትሎ የምዕራባውያን ወታደራዊ እንቅስቃሴ በእጅጉ በመጨመሩ የአካባቢው ውጥረት እየጋለ መጥቷል።

የአርክቲክ ግግር በረዶ መቅለጥ የቀጠናውን የተፈጥሮ ገጽታ ብቻ ሳይሆን የዓለም አቀፉን የጂኦፖለቲካና የኢኮኖሚ ሚዛን በከፍተኛ ደረጃ እየቀየረው ይገኛል።

የሰሜን ዋልታ ከአካባቢ ጥበቃ አጀንዳነቱ አልፎ፣ የዓለም ልዕለ-ኃያላን ሀገራት ያልተነካ የኃይል ሀብት የሚቀራመሙበትና ወታደራዊ አቅማቸውን የሚያንፀባርቁበት አዲስ የአለም አቀፍ ፖለቲካ ግንባር ሆኖ ቀጥሏል።

በሰለሞን ገዳ
#arcticgeopolitics #bricsvsnato #northernsearoute #resourcerace #arcticmeltdown

የኔቶ አባላት ሆርሙዝ ወሽመጥን በተመለከተ ያሉ አማራጮች ላይ መወያየታቸው ተዘገበ

በሆርሙዝ ወሽመጥ በነጻነት መንቀሳቀስ የሚቻልበትን መንገድ ለማሳለጥ ያለመ እና በሰሜን አትላንቲክ ጦር ቃልኪዳን (ኔቶ) ከፍተኛ ኮማንደር የተመራ ውይይት መደረጉን ሮይተርስ ዘገበ።
ሮይተርስ የዜና ወኪል የከፍተኛ ኮማንደሩን ቃል አቀባይ ጠቅሶ እንደዘገበው፤ ያለፈው ረቡዕ በአውሮፓ አጋር አገራት ዋና መሥሪያ ቤት በከፍተኛ የመከላከያ አመራሮች ደረጃ ውይይት ተደርጓል።

አጋር አገራቱ በሆርሙዝ ወሽመጥ በነጻነት ለመጓጓዝ እንዲቻል ምን አስተዋጽኦ ማድረግ እንደሚችሉ በውይይቱ መነሳቱ ተገልጿል።
የአጋር አገራቱ ከፍተኛ ኮማንደር ቃል አቀባይ የሆኑት የአሜሪካ አየር ኃይል መሪ አሌክሱስ ግራንክዊች ትናንት አርብ “ይሄ የኔቶ ተልዕኮ እንዳልሆነ ግልጽ መሆን አለበት” ብለዋል።
“ኔቶ አጋሮችን አንድ ላይ የማምጣት እና አቅማቸውን የመረዳት ልዩ ብቃቱን ተጠቅሞ ያመቻቸው ነው” ሲሉም አክለዋል።
የኔቶ አገራት በኢራን ጦርነት በቀጥታ ላለመሳተፍ እየሞከሩ ሲሆን፤ የሆርሙዝ ወሽመጥ የሚከፈትበትን አማራጭ መንገድ መፈለግ ግን ቀጥለዋል።
ግጭቱ ከረገበ በኋላ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ደኅንነቱ የተጠበቀ ጉዞን ለማረጋገጥ የአገራት ትብብር እንዲኖር ለማስቻል ፈረንሳይ እና ዩናይትድ ኪንግደም ጥረት አድርገዋል።

ዘላቂ ስምምነት ላይ ለመድረስ ግን የግድ የኢራን ፈቃደኛነት ያስፈልጋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዕይታ) በሰሜናዊ ኢትዮጵያ የአፋር ክልል ውስጥ፣ ከመሬት ወለል (ከባህር ጠለል) በታች ዝቅ ብሎ በሚገኝ እና ምንም ዓይነት ጥላ በማይገኝበት ሰፊ ምድር ላይ፣ በዓለማችን እጅግ ሞቃታማ እና ኬሚካላዊ ይዘቱ እጅግ አደገኛ ከሆኑ አስደናቂ የተፈጥሮ ገጽታዎች አንዱ ይገኛል። የደንከል ስምጥ ሸለቆ በአሲድ የተሞሉ ኩሬዎች፣ በደማቅ ቢጫ እና አረንጓዴ የጨው እርከኖች፣ በሚንተከተኩ ፍልውሃዎች እንዲሁም በዓለም ላይ ካሉ ጥቂት ቋሚ የላቫ ሀይቆች አንዱን በጉያው የያዘ ያልተለመደ የምድር ጥግ ነው። በአካባቢው የሚመዘገበው የሙቀት መጠን አብዛኞቹ ህይወት ያላቸው ፍጥረታት ሊቋቋሙት ከሚችሉት አቅም በላይ በከፍተኛ ሁኔታ የሚጨምር ሲሆን፣ ምድሩ ራሱ በከፍተኛ ሙቀት እና በትነት ምክንያት በተፈጠረ ድኝ (ሰልፈር)፣ የብረት ጨዋማ ውህዶች እና ከፍተኛ ጨዋማ ፈሳሽ የተሸፈነ ነው።

ይህ አስደናቂ መልክዓ ምድር ከሌላ ፕላኔት የመጣ እስኪመስል ድረስ ልዩ ገጽታ ያለው ሲሆን፣ ይህን ቅርጽ የሰጡት የተፈጥሮ ኃይሎችም እጅግ ጥሬ እና ያልተገሩ ናቸው። ይህ አካባቢ አንድ አህጉር ቀስ በቀስ ለሁለት እየተሰነጠቀ የሚገኝበት፣ የቀይ ባህር ውሃ በተደጋጋሚ ሞልቶበት መልሶ የደረቀበት እንዲሁም የእሳተ ገሞራ ሙቀት ውሃንና ማዕድናትን ወደ ደማቅና አሲዳማ ቅርጾች የቀየረበት ስፍራ ነው። ለመጎብኘት እጅግ አዳጋች፣ በውስጡ ለመኖር ደግሞ የባሰ ፈታኝ ቢሆንም፤ የጂኦሎጂ፣ የማይክሮ ባዮሎጂ ተመራማሪዎችን እንዲሁም የጨው ቆፋሪዎችን የምድርን ውስጣዊ እንቅስቃሴ ለመመርመርና ለመስራት በሚስብ መልኩ ቀልባቸውን ገዝቶ ይገኛል።

በአፋር ክልል የሚገኘው ይህ የደንከል ስምጥ ሸለቆ 200 በ 50 ኪሎ ሜትር ስፋት የሚሸፍን ሲሆን፣ ከባህር ጠለል በታች በ125 ሜትር ዝቅታ ላይ ይገኛል። ይህም በአፍሪካ አህጉር እጅግ ዝቅተኛ ከሆኑት ስፍራዎች አንዱ ያደርገዋል። ይህ ስምጥ ሸለቆ የኑቢያን ቴክቶኒክ ሰሌዳ እና አነስተኛው የዳናኪል ሰሌዳ በዓመት ከ8 እስከ 18 ሚሊሜትር ርቀት እርስ በእርስ እየተራራቁ የሚገኙበት የአፋር ስምጥ ሰሜናዊ ጫፍ ነው። ይህ የስምጥ ሂደት የጀመረው ከ11 ሚሊዮን ዓመታት በፊት ሲሆን፣ የመሬቱ ቅርፊት እየቀጠነ በመምጣቱ ተፋሰሱ ወደ ታች እንዲሰምጥ አድርጎታል። በሳይንቲስቶች እምነት፣ ይህ የአህጉር መከፋፈል ሂደት ወደፊት መሬቱ ቦታውን ለአዲስ ውቅያኖስ አሳልፎ እስከመስጠት ደረጃ ሊደርስ ይችላል።

በተፋሰሱ ደቡባዊ ክፍል ኤርታሌ የተሰኘው እሳተ ገሞራ በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳል። ኤርታሌ ለረጅም ጊዜ የቆየ የቀለጠ እሳት ሀይቅ በመያዝ በዓለም አቀፍ ደረጃ ይታወቃል። በእነዚህ እሳተ ገሞራዎች አካባቢ ያለው የማዕድን ይዘት የአህጉሩ ውጫዊ ቅርፊት እየተነጠለ መሆኑን የሚያሳይ ሲሆን፣ ባለፉት በመቶ ሺዎች ለሚቆጠሩ ዓመታት የተጠናከረው ይህ ቋሚ የእሳተ ገሞራ እንቅስቃሴ ለስምጥ ሸለቆው ፍልውሃዎች ከፍተኛ ሙቀት በማመንጨት የማያቋርጥ ትነት እንዲኖር ያደርጋል።

እጅግ አስደናቂውና ድንቃድቅ የሚመስለው ምድር የሚገኘው በስምጥ ሸለቆው ሰሜናዊ ክፍል ባለው የዳሎል እሳተ ገሞራ አካባቢ ነው። በዚያም ከምድር ስር የሚወጣው የጂኦተርማል ሙቀት በማዕድን የበለፀገውን ውሃ ወደ ላይ ገፍቶ በማውጣት በሰልፈር፣ በብረት እና በሌሎች የሟሟ ጨዋማ ማዕድናት ሳቢያ ደማቅ ቢጫ፣ አረንጓዴ እና ብርቱካናማ ቀለም ያላቸውን አስደናቂ ኩሬዎች ይፈጥራል። አብዛኞቹ ምንጮች በአንድ ጊዜ እጅግ ከፍተኛ አሲዳማ እና ጨዋማ ይዘት ያላቸው በመሆናቸው በዓለማችን ከተጠኑ እጅግ ጨካኝ እና አስቸጋሪ የውሃ አካባቢዎች መካከል ይመደባሉ። እጅግ የሞቀው የጨው ውሃ በደረቁ ሙቀት ሳቢያ ወዲያውኑ ሲተን፣ ንብርብር የሆኑ ባለቀለም የጨው እርከኖችን ይፈጥራል። ይህ የዳሎል የተፈጥሮ ላብራቶሪ በማይክሮ ባዮሎጂ ተመራማሪዎች ዘንድ ፍጥረታት በምን ያህል አክራሪ የተፈጥሮ ሁኔታ ውስጥ በህይወት ሊቆዩ እንደሚችሉ ለመፈተሽ ትልቅ መድረክ ሆኗል።

የስምጥ ሸለቆው ግዙፍ የጨው ክምችት የቀይ ባህር በተደጋጋሚ አካባቢውን አጥለቅልቆት እንደነበር የሚያረጋግጥ ታሪክ አለው። በቀደሙት ዘመናት ባህሩ ቢያንስ አራት ጊዜ አካባቢውን ያጥለቀለቀ ሲሆን፣ የመጨረሻው የውሃ መጥለቅለቅ የተከሰተው ከ130 ሺህ ዓመታት በፊት ነበር። ባህሩ ወደ ኋላ ባፈገፈገና የተጠራቀመው ውሃ በከፍተኛው የአየር ጠባይ ሲተን፣ በአንዳንድ ቦታዎች ውፍረታቸው ከ500 ሜትር በላይ የሆኑ የድንጋይ ጨው ክምችቶችን ትቶ አልፏል።

ምንም እንኳን አካባቢው እጅግ ሞቃታማና አሲዳማ ቢሆንም፣ ምድሩ ከሰው ልጅ እንቅስቃሴ የጸዳ አይደለም። የአፋር ህዝብ ለዘመናት የጨው ንጣፎችን በእጅ እየቆረጠ እና በግመል ጭኖ በማጓጓዝ እጅግ ፈታኝ በሆነው የበረሃ አየር ውስጥ የጨው ንግድ ሲያከናውን ኖሯል። ለሳይንቲስቶች ደግሞ ይህ ከፍተኛ የሙቀት፣ የአሲድ እና የጨው ይዘት ውህደት በጥንታዊቷ ምድር ጅማሮ ላይ የነበረውን ኬሚካላዊ ሁኔታ እንዲሁም በሌሎች ፕላኔቶች ላይ ሊኖር የሚችለውን የተፈጥሮ ህይወት ለመመርመር ወሳኝ ፍንጭ የሚሰጥ ህያው የተፈጥሮ ተዓምር ሆኖ ያገለግላል።

"የሦስቱ ሀገራት ጥምረት ለቀጠናው የደህንነት ከለላ ነው"
#ethiopia | የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሳዑዲ አረቢያ፣ ቱርክ እና ፓኪስታን በቅርቡ የፈጠሩት የመካ የጋራ መከላከያ ስምምነት በደስታ ተቀብለውታል።

ፕሬዝዳንቱ ጥምረቱ የመካከለኛው ምስራቅ ሀገራት እራሳቸውን በብቃት የመጠበቅ አቅማቸውን የሚያሳይ ትልቅ እርምጃ ነው ሲሉ አድንቀውታል።

በስምምነቱ መሰረት በአንዱ ላይ የሚቃጣ ጥቃት በሁሉም ላይ እንደተፈጸመ የሚቆጠር ሲሆን ይህም የኔቶ አንቀጽ አምስት አይነት ቅርፅ እንዳለው ተነግሯል።

የፖለቲካ እና የደህንነት ተንታኞች እንደሚሉት ከሆነ ይህ ስምምነት ለአሜሪካ የደህንነት ጥበቃ ሙሉ በሙሉ ምትክ መሆን አይችልም ነገር ግን ተጨማሪ የደህንነት ከለላ ይሆናል ብለዋል።

እነዚህ ሰዎች በምክንያት የሚያነሱት ጉዳይ የባህረ ሰላጤ ሀገራት አሁንም ቢሆን በአሜሪካ የላቀ የጦር መሳሪያ የደህንነት እና የቴክኖሎጂ አቅም ላይ በእጅጉ የተደገፉ በመሆናቸው ነው።

በተጨማሪም የቀጣናው ሀገራት በአሜሪካ ላይ ብቻ ከመደገፍ ይልቅ የደህንነት ትስስራቸውን ለማጠናከር እና የራሳቸውን የመከላከል አቅም ለማጠናከር ይጠቀሙበታል ነው የሚሉት።

በአጠቃላይ የመካው ስምምነት የአሜሪካን ወታደራዊ ሚና ሙሉ በሙሉ የሚያስቀር ሳይሆን የቀጣናው ሀገራት የራሳቸውን መከላከያ ለማጠናከር እና በአሜሪካ ላይ የነበራቸውን ሙሉ ጥገኝነት ለመቀነስ የተወሰደ እርምጃ መሆኑን ተንታኞቹ የተናገሩት።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #defencepacts #mecca #military #agreement #usapresident #turkey #saudiarabia #pakistan

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ባለፈው ወር በአንካራ፣ ቱርክ የተካሄደው የኔቶ ጉባኤ ሲጠናቀቅ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ 'ኤር ፎርስ ዋን' ከተሰኘው ይፋዊ ፕሬዝዳንታዊ አውሮፕላን በአውሮፕላን ማረፊያ የምግብ አቅራቢ የጭነት መኪና በመታገዝ በድብቅ ወርደው ወደ ሌላ አውሮፕላን መቀየራቸው ተጋለጠ።

የፕሬዝዳንቱ የድብቅ ዝውውር የተካሄደው ኢራን እና አጋሮቿ ፕሬዝዳንቱ በሚሳፈሩበት አውሮፕላን ላይ የሚሳኤል ጥቃት ለማድረስ ማቀዳቸውን የሚያሳይ ተዓማኒነት ያለው መረጃ ለአሜሪካ የስለላ ተቋማት በመድረሱ ነው። ትራምፕ በኔቶ ጉባኤ ላይ ራሳቸውን "የኢራን ቀዳሚ ኢላማ" በማለት ጠርተው እንደነበር ይታወሳል።

ክስተቱ በዕለቱ የተፈጸመው ፕሬዝዳንቱ በካሜራ እይታ ውስጥ ሆነው ወደ አሮጌው ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን መወጣጫ ደረጃ ከወጡ በኋላ ነው። ሆኖም፣ አውሮፕላኑ ውስጥ እንደገቡ ማንም ሳያያቸው በሌላኛው በር በኩል በምግብ አቅራቢ መኪና ተደብቀው በመውረድ በአቅራቢያው ወደነበረ ሌላ የአሜሪካ መንግሥት አውሮፕላን (Air Force C-32A) ተዛውረዋል።

ሚስጥራዊው ዝውውር ምን ያህል የተሳካ እንደነበር የሚያሳየው፣ አብረዋቸው የተጓዙት ጋዜጠኞች እና የፕሬዝዳንቱ ሠራተኞች ራሳቸው ፕሬዝዳንቱ አብረዋቸው በኤር ፎርስ ዋን ውስጥ እንዳሉ አስበው መጓዛቸው ነው። ትራምፕ ዩናይትድ ኪንግደም ነዳጅ ለመሙላት ካረፉ በኋላ ካታር በስጦታ ወደሰጠችው አዲሱ የፕሬዝዳንት አውሮፕላን ተመልሰዋል። ማክሰኞ ዕለት ስለ ሁኔታው የተጠየቁት ትራምፕ፣ "ውሳኔው የጦር ኃይሉ እና የሚስጥር ጥበቃው (Secret Service) ነው፤ በእኔ ላይ ብዙ ዛቻዎች ይደርሳሉ" በማለት የተፈጠረውን አስገራሚ ክስተት አረጋግጠዋል።

ትራምፕ የኢራንን ጥቃት በመስጋት በምግብ ማጓጓዣ መኪና ተሳፍረው አውሮፕላን መቀየራቸው ተዘገበ

በኢራን ሊሰነዘር የሚችል ጥቃትን ያሰጋቸው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ ባለፈው ወር ቱርክ ውስጥ ከተካሄደው የኔቶ ጉባኤ የተመለሱት የሚጓዙበትን አውሮፕላን በምሥጢር ቀይረው እንደሆነ የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን ዘግቡ።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት በቴሌቪዥን ካሜራዎች በተቀረጸ ምሥል ላይ ወደ ፕሬዝዳንታዊው 'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላን ሲገቡ ታይተዋል። ኋላ ላይ ግን በአየር ማረፊያው ምግብ ማጓጓዣ መኪና አማካኝት ከአውሮፕላኑ ወርደው ወደ ወታደራዊ አውሮፕላን መዛወራቸውን ዋሽንግተን ፖስት ዘግቧል።

ትራምፕ አውሮፕላን የቀየሩት 'ኤር ፎርስ ዋን' ውስጥ ተሳፍረው የነበሩ ጋዜጠኞች እና የተወሰኑ የዋይት ሐውስ ሠራተኞች ሳያውቁ እንደሆነም ዘገባው ያስረዳል።
በአሜሪካ የቢቢሲ አጋር የሆነው ሲቢኤስ ኒውስ ያነጋራቸው ባለሥልጣናት በበኩላቸው፣ ኢራን አውሮፕላኑ ላይ ሚሳዔል ልትተኩስ እንደምትችል ተጨባጭ ስጋት ለዋሽንግተን ደርሶ እንደነበር ገልጸዋል። ዋይት ሐውስ ፕሬዝዳንቱ አውሮፕላን መቀየራቸውን አላረጋገጠም።
ትራምፕ፣ አንካራ ውስጥ በተካሄደው ጉባኤ ወቅት የኢራን "ቁጥር አንድ ዒላማ" እንደነበሩ ከዚህ ቀደም ተናግረዋል።
ይህ ምሥጢራዊ እርምጃ የተወሰደው፣ ዋሽንግተን እና ቴህራን ጦርነቱን ለመቋጨት የሚያደርጉት ድርድር መክሸፉን ተከትሎ አሜሪካ እንደገና በኢራን ላይ ወታደራዊ ጥቃቷን ከከፈተች አንድ ቀን በኋላ ነው።

ትራምፕ ወደ ቱርክ የደረሱት በኳታር በተሰጣቸውን አዲስ ቦይንግ 747-8 አውሮፕላን ነበር። ከጉባኤው በኋላ የሚመለሱት ድሮው ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን እንደሚሆን ተናግረው ነበር።
ሐምሌ 1/2018 ዓ.ም. የተቀረጸ ቪዲዮ ላይ ትራምፕ በአንካራ አየር ማረፊያ ወደ ፕሬዚዳንታዊው አውሮፕላን ሲሳፈሩ ይታያል።

የዋሽንግተን ፖስት ዘገባ እንደሚያሳየው ግን፣ ከዚህ ቀረጻ በኋላ ከተሳፈሩበት ተቃራኒው በሆነው የአውሮፕላኑ ክፍል በኩል ቆሞ በነበረ የምግብ ማጓጓዣ መኪና አማካኝነት በሚስጥር ወደ ሌላ ወታደራዊ አውሮፕላን ተዛውረዋል።
ትራምፕ የተጫኑበት C-32A ወታደራዊ አውሮፕላን ቦይንግ 757 ላይ ማሻሻያ ተደርጉ የተሰራ ሲሆን፣ ብዙውን ጊዜ የሚጓዙበትም ምክትል ፕሬዝዳንቱ ናቸው።
በC-32A አውሮፕላን የሚደረገው ጉዞ መደበኛ በረራ እንደሆነ ለማስመሰል ሲባልም የመከላከያ ሚኒስትሩ ፒት ሄግሴት ብቻቸውን በደረጃ ወጥተው አውሮፕላኑ ውስጥ መግባታቸውን ጋዜጣው ዘግቧል።
ዘገባው እንደሚያመለክተው፣ በኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላኑ ውስጥ የነበሩ ጋዜጠኞች እና የዋይት ሀውስ ሰራተኞች መስኮቱን እንዲዘገቡ ተነግሯቸው ስለነበረ፣ ፕሬዝዳንቱ አብረዋቸው እንዳልተጓዙ አላወቁም።

ትራምፕ በሁለተኛው አውሮፕላን ተጭነው ወደ አሜሪካ ጉዞ ከጀመሩ በኋላ ዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ አርፈው ወደ ድሮው ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን ተዛውረዋል። በዩናይትድ ኪንግደም 'ሮያል ኤር ፎርስ ሚልደንሃል' ወታደራዊ አየር ማረፊያ ከደረሰ በኋላ ከድሮው ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን ሲወርዱ ታይተዋል።
ፕሬዝዳንቱ እንዴት ከC-32A አውሮፕላን ወደ ኤር ፎርስ ዋን እንደተዘዋወሩ አልታወቀም።
መጨረሻ ላይ ወደ ዋሽንግተን የተመለሱት ደግሞ በኳታር በተሰጣቸው አዲስ ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን እንደሆኑ ተገልጿል።

ትራምፕ በበረራው ወቅት በአውሮፕላኑ ውስጥ የነበሩ ጋዜጠኞችን አነጋግረዋል። በወቅቱ ኢራን የጋረጠችውን ስጋት ቢያነሱም፣ አውሮፕላን መቀየራቸውን አልጠቀሱም።
አውሮፕላኑ ከቱርክ በተነሳበት ወቅት ጋዜጠኞች ለምን መስኮታቸውን እንዲሸፍኑ እንደተደረገ የተጠየቁት ትራምፕ፣ "በምንጋፈጣቸው ቆሻሾች ምክንያት አደገኛ በረራ ላይ ልትሆኑ ስለምትችሉ ነው" የሚል ምላሽ ሰጥተዋል።
"ሁል ጊዜም" በሕይወታቸው ላይ "ስጋት" እንዳለ በማንሳትም በኢራን የዒላማዎች "ዝርዝር ቁጥር አንድ" ላይ መቀመጣቸውን ተናግረዋል።
"እኔ ከሄድኩ፣ እናንተም ትሄዳላችሁ" ብለዋል። "ምናልባት ሆነ ቀን ሙያችሁን መቀየር ያስፈልጋችኋል" ሲሉም አክለዋል።

BBC

ትራምፕ ከኢራን ጥቃት ሊሰነዘር ይችላል በሚል ስጋት በምግብ ማቀበያ መኪና ውስጥ ተሸሽገው ምስጢራዊ የአውሮፕላን ቅያሬ ማድረጋቸው ተዘገበ
 
ትራምፕ በአንካራ በነበረው ጉባኤ ወቅት የኢራን "ቀዳሚ የጥቃት ኢላማ" እንደሆኑ ቀደም ብለው ተናግረው ነበር።
 
ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ወር በቱርክ ከተካሄደው የኔቶ (NATO) ጉባኤ ሲመለሱ፣ ከኢራን ጥቃት ሊሰነዘር ይችላል በሚል አሳማኝ ስጋት ጋር በተያያዘ በምስጢር አውሮፕላን መቀየራቸውን የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።
 
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት የቴሌቪዥን ካሜራዎች እያዩዋቸው ወደ ዋናው "ኤር ፎርስ ዋን " (Air Force One) ቢሳፈሩም፣ በጋዜጠኞችና በቦርዱ ላይ በነበሩ የኋይት ሀውስ ሰራተኞች ሳይታወቁ፣ ከፍ ተደርጎ በተዘጋጀ የአውሮፕላን ምግብ ማቀበያ መኪና አማካይነት በምስጢር ተሸሽገው ወደ ሌላ ወታደራዊ አውሮፕላን መዛወራቸውን ዋሽንግተን ፖስት ዘግቧል።
 
ኃላፊዎች ለቢቢሲ አጋር ለሆነው ሲቢኤስ ኒውስ እንደተናገሩት፣ አሜሪካ በአውሮፕላኑ ላይ ሚሳይል ለመተኮስ የታቀደ አሳማኝ የኢራን ስጋት አግኝታ ነበር። ሆኖም የኋይት ሀውስ ይህንን ምስጢራዊ ቅያሬ እስካሁን አላረጋገጠም።
 
ትራምፕ በአንካራ በነበረው ጉባኤ ወቅት የኢራን "አንደኛ ኢላማ" እንደሆኑ ቀደም ብለው ተናግረው ነበር።
 
ይህ ምስጢራዊ እርምጃ የተወሰደው በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ጦርነቱን ለማቆም የተደረገው ድርድር ከተቋረጠ በኋላ አሜሪካ በኢራን ላይ ወታደራዊ ጥቃቷን በደገመች በማግስቱ ነው።
 
ትራምፕ ቱርክ የገቡት ከኳታር በስጦታ በተበረከተላቸው አዲስ ቦይንግ 747-8 (Boeing 747-8) ቢሆንም፣ ለመነሳት ግን "ለትዝታ ያህል" ነባሩን "ኤር ፎርስ ዋን" እንደሚጠቀሙ አስታውቀው ነበር።
 
በሐምሌ 8 በወጣው ተንቀሳቃሽ ምስል ፕሬዚዳንቱ በአንካራ አውሮፕላን ማረፊያ ወደ ፕሬዚዳንታዊው ጄት ሲሳፈሩ ታይተዋል። ሆኖም እንደ ዋሽንግተን ፖስት ዘገባ ከሆነ፣ ከተሳፈሩበት ተቃራኒ በኩል ወደ አውሮፕላኑ ከፍ ተደርጎ በቀረበ የምግብ ማቀበያ መኪና አማካይነት፣ አብዛኛውን ጊዜ በምክትል ፕሬዚዳንቱ ጥቅም ላይ ወደሚውለውና አነስተኛ ወደሆነው C-32A (የተሻሻለ ቦይንግ 757) ወታደራዊ አውሮፕላን በምስጢር ተወስደዋል።
 
እንደ ጋዜጣው ዘገባ፣ የመከላከያ ሚኒስትሩ ፒት ሄግሴዝ በበኩላቸው በረራው የተለመደ እንዲመስል ለማድረግ በውጫዊ ደረጃዎች ተጠቅመው በተለየ ሁኔታ ወደ C-32A ተሳፍረዋል።
 
ጋዜጠኞች እና የተወሰኑ የኋይት ሀውስ ሰራተኞች ወደ "ኤር ፎርስ ዋን" ከተሳፈሩ በኋላ የመስኮት መጋረጃዎቻቸውን እንዲዘጉ ተነግሯቸዋል። ፕሬዚዳንቱ በአውሮፕላኑ ውስጥ አለመኖራቸውን ጨርሰው አላወቁም ነበር።
 
ከዚያም ትራምፕ ወደ አሜሪካ በሚያደርጉት መንገድ ወደ እንግሊዝ አቅንተዋል፤ እዚያም በሮያል ኤር ፎርስ ሚልደንሆል ካረፉ በኋላ ከነባሩ "ኤር ፎርስ ዋን " ሲወርዱ ታይተዋል። ከ C-32A አውሮፕላን ወደ ነባሩ ጄት እንዴት እንደተዛወሩ ግን እስካሁን ግልጽ አይደለም።
 
Seledadotio
Seledadotio

ዶናልድ ትራምፕ ከኢራንን ስጋት ለማምለጥ በምግብ ማጓጓዣ መኪና እና በትንሽ አውሮፕላል ከቱርክ ወጡ
#ethiopia | ​የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በቱርክ አንካራ ከተካሄደው የኔቶ ጉባኤ ማጠቃለያ በኋላ ከኢራን ኃይሎች የተሰነዘረባቸውን አደገኛ የግድያና የሮኬት ጥቃት ስጋት ለማምከን ሲባል በከፍተኛ ሚስጥር የተሞላ ለውጥ የአውሮፕላን አድርገዋል።

እንደ ዋሺንግተን ፖስት ዘገባ ከሆነ ትራምፕ በካሜራዎች ፊት ወደ ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን የገቡ ቢሆንም ከጋዜጠኞችና ከተወሰኑ ሰራተኞች እይታ ውጭ በሆነው ሌላኛው የአውሮፕላኑ አቅጣጫ በተዘጋጀ የምግብ ማጓጓዣ የጭነት መኪና በመጠቀም ወደ ሌላ ትንሽ የC-32A ወታደራዊ አውሮፕላን በምስጢር ተዛውረዋል።

በዚህም ዋናው ኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን ጋዜጠኞችን አሳፍሮ እንደ ማታለያ ሆኖ እንዲበር የተደረገ ሲሆን በአሜሪካ ሴክሬት ሰርቪስ ስልት ፕሬዝዳንቱን የኢራንን የስጋት ቀጠና አልፈው በሰላም ወደ እንግሊዝ እንዲጓዙ አስችሏቸዋል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

"የፈጠርነው የኔቶ ታናሽ ወንድም ነው"
#ethiopia | የቱርክ፣ ፓኪስታን እና ሳዑዲ ዓረቢያ የጋራ መከላከያ ስምምነት ከኔቶ አንቀጽ 5 ጋር ተመሳሳይ መሆኑ ተገለጸ።

የቱርክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሀካን ፊዳን እንደገለጹት ቱርክ ከፓኪስታን እና ከሳዑዲ ዓረቢያ ጋር የፈረሙት የጋራ የመከላከያ ስምምነት በቴክኒክ ደረጃ ከኔቶ አንቀጽ 5 ጋር ተመሳሳይ መሆኑን አስታወቁ።

የኔቶ አንቀጽ 5 በአንድ አባል ሀገር ላይ የሚሰነዘር ጥቃት በሁሉም አባላት ላይ እንደተሰነዘረ ይቆጠራል የሚል የጋራ መከላከያ መርህን የያዘ ነው።

ሚኒስትር ሀካን ፊዳን በሰጡት መግለጫ በሁለቱ ሀገራት እና በቱርክ መካከል የተደረሰው ስምምነት አባል ሀገራቱን ከውጭ ጥቃት በጋራ ለመከላከል ያለመ መሆኑን ገልጸዋል።

ስምምነቱ የተደረገው አንድን ሀሠገር ለማጥቃት ወይም ለአንድ ሀገር የታለመ እንዳልሆነ ጠቆመዋል።

አባል ሀገራቱ ጥቃት እስካላደረሱ ድረስ ማንኛውም አካል የጥቃት ኢላማ የሚሆንበት ምንም ምክንያት የለም ብለዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #nato #article5 #defensepact #turkey #pakistan #saudi

የኔቶ አባል ሆና የጦር ሰራዊት የሌላት ብቸኛዋ ሀገር አይስላንድ

*በዚህች ሀገር ለሰዎች ትልቁ ስጋት ወንጀል ሳይሆን የተፈጥሮ አደጋ ነው

*በከተማው ያሉት ፖሊሶች መሳርያ አይዙም
#ethiopia | አይስላንድ የፖሊስ መኮንኖቿ መደበኛ የጦር መሣሪያ አይታጠቁም ይህም በዓለም ላይ ካሉ በጣም ሰላማዊ ሀገራት አንዷ ያደርጋታል።

አይስላንድ በዓለም ላይ ካሉ እጅግ ሰላማዊ ሀገራት አንዷ በመሆኗ በተደጋጋሚ በ"Global Peace Index" አናት ላይ ትገኛለች።

አይስላንድ ከ1869 ጀምሮ መደበኛ የጦር ሠራዊት የላትም።

የኔቶ (NATO) አባል ሀገር ብትሆንም መከላከያዋን በሌሎች አባል ሀገራት ድጋፍ እና በራሷ የባህር ጠረፍ ጥበቃ ነው የምታከናውነው።

የፖሊስ መኮንኖቿ በመደበኛነት የጦር መሣሪያ አይታጠቁም።

የጦር መሣሪያ የሚያስፈልግበት ሁኔታ ሲፈጠር እንኳን ፈቃድ ተጠይቆ ከልዩ የፖሊስ ክፍል ብቻ ነው የሚያገኙት።

ይህ አሠራር በህዝብ እና በፖሊስ መካከል ትልቅ መተማመን እንዲፈጠር አድርጓል።

በአይስላንድ ውስጥ ለሰዎች ትልቁ ስጋት ከሰዎች የሚመጣ ወንጀል ሳይሆን እንደ እሳተ ገሞራ፣ የመሬት መንቀጥቀጥ ወይም አስቸጋሪ የአየር ንብረት ያሉ የተፈጥሮ አደጋዎች ናቸው።

አይስላንድ በቱሪስቶች ዘንድ እጅግ ተመራጭ ከሚያደርጓት ነገሮች አንዱ ምንም ሳይሰጉ በማንኛውም ሰዓት በከተማዋ ወይም በተፈጥሮ ስፍራዎች መንቀሳቀስ መቻላቸው ነው።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #icelandnato #worldpeaceindexes #themostpeacefulcountry

አዲስ ቻምበር ለሜቄዶንያ የአረጋውያንና የአዕምሮ ሕሙማን መርጃ ማዕከል የቁሳቁስ ድጋፍ አደረገ
#ethiopia | አንጋፋው የአዲስ አበባ ንግድ ምክር ቤት (አዲስ ቻምበር) የኩባንያ ማህበራዊ ኃላፊነቱን በመወጣት ለሜቄዶንያ የአረጋውያንና የአዕምሮ ሕሙማን መርጃ ማዕከል የተለያዩ የቁሳቁስ ድጋፎችን አበርክቷል።

የምክር ቤቱ ፕሬዚዳንት ወ/ሮ ዘሀራ መሀመድን ጨምሮ የዳይሬክተሮች ቦርድ አባላት፣ ከፍተኛ አመራሮችና ሠራተኞች በማዕከሉ በመገኘት ተጠቃሚዎችን ጎብኝተው ለአገልግሎቱ የሚውሉ ኮምፒዩተሮች፣ የፎቶ ኮፒ ማሽኖች፣ የኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎች፣ ምንጣፎች፣ ፋይል ካቢኔቶች፣ ጠረጴዛዎችና ወንበሮችን በእርዳታ መልክ አስረክበዋል።

በፕሮግራሙ ላይ የተናገሩት የአዲስ ቻምበር ፕሬዚዳንት ወ/ሮ ዘሀራ መሀመድ፣ የንግዱ ማህበረሰብ ችግር ውስጥ የሚገኙ ዜጎችን በመደገፍ ማህበራዊ ኃላፊነቱን እንዲወጣ ጥሪ አቅርበዋል። እንዲሁም አዲስ ቻምበር ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር ለማዕከሉ የሚያደርገውን ድጋፍ በቀጣይም እንደሚያጠናክር ገልጸዋል።

የሜቄዶንያ የአረጋውያንና የአዕምሮ ሕሙማን መርጃ ማዕከል መስራች ዶ/ር ቢኒያም በለጠ በበኩላቸው፣ አዲስ ቻምበር ለማዕከሉ ቀጣይነት ያለው ድጋፍ ከሚያደርጉ ተቋማት መካከል ቀዳሚ መሆኑን ገልጸው፣ በተለይም ወ/ሮ ዘሀራ መሀመድ በግልም ሆነ ተቋማዊ ደረጃ ለሚያደርጉት ተከታታይ ድጋፍ ልባዊ ምስጋና አቅርበዋል።

ዶ/ር ቢኒያም አክለውም፣ ወደ ማዕከሉ የሚቀላቀሉ ተጠቃሚዎች ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ በመምጣቱ፣ እንደ አዲስ ቻምበር ያሉ ተቋማት የሚያደርጉትን ድጋፍ እንዲያጠናክሩ ጥሪ አቅርበዋል።

ከ15 ዓመታት በፊት በዶ/ር ቢኒያም በለጠ የተመሰረተው የሜቄዶንያ መርጃ ማዕከል፣ በአሁኑ ወቅት በበርካታ የኢትዮጵያ ከተሞች ቅርንጫፎችን በማስፋፋት ለአረጋውያንና ለአዕምሮ ሕሙማን የመጠለያ፣ የእንክብካቤና የሕይወት ድጋፍ አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል።

አዲስ ቻምበር ላለፉት 79 ዓመታት የኢትዮጵያ የግሉ ዘርፍ ድምፅ ሆኖ ከንግድ ማህበረሰቡ ጎን በመቆም ከማህበራዊ ኃላፊነት ሥራዎቹም በአንዱ ድጋፍ የሚሹ ወገኖችን መደገፍ ቀጥሏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አሜሪካ ዓለም አቀፍ የነዳጅ ንግድ የጀርባ አጥንት የሆነውን የሆርሙዝ ሰርጥ መቆጣጠር እንዳለባት አስታወቁ። ይህ የተሰማው አሜሪካ እና ኢራን በቁልፍ የውሃ መስመሩ ላይ እያደረጉት ያለው ወታደራዊ ፍጥጫ እጅግ እየተባባሰ በመጣበት ወቅት ነው።

ትራምፕ ዛሬ ሰኞ ከ'Fox & Friends' ጋር በስልክ ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ "ሰርጡን እንጠብቀዋለን፤ ምናልባትም እኛ እናስተዳድረዋለን። የሰርጡ 'ጠባቂ መልአክ' እንሆናለን" ብለዋል። አሜሪካ ይህንን ጥበቃ በማድረጓ ከሌሎች ሀገራት ወጪዋ ሊተካላት (ካሳ ሊከፈላት) እንደሚገባም አክለዋል።

ይህን ተከትሎም አሜሪካ በኢራን ላይ የባህር ላይ እገዳ ዳግም መጣሏን ያወጁት ፕሬዝዳንቱ፣ በሰርጡ ለሚያልፉ የጭነት መርከቦች ለደህንነት ጥበቃ ወጪ የሚውል የ20 በመቶ ታክስ እንደሚጣል አስታውቀዋል።

የሀገራቱ ፍጥጫ የነዳጅ ዋጋን ሰኞ ጠዋት ከ3 በመቶ በላይ አሻቅቦታል። ዓለም አቀፍ መለኪያ የሆነው የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ ባለፈው ሳምንት ከነበረበት 71.99 ዶላር በአንድ በርሜል ወደ 80 ዶላር ተጠግቷል። ምንም እንኳን ዋጋው በሚያዝያ ወር ጦርነቱ አይሎ በነበረበት ወቅት ከተመዘገበው የ126 ዶላር ከፍተኛ ጣሪያ አሁንም ዝቅተኛ ቢሆንም፣ በአካባቢው ያለው የጸጥታ ስጋት "እጅግ አደገኛ" ደረጃ ላይ መድረሱ በዓለም ገበያ ላይ ከፍተኛ መደናገጥ ፈጥሯል። በአውሮፓ፣ በእስያ እና በዎል ስትሪት የአክሲዮን ገበያዎችም ማሽቆልቆል ታይቷል።

የአሜሪካ ጦር ቅዳሜ ምሽት ባወጣው መግለጫ፣ የኢራን ኃይሎች በቆጵሮስ ባንዲራ በምትጓዝ የንግድ መርከብ ላይ ጥቃት መፈጸማቸውን ተከትሎ በኢራን ላይ "የዚህን ሳምንት ሶስተኛ ዙር ጥቃት" መሰንዘሩን አስታውቋል። እሁድ ከሰዓት በኋላ ደግሞ ቴህራን በኦማን የባህር ዳርቻ ሌላ መርከብ ከጥቅም ውጪ ማድረጓን ተከትሎ፣ የኢራንን የማጥቃት አቅም ለማዳከም አሜሪካ ተጨማሪ ጥቃቶችን አድርሳለች።

ኢራን በበኩሏ በባህሬን፣ ኩዌት፣ ዮርዳኖስ እና ኦማን በሚገኙ የአሜሪካ ተቋማት ላይ የአጸፋ ጥቃት አድርሳለች። የአሜሪካ ባህር ኃይል 5ኛ እዝ በሚገኝባት ባህሬን እና በዮርዳኖስ፣ ከኢራን የተተኮሱ በርካታ ሚሳኤሎችን በአየር ላይ ማክሸፍ መቻሉ ተዘግቧል።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ እስማኤል ባጋይ፣ ኢራን የሰላም ስምምነቱን በመጣስ የመጀመሪያዋ እንዳልሆነች ተከራክረዋል።

ቴህራን በሳምንቱ መጨረሻ የሆርሙዝ ሰርጥን መዝጋቷን ያሳወቀች ሲሆን፣ የኢራን አብዮታዊ ዘብ የውሃ መስመሩ ዳግም ሙሉ በሙሉ ሊከፈት የሚችለው "የአሜሪካ ጦር ጠብ አጫሪ ጣልቃ ገብነት ሲያበቃ ብቻ ነው" ብሏል። ትራምፕ በበኩላቸው ሰርጡ ክፍት ነው ብለው ቢከራከሩም፣ የንግድ መርከቦች እንቅስቃሴ ግን በእጅጉ ቀንሷል። 'Kpler' የተባለው የመርከቦች ክትትል መረጃ እንደሚያሳየው፣ ከጦርነቱ በፊት በቀን 138 መርከቦች ያልፉበት ከነበረው መስመር፣ እሁድ ዕለት ያለፉት 6 መርከቦች ብቻ ናቸው።

ባለፈው ሰኔ 17 አሜሪካ እና ኢራን ለ60 ቀናት የሚቆይ ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ስምምነት (MoU) ተፈራርመው የነበረ ቢሆንም፣ ይህ ስምምነት አሁን ላይ ሙሉ በሙሉ የፈረሰ ይመስላል። የተኩስ አቁም ስምምነቱ እስከ ነሐሴ አጋማሽ ድረስ ለመቆየት ታስቦ የነበረ ቢሆንም፣ ትራምፕ ባለፈው ሳምንት በኔቶ ጉባኤ ላይ ስምምነቱ "አብቅቷል" ማለታቸውን ተከትሎ የሰላም ድርድሩ ተስፋ ጨልሟል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ትንሿን የባህረ ሰላጤዋን ሀገር በዓለማችን ላይ እጅግ ባለጸጋ እና ከፍተኛ ተጽዕኖ ፈጣሪ ወደ ሆነች ግዙፍ ሀገርነት የቀየሩት የቀድሞው የኳታር አሚር ሼክ ሐማድ ቢን ኻሊፋ አል ታኒ በ74 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል። ማራኪ ስብዕና እና ወዳጃዊ አቀራረብ የነበራቸው እኚህ "አባት አሚር"... የዘመናዊቷ ኳታር እውነተኛ አርክቴክት ተብለው በሰፊው ይወደሳሉ።

እ.ኤ.አ በጥር 1952 በዶሃ የተወለዱት ሼክ ሐማድ፣ ከብሪታንያው ሮያል ሚሊተሪ አካዳሚ ከተመረቁ በኋላ የኳታር የጦር ኃይሎች አዛዥ በመሆን አገልግለዋል። በ1977 አልጋ ወራሽ እና የመከላከያ ሚኒስትር ሆነው የተሾሙ ሲሆን፣ በሰኔ 27፣ 1995 ደግሞ የሀገሪቱን የስልጣን መንበር በይፋ ተረከቡ። ወደ ስልጣን ከመጡበት ጊዜ አንስቶ ሀገራቸው ያላትን እጅግ ሰፊ የተፈጥሮ ጋዝ ሀብት በመጠቀም ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ማሻሻያዎችን ያካተተ ትልቅ የልማት ራዕይ ነድፈው በተግባር አሳይተዋል።

በሳቸው የስልጣን ዘመን የኳታር አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) ከ24 እጥፍ በላይ በሚያስገርም ፍጥነት አድጓል። በተለይም ከኖርዝ ፊልድ የተገኘው ምርት፣ ኳታርን እ.ኤ.አ በ2006 የዓለማችን ትልቋ የፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ (LNG) ላኪ ሀገር እንድትሆን አድርጓታል። በመንግስት መረጃ መሰረት... ይህች ትንሽ ሀገር በአጭር ጊዜ ውስጥ የማምረት አቅሟን በዓመት ወደ 77 ሚሊዮን ቶን ማድረስ ችላ ነበር።

የሼክ ሐማድ የአመራር ዘመን በለውጥ የተሞላ ነበር። የኳታር ፋውንዴሽን መመስረት፣ በ1996 የዓለምን የሚዲያ ትኩረት የሳበው የአልጀዚራ የዜና ቻናል መከፈት፣ በ2004 የመጀመሪያው ቋሚ የኳታር ህገ-መንግስት መጽደቅ እና ሴቶች የመምረጥና የመመረጥ መብት ያገኙበት የማዘጋጃ ቤት ምርጫ መጀመር የሳቸው ትሩፋቶች ናቸው። ከዚህም በላይ ኳታር በ2022ቱን የፊፋ ዓለም ዋንጫ የማስተናገድ መብት እንድታገኝ ያደረጉት ጥረት፣ አንዲት አረብ ሀገር ይህንን ታላቅ ውድድር ስታስተናግድ በታሪክ የመጀመሪያው እንዲሆን አስችሏል።

ሼክ ሐማድ ኳታርን የዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ ማዕከል እና የሰላም አደራዳሪ እንድትሆን ሰፊ ራዕይ ነበራቸው። በሱዳን ዳርፉር ክልል፣ በሊባኖስ የውስጥ ትርምስ፣ እንዲሁም በፍልስጤሙ ሃማስ እና ፋታህ መካከል ለተፈጠረው ስምጥ ኳታር ቁልፍ አደራዳሪ ሆና አገልግላለች። ስልጣን ከመልቀቃቸው በፊትም በአሜሪካ ጥያቄ መሰረት ታሊባን በኳታር ጽህፈት ቤት እንዲከፍት አድርገዋል፤ ይህም በመጨረሻ ኔቶ እና አሜሪካ በ2021 ከአፍጋኒስታን ለወጡበት ታሪካዊ ድርድር በር ከፋች ሆኖ አልፏል።

በአረብ ጸደይ ወቅት ኳታር ከህዝባዊ አመጾች ጎን ከቆሙ ጥቂት ሀገራት አንዷ ነበረች። በግብፅ፣ አልጀዚራ የስርጭት እገዳን ጥሶ የዲሞክራሲ ደጋፊዎችን ድምፅ ለዓለም አሰምቷል። በሶሪያ፣ ሼክ ሐማድ መጀመሪያ ላይ ፕሬዝዳንት ባሻር አል አሳድ ስልጣን እንዲለቁ ለማሳመን ቢሞክሩም፣ የመንግስት ኃይሎች ሰልፈኞችን መግደላቸውን ተከትሎ ዶሃ ከደማስቆ ጋር ያላትን ግንኙነት አቋርጣለች። በሊቢያ ደግሞ የረጅም ጊዜ መሪ የነበሩትን ሙአመር ጋዳፊን ከስልጣን ያወረደውን የኔቶ ወታደራዊ ዘመቻ በመደገፍ ኳታር ትልቅ ሚና ተጫውታለች።

እ.ኤ.አ ሰኔ 25፣ 2013 ሼክ ሐማድ ባልተለመደ ሁኔታ እና በፍጹም ፈቃደኝነት ስልጣናቸውን ለ33 ዓመቱ ልጃቸው ለሼክ ታሚም ቢን ሐማድ አል ታኒ አስረከቡ። እንዲህ ዓይነቱ ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር በመካከለኛው ምስራቅ እጅግ ያልተለመደ እና ብርቅ ክስተት ነበር። ስልጣን ሲለቁም "ወጣቱ አመራር ባንዲራውን ከፍ አድርጎ ወደሚያውለበልብበት አዲስ ዘመን ስትገቡ፣ የወደፊቱ ጊዜ በፊታችሁ አለ" በማለት ለሀገሪቱ ልጆች ተስፋ ሰጥተዋል።

ከሁሉም በላይ ግን ለልባቸው እጅግ ቅርብ የነበረው የፍልስጤም የነጻነት ትግል ነው። ከዓመታት በኋላ የጋዛ ሰርጥን በመጎብኘት የመጀመሪያው የሀገር መሪ የሆኑት እሳቸው ነበሩ። ለፍልስጤም ህዝብ ላደረጉት ድጋፍ ክብር ሲባል፣ በጋዛ እና በደቡብ ሊባኖስ የሚገኙ ከተሞች በስማቸው ተሰይመዋል። ሼክ ሐማድ ቢን ኻሊፋ አል ታኒ ያሳደሩት ተጽዕኖ ከኳታር ድንበር እጅግ የራቀ ነበር፤ ህልፈታቸውም ልክ እንደ ህይወት ዘመናቸው ሁሉ በመላው ቀጠናው እና ከዚያም ባለፈ በዓለም ዙሪያ በጥልቅ የሚታወስ ይሆናል።

ሞጅታባ ኻሜኒ የአባታቸውን ግድያ ለመበቀል ቃል ገቡ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 4፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የኢራን አዲሱ የበላይ መሪ አያቶላ ሞጅታባ ኻሜኒ የተገደሉትን አባታቸውን አሊ ኻሜኒን ደም መበቀል የመላው የኢራን ሕዝብ ፍላጎት በመሆኑ የአጸፋው ርምጃ እንደሚወሰድ አስታወቁ።

ሞጅታባ ኻሜኒ የአባታቸው ሥርዓተ ቀብር መፈጸሙን ተከትሎ ባስተላለፉት መልዕክት፤ ካለአግባብ የንጹሃንን ህይወት የቀጠፉ ወንጀለኛና ክብር የለሽ ነፍሰ ገዳዮችን ለመበቀል ቃል እንገባለን ብለዋል።

ለሳምንት ያህል ሲካሄድ የቆየው የሽኝት ሥነ ስርዓት ተጠናቅቆ የኢራን የቀድሞው መሪ ሥርዓተ ቀብራቸው ተፈጽሟል።

አሜሪካና እስራኤል በኢራን ላይ በሰነዘሩት ጥቃት አሊ ኻሜኒ መገደላቸውን ተከትሎ ኢራን ተከታታይ የአጸፋ ርምጃዎችን መውሰዷ ይታወሳል።

በሌላ በኩል ኢራን የአሜሪካውን ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕን ለመግደል አዲስ እቅድ ማውጣቷን የሚያሳዩ መረጃዎች ደርሶኛል ስትል እስራኤል በቅርቡ ለአሜሪካ የደህንነት መረጃ ማጋራቷን ዘገባዎች አመላክተዋል።

ይህንን ተከትሎ ፕሬዚዳንት ትራምፕ በማህበራዊ ትሰስር ገጻቸው በኩል ኢራን በእሳቸው ላይ የግድያ ሙከራ ካደረገች በሺዎች የሚቆጠሩ ሚሳኤሎችን በኢራን ላይ እንደሚተኩሱ ማስጠንቀቃቸውን የዘገበው አናዶሉ ነው።

ቴህራን እና ዋሽንግተን በሁሉም ግንባሮች ላይ የሚደረጉ ውጊያዎች በአስቸኳይ እንዲቆሙ፣ አሜሪካ በኢራን ላይ የጣለችው የባህር ኃይል እገዳ እንዲነሳ እና የሆርሙዝ ሰርጥ በድጋሚ እንዲከፈት የሚያስችል ስምምነት ተፈራርመው ነበር።

ይሁን እንጂ በሆርሙዝ ሰርጥ በኩል በሚያልፉ የንግድ መርከቦች ላይ ጥቃት በመሰንዘሩ ምክንያት በሁለቱ ወገኖች መካከል ተቀዛቅዞ የነበረው ውጊያ በድጋሜ እየተባባሰ መምጣቱ ይታወቃል።

በቱርክ በተካሄደው የሰሜን አትላንቲክ ጦር ቃል ኪዳን (ኔቶ) ስብሰባ ላይ የተገኙት ፕሬዚዳንት ትራምፕ ከኢራን ጋር የተደረሰው የተኩስ አቁም ስምምነት ማብቃቱን መግለጻቸው ይታወሳል።

በዮናስ ጌትነት

ኢራን በትራምፕ ላይ የግድያ ሙከራ ልትፈጽም ማቀዷን እስራኤል ለአሜሪካ ማሳወቋ ተገለጸ

እስራኤል፣ ኢራን በአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ላይ የግድያ ሙከራ ለማድረግ ማቀዷን የሚያሳይ የደህንነት መረጃ ለአሜሪካ መንግስት ማጋራቷ ተገለጸ።

ኢራን ትራምፕን ለመግደል ያጠነጠነችው ሴራ በእስራኤል የስለላ ድርጅት ተደርሶበት ለአሜሪካ መረጃው እንደተላለፈ የአሜሪካ መገናኛ ብዙሀን ዘግበዋል።

ምንም እንኳን የአሜሪካ እና የኢራን ባለስልጣናት ለዚህ ዘገባ እስካሁን ይፋዊ ምላሽ ባይሰጡም፤ ዋሽንግተን ከዚህ ቀደም የቴህራንን በርካታ የደህንነት ስጋቶችና በትራምፕ ላይ የተቃጡ የግድያ ሙከራዎችን ማክሸፏን መግለጿ ይታወሳል።

ከሰሞኑ በቱርክ በተካሄደው የኔቶ ጉባኤ ላይ የተገኙት ትራምፕ፤ ወደ ሀገራቸው ለመመለስ ሲነሱ የተሳፈሩበትን አውሮፕላን በድንገት መቀየራቸውም ከዚሁ የደህንነት ስጋት ጋር በተያያዘ እንደሆነ ተነግሯል።

የአሜሪካ የደህንነት መስሪያ ቤት ባስተላለፈው የጥንቃቄ መመሪያ መሰረት፤ የቀድሞው አውሮፕላን የሚሳኤል ጥቃቶችን አቅጣጫ የሚያስቱና ከራዳር እይታ የሚሰውሩ ዘመናዊ ወታደራዊ የደህንነት ሲስተሞች የተገጠሙለት በመሆኑ፤ አሁን ካለው የጥቃት ስጋት አንጻር ይበልጥ አስተማማኝ ሆኖ ተመርጧል።

የአውሮፕላን ቅያሬው አዲሱን አውሮፕላን ቀድሞ በማስነሳት በእንግሊዝ ለሚገኙ የአሜሪካ ወታደሮች ለማሳየት የተደረገ መደበኛ አሰራር ነው በማለት ስጋቱን ለማስተባበል ቢሞከርም፤በጉዞው ወቅት በአውሮፕላኑ ውስጥ የነበሩ ጋዜጠኞችና ተሳፋሪዎች ግን መስኮቶችን ዝግ አድርገው እንዲቆዩ ጥብቅ መመሪያ ተሰጥቷቸው ነበር ሲል ሲኤንኤን ዘግቧል።

የዋይት ሀውስ ቃል አቀባይ በበኩላቸው፤ ቀጣናው በርካታ ጠላቶች ያሉበት በመሆኑ አሜሪካ ፕሬዝዳንቷን ለመጠበቅ የምትችለውን አቅም ሁሉ እንደምትጠቀም አስታውቀዋል።

እድላዊት ብርሃኑ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ትናንት ምሽት ከቱርክ ሲነሱ ወደ ስፍራው ባመጣቸው እና በኳታር በተበረከተው አዲሱ አውሮፕላን ፈንታ ባልተጠበቀ ሁኔታ በአሮጌው 'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላን መጓዛቸው ተሰማ። 'ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ' እንደዘገበው፣ ይህ ውሳኔ የተላለፈው የደህንነት ጥንቃቄን ታሳቢ በማድረግ በአሜሪካ ሚስጥራዊ የደህንነት አገልግሎት የውሳኔ ሃሳብ መሰረት ነው።

ይሁን እንጂ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኋላ ላይ በብሪታንያ ወደ አዲሱ አውሮፕላን በመቀየር ጉዟቸውን ወደ ዋሽንግተን አድርገዋል።
ለኔቶ ጉባኤ ወደ ቱርክ የተደረገው ይህ ጉዞ ለአዲሱ አውሮፕላን የመጀመሪያው ዓለም አቀፍ በረራ ሲሆን፣ ጉዞው የተካሄደው ቱርክን ከምታዋስነው ኢራን ጋር ወታደራዊ ውጥረት ባየለበት ወቅት ነው።
ይህ ያልተጠበቀ የአውሮፕላን ቅያሬ የተከሰተው፣ ቦይንግ ኩባንያ ዘመናዊዎቹን የ'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላኖች ርክክብ ባዘገየበት በዚህ ወቅት፣ እንደ ጊዜያዊ መተኪያ እንዲያገለግል በተበረከተው በዚህ የቅንጦት ስጦታ ላይ ለወራት የዘለቀ ክትትል እና ትችት ሲቀርብበት ከቆየ በኋላ ነው። ተቺዎች የአውሮፕላኑን እድሳት ወጪ፣ ደህንነት እና ፍጥነት በተመለከተ ጥያቄዎችን ሲያነሱ ቆይተዋል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ በ'ትሩዝ ሶሻል' ማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ እንዳሰፈሩት፣ ከአንካራ ወደ ብሪታንያው 'አር.ኤ.ኤፍ ሚልደንሆል' የጦር ሰፈር ለመብረር አሮጌውን ሰማያዊ 'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላን የተጠቀሙት "ለድሮው ጊዜ ትዝታ" ሲሉ መሆኑን ገልጸዋል። በዚሁ ወቅት አዲሱ አውሮፕላን በዚያው የጦር ሰፈር በማረፍ፣ በስፍራው የሚገኙ የአሜሪካ ወታደሮች አውሮፕላኑን እንዲጎበኙት መደረጉን አመልክተዋል።

ትራምፕ በመረጡት ቀይ፣ ነጭ፣ ጥቁር ሰማያዊ እና ወርቃማ ቀለማት ያሸበረቀው ይህ አዲሱ ቦይንግ 747 አውሮፕላን፣ ባለፈው ዓመት ከኳታር ለአሜሪካ በስጦታ የተበረከተ እና በ'ኤል3ሀሪስ ቴክኖሎጂስ' የመከላከያ ተቋራጭ ድርጅት የታደሰ ነው።

ትራምፕ በአንካራ በነበሩበት ወቅት፣ አውሮፕላን ለመቀየር የወሰኑት የግድያ ሙከራ ስጋት ኖሮ ስለመሆኑ ተጠይቀው ቀጥተኛ ምላሽ ከመስጠት ቢቆጠቡም፣ ስጋቱ ሊኖር እንደሚችል ግን አምነዋል። የኔቶ ጉባኤ ሲጠናቀቅ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፣ "በኢራን የግድያ ኢላማ ዝርዝር ውስጥ አንደኛ ደረጃ ላይ ነኝ፤ አላውቅም፣ ይህንን ልነግራችሁ አልችልም፤ ነገር ግን ያን ያህልም አልጨነቅም" ብለዋል።

ከኳታር ለተበረከተው አውሮፕላን የተደረገው እድሳት እጅግ በፍጥነት በመጠናቀቁ፣ አንዳንድ ባለሙያዎች አውሮፕላኑ እንደ ነባሮቹ የ'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላኖች አስተማማኝ ደህንነት ላይኖረው ይችላል የሚል ስጋታቸውን ገልጸዋል።

የ'ኒው ዮርክ ታይምስ' ዘገባ ስማቸው ያልተጠቀሰ ምንጮችን ጠቅሶ እንዳብራራው፣ የአውሮፕላን ቅያሬው ጥንቃቄን ታሳቢ ያደረገ እንጂ የተለየ ተጨባጭ የደህንነት ስጋት ኖሮ አይደለም። ጋዜጣው የዋይት ሃውስ የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተር ስቲቨን ቼንግን ጠቅሶ እንደዘገበው፣ "ፕሬዝዳንቱ በቅርቡ እንዳሉት፣ አሜሪካ እሳቸውን ኢላማ ያደረጉ በርካታ ጠላቶች አሏት፤ እኛም እነዚህን ስጋቶች ለመቋቋም ትኩረትን ማሳሳት እና አቅጣጫን ማስቀየርን ጨምሮ በእጃችን ያሉትን አማራጮች ሁሉ እንጠቀማለን" ብለዋል።

ዶናልድ ትራምፕ በኔቶ ጉባኤ ላይ ከኢራን ጋር የተደረገው የተኩስ አቁም ስምምነት ማክተሙን አስመልክቶ የሰጡትን አስተያየት ተከትሎ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ የነዳጅ ዋጋ እየጨመረ ነው።
በምስሉ ላይ የምታዩት የጀርመን ኮሎኝ ዋጋ ነው።

ፕሬዚዳንት ትራምፕ የስፔን መንግስት "አስከፊ አጋር" እና "ተስፋ የቆረጡ መሪዎች" በማለት ወረፉ
#ethiopia | በአንካራ እየተካሄደ በሚገኘው የኔቶ ጉባኤ ላይ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ስፔን በኔቶ ህብረት ውስጥ ያላትን አቋም እና ለወታደራዊ ወጪዎች ያላትን ዝቅተኛ አስተዋጽኦ ተችተዋል።

ፕሬዝዳንቱ ከስፔን ጋር የነበራቸውን የንግድ ግንኙነት ሙሉ በሙሉ ማቆማቸውን አስታውቀዋል።

የኔቶ አባል ሀገራትም ከስፔን ጋር ማንኛውንም አይነት የንግድ እንቅስቃሴ በአስቸኳይ እንዲያቆሙ ትዕዛዝ ሰጥተዋል።

ስፔን በአሜሪካ እና በኢራን መካከል በነበረው ግጭት ወቅት አሜሪካ በስፔን የሚገኙ ወታደራዊ መሰረተ ልማቶች እና የአየር ክልሏን ለወታደራዊ ጥቃት እንዳትጠቀም መከልከሏ ተከትሎ በሁለቱ ሀገራት መካከል የነቀረውን ግንኙነት አሻክሮት ይገኛል።

የፕሬዝዳንት ትራምፕ ትችት ተከትሎ የስፔን መንግስት የንግድ ፖሊሲዎች የሚወሰኑት በአውሮፓ ህብረት ደረጃ እንጂ በአንድ ሀገር ብቻ እንደማይሆን አስታውቋል።

አሁን እየተካሄደ ባለው የኔቶ ጉባኤ ላይ ይህ መግለጫ በአሜሪካ እና በስፔን እንዲሁም በኔቶ አባላት መካከል ያለውን ውጥረት አባብሶታል ሲል አናዱሉ ዘግቧል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #natoankarasummite #usaspaindisagreement

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተደረገውን የጥቃት ልውውጥ ተከትሎ አሁን ያለው የተኩስ አቁም ስምምነት ማክተሙን ዛሬ ረቡዕ ገልጸዋል። ፕሬዝዳንቱ አክለውም ዛሬ ምሽት በኢራን ላይ ተጨማሪ የአየር ጥቃቶችን ሊፈጽሙ እንደሚችሉ አስጠንቅቀዋል።

በቱርክ አንካራ እየተካሄደ ባለው የኔቶ (NATO) ስብሰባ ላይ ለጋዜጠኞች መግለጫ የሰጡት ትራምፕ፣ "ስምምነቱ ያበቃ ይመስለኛል። ከእነሱ ጋር ዳግም መነጋገር አልፈልግም፤ አጭበርባሪዎች ናቸው" ብለዋል። ይህ መግለጫ አሜሪካ እና ኢስራኤል የጀመሩትን ጦርነት ለማስቆም ከኢራን ጋር የተፈረመውን የመግባቢያ ሰነድ ተከትሎ የመጣ ድንገተኛ የአቋም ለውጥ ነው።

"ትናንት ምሽት ጠንካራ ጥቃት ፈጽመንባቸዋል፤ ምናልባትም ዛሬ ማታም እንደግመዋለን" ያሉት ትራምፕ፣ አሜሪካ አሁንም በከፍተኛው ደረጃ ጥቃት እንዳላደረሰች በመግለጽ የኤሌክትሪክ እና የውሃ ማጣሪያ ተቋማትን ኢላማ ሊያደርጉ እንደሚችሉ ተናግረዋል። የሲቪል መሰረተ ልማቶች ላይ ጥቃት ማድረስ የጦር ወንጀል ሊያስብል እንደሚችል ቢነገርም፣ ትራምፕ ግን አስፈላጊ ከሆነ እንደሚያደርጉት ገልጸዋል። በተጨማሪም በኢራን ላይ የባህር ላይ እገዳን ዳግም ስለመጣልም አንስተዋል።

ይህ የትራምፕ መግለጫ በዓለም ገበያ ላይ ወዲያውኑ ተጽዕኖ ያሳደረ ሲሆን፣ የነዳጅ ዋጋም መጨመር ጀምሯል። የሰላም ንግግሩን በተመለከተ ዋና የአሜሪካ ተደራዳሪዎች የሆኑት ስቲቭ ዊትኮፍ እና የፕሬዝዳንቱ አማች ጃሬድ ኩሽነር ድርድሩን መቀጠል ቢፈልጉም፣ ትራምፕ ግን "ውሸታሞች ስለሆኑ ከእነሱ ጋር ጊዜ ማጥፋት ነው" በማለት አጣጥለውታል።

የውጥረቱ መባባስ የተከሰተው ኢራን በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ በሚገኙ ሶስት የንግድ መርከቦች ላይ ጥቃት መክፈቷን ተከትሎ አሜሪካ የአጸፋ እርምጃ መውሰዷን ተከትሎ ነው። ለዚህም የኢራን አብዮታዊ ዘብ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች በሚገኙባቸው ኩዌት እና ባህሬን ላይ በሚሳኤል እና ድሮን ጥቃት ምላሽ መስጠቱ ይታወሳል።

በሌላ በኩል ፕሬዝዳንቱ በኔቶ አባል ሀገራት ላይ ያላቸውን ቅሬታ አሰምተዋል። አውሮፓውያን ለራሳቸው መከላከያ በቂ በጀት እየመደቡ አይደለም ያሉት ትራምፕ፣ ኢጣሊያ፣ ጀርመን እና ፈረንሳይ አሜሪካ ከኢራን ጋር በገባችበት ጦርነት ድጋፍ እንዳልሰጧት በግልጽ ተችተዋል።

ሆኖም ከዩክሬኑ ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ጋር በነበራቸው ቆይታ፣ ዩክሬን የፓትሪዮት (Patriot) ሚሳኤሎችን በራሷ እንድታመርት አሜሪካ ፈቃድ እንደምትሰጥ አስታውቀዋል። የቱርኩን ፕሬዝዳንት ሬሲፕ ጣይብ ኤርዶጋንን ባገኙበት ወቅት ደግሞ፣ የአሜሪካ ኮንግረስ እገዳ ቢኖርም ኤፍ-35 (F-35) የጦር አውሮፕላኖችን ለቱርክ ስለመሸጥ መወያየታቸው ተዘግቧል።

የትራምፕ ወቀሳና ዛቻ በኔቶ ጉባኤ

የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃል ኪዳን ድርጅት በምህጻሩ ኔቶ ጉባኤ ዛሬ በአንካራ ቱርክ ተጀምሯል። በጉባኤ ላይ የተገኙት የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እንደቀደሙት ጊዜያት ሁሉ የኔቶ አባል ሀገራትን ሲወቅሱ፣ በስፔይን ላይ ሲዝቱ፤ ግሪንላንድንም ሲያስፈራሩ ተሰምተዋል።

ጉባኤው ከመጀመሩ አስቀድሞ ትራምፕ ከኔቶ ዋና ጸሀፊ ማርክ ሩተ ጋር በተነጋገሩበት ወቅት በኔቶ ደስተኛ አለመሆናቸውን ለጋዜጠኞች ተናግረዋል። በግሪንላንድ ጉዳይ እንዲሁም ቁጥር አንድ የሽብር ደጋፊ ባሏት በኢራን ጉዳይ ሊረዱን ባለመፈለጋቸው በኔቶ ደስተኛ አይደለንም ብለዋል። ስፔይንን አስፈሪ የኔቶ አባል ሲሉ የተቹት ትራምፕ ከአሁን በኋላ ከስፔን ጋር ምንም ዓይነት የንግድ ግንኙነት አይኖረንምም ብለዋል። ትራምፕ ዛሬ ከስፔን ጋር አገራቸው የነበራትን የንግድ ግንኙነት እንደምታቋረጥ ዝተዋል።

ትራምፕ አሁንም ቢሆን የኔቶ አባል የሆነችውን የዴንማርክን ግዛት ግሪንላንድ የመጠቅለል ፍላጎታቸውን ከመናገር አልተቆጠቡም። ግሪንላንድ ለኛ በጣም አስፈላጊ ስትሆን ለዴንማርክ ግን አስፈላጊ አይደለችም ያሉት ትራምፕ አሁንም እንደሚፈልጓት አጽንኦት ሰጥተዋል።
«እኛ የምንፈልጋት ለዩናይትድ ስቴትስ ብቻ ሳይሆን ለዓለም ጥበቃ ለማድረግ ነው» በማለት ትራምፕ «ግሪንላንድን መያዝ እኛን ይረዳናል ለዴንማርክ ግን የሚፈይደው አይኖርም» ሲሉም ሞግተዋል።

የኔቶ ዋና ፀሀፊ ማርክ ሩተ እየጨመረ በመጣው የዩናይትድ ስቴትስ ግሪንላንድን የመጠቅለል ፍላጎት ላይ ለመነጋገር ሁለቱ ሀገራት ስምምነት ላይ እንዲደርሱ አሳስበዋል። ይሁንና የዴንማርክ ጠቅላይ ሚኒስትር ሜተ ፍሬድሪክሰን በበኩላቸው ግሪንላንድ «ለሽያጭ እንደማትቀርብ» ኮፕንሀገን ግልጽ አድርጋለች ብለዋል።

DW Amharic

"ከኢራን ጋር የነበረው የተኩስ አቁም ስምምነት አብቅቷል"
- ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ
#ethiopia | በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ያለው ውጥረት በድጋሚ ተባብሷል። የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በቱርክ አንካራ በተካሄደው የኔቶ መሪዎች ጉባኤ ላይ፣ ከኢራን ጋር የነበረው የተኩስ አቁም ስምምነት "አብቅቷል" ሲሉ በይፋ አስታውቀዋል።

ትራምፕ ይህን ያሉት፣ የአሜሪካ ጦር በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ በንግድ መርከቦች ላይ ለተፈጸመ ጥቃት ምላሽ በመስጠት ከ80 በላይ የኢራን ወታደራዊ ኢላማዎችን፣ የራዳር ጣቢያዎችንና ፈጣን የባህር ጀልባዎችን ኢላማ ማድረጉን ተከትሎ ነው።

ፕሬዝዳንቱ ከኢራን ጋር የሚደረግ ድርድር "የጊዜ ማባከን" መሆኑን በመግለጽ፣ የኢራን መሪዎችን "ውሸታሞችና አታላዮች" ሲሉ በጥብቅ ተችተዋል።

በሌላ በኩል ኢራን በአሜሪካ ወታደራዊ ይዞታዎች ላይ የአጸፋ ጥቃት መፈጸሟን ሲገልጽ፣ በአገሪቱ ላይ የተጣለው የዘይት ሽያጭ ማዕቀብ መመለሱም ውጥረቱን ይበልጥ አባብሶታል። በዚሁ ጊዜ የኢራን የፓርላማ አፈ-ጉባኤ መሀመድ ባቀር ቃሊባፍ፣ "የማስፈራራትና የጫና ዘመን አብቅቷል፤ እኛ በፍጹም አንንበረከክም" በማለት ሀገራቸው ለውጫዊ ጫና እንደማትገዛ ገልጸዋል።

የሁለቱ ሀገራት ግጭት እየተባባሰ በመሄዱ፣ በቀጣናው የደህንነት ሁኔታና በዓለም የኃይል ገበያ ላይ አዲስ ስጋት መፍጠሩ ተገልጿል።
#አሜሪካ #ኢራን #ትራምፕ #የዓለምዜና #breakingnews