(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን የጦር ኃይሎች ከፍተኛ ቃል አቀባይ፣ አሜሪካ እና እስራኤል በሀገሪቱ ላይ የሚያካሂዱትን የአየር ድብደባ ዳግም የሚጀምሩ ከሆነ፣ ኢራን "እጅግ የከፋ" እና "በጣም ጠንካራ" የሆነ የአጸፋ እርምጃ እንደምትወስድ አስጠንቅቀዋል።

አቦልፋዝል ሸካርቺ የተባሉት የጦር ኃይሉ ቃል አቀባይ በከፊል የመንግስት የዜና ወኪል በሆነው ፋርስ (Fars) በኩል በሰጡት መግለጫ፣ "ቀጠናው ወደ ሌላ ዙር ጦርነት የሚገባ ከሆነ፣ የኢራን ምላሽ ከቀጠናው ድንበሮችም የተሻገረ፣ እንዲሁም እጅግ የከፋ እና በጣም ጠንካራ ይሆናል" በማለት የሀገሪቱን አቋም አብራርተዋል።

ከዚህ መግለጫ አስቀድሞ ይኸው የዜና ወኪል ባወጣው ዘገባ፣ የአሜሪካ እና የእስራኤል የጦር አውሮፕላኖች በሆርሙዝ ስትሬት (Strait of Hormuz) አቅራቢያ ከምትገኘው የላራክ ደሴት (Larak Island) በስተደቡብ በሚንቀሳቀሱ የኢራን ጀልባዎች ላይ ጥቃት መፈጸማቸውን እና በዚህም "በርካታ የኢራን ዜጎች" ህይወታቸውን ማጣታቸውን አስታውቆ ነበር።

እነዚህ የቅርብ ጊዜ ጥቃቶች የተሰነዘሩት፣ በየካቲት ወር መጨረሻ አካባቢ በአሜሪካ እና በእስራኤል አነሳሽነት በኢራን ላይ የተከፈተውን እና ተከታትሎም የኢራንን የአጸፋ እርምጃ ያስተናገደውን ጦርነት በዘላቂነት ለማስቆም፣ በፓኪስታን አደራዳሪነት የሰላም ጥረቶች እየተካሄዱ ባሉበት ወቅት መሆኑ የጉዳዩን አሳሳቢነት ጨምሮታል።

በሆርሙዝ ሰርጥ የሚያቋርጡ መርከቦች ቁጥር ከ100 ወደ 6 አሽቆልቁሏል
****************

በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ግጭት በዓለም አቀፍ የንግድ እንቅስቃሴ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እያሳደረ ይገኛል።

በአሜሪካ እና ኢራን ግጭት ምክንያት በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ የሚያልፉ መርከቦች ቁጥር በ95 በመቶ መቀነሱን አናዶሉ ዘግቧል።

ጦርነቱ ከመጀመሩ በፊት በዚህ ስትራቴጂያዊ የባህር መስመር በቀን በአማካይ 100 መርከቦች ያልፉ ነበር።

ከጦርነቱ መጀመት ወዲህ ግን ይህ ቁጥር ወደ 6 ዝቅ ብሏል፤ ይህም ቀደም ሲል ከነበረው እንቅስቃሴ ጋር ሲነጻጸር እጅግ አነስተኛ ነው።

በሌላ በኩል ባለፈው ሳምንት የመርከቦቹ እንቅስቃሴ መጠነኛ መሻሻል አሳይቶ በቀን ከ20 እስከ 25 መርከቦች ማለፍ መጀመራቸውን የኢራን ባለስልጣናት አስታውቀዋል።

ለዓለም አቀፍ የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ አቅርቦት ወሳኝ መተላለፊያ የሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ መዘጋት እና በቀጣናው ያለው የጸጥታ ስጋት፣ መርከቦች አማራጭ መንገዶችን እንዲፈልጉ እና ጉዟቸውን እንዲያቋርጡ እያደረጋቸው ይገኛል።

የቀጣናው ውጥረት በቶሎ የማይረግብ ከሆነና የሆርሙዝ ሰርጥ ዝግ ሆኖ ከዘለቀ በዓለም አቀፍ የንግድ ሰንሰለት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ እንደሚችል የብዙዎች ስጋት ነው።

በቢታኒያ ሲሳይ
#middleeast #hormuz #fuel #ebc #ethiopia

ፕሬዝዳንት ትራምፕ እና ዢ ጂንፒንግ የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ዳግም እንዲከፈት ተስማሙ

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና የቻይናው ፕሬዝዳንት ዢ ጂንፒንግ የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ (Strait of Hormuz) ዳግም መከፈት እንዳለበት መስማማታቸውን ዋይት ሃውስ አስታወቀ።

ሁለቱ መሪዎች ትናንት በነበራቸው ቆይታ በዓለም አቀፍ የንግድና የኃይል አቅርቦት ላይ ውይይት አድርገዋል።

በዚሁ ወቅት ቻይና ከመካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመሮች ላይ ያላትን ጥገኝነት ለመቀነስ፣ ከአሜሪካ ተጨማሪ የኃይል (ኢነርጂ) ምርቶችን የመግዛት ፍላጎት እንዳላት ገልጻለች።

ቤጂንግ ይህን እርምጃ ለመውሰድ ያሰበችው፣ ስልታዊ ጠቀሜታ ባለው የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ላይ የሚታየውን የእንቅስቃሴ መስተጓጎል ስጋት ለመቀነስ መሆኑ ተገልጿል።

ዋይት ሃውስ አክሎ እንደገለጸው፣ የሁለቱ ሀገራት መሪዎች ስምምነት በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ መረጋጋት ላይ አዎንታዊ ተፅእኖ ይኖረዋል ተብሎ ይጠበቃል ዘገባው የዋሽንግተን ፖስት ነው።

ልዑል ወልዴ

የፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ 'ፕሮጀክት ፍሪደም' ዘመቻ የሆርሙዝ ሰርጥን ያስከፍት ይሆን?
***************

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን የሆርሙዝ ሰርጥን በመዝጋቷ ምክንያት የእንቅስቃሴ ገደብ ለተጣለባቸው መርከቦች አሜሪካ ሽፋን በመስጠት እርዳታ እንደምታደርግ አስታውቀው ነበር።

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ይህንን አዲስ ዘመቻ ይፋ ካደረጉ በኋላ ውጊያዎች ዳግም የተጀመሩ መስሏል። አሜሪካ በርካታ የኢራን ጀልባዎችን መምታቷን ስትገልጽ ኢራን በበኩሏ ተከታታይ ጥቃቶችን መሰንዘሯ ተነግሯል።

የሆርሙዝ ሰርጥን አሁንም በቁጥጥሯ ስር እንዳለ የምትገልፀው ኢራን አዲስ የሰላም ዕቅድ ለአሜሪካ ማቅረቧን ብታስታውቅም በስፍራው የሚታየው ውጥረት ግን እንደቀጠለ ነው።

የኢራን ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካዘም ጋሪባባዲ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ጦርነት በዘላቂነት ለመቋጨት የሚያስችል አዲስ እና ሁሉን አቀፍ የሰላም ዕቅድ በፓኪስታን በኩል ለአሜሪካ ማቅረባቸውን አስታውቀዋል።

ጋሪባባዲ "አሁን ኳሷ በአሜሪካ ሜዳ ላይ ናት፤ ዋሽንግተን በዲፕሎማሲያዊ መፍትሔ እና በግጭት ቀጣይነት መካከል መምረጥ ይኖርባታል" ሲሉ ገልጸዋል።

ዶናልድ ትራምፕ በትሩዝ ሶሻል ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ፅሁፍ ፕሬዚዳንቱ ከመላው ዓለም የተውጣጡ ሀገራት በሆርሙዝ ሰርጥ የታገቱ መርከቦቻቸውን ነፃ ለማውጣት እንዲረዱዋቸው እንደጠየቋቸው ገልፀው አሜሪካ ምላሽ ለመስጠት መርከቦቹን ከእነዚህ በኢራን የተከለከሉ የውሃ መስመሮች በሰላም ትመራቸዋለች ብለዋል።

በዚህ ንግግር የኢራን ምላሽ በማንኛውም ሁኔታ በሰርጡ በኩል የሚደረግ የደህንነት ጉዞ ከኢራን ጋር መተባበር አለበት በማለት የኢራኑ ሜጀር ጄኔራል አሊ አብዶላሂ የተናገሩ ሲሆን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ አባስ አራቅቺ በበኩላቸው ፕሮጀክት ፍሪደም የውጥረት ፕሮጀክት ነው ሲሉ ገልጸውታል።

እንደ ዓለም አቀፉ የባህር ላይ ድርጅት (IMO) መረጃ ከሆነ ከኢራን ጋር ጦርነት ከተጀመረ ወዲህ 20 ሺህ መርከበኞች እና 2 ሺህ መርከቦች በባህረ ሰላጤው ውስጥ ታግተው ይገኛሉ።

Ethiopian Broadcasting Corporation #hormuzstrait #hormuz

ኳሷ አሁን በአሜሪካ ሜዳ ላይ ናት - ኢራን
********************

የኢራን ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካዘም ጋሪባባዲ በሰጡት መግለጫ፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ጦርነት በዘላቂነት ለመቋጨት የሚያስችል አዲስና ሁሉን አቀፍ የሰላም ዕቅድ በመካከለኛዋ ፓኪስታን በኩል ለአሜሪካ ማቅረባቸውን አስታውቀዋል።

ጋሪባባዲ "አሁን ኳሷ በአሜሪካ ሜዳ ላይ ናት፤ ዋሽንግተን በዲፕሎማሲያዊ መፍትሔ እና በግጭት ቀጣይነት መካከል መምረጥ ይኖርባታል" ሲሉ ገልጸዋል።

የኢራን መገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት፣ ይህ ባለ 14 ነጥብ የሰላም ዕቅድ ቀደም ሲል አሜሪካ ላቀረበችው ባለ 9 ነጥብ ሰነድ እንደ አጸፋዊ ምላሽ የቀረበ ሲሆን፤ የደኅንነት ዋስትናን፣ የአሜሪካ ጦር ከቀጣናው እንዲወጣ፣ ማዕቀቦች እንዲነሱ እና በሊባኖስ ያለውን ጨምሮ ጦርነቱ በሁሉም ግንባሮች እንዲቆም የሚሉ ጥያቄዎችን አካትቷል።

በተጨማሪም ኢራን አሜሪካ ካሳ እንድትከፈላትና ለሆርሙዝ ሰርጥ አዲስ የሥራ ማዕቀፍ እንዲበጅ ፍላጎት እንዳላት ተገልጿል።

ይሁን እንጂ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በ"ትሩዝ ሶሻል" ገጻቸው ባሰፈሩት መልእክት፣ ዕቅዱን በቅርቡ እንደሚመለከቱት ቢገልጹም "ተቀባይነት ይኖረዋል ብዬ መገመት አልችልም" ሲሉ ጥርጣሬያቸውን አንጸባርቀዋል።

ትራምፕ ቀደም ሲል ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ በኢራን ውሎች እንዳልረኩና “በከባድ ወታደራዊ እርምጃ እናጠፋቸዋለን" ሲሉ ማስፈራራታቸው ይታወሳል።

አሜሪካ ኢራን የኒውክሌር መርሐ ግብሯን ሙሉ በሙሉ እንድታቆም ብትጠይቅም ቴህራን ግን “ፕሮግራሜ ለሰላማዊ ዓላማ ብቻ ነው” በማለት ጥያቄውን ውድቅ አድርጋዋለች።

ይህ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለው አለመግባባት በሳምንቱ የነዳጅ ዋጋ ከ2022 ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በአንድ በርሜል ከ120 ዶላር በላይ እንዲጨምር ምክንያት ሆኗል።

በጌቱ ላቀው
#iran #usa #peacetalks #donaldtrump #middleeast #geopolitics #hormuz #oilprices

የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ ስም ወደ "ትራምፕ" ሊቀየር ነው?

የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በቅርቡ በገዛ የማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ያጋሩት ምስል በዓለም አቀፍ ዲፕሎማቶች እና በነዳጅ ገበያው ዘንድ መጠነኛ ድንጋጤን ፈጥሯል።

ነገሩ እንዲህ ነው፤ ባለፈው በፈረንጆቹ ሚያዝያ 29 ቀን ትራምፕ በ"ትሩዝ ሶሻል" ገጻቸው ላይ አንድ ካርታ አጋርተው ነበር። በዚህ ካርታ ላይ ለዓለም ንግድ እጅግ ወሳኝ የሆነውና በኢራን አቅራቢያ የሚገኘው የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ (Strait of Hormuz) ስሙ ተሰርዞ "የትራምፕ ወሽመጥ" ተብሎ ተጽፎ ይታያል።

ምንም እንኳን ይህ ድርጊት በይፋዊ መንግስታዊ ሰነድ የታገዘ ባይሆንም፣ ትራምፕ ይህን መሰል ምስል ማጋራታቸው ብዙዎችን "ለምን?" ብለው እንዲጠይቁ አድርጓል።

ይህ የባህር መስመር ለዓለም ኢኮኖሚ እንደ ደም ስር የሚቆጠር ነው። በየቀኑ በሚሊዮን የሚቆጠሩ በርሜል ነዳጅ የሚጓጓዝበት በመሆኑ፣ ጥቃቅን የሚባሉ የፖለቲካ እንቅስቃሴዎች እንኳ በነዳጅ ዋጋ ላይ ተፅዕኖ የመፍጠር አቅም አላቸው።

ትራምፕ ይህን ስያሜ የያዘ ካርታ ማጋራታቸው፣ በተለይም በአሁኑ ወቅት በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ያለው ፍጥጫ በበረታበት ሰዓት፣ እንደ ትልቅ ትንኮሳ ተቆጥሮባቸዋል።

ብዙዎች ጉዳዩን እንደ ትራምፕ የተለመደ የማስታወቂያ ስራ ቢመለከቱትም፣ የጂኦ-ፖለቲካ ተንታኞች ግን ነገሩን በጥርጣሬ እያዩት ነው። እንዲህ ያለ ስልታዊ ጠቀሜታ ያለውን ቦታ በራስ ስም ለመጥራት መሞከር፣ በቀጠናው ላለው የባህር ላይ ደህንነት እና ለዓለም አቀፍ ንግድ ፍሰት አዲስ ስጋት ሊደቅን ይችላል የሚል ስጋት አሳድሯል።

አሁን ላይ ዓለም እያየችው ያለችው ካርታው በይፋ ይቀየር አይቀየር ሳይሆን፣ ይህ ድርጊት በቀጣይ በሚቀሰቅሰው ዲፕሎማሲያዊ እሰጣ ገባ ላይ ሆኗል ነው የተባለው።

seledadotio

በአሜሪካ ተይዘው ከነበሩት የኢራን መርከብ ሠራተኞች መካከል ስድስቱ ተለቀቁ
*****************

በቅርቡ በአሜሪካ ባሕር ኃይል ተይዛ ከነበረችውና ‘ቱስካ’ (Touska) ከተሰኘችው የኢራን የጭነት መርከብ ላይ ስድስት ሰራተኞች ተለቀው ወደ አገራቸው መመለሳቸውን የኢራኑ ታስኒም የዜና ወኪል ዘግቧል።

አሁንም በአሜሪካ ቁጥጥር ሥር የሚገኙት ቀሪዎቹ 22 ሰራተኞች እንዲለቀቁ የኢራን ባለስልጣናት ጥረት እያደረጉ መሆኑን የዜና ምንጩ አክሎ ገልጿል።

አሜሪካ መርከቧን የያዘችው እ.አ.አ በኤፕሪል 20 ሲሆን፣ ምክንያቱ ደግሞ መርከቧ "የሆርሙዝ የባሕር መስመርን ለቃ እንድትወጣ የተሰጣትን ትዕዛዝ ባለማክበሯ ነው" ተብሏል።

ኢራን የሆርሙዝ የባሕር መስመርን መዝጋቷን ተከትሎ፣ አሜሪካም ከአፕሪል 13 ጀምሮ በኢራን ላይ የባሕር እገዳ ጥላ ትገኛለች።
#middleeast #us #iran #hormuz #touska #ebc

የነዳጅ ዋጋ ጨመረ‼️
ኢራን የሆርሙዝ የባህር በር (Strait of Hormuz) ቢከፈት እንኳን "በምንም አይነት ሁኔታ" ወደ ቀድሞ ሁኔታው አይመለስም በማለቷ የዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል።

የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ (Brent crude) ወደ 107.58 ዶላር ገደማ ሲጨምር፣ የአሜሪካ ድፍድፍ ነዳጅ (US crude) ደግሞ ወደ 96.36 ዶላር ከፍ ብሏል።

የኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዘሽኪያን የአሜሪካ ድርጊት እምነትን እያጠፋና ለውይይት ያለውን መንገድ እያወሳሰበ ነው ሲሉ ከስሰዋል።

ኢራን ከአንድ ሳምንት በፊት አሜሪካን "የእምነት መጓደል" ፈፅማለች ስትል በመክሰስ ሙሉ ለሙሉ ተከፍቷል ያለችው የሆርሙዝ ሰርጥን ዳግም ዘግታለች።

seledadotio
seledadotio

ጣሊያን በሆርሙዝ ስትሬት (Strait of Hormuz) ውስጥ የተቀበሩ የባህር ፈንጂዎችን ለማፅዳት እስከ 4 የሚደርሱ የጣሊያን ባህር ኃይል መርከቦችን ለማሰማራት ዝግጁ መሆኗን ገለጸች።

seledadotio
seledadotio

ኢራን ከአሜሪካ ጋር እየተደራደርኩ ነው የሚለውን የዶናልድ ትራምፕ መግለጫ አስተባበለች

የኢራን ከፍተኛ ባለስልጣናት ሀገሪቱ ከአሜሪካ ጋር ምንም ዓይነት ድርድር እያደረገች እንዳልሆነ በይፋ አስታወቁ። ይህ ማስተባበያ የወጣው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጦርነቱን ለማቆም ኢራን ጋር “በጣም ጥሩ እና ውጤታማ ንግግሮች” እያደረግን ነው ካሉ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ነው።

የኢራን ፓርላማ አፈ-ጉባኤ መሀመድ ባገር ጋሊባፍ ትላንት ሰኞ ባወጡት መግለጫ ከአሜሪካ ጋር ምንም ዓይነት ድርድር አለመደረጉን አረጋግጠዋል። አፈ-ጉባኤው አክለውም ትራምፕ ድርድር እየተደረገ ነው የሚል የሃሰት ዜና የሚያሰራጩት አሜሪካ እና እስራኤል የተዘፈቁበትን አረንቋ ለመሸፈን እና የነዳጅ ገበያውን ለመቆጣጠር ነው ሲሉ በኤክስ (X) ገፃቸው ላይ አስፍረዋል።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ እስማኤል ባቃኢ በበኩላቸው አሜሪካ ድርድር እንደምትፈልግ በአንዳንድ ወዳጅ ሀገራት በኩል መልዕክት መላኳን እንጂ እስካሁን ምንም ዓይነት ቀጥተኛ ንግግር አለመጀመሩን ገልጸዋል።

የጦርነቱ ወቅታዊ ሁኔታ፦

በአሜሪካ-እስራኤል እና በኢራን መካከል ያለው ጦርነት አራተኛ ሳምንቱን በያዘበት በዚህ ወቅት፣ እስራኤል በኢራን ዋና ከተማ ቴህራን ላይ አዲስ የአየር ጥቃት መፈጸሟን አስታውቃለች። በሌላ በኩል ኢራን በክልሉ ባሉ የአሜሪካ እና እስራኤል ጥቅሞች ላይ የድሮን እና የሚሳኤል ጥቃቶችን እየሰነዘረች ትገኛለች።

ኢራን የዓለምን 20 በመቶ (1/5ኛ) የነዳጅ እና የጋዝ ፍላጎት የሚያልፍበትን የሆርሙዝ ስትሬት (Strait of Hormuz) መዝጋቷን ተከትሎ የዓለም የኃይል ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ንሯል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ባለፈው ቅዳሜ ባስተላለፉት ማስጠንቀቂያ፣ ኢራን በ48 ሰዓታት ውስጥ የባህር መስመሩን ካልከፈተች የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫዎቿን እንደሚያጠፏቸው ዝተዋል።

ይህ በሁለቱ ወገኖች መካከል ያለው የቃላት ጦርነት እና በምድር ላይ ያለው ግጭት ዓለም አቀፉን ኢኮኖሚ እና ሰላም በከፍተኛ ሁኔታ እያናጋው ይገኛል።

የኔታ ሚዲያ — ወቅታዊ እና እውነተኛ መረጃዎች!

ባህሬንና 19 ሀገራት በኢራን ላይ ጠንካራ ጥምረት መሰረቱ
#ethiopia | ​የባህሬን መንግስት ከአውሮፓ እና እስያ ከተውጣጡ 19 አጋር ሀገራት ጋር በመሆን፣ ስልታዊ ጠቀሜታ ባለው የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ (Strait of Hormuz) ላይ ጥብቅ የደህንነት እርምጃ ለመውሰድ ዝግጁ መሆኑን አስታውቋል።

ይህ ሰፊ ጥምረት ዩናይትድ ኪንግደም፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ጃፓን፣ ካናዳ እና ደቡብ ኮሪያን ጨምሮ በርካታ የአውሮፓ ሀገራትን ያቀፈ ነው።

​ጥምረቱ ኢራን በንግድ መርከቦች እና በሲቪል መሰረተ ልማቶች ላይ የምታደርሰውን ጥቃት እንዲሁም የባህር ላይ መስመሮች መቋረጥን በጽኑ ኮንኗል።

​ ቴህራን የባህር ላይ ፈንጂዎችን ከመቅበር፣ የድሮን እና የሚሳኤል ጥቃቶችን ከመሰንዘር በአስቸኳይ እንድትቆጠብ ጥሪ ቀርቧል።

​ኢራን በቀጠናው መረጋጋትን ለመመለስ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ ቁጥር 2817ን እንድታከብር አሳስቧል።

​ይህ ጥምረት መስተጓጎሉ የሚቀጥል ከሆነ በቴህራን ላይ ተጨማሪ እና ጠንካራ እርምጃዎች ሊወሰዱ እንደሚችሉ ግልጽ ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል።

የዓለም የኢነርጂ ማጓጓዣ ቁልፍ በሆነው በዚህ ቀጠና ላይ የተደቀነው ስጋት የዓለምን ትኩረት ስቧል።

​#getu #ethiopia #breakingnews #middleeast #straitofhormuz #bahrain #iran #globalsecurity #news #ሰበርዜና #ባህሬን #ኢራን #የባህርላይደህንነት #ጌጡተመስገን #getutemesgen

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አሜሪካ በኢራን ጦርነት የአጋሮቿ ወታደራዊ ድጋፍ እንደማያስፈልጋት ገለጹ

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሀገሪቱ ጦር ኃይል በኢራን ጦርነት ውስጥ "ከእንግዲህ ወታደራዊ እርዳታ አያስፈልገውም" ሲሉ አስታወቁ።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በራሳቸው "ትሩዝ ሶሻል" (Truth Social) ማህበራዊ ትስስር ገጽ ባሰፈሩት መልዕክት፤ የአሜሪካ ጦር ኃይሎች በኢራን ጦርነት ውስጥ ከማንም ወገን ወታደራዊ እገዛ እንደማይሹ ገልጸዋል።

ይህ የፕሬዝዳንቱ መግለጫ የወጣው፣ ለነዳጅ ዝውውር ቁልፍ የሆነውን የሆርሙዝ የባህር ሰርጥ (Strait of Hormuz) ክፍት ለማድረግ እና ደህንነቱን ለመጠበቅ አጋር ሀገራት ድጋፍ እንዲያደርጉ ቀደም ሲል ያቀረቡት ጥሪ በአብዛኞቹ ተቀባይነት ካጣ በኋላ ነው።

ቀደም ሲል አሜሪካ ከሌሎች የአውሮፓ እና የቀጣናው ሀገራት ጋር በመተባበር በባህር ሰርጡ ላይ ያለውን ስጋት ለመመከት ጥሪ ስታቀርብ የነበረ ቢሆንም፣ አጋሮቿ ለጥሪው አዎንታዊ ምላሽ ሳይሰጡ መቆየታቸው ይታወሳል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ አሁን ባወጡት መግለጫ ግን አሜሪካ ብቻዋን የጥቃቱን እርምጃ ለመቀጠል ሙሉ ወታደራዊ አቅም እንዳላት አመልክተዋል።

ይህ የፕሬዝዳንቱ አቋም አሜሪካ በቀጣናው በምታደርገው ወታደራዊ እንቅስቃሴ ላይ ያላትን የግል ውሳኔ ሰጪነት የሚያጠናክር እንደሆነ ተገምቷል ሲል የዘገበው አል አረብያ ነው ።

ልዑል ወልዴ

የኢራቅ የኤሌክትሪክ ኃይል መረብ ሙሉ በሙሉ ተቋረጠ
የኔታ ሚዲያ

በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣው ቀጠናዊ ግጭት በኢራቅ ላይ ከባድ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ቀውስ እያስከተለ ይገኛል የኢራቅ የኤሌክትሪክ ኃይል ሚኒስቴር እንዳስታወቀው የሀገሪቱ ብሔራዊ የኃይል መረብ (National Grid) ሙሉ በሙሉ በመደረመሱ ምክንያት በመላ ሀገሪቱ የኤሌክትሪክ አገልግሎት ተቋርጧል።

ምንም እንኳን ሚኒስቴሩ በይፋ "ምርመራ እያደረግኩ ነው" ቢልም የችግሩ መነሻዎች ኢራን የሆርሙዝ ስልጥን (Strait of Hormuz) መዝጋቷን ተከትሎ ለኢራቅ የኃይል ማመንጫዎች የሚያስፈልገው የጋዝ እና የነዳጅ አቅርቦት በከፍተኛ ሁኔታ ተስተጓጉሏል

•lበአሜሪካ በእስራኤል እና በኢራን መካከል ለአምስት ተከታታይ ቀናት የቀጠለው ከፍተኛ ወታደራዊ ግጭት የኢራቅን መሠረተ ልማቶች ለከፍተኛ ጫና ዳርጓቸዋል።

ኢራቅ በቀን 1.5 ሚሊዮን በርሜል የነዳጅ ምርቷን ለመቀነስ ተገድዳለች። ይህም የሆነው ነዳጅ የምታከማችበት ቦታ በማጣቷና በባህር በኩል ለዓለም ገበያ ማቅረብ ባለመቻሏ ሲሆን ይህም በኃይል ዘርፉ ላይ ቀጥተኛ ተፅዕኖ አሳድሯል።

በአሁኑ ሰዓት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢራቃውያን ያለምንም የኤሌክትሪክ ኃይል የሚገኙ ሲሆን ይህም እንደ ሆስፒታሎች እና የውሃ አቅርቦት ባሉ ወሳኝ አገልግሎቶች ላይ ስጋት ፈጥሯል የኩርዲስታን ክልል (Kurdistan Region) በተወሰነ መልኩ የተረጋጋ የኃይል አቅርቦት ቢኖረውም አጠቃላይ የሀገሪቱ የኃይል ስርዓት ግን በታሪኩ እጅግ አስከፊ ለሚባል ውድቀት ተጋልጧል።

የኢራቅ መንግስት የኃይል መረቡን በከፊልም ቢሆን ወደ ስራ ለመመለስ ጥረት እያደረገ መሆኑን ቢገልጽም የቀጠናው ውጥረት እስካልረገበ ድረስ ዘላቂ መፍትሄ ማግኘት አስቸጋሪ እንደሚሆን ተገምቷል።

የሆርሙዝ ወሽመጥ መዘዝ የግብፅን ጉሮሮ የሚዘጋ ነው
#ethiopia | የግብፁ ፕሬዝዳንት አብደል ፋታህ አል-ሲሲ፣ በዓለም አቀፉ የንግድና የነዳጅ መስመር የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ (Strait of Hormuz) ላይ ሊፈጠር የሚችል ማንኛውም መስተጓጎል በግብፅ ኢኮኖሚ ላይ “ከባድ አደጋ” እንደሚጋርጥ አስጠነቀቁ።

ፕሬዝዳንቱ ይህንን መልዕክት ያስተላለፉት፣ የ10ኛው ረመዳን የድል በዓልን ምክንያት በማድረግ የሀገሪቱ የጦር ኃይሎች ባዘጋጁት ዓመታዊ የኢፍጣር መርሃ ግብር ላይ ባደረጉት ንግግር ነው።

ቁልፍ ስጋቶችና የተነሱ ነጥቦች፦

* የነዳጅ ዋጋ ንረት፦ የሆርሙዝ ወሽመጥ ለዓለም አቀፍ የኃይል አቅርቦት ወሳኝ መተላለፊያ መሆኑን የገለጹት ፕሬዝዳንቱ፣ የመስመሩ መዘጋት የነዳጅ ዋጋን ሰማይ በማድረስ በዓለም አቀፍ ደረጃ የዋጋ ንረትን እንደሚቀሰቅስ ገልጸዋል።

* በስዊዝ ካናል ላይ የሚደርስ ኪሳራ፦ ለግብፅ የውጭ ምንዛሬ ዋነኛ የጀርባ አጥንት የሆነው የስዊዝ ካናል (Suez Canal)፣ ከንግድ ፍሰት መቆረጥ ጋር ተያይዞ ከፍተኛ የገቢ ቅናሽ ሊገጥመው እንደሚችል አል-ሲሲ አሳስበዋል።

* አጠቃላይ የኢኮኖሚ ጫና፦ የነዳጅ ዋጋ መጨመር በግብፅ የውስጥ ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ላይ ተጨማሪ ጫና በመፍጠር የዜጎችን የመግዛት አቅም ሊፈትን እንደሚችል ጠቁመዋል።

ፕሬዝዳንት አል-ሲሲ አክለውም፣ ግብፅ ከቀጠናዊና ከዓለም አቀፋዊ የደህንነት ስጋቶች ጋር ተያይዘው የሚመጡ ኢኮኖሚያዊ ትንኮሳዎችን በንቃት መከታተልና መመከት እንዳለባት ጥሪያቸውን አቅርበዋል።

ይህ ማስጠንቀቂያ የመጣው በቀጠናው ያለው የጂኦ-ፖለቲካ ውጥረት በዓለም አቀፍ የንግድ እንቅስቃሴ ላይ ስጋት እየፈጠረ ባለበት ወቅት መሆኑ ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ ያደርገዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #egypt #suezcanal #straitofhormuz #alsisi #globaleconomy #energysecurity #ግብፅ #ኢኮኖሚ

ኢራን የሆርሙዝ የባህር በርን በከፊል ዘጋች

​ኢራን ለአለም አቀፍ የንግድ ልውውጥ እጅግ ወሳኝ የሆነውን የሆርሙዝ የባህር መስመር (Strait of Hormuz) ለጥቂት ሰዓታት በከፊል መዝጋቷን አስታወቀች።

​ቁልፍ መረጃዎች፦
​ምክንያቱ፦ በባህር ስርጡ ላይ የሚካሄደው ወታደራዊ ልምምድ ለደህንነት አስጊ እንዳይሆን በሚል ነው።

​ወቅታዊ ሁኔታ፦ ውሳኔው የመጣው ኢራን ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር በኒውክሌር ፕሮግራሟ ዙሪያ በጄኔቫ (ስዊዘርላንድ) ንግግር እያደረገች ባለችበት ወቅት ነው።

​አስፈላጊነቱ፦ በአለም ላይ ከሚንቀሳቀሰው የነዳጅ ምርት ውስጥ 20 በመቶ ያህሉ የሚያልፈው በዚህ የባህር መስመር ነው።

​ዲፕሎማሲያዊ እንቅስቃሴዎች፦
​የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ የጄኔቫው ንግግር "አዲስ የዕድል መስኮት" የከፈተ መሆኑን ገልጸው፣ አገራቸው ግን ለማንኛውም ጥቃት ምላሽ ለመስጠት ዝግጁ መሆኗን አስጠንቅቀዋል።

​በአንጻሩ የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን የኒውክሌር ፕሮግራሟን ካልገደበች "ወታደራዊ ኃይል" ልትጠቀም እንደምትችል ደጋግመው ገልጸዋል።

​የአሜሪካው ምክትል ፕሬዝዳንት ጄ.ዲ. ቫንስ ንግግሩ በጥሩ ሁኔታ መጀመሩን ቢጠቅሱም፣ ኢራን አሁንም ለአሜሪካ ስጋቶች ተገቢውን ምላሽ አልሰጠችም ብለዋል።

​ቀጣይ ሂደት፦
በኦማን አሸማጋይነት የተጀመረው ይህ ድርድር በሚቀጥሉት ሁለት ሳምንታት ውስጥ ኢራን በምታቀርባቸው አዳዲስ ሃሳቦች ዙሪያ ይቀጥላል ተብሎ ይጠበቃል።

ምንጭ: Associated Press

በኢራን የተለያዩ ከተሞች ፍንዳታዎች ተከሰቱ

​በዛሬው ለሊት በኢራን የተለያዩ ከተሞች በተከሰቱ ፍንዳታዎች ቢያንስ 6 ሰዎች መሞታቸውን እና በርካታ ሰዎች መጎዳታቸውን የሀገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።
​
​አህቫዝ : በከተማዋ በሚገኝ የመኖሪያ መንደር ውስጥ በደረሰ የጋዝ ፍንዳታ 4 ሰዎች ወዲያውኑ ሕይወታቸው አልፏል።

​ባንደር አባስ (: ስትራቴጂካዊ በሆነችው በዚህች የወደብ ከተማ ባለ 8 ፎቅ ሕንፃ ላይ በደረሰ ፍንዳታ የአንዲት የ4 ዓመት ህፃን ሕይወት ሲያልፍ፣ 14 ሰዎች ደግሞ ቆስለዋል።

​የፍንዳታው መንስኤ: የከተማዋ የእሳት አደጋ መከላከያ ፍንዳታው በጋዝ መፍሰስ (Gas Leak) ሳቢያ መከሰቱን ቢገልጽም፣ በጉዳዩ ላይ ምርመራ እየተካሄደ ነው።

​ወታደራዊ ጥርጣሬ: ፍንዳታው የተከሰተው ኢራን በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ (Strait of Hormuz) ላይ ወታደራዊ ልምምድ ለማድረግ በዝግጅት ላይ ባለችበት ወቅት በመሆኑ ስጋት ፈጥሯል።

ሆኖም የኢራን አብዮታዊ ዘብ የባህር ኃይል አዛዥ አሊሬዛ ታንግሲሪ ላይ የግድያ ሙከራ ተደርጓል የሚባለውን ወሬ አስተባብሏል።

​እስራኤል: የእስራኤል ባለስልጣናት በበኩላቸው በነዚህ ፍንዳታዎች ላይ ምንም ዓይነት ተሳትፎ እንደሌላቸው ለሮይተርስ ገልጸዋል።

​ፍንዳታዎቹ የተከሰቱት በኢራን እና በምዕራባውያን መካከል ያለው ውጥረት በከረረበት እና በሀገሪቱ ውስጥ የሕዝብ ተቃውሞዎች ባሉበት ወቅት ነው።