(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ፣ አሜሪካ እና ኢራን በዋና ዋና ዓለም አቀፍ የውሃ ላይ መተላለፊያ መስመሮች ዙሪያ እያደረጉት ያለው ድርድር ገና ባይጠናቀቅም፣ እጅግ አጭር በሆነ ጊዜ ውስጥ ስምምነት ላይ ይደረሳል የሚል ተስፋ እንዳላቸው ማክሰኞ ዕለት ተናግረዋል። ሁለቱ ሀገራት የሆርሙዝን የባህር ወሽመጥ ዳግም ክፍት ለማድረግ ከስምምነት መቃረባቸውን የሚገልጹ ዘገባዎችን ተከትሎ፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ በድርድሩ ላይ መሻሻሎች ቢታዩም ገና የመጨረሻ ውሳኔ ላይ አለመደረሱን አብራርተዋል።

መተላለፊያ መስመሮቹን ለመዝጋት ጥረቶች ቢኖሩም፣ አንዳንድ የንግድ መርከቦች አሁንም መስመሮቹን እያቋረጡ መሆኑን ሩቢዮ ጠቁመዋል። አክለውም በአጭር ጊዜ ውስጥ ተጨማሪ መርከቦች እንዴት በሰላም ማለፍ እንደሚችሉ ለመወሰን ከኦማን እና ኢራን ጋር በድርድር ላይ መሆናቸውን አስታውቀዋል። የየመን ሁቲ ታጣቂዎች ከሳዑዲ አረቢያ ወደቦች ጋር ግንኙነት አላቸው ባሏቸው መርከቦች ላይ ዛቻ ማሰማታቸውን ተከትሎ፣ ሩቢዮ በአሁኑ ሰዓት በሆርሙዝ እና በባብ ኤል ማንደብ የባህር ወሽመጦች ነዳጅ የጫኑ መርከቦች እየተላለፉ በመሆኑ መስመሮቹ ክፍት ናቸው ብለዋል።

በየመን እና በአፍሪካ ቀንድ መካከል የሚገኘው የባብ ኤል ማንደብ የባህር ወሽመጥ፣ የኤደንን ባህረ ሰላጤ ከቀይ ባህር ጋር የሚያገናኝ ሲሆን፤ በሱዌዝ ቦይ በኩል በእስያ፣ በመካከለኛው ምስራቅ እና በአውሮፓ መካከል ለሚጓዙ መርከቦች ትልቅ መስመር ነው። በሌላ በኩል የአሜሪካ የገንዘብ ሚኒስትር ስኮት ቤሰንት ማክሰኞ ዕለት ማለዳ ላይ እንዳስታወቁት፣ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ ዙሪያ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ቀጥሏል። ይህን ስትራቴጂካዊ የውሃ መስመር ዳግም ለመክፈት የሚያስችለው ስምምነትም ማክሰኞ ወይም ረቡዕ ሊደረስ እንደሚችል አመላክተዋል።

ምንም እንኳን በባህር ወሽመጦቹ ዙሪያ የሚደረገው ሊኖር የሚችል ስምምነት ከፍተኛ ትኩረት እያገኘ ቢሆንም፣ አሜሪካ ዋነኛ ትኩረቷ ከኢራን ጋር የኒውክሌር ጦር መሳሪያን የማስወገድ የመጨረሻ ስምምነት ላይ መድረስ መሆኑን ማርኮ ሩቢዮ በማጠቃለያቸው አስገንዝበዋል።

ኢራን ከአሜሪካ ጋር እየተነጋገርኩ አይደለም አለች

ኢራን ሰኞ ዕለት ከአሜሪካ ጋር ምንም ዓይነት ንግግር እያካሄደች አለመሆኗን ገልጻ፣ ከኦማን ጋር በሆርሙዝ ወሽመጥ ደኅንነቱ የተጠበቀ ጉዞ እንዲደረግ የሚያስችል “ጊዜያዊ የባህር መጓጓዣ መስመር” ለመመስረት እየሰራሁ ነው አለች።
የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ እስማኤል ባጋይ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ቴህራን ከሙስካት ጋር የምታደርገው ንግግር ቁልፍ በሆነው የባሕር መስመር ላይ ጊዜያዊ የመርከቦች መንቀሳቀሻ ለመመስረት ያለመ ነው ብለዋል።

ከኢራን መንግሥት ጋር ቅርበት ያለው ፋርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው ባጋይ “ከኦማን ጋር የምናደርገው የአሁኑ ውይይት በሆርሙዝ ባህር ወሽመጥ ውስጥ የመርከቦችን ደኅንነቱ የተጠበቀ ጉዞ ማረጋገጥ ላይ ያተኮረ ነው” ብለዋል።
“በሆርሙዝ ባህር ወሽመጥ ውስጥ የመርከብ ጉዞ ደኅንነትን ለማረጋገጥ እንዲቻል፣ ከኦማን ጋር በመተባበር በተቻለ ፍጥነት ጊዜያዊ የመተላለፊያ መስመር ለመዘርጋት እየሰራን ነው” ሲሉም አክለዋል።
ባጋይ በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል ንግግር እየተደረገ ነው የሚሉ ዘገባዎችን ውድቅ በማድረግ “ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር ድርድር እያደረግን አይደለም” ብለዋል።
የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ሰኞ ከሰዓት በኋላ ውይይት እንደሚጀመር ትናንት እሁድ ተናግረው ነበር።

ትራምፕ፣ በሆርሙዝ ጉዳይ እና የኢራንን "ኒውክሌር ማስወገድ" በተመለከተ በቅርቡ ስምምነት ላይ መድረስ እንደሚቻል ያላቸውን ተስፋ ገልጸዋል ።
ባጋይ “አሜሪካ ጥቃቷን እና ክልከላዋን እስከቀጠለች ድረስ [በሆርሙዝ ያለው ሁኔታ ላይ] የሚለወጥ ነገር አይኖርም” ብለዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቅዳሜ ምሽት በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባስተላለፉት መልእክት፣ የመካከለኛው ምስራቅ አጋሮች የአምስት ወሩን የኢራን ጦርነት ለማቆም የሚያስችል የስምምነት ማዕቀፍ ላይ መድረሳቸውን ገልጸው፣ ለጊዜው አዲስ ጥቃት ከመሰንዘር እንደሚታቀቡ አስታውቀዋል። ይህ አዲስ ስምምነት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በአፋጣኝ እና ሙሉ በሙሉ ክፍት ማድረግን እንዲሁም የኢራንን የኒውክሌር ስጋት ማብቃትን የሚያካትት መሆኑን ፕሬዝዳንቱ አክለዋል። ትራምፕ ለዓለም የወደፊት ጥቅም እንዲሁም ለኢራን ህልውና እና ብልጽግና ስል፣ በፍጥነት ስምምነት ላይ ለመድረስ በማሰብ ጥቃቱን ለመሰረዝ ተስማምቻለሁ ብለዋል። ጦርነቱን የሚያስቆመውን ይህንን ስምምነት ከዳር ለማድረስ በሚደረገው ጥረት፣ እስራኤል ከአሜሪካ ጋር ለመተባበር መስማማቷንም ጠቁመዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣የሳዑዲ አረቢያው አልጋ ወራሽ እና የሀገሪቱ መሪ ልዑል መሀመድ ቢን ሳልማን ቅዳሜ ዕለት ከትራምፕ ጋር በስልክ በተወያዩበት ወቅት፣ አሜሪካ ከኢራን ጋር ያላትን ግጭት ልታባብስ ትችላለች በሚል ስጋታቸውን ማቅረባቸውን ጉዳዩን በቅርበት የሚያውቁ ምንጮች ገልጸዋል። አክሲዮስ የተሰኘው የዜና አውታር እንደዘገበው፣ ይህ ውይይት የተካሄደው ትራምፕ በኢራን ላይ አዲስ ጥቃት ለመሰንዘር እያመነቱ ባለበት ወቅት ነው። ሳዑዲዎች፣ አሜሪካ የኢራንን የኃይል (ኢነርጂ) መሠረተ ልማቶች ላይ ጥቃት ከሰነዘረች፣ ቴህራን አጸፋውን በሳዑዲ እና በሌሎች የባህረ ሰላጤው ሀገራት የነዳጅ ተቋማት ላይ ልትወጣ ትችላለች የሚል ከፍተኛ ስጋት አድሮባቸዋል። አልጋ ወራሹ በዚህ የስልክ ውይይታቸው፣ ትራምፕ በኢራን ላይ ሊወስዱት ስላሰቡት አዲስ እርምጃ ማብራሪያ ጠይቀዋል። የዋይት ሀውስ ባለስልጣንም የሁለቱን መሪዎች የስልክ ውይይት መካሄድ አረጋግጠዋል።

ሳዑዲ አረቢያ በኢራን ከሚደገፉ የኢራቅ ሚሊሻዎች ጋር በተያያዘ ከአሜሪካ ጋር ወታደራዊ እርምጃዎችን ብትወስድም፣ ግጭቱ በድርድር እንዲፈታ ግፊት እያደረገች ትገኛለች። አልጋ ወራሹም የሳዑዲ መከላከያ ሚኒስትር የሆኑትን ወንድማቸውን ካሊድ ቢን ሳልማንን፣ ስለ ኢራን ስትራቴጂ ከትራምፕ እና ከምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ ጋር እንዲወያዩ ረቡዕ ዕለት ወደ ዋሽንግተን ልከው ነበር። በሌላ በኩል ትራምፕ ባለፈው ማክሰኞ ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ጋር በዋይት ሀውስ የተወያዩ ሲሆን፣ የካቲት ወር ላይ ጦርነቱ ከጀመረ ወዲህ በአካል ሲገናኙ ይህ የመጀመሪያቸው ነው። የውይይቱ አካል የነበሩት የእስራኤሉ መሪ ትራምፕ በኢራን ላይ የሚያደርጉትን ጦርነት እንዲቀጥሉ አሳስበዋል።

ይህ የአሜሪካ ወታደራዊ እርምጃ ውጥረት ለትራምፕ እና ለፓርቲያቸው ከፍተኛ ፈተና ሆኗል። በብዙ አሜሪካውያን ዘንድ ተቀባይነት ያጣው ይህ ጦርነት፣ በመጪው ህዳር ወር ከሚካሄደው ወሳኝ የአጋማሽ ዘመን ምርጫ ጥቂት ወራት ቀደም ብሎ የዓለምን ኢኮኖሚ እያናጋው ይገኛል። ፕሬዝዳንቱ ከዚህ ቀደም ኢራን በዮርዳኖስ በሚገኘው የአሜሪካ የጦር ሰፈር ላይ ያደረሰችውን ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ አጸፋዊ እርምጃ እንደሚወስዱ ዝተው ነበር። አርብ ዕለትም አሜሪካ ኢራንን እጅግ አጥብቃ እንደምትመታ ተናግረው ነበር። የዋይት ሀውስ ፕሬዝዳንታዊ ቃል አቀባይ ካሮሊን ሊቪት በበኩላቸው፣ ቴህራን ባለፈው ወር ከአሜሪካ ጋር የተኩስ አቁም ስምምነት ተፈራርማ ወዲያውኑ ስምምነቱን በመጣስ በንግድ መርከቦች ላይ ተኩስ መክፈቷን እና አሜሪካውያን ወታደሮችን መግደሏን አስታውሰዋል።

ይህንኑ ከኢራን ጋር እየተባባሰ የመጣውን ውጥረት ተከትሎ፣ ቅዳሜ ዕለት የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በቀጠናው በሚገኙ 10 ሀገራት ለሚኖሩ አሜሪካውያን አዲስ የደህንነት ማስጠንቀቂያ አውጥቷል። ባሃሬን፣ እስራኤል፣ ኢራቅ፣ ዮርዳኖስ፣ ኩዌት፣ ሊባኖስ፣ ኦማን፣ ኳታር፣ ሳዑዲ አረቢያ እና የተባበሩት አረብ ኤምሬትስን በሚሸፍነው በዚህ ማስጠንቀቂያ፣ የአሜሪካ ዜጎች የበረራ ስረዛዎችን፣ ጊዜያዊ የአየር ክልል መዘጋትን እና ሌሎች የጉዞ መስተጓጎሎችን ታሳቢ በማድረግ ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ አሳስቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዩናይትድ ስቴትስ እና እስራኤል በኢራን የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ እስካሁን ከተፈጸሙት ሁሉ እጅግ የከፋ የተባለለትን የአየር ድብደባ ለማካሄድ እቅድ ማውጣታቸውን ሲቢኤስ ኒውስ ዘገበ። ጥቃቱ በዚህ የሳምንቱ መጨረሻ ሊፈጸም እንደሚችል በርካታ ምንጮች ጠቁመዋል።

የአየር ድብደባው በአሜሪካ እና በዓለም አቀፉ የኢኮኖሚ ገበያ ላይ ሊያሳድር የሚችለውን ተጽዕኖ በመስጋት፣ ሰኞ የፋይናንስ ገበያዎች ክፍት ከመሆናቸው በፊት ዘመቻውን ለማጠናቀቅ ውይይቶች መደረጋቸው ተገልጿል። ሆኖም የዘመቻው ማብቂያ ጊዜ ገና በግልጽ አልጸደቀም። የአሜሪካ ምንጮች እንዳረጋገጡት፣ ለእስራኤል ማሳወቂያ የተሰጠ ሲሆን ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር በቅንጅት እየሰሩ ይገኛሉ። ነገር ግን ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለጥቃቱ የመጨረሻውን የትዕዛዝ ማረጋገጫ ገና አልሰጡም።

የጥቃቱ እቅድ አርብ ዕለት በካምፕ ዴቪድ በተካሄደው የፕሬዝዳንት ትራምፕ የካቢኔ ስብሰባ ላይ ውይይት የተደረገበት ሲሆን፣ አንዳንድ የዋይት ሀውስ የፖለቲካ አማካሪዎች ሀሳቡን አጥብቀው ቢቃወሙም፤ ትራምፕ በስብሰባው ላይ ለጋዜጠኞች "በጣም በኃይል እንመታቸዋለን። በአንድ ወቅት፣ 'ከዚህ በላይ መቋቋም አንችልም' ማለት ይጀምራሉ" ሲሉ ተደምጠዋል። የኃይል ማመንጫዎችን እና የነዳጅ ማጣሪያዎችን ጨምሮ መሰረተ ልማቶች ዋነኛ ኢላማ ሊሆኑ እንደሚችሉ የተጠቆመ ሲሆን፣ በመላው ቴህራን መብራት ስለማቋረጥ በከፍተኛ ደረጃ ውይይት የተደረገ ቢሆንም እስካሁን የተላለፈ የመጨረሻ ውሳኔ የለም።

የዋይት ሀውስ ፕሬስ ሴክሬታሪ ካሮላይን ሌቪት ለሲቢኤስ ኒውስ በሰጡት መግለጫ፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በካቢኔ ስብሰባቸው ላይ እንዳሉት፣ አሜሪካ እንደምታሸንፍና በእሳቸው የሥልጣን ዘመንም ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንደማይኖራት አረጋግጠዋል። የፔንታጎን ዋና ቃል አቀባይ ሾን ፓርኔል በበኩላቸው፣ ፕሬዝዳንቱ የመጨረሻ ውሳኔ እስኪሰጡ ድረስ ፔንታጎን ስለ ኢላማዎቹ አስተያየት እንደማይሰጥ ገልጸው፣ የጦርነት መምሪያው በማንኛውም ሰዓት የፕሬዝዳንቱን ትዕዛዝ ለመፈጸም ሙሉ ዝግጁነት ላይ መሆኑን አስታውቀዋል። በሌላ በኩል አንድ የእስራኤል ባለስልጣን ለእስራኤል በኢራን ላይ በሚደረግ ወታደራዊ እርምጃ እንድትቀላቀል ጥያቄ እንዳልቀረበላትና ሙሉ ወታደራዊ ዘመቻ ስለመጀመሩ መረጃ እንደሌላት ተናግረዋል።

የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ ከፕሬዝዳንት ትራምፕ ጋር በተገናኙበት ወቅት፣ የአቅርቦት መስመሮች ላይ ያተኮሩትን ጨምሮ ሦስት የጦርነት አማራጮችን ማቅረባቸው ይታወሳል። ኔታንያሁ ከአሜሪካው የመከላከያ ጸሃፊ ሄግሴት (Hegseth) ጋርም ተወያይተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ባለፈው ሳምንት በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ በሚጓዙ መርከቦች ላይ ለሚሰነዘር እያንዳንዱ ጥቃት የኢራንን የኃይል ማመንጫ ወይም ድልድይ አጋያለሁ ሲሉ በ‘ትሩዝ ሶሻል’ (Truth Social) ገጻቸው መጻፋቸው አይዘነጋም። የቀድሞ የአሜሪካ ወታደራዊ ባለስልጣን እንዳብራሩት፣ የኃይል መሰረተ ልማቶችን መምታት የኢራን ጦር አገልግሎት የመስጠት እና አገሪቱን የማስተዳደር አቅም ክፉኛ ያሽመደምደዋል።

በጃፓን ኩማሞቶ በሬክተር ስኬል 7.1 የመሬት መንቀጥቀጥ ተከሰተ

* በርካታ ሰዎች ጠፍተዋል

- የ«ኢዮን ሞል» ከፊል በፍንዳታ እና በፍርስራሽ ወድቋል
- በወረቀት ፋብሪካ የነበሩ ሰራተኞች ያሉበት አልታወቀም
- የነፍስ አድን ቡድኖች ከፍርስራሹ ስር የተቀሩ ሰዎችን ለማዳን እየተሯሯጡ ነው
#በጃፓን ደቡባዊ የኪዩሹ ደሴት በሚገኘው ኩማሞቶ ግዛት ዛሬ የደረሰው ኃይለኛ የመሬት መንቀጥቀጥ በሰዎች ሕይወት፣ በመሠረተ ልማት እና በኢንዱስትሪ ተቋማት ላይ ከፍተኛ ጉዳት አስከትሏል።

የመጀመሪያ ግምገማዎች መንቀጥቀጡ በ6.8 እስከ 7.1 ማግኒትዩድ መካከል መለካቱን ያሳያሉ፤ ባለሥልጣናት የመጨረሻ ሳይንሳዊ ግምገማ እየተጠበቀ መሆኑን ገልጸዋል።

ከአደጋው በኋላ በካሺማ ከተማ የሚገኘው «ኢዮን ሞል ኩማሞቶ» ውስጥ ከባድ ፍንዳታ ተከስቶ የሕንፃው ክፍል በመፍረሱ በርካታ ሰዎች በፍርስራሹ ስር መቀራቸው ተገልጿል።

እስካሁን ከ20 እስከ 30 የሚደርሱ ሰራተኞች የጠፉ ሲሆን፣ የእሳት አደጋ እና የነፍስ አድን ቡድኖች የማዳን ሥራ እያካሄዱ ነው። ፍንዳታው ከጋዝ መፍሰስ ጋር ሊያያዝ እንደሚችል ጥርጣሬ ቢኖርም፣ ባለሥልጣናት መንስኤውን እያጣሩ ነው።

በሌላ በኩል፣ በአካባቢው በሚገኝ የወረቀት ፋብሪካ ውስጥ የነበሩ በርካታ ሰራተኞች ያሉበት እስካሁን አልታወቀም።

በባቡር መስመሮች፣ በድልድዮች እና በመንገዶች ላይም ከፍተኛ ጉዳት ደርሷል፤ የባቡር አገልግሎት ተቋርጧል፣ አንዳንድ ባቡሮችም ከሐዲድ ወጥተዋል። በአካባቢው የአየር ማረፊያም ለጊዜው ተዘግቷል።

የጃፓን መንግሥት በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች እንዲፈናቀሉ አሳስቧል። የኃይል አቅርቦት በአስር ሺዎች ቤቶች ተቋርጧል፤ ከ60 በላይ የተከታታይ ንዝረቶች በመመዝገባቸውም ተጨማሪ የመሬት መንሸራተት እና የሕንፃ መውደቅ አደጋ ስለሚኖር ህዝቡ ከተጎዱ ሕንፃዎች እንዲርቅ ጥሪ ቀርቧል።

የጃፓን ጠቅላይ ሚኒስትር ሳናኤ ታካኢቺ የመከላከያ ኃይሎችን፣ የእሳት አደጋ ባለሙያዎችን እና ሌሎች የአደጋ ምላሽ ቡድኖችን ወደ ተጎዱ አካባቢዎች መላካቸውን ገልጸዋል።

በአካባቢው የሚገኙ የሴሚኮንዳክተር ፋብሪካዎች እንደ TSMC እና Sony ሰራተኞቻቸውን አስወጥተው የደህንነት ፍተሻ እያደረጉ መሆኑ ተገልጿል። የኒውክሌር ተቋማት ግን ያልተለመደ ችግር እንዳልታየባቸው ተረጋግጧል።

ይህ አደጋ በ2016 በዚሁ ኩማሞቶ ክልል የደረሰውን እና በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን የገደለውን አውዳሚ የመሬት መንቀጥቀጥ እንደገና አስታውሷል።

ከዚያ አደጋ በኋላ በታደሰው እና በቅርቡ ዳግም በተከፈተው የ«ኢዮን ሞል» ላይ የደረሰው ጉዳት ለአካባቢው ነዋሪዎች ከፍተኛ ስሜታዊ እና ኢኮኖሚያዊ አስደንጋጭ ክስተት ሆኗል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዛሬ ማክሰኞ በደቡብ ምዕራብ ጃፓን ኪዩሹ ደሴት (በተለይም ኩማሞቶ ግዛት) በሬክተር ስኬል 7.1 የተመዘገበ ከባድ የመሬት መንቀጥቀጥ መከሰቱን ተከትሎ ሕንፃዎች ፈርሰዋል እንዲሁም ቃጠሎዎች ተነስተዋል። በካሺማ ከተማ በሚገኝ "ኢዮን ሞል" በተሰኘ የገበያ ማዕከል ሁለተኛ ፎቅ በመደርመሱ በርካታ ሰዎች ፍርስራሽ ስር ተጣብቀው የቀሩ ሲሆን፣ የበርካታ ሰዎች ሕይወት ማለፉን የፖሊስ ምንጮች ቢጠቁሙም ትክክለኛውን ቁጥር ለማረጋገጥ ጊዜ እንደሚወስድ ተገልጿል።

የጃፓን ጠቅላይ ሚኒስትር ሳናይ ታካይቺ አደጋውን አረጋግጠው የጉዳቱን መጠን እያጣሩ መሆኑን ተናግረዋል። የሀገሪቱ ብሔራዊ ቴሌቪዥን ቢያንስ 50 ሰዎች ወደ ሆስፒታል መወሰዳቸውን የዘገበ ሲሆን፣ ከሀዲድ የወጡ ባቡሮች፣ የፈረሱ ድልድዮች እና የተሰነጠቁ መንገዶች በምስል ታይተዋል። በመነሻው የሱናሚ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶ የነበረ ቢሆንም ከሰዓታት በኋላ ተነስቷል።

በአደጋው ምክንያት በኩማሞቶ ግዛት ወደ 45,000 የሚጠጉ አባወራዎች የመብራት አገልግሎት የተቋረጠባቸው ቢሆንም፣ በአካባቢው በሚገኙ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫዎች ላይ ምንም ዓይነት የደህንነት ችግር እንዳልተመዘገበ ባለስልጣናት አረጋግጠዋል። ይኸው ኩማሞቶ ግዛት እ.ኤ.አ. በ2016 በደረሰ ድርብ የመሬት መንቀጥቀጥ የ273 ሰዎች ሕይወት ማለፉ የሚታወስ ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እና የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኋይት ሀውስ ማክሰኞ ዕለት ሊገናኙ ነው። ይህ ስብሰባ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሁለተኛውን የሥልጣን ዘመናቸውን ከያዙ ወዲህ ለስምንተኛ ጊዜ የሚያደርጉት ቢሆንም፣ ባለፉት አምስት ወራት ውስጥ ግን የመጀመሪያቸው ነው። ሁለቱ መሪዎች ቀደም ሲል በየአስር ሳምንቱ ልዩነት ይገናኙ እንደነበር ሲታወስ፣ የአሁኑ የቆይታ ጊዜ በሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ አመራሮች መካከል ያለውን ስትራቴጂካዊ የልዩነት ስፋት የሚያሳይ ነው ተብሏል። ኔታንያሁ የኋይት ሀውስ ግብዣን ለማግኘት ለሳምንታት ጥረት ሲያደርጉ የቆዩ ሲሆን፣ ጉብኝታቸውን በቅርቡ ከዚህ ዓለም በሞት ከተለዩት የሪፐብሊካን ሴናተር ሊንድሴይ ግራሃም የቀብር ሥነ-ሥርዓት ጋር አጋጥመውታል። ሁለቱ መሪዎች ለመጨረሻ ጊዜ የተገናኙት እ.ኤ.አ. በየካቲት ወር ሲሆን፣ ከዚያ ስብሰባ ከሁለት ሳምንታት በኋላ በኢራን የኒውክሌር፣ የባሊስቲክ ሚሳይል እና የፕሮክሲ መዋቅሮች ላይ ያተኮረ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ በጋራ መክፈታቸው ይታወሳል።

በኢራን ላይ የተከፈተው የጋራ ወታደራዊ ዘመቻ፣ ኢራን የሆርሙዝ የባህር በርን በመዝጋቷና የዓለምን ኢኮኖሚ በማነቆ ውስጥ በመጣሏ ምክንያት በፕሬዝዳንት ትራምፕ አዛዥነት ባለፈው ሚያዝያ ወር በድንገት እንዲቆም ተደርጓል። ዘመቻው የተፈለገውን ወታደራዊና ፖለቲካዊ ግብ ሳያሳካ መቆሙ ለኔታንያሁ ያልተጠበቀ ውሳኔ የነበረ ሲሆን፣ በአንጻሩ ለትራምፕ ከፍተኛ የሀገር ውስጥ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ዋጋ አስከፍሏቸዋል። የእስራኤል መገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት፣ ኔታንያሁ በኋይት ሀውስ ውይይታቸው በቅርቡ በተሾሙት የኢራን አዲስ ጠቅላይ መሪ ሙጅተባ ኻመነኢ ስር ኢራን እያደረገች ያለችውን የኒውክሌር እና የወታደራዊ አቅም ማገገሚያ እንቅስቃሴ የሚያሳይ አዲስ የደህንነት መረጃ ለትራምፕ በማቅረብ፣ ወታደራዊ እርምጃው እንደገና እንዲቀጥል ለማሳመን አቅደዋል።

ሆኖም ትራምፕን ከዲፕሎማሲያዊ መንገድ መልሶ ወደ ከባድ ወታደራዊ ዘመቻ ማምጣት ከባድ እንደሚሆን ተገምቷል። ሁለቱም መሪዎች ከፊታቸው ለሚጠብቋቸው ወሳኝ ምርጫዎች ማለትም ለእስራኤል የጥቅምት አጠቃላይ ምርጫ እና ለአሜሪካው የእስከመካከለኛው ዘመን (Midterm) ምርጫ የሚጠቅሟቸውን ተቃራኒ ስትራቴጂዎች ይዘው ቀርበዋል። ኔታንያሁ በኢራን ላይ ጠንካራ ወታደራዊ እርምጃ በመውሰድ የኒውክሌር ስጋቱን በማስወገድ ይህንን ውጤት መጪውን ምርጫ ለማሸነፍ ለሕዝባቸው እንደ ትልቅ ስኬት ማቅረብ ሲፈልጉ፣ ትራምፕ በበኩላቸው ውጥረቱን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ በማርገብ የነዳጅ ዋጋን ማረጋጋት እና ለአሜሪካውያን መራጮች የኢኮኖሚ እፎይታ መስጠትን ይሻሉ።

የኔታንያሁ የፖለቲካ ተጽእኖ በዋሽንግተን ዘንድ ከቀደመው ጊዜ በእጅጉ መቀነሱ ይታያል። ትራምፕ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የእስራኤልን ፍላጎት የሚጻረሩ በርካታ ውሳኔዎችን አስተላልፈዋል። ከእነዚህም መካከል በኢራን ላይ የተከፈተውን ዘመቻ በድንገት ማቆም፣ ለቱርክ የጦር ጄቶችን ለመሸጥ ፍላጎት ማሳየት እና ከሳዑዲ ዓረቢያ ጋር የሲቪል ኒውክሌር ስምምነት መፈረም ይገኙበታል። በዚህ ስብሰባ ኔታንያሁ አሜሪካን እንደገና ወደ ጦርነት እንድትገባ ማሳመን ባይችሉ እንኳ፣ ሌሎች አማራጭ ስትራቴጂካዊ ግቦችን ለማሳካት ይሞክራሉ። በዋናነት የዲፕሎማሲው መንገድ ካልሰራ እስራኤል በራሷ አቅም በኢራን እና በሂዝቦላ ላይ ወታደራዊ እርምጃ እንድትወስድ ከአሜሪካ ፈቃድ ማግኘት፣ እንዲሁም አሜሪካ ከሳዑዲ ጋር የጀመረችውን የኒውክሌር ትብብር ከእስራኤል ጋር ግንኙነት የመመስረት ቅድመ-ሁኔታ ጋር ማያያዝ ዋነኛ አላማዎቻቸው ናቸው።

ከዚህም በተጨማሪ ሀማስ እና ሂዝቦላ በሊባኖስ እና በጋዛ የተቀመጡትን የሰላም ማዕቀፎች ካፈረሱ አሜሪካ ወታደራዊ ምላሽን እንድትደግፍ የጋራ ስምምነት መፍጠርም ሌላው የትኩረት አቅጣጫ ነው። በመሆኑም ማክሰኞ ዕለት የሚደረገው የሁለቱ መሪዎች ስብሰባ፣ ከጦርነቱ በኋላ ያለውን አዲሱን የመካከለኛው ምስራቅ የኃይል ሚዛን የሚቃኝ እና የመጪውን የጥቅምት እና የህዳር ምርጫዎች የፖለቲካ አቅጣጫ የሚወስን ወሳኝ ኩነት ይሆናል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ ስለታሰበው ጥቃት ተጠይቀው፣ አሜሪካ ከኢራን ጋር በድጋሚ ድርድር ላይ መሆኗን እና ኢራንም ጉዳዩን በከፍተኛ አጽንኦት እየተመለከተችው እንደሆነ ገልጸዋል። ስለ መውጫ ስልት በተጠየቁበት ወቅትም በርካታ አማራጮች እንዳሉ ቢጠቅሱም፣ ዝርዝር ማብራሪያ ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ከዚህ ጎን ለጎን ግን አሜሪካ በማንኛውም ጊዜ ለጥቃት ዝግጁ መሆኗን አስታውቀዋል። ይህ አባባል እርስ በርሱ የሚጋጭ ቢመስልም፣ በርካታ የአሜሪካ ባለስልጣናት ቅድሚያ የሚሰጡት ለዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ መሆኑን ከሚያሳየው አቋም ጋር የሚስማማ መሆኑ ተዘግቧል።

በድርድሩ ላይ እየተሳተፉ ያሉትን የአሜሪካ ዲፕሎማቶች በተመለከተ ሲጠየቁ፣ ምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ መሆናቸውን ጠቅሰዋል፤ ሆኖም ተጨማሪ ዝርዝር አላቀረቡም።

በመጨረሻም ኢራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ባለቤት መሆን እንደማትችል በድጋሚ አረጋግጠው፣ ስምምነቱን ለመፈረም ምንም አይነት መቸኮል ውስጥ እንዳልሆኑ አሳውቀዋል። ኢራናውያን ስምምነቱን እንደሚፈልጉ የገለጹ ሲሆን፣ አሁን ያለው ትልቁ ፈተና ግን ይህ ውጥረት ወደ ሰፊ የቀጠናው ቀውስ እንዳያመራ መከላከል መሆኑ ተጠቁሟል።

ዓለምን ዳግም ወደ ስጋት የከተተው የቴህራን እና ዋሽንግተን ወታደራዊ ግጭት
**********************

ባለፈው ወር በፓኪስታን አጋዥነት የተደረሰው የጋራ መግባቢያ ስምምነት ሙሉ በሙሉ መፍረሱን ተከትሎ፣ በሁለቱ ኃይላት መካከል ለቀናት የቀጠለው ጥቃት የቀጣናውን የጸጥታና የዓለም አቀፍ የነዳጅ ንግድ መስመር ከባድ ሥጋት ላይ ጥሎታል።

አሁን ላይ ዓለም አቀፍ ሕግጋትን ወደ መጣስ እና የኒውክሌር ተቋማትን ወደ ማጥቃት የተሸጋገረው ይህ አደገኛ ምዕራፍ፣ መላውን ዓለም ወደማይወጣበት ሁለንተናዊ ቀውስ ሊከተው የሚችል አሳሳቢ ደረጃ ላይ ደርሷል።

የግጭቱ መነሻ የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ (CENTCOM) ይፋ ባደረገው መግለጫ መሠረት፣ በዮርዳኖስ በሚገኝ ወታደራዊ የጦር ሰፈር ላይ በተሰነዘረ የሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ሁለት የአሜሪካ ወታደሮች መገደላቸውንና ወታደራዊ ተሽከርካሪዎች መውደማቸውን ተከትሎ የተከሰተ ነው።

ዋሽንግተን ለዚህ አጸፋዊ ምላሽ ይሆን ዘንድ በደቡባዊና ደቡብ ምዕራብ ኢራን በሚገኘው የዳርክሆቨይን የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ግንባታ ቦታ ላይ ሳይቀር ያነጣጠረ የሚሳኤል ጥቃት ፈጽማለች።

ፔንታገን ጥቃቱን በቀጥታ ከማረጋገጥም ሆነ ከመካድ የተቆጠበ ቢሆንም፣ "አሜሪካ ወታደሮቿን ከጥቃት ለመከላከልና የኢራንን የማጥቃት አቅም ለማዳከም ማንኛውንም እርምጃ ትወስዳለች" ሲል ድርጊቱን በተዘዋዋሪ ተከላክሏል፤ ጥቃቶቹም በዋናነት የኢራንን ወታደራዊ የሎጅስቲክስ መሠረተ-ልማቶች ላይ ያነጣጠሩ መሆቸውን ትሟገታለች።

ይሁን እንጂ የኢራን የአቶሚክ ኢነርጂ ድርጅት ጥቃቱን "የሀገሪቱን የሳይንስ ዕድገትና ነጻነት ለማደናቀፍ የታለመ አረመኔያዊ የሽብር ድርጊት" ሲል በጽኑ ኮንኖታል።

ቴህራን ተቋሙ ሙሉ በሙሉ ለዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ የደኅንነት ጥበቃ ሥርዓት ተገዢና ሰላማዊ መሆኑን በመጥቀስ፣ አሜሪካ ዓለም አቀፍ ሕግን በግልጽ መጣሷን አስታውቃለች።

በአሜሪካ የአየር ጥቃቶች ሳቢያ እስካሁን በኢራን ቢያንስ 50 ሰዎች መገደላቸውንና ከ500 በላይ መቁሰላቸውን የገለጸው የሀገሪቱ ጤና ሚኒስቴር፣ በርካታ ድልድዮችና ሲቪል መሠረተ-ልማቶች መውደማቸውን አረጋግጧል።

ለአሜሪካ ጥቃት የኢራን ወታደራዊ ምላሽ ፈጣንና መጠነ-ሰፊ የነበረ ሲሆን፣ የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ጥበቃ ኃይል "ናስር-2" የተሰኘውንና 20ኛ ምዕራፍ ላይ የደረሰውን የሚሳኤልና የድሮን ጥቃት የሰነዘረ ሲሆን፣ የኢራን መደበኛ ጦር በበኩሉ "ሳዕቃ" የተሰኘውን 15ኛ ምዕራፍ የጥቃት ዘመቻ አካሂዷል።

በጥቃቶቹ በኩዌት የሚገኘው አሊ አል-ሳሌም የአየር ኃይል ሰፈር፣ ካምፕ አሪፍጃን፣ ካምፕ አዳይሪ እና ሚና አብዱላህ የተሰኘው የሎጂስቲክስ ማዕከል በከባድ ሁኔታ ተመተዋል።

ከዚህም በተጨማሪ፣ በባህሬን የሚገኘው የአሜሪካ አምስተኛ ፍሊት ዋና መሥሪያ ቤት እና በዮርዳኖስ በሚገኘው አል-አዝራቅ የአየር ኃይል ሰፈር ላይ ጥቃት ተፈጽሟል። ምንም እንኳ የአሜሪካ እና የባሕረ-ሰላጤው አገራት መከላከያ ተቋማት አብዛኞቹን የኢራን ሚሳኤሎችና ድሮኖች ማክሸፋቸውን በይፋ ቢገልጹም፣ የወጡ የሳተላይት ምስሎች ግን የተለየ እውነታ እያሳዩ ነው።

የዋሽንግተን ፖስት የምርመራ ሪፖርት እንደሚያመለክተው፣ በክልሉ በሚገኙ 15 የአሜሪካ ወታደራዊ ይዞታዎች ውስጥ የራዳር ሥርዓቶች፣ የፓትሪዮት መከላከያ መሣሪያዎች እና የመጋዘን ተቋማትን ጨምሮ 228 መዋቅሮች በከፊልም ሆነ በሙሉ መውደማቸውን አረጋግጧል።

ይህ ወታደራዊ መካረር በዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲና ኢኮኖሚ ላይ ከፍተኛ መናወጥን አስከትሏል። የኢራንን ይፋዊ አቤቱታ ተከትሎ፣ የዓለም አቀፉ አቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር ባወጡት መግለጫ፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ውሳኔዎች ቁጥር 444 እና 533 መሠረት፣ በሰላማዊ የኒውክሌር ተቋማት ላይ የሚሰነዘር ማንኛውም ጥቃት ዓለም አቀፍ ሕግን የሚጥስ መሆኑን አስታውሰዋል።

የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ በበኩላቸው፣ የኒውክሌር ተቋማትን ኢላማ ማድረግ የቀጣናውን ውጥረት ወደማይመለስ አደገኛ አደጋ ሊቀይረው እንደሚችል አስጠንቅቀው፣ የጸጥታው ምክር ቤት በአስቸኳይ እንዲመክርና ሁለቱም ወገኖች ራስን የመግታት እርምጃ እንዲወስዱ ጥሪ አቅርበዋል።

"የኒውክሌር መሠረተ-ልማቶችን ማጥቃት ቀጣናውን ብቻ ሳይሆን መላውን ዓለም ወደማይወጣበት ሁለንተናዊ ቀውስ ውስጥ የሚከት አደገኛ ድርጊት ነው" የሚለው የሰላም ጥሪ መግለጫ የሁኔታውን አሳሳቢነት በግልጽ ያሳያል።

በፖለቲካው ረገድ የሁለቱ ሀገራት መሪዎች የቃላት መለዋወጥ ይበልጥ ጠንክሯል። የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዋሽንግተን በኩዌትና ባህሬን ላሉት የጦር ሰፈሮቿ ተጨማሪ የአየር መከላከያ ዘዴዎችን በፍጥነት ለማስፈር እያቀደች መሆኑን የገለጹ ሲሆን፣ ኢራን የኒውክሌር ታጣቂ እንድትሆን ፈጽሞ እንደማይፈቅዱ ተናግረዋል።

በሌላ በኩል፣ የኢራን መንፈሣዊ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ እና የፓርላማው አፈ-ጉባኤ መሀመድ ባቄር ቃሊባፍ፣ ዋሽንግተን ስምምነቱን በተጠቀሰው መሠረት ደጋግማ መጣሷ የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ፊርማ ፍጹም ዋጋ ቢስ መሆኑን ያረጋገጠ ነው ብለዋል። የሀገሪቱን ደኅንነት ለማረጋገጥ መላው የኢራን ሕዝብ ቅዱስ ያሉት "አንድነት" እንዲኖረው ጥሪ አቅርበዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ዋሽንግተን በኢራን ወደቦች ላይ የባሕር እገዳ ለመጣል መሞከሯን ተከትሎ፣ ቴህራን በበኩሏ የዓለም የነዳጅ ንግድ ወሳኝ የደም ሥር የሆነውን የሆርሙዝ ሰርጥ ሙሉ በሙሉ ዝግ መሆኑን አውጃለች።

ይህንን የባሕረ-ሰላጤው መዘጋት ተከትሎ፣ የዓለም የነዳጅ ዋጋ (Brent Crude) በአንድ ጀምበር ከፍተኛ የዋጋ ጭማሪ አሳይቷል።

ዓለም አቀፍ የኢነርጂ ተንታኞች ውጥረቱ በዚህ የሚቀጥል ከሆነ በተለይ በእስያ እና በአውሮፓ አገራት ላይ ከባድ የነዳጅ እጥረትና የዋጋ ግሽበት ሊከሰት እንደሚችልና የንግድ መርከቦች ረጅም ርቀት ወደሚጠይቀው የአፍሪካ አቅጣጫ መስመራቸውን ለመቀየር እየተገደዱ መሆኑን እየገለጹ ይገኛሉ።

ፍጥጫው ወታደራዊ ጡንቻን ከማሳየት አልፎ የዓለምን መደበኛ የኢኮኖሚና የጸጥታ መዋቅር የቀየረ ታሪካዊ ቀውስ ሆኗል።

በሰለሞን ገዳ

ኒውክሌር ኢነርጂ ለምን?

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመካከለኛው ምስራቅ ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት አሌክስ ቫታንካ እንዳስረዱት በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ሰኔ 16 የተደረሰው የተኩስ አቁም ስምምነት ከመጀመሪያውም በቀላሉ ሊፈርስ የሚችል ነበር። ተመራማሪው ለአልጀዚራ በሰጡት ቃል ሁለቱ ወገኖች ጡንቻቸውን ማሳየት በሚፈልጉበት ጊዜ ሁሉ ግጭቶቹ የሚከሰቱት በሆርሙዝ ሰርጥ አካባቢ መሆኑን ጠቅሰው፣ ይህም በአሁኑ ወቅት የኢራን "ዋነኛ የመጫወቻ ካርድ" መሆኑን አስረድተዋል።

የአሜሪካን አቋም በተመለከተ ፕሬዝዳንት ትራምፕ "ኢራናውያን በቂ ቅጣት ካገኙ ሀሳባቸውን ቀይረው ወደ ድርድር ይመለሳሉ" በሚል ቁማር እየተጫወቱ መሆኑን ቫታንካ ተናግረዋል። ሆኖም ኢራን ለሚደርስባት ጫና እጅ ከመስጠት ይልቅ ሁሌም አጸፋዊ እርምጃ እንደምትወስድ በማሳየቷ፣ ይህ የአሜሪካ አካሄድ ወደ ከፋ ግጭት ሊያመራ እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

በሆርሙዝ ሰርጥ ዙሪያ ያለው አለመግባባት የሉዓላዊነት ጥያቄ ተደርጎ መወሰዱን አስመልክቶ ተመራማሪው ሲያብራሩ፣ ሰርጡ በአሜሪካ እና በእስራኤል ጥቃቶች ከመፈጸማቸው በፊት የሉዓላዊነት ጥያቄ እንዳልነበር እና ኢራን ከጥቃቱ በኋላ የተረፋት ብቸኛ አማራጭ በመሆኑ ብቻ ወደ ሉዓላዊነት ጉዳይነት እንደተቀየረ አብራርተዋል። የኢራን የኒውክሌር ፕሮግራም ከወደመ በኋላ ቴህራን ከአሜሪካ ጋር ለመደራደር የተረፋት ትልቅ አቅም ይኸው የሆርሙዝ ሰርጥ መሆኑን የጠቀሱት ቫታንካ፣ በዚህም ሳቢያ ኢራን በሰርጡ ላይ በክልሉና በዓለም አቀፍ ደረጃ ትልቅ ተጽዕኖ ፈጣሪ የመሆን አቅም እንዳላት መገንዘቧን አመልክተዋል። በመጨረሻም የዲፕሎማሲው ሂደት የመሳካት እድል እስካለው ድረስ ኢራን ይህንን ቁልፍ የመጫወቻ ካርዷን መጠቀም እንደምትቀጥል ግምታቸውን አስቀምጠዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢራን የኒውክሌር ተቋሞቿን እንደገና ለመገንባት እየሞከረች ሊሆን እንደሚችል ሲኤንኤን ባደረገው የምርመራ ዘገባ አመላከተ። የዜና ወኪሉ ከሳይንስና ዓለም አቀፍ ደህንነት ተቋም ጋር በመተባበር የመረመራቸውን ልዩ የሳተላይት ምስሎች በመጥቀስ እንደዘገበው፣ እነዚህ የምስል መረጃዎች ኢራን በሰኔ ወር ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር የተፈራረመችውን የመግባቢያ ስምምነት ስለመጣሷ ትልቅ ጥያቄ የሚያነሱ ናቸው። ይህ ጥያቄ የተነሳው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ የስምምነቱን ማክተም ከማመላከታቸው በፊት ጭምር መሆኑ ተገልጿል።

የሲኤንኤን ዘገባ በፓርቺን በሚገኝ እና ለኒውክሌር ጦር መሳሪያ የሚሆን ተቀጣጣይ ቁስ ይዟል ተብሎ በሚታመንበት ተቋም ላይ ያተኮረ ሲሆን፣ ይህ ስፍራ ባለፈው የካቲት ወር በአሜሪካ እና በእስራኤል በኢራን ላይ ከተከፈተው ጦርነት ጀምሮ በተደጋጋሚ ጥቃት እንደደረሰበት ይታወሳል። በሰኔ እና በሐምሌ ወር የተነሱ አዳዲስ ምስሎችን የተመለከቱት የሲኤንኤን ጋዜጠኛ ኬቲ ፖልግላሴ፣ ኢራን ተቋሙን ለመጠገን እና እንደገና ለመገንባት እርምጃዎችን እየወሰደች መሆኑን ዘግበዋል። በምስሎቹ ላይ መጀመሪያ በጥቃቱ በተበሱት ቀዳዳዎች ላይ ጊዜያዊ መሸፈኛዎች ተደርገው የታዩ ሲሆን፣ ሳምንታት ካለፉ በኋላ ስምምነቱ ገና በሥራ ላይ እያለ መሸፈኛዎቹ ተነስተው በሽቦ ተተክተዋል። በተጨማሪም በቅርብ ርቀት ላይ የኮንክሪት ማደባለቂያ መኪኖች የሚታዩ ሲሆን፣ ባለሙያዎች እነዚህ መኪኖች ኢራናውያን ቀዳዳዎቹን ለመድፈን እያሰቡ መሆኑን የሚያሳይ ምልክት ነው ብለዋል።

በሌላ በኩል ፒክአክስ ማውንቴን በተባለ ሌላ ሊሆን ይችላል ተብሎ በሚጠረጠር የኒውክሌር ጣቢያ፣ የቅርብ ጊዜ ምስሎች መኪኖች ወደ ዋሻዎች ሲገቡ እና ሲወጡ ያሳያሉ። ባለሙያዎች ለሲኤንኤን እንደገለጹት፣ ይህ ድርጊት ኢራን የኒውክሌር ፕሮግራሟን በተመለከተ አሁን ያለውን ነባራዊ ሁኔታ እንድትጠብቅ ከሚያዘው እና ከአሜሪካ ጋር ከተፈራረመቻቸው ስምምነቶች ውጪ በመሆኑ ስምምነቱን በግልጽ የመጣስ ምልክት እንደሆነ አስረድተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) እስራኤል፣ ኢራን በቅርቡ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን ለመግደል አዲስ እቅድ ማዘጋጀቷን የሚያሳይ የስለላ መረጃ ለአሜሪካ ማጋራቷን ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ሁለት ምንጮች ለሲ ኤን ኤን አረጋግጠዋል። ይህ መረጃ በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረው የስልሳ ቀናት የተኩስ አቁም ስምምነት አደጋ ላይ በወደቀበት እና ውጥረት በነገሰበት በአሁኑ ወቅት ተጨማሪ ስጋት ፈጥሯል።

አሜሪካ በቅርብ ሳምንታት ኢራን ትራምፕን ለመግደል ስላላት እቅድ ተከታታይ መረጃዎችን ስታገኝ ብትቆይም፣ በዚህ ሳምንት ከእስራኤል የተገኘው መረጃ ግን ሙሉ ለሙሉ አዲስ እና የተለየ ሴራን የሚያመለክት ነው ተብሏል። ይህ የእስራኤል ሪፖርት፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ የሚወስዱትን ወታደራዊ እርምጃ እንዲያጠናክሩ ተጽዕኖ ለማሳደር ታስቦ የቀረበ ሊሆን እንደሚችል አንዳንድ የአሜሪካ ባለስልጣናት ግምታቸውን አስቀምጠዋል። የአሜሪካ መንግስት ከእስራኤል ማስጠንቀቂያ በፊት ይህንን የተለየ ሴራ ሲከታተል እንዳልነበር ምንጮቹ አክለዋል። እ.ኤ.አ በሁለት ሺህ ሀያ በፕሬዝዳንት ትራምፕ ትዕዛዝ የኢራኑ ከፍተኛ ጄኔራል ቃሲም ሱሌማኒ በድሮን ጥቃት መገደላቸውን ተከትሎ፣ ኢራን የበቀል እርምጃ ለመውሰድ ትራምፕን ዒላማ ልታደርግ እንደምትችል አሜሪካ ስታስጠነቅቅ መቆየቷ ይታወሳል።

በጉዳዩ ላይ ከዎል ስትሪት ጆርናል ለቀረበለት ጥያቄ ዋይት ሀውስ ምላሽ ከመስጠት ይልቅ፣ ትራምፕ ረቡዕ ዕለት የሰጡትን መግለጫ ጠቅሷል። የአሜሪካን መሪ፣ እኔን ማጥፋት ይፈልጋሉ። በሁሉም የዒላማ ዝርዝራቸው ውስጥ እንዳለሁ አይቻለሁ። እስካሁን በመጠኑም ቢሆን እድለኛ ነበርኩ፤ ግን ይሄ ብዙ ላይዘልቅ ይችላል። እነዚህ ክፉ እና በሽተኛ ሰዎች ናቸው። ይህንን ካንሰር ከስሩ መንቀል አለብን፤ ታውቃላችሁ? ካንሰርን ገና በማለዳው ቆርጦ ማውጣት ያስፈልጋል፤ አሁን እየተሰማኝ ያለውም ይሄው ነው ሲሉ ትራምፕ ለጋዜጠኞች ተናግረዋል። በሌላ በኩል ባለፈው ሳምንት መጨረሻ፣ በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ የተገደሉት የኢራን ጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ሃሚኒ የቀብር ስነ ስርዓት ላይ በርካታ ኢራናውያን የትራምፕን ሞት ሲመኙ እና ሲያሰሙ ተደምጠዋል።

የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ፣ ትራምፕ ከኢራን ጋር እያደረጉት ባለው የዲፕሎማሲ ጥረት ላይ ጥልቅ ጥርጣሬያቸውን የገለጹ ሲሆን፣ በቅርቡም ከትራምፕ ጋር በዋሽንግተን እንደሚመክሩ ይጠበቃል። ምንም እንኳን ትራምፕ ከኢራን ጋር የነበረው የመግባቢያ ሰነድ አብቅቷል ቢሉም እና በሁለቱ ወገኖች መካከል ጥቃቶች ዳግም ቢያንሰራሩም፣ ከትዕይንት ጀርባ የዲፕሎማሲ ጥረቶች አሁንም እንደቀጠሉ አንድ የአሜሪካ ባለስልጣን ሐሙስ ዕለት አስታውቀዋል። ዋሽንግተን እና ቴህራን እስከ ነሀሴ አጋማሽ ድረስ አዲስ የኒውክሌር ስምምነት ላይ ለመድረስ እየሰሩ ይገኛሉ።

ሀሙስ ምሽት ሊወሰዱ የታሰቡ ወታደራዊ እርምጃዎች ለዲፕሎማሲው ሲባል ቢታገዱም፣ በዩ ኤስ ኤስ አብርሀም ሊንከን የጦር መርከብ ላይ ያሉ አብራሪዎች አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ ጥቃት ለመሰንዘር የሚያስችላቸውን ልምምድ በማድረግ እና የመከላከያ በረራዎችን በማካሄድ ላይ ይገኛሉ። የመርከቧ አዛዥ ዳን ኪለር፣ በሺዎች ለሚቆጠሩት የመርከቧ ባልደረቦች ሁኔታዎች እየተካረሩ መምጣታቸውን አሳውቀዋል።

"ድርድሮች ስኬታማ ከሆኑ በዘላቂነት የተለወጠች ኢራንን ታያላችሁ"- ጄዲ ቫንስ

የአሜሪካ ምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃል ምልልስ “አሜሪካ ከኢራን ጋር በጣም ጥሩ ነጥብ ላይ እንደምትገኝ” ተናገሩ።
ከኢራን ጋር የሚደረጉ ድርድሮች ስኬታማ ከሆኑ "የተለወጠች ኢራንን ትመለከታላችሁ" ብለዋል።
“በቅርብ ሳምንታት ውስጥ ኢራናውያን መርከብ ላይ ጥቃት አላደረሱም። በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ነዳጅ እያለፈ ነው። ምክንያቱም ኢራናውያን መርከብ ላይ ጥቃት ቢፈጽሙ የአጸፋ ምላሽ እንደሚሰጡ ፕሬዝዳንቱ በግልጽ ተናግረዋል” ሲሉም ገልጸዋል።

ቫንስ በቃለ ምልልሳቸው “ከኢራን ጋር የሚደረጉ ድርድሮች ስኬታማ ከሆኑ፣ ስኬታማ እንዲሆኑም እንፈልጋለን፣ በዘላቂነት የተለወጠች ኢራንን የምትመለከቱ ይሆናል” ብለዋል።
“የተለወጠች” ብለው የገለጿት ኢራን ቀጣናዊ ሽብር እና አለመረጋጋት እንደማትደግፍ እንዲሁም በዘላቂነት የኒውክሌር ፍላጎቷን እንደምትሰርዝ ገልጸዋል።
“በዚህም ምክንያት የዓለም ምጣኔ ሃብት ዳግመኛ ይቀበላታል። ይህም ለአሜሪካውያን እና መላው ቀጣና ጥሩ ውጤት ነው” ብለዋል።

ጄዲ ቫንስ አክለውም “የተገባ ባህሪ ካላሳዩ እና ማየት የምንፈልገውን ለውጥ ካላመጡ የኒውክሌር መርሃ ግብራቸው ይወድማል፤ ወታደራዊ አቅማቸው ይንኮታኮታል። አሜሪካ ከእነሱ አንጻር ጠንካራ ናት” ብለው ተናግረዋል።

BBC

አሜሪካ በኢራን ነዳጅ ላይ የጣለችውን ማዕቀብ አላላች

ዋሽንግተን ከአስርት ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ የኢራን ነዳጅ በአሜሪካ ዶላር እንዲሸጥ በመፍቀድ ቴህራን ላይ የጣለችውን ማዕቀብ በጊዜያዊነት አነሳች።
ለ60 ቀናት የሚቆየውን የማዕቀብ ማላላት እርምጃ ሰኞ ምሽት ይፋ ያደረገው የአሜሪካ ግምጃ ቤት ነው። ይህ እርምጃ የኢራንን ኢኮኖሚ አንቆ የያዘው እና ለረጅም ጊዜ የቆየው የአሜሪካ ማዕቀብ ዋነኛ ምሰሶዎች እንዲወገዱ ያደርጋል።

በዚህ የአስቸኳይ ጊዜ ፈቃድ መሠረት ኢራን እስከ ነሐሴ ወር ድረስ ድፍድፍ ነዳጅ እንዲሁም የፔትሮኬሚካል ምርቶችን ማምረት፣ መሸጥ እና መላክ ትችላለች። ይህ የማዕቀብ እፎይታ የኢራን ነዳጅ በቀጥታ ወደ አሜሪካ እንዲገባም ያስችላል።

በተጨማሪም የኢራን የባንክ ዝውውር፣ ኢንሹራስ እና ትራንስፖርት ዘርፍ ላይ የተጣለው ማዕቀብ መነሳቱ ቴህራን ከዚህ ቀደም ድፍድፍ ነዳጇን ለመሸጥ ስትከተል የነበረውን ውስብስብ አሰራር ያስቀራል።
የግምጃ ቤት ኃላፊው ስኮት ቤንሰንት እንደተናገሩት ለ60 ቀናት የሚቆይ የማዕቀብ እፎይታ የተሰጣት ኢራን በምላሹ ወሳኙ የባሕር መተላለፊያ የሆነውን የሆርሙዝ ወሽመጥ ለመክፈት ቃል ገብታለች።

የዓለም አቀፉ አቶሚክ ኤነርጂ ኤጀንሲ የኒውክሌር ተቆጣጣሪዎችም ወደ አገሪቱ እንዲገቡ ትፈቅዳለች ብለዋል።
ኢራን ግን ይህ ተቆጣጣሪዎች ወደ አገሪቱ እንዲገቡ ልትፈቅድ ነው መባሉን አስተባብላለች።
አሜሪካ የማዕቀብ ማላላት እርምጃውን የወሰደችው ስዊዘርላንድ ውስጥ ሁለቱን አገራት ሲያደራድሩ የነበሩት አሸማጋዮች ጥሩ መሻሻል መታየቱን ከገለጹ በኋላ ነው።
ኳታር እና ፓኪስታን ሰኞ ዕለት ባወጡት መግለጫ አሜሪካ እና ኢራን “በ60 ቀናት ውስጥ የመጨረሻ ስምምነት ላይ ለመድረስ የሚያስችል ፍኖተ ካርታ” ላይ መስማማታቸውን አስታውቀዋል።

የአሜሪካው ምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስም የፎቶው ባለመብት የመጀመሪያው ዙር ንግግር “በጣም ጥሩ መሠረት” መጣሉን ተናግረዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በስዊዘርላንድ ቡርገንስቶክ እየተካሄደ ያለው የአሜሪካ እና የኢራን ከፍተኛ የድርድር መድረክ ዋና ዋና አከራካሪ ጉዳዮች ላይ ባተኮሩ የተለያዩ ክፍለ ጊዜዎች ተከፋፍሎ እየተካሄደ ይገኛል። እንደ ስፍራው ዘጋቢ ኦሳማ ቢን ጃቪድ ሪፖርት፣ የመጀመሪያው የውይይት ክፍለ ጊዜ በሊባኖስ ጉዳይ ላይ ያተኮረ ሲሆን፣ ቀጣዮቹ ክፍለ ጊዜዎች ደግሞ በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ እንዲሁም በኢራን የኒውክሌር ፕሮግራም እና በእገዳዎች (ማዕቀቦች) ላይ የሚያተኩሩ ይሆናሉ።

የዜና ምንጮች እንዳረጋገጡት ስብሰባው ሲጀመር የኢራኑ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ከኳታር ጠቅላይ ሚኒስትር ጋር አጭር ቆይታ ካደረጉ በኋላ ከስብሰባው አዳራሽ ወጥተው ነበር። ሆኖም ጋዜጠኞች ከአዳራሹ እንዲወጡ እንደተደረገ የኢራን የልዑካን ቡድን ወዲያውኑ ወደ ስብሰባው ተመልሷል። ከዚህ ሁኔታ መረዳት እንደሚቻለው የኢራን ተደራዳሪዎች በሚዲያ ፊት መታየትን እና መቅረፅን እንዳልፈለጉ ነው።

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ባለፈው አንድ ሰዓት ውስጥ በትዊተር ገጻቸው ላይ ያሰፈሯቸው ተቃራኒ መልዕክቶች ቢኖሩም፣ የድርድሩ ሂደት ግን እጅግ ገንቢ እና አወንታዊ በሆነ መንፈስ እየተካሄደ መሆኑን ለመስማት ተችሏል።

ይህ የከፍተኛ ደረጃ ስብሰባዎች የመጀመሪያ ቀን እና የሂደቱ የመጀመሪያ እርምጃ ነው። ምንም እንኳን የመጀመሪያው ክፍለ ጊዜ ቢጠናቀቅም፣ አራቱም አደራዳሪ ቡድኖች ወደየክፍሎቻቸው የተመለሱ ሲሆን፣ ውይይቱ ቀኑን ሙሉ በተያዘለት መርሃ ግብር መሰረት ተጠናክሮ የሚቀጥል ይሆናል።

የዓለም አቀፉ አቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ከኢራን ጋር በተደረሰው የኒውክሌር ስምምነት ዙሪያ ተግባራዊ እርምጃዎችን ለመውሰድ መዘጋጀቱን አስታወቀ
#ethiopia | የዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር ራፋኤል ግሮሲ የኢራንን የኒውክሌር መርሃ ግብር በተመለከተ ወደ ተጨባጭ ተግባር ለመሻገር ዝግጁ መሆናቸውን በይፋ ገልጸዋል።

ኢራን ከአሜሪካ ጋር በፈረመችው አዲስ የመግባቢያ ሰነድ አማካኝነት የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎችን ላለማምረትም ሆነ በባለቤትነት ላለመያዝ ዳግም ቁርጠኝነቷን አረጋግጣለች።

ከዚህ በተጨማሪም ሁለቱ አገራት ኢራን አከማችታው በሚገኘው የበለጸገ ዩራኒየም ጉዳይ ላይ በጋራ ለመወያየት ተስማምተዋል።

ዋና ዳይሬክተሩ ራፋኤል ግሮሲ ዛሬ ማለዳ በሰጡት መግለጫ ሊያጋጥሙ በሚችሉ የቴክኒክ ፈተናዎች ላይ ብቻ በማተኮር ጊዜን ማባከን ተገቢ እንዳልሆነ አሳስበዋል።

ሁሉም ወገኖች በቅን ልቦና ተሳትፎ በማድረግ ስምምነቱ ግቡን እንዲመታ ይፈልጋሉ በሚል እምነት ድርድሩን እንደሚመሩት የገለጹት ዳይሬክተሩ፣ ስምምነቱን መፈረማቸው ራሱ ሂደቱን በቁም ነገር ለመተግበር ፍላጎት እንዳላቸው የሚያሳይ ምልክት መሆኑን ጠቁመዋል።

ኤጀንሲው ስለ ተወሰኑ ጉዳዮችና ፍተሻ ሊደረግባቸው ስለሚገቡ ስፍራዎች በቂና አስተማማኝ መረጃ እንዳለው የጠቀሱት ግሮሲ፣ ሆኖም ከሂደቱ ቀድሞ መደምደሚያ ላይ መድረስ ትክክል እንዳልሆነና በአሁኑ ወቅት በቴክኒካዊ ጉዳዮች ላይ ለመወያየት እጅግ ወሳኝ ምዕራፍ ላይ እንደሚገኙ አስገንዝበዋል።
#iran #nuclear #iaea #rafaelgrossi #worldnews #internationalrelations #usa #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ እስማኤል ባጋኢ፣ ሃገራቸው ከአሜሪካ ጋር የነበራትን የመግባቢያ ሰነድ (MoU) በኤሌክትሮኒክ መንገድ መፈራረሟን ለኢራን መገናኛ ብዙሃን አረጋግጠዋል። የሁለቱ ሃገራት ተደራዳሪ ቡድኖች በጄኔቫ ለመገናኘት ቀጠሮ የያዙ ቢሆንም፣ ሰነዱ በዲጂታል መንገድ መፈረሙ በስዊዘርላንድ የሚካሄድ ምንም አይነት አካላዊ የፊርማ ስነስርዓት እንደማይኖር ያሳያል።
በመጀመሪያው ስምምነት መሰረት አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችው የባህር ላይ እገዳ በ30 ቀናት ውስጥ የሚነሳ ሲሆን፣ ለዚህም በምላሹ ኢራን በሆርሙዝ ስትሬት ላይ የመተላለፊያ ፈቃድ ትሰጣለች ተብሎ ነበር።

ነገር ግን የእስራኤል መንግስት በዳሂየህ ላይ ያደረሰውን ጥቃት እና የኢራንን ተከታታይ ዛቻ ተከትሎ፣ ወዲያውኑ በተካሄደው ድርድር አሜሪካ ስምምነቱን በፍጥነት ተግባራዊ እንድታደርግ አድርጓታል። በዚህም መሰረት በአሁኑ ሰዓት የኢራን መርከቦች ያለምንም ማቋረጥ ወደቦችን እየገቡ እና እየወጡ ይገኛሉ። የሰነዱ መፈረምን ተከትሎም ኢራን በሰነዱ ላይ የተስማማችባቸውን የጋራ ግዴታዎች በይፋ መተግበር ትጀምራለች።
ለቴህራን፣ በሊባኖስ ያለውን ጦርነት ማቆም እና የተኩስ አቁም ስምምነት ማረጋገጥ ልክ እንደ ሀገር ውስጥ ፍላጎቷ እኩል ክብደት የሚሰጠው ጉዳይ ነው። የመግባቢያ ሰነዱ የመጀመሪያ አንቀጽ ላይ የሊባኖስ ስም ሶስት ጊዜ የተጠቀሰ ሲሆን፣ ይህም የሊባኖስን የግዛት አንድነት እና ብሔራዊ ሉዓላዊነት ማክበርን በግልጽ የሚያስገድድ ነው።

በዚህ የመጀመሪያ ደረጃ ላይ ኢራን ሆን ብላ ጦርነቱን በማቆም ላይ ብቻ ትኩረት ያደረገች ሲሆን፣ የኒውክሌር ጉዳይን ግን ለጊዜው ወደ ጎን ትታዋለች። የተፈረመው ሰነድ ወዲያውኑ ተግባራዊ የሚደረግ ጥብቅ የ60 ቀናት የጊዜ ገደብ ያስቀመጠ ሲሆን፣ ይህ ጊዜ በኒውክሌር ፕሮግራሙ እና ማዕቀቦችን በማንሳት ላይ ብቻ ለመደራደር የሚያገለግል ነው፤ አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘም ሊራዘም የሚችልበት አማራጭ አለው።

በሌላ በኩል የኢራን የመከላከያ አቅም እና የሚሳኤል ፕሮግራሞች በምንም መልኩ ለድርድር እንደማይቀርቡ ተገልጿል። ቃል አቀባዩ ባጋኢ እንዳሉት "የሃገሪቱ ሚሳኤሎች ለመተኮስ ብቻ እንጂ ለድርድር የሚቀርቡ አይደሉም" በማለት፣ ቴህራን ስለ መከላከያ ሀብቷ ከማንኛውም አካል ጋር በምንም አይነት ሂደት እንደማትወያይ አረጋግጠዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በከቀናት በፊት ቅሬታቸውን ሲገልጹባቸው ወደ ነበሩት የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ትኩረታቸውን በማዞር ኔታንያሁ "ጥሩ ሰው" መሆናቸውን ቢገልጹም፣ ነገር ግን "አንዳንዴ ትንሽ ስሜታዊ ይሆናሉ" ሲሉ ተናግረዋል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኔታንያሁ አሁን ከሚከተሉት መንገድ ይልቅ "ትንሽ ለዘብ ያለ አካሄድ" ቢጠቀሙ የተሻለ እንደሚሆን ጠቁመዋል። አክለውም፣ "ከሂዝቦላህ የሆነ ሰው ወደ አንድ ህንፃ በገባ ቁጥር፣ ህንፃውን ሙሉ በሙሉ ማፍረስ አይጠበቅብዎትም" በማለት የእስራኤልን ወታደራዊ እርምጃዎች በተዘዋዋሪ ተችተዋል።

አክለውም ትራምፕ በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ያለውን ታሪካዊ ግንኙነት በንግግራቸው የዳሰሱ ሲሆን፣ እ.ኤ.አ. በ2020 የኢራኑ ከፍተኛ ጀነራል ቃሲም ሱሌማኒ የተገደሉበትን ጥቃት አስታውሰዋል።
ፕሬዝዳንቱ የኦባማ አስተዳደር ከኢራን ጋር ተፈራርሞት የነበረውን የኒውክሌር ስምምነትም በጽኑ ተችተዋል። ስምምነቱ ኢራን "ወደ ኒውክሌር ጦር መሳሪያ እንድታመራ መንገድ የሚከፍት ነበር" በማለት የራሳቸውን አስተዳደር የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ትክክለኛነት ሞግተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሄዝቦላህ የሚዲያ ግንኙነት ቢሮ ለሮይተርስ የዜና ወኪል እንደገለጸው ዋና ደጋፊው የሆነችው ኢራን በቀጣይ ከአሜሪካ ጋር በምታደርገው የኒውክሌር ድርድር ምዕራፍ ላይ የእስራኤል ጦር ከሊባኖስ ለቆ እንዲወጣ ጥያቄ እንደምታቀርብ ማረጋገጫ ሰጥታዋለች።

ባለፈው አርብ በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል የተፈረመውን የመግባቢያ ሰነድ ተከትሎ በሚቀጥለው ውይይት፣ የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት ከሊባኖስ መውጣት የድርድሩ አንዱ ውጤት እንጂ ውይይቱን ለመቀጠል እንደ ቅድመ ሁኔታ እንደማይቀርብ የሄዝቦላህ ቡድን አብራርቷል።

ሄዝቦላህ ለሮይተርስ በሰጠው ጠንከር ያለ አስተያየት "እስራኤላውያን ጦራቸውን ከሊባኖስ ጠቅልለው እስካልወጡ ድረስ በኢራን እና በአሜሪካ መካከል ምንም ዓይነት የኒውክሌር ስምምነት አይኖርም" በማለት ጥብቅ አቋሙን አንጸባርቋል።

ከስምምነት የደረሱባቸው ጉዳዮች የትኞቹ ናቸው?
#ethiopia | አሜሪካ እና ኢራን ጦርነቱን ለማቆም ከስምምነት የደረሱባቸው የመግባቢያ ነጥቦች ይፋ ሆኑ።

አሜሪካ እና ኢራን ከሦስት ወራት በላይ የዘለቀውን ጦርነት ለማስቆም የሚያስችል ስምምነት ላይ መድረሳቸውን አስታወቁ።

በመካከለኛው ምሥራቅ ብሎም በመላው ዓለም ከባድ ቀውስን አስከትሎ የቆየውን ጦርነት ለማስቆም ለወራት ሲደረግ የነበረው ድርድረ አርብ ዕለት ስዊትዘርላንድ ውስጥ በሚካሄድ የፊርማ ሥነ ሥርዓቱ ይቋጫል ተብሏል።

አሜሪካ እና ኢራን ጦርነቱ እንዲቆም በደረሱት የመግባቢያ ስምምነት ላይ ሊባኖስን ጨምሮ በሁሉም ግንባሮች ጦርነቱ እንደሚቆም እና የሆርሙዝ ወሽመጥ እንደሚከፈት ተዘግቧል።

የኢራን ብሔራዊ መገናኛ ብዙኃን በቴህራን እና ዋሺንግተን መካከል ጦርነቱን ለማስቆም ስምምነት በተደረሰበት የመግባቢያ ሰነድ ውስጥ የተካተቱ ነጥቦችን ይፋ አድረገዋል።

የመገናኛ ብዙኃኑ ባቀረቧቸው ዝርዝሮች ውስጥ የተካተቱት ነጥቦች በሁለቱም ወገን ማረጋገጫ አልተሰጠባቸውም።

ሜህር የዜና ወኪል ከዘረዘራቸው ነጥቦች መካከል፦

* በሁሉም ግንባሮች ሊባኖስን ጨምሮ በቋሚነት ተኩስ ይቆማል

* አሜሪካ በኢራን ውስጣዊ ጉዳይ ጣልቃ አትገባም

* በ30 ቀናት ውስጥ የአሜሪካ የባሕር ዕገዳ ይነሳል

* የአሜሪካ ጦር ከኢራን ለቅቆ ይወጣል

* የሆርሙዝ ወሽመጥ “በኢራናውያን ቁጥጥር” በ30 ቀናት ውስጥ ዳግም ይከፈታል

* አሜሪካ እና አጋሮቿ 300 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የመልሶ ግንባታ ዕቅድ ያቀርባሉ

* በኢራን የነዳጅ ዘይት እና ኢነርጂ ምርቶች ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ማንሳት

* ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ላለማምረት ዳግም ታረጋግጣለች
አሜሪካ በቀጣናው ያላትን ጦር አትጨምርም እና አዲስ ማዕቀብም አትጥልም።

* ሜህር አክሎም የስምምነቱ መጨረሻ የኢራን እንዳይንቀሳቀሱ የታገዱ ግማሽ ሃብቷ እስኪለቀቅ፣ የኢራን ነዳጅ ዘይት ላይ የተጣለው ማዕቀብ እና የባሕር ላይ ዕገዳው እስኪነሳ ድረስ የመጨረሻው ድርድር አይጀመርም ሲል ዘግቧል።

እንዲሁም የመጨረሻው ስምምነት በተባበሩት መንግሥታት በፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ እንደሚጸድቅ ዘግቧል።
#አሜሪካ #ኢራን #ጦርነት #ስምምነት #bbc #ጌጡተመስገን #ሚዲያኮሚኒኬሽን #getutemsgen #mediacommunication

ጋዜጠኛ ያልተቀጠረለት ምስጥራዊው የሩሲያ የሬዲዮ ጣቢያ

​#ethiopia | ሸገር የሬዲዮ ጣቢያን ካለ ዜና አልያ ካለ ፕሮግራም እና ሙዚቃ ውጭ እስቲ አስቡት? በዓለም ዙሪያ ያሉ የሬዲዮ መገናኛ አጥኚዎችን እና ተመራማሪዎችን ለበርካታ አስርት ዓመታት ሲያወዛግብ የቆየውና "ዘ ቡዘር" በመባል የሚታወቀው ምስጢራዊው የሩሲያ አጭር ሞገድ ሬዲዮ ጣቢያ "ዩቪቢ-76" ፣ አሁንም ድረስ ትክክለኛ አላማው ሳይታወቅ ስርጭቱን እንደቀጠለ ነው።

​በ4625 ኪሎ ኸርዝ (kHz) ሞገድ ላይ የሚሰራጨው ይህ ጣቢያ፣ በቀን ለ24 ሰዓታት አሰልቺ እና ተደጋጋሚ የሆነ የ"ቡዝ" ድምጽ ያሰማል። ጣቢያው ስርጭቱን ከጀመረበት ከ1970ዎቹ መገባደጃ ጀምሮ በተለያዩ ጊዜያት ድምፁ ድንገት ተቋርጦ በሩሲያኛ ቋንቋ ቁጥሮችን፣ ስሞችን እና አጫጭር መልእክቶችን የሚያነቡ ሰዎች ድምፅ ይሰማል። ሆኖም ግን የመልእክቶቹ ትርጉምም ሆነ የጣቢያው ትክክለኛ አገልግሎት እስካሁን በውል አልታወቀም።

​ስለ ጣቢያው ምንነት እና አላማ ከተለያዩ አካላት በርካታ መላምቶች ያሉ ሲሆን
​በርካቶች ጣቢያው በዓለም ዙሪያ ለተሰማሩ የሩሲያ ሰላዮች ምስጢራዊ መልእክቶችን ለማስተላለፍ እና ለሩሲያ ጦር ሰራዊት በተለይም ለምዕራባዊው ወታደራዊ እዝ እና ለተለያዩ የጦር ሰፈሮች መገናኛነት እንደሚያገለግል በስፋት ይገመታል።

​አንዳንዶች ደግሞ ይህ ጣቢያ ሩሲያ የኒውክሌር ጥቃት ቢሰነዘርባት እና ከፍተኛ አመራሮቿ ቢገደሉ፣ በራስ ሰር የኒውክሌር አፀፋዊ ጥቃት እንዲሰነዘር የሚያደርገው ስርዓት አካል ሊሆን እንደሚችል ይገምታሉ።

​ምንም እንኳን ጣቢያው ከቦታ ቦታ ከሞስኮ አቅራቢያ ወደ ሴንት ፒተርስበርግ አካባቢ መቀየሩ ቢታወቅም፣ የሩሲያ መንግስት ስለ ጣቢያው ህልውናም ሆነ አላማ እስካሁን የሰጠው ይፋዊ ማረጋገጫም ሆነ ማስተባበያ የለም። በዘመናዊው የዲጂታል ኮሙኒኬሽን እና የሳተላይት መገናኛ ዘመን፣ ይህ አሮጌ የአጭር ሞገድ ሬዲዮ ጣቢያ ያለማቋረጥ ስርጭቱን መቀጠሉ አሁንም ድረስ በዓለም አቀፍ ደረጃ እንቆቅልሽን እንደሆነ ቀጥሏል ቀጥሏል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤል ተቃዋሚ ፓርቲ መሪ ያየር ላፒድ፣ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል እየተረቀቀ ባለው አዲስ ስምምነት ላይ ጠንካራ ትችት ሰንዝረዋል። ላፒድ በኤክስ ገጻቸው ባሰፈሩት መልእክት፣ ስምምነቱ የእስራኤልን የትኛውንም የጦርነት ግብ እንደማያሳካ አስጠንቅቀዋል። ምክንያታቸውንም ሲያብራሩ፣ "ስምምነቱ የኢራንን አገዛዝ በስልጣን ላይ እንዲቆይ የሚያደርግ... የሚሳኤል ፕሮግራሟን ሳይነካ የሚያስቀጥል፣ እንዲሁም የኒውክሌር ፕሮግራሟን ዳግም እንድትገነባ የሚያስችላት ነው" ብለዋል።

ተቃዋሚ መሪው ይህንን ክስተት የጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ "ፍጹም ውድቀት" ሲሉ በጽኑ ኮንነውታል። ላፒድ አክለውም፣ አካሄዱ እስራኤልን በብሔራዊ ደህንነቷ ጉዳይ ከሌሎች ትዕዛዝ የምትቀበል "ጥገኛ አገር" እንድትሆን ያደርጋታል በማለት ስጋታቸውን ገልጸዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በጦር ሜዳ የተገኙ ወታደራዊ ድሎችን ወደ ዘላቂ ስትራቴጂካዊ ስኬቶች የመቀየር ብቃት እንደሌላቸው አጥብቀው ተችተዋል።

የአሜሪካ እና እስራዔል ፍላጎት ለየቅል ሆኗል
#ethiopia | የአሜሪካው ምክትል ፕሬዚዳንት ጄዲ ቫንስ ሀገራቸውና እስራኤል ከኢራን ጋር ስላለው ጦርነት ማጠቃለያ የተለያየ አቋም እንዳላቸው ይፋ አድርገዋል። እንደ ምክትል ፕሬዚዳንቱ ገለጻ፣ ሁለቱ ሀገራት በብዙ ጉዳዮች ላይ አብረው ቢሰሩም ጦርነቱ እንዴት መቋጨት አለበት በሚለው ነጥብ ላይ ግን ፍላጎቶቻቸው ይለያያሉ።

​ዋሺንግተን የኢራንን የኒውክሌር መርሐግብር በዘለቄታው የሚፈታና ሀገሪቱ የኒውክሌር መሣሪያ እንዳይኖራት የሚያረጋግጥ የረጅም ጊዜ ስምምነት ላይ ለመድረስ እየሰራች መሆኑን ቫንስ ጠቁመዋል። ይህ ስምምነት በእስራኤል በኩል ተቀባይነት ሊኖረውም ላይኖረውም እንደሚችል የገለጹት ምክትል ፕሬዚዳንቱ፣ ጉዳዩ ግን የአሜሪካ መሠረታዊ ጥቅም በመሆኑ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በትኩረት እንደሚገፉበት አስታውቀዋል።

​በአሁኑ ወቅት አሜሪካና ኢራን የስምምነት “የመጨረሻው ጥረት” ላይ እንደሚገኙና በመጪዎቹ ሳምንታት ወይም ወራት ውስጥ ስምምነት ላይ ሊደርሱ እንደሚችሉ ተገልጿል። በዚህ የሰላም ጥረት ውስጥ ሁለቱን ሀገራት በማሸማገል ላይ የምትገኘው ፓኪስታን በበኩሏ፣ የመጨረሻው ግብ ላይ ለመድረስ የሁሉንም ወገኖች ከጥቃት መቆጠብ እንደሚያስፈልግ አሳስባለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu
​#አሜሪካ #እስራኤል #ኢራን #ጄዲ_ቫንስ #ዶናልድ_ትራምፕ #የመካከለኛው_ምሥራቅ_ጦርነት #የኒውክሌር_ስምምነት

ቤጂንግ የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎች ሙሉ በሙሉ እንዲወድሙ ጥሪ አቀረበች
#ethiopia | በከፍተኛ የጂኦፖለቲካዊ መግለጫ፣ ቻይና ለዓለም አቀፍ ሰላም መረጋገጥ እና ለሦስተኛው የዓለም ጦርነት መከላከል ብቸኛው መንገድ አጠቃላይ የኒውክሌር ጦር መሣሪያዎችን ማስወገድ መሆኑን በይፋ አስታወቀች። የቻይና ባለሥልጣናት እንደ አሜሪካ ያሉ ታላላቅ ኃያላን ሀገራት እና የእስራኤልን ተሳትፎ የሚያካትተው የመካከለኛው ምስራቅ ግጭት ተዋናዮች የኒውክሌር ዛቻዎችን በአስቸኳይ ማቆም እና ሙሉ በሙሉ ወደ ዲ-ኤስካሌሽን (ውጥረትን ወደ መቀነስ) ማምራት እንዳለባቸው አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

ይሁን እንጂ ቤጂንግ ይህንን ዓለም አቀፋዊ ለውጥ በይፋ ብታስተዋውቅም፣ ተቺዎች ቻይና እራሷ የራሷን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ክምችት በከፍተኛ ፍጥነት እያሳደገች መሆኑን በስፋት እየነቀፉ ይገኛሉ። እ.ኤ.አ. በ2026 የዓለም አቀፍ የኒውክሌር ወጪ ከፍተኛ ታሪካዊ ደረጃ ላይ በደረሰበት በዚህ ወቅት፣ የጦር መሣሪያዎችን ማስወገድ ተፈጻሚ ሊሆን የሚችል እውነተኛ ግብ ነው ወይስ ፈጽሞ የማይሳካ ምናባዊ ምኞት? የሚለው ክርክር ዓለም አቀፉን ማኅበረሰብ በሁለት መከፈሉን ቀጥሏል።

እንደ መናኸሪያ ኤፍ ኤም ዘገባ በኒውክሌር ጦር መሣሪያዎች ሙሉ በሙሉ መጥፋት የዓለም ሰላም ይረጋገጣል ብለው ያምናሉ ወይስ አሁን ያለው የጦር መሣሪያ እሽቅድምድም የማይቀር ነው?

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ እወስዳለው ያሉትን ጥቃት እንደተዉት አስታወቁ
**************

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ውይይት መሻሻል እንዳሳየ እና ከስምምነት ሊደረስ እንደሚችል በመግለፅ በኢራን ላይ ሊሰነዝሩት ያሰቡትን ጥቃት ማቋረጣቸውን አስታውቀዋል።

ትራምፕ ትናንት ሐሙስ ኻርግ ደሴት ላይ ኢራንን “ክፉኛ እንመታለን” ብለው ቢዝቱም፤ ሊያደርሱት የነበረውን ጥቃት ለመሰረዝ መወሰናቸውን ነው የተናገሩት።

ከኢራን ጋር የሚፈረመው የመግባቢያ ሰነድ “የመጨረሻ ደረጃ” ላይ መድረሱን ጠቅሰው በዚህ ሳምንት ስምምነቱ ሊገባደድ እንደሚችል አስረድተዋል። ስምምነቱ የሚፈረመው አውሮፓ ውስጥ እንደሚሆን ጠቁመዋል።

ስምምነቱ ኢራን የኒውክሌር መሣሪያ እንዳይኖራት የሚያግድ እንዲሁም በአፋጣኝ የሆርሙዝ ወሽመጥ እንዲከፈት የሚያስገድድ እንደሚሆን ትራምፕ አስረግጠው ተናግረዋል።

ትራምፕ ይህንን ቢሉም የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ስምምነት ላይ ለመድረስ አለመቃረባቸውን አስታውቀዋል።

አሜሪካ በድርድሩ “ከልክ ያለፈ ጥያቄ” እያቀረበች እንደሆነም ጠቅሰዋል።

ኳታር ሁለቱን አገራት ለማሸማገል ጥረት እያደረገች እንደሆነ ተጠቁሟል።

ትራምፕ ኢራን ላይ ጥቃት እንደማይፈጸም መግለጻቸውን ተከትሎ የድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ ቅናሽ ማሳየቱን የዘገበው ቢቢሲ ነው ።

Ethiopian Broadcasting Corporation #ኢራን #አሜሪካ #ትራምፕ #ሆርሙዝ

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን ላይ የሚደርሰው ጥቃት ‘እንደቆመ’ አስታወቁ

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ላይ የሚሰነዘረው ጥቃት ‘እንደተገታ’ አስታወቁ።
ከኢራን ጋር የሚደረገው ውይይት መሻሻል እንዳሳየ እና ከስምምነት ሊደረስ እንደሚችልም ገልጸዋል።
ትራምፕ ትናንት ሐሙስ ኢራንን “ክፉኛ እንመታለን” ብለው ቢዝቱም፤ ሊያደርሱት የነበረውን ጥቃት ለመሰረዝ መወሰናቸውን ተናግረዋል።

ፕሬዝዳንቱ ኻርግ ደሴት ላይ ጥቃት እንደሚፈጸም አስጠንቅቀው ነበር።
ከኢራን ጋር የሚፈረመው የመግባቢያ ሰነድ “የመጨረሻ ደረጃ” ላይ መድረሱን ጠቅሰው በዚህ ሳምንት ስምምነቱ ሊገባደድ እንደሚችል አስረድተዋል። ስምምነቱ የሚፈረመው አውሮፓ ውስጥ እንደሚሆን ጠቁመዋል።
ስምምነቱ ኢራን የኒውክሌር መሣሪያ እንዳይኖራት የሚያግድ እንዲሁም በአፋጣኝ የሆርሙዝ ወሽመጥ እንዲከፈት የሚያስገድድ እንደሚሆን ትራምፕ አስረግጠው ተናግረዋል።

ትራምፕ ይህንን ቢሉም የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ስምምነት ላይ ለመድረስ አለመቃረባቸውን አስታውቀዋል።
አሜሪካ በድርድሩ “ከልክ ያለፈ ጥያቄ” እያቀረበች እንደሆነም ጠቅሰዋል።
ኳታር ሁለቱን አገራት ለማሸማገል ጥረት እያደረገች እንደሆነ ተጠቁሟል።

ትራምፕ ኢራን ላይ ጥቃት እንደማይፈጸም መግለጻቸውን ተከትሎ የድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ ቀንሷል።

BBC

''ሰውየውን ማግኘት እፈልጋለሁ''
#ethiopia | የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራኑ ከፍተኛ መንፈሳዊ መሪ ሞጅታባ ኻሚኒ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ለመፍጠር ፍላጎት እንዳላቸው የገለጹ ሲሆን፣ የውይይቱ መሳካት ግን በሁለቱ ሀገራት መካከል በተጀመሩት ስምምነቶች ውጤት ላይ እንደሚወሰን አስታውቀዋል።

​ፕሬዝደንት ትራምፕ በነጩ ቤተ መንግስት በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ የኢራንን ሃይማኖታዊ መሪ ለማግኘት ፍላጎት እንዳላቸውና ስብሰባው ሊካሄድ የሚችለው ዋሽንግተንና ቴህራን በኒውክሌር ፕሮግራም፣ በዩራኒየም ክምችት፣ በክልላዊ ደህንነትና በተኩስ አቁም ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መድረስ ሲችሉ ብቻ መሆኑን አስገንዝበዋል።

​ከ1979 የኢራን አብዮት በኋላ በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረውን የረጅም ጊዜ ውጥረት ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ይህ የታሰበው መገናኘት እውን ቢሆን በዓለም አቀፍ ፖለቲካ ላይ ታሪካዊ ለውጥ ሊያመጣ እንደሚችል ተነግሯል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu
​#አሜሪካ #ኢራን #ዶናልድትራምፕ #ሞጅታባኻሚኒ #ዓለምአቀፍዲፕሎማሲ #የኒውክሌርውል #ዋሽንግተን #ቴህራን

''ሰውየውን ማግኘት እፈልጋለሁ''
#ethiopia | የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራኑ ከፍተኛ መንፈሳዊ መሪ ሞጅታባ ኻሚኒ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ለመፍጠር ፍላጎት እንዳላቸው የገለጹ ሲሆን፣ የውይይቱ መሳካት ግን በሁለቱ ሀገራት መካከል በተጀመሩት ስምምነቶች ውጤት ላይ እንደሚወሰን አስታውቀዋል።

​ፕሬዝደንት ትራምፕ በነጩ ቤተ መንግስት በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ የኢራንን ሃይማኖታዊ መሪ ለማግኘት ፍላጎት እንዳላቸውና ስብሰባው ሊካሄድ የሚችለው ዋሽንግተንና ቴህራን በኒውክሌር ፕሮግራም፣ በዩራኒየም ክምችት፣ በክልላዊ ደህንነትና በተኩስ አቁም ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መድረስ ሲችሉ ብቻ መሆኑን አስገንዝበዋል።

​ከ1979 የኢራን አብዮት በኋላ በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረውን የረጅም ጊዜ ውጥረት ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ይህ የታሰበው መገናኘት እውን ቢሆን በዓለም አቀፍ ፖለቲካ ላይ ታሪካዊ ለውጥ ሊያመጣ እንደሚችል ተነግሯል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu
​#አሜሪካ #ኢራን #ዶናልድትራምፕ #ሞጅታባኻሚኒ #ዓለምአቀፍዲፕሎማሲ #የኒውክሌርውል #ዋሽንግተን #ቴህራን

የአሜሪካ የተወካዮች ምክር ቤት የትራምፕን የጦርነት ስልጣን ለመገደብ ድምፅ ሰጡ

የአሜሪካ የተወካዮች ምክር ቤት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ ተጨማሪ የወታደራዊ እርምጃ እንዳይወስዱ የሚያግድ የውሳኔ ሃሳብ አሳልፈዋል፡፡

በየካቲት ወር የጀመረውን ጦርነት በአደባባይ በመቃወም አራት ሪፐብሊካኖች ከዲሞክራቶች ጋር ከተቀላቀሉ በኋላ፤ የውሳኔ ሃሳቡ በ2መቶ15 ለ 2መቶ8 ድምፅ ሊጸድቅ ችሏል።

ይህ የተወካዮች ምክር ቤት በትራምፕ የጦርነት ስልጣን ላይ ገደብ ለመጣል የሞከረው ለአራተኛ ጊዜ ሲሆን፤ ተቺዎች ፕሬዝዳንቱ የኮንግረሱን ፈቃድ ሳያገኙ እርምጃ እየወሰዱ ነው በማለት ይወቅሳሉ።

የምክር ቤቱ የውሳኔ ሃሳብ አሁንም በሪፐብሊካኖች በሚመራው የአሜሪካ ሴኔት መፅደቅ ይኖርበታል፤ይሁን እንጂ ሴኔቱ ቢቀበለው እንኳ እርምጃው በኢራን ላይ የሚሰነዘረውን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ሙሉ በሙሉ ለመግታት መቻሉ አጠራጣሪ ነው፡፡

ውሳኔው ከዚህ ቀደም ሰባት ጊዜ ሳይሳካ ቀርቶ ባለፈው ግንቦት ወር ሴኔቱ መሰል የውሳኔ ሃሳብን ያራመደ ቢሆንም እስካሁን ሙሉ ድምፅ ለመስጠት ወደ መድረክ አላመጣውም።

እሮብ ዕለት የተካሄደው ድምፅ በትራምፕ እና ሪፐብሊካን ፓርቲ ውስጥ ያለውን ልዩነት የሚያሳይ የቅርብ ጊዜ ምልክት ነው ፡፡

ይህ የሆነው ደግሞ በኮንግረስ ውስጥ ባሉ ወግ አጥባቂዎች ተቃውሞ ምክንያት አስተዳደሩ ለፖለቲካ አጋሮቹ ሊመድበው የነበረውን የ1.8 ቢሊየን ዶላር "ፀረ-የጦር መሣሪያ ታጣቂነት" ፈንድ ዕቅዱን ለመሰረዝ በተገደደ በጥቂት ቀናት ውስጥ ነው።

በተወካዮች ምክር ቤት የሚገኙ ቶማስ ማሲ፣ ብሪያን ፊትዝፓትሪክ፣ ቶም ባሬት እና ዋረን ዴቪድሰን የተባሉ ሪፐብሊካኖች ከዲሞክራቶች ጋር በመተባበር ረቡዕ ዕለት የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ አሳልፈዋል፡፡

በተጨማሪም ከዚህ ቀደም መሰል እርምጃዎችን ተቃውመው የነበሩት የሜይን ግዛት ዲሞክራት ጃሬድ ጎልደን በዚህ ጊዜ ድጋፋቸውን ሰጥተዋል።

ከሚቺጋን የመጡት ሪፐብሊካን ቶም ባሬትበበኩላቸው "ጦርነት የሚያውጀው ኮንግረስ ብቻ ነው፤ ይህ ደግሞ በእርግጥ ልንጠብቀው የሚገባ ጉዳይ ነው" ብለዋል።

በዚህ ድምፅ አሰጣጥ ምክንያት ከትራምፕ ሊሰነዘርባቸው ስለሚችለው የአጸፋ እርምጃ ተጠይቀው ሲመልሱ፡ "ትክክል ነው ብዬ ላመንኩበት ነገር በህሊናዬ ነው ድምፅ የሰጠሁት እናም የሚመጣውን ማንኛውንም ነገር ለመቀበል ዝግጁ ነኝ" ብለዋል።

በተወካዮች ምክር ቤት የውጭ ጉዳይ ኮሚቴ መሪ የሆኑት ዲሞክራቱ ግሬገሪ ሚክስ፣ የተሰጠውን ድምፅ "በፕሬዝዳንት ትራምፕ ህገ-ወጥ እና ከፍተኛ ኪሳራ እያስከተለ ባለው የኢራን ጦርነት ላይ የተሰነዘረ ጠንካራ የሁለቱ ፓርቲዎች ተግሳጽ እና ጦርነቱን ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ለማቆም የተነገደ የመጀመሪያው እርምጃ ነው" ሲሉ ገልጸውታል።

ሚክስ አክለውም ትራምፕ በሀገር ውስጥ የነዳጅ ዋጋ እንዲንር ከማድረጋቸው እና ለኢራን የኒውክሌር መርሃ ግብር ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ የመፈለጉን ሂደት ይበልጥ አስቸጋሪ ከማድረጋቸው ባለፈ የጦርነቱን የተቀመጡ ግቦች ማሳካት አልቻሉም ብለዋል።

የውሳኔ ሃሳቡን በጋራ ያዘጋጁት ሚክስ "የዚህ ውሳኔ መጽደቅ ትልቅ የማዕዘን ድንጋይ ነው ቁጥራቸው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣ ሪፐብሊካኖች በመካከለኛው ምስራቅ ሌላ ማብቂያ የሌለው ጦርነት የማይፈልጉትን የመራጮቻቸውን ድምፅ እየሰሙ ነው" ብለዋል።

ዩናይትድ ስቴትስ እና እስራኤል በየካቲት 28 በኢራን ላይ ጥቃት መሰንዘራቸው የሚታወቁ ሲሆን ኢራንም በእስራኤል እና በባህረ ሰላጤው ለሚገኙ የአሜሪካ አጋር ሀገራት ላይ ጥቃት በመሰንዘር ምላሽ የሰጠች ሲሆን ለአለም አቀፍ የመርከብ ትራንስፖርት ወሳኝ የውሃ መስመር የሆነውን የሆርሙዝ ወሽመጥ በውጤታማነት ዘግታለች።