(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ሳምንት መጨረሻ በኢራን ላይ ለማካሄድ ያቀዱትን ከፍተኛ ጥቃት በድጋሚ ካነሱ በኋላ፣ የሆርሙዝ ወባብን እንደገና ለማስከፈት የሚያስችል ስምምነት ላይ ለመድረስ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ከሰኞ ጀምሮ እንደሚጀምር አስታወቁ።

ፕሬዚዳንቱ በኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን ውስጥ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፣ ድርድሩ ሰኞ ከሰዓት በኋላ የሚጀምር ሲሆን ይህም በርካታ የሰዎችን ህይወት የሚያድን እና አላስፈላጊ የኃይል እርምጃን የሚያስቀር እንደሆነ ገልጸዋል። ትራምፕ ባለፈው ቅዳሜ በሰጡት መግለጫ ከኢራን ጋር ስምምነት ላይ መደረሱን እና የኑክሌር ስጋቱም ያበቃል ብለው የነበረ ቢሆንም፣ አሁን ግን ድርድሩ ገና ሰኞ እንደሚጀምር እና ስምምነቱ መቼ እንደሚጠናቀቅ የጊዜ ሰሌዳ መስጠት እንደማይችሉ ተናግረዋል።

ትራምፕ በኢራን ላይ የሚሰነዘረውን ጥቃት እንዲተዉ የጠየቋቸው የአካባቢው ሀገራት ሳዑዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ እና ኳታር መሆናቸውን የገለጹ ቢሆንም፣ ይህ መግለጫ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የአሜሪካ እርምጃ እንዲጠናከር ፍላጎት ነበራት ሲል ዎል ስትሪት ጆርናል ካወጣው ዘገባ ጋር ይጋጫል። ፕሬዚዳንቱ ጥቃቶችን በሚሰርዙበት ጊዜ በአማካሪዎቻቸው ምክር ሳይሆን በአካባቢው ሀገራት ጥያቄ ምክንያት እንደሆነ መግለጽ የተለመደ አካሄዳቸው ነው።

በተጨማሪም ትራምፕ አሁን በጠረጴዛው ላይ ያለው ስምምነት በዋናነት በሆርሙዝ ወባብ ላይ የሚያተኩር መሆኑን በመጠቆም፣ የኢራን የኑክሌር ጉዳይ በቀጣይ ስምምነት እንደሚታይ አመልክተዋል። ይህም ባለፈው ሰኔ ወር የተፈረመውን እና ለኑክሌር ድርድር 60 ቀናት ሰጥቶ የነበረውን የመግባቢያ ሰነድ ለማደስ የሚደረግ ጥረት ሲሆን፣ አሁን ግን ለስምምነቱ የቀረው ጊዜ ከ30 ቀናት ያነሰ ነው::

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በሳዑዲ አረቢያ መካከል በቅርቡ የተፈረመውን ታሪካዊ የኑክሌር ስምምነት ተከትሎ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ያስቀመጡት ድንገተኛ ቅድመ-ሁኔታ በሁለቱ ሀገራት የዲፕሎማሲ ግንኙነት ላይ ከፍተኛ ውዥንብር መፍጠሩ ተገለጸ።

የቀድሞ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት የኑክሌር ስርጭት መከላከል ከፍተኛ ባለስልጣን እና በአሁኑ ወቅት የብሩኪንግስ ተቋም ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት ሮበርት አይንሆርን፣ ይህንን ውዥንብር አስመልክተው ለአል ማጃላ መጽሔት ማብራሪያ ሰጥተዋል።

በአሜሪካው የኃይል ሚኒስትር ክሪስ ራይት እና በሳዑዲ አቻቸው መካከል ይፋዊ የፊርማ ስነ-ስርዓቱ ከተከናወነ በኋላ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባስተላለፉት መልዕክት "ሳዑዲ አረቢያ ከእስራኤል ጋር ያላትን ግንኙነት መደበኛ ካላደረገች ስምምነት አይኖርም" የሚል አዲስ ቅድመ-ሁኔታ አስቀምጠዋል።

ባለሙያው ሮበርት አይንሆርን እንዳሉት፣ ይህ ያልተጠበቀ ውሳኔ የሳዑዲ ባለስልጣናትን ብቻ ሳይሆን ከፍተኛ የአሜሪካ መንግስት ባለስልጣናትንም ጭምር በእጅጉ አስገርሟል። የረጅም ጊዜ ድርድር ውጤት የሆነው ይህ የ123 ስምምነት፣ ከፕሬዝዳንቱ መግለጫ በኋላ የመጨረሻ እጣ-ፈንታው ምን ሊሆን እንደሚችል እጅግ አጠራጣሪ ሆኗል።

ትራምፕ ስምምነቱ ከተፈረመ በኋላ ይህንን ቅድመ-ሁኔታ ለምን እንዳመጡት ትክክለኛው ምክንያት ባይታወቅም፣ ባለሙያው የሚከተሉትን ግምቶች አስቀምጠዋል፦ የትራምፕ አስተዳደር ያመጣው ስምምነት የቀድሞው የባይደን አስተዳደር ሲደራደርበት ከነበረው ያነሰ ጥብቅነት ያለው ነው የሚሉ ትችቶችን ለማስቀረት ታስቦ ሊሆን ይችላል። ፕሬዝዳንቱ የፊርማ ስነ-ስርዓቱ በኃይል ሚኒስትሩ መካሄዱ ቅር አሰኝቷቸው፣ ስምምነቱን በራሳቸው ቁጥጥር ስር ለማድረግ የወሰዱት እርምጃ ሊሆን ይችላል። ሳዑዲ አረቢያ አቋሟን እንደማትቀይር እያወቁ፣ ይህንን ቅድመ-ሁኔታ ወደፊት ሌሎች የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ጥቅሞችን ከሳዑዲ ለማግኘት እንደ መደራደሪያ ሊጠቀሙበት አስበው ሊሆን ይችላል። (ምንም እንኳን የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እጅ አለበት ቢባልም፣ ዋይት ሀውስ ግን ፕሬዝዳንቱ ውሳኔውን የወሰኑት በራሳቸው መሆኑን ገልጿል)።

አንድ ስምምነት ከተፈረመ በኋላ አዳዲስ ቅድመ-ሁኔታዎችን ለማከል መሞከር የተለመደ የዲፕሎማሲ አሰራር እንዳልሆነ አቶ አይንሆርን ያስገነዝባሉ። ይህ አካሄድ ሌሎች ሀገራት ወደፊት ከአሜሪካ ጋር ወደ ስምምነት ለመግባት ያላቸውን አመኔታ ሊሸረሽር እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

ምንም እንኳን በአሁኑ ወቅት ስምምነቱ አጣብቂኝ ውስጥ ቢገባም፣ ወደ ትግበራ ከተለወጠ ግን ለሁለቱም ሀገራት ጉልህ ጠቀሜታ አለው። አሜሪካ የኑክሌር ኢንዱስትሪዋን እንድታነቃቃ እና ቻይናና ሩሲያ በሳዑዲ የኑክሌር ኃይል ዘርፍ ውስጥ እንዳይገቡ ለመከላከል ይረዳታል። ሳዑዲ አረቢያ በበኩሏ የኃይል ምንጮቿን እንድታሰፋ እና የኢኮኖሚ ልማት ግቦቿን እንድታሳካ ትልቅ ድጋፍ ይሆናታል።

ሆኖም ስምምነቱ የራሱ የሆኑ ስጋቶች እንዳሉትም ተጠቁሟል። በተለይም በሳዑዲ አረቢያ ውስጥ ሀገር በቀል የዩራኒየም ማበልጸግ ስራን ለማጥናት የሁለት ዓመት ጊዜ መፈቀዱ፣ አሜሪካ የማበልጸጊያ ቴክኖሎጂዎች እንዳይስፋፉ ስትከተለው ከነበረው የቆየ ፖሊሲ ያፈነገጠ እና ትልቅ ስጋት ሊፈጥር የሚችል ጉዳይ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል።

አሜሪካና ሳውዲ አረቢያ ታሪካዊ ስምምነት አደረጉ።
#ethiopia | አሜሪካ እና ሳውዲ አረቢያ በሲቪል የኑክሌር ቴክኖሎጂ ዘርፍ በጋራ ለመስራት የሚያስችል ታሪካዊ የተባለ ስምምነት መፈራረማቸውን አስታወቁ።

ይህ ስምምነት የአሜሪካ ኩባንያዎች የኑክሌር ቴክኖሎጂን፣ መሣሪያዎችን እና አገልግሎቶችን ለሳውዲ አረቢያ ለማቅረብ እንዲችሉ ያደርጋቸዋል።

የአሜሪካ መንግስት ስምምነቱ የአሜሪካን የኑክሌር ኢንዱስትሪ ተጠቃሚ ከማድረጉም በላይ በዓለም አቀፍ ደረጃ የኑክሌር መስፋፋትን የመቆጣጠር መስፈርቶችን እንደሚያጠናክር ተገልጿል።

ስምምነቱ ሳውዲ አረቢያ የኃይል ፍላጎቷን ለማሟላት ለሲቪል አገልግሎት የሚውል የኑክሌር ኃይል ማመንጫ እንዲኖራት ያስችላል።

ስምምነቱ ሳውዲ አረቢያ በግዛቷ ውስጥ ዩራኒየም የማበልጸግ አቅም እንዲኖራት ሊፈቅድ እንደሚችል እየተዘገበ ይገኛል።

ይህ ስምምነት የተፈረመው በአሜሪካ እና በአጋሮቿ እንዲሁም በኢራን መካከል ያለው ውጥረት በተባባሰበት ወቅት መደረጉ ትኩረት እንዲስብ አድርጓል።

የሳውዲ አረቢያው ልዑል መሐመድ ቢን ሳልማን ከዚህ ቀደም ኢራን የኑክሌር መሣሪያ ከታጠቀች ሳውዲ አረቢያም ተመሳሳይ ለመያዝ እንደምትገደድ ማሳሰባቸው ይታወሳል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #usandsaudiarabia #nuclearcooperationdeal

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን ጦር በባሕረ ሰላጤዋ አገር ኩዌት ውስጥ የሚገኙና የአሜሪካን ወታደራዊ ንብረቶች የሚያስተናግዱ ወታደራዊ ጣቢያዎች ላይ በድሮን ጥቃት ማካሄዱን አስታወቀ። የኢራን የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ባወጡት መግለጫ መሠረት፣ በጥቃቱ በአል-ዶሃ፣ በአል-ሳሌም እና በአሪፍጃን ወታደራዊ ጣቢያዎች ውስጥ የሚገኙ መጋዘኖች፣ የነዳጅ ቦቴዎች እና የመሣሪያ ማከማቻዎች ኢላማ ተደርገዋል።

በሌላ በኩል የአሜሪካ ሁለት ሚሳኤሎች የኢራን ብቸኛ የሲቪል ኑክሌር ማዕከል በሚገኝበት እና በዋሽንግተን በተደጋጋሚ ኢላማ በሚደረገው ቡሸህር ከተማ ላይ በምሽት መመታታቸውን የኢራን የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል። በተጨማሪም አሜሪካ ከኢራቅ ጋር በሚያገናኘው የኢስላማዊቷ ሪፐብሊክ ድንበር ላይ በሚገኘው ሻላምቸህ በተባለ ስፍራ ላይ ጥቃት መፈጸሟንና በዚህም የሁለት ሰዎች ሕይወት ማለፉን ዘገባው አክሎ ገልጿል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና)፡ዩናይትድ ስቴትስ እና ሳዑዲ ዓረብያ የገልፍ አገሪቱ የሲቪል ኑክሌር ፕሮግራም እንድትገነባ የሚያስችላትን ታሪካዊ የስምምነት ሰነድ ተፈራርመዋል። የአሜሪካ የኢነርጂ ሚኒስቴር እንደገለጸው፣ ይህ “ሰላማዊ የኑክሌር ትብብር ስምምነት” የአሜሪካ ኩባንያዎች በሳዑዲ የኑክሌር ኢነርጂ ፕሮግራም ውስጥ ሰፊ ተሳትፎ እንዲኖራቸው የሚያስችል ነው።
ምንም እንኳን የስምምነቱ ሙሉ ጽሑፍ ይፋ ባይደረግም፣ አሜሪካ ለሳዑዲ ዓረብያ በገዛ ግዛቷ ላይ ዩራኒየም እንድታበለጽግ ፈቃድ ሊሰጥ እንደሚችል ተዘግቧል።

ዩራኒየም ለኃይል ማመንጫነት የሚያገለግል ቢሆንም፣ በከፍተኛ ደረጃ ሲበለጽግ ለኑክሌር ቦምብ ሥራም ሊውል የሚችል በመሆኑ፣ የኑክሌር ባለሙያዎችና የቀድሞ የእስራኤል ባለሥልጣናት አሠራሩ በቀጣይ በዞኑ የኑክሌር መሣሪያዎች መስፋፋት አደጋ ሊፈጥር ይችላል በሚል ስጋታቸውን ገልጸዋል። አሜሪካ ከዚህ ቀደም ለየትኛውም አገር በራሱ ግዛት ላይ ዩራኒየም እንዲያበለጽግ ፈቅዳ አታውቅም።

የአሜሪካ የኢነርጂ ሚኒስትር ክሪስ ራይት እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በበኩላቸው፣ ስምምነቱ የኑክሌር ደኅንነትን እና የኑክሌር መሣሪያዎች አለመስፋፋት ሕጎችን በከፍተኛ ደረጃ ያከበረ መሆኑንና የአሜሪካንና ቀጠናዊ ደኅንነትን እንደሚያጠናክር አስረድተዋል።

በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሚመራው የአሜሪካ አስተዳደር ይህንን ስምምነት ሲያጸድቅ፣ ሳዑዲ ዓረብያ ከእስራኤል ጋር ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት እንድትመሠርት ቀደም ሲል ይቀርብ የነበረውን ቅድመ-ሁኔታ መተው ተመልክቷል። ስምምነቱ ለአሜሪካ ሕግ አውጪዎች (ኮንግረስ) ለግምገማ የሚላክ ሲሆን፣ በሁለቱም የፖለቲካ ጎራዎች ባሉ አባላት ዘንድ የሞቀ ክርክር እና ተቃውሞ እንደሚገጥመው ይጠበቃል።

አሜሪካ በኢራን ላይ የምታካሂደውን ጥቃት አጠናክራ ቀጥላለች
 
አሜሪካ ለ11ኛ ተከታታይ ምሽት በኢራን ላይ የአየር ጥቃት የሰነዘረች ሲሆን፥ቴህራን በበኩሏ ዋሽንግተን በኑክሌር ተቋማቷ ላይ ከሚሰነዘር ጥቃት እንድትቆጠብ አጥብቃ አስጠንቅቃለች።

የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ እንደገለጸው፥የተሰነዘረው የጥቃት ማዕበል “ኢራን በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በሚያልፉ የንግድ መርከቦች ላይ የምታደርሰውን ዛቻ የመቀነስ” አላማ ያለው ነው። 

የኢራን መንግስት መገናኛ ብዙሃን በዋና ከተማዋ ቴህራን የአየር መከላከያ ስርአቶች መስራታቸውን ዘግበዋል።
 
በተጨማሪም በታብሪዝ፣ ቻባሃር፣ ኮናራክ እና የሀገሪቱ ብቸኛ የኑክሌር ሀይል ማመንጫ በሚገኝበት ቡሼህር ከተሞች የፍንዳታ ድምፆች ተሰምተዋል።

ዶናልድ ትራምፕ አሜሪካ በናታንዝ አቅራቢያ የሚገኘውን የመሬት ውስጥ የኑክሌር ተቋም በቅርቡ እንደምትመታ ከተናገሩ በኋላ፤ የበቀል እርምጃ እንደምትወስድ ያስጠነቀቀችው ኢራን በአሜሪካ እና በመካከለኛው ምስራቅ ወዳጆቿ ላይ አጸፋዊ ጥቃት እንደምትሰነዝር ገልጻለች።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በፊሊፒንስ ዋና ከተማ ማኒላ በተካሄደው የደቡብ ምሥራቅ እስያ መንግሥታት ማኅበር (አሴአን) ስብሰባ ላይ እንደገለጹት፣ ዋሽንግተን ከኢራን ጋር ያሉባትን ልዩነቶች በድርድር ለመፍታትና ዲፕሎማሲያዊ መንገዶችን ለመከተል አሁንም ዝግጁ ነች። ሚኒስትሩ ኢራን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ከዋሽንግተን ጋር የመነጋገር ፍላጎት እንዳላት የሚጠቁሙ ግንኙነቶችን እያደረገች መሆኑን የጠቀሱ ቢሆንም፣ አሁን ያለው ዋናው ችግር ግን ቴህራን ለንግግሩ እውነተኛ ቁርጠኝነትና ፍላጎት ማጣቷ ነው ሲሉ ወቅሰዋል።

ሩቢዮ አክለውም ኢራን ለድርድር እውነተኛ ከሆነች አሜሪካም እውነተኛ እንደምትሆን፣ ካልሆነ ግን የአሜሪካንና የሕዝቦቿን እንዲሁም የአጋሮቿን ጥቅም ለማስጠበቅ አስፈላጊውን እርምጃ ሁሉ ለመውሰድ እንደማታቅማማና የገቡትን ቃል ካላከበሩ ከባድ መዘዝ እንደሚከተል አስጠንቅቀዋል። በሌላ በኩል ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዋሽንግተን ኢራን ትርጉም ላለው ድርድር ዝግጁ እስካልሆነች ድረስ የመገናኘት ምንም ዓይነት ፍላጎት እንደሌላት የገለጹ ሲሆን፣ ኢራን የኑክሌር ሴንትሪፊውጆቿን ወደ ፒክአክስ ተራራ ስላዛወረችበት ወሬ አሜሪካ በእጇ ላይ ያለው ይፋዊ መረጃ ባይኖርም፣ ያ ስፍራ ግን በቅርቡና በጣም በከባድ ሁኔታ እንደሚመታ በድጋሚ ዝተዋል።

ይህ የዋሽንግተን ዲፕሎማሲያዊና ወታደራዊ መግለጫ፣ የትራምፕ አስተዳደር በኢራን ላይ የከረረ ወታደራዊ ጫናን እና የዲፕሎማሲያዊ ማግባባትን ባለሁለት ገጽታ ስልት በጋራ እያራመደ መሆኑን ያሳያል። ውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ በአሴአን መድረክ ላይ ሆነው አሜሪካ ሁልጊዜም ለዲፕሎማሲ ዝግጁ ነች ማለታቸው፣ በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ዘንድ ዋሽንግተን የጦርነት አጫሪ እንዳትመስልና በቀጠናው የሚገኙ አጋሮቿን የዲፕሎማሲ ድጋፍ ለማሰባሰብ የታለመ ስልታዊ እርምጃ ነው።

በተቃራኒው ግን ፕሬዝዳንት ትራምፕ ቴህራን ትርጉም ላለው ድርድር እስካልቀረበች ድረስ የመገናኘት ፍላጎት የለኝም ማለታቸውና የኑክሌር ጣቢያውን በከባድ ሁኔታ እመታዋለሁ ብለው በድጋሚ መዛታቸው፣ ኢራን በኩዌት የአሜሪካ ጦር ሰፈር ላይ ከፈጸመችው የድሮን ጥቃት እና ከቅርብ ጊዜው የጦርነት መባባስ በኋላ አሜሪካ ደካማ ሆና እንዳትታይና በቴህራን ላይ የበላይነቱን ለመያዝ የምታደርገውን የስነ-ልቦና ጦርነት ያሳያል።
ትራምፕ አሜሪካ ኢራን ሴንትሪፊውጆችን ወደ ፒክአክስ ተራራ ስለማዛወሯ መረጃ የላትም ማለታቸው ቀደም ሲል ይናፈሱ የነበሩ ወታደራዊ የደኅንነት ወሬዎችን የሚያረቅስ ቢሆንም፣ ጥቃቱ ግን በማንኛውም ሰዓት ሊፈጸም እንደሚችል መግለጻቸው ቀውሱን ይበልጥ አሳሳቢ ያደርገዋል።

ይህ የዋሽንግተን “እውነተኛ ካልሆናችሁ እርምጃ እንወስዳለን” የሚለው ጠንካራ አቋም፣ የዲፕሎማሲው በር መከፈት በኢራን በኩል ሙሉ በሙሉ እጅ መስጠትንና የአሜሪካን ቅድመ-ሁኔታዎች መቀበልን ብቻ ታሳቢ ያደረገ መሆኑን ያመላክታል። ስለሆነም የሁለቱ ሀገራት ድብቅና ይፋዊ ግንኙነቶች በፍጥነት ወደ ተጨባጭ የጠረጴዛ ዙሪያ ድርድር ካልተቀየሩ፣ የቃላት ፍልሚያውና መሬት ላይ ያለው የወታደራዊ ተቋማት የሃይል ልውውጥ መላውን መካከለኛው ምስራቅ ወደማይወጡበት መጠነ-ሰፊ ቀጠናዊ ጦርነት ሊከተው እንደሚችል ዓለም አቀፍ የዲፕሎማሲ ተንታኞች በጥብቅ ያስገነዝባሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካና በኢራን መካከል እየተካሄደ ያለው ተከታታይ የትጥቅ ልውውጥ እና የአየር ጥቃት መባባሱን ተከትሎ፣ የኢራን ብቸኛ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ በሚገኝበት ደቡባዊቷ የቡሼህር (Bushehr) ከተማ ቢያንስ ሁለት ከባድ ፍንዳታዎች ተሰምተዋል። ምንም እንኳን እስካሁን በኑክሌር ተቋሙ ላይ የደረሰ ጉዳት አለመኖሩ ቢገለጽም፣ ከቀናት በፊት በዳርኾቪን በመገንባት ላይ የነበረ ሌላ የኑክሌር ተቋም ጥቃት መስተናገዱ የሁኔታውን አሳሳቢነት ያጎላዋል። በተጨማሪም፣ በታብሪዝ በሚገኝ ወታደራዊ የጦር ሰፈር፣ በሃማዳን ግዛት ካቡዳራሃንግ፣ እንዲሁም በሲስታን ግዛት በሚገኙት የኮናራክ እና ቻባሃር ቁልፍ የወደብ ከተሞች ላይ ለተከታታይ ቀናት የአየር ጥቃቶች ተፈጽመዋል።

ይህንን ተከታታይ ወታደራዊ እርምጃ ስልታዊ በሆነ መንገድ ስንገመግመው፣ የሁለቱ ሀገራት ግጭት ከተለመደው የፖለቲካ ማስፈራሪያ አልፎ አውዳሚ ወደሆነ መጠነ-ሰፊ ጦርነት መሸጋገሩን ያሳያል። የኢራኑ ኻታም አል-አንቢያ የጋራ ወታደራዊ ዕዝ "በኑክሌር ተቋማት ላይ የሚሰነዘር ማንኛውም ጥቃት የጦርነቱን አድማስ ያሰፋዋል" ሲል የሰጠው ጠንካራ ማስጠንቀቂያ፣ የፍጥጫውን መቋጨት ሳይሆን የባሰ መባባስን ያመላክታል። የኑክሌር ጣቢያዎችን ያካተቱ ወይም በቅርብ ርቀት የሚደረጉ ማናቸውም ወታደራዊ ጥቃቶች የደኅንነት ቀይ መስመሮችን የጣሱ በመሆናቸው፣ አነስተኛ ስህተት እንኳ መካከለኛው ምሥራቅን ወደማይቀለበስ የኑክሌር አደጋ እና አስከፊ ቀጠናዊ መዘዝ ውስጥ ሊገፋው እንደሚችል ወታደራዊ ባለሙያዎች በጥብቅ ያስጠነቅቃሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) እ.ኤ.አ. ጁላይ 21 ቀን 2026 ዓ.ም. በዋሽንግተን ካፒቶል ሒል በተካሄደው የሴኔት የማዕቀብ (የበጀት) ኮሚቴ የሰሚት ችሎት ላይ የቀረቡት የአሜሪካው መከላከያ ሚኒስትር ፒት ሄግሴዝ እንደገለጹት፣ አሜሪካ በኢራን ላይ እያካሄደችው ያለው ጦርነት እስካሁን ድረስ በአጠቃላይ 37.5 ቢሊዮን ዶላር ወጪ አስከትሏል። ይህ አዲስ ይፋ የተደረገው ቁጥር ባለፈው ግንቦት ወር አጋማሽ ላይ ቀርቦ ከነበረው የ29 ቢሊዮን ዶላር ግምት ጋር ሲነጻጸር በጥቂት ሳምንታት ውስጥ ብቻ የሰማኒያ አምስት ቢሊዮን ዶላር (8.5 ቢሊዮን ዶላር) ድንገተኛ ዕድገት ማሳየቱን ያረጋገጠ ነው።

መከላከያ ሚኒስትሩ በዚሁ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት ችሎት ላይ ቀርበው ምስክርነታቸውን የሰጡት፣ ፔንታገን ለወታደራዊ ተግባራት የሚውል ተጨማሪ የ67 ቢሊዮን ዶላር ድንገተኛ በጀት እንዲፈቀድለት ያቀረበውን ጥያቄ ለመከላከልና ለማስረዳት በነበረበት ወቅት ነው።

ይህንን በከፍተኛ ፍጥነት እያደገ የመጣውን የጦርነት ወጪ በጥልቀት ስንመረምረው፣ የትራምፕ አስተዳደር በመካከለኛው ምሥራቅ የጀመረው ወታደራዊ ዘመቻ በአሜሪካ ማክሮ-ኢኮኖሚ እና በዓለም አቀፍ ጂኦ-ፖለቲካ ላይ እያሳደረ ያለውን መጠነ-ሰፊ መዋቅራዊ ጫና ፍንትው አድርጎ ያሳያል። ጦርነቱ በዋለ ቁጥር ወጪው በቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር መጨመሩ፣ በኢራን ላይ የሚደረገው ውጊያ ዋሽንግተን መጀመሪያ ላይ ካሰላችው የረጅም ጊዜ የአየር ጥቃትና ስልታዊ ማዕቀብ ባለፈ፣ ወደ መሬት ላይ ፍጥጫና እጅግ ውድ ወደሆነ የወታደራዊ ሎጅስቲክስ መዋጥ መሸጋገሩን ያረጋግጣል። ፔንታገን በአሁኑ ወቅት ተጨማሪ 67 ቢሊዮን ዶላር በግድ ያስፈልገኛል ማለቱ፣ የአሜሪካ የጦር መሣሪያ ክምችት መመናመኑንና የጦርነቱ ቀጠና እየሰፋ መሄዱን የሚያሳይ ግልጽ ማሳያ ነው።

በሌላ በኩል ይህ መጠነ-ሰፊ የበጀት ዕድገት በአሜሪካ የሀገር ውስጥ ፖለቲካ ላይም ከባድ ውጥረትን መፍጠሩ አይቀሬ ነው። የዋጋ ንረትና የኢኮኖሚ ጫና ባለበት በዚህ ወቅት፣ በቢሊዮኖች የሚቆጠር የታክስ ከፋዩ አሜሪካዊ ገንዘብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ጦርነት መፍሰሱ፣ በሴኔቱና በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ውስጥ ባሉ የዴሞክራቶችና የተወሰኑ ሪፐብሊካን የሕግ አውጪዎች ዘንድ ከፍተኛ ተቃውሞን እያስነሳ ይገኛል። ጦርነቱ በዚሁ ፍጥነት የሚቀጥል ከሆነና የኢራን የኑክሌር ተቋማት ላይ የሚደረገው የአየር ጥቃት ወደ ቀጣናዊ መጠነ-ሰፊ ጦርነት ከተቀየረ፣ ወጪው በመቶ ቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር ሊደርስ እንደሚችልና ይህም የአሜሪካን ዓለም አቀፍ የምጣኔ-ሀብት መረጋጋትና ወታደራዊ የበላይነት በከፍተኛ ሁኔታ አደጋ ላይ ሊጥለው እንደሚችል የስትራቴጂክና የፋይናንስ ባለሙያዎች በጥብቅ ያስጠነቅቃሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤል የስለላ መረጃ እንደሚያመላክተው ኢራን በሺዎች የሚቆጠሩ የኑክሌር ሴንትሪፊውጆችን በአየር ጥቃት እንዳይመቱ ጥልቅ በሆነ መሬት ሥር ወደሚገኘው የ"ፒክአክስ" ተራራ የዋሻ መዋቅር ውስጥ ማዛወሯን ዘ ዎል ስትሪት ጆርናል የአሜሪካና የእስራኤል ባለስልጣናትን ጠቅሶ ዘግቧል።

ይህ ስልታዊ እርምጃ የተወሰደው አሜሪካ እ.ኤ.አ. በሰኔ 2025 የ12 ቀናት ጦርነት ወቅት የቢ-52 ቦምብ ጣይ አውሮፕላኖችን ተጠቅማ የኢራንን የመሬት ሥር የኑክሌር ተቋማት ከመታች በኋላ ባለፈው በልግ መሆኑ ታውቋል። ሰሞኑን የሲኤንኤን (ሳተላይት ምስሎችም በተራራው ውስብስብ መዋቅር አካባቢ የጭነት መኪናዎች በስፋት ሲመላለሱ ማሳየታቸው ኢራን ተቋሞቿን መልሳ ለመገንባትና ለማጠናከር እየሰራች መሆኑን ያመላክታል። ይህንን ተከትሎ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ሳምንት በሰጡት መግለጫ "ፒክአክስ በቅርቡ ትልቅና ከባድ ጥቃታችን ሊያርፍበት የሚችል ኢላማ ነው" ሲሉ በይፋ ዝተዋል።

ይህንን አሳሳቢ ሁኔታ ስንፈትሸው የኢራን የኑክሌር ፕሮግራም ከመቼውም ጊዜ በላይ ለአየር ጥቃቶች የማይበገሩ ወደሆኑ ጥልቅ የመሬት ሥር ምሽጎች መሸጋገሩ፣ ከዚህ ቀደም የተሰነዘሩት ወታደራዊ እርምጃዎች የሀገሪቱን የኑክሌር ፍላጎት ሙሉ በሙሉ ከማስቆም ይልቅ፣ ስልታዊ መዋቅሯን ይበልጥ ምስጢራዊ፣ ጠንካራና ተደራሽነቱ አስቸጋሪ እንዲሆን ማድረጋቸውን ያሳያል።

የፕሬዝዳንት ትራምፕ ቀጥተኛ የጦርነት ዛቻዎች እና የኢራን ግትር የመሬት ሥር ዝግጅቶች፣ የዲፕሎማሲው መንገድ ሙሉ በሙሉ መዝጋቱን የሚያመላክቱ ናቸው። ይህ ሁኔታ ዋሽንግተንና ቴል አቪቭ በኢራን ላይ ድንገተኛ የኑክሌር ጦርነት ወይም መጠነ ሰፊ ቅድመ-መከላከል ጥቃት የመሰንዘር ዕድላቸውን እጅግ ከፍተኛ ያደረገው ሲሆን፣ በቀጣናው ላይ ሊቀሰቅስ የሚችለው አውዳሚ የኃይል ግጭት መላውን ዓለም አቀፍ የደኅንነትና የኢኮኖሚ ሥርዓት ወደ ከፋ ማዕበል ሊከተው እንደሚችል የጂኦ-ፖለቲካ ባለሙያዎች በጥብቅ ያስጠነቅቃሉ።

የትራምፕ አስተዳደር በኢራን ላይ ታይቶ የማይታወቅ ሰፊ ወታደራዊ ጥቃት ለመሰንዘር እያጠና ነው ተባለ

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ የሚደረገውን የአሜሪካን ወታደራዊ ዘመቻ በከፍተኛ ደረጃ ለማስፋፋት እቅድ እያወጡ መሆኑን የዋሽንግተን የደህንነት ምንጮችን የጠቀሱ የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

በዋይት ሃውስ እየተመከረባቸው ካሉ አማራጮች መካከል በኢራን ስትራቴጂካዊ ወታደራዊ እና የኑክሌር ተቋማት ላይ ያነጣጠሩ የአየር ጥቃቶችን ማጠናከር ዋነኛው መሆኑ ተገልጿል።

ከዚህም ባለፈ የትራምፕ አስተዳደር እጅግ አደገኛ ሊባሉ የሚችሉ እና ቀጠናውን ወደ ከፋ ጦርነት ሊከቱ የሚችሉ የጦርነት አማራጮችን እየገመገመ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል በሆርሙዝ ወሽመጥ አቅራቢያ የሚገኙ ወሳኝ የኢራን ደሴቶችን በቁጥጥር ስር ማዋል እንደሚገኝበት ተጠቁሟል።

አሜሪካ ጥቃት ልትሰነዝርባቸው ካሰበቻቸው ዋነኛ ኢላማዎች መካከል ዋሽንግተን ከኢራን የኑክሌር መርሃ ግብር ጋር ጥብቅ ግንኙነት አለው ብላ የምትጠረጥረውና በከፍተኛ ሁኔታ የተመሸገው፣ ከመሬት በታች የሚገኘው "ፒካክስ ማውንቴን" (Pickaxe Mountain) የተባለው ምስጢራዊ ተቋም አንዱ ነው።

ምንም እንኳን የአሜሪካ ጥቃቶች እና የባህር ላይ ወታደራዊ ጫናዎች በኢራን ላይ በከፍተኛ ሁኔታ እየተጠናከሩ ቢሄዱም፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ እስካሁን የመጨረሻ ውሳኔ ላይ እንዳልደረሱና አሁንም ቢሆን በሰላማዊ መንገድ መፍታት የሚቻልበት የዲፕሎማሲ በር ክፍት መሆኑን በአደባባይ መናገራቸውን ቀጥለዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ከኢራን ጋር ያለው ጦርነት ገና እንዳልተጠናቀቀ እና አዳዲስ ፈተናዎች ከፊታቸው እየተደቀኑ መሆናቸውን አስታወቁ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ አያይዘውም የእስራኤል መከላከያ ኃይል በሊባኖስ ምድር አስፈላጊነቱ እስከሚጠይቀው ጊዜ ድረስ እንደሚቆይ በይፋ ገልጸዋል።

ኔታንያሁ ለእስራኤል መገናኛ ብዙኃን በሰጡት መግለጫ፣ የኢራን ገዥ አካል ከባድ ድብደባ እንደደረሰበት ጠቅሰው፣ ነገር ግን የእስራኤል ፖሊሲ ምንጊዜም ግልጽ መሆኑን አብራርተዋል። ይህም ዓለም አቀፍ ስምምነት ቢኖርም ባይኖርም ኢራን በምንም ዓይነት ሁኔታ የኑክሌር መሣሪያ ባለቤት እንድትሆን አለመፍቀድ መሆኑን በአጽንኦት ተናግረዋል። ጦርነቱ ገና አለመጠናቀቁንና አዳዲስ ቀጣናዊ ተግዳሮቶች መፈጠራቸውን አክለው ገልጸዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው ወቅት፣ እስራኤል አስቀድማ አስፈላጊውን ወታደራዊ እርምጃ ባትወስድ ኖሮ ኢራን አሁን ላይ የኑክሌር ታጣቂ ሀገር ትሆን ነበር የሚለውን በተደጋጋሚ የሚያነሱትን መከራከሪያ በድጋሚ አንስተዋል።

ከዚህ መግለጫ ጀርባ ያለውን ተጨባጭ ሁኔታ የምንመለከት ከሆነ፣ የእስራኤል ጦር በሊባኖስ የሚያደርገውን ወታደራዊ እንቅስቃሴ በማራዘም እና ከኢራን ጋር ያለውን ፍጥጫ ባለማርገብ ቀጠናውን ወደማያልቅ ውጥረት እያስገባው መሆኑን የፖለቲካ ተንታኞች ያስገነዝባሉ። ይህም ኔታንያሁ የሀገር ውስጥ የፖለቲካ ጫናዎችን ለመቋቋም እና የጦርነቱን ድባብ በማስቀጠል ስልጣናቸውን ለማደላደል የሚጠቀሙበት ስልት ሊሆን እንደሚችል ይገመታል። ይሁን እንጂ ይህ ዓይነቱ ግትር አቋም በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ለመፈለግ የሚደረገውን ጥረት ይበልጥ የሚያደናቅፍ እና መላውን መካከለኛው ምስራቅ ወደ ከፋ ቀውስ የሚከት መሆኑ ስጋትን ፈጥሯል።

የአሜሪካና ኢራን ጥቃት‼️
አዳሩን አሜሪካ በሆርሙዝ ሰርጥ ዳርቻ ላይ በሚገኘው የኢራን ቴሌኮሙኒኬሽን ተቋምና እና ሌሎች ወታደራዊ ማዕከላት ላይ ጥቃት መፈፀሟን ተከትሎ ኢራን በባህሬን እና በኩዬት በሚገኘው የአሜሪካ የጦር ቤዝ ላይ ጥቃት በመፈፀም ከባድ ጉዳት አድርሳለች። ትራምፕ ኢራንን ከምድረገፅ አጠፋታለሁ የሚል ፅሁፍ ያሰፈሩ ሲሆን የኑክሌር ቦንብ ሊጠቀሙ ይሆን? የሚል ስጋት ደቅኗል።

Seledadotio
Seledadotio

ከታዳሽ ኃይል እስከ ኑክሌር፤ ኢትዮጵያ በBRICS ያቀረበችው የወደፊት እቅድ

ኢነርጂ ለሁሉም፦ የኢትዮጵያና የብሪክስ የጋራ ራዕይ
******************

ኢትዮጵያ በህንድ በተካሄደው 11ኛው የብሪክስ የኢነርጂ ሚኒስትሮች ስብሰባ ላይ በታዳሽ ኃይል ዘርፍ እያስመዘገበችው ያለውን ተስፋ ሰጪ ዕድገት እና የወደፊት ራዕይዋን በስፋት አስተዋውቃለች።

ሀገራችን እ.አ.አ በ2030 መላው ዜጋ የኤሌክትሪክ አገልግሎት ተጠቃሚ እንዲሆን ያስቀመጠችውን ብሔራዊ ግብ ለማሳካት ያላትን ጽኑ ቁርጠኝነት በዚሁ ዓለም አቀፍ መድረክ ላይ በድጋሚ አረጋግጣለች።

በዚሁ መድረክ ላይ ኢትዮጵያ በዘመናዊ የኃይል መረብ ግንባታ፣ በኃይል ማከማቻ ቴክኖሎጂዎች፣ በማስተላለፊያ መሠረተ ልማት እና ከብሔራዊ ግሪድ ውጪ ባሉ የኃይል አማራጮች ላይ በከፍትኛ ደረጃ ኢንቨስት እያደረገች መሆኑን አብራርታለች።

በተጨማሪም የኑክሌር ኃይልን ለሰላማዊ ዓላማ ለማልማት እንዲሁም አረንጓዴ ሃይድሮጅንን ለማዳበሪያ ምርት፣ ለኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች እና ለኤክስፖርት ለመጠቀም ሰፊ ጥረቶች እየተደረጉ መሆኑ ተገልጿል።

በሌላ በኩል ህንድ በብሪክስ ማዕቀፍ ስር የዲጂታል ስማርት ግሪድ እና የኃይል ማከማቻ የልህቀት ማዕከል እንዲቋቋም ሃሳብ ያቀረበች ሲሆን፣ በዚህም ማዕከሉ በአባል ሀገራቱ መካከል የቴክኖሎጂና የእውቀት ሽግግር ለማድረግ ትልቅ አቅም እንደሚፈጥር ገልጻለች።

የግል ባለሀብቶችን በስፋት በመሳብ እና ቀጣናዊ የኃይል ትስስርን ይበልጥ በማጠናከር የብሪክስን “ኢነርጂ ለሁሉም” ራዕይ እውን ለማድረግ በቁርጠኝነት እንደምትሠራም አስታውቃለች።

በሔዋን ጌታቸው
#ethiopia #ebc #brics2026 #renewableenergy #greenenergy #smartgrid #sustainability #energyforall

ሰላም፤ እንደምን አደራችሁ?

ብሔራዊ ጥቅሞቻችን.....

በየትኛውም ሀገር ብሔራዊ ጥቅም ለድርድር የማይቀርብ ቀይ መስመር ነው፡፡ አንዲት ሀገር እንደ ሀገር ለመቀጠል፣ ደህንነቷን ለማስጠበቅና የሕዝቧን ሰላም ለማረጋገጥ በፍጹም ለድርድር የማታቀርባቸው እና ለማንኛውም ኃይል በማንኛውም ሁኔታ አሳልፋ የማትሰጣቸው ወሳኝ ጉዳዮች አሉ።

እነዚህ ጉዳዮች በዋናነት ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት፣ የህዝብ ደህንነትና ህልውና፣ ስልታዊ እና የተፈጥሮ ሀብቶች፣ ብሔራዊ ክብርና ታሪክ ዋና ዋናዎቹ ተብለው ሊጠቀሱ ይችላሉ፡፡

ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት የሀገርን የመሬት፣ የባህር እና የአየር ክልል ወሰን ሳይደፈር ማስከበር፤ ሀገር እንዳትከፋፈል እና አንድነቷ እንዳይናጋ ማድረግ፤ የውጭ ኃይሎች በሀገር የውስጥ ፖለቲካ እና ውሳኔ ላይ ጣልቃ እንዳይገቡ መከላከልን ያካትታል፡፡

ደህንነት እና ህልውና ሕዝብን ከማንኛውም የውጭ ወረራ፣ ሽብርተኝነት እና የደህንነት ስጋት መጠበቅ፤ የሕዝብን መሰረታዊ የህልውና ፍላጎቶች (ምግብ፣ ውሃ፣ መድሃኒት) የማግኘት መብት ማረጋገጥ እና ሌሎች ጉዳዮችም ሊጠቀሱ ይችላሉ፡፡

ስልታዊ እና የተፈጥሮ ሀብቶች ማለት ደግሞ ለሀገር ህልውና ወሳኝ የሆኑ እንደ ወንዞች፣ ማዕድናት እና ስልታዊ መሬቶች ላይ ሙሉ ቁጥጥር እና የባለቤትነት መብትን ማረጋገጥ፣ በራስ ሀብት ላይ የማዘዝ እና ሀገራዊ የኢኮኖሚ ፖሊሲዎችን ያለ ውጭ ጫና የመቅረጽ መብቶች ናቸው፡፡

የሕዝብ ማንነት እና ባህል የሚንጸባረቅባቸው ብሔራዊ ክብር እና ታሪክ ለብሔራዊ ጥቅም መጠበቅ ወሳኝ ናቸው፡፡ የሀገርን ታሪክ፣ ቅርሶች፣ እሴቶች እና ብሔራዊ ክብር አሳልፎ ካለመስጠት ጋር ስለሚተሳሰሩ፡፡ ሀገራዊ መዳረሻን እና የወደፊት እጣ ፈንታን በራስ ሉዓላዊ ውሳኔ ብቻ የማጽናት ስራ ደግሞ ዋነኛው የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት ነው፡፡

በዚሁ ቅኝት ሀገራት እንደየፍላጎታቸው ለድርድር የማያቀርቧቸው ብሔራዊ ጥቅሞች አሉ፡፡ የአንድ ሀገር ህልውና፣ ደህንነት እና ሉዓላዊነት ላይ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ተፅዕኖ የሚያሳርፉ ወሳኝ ጉዳዮች ስለሆኑ።

የግዛት አንድነት እና ሉዓላዊነትን በተመለከተ ቻይናን እንደ ምሳሌ እናንሳ፡፡ ቻይና ታይዋንን እና የደቡብ ቻይና ባህርን በተመለከተ ያላት አቋም ጽኑ ነው። ቻይና ታይዋንን የራሷ አካል አድርጋ ስለምትቆጥር፣ በዚህ ጉዳይ ላይ ከማንኛውም ሀይል ጋር ለመደራደር ፈቃደኛ አይደለችም። በማንኛውም ዲፕሎማሲያዊ መድረክ ላይ ታይዋንን ነጻ ሀገር አድርጎ የመቀበል ሃሳብ በፍጹም የላትም፤ በዚህ ጉዳይም አትደራደርም።

በተመሳሳይ ኢትዮጵያ በወሳኝ የተፈጥሮ ሀብቶቿ እና የውኃ ደህንነቷ ላይ ብሔራዊ ጥቅሞቼ ብላ ቀይ መስመር አስምራለች፡፡ እነዚህ ሀብቶች ለሀገር ህልውና እና ኢኮኖሚ መሰረት ናቸው፡፡ ኢትዮጵያ የታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የመገንባት፣ ውኃ የመሙላት እና የመጠቀም መብቷን እንዲሁም ፍትሃዊ የውሃ አጠቃቀም መርህን ለድርድር የማይቀርቡ ብሔራዊ ቀይ መስመሬ ብላ አስቀምጣለች፡፡

በሌላ በኩል ኢትዮጵያ ወደ ዓለም አቀፍ ገበያ ለመውጣት እና የኢኮኖሚ ደህንነትን ለመጠበቅ ስልታዊ የባህር በሮችን ማግኘት ወሳኝ ነው ብላ ታምናለች። የቀይ ባህር መስመር ለዓለም ንግድ ወሳኝ በመሆኑ፣ አካባቢው ካሉ ሀገራት እና በዓለም አቀፍ ኃይሎች ዘንድ የባህር መስመሩን ደህንነት ማስጠበቅ ለድርድር የማይቀርብ ስልታዊ ጥቅም ነው። ኢትዮጵያም ለዚሁ ብላ ነው የባህር በርን ብሔራዊ አጀንዳዋ እያደረገች ያለችው፡፡

ቀይ ባህርን በተመለከተ ግብፅና ኤርትራ “የቀይ ባህር ደኅንነትና አስተዳደር የሚመለከተው ከባህሩ ጋር የሚዋሰኑ (የባህር ዳርቻ ያላቸውን) ሀገራት ብቻ ነው” የሚል ጽኑ አቋም ማራመድ ጀምረዋል፡፡ ይህ ኢትዮጵያን የማግለል ስትራቴጂ ነው፡፡ ይህ የሁለቱ ሀገራት አቋም የኢትዮጵያን የባህር በር ህጋዊ፣ ታሪካዊ እና ተፈጥሯዊ የባለቤትነትና የመጠቀም መብት ለመንፈግ ያለመ ነው፡፡ በሌላ መልኩ ደግሞ ኢትዮጵያን ከቀጣናው ለማግለል እና ከበባ ውስጥ ለማቆየት የሚደረግ ጥረት ነው፡፡ ይህንንም አቋም ሁሉም ኢትዮጵያዊ በአንድነት ሊያወግዘው እና ለብሔራዊ ጥቅሙ በጋራ መቆም ያለበት ጊዜ ላይ እንገኛለን፡፡

የግብፅ ልሂቃን በብዙ ጉዳዮች ላይ ሞቅ ያለ ክርክር ቢያደርጉም በናይል ጉዳይ የተለየ አቋም የላቸውም፡፡ የህልውና ጉዳይ ሆኖ እንደ አስተሳሰብ ተገንብቷል። የተለየ የሚያስብ እንኳን ቢኖር የተወገዘ፤ የተረገመ፤ እንደ ብሔራዊ ጠላት የሚታይ ይሆናል፡፡ ዓባይ እንደ ተራ የፓርቲ መሳሪያ ሳይሆን እንደ ህልውና ጉዳይ ተደርጎ ይወሰዳል። ይህ ወጥነት የግብፅን ስትራቴጂካዊ አቋም አጠናክሯል፡፡

ህንዳውያን በሉዓላዊነት፣ በግዛት አንድነት፣ የኑክሌር መከላከያ ያለልዩነት ይስማማሉ፡፡ ቀይ መስመራቸውም ነው፡፡
እንደነ ሳዑዲ አረቢያ እና ኳታር ያሉ ሀገራት ደግሞ በነዳጅ ሀብታቸው ላይ ያላቸውን ሙሉ የማዘዝ መብት ለውጭ አካል አሳልፈው አይሰጡም።

አሜሪካ በምርጫ ስርዓቷ እና በዴሞክራሲያዊ ተቋሞቿ ላይ የማንኛውንም የውጭ ሀገር ጣልቃ ገብነትን እንደ ብሔራዊ ደህንነት አደጋ ትቆጥራለች። እነዚህ ጉዳዮች ተዛብተዋል ብላ ካመነች በሌሎች ሀገራት ሥርዓት ውስጥም ጣልቃ ለመግባት እንደ ቅድመ ሁኔታ ታስቀምጣቸዋለች፡፡ ቀይ መስመሮቼ ናቸውም ብላ ታምናለች፡፡

ስልታዊ የባህር በር እና የንግድ መስመሮች ላይ የሩሲያን ደግሞ እንመልከት፡፡ ሀገሪቷ ወደ ዓለም አቀፍ ገበያ ለመውጣት እና የኢኮኖሚ ደህንነትን ለመጠበቅ ስልታዊ የባህር በሮችን መቆጣጠር ወይም ማግኘት ወሳኝ ነው ብላ ታምናለች። ለዚህም ነው በጥቁር ባህር እና ወሳኝ የዓለም የባህር የመጓጓዟ መስመሮች ላይ ያላትን ድርሻ ማጣት የማትፈልገው፡፡ ራሺያ ከዩክሬን ጋር ላለችበት ግጭት መነሻም ይኸው ነው፡፡

ሌላኛው የአንድ ሀገር የብሔራዊ ጥቅም ቀይ መስመር ማሳያ የፖለቲካ ስርዓት እና የውስጥ ነጻነት ነው፡፡ ይህም የውጭ ሀይሎች የአንድን ሀገር የውስጥ የፖለቲካ ስርዓት ወይም የአመራር መዋቅር እንዲቀይሩ የሚደረግ ጫናን ሀገራት አይቀበሉም። ለዚህ ሰሜን ኮሪያ ጥሩ ምሳሌ ናት፡፡ የራሷን የፖለቲካ ስርዓት እና የኑክሌር እቅዷን ለማስጠበቅ ያላት ጽናት በመሪዎች መለዋወጥ የማይናወጥ ነው። የአሜሪካ እና የዓለም አቀፍ ማዕቀቦች ቢበረቱባትም፣ የሀገሪቱን የፖለቲካ ህልውና አሳልፋ ላለመስጠት የኑክሌር አቅሟን እንደ ዋና ዋስትና አድርጋ ትጠቀማለች። ይህንን አቋሟንም ህዝቧን ከውጭ ወረራ ወይም የህልውና ስጋት ለመጠበቅ ነው ብላ ታምናለች፡፡

በብሔራዊ ደህንነት እና ራስን ከውጭ ጥቃት መከላከል ላይ የእስራኤል አቋም በግልጽ የሚታወቅ ነው፡፡ እስራኤል ደህንነቷን አደጋ ላይ የሚጥል ማንኛውንም የጎረቤት ሀገራት እንቅስቃሴ ለማስቆም ወታደራዊ እርምጃ ከመውሰድ ወደኋላ አትልም፡፡ ይህ ህዝቧን ከውጭ ወረራ ወይም የደህንነት ስጋት የመጠበቅ መብት ነው ብላ ስለምታምን እንደ የመጨረሻ ቀይ መስመሯ አስቀምጣዋለች፡፡

ሀገራት እና ዜጎቻቸው እንደየአውዱ ከላይ በተጠቀሰው መሠረት ብሔራዊ ጥቅሞቻቸውን ለድርድር አያቀርቡም፡፡ በኢትዮጵያ እንደ ብሔራዊ ጥቅም የሚታዩ ጉዳዮች ላይ የእኛ የዜጎች አቋም እንዴት ነው? በብሔራዊ ጥቅሞቻችን ላይ ምሁራኖቻችን፣ የፖለቲካ ተዋንያን፣ ተቋማት፣ ማህበረሰቡ በአጠቃላይ ያለልዩነት ይህ ቀይ መስመሬ ነው አትንኩብኝ የሚለው ጉዳይ ሊኖረው ይገባል፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም ከሀገር ፍቅር ስሜት ጋር መታየት አለበት፡፡ በዚሁ መሠረት ብሔራዊ ጥቅሞቻችንን ቆጥረን ቀይ መስመር ማስመር ይገባናል፡፡

ኢራን እስራኤልን ታወድማት ነበር-ትራምፕ‼️
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የኢራን መሪዎች በጣም ምርጥ ሰዎች ናቸው፣ በጣም ብልጥ ናቸው።
እኛ ከእነሱ ጋር ጦርነት የገባነው የኑክሌር ቦንብ እንታጠቃለን በማለታቸው ነው ያሉ ሲሆን እኔ ባልኖር እስራኤልን ያወድሟት ነበር ብለዋል።

Seledadotio
Seledadotio

"ተመልሰን ቦምብ ልናዘንብ እንችላለን" - የትራምፕ ዛቻ

የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን በስምምነቱ መሰረት ካልተጓዘች አዲስ ጥቃት አመራለሁ ሲሉ ዛቱ፡፡

በቡድን ሰባት ጉባዔ ፈረንሳይ የሚገኙት ትራምፕ ከኢራን ጋር የተደረሰው ስምምነት “ገና እንዳልተገባደደ” ጠቅሰው በመግባቢያ ሰነዱ አተገባበር ደስተኛ ካልሆኑ ቴህራን ላይ ጥቃት መፈጸም እንደሚቀጥሉ አስጠንቅቀዋል፡፡

ኢራን ከእስራኤልና አሜሪካ ጋር ስምምነት ላይ ከደረሰች በኋላ በሰጡት የመጀመሪያ አስተያየት "ጥቃቱ በዚሁ ከቀጠለ ጠንካራ ምላሽ የምንሰጥ ይሆናል" ሲሉ ትራምፕ ተደምጠዋል።

ፕሬዝዳንቱ "ተመልሰን ቦምብ ልናዘንብ እንችላለን" ሲሉም ዝተዋል።

"የመግባቢያ ስምምነቱ አልተጠናቀቀም" ያሉት ትራምፕ "ካልወደድኩት ወታደራዊ እርምጃ እንወስዳለን" ሲሉም የመፍረስ አደጋ እንዳለው ጠቁመዋል።

"ስምምነቱ በብዙ ምክንያት አስፈላጊ ነው" ካሉ በኋላ "99.9% የተስማማንበት ኢራን የኑክሌር መሳሪያ እንደማይኖራት ነው" ብለዋል።

ኢራን ለመልሶ ግንባታ የሚሆን 300 ዶላር ካሳ ይከፈላታል መባሉን "ውሸት ነው፣ ሳንቲም አናወጣም" ሲሉ አስተባብለዋል።   #thetimesofisrael

Seledadotio
Seledadotio

የጂ-7 መሪዎች በሊባኖስ “አስቸኳይ የተኩስ አቁም” እንዲደረግ በጋራ መግለጫቸው ጠየቁ

በፈረንሳይ እየተካሄደ በሚገኘው የጂ-7 ጉባኤ ማጠቃለያ ቀን ዛሬ ጠዋት የዓለም መሪዎች ባደረጉት ስብሰባ፣ በሊባኖስ “አስቸኳይ የተኩስ አቁም” እንዲታወጅ በጋራ መግለጫቸው ጥሪ አቅርበዋል።

“በሊባኖስ አስቸኳይና ጠንካራ የተኩስ አቁም እንዲደረግ እንደግፋለን፤ ይህም የሂዝቦላህን ትጥቅ ለመፍታት፣ የመሣሪያ ይዞታ በሀገሪቱ ህጋዊ መዋቅር ስር ብቻ እንዲሆን ለማድረግ እና ተገቢው ዓለም አቀፍ የደህንነት ዋስትና ተሰጥቶት የሊባኖስ የግዛት አንድነትና ሉዓላዊነት እንዲጠበቅ የሊባኖስ መሪዎች ለሚያደርጉት ጥረት እገዛ ያደርጋል” ብለዋል መሪዎቹ ባወጡት የጋራ መግለጫ ፡፡

የካናዳው ጠቅላይ ሚኒስትር ማርክ ካርኒ፣ በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን ጠላትነት ለማስቆም በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተደረሰውን የመግባቢያ ስምምነት «ሁኔታዎችን ሙሉ በሙሉ የሚቀይር» ሲሉ ገልጸውታል።

በፈረንሳይ በተካሄደው የጂ7 (G7) ጉባኤ ማጠናቀቂያ ቀን ለሲኤንኤን በሰጡት መግለጫ፦ «ይህ ለዚህ ወቅታዊ ሁኔታ ብቻ ሳይሆን... በስብሰባው ላይም እንደታየው፥ ጥቂት ወደኋላ አፈግፍገን ዩክሬንን በአዲስ መልክ እንድንመለከት ያስችለናል።» ብለዋል።

ማርክ ካርኒ በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል የተደረሰውን ጊዜያዊ ስምምነት ቅጂ ማየታቸውን የተናገሩ ሲሆን፥ ስምምነቱ አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ በአስቸኳይ እንድታነሳ እና የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ እንደገና እንዲከፈት የሚጠይቅ መሆኑ ዘጋርዲያን አስነብቧል።

«እውነቱን ለመናገር፣ ከጠበቅኩት በላይ ሆኖ አግኝቼዋለሁ» ብለዋል የካናዳው ጠቅላይ ሚኒስትር ማርክ ካርኒ ።

የስምምነቱ ዝርዝር ሁኔታዎች ለሕዝብ ይፋ ያልተደረጉ ሲሆን፥ ካርኒ «የራሳችን ምንጮች አሉን» ከማለት ውጪ የውሉን ቅጂ እንዴት ሊያገኙ እንደቻሉ አልገለጹም።

አክለውም ስምምነቱ «ኢራን የኑክሌር መሣሪያ እንዳይኖራት ለማድረግ መሠረት ይጥላል» ካሉ በኋላ፦ «አሁን ወደኋላ የማይመለስበት ወሳኝ ምዕራፍ ላይ ደርሰናል» ብለዋል።

ሜሮን ገብሬ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ ካሊፎርኒያ ግዛት ከሚገኘው ኤድዋርድስ የአየር ኃይል ሰፈር የተነሳው ግዙፉ 'ቢ-52 ስትራቶፎርትረስ' የጦር አውሮፕላን በረራ በጀመረ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ መከስከሱን የአሜሪካ አየር ኃይል አስታውቋል። የጦር ሰፈሩን የሚያስተዳድረው 412ኛው የአየር ኃይል የሙከራ ክንፍ ባወጣው መግለጫ መሠረት፣ አደጋው የተከሰተው በፓሲፊክ ሰዓት አቆጣጠር ከጠዋቱ 5፡20 ላይ አውሮፕላኑ እንደተነሳ ወዲያውኑ ነው።

ባለሥልጣናቱ አደጋውን በተመለከተ በሰጡት የመጀመሪያ ደረጃ መረጃ፣ በአውሮፕላኑ ውስጥ የነበሩ አባላት በሕይወት ተርፈዋል ተብሎ እንደማይገመት ገልጸዋል። ይህ ግዙፍ አውሮፕላን በመደበኛ የሙከራ በረራ ላይ እያለ አደጋው እንዳጋጠመው የተገለጸ ሲሆን፣ የመከስከሱ ትክክለኛ መንስኤ በምርመራ ላይ እንደሚገኝ ተነግሯል። ከአደጋው ስፍራ የተቀረጹ የአየር ላይ ምስሎች በበረሃማው አካባቢ ሰፊ ቦታ የሸፈነ እና ጢስ የሚወጣበት የጥቁር ስብርባሪ ክምችት በግልጽ አሳይተዋል።
ከሎስ አንጀለስ በስተሰሜን ምስራቅ 100 ማይልስ ርቀት ላይ በሚገኘው በዚህ የአየር ኃይል ሰፈር የደረሰውን አደጋ ተከትሎ፣ አጠቃላይ ማረፊያው ሙሉ በሙሉ ዝግ የተደረገ ሲሆን፣ ወደ ስፍራው ያመሩ የነበሩ በረራዎች በሙሉ አቅጣጫቸውን እንዲቀይሩ መደረጉን የጦር ሰፈሩ በፌስቡክ ገጹ አሳውቋል።

በቦይንግ ኩባንያ የተመረተው ይህ 'ስትራቶፎርትረስ' የጦር አውሮፕላን የረጅም ርቀት በራሪ እና የኑክሌር የጦር መሣሪያዎችን የመሸከም አቅም ያለው ነው። በአሜሪካ አየር ኃይል የግሎባል ስትራይክ እዝ መረጃ መሠረት፣ እ.ኤ.አ ከ1955 ጀምሮ ለአሜሪካ ጦር ዋና ተመራጭ ቦምብ ጣይ አውሮፕላን ሆኖ እያገለገለ የሚገኝ ሲሆን፣ በቅፅል ስሙ "ዘ ባፍ" በመባል ይታወቃል። እያንዳንዱ አውሮፕላን 84 ሚሊዮን ዶላር የሚያወጣ ሲሆን፤ የአውሮፕላን አዛዥ፣ አብራሪ፣ የራዳር አቅጣጫ ጠቋሚ፣ መደበኛ አቅጣጫ ጠቋሚ እና የኤሌክትሮኒክስ ጦርነት ኦፊሰርን ጨምሮ በአጠቃላይ አምስት የአየር ኃይል አባላትን አሳፍሮ የሚበር ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ እና ኢራን በሁሉም ግንባሮች፣ በተለይም በሊባኖስ፣ ዘላቂ የተኩስ አቁም ማድረጋቸውን ይፋ አድርገዋል። በፓኪስታኑ ጠቅላይ ሚኒስትር ሸህባዝ ሻሪፍ እና በኢራን ብሄራዊ ደህንነት ምክር ቤት እንደተገለጸው፣ ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች በአስቸኳይ የሚቆሙ ሲሆን፣ መደበኛ የፊርማ ስነ-ስርዓት በስዊዘርላንድ አርብ ዕለት ይካሄዳል። ስምምነቱ እንደተፈረመ የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ለንግድ መርከቦች ክፍት እንደሚሆን እና በኢራን ወደቦች ላይ የተጣለው እገዳ እንደሚነሳ ተረጋግጧል። በፊርማው ተከትሎ በሚመጡት 60 ቀናት ውስጥ በኢራን የኑክሌር ፕሮግራም እና በአሜሪካ ማዕቀቦች ላይ ውስብስብ ድርድሮች እንደሚካሄዱ ይጠበቃል።

በስምምነቱ መሰረት ኢራን የኑክሌር መሳሪያ እንደማታመርት ቃል የገባች ሲሆን.. እስከ መጨረሻው ስምምነት ድረስ የዩራኒየም ማበልጸጊያ ስራዋን እንደምታቆም አስታውቃለች። ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን የኑክሌር ቁሳቁስ ላይ ጠንካራ የፍተሻ ስርአት እንደሚኖር ቢናገሩም፣ ዝርዝር ሁኔታዎችን ግን አላብራሩም። በኢኮኖሚው በኩል አሜሪካ እስከ መጨረሻው ስምምነት ድረስ አዲስ ማዕቀብ እንደማትጥል እና የነዳጅ ማዕቀቦችን ለተወሰነ ጊዜ እንደምታነሳ ተገልጿል። ሆኖም የኢራን የቀዘኑ ንብረቶችን ስለመልቀቅ ፕሬዝዳንት ትራምፕ እና ኢራን የሚሰጡት መረጃ መቃረኑ ከፍተኛ አለመተማመንን እያሳየ ነው።

በሌላ በኩል የስምምነቱ ተጽዕኖ በሊባኖስ እና እስራኤል ጉዳይ ላይ እጅግ አሳሳቢ ነው። የኢራን እና የአሜሪካ ስምምነት የሊባኖስን ጦርነት እንደሚያቆም ቢገለጽም፣ የእስራኤል መከላከያ ሚኒስትር እስራኤል ካትዝ ግን ጦርነቱ ቢቆምም በሊባኖስ፣ በሶሪያ እና በጋዛ በያዙት ግዛት እስራኤል "ላልተወሰነ ጊዜ" እንደምትቆይ አረጋግጠዋል።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ አሜሪካ የእስራኤል ጥቃቶች እንዲቆሙ የመቆጣጠር ሃላፊነት እንዳለባት ቢያሳስቡም፣ በስምምነቱ ውስጥ እስራኤል አለመካተቷ ቀጣዩን የሰላም ሂደት እጅግ አደገኛ እና እርግጠኛ ያልሆነ ያደርገዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ "ሰላምን አመጣለሁ" ቢሉም፣ በሜዳ ላይ ያለው የእስራኤል አቋም እና የኢራን ተለዋዋጭ ቃል ስምምነቱ በቀላሉ ሊፈርስ እንደሚችል በግልጽ የሚያሳይ ነው።

ኢራን የኑክሌር መሣሪያ ላለማምረት ከአሜሪካ ጋር ከስምምነት ላይ ደረሰች!

ኢራን ከአሜሪካ ጋር በደረሰችው የረቂቅ ስምምነት መሠረት የኑክሌር መሣሪያዎችን ላለማምረትም ኾነ ላለመታጠቅ መስማማቷን አንድ ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣን ለሮይተርስ የዜና ወኪል ገልጸዋል።

ቴህራን በረቂቅ የመግባቢያ ሰነዱ ላይ ባስቀመጠችው ስምምነት ማንኛውንም ዓይነት የኑክሌር መሣሪያ ከማምረት እና ከማግኘት ሙሉ በሙሉ ትቆጠባለች።።

ስማቸው ያልተጠቀሰ አንድ ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣን ይኸው ከአሜሪካ ጋር የተደረገው የረቂቅ ስምምነት ሂደት መቋጫ ማግኘቱን ለሮይተርስ አረጋግጠዋል።

Seledadotio
Seledadotio

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ያለው የሰላም ስምምነት የመጨረሻ ውል ላይ ደረሰ
*************

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የሚደረገው የሰላም ስምምነት የመጨረሻ ሰነድ መጽደቁን በሂደቱ ላይ ቁልፍ አስታራቂ የሆኑት የፓኪስታን ጠቅላይ ሚኒስትር ሸህባዝ ሸሪፍ አስታውቀዋል።

በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ጦርነት ለማቆም እና ወሳኙን የሆርሙዝ ወሽመጥ ድጋሚ ለመክፈት ያለመውን ይህንን ስምምነት አስመልክቶ ጠቅላይ ሚኒስትሩ “ሰላም እንደ አሁኑ ቀርቦ አያውቅም” ብለዋል።

ሂደቱን ለማደናቀፍ የሚነዙ የሀሰት መረጃዎችን ወደ ጎን በመተው ፓኪስታን ቀጣይ እርምጃዎችን ለማጠናቀቅ ከሁለቱም ወገኖች ጋር በቅርበት እየሰራች መሆኑን ገልጸዋል።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራጊቺም በበኩላቸው የጦርነቱ ማክተሚያ መቃረቡን አረጋግጠዋል።

ከሁለቱም ወገኖች ተስፋ ሰጪ መግለጫዎች ቢሰሙም፣ በአደባባይ ያላቸው የድርድር አቋም አሁንም የተራራቀ መሆኑ ይስተዋላል።

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን መገናኛ ብዙኃን የተናፈሰው የስምምነቱ ይዘት ከእውነታው የራቀ ነው ያሉ ሲሆን፣ ኢራናውያንን “በቅንነት ለመደራደር የማይመቹ” ሲሉ ተችተዋል።

በሌላ በኩል ኢራን አሜሪካ በዲፕሎማሲያዊ ሂደቱ ላይ በተደጋጋሚ ክህደት ፈጽማለች ስትል በመውቀስ፣ በዋሽንግተን ባህሪ ምክንያት የተገኘው መሻሻል ወደኋላ እየተመለሰ መሆኑን ገልጻለች።

ይሁን እንጂ ኢራን በአብዛኛዎቹ ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መደረሱንና በመጨረሻው የውስጥ ግምገማ ደረጃ ላይ እንደምትገኝ አስታውቃለች።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ስምምነቱ በመጪው እሁድ መጀመሪያ ላይ ሊፈረም እንደሚችል የገለጹ ሲሆን፣ ቴህራን በበኩሏ በጊዜ ሰሌዳው ላይ ጥርጣሬ ቢኖራትም ፊርማው “በሚቀጥሉት ቀናት” ሊከናወን እንደሚችል ፍንጭ ሰጥታለች።

ስምምነቱ ከተፈረመ በኋላ የሆርሙዝ ወሽመጥ ለሁሉም ክፍት እንደሚሆንና አሜሪካም በመጨረሻ የኢራንን የኑክሌር ቁሳቁስ እንደምታገኝ ተጠቅሷል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ኢራን ማንኛውም የተኩስ አቁም ስምምነት እስከ ሊባኖስ ድረስ መዘርጋት አለበት ብላ ብታስረግጥም፣ የእስራኤል ጦር ጥቃቱን በመቀጠሉ በደቡብ ሊባኖስ በርካታ ፍንዳታዎች እየተከሰቱ ይገኛሉ ሲሉ ዘ ቴሌግራፍ እና አልጀዚራ በዘገባቸው ጠቅሰዋል።

በመሐመድ ፊጣሞ
#usiranpeacetalks #straitofhormuz #middleeastpeace #ethiopianbroadcastingcorporation

ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን  ጋር የተፈጠረው ግጭት ማክተሙንና ታሪካዊ ስምምነት ላይ መደረሱን አስታወቁ

ትራምፕ ለሴኔት እጩ ባሪ ሙር በተዘጋጀ የድጋፍ መድረክ ላይ እንደተናገሩት፣ ስምምነቱ ዋሽንግተን የጠየቀቻቸውን ነጥቦች በሙሉ ያካተተ ነው።

​በዚህም መሰረት ቴህራን የኑክሌር መሣሪያን በጭራሽ ላለማልማትና ላለመግዛት ተስማምታለች።

ስምምነቱ ሲፈረምም ስትራቴጂካዊው የሆርሙዝ ሰርጥ  በይፋ ክፍት እንደሚሆንና የአሜሪካ ወታደሮች ወደ ሀገራቸው እንደሚመለሱ ተገልጿል።

ስምምነቱ በሳምንቱ መጨረሻ በአውሮፓ ምድር በምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ ፊት ሊፈረም እንደሚችል ይጠበቃል።

​ሆኖም ዋሽንግተን ይህንን እንደ ታላቅ የዲፕሎማሲ ድል ብታቀርበውም፣ ከኢራን በኩል እስካሁን ይፋዊ ማረጋገጫ አልተሰጠም።

  ስምምነቱ የእስራኤሉን ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁንም ጭምር ያስገረመ መሆኑ ተገልጿል።

Seledadotio
Seledadotio

ትራምፕ ኑክሌር ቦንብ ይጠቀሙ ይሆን‼️
ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ያለውን ጦርነት ለማጠናቀቅ የኑክሌር ቦንብ ለመጠቀም እያሰቡ መሆኑን በቅርቡ በዋይት ሃውስ ባደረጉት ሚስጥራዊ ስብሰባ ላይ መናገራቸውን ዘገባዎች ወጥተዋው።
ኢራን ዛሬ ሰኔ 4/2018 ዓ.ም ወደ ስምምነት ካልመጣች ከምድረ ገፅ እንደምትጠፋ አሳውቀዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሁኑ ወቅት በትንሿ አርሜኒያ ዙሪያ ዓለም አቀፋዊ ይዘት ያለው እጅግ ግዙፍ የጂኦፖለቲካዊ ማዕበል እያንዣበበ ይገኛል። በዚህ ማዕበል ውስጥ የአርሜኒያ ከሩሲያ፣ ከአውሮፓ፣ እና ከአሜሪካ ጋር ያላት ግንኙነት ብቻ ሳይሆን፣ ከቅርብ ጎረቤቶቿ ከሆኑት ከኢራን፣ ከአዘርባጃን እና ከቱርክ ጋር ያላት የወደፊት እጣ ፈንታም ከፍተኛ ፈተና ውስጥ ወድቋል።

ዛሬ የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ትኩረት ያረፈው በቅርቡ በአርሜኒያ እና በአሜሪካ መካከል በተፈረሙት የመግባቢያ ሰነዶች ላይ ነው። እነዚህ ሰነዶች እንደተለመዱት የዲፕሎማሲያዊ የዕለት ተዕለት ስምምነቶች የሚታለፉ አይደሉም። የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ የፊርማ ስነ-ስርዓቱን ለመታደም በአካል ወደ አርሜኒያ መጓዛቸው፣ ጉዳዩ ለአሜሪካ መንግስት ምን ያህል ከፍተኛ ስትራቴጂካዊ ክብደት እንዳለው በግልጽ ያሳያል። የደቡብ ካውካሰስ፣ የመካከለኛው እስያ፣ የፋርስ ባሕረ ሰላጤ፣ እንዲሁም የአውሮፓ ህብረት፣ እስራኤል እና ቱርክ ከፍተኛ ተጽዕኖ የሚፈጥሩበት የምስራቃዊ ሜዲትራኒያን ቀጠና ውስብስብ ታሪካዊ እና ወቅታዊ ክስተቶች ቀስ በቀስ አዲስ መልክ እየያዙ ነው።

በዚህ ሰፊ ቀጠና ውስጥ ተበታትነው የሚገኙ ስትራቴጂካዊ የማዕድን እና የትራንስፖርት መስመሮች በድጋሚ የዓለም ኃያላን ትኩረት ማዕከል ሆነዋል። ከእነዚህም መካከል በግንባር ቀደምትነት የምትጠቀሰው የአርሜኒያዋ የሲዩኒክ ግዛት ናት። ይህች ግዛት ከሞሊብዲነም እና ዩራኒየም አንስቶ እስከ ወርቅ የሚደርሱ እጅግ ውድ እና ወሳኝ የሆኑ የማዕድን ክምችቶች መገኛ ናት። ይህ ሀብት ከሶቪየት ህብረት ዘመን ጀምሮ የሚታወቅ ቢሆንም፣ ዛሬ ላይ የፈጠረው መነቃቃት ግን የተለየ ነው።

በአሁኑ የከፍተኛ ወታደራዊ ውድድር እና የመከላከያ ኢንዱስትሪ መስፋፋት ዘመን፣ ሀገራት ከሴሚኮንዳክተሮች ከብርቅዬ የምድር ማዕድናት እና ለመከላከያ ኢንዱስትሪ ወሳኝ ከሆኑ ጥሬ እቃዎች ጋር የተያያዘ ማንኛውንም ሀብት ለመቆጣጠር በከፍተኛ ሩጫ ላይ ይገኛሉ። መንግስታት ቀጣዩን ትውልድ ስትራቴጂካዊ ኢንዱስትሪዎች የሚያንቀሳቅሱ ሀብቶች ላይ የበላይነት ለማግኘት ከፍተኛ ጥረት እያደረጉ ነው። ከዚህ በተጨማሪም አሁን እየተካሄደ ያለውን የዓለም አቀፍ የኢነርጂ ስርዓቶች ሽግግር ስንመለከት፣ አርሜኒያ ለእነዚህ የቴክኖሎጂ ሽግግሮች መሠረት የሆኑ በርካታ ወሳኝ ማዕድናት ምንጭ ሆና ብቅ ብላለች።
የሲዩኒክ ግዛት ከሶቪየት ዘመን ጀምሮ በእነዚህ ሀብቶቿ ትታወቃለች። ክልሉ በማዕድን ማውጫዎች፣ በክፍት የማዕድን ቁፋሮዎች እና በማቀነባበሪያ ፋሲሊቲዎች የተሞላ ነው። በታሪክ እነዚህ ሀብቶች በኢራን ድንበር እና በአራስ ወንዝ ዳርቻ በሚያልፍ የባቡር መስመር አማካኝነት ከሰፊው የሶቪየት ትራንስፖርት አውታር ጋር የተገናኙ ነበሩ። ዛሬ ላይ "የዛንጌዙር ኮሪደር" ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ከምንጊዜውም በላይ የጎላውም በዚሁ ምክንያት ነው።

ከዚህ ቀጠና በቅርብ ርቀት የሚገኘው እና ከ1952 ጀምሮ ስራ ላይ ያለው የዛንጌዙር የመዳብ እና የሞሊብዲነም ማቀነባበሪያ፣ እንዲሁም በሰሜን በኩል የሚገኘው የአጋራክ ማቀነባበሪያ እስከ ዛሬም ሙሉ በሙሉ አገልግሎት እየሰጡ ይገኛሉ። የከፍተኛ ጂኦፖለቲካዊ እና ስትራቴጂካዊ ሎጂስቲክስ እይታን ስንመረምር፣ ከአስርት ዓመታት በፊት ፈርሶ አሁን ዳግም እየተገነባ ያለው የ43 ኪሎ ሜትር የባቡር መስመር፣ ከዓለም የሞሊብዲነም ክምችት ውስጥ ሰባት በመቶ ወደሚሆነው ሀብት የሚያደርስ ቁልፍ በር ነው። ሞሊብዲነም ለሚሳኤል ምርት፣ ለኑክሌር ኢነርጂ እና ለሴሚኮንዳክተር ማምረቻ እጅግ አስፈላጊ የሆነ ማዕድን ነው። ይህ ባይሆን ኖሮ፣ ዋሽንግተን ከ35 ዓመታት በፊት ለፈረሰ አጭር የባቡር መስመር ይህን ያህል ከፍተኛ ትኩረት የምትሰጥበት ምንም ዓይነት ሎጂካዊ ምክንያት አይኖርም ነበር።

የካስፒያንን ቀጠና ከቱርክ ጋር የሚያገናኘው ይህ የባቡር መስመር ለዩናይትድ ስቴትስ የነበረው ስትራቴጂካዊ ፋይዳ ውስን ነበር። አሁን የተለወጠው መንገዱ ራሱ ሳይሆን፣ ሊያጓጓዘው የሚችለው የካርጎ (ጭነት) ዓይነት ነው። የእነዚህ ማዕድናት ተፈጥሮ እና እሴት የመስመሩን አስፈላጊነት በከፍተኛ ደረጃ አሳድጎታል። በዚህ የማዕድን ቀጠና ላይ ያለውን ተጽዕኖ የማጣት አደጋ ለአሜሪካ መንግስት እጅግ ግልጽ በመሆኑ፣ የትራምፕ አስተዳደር በክልሉ ከሚመረቱ የኢንዱስትሪ ውጤቶች ላይ የራሱን ድርሻ ለማረጋገጥ ፈጣን እንቅስቃሴ አድርጓል። በዚህም "የትራምፕ የሰላም እና የብልጽግና መስመር" የሚባለው ጽንሰ-ሀሳብ ብቅ ብሏል። በዛሬው ሁከት በበዛበት ዓለም፣ የዩራኒየም እና የሞሊብዲነም ተደራሽነት ከሌለ ሰላም እና ብልጽግና ብቻውን ትርጉም አልባ ነው።

በአሜሪካ እና በአርሜኒያ የመግባቢያ ሰነድ ውስጥ "የወጪ ንግድ ቁጥጥሮች" የሚለው ሐረግ በተደጋጋሚ ተጠቅሷል። የወጪ ንግድ ቁጥጥሮች ከሴሚኮንዳክተሮች ጋር አብረው በሚነሱበት በማንኛውም ጊዜ፣ ውይይቱ ወዲያውኑ ለሲቪልም ሆነ ለወታደራዊ አገልግሎት ወደሚውሉ ቴክኖሎጂዎች እና ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ወዳላቸው ማዕድናት መዞሩ አይቀርም።

ይህ በአርሜኒያ እየተካሄደ ያለው የአሜሪካ የጂኦፖለቲካዊ እርምጃ፣ እስራኤል ለዓመታት በዚሁ የካውካሰስ ቀጠና፣ በተለይም በአዘርባጃን ላይ ስትከተለው ከነበረው ስትራቴጂ ጋር እጅግ ተመሳሳይነት አለው። እስራኤል በአርሜኒያ የረጅም ጊዜ ባላንጣ በሆነችው አዘርባጃን ላይ ያላት ተጽዕኖ በዘመናዊው የጂኦፖለቲካ ታሪክ ውስጥ እጅግ ስኬታማ ከሚባሉ የጥቅም ልውውጦች አንዱ ነው።

እስራኤል ለአዘርባጃን እጅግ ዘመናዊ የሆኑ ሰው አልባ አውሮፕላኖችን፣ የአየር መከላከያ ስርዓቶችን እና ሌሎች የጦር መሳሪያዎችን በስፋት ታቀርባለች። እነዚህ መሳሪያዎች አዘርባጃን በናጎርኖ-ካራባክ ጦርነት ላይ በአርሜኒያ ላይ የበላይነት እንድትቀዳጅ ትልቁን ሚና ተጫውተዋል። በምላሹ ደግሞ፣ እስራኤል ከጠቅላላ የነዳጅ ፍጆታዋ ውስጥ 40 በመቶ የሚሆነውን ከአዘርባጃን ታገኛለች። ሆኖም ከነዳጅ በላይ ለእስራኤል ወሳኝ የሆነው የጂኦፖለቲካዊ ትርፍ፣ አዘርባጃን ከኢራን ጋር ያላትን ሰፊ ድንበር ተጠቅማ በኢራን ላይ የምታደርገውን የስለላ እና የወታደራዊ ክትትል አቅም ማሳደጓ ነው።

ልክ አሜሪካ አሁን አርሜኒያን ተጠቅማ በኢራን ሰሜናዊ ድንበር ላይ ስትራቴጂካዊ የኢኮኖሚ እና የወታደራዊ ተጽዕኖ ለመፍጠር እንደምትሞክረው ሁሉ፣ እስራኤል አዘርባጃንን እንደ መከላከያ ግድግዳ እና እንደ መረጃ መሰብሰቢያ ማዕከል ስትጠቀምባት ቆይታለች። ከዚህም በተጨማሪ፣ እስራኤል በመካከለኛው ምስራቅ አሜሪካን በማስተባበር ለመገንባት ያቀደችው የህንድ-መካከለኛው ምስራቅ-አውሮፓ የኢኮኖሚ ኮሪደር የንግድ መስመር፣ ልክ እንደ ዛንጌዙር ኮሪደር ሁሉ የትራንስፖርት መስመርን ከጂኦፖለቲካዊ የጸጥታ ዋስትና እና የሀብት ቁጥጥር ጋር የማስተሳሰር ስትራቴጂ ነው። የዓለም ኃያላን እና እንደ እስራኤል ያሉ ቀጠናዊ ተጽዕኖ ፈጣሪዎች የትራንስፖርት ኮሪደሮችን እና የማዕድን ክምችቶችን ጠላቶቻቸውን ለመክበብ እና ብሔራዊ ደህንነታቸውን ለማረጋገጥ እንዴት እንደሚጠቀሙበት ይህ ግልጽ ማሳያ ነው።

ለዓመታት በአርሜኒያ እና አዘርባጃን መካከል የነበረው ውጥረት በክልሉ ሰፊ የአሜሪካ የጸጥታ ስትራቴጂ እንዳይዘረጋ እንቅፋት ሆኖ ቆይቷል። አሁን ግን ሁለቱም ሀገራት በኢራን ድንበር ላይ ያለውን ሁኔታ በአንድ የጋራ መነጽር መመልከት ግድ ብሏቸዋል። በአሜሪካ አደራዳሪነት በተፈጠረው ማዕቀፍ ውስጥ በተግባር በአንድ ጀልባ ላይ ተሳፍረዋል።
የማዕድን ሀብቶቹ ባለቤትነት በመጨረሻ የአሜሪካ ወይም የአውሮፓ ኩባንያዎች ሊሆን ይችላል። ነገር ግን አውሮፓ በደቡብ ካውካሰስ ሎጂስቲክስ ላይ ያላት ፍላጎት አሜሪካ በዩራኒየም እና ሞሊብዲነም ላይ ካላት ፍላጎት ያነሰ አይደለም። የአርሜኒያን ጥሬ እቃዎች የሚያቀነባብሩ ፋሲሊቲዎች እንደ ሎጂስቲክሱ አቅጣጫ ሊዘዋወሩ ይችላሉ፣ ነገር ግን በራሱ በማዕድን መሰረቱ ላይ ያለው ቁጥጥር ከአሜሪካ ተሳትፎ ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ሆኖ ይቀጥላል። ይሄው እውነታ በኢነርጂ መሠረተ ልማት እና በግዙፍ የመረጃ ስርዓቶችም ላይ ይሰራል።

አርሜኒያ በአሁኑ ወቅት እንደ አሜሪካ፣ ፈረንሳይ እና ሩሲያ ባሉ ጥቂት ሀገራት ብቻ በበላይነት የተያዘውን አነስተኛ የሞዱላር ኑክሌር ሪአክተሮች ግንባታ ለማካሄድ በንቃት እየተወያየች ትገኛለች። በተመሳሳይ ጊዜ ከአሮጌዋ አጋሯ ከሩሲያ ጋር ያላት ግንኙነት በፍጥነት እያሽቆለቆለ ነው። የዛንጌዙር ኮሪደር ወደ ቱርክ ከሚዘልቁ የትራንስፖርት አውታሮች ጋር መገናኘቱ አይቀሬ ሲሆን፣ አርሜኒያ ከባቡር መስመሩ ጎን ለጎን የሚጓዝ አዲስ አውራ ጎዳና ለማገንባት አቅዳለች። አውሮፓ ደቡብ ካውካሰስን እንደ መሸጋገሪያ መስመር እና እንደ ወሳኝ ጥሬ ዕቃዎች ምንጭ አድርጋ ለመጠቀም ከፍተኛ ጉጉት አላት።

በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ሊኖር ከሚችለው መግባባት አኳያ ሲታይ፣ ኢራን የአርሜኒያ ዩራኒየም እና ሞሊብዲነም ለአሜሪካ እና ለአውሮፓ ህብረት ያላቸውን ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ሙሉ በሙሉ ተገንዝባለች። ግምገማው ትክክል ከሆነ፣ በፋርስ ባሕረ ሰላጤ አካባቢ የተፈጠረው ግጭት ውሎ አድሮ ሊረግብ እንደሚችል ተስፋ ለማድረግ የሚያስችል በቂ ምክንያት ሊኖር ይችላል። ግጭቱ የሚቀጥል ከሆነ ግን፣ ዩናይትድ ስቴትስ በሲዩኒክ እና በአካባቢው ግዛቶች ላይ ወታደራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ምሽግ ለመመስረት፣ እንዲሁም ይህን ቀጠና የዋሽንግተን የዩራሲያ ተጽዕኖ ማዕከል ለማድረግ የምታደርገው ጥረት እጅግ አስቸጋሪ ይሆናል። ይህ ሁሉ የሚሆነው ግን በድርድር የሚመጣ መፍትሄ አሁንም የሚቻል ከሆነ ብቻ ነው።

በትንሿ አርሜኒያ ላይ እየተደረገ ያለው የጂኦፖለቲካዊ ቁማር ዋጋ ከዚህ በላይ ሊጨምር የማይችልበት ከፍተኛ ደረጃ ላይ ደርሷል።
የዓለም ኃያላን ሀገራት በታዳጊ እና ትናንሽ ሀገራት ላይ ያላቸውን የጂኦፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ተጽዕኖ በተመለከተ፣ ከዚህ ጽሁፍ በመነሳት የትኛው የኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ ሀብት ወይም የትራንስፖርት ኮሪደር አወቃቀር ወደፊት ተመሳሳይ ዓለም አቀፋዊ የፉክክር ማዕከል ሊሆን ይችላል ብለው ያስባሉ?

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት፣የፔንታጎን የስለላ ክፍል በእስራኤል በኩል የሚሰነዘረውን የስለላ ስጋት ደረጃ ከነበረበት "ከፍተኛ" ወደ "ወሳኝ" (Critical) ደረጃ ከፍ አድርጎታል። ኤንቢሲ ኒውስ እና ኒውዮርክ ታይምስ ምንጮቻቸውን ጠቅሰው እንደዘገቡት፣ ይህ የደረጃ ለውጥ የተደረገው እስራኤል በአሜሪካ ከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናት ላይ እያካሄደችው ነው የተባለውን ተገቢ ያልሆነ የስለላ እንቅስቃሴ ተከትሎ ነው።

እንደ ዘገባዎቹ ከሆነ የእስራኤል የስለላ ተቋማት ኢላማ ያደረጉት የአሜሪካ መንግሥት ከኢራን ጋር እየተካሄደ ያለውን ጦርነት ለማቆም በዋይት ሃውስ ውስጥ እያደረገ ያለውን ውስጣዊ ውይይት ለመረዳት ነው። የፔንታጎን የስለላ ክፍል ይህንን የስለላ እንቅስቃሴ በእጅጉ የተመለከተው፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር በተያያዘ ያላቸውን አቋም እና የጦርነቱን ሂደት ለመወሰን በሚያደርጉት ጥረት መካከል መሆኑ ነው።
ዘገባው አክሎም እስራኤል በፕሬዝዳንት ትራምፕ ልዩ ልዑክ ስቲቭ ዊትኮፍ፣ እንዲሁም በፔንታጎን ከፍተኛ የፖሊሲ ባለሥልጣን ኤልብሪጅ ኮልቢ እና ምክትላቸው ሚካኤል ዲሚኖ ላይ የስለላ እንቅስቃሴ እያደረገች መሆኑን የሚያሳዩ መረጃዎች መኖራቸውን ይፋ አድርጓል። ስቲቭ ዊትኮፍ አሜሪካ እና እስራኤል በየካቲት ወር በኢራን ላይ ጥቃት ከመፈጸማቸው በፊት በነበረው የኑክሌር ድርድር ዋና ተደራዳሪ ነበሩ።

ምንም እንኳን የፔንታጎን ቃል አቀባይ እነዚህን ዘገባዎች "ሐሰት ናቸው" በማለት ውድቅ ቢያደርጉም፣ የኒውዮርክ ታይምስ ዘገባ እንደሚያሳየው ግን እስራኤል በተደጋጋሚ የአሜሪካን ተቋማት ለመሰለል ስትሞክር ቆይታለች። ለምሳሌ በ2021 የፔንታጎን የስለላ ዋና መሥሪያ ቤትን እንዲሁም በ2025 የዩኤስ ሲክሬት ሰርቪስ ተሽከርካሪን የመሰለል ሙከራ ማድረጓን መረጃዎች ይጠቁማሉ።

ይህ የደኅንነት ስጋት ደረጃ ከፍ ማለት በአሜሪካ እና በእስራኤል መካከል ያለውን ጥብቅ የስለላ እና የወታደራዊ ትብብር አጠያያቂ የሚያደርግ ሲሆን፣ ሁለቱ ሀገራት በጦር መሳሪያ ምርምር እና ልማት ዘርፍ ግንኙነታቸውን ለማጠናከር በሚወያዩበት በዚህ ወቅት የተከሰተ መሆኑ ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ አድርጎታል።

እስካሁን ያላባራው የአሜሪካ እና የኢራን ውዝግብ
******************

በአሜሪካ፣ እስራኤል እና ኢራን መካከል ስላለው የተኩስ አቁም ድርድር እርስ በርሱ የሚጋጭ መረጃ እየወጣ ነው።

ከኢራን አብዮታዊ ዘብ (IRGC) ጋር ቅርበት ያላቸው የኢራን የዜና ወኪሎች ፋርስ እና ተስኒም፣ ኢራን ከተኩስ አቁም አደራዳሪዎች ጋር የምታደርገውን ግንኙነት ሙሉ በሙሉ ማቋረጧን ዘግበዋል።

ኢራን በሊባኖስ (በእስራኤል እና በሂዝቦላህ መካከል) ያለው ግጭት ካልቆመ በስተቀር ድርድሩ እንደማይቀጥል ገልጻለች።

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ግን “ሀሰት” ሲሉ ይህን ዘገባ አስተባብለዋል። "ንግግሩ ትናንትም ዛሬም ያለማቋረጥ እንደቀጠለ ነው፤ ኢራን ስምምነት ላይ የምትደርስበት ጊዜው አሁን ነው" ብለዋል።

የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ስለ ግንኙነቱ መቋረጥ የተባለውን ባያረጋግጡም፣ ስለ ኑክሌር ድርድሩ ሂደት ግን ተስፋ ሰጪ ሁኔታዎች እንዳሉ ጠቁመዋል።

ኢራን በሆርሙዝ የንግድ መስመር ላይ ያላትን ስትራቴጂያዊ የበላይነት በመጠቀም፣ አሜሪካ እስራኤል በሊባኖስ ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት እንድታስቆም እየጠየቀች ትገኛለች።
#middleeast #iran #usa #trump

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ ከኢራን ጋር እየተደረገ ያለውን የድርድር ሂደት ተከትሎ፣ የኢራን የበለጸገ የዩራኒየም ክምችት ለአሜሪካ ተላልፎ መሰጠት አሊያም በዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ቁጥጥር ስር በሌላ ቦታ መወገድ እንዳለበት አጥብቀው አሳሰቡ።

ትራምፕ በትሩዝ ሶሻል ማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ "የበለጸገው ዩራኒየም ወዲያውኑ ወደ አሜሪካ ተልኮ እዚያው እንዲወገድ ይደረጋል፤ ወይም ደግሞ በተሻለ ሁኔታ ከእስላማዊቷ የኢራን ሪፐብሊክ ጋር በመቀናጀት ባለበት ቦታ አሊያም በሌላ ተቀባይነት ባለው ስፍራ የአቶሚክ ኢነርጂ ኮሚሽን ወይም ሌላ አቻ ተቋም በታዛቢነት በተገኘበት እንዲወገድ ይደረጋል" በማለት ጽፈዋል።

ትራምፕ መወገድ አለበት ያሉት በኢራን እጅ የሚገኘውን 440 ኪሎ ግራም በከፍተኛ ሁኔታ የበለጸገ ዩራኒየም ብቻ ይሁን ወይም አጠቃላይ የዩራኒየም ክምችቱን ስለመሆኑ በግልጽ ያብራሩት ነገር የለም። ሆኖም የአሜሪካ ባለስልጣናት አጠቃላይ የዩራኒየም ክምችቱ ሊወገድ እንደሚገባ ሲገልጹ መቆየታቸው ተዘግቧል።

በሌላ በኩል የኢራን ባለስልጣናት፣ አሁን በመካሄድ ላይ ባለው ድርድር መሰረት ሊደረስበት የታሰበው የ60 ቀናት የተኩስ አቁም ስምምነት ተግባራዊ መሆን እስኪጀምር ድረስ፣ በኑክሌር ጉዳዩ ላይ ለመወያየት ፈቃደኛ አለመሆናቸውን አበክረው ገልጸዋል።

"ስራዎች አሁንም ቀጥለዋል፣ የሆርሙዝ ሰርጥን ለመክፈት ተጨባጭ ነገር አሳይተዋል፤ በኑክሌር ጉዳይም ጉልህ ድርድር ይደረጋል"  - ማርክ ሩቢዮ

የአሜሪካ እና ኢራን ውይይት በቅርብ ቀን ውስጥ እንደሚጀመር ተጠቁሟል።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ቢሮ ሀላፊ ማርክ ሩቢዮ "ስምምነቱ በአንድም በሌላም መንገድ ይደረጋል" ብለዋል።

በህንድ ይፋዊ የስራ ጉብኝት እያደረጉ የሚገኙት ሩቢዮ "ጦርነቱን የሚቋጨው ስምምነቱ ዛሬም ሊፈፀም ይችላል" ሲሉ ያላቸውን እምነት ገልጸዋል።

"ስራዎች አሁንም ቀጥለዋል፣ የሆርሙዝ ሰርጥን ለመክፈት ተጨባጭ ነገር አሳይተዋል፤ በኑክሌር ጉዳይም ጉልህ ድርድር ይደረጋል" በማለት ተናግረዋል።

ሩቢዮ "ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አይቸኩሉም፣ መጥፎ ስምምነት አይፈርሙም" ባይ ናቸው።

ዩናይትድ ስቴትስ ለዲፕሎማሲ "ቅድሚያ እድል እንደምትሰጥ" አብራርተዋል።  #trtworld

Seledadotio
Seledadotio