(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩክሬኑ ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዜለንስኪ፣ የዓለም መሪዎች የሩሲያን የገቢ ምንጮች በማነቅ የጦርነት አቅሟን እንዲያዳክሙ አሳሰቡ። ፕሬዝዳንቱ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) ጠቅላላ ጉባኤ ላይ ባደረጉት ንግግር፣ "የሩሲያ የገቢ ምንጮች ሁልጊዜም ኢላማ ሊደረጉ ይገባል" በማለት ጥሪ አቅርበዋል።
ዜለንስኪ በእንግሊዘኛ ቋንቋ ባደረጉት በዚህ ንግግር፣ "አንድ አካል በንግድ አማካኝነት ለሩሲያ ተጨማሪ ገንዘብ ሲሰጥ፣ ለዚህ ጦርነት ተጨማሪ ዕድሜ እየሰጠው ነው። ከወራሪዋ ሀገር ጋር የሚደረገው ንግድ እንዲገደብ አጥብቀን የምንጠይቀው እና እኛ እራሳችን የሩሲያን የገቢ ምንጮች እያወደምን ያለነውም ለዚሁ ነው" ሲሉ አስረድተዋል።

ፕሬዝዳንቱ ሩሲያ ጦርነቱን የማቆም እውነተኛ ፍላጎት እንዳላት ጥርጣሬያቸውን የገለጹ ሲሆን፣ የሩሲያውን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን የመጀመሪያው የጦርነት በሽታ አምጪ ወይም "ፔሸንት ዜሮ" በማለት ጠርተዋቸዋል። "ፑቲን 'በቃኝ፣ ሰላም እፈልጋለሁ' እንዳይሉ ሁልጊዜ የሚያግዳቸው ነገር ያለ ይመስላል" ያሉት ዜለንስኪ፣ "ያለ ጦርነት እሱን ማሰብ ይቻላል? እሱ ጦርነትን ይበልጥ የሚያስተላልፍ 'ፔሸንት ዜሮ' ነው፤ ይህ 'ፔሸንት ዜሮ' ደግሞ ሊቆም ይገባል" በማለት በጽኑ ተችተዋቸዋል።

በሌላ በኩል ሩሲያ በጉባኤው ላይ ንግግር የምታደርገው ቅዳሜ ዕለት ሲሆን፣ ለዓመታት በጉባኤው ላይ ባልተገኙት ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ምትክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ሰርጌ ላቭሮቭ ሀገራቸውን ወክለው ይቀርባሉ።

ላቭሮቭ ቀደም ብለው በተመድ የጸጥታው ምክር ቤት ባደረጉት ንግግር፣ ሩሲያ ለዘላቂ ሰላም ለመደራደር ዝግጁ መሆኗን ገልጸው፤ ነገር ግን ጦርነቱን ዝም ብለው "ለአፍታ እንደማያቆሙ (Pause)" አስጠንቅቀዋል። ውጊያን ለአፍታ ማቆም ዩክሬን እና ደጋፊዎቿ ተጨማሪ የጦር መሳሪያ እንዲያከማቹ ጊዜ እና ዕድል መስጠት ነው ሲሉም ተከራክረዋል።









(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u12e8u12e9u12adu122cu1291 u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u126eu120eu12f2u121au122d u12dcu1208u1295u1235u12aau1363 u12e8u12d3u1208u121d u1218u122au12ceu127d u12e8u1229u1232u12ebu1295 u12e8u1308u1262 u121du1295u132eu127d u1260u121bu1290u1245 u12e8u1326u122du1290u1275 u12a0u1245u121fu1295 u12a5u1295u12f2u12ebu12f3u12adu1219 u12a0u1233u1230u1261u1362 u1355u122cu12ddu12f3u1295u1271 u1260u1270u1263u1260u1229u1275 u1218u1295u130du1235u1273u1275 u12f5u122du1305u1275 (u1270u1218u12f5) u1320u1245u120bu120b u1309u1263u12a4 u120bu12ed u1263u12f0u1228u1309u1275 u1295u130du130du122du1363 \

28 ሰአት የሚፈጀውን የሩሲያ የባቡር ጉዞ «በአሸናፊ ማስታወሻ»
(ባሪያስ በዛብህ)

​ከስፋቷ የተነሳ ከአሥራ አንድ በላይ የሰዓት አቆጣጠር ያላት የአለማችን ቁጥር አንድ ግዙፍ ሀገር ራሽያ፤ የInternational Festival of Youth 2026 መድረክን ለመታደም በሩሲያ ግብዣ እዚያ ተገኝቼ ነበር። የሩሲያ ዘንድሮ ፌስቲቫል በየካተሪንበርግ ከተማ እንዲካሄድ የሩሲያ ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ትእዛዝ ስለነበር፣ ሞስኮ ከገባን በኋላ ለሃያ ስምንት ሰዓታት በባቡር መጓዝ ነበረብኝ (ደርሶ መልስ ሐምሳ ስድስት ሰዓት ማለት ነው)።

​ታዲያ ጉዞዎ እንዴት ነበር ካላችሁኝ፦ «ሦስት ነገሮች አጠገብዎ ካሉ ጉዞ ቀላል ነው፤ ሦስቱ ነገሮች ምን ምን ናቸው ካላችሁኝ ደግሞ፡ ቆንጆ ሙዚቃ፣ ቆንጆ ሴት እና ቆንጆ መጽሐፍ»። ታዲያ ከሦስቱ ሁለቱ አብረውኝ ነበሩ—ሙዚቃው እና መጽሐፉ። መጽሐፉም በቅርቡ ለገበያ የቀረበው የወንድሜ የአርቲስት አሸናፊ ማህሌት «የአሸናፊ ማስታወሻ» የተሰኘው መጽሐፍ ነው።

​ታዲያ በመጽሐፉ ምን አገኘህ ካላችሁኝ፦
​በህይወት ስትኖሩ በምን አይነት የህይወት መከራ ውስጥ አልፋችኋል? የናንተንስ የገጠማችሁን ችግር ከሰዎች ጋር ስታነጻጽሩ «አረ የኔ በስንት ጣዕሙ!» ትላላችሁ ወይስ «በኔ ልክ የአለምን መከራ የቀመሰ የለም» ብላችሁ «ለምን እኔ ብቻ?» በማለት ከራሳችሁ ጋር እንድታወሩ መጽሐፉ እድል ይሰጣችኋል።

​በተለምዶ «የኢትዮጵያ እናትነት ከሁሉ ይለያል» ለሚለው ሀገራዊ ወሬ፣ ይሄ መጽሐፍ ማረጋገጫ ይሰጣችኋል። ጠንቃቃ እናት አጠገብህ ከሌለች፣ ያለ አባት ያደጉ ልጆች ለአለም ምን አይነት ሰው እንደሚሆኑ የሚጠቁም ምክረ ሀሳብ ይሰጣችኋል። እንደሚያልፍ ስለምታውቅ፣ ለጊዜውም ቢሆን በማይመጥንህ ቦታ ታሳልፋለህ።
​በህይወት ዘመንህ በሩጫህ ወቅት ውሃ የሚቀብሉህ ደጋግ ሰዎች በህይወትህ ይገጥሙሃል። ተስፋ ቆርጠህ ከትራክህ ልትወጣ ስትል በቁጣና በግጻጼ ያበረቱህና ትራክህን ያስጨርሱሃል። ይህንን በመጽሐፉ ውስጥ ሳነብ፣ በህይወት አጋጣሚ ወደ ህይወታችን የመጡ ደጋግ ሰዎችን ብንሸጣቸው እንኳ መልሰን የምንከስረው እኛ መሆናችንን እንዲገባኝ አድርጎኛል።

​በአጠቃላይ፣ «ምን ገጥሟችሁ ከእግዚአብሔር ጋር እንዴት አሳለፋችሁት?» ይህንን እና ሌሎች ነገሮችን ስታነቡ ታገኙታላችሁ።
​አሸናፊ፣ ይህን መጽሐፍ ስትጽፍ መንፈስ ቅዱስ አብሮክ ነበርና አመስግን! ስለሰጠኸን ነገር ሁሉ በብዙ አመስግነናል።

(ዘ-ሐበሻ ሰበር ዜና) በኔቶ ስር የተሰማራ አንድ የጣሊያን የጦር አውሮፕላን፣ በሊትዌኒያ አየር ክልል ውስጥ የሩሲያ ነው ተብሎ የተጠረጠረን ድሮን መትቶ መጣሉን ባለስልጣናት አስታወቁ።

የሊትዌኒያ ብሔራዊ የቀውስ አስተዳደር ማዕከል እንዳስታወቀው፣ ማክሰኞ ዕለት ከቤላሩስ ተነስቶ የሀገሪቱን አየር ክልል የጣሰው ይህ ድሮን፣ በሀገሪቱ ሁለተኛ ትልቅ ከተማ ካውናስ በስተሰሜን በምትገኘው ፕራትኩናይ በተባለች አነስተኛ መንደር አቅራቢያ ተመትቶ ወድቋል።

የሊትዌኒያ መከላከያ ሚኒስትር ሮበርታስ ካውናስ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ባሰፈሩት መረጃ፣ የተመታው ድሮን ፈንጂ ታጥቆ እንደነበር ገልጸዋል። መሳሪያው የሩሲያ ወይስ የሌላ ሀገር መሆኑን ለማረጋገጥ በስብርባሪዎቹ ላይ ምርመራ እየተካሄደ ይገኛል። ሚኒስትሩ በስፍራው ከነበሩት የበረራ አባላት ጋር ከተወያዩ በኋላ፣ የጣሊያን ጦር አውሮፕላን የወሰደው እርምጃ "የአትላንቲክ ጥምረትን (ኔቶ) ትልቅ ዋጋ እና አጋር መሆን ማለት ምን ማለት እንደሆነ ያሳየ ነው" ብለዋል።

የአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን ፕሬዝዳንት ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን ክስተቱን በአውሮፓ ላይ እየተፈጸመ ያለ "የትንኮሳ እና የጥቃት" አካል ነው ሲሉ ኮንነውታል። የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዮሃን ዋዴፉል በበኩላቸው፣ የኔቶ አባላት በድርጊቱ እንደማይሸበሩ በመግለጽ ለጥቃቱ ሩሲያን ተጠያቂ አድርገዋል። የሩሲያ ባለስልጣናት በጉዳዩ ላይ ወዲያውኑ የሰጡት ምላሽ የለም።

ይህ የድሮን ክስተት የተመዘገበው፣ ሰኞ ዕለት በባልቲክ ባህር ውስጥ የሩሲያን የጦር መርከብ ሲከታተል በነበረ የዴንማርክ ወታደራዊ ሄሊኮፕተር ላይ ሩሲያ ተኩስ መክፈቷን ተከትሎ ነው። የፖላንድ መከላከያ ሚኒስትር ቭላዲላቭ ኮሲኒያክ-ካሚሽ ማክሰኞ ዕለት በኤክስ (ትዊተር) ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ "የቅርብ ቀናት ክስተቶች የሩሲያ ድርጊቶች የመላው አውሮፓን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥሉ መሆናቸውን ያሳያሉ" ብለዋል።

ውጥረቱ እያደገ የመጣው እሁድ ዕለት ሩሲያ ተከታታይ የድሮን ጥቃቶችን መፈጸሟን ተከትሎ ሲሆን፣ ይህ ደግሞ የኔቶ ዋና ፀሀፊ ማርክ ሩተ ለዩክሬን ተጨማሪ ድጋፍ እንዲያደርጉ ቃል እንዲገቡ ገፋፍቷቸዋል። የሩሲያ ድሮኖች ከፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኝ ባቡር ላይ ጥቃት ያደረሱት፣ የእንግሊዝ፣ የአሜሪካ እና የአውሮፓ ህብረት የአሁኑ እና የቀድሞ ባለስልጣናት ልዑክ በጣቢያው ካለፈ ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ መሆኑ ተዘግቧል።

የሊትዌኒያው መከላከያ ሚኒስትር ካውናስ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነት አድማሱን እያሰፋ መሆኑን አስጠንቅቀው፣ በድርድር ሰላማዊ እልባት ካልተገኘ በስተቀር ተመሳሳይ ክስተቶች ሊቀጥሉ እንደሚችሉ ተናግረዋል። ሆኖም ሚኒስትሩ "ፑቲን ሰላማዊ እልባት አይፈልግም" ሲሉ አክለዋል።

u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u1229 u12a8u1351u1272u1295u1293 u12a8u12e2 u130bu122d... #u12a2u1275u12eeu1218u120du1205u1245 #pmabiyahmed #vladimirputin #xijinping #brics #ebc ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከፑቲንና ከዢ ጋር... #ኢትዮመልህቅ #pmabiyahmed #vladimirputin #xijinping #brics #ebc

የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲያዊ ከፍታ በኒው ዴልሂ
******************

በብራዚል፣ ሩሲያ፣ ህንድ፣ ቻይና እና ደቡብ አፍሪካ መስራችነት የተጀመረው የብሪክስ (BRICS) ጥምረት፣ በቅርቡ ኢትዮጵያን ጨምሮ አዳዲስ አባል ሀገራትን በመቀላቀሉ አህጉራዊ እና ዓለም አቀፋዊ ተፅዕኖው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጎላ መጥቷል።

በአሁኑ ወቅት የብሪክስ አባል ሀገራት ከዓለም ህዝብ ቁጥር ከ40 በመቶ በላይ እንዲሁም ከዓለም አቀፉ ኢኮኖሚ ከሩብ በላይ የሚይዙ ግዙፍ የኃይል ሚዛን መሆናቸው ይታወቃል።

የዘርፉ ተንታኞች እንደሚያመለክቱት፣ ጥምረቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ እየጠነከረ የመጣበት ዋና ምክንያት ፍትሃዊ ያልሆነውን የቆየ የፋይናንስ ሥርዓት በመገዳደር አዲስ አማራጭ ይዞ በመውጣቱ ነው። በተለይም የብሪክስ ኒው ዲቨሎፕመንት ባንክ ለታዳጊ ሀገራት ከፖለቲካዊ ጫና ነፃ የሆነ የብድር አማራጭ እያቀረበ ይገኛል። በተጨማሪም በአባል ሀገራቱ መካከል ያለው የንግድ ልውውጥ ማደግ እና ጥምረቱ የደቡብ ዓለም (Global South) ድምፅ ሆኖ መውጣቱ ለጥምረቱ መጠናከር የሚጠቀሱ ምክንያቶች ናቸው።

በኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ላይ ኢትዮጵያ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የተመራ ከፍተኛ ልዑክ ያሳተፈች ሲሆን፣ በጉባኤው ጎን ለጎንም ከህንድ፣ ሩሲያ፣ ቻይና፣ ኢራን፣ አቡዳቢ እና ቬትናም መሪዎች ጋር ውጤታማ የሁለትዮሽ ውይይቶች ተካሂደዋል።

“ዘላቂነትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ጥንካሬን መገንባት” በሚል መሪ ቃል የተካሄደው የመሪዎቹ ጉባኤው፣ የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም ለማስከበር ሰፊ አቅም የፈጠረ መድረክ ነበር።

ከዚህ ግዙፍ የባለብዙ ወገን መድረክ ጎን ለጎን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ያደረጓቸው የሁለትዮሽ ውይይቶች የኢትዮጵያን ተሰሚነትና ተመራጭነት ያሳዩ ወሳኝና ስትራቴጂካዊ የዲፕሎማሲ መገለጫዎች ናቸው።

ከሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ፣ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን፣ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ እና ከአቡ ዳቢ አልጋ ወራሽ ሼህ ኻሊድ ቢን ሙሀመድ ቢን ዛይድ ጋር የተደረጉት ዉይይቶች የሀገራችንን የመከላከያ አቅም ከማሳደግ ባሻገር፣ በንግድ፣ በኢንቨስትመንትና በቴክኖሎጂ ሽግግር ዘርፎች የነበረንን አጋርነት ወደ ላቀ ስትራቴጂካዊ ደረጃ የሚያሸጋግሩ ናቸው።

በተመሳሳይ ከማሌዢያ፣ ከቪየትናምና ከኢራን መሪዎች ጋር የተደረጉት የትኩረት ምክክሮች ኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ ገለልተኝነቷንና ነፃነቷን ጠብቃ፣ ከምዕራቡም ሆነ ከምስራቁ ዓለም ጋር ሚዛናዊ የሆነ ኢኮኖሚያዊ ትስስር የመፍጠር ብስለቷን ያንጸባረቁ ናቸው።

ኢትዮጵያ በጉባኤው ላይ ያቀረበቻቸው እና ትኩረት ያገኙ ቁልፍ ስትራቴጂካዊ ጉዳዮችም የሀገሪቱን በዓለም አቀፍ ደረጃ ያላትን የተሰሚነት ደረጃ ይበልጥ ያጎላ ነው፡፡

በጉባኤው ማጠቃለያ ላይ በቀረበው የኒው ዴልሂ ዲክላሬሽን ላይ ለኢትዮጵያ የተሰጡት ድጋፎች የሀገሪቱን ሁለገብ ዲፕሎማሲያዊ እና ኢኮኖሚያዊ ስኬቶች ይበልጥ የሚያጎለብቱ ሆነው ተገኝተዋል።

በዚህም የብሪክስ አባል ሀገራት ኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅት (WTO) አባል ለመሆን የምታደርገውን ጥረት እና በዓለም አቀፍ ሲቪል አቪዬሽን ድርጅት (ICAO) ምክር ቤት ውስጥ የምታደርገውን ተሳትፎ ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፉ አረጋግጠዋል።

ብሪክስ ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ በ2027 የሚካሄደውን የዓለም አቀፉን COP 32 የአየር ንብረት ጉባኤ በአዲስ አበባ ለማስተናገድ ላቀረበችው ጥያቄ እና ለፕሬዝዳንትነቱ ያላትን ዝግጁነት ሙሉ ድጋፉን ሰጥቷል።

የባህር በር እና የንግድ አማራጭን በተመለከተ ኢትዮጵያ የባህር በር ማግኘት ቀዳሚ የኢኮኖሚ ህልውና ጉዳይ መሆኑ የገለፀች ሲሆን፣ ሀገሪቱ የወታደራዊ እና ንግድ ወጪዎችን ለመቀነስ ሰላማዊ እና የምክክር መንገዶችን እንደምትከተል አብራርታለች።

ብሄራዊ የዲጂታል መታወቂያ፣ የዲጂታል ክፍያ እና የዳታ ልውውጥ ስራዎችን ያከናወነችው ኢትዮጵያ፣ አፍሪካን ማዕከል ያደረገ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ቴክኖሎጂ ለማልማት ከብሪክስ ተቋማት ጋር በጋራ ለመስራት ፍላጎት እንዳላትም በመድረኩ ገልጻለች።

ይኸው የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የውሳኔ ሰጪነት መድረኮች ላይ የሚገባት ድምፅ እንድታገኝ፣ የፋይናንስ እና የገበያ አማራጮቿን እንድታሰፋ ትልቅ መንገድ የከፈተና የዲፕሎማሲ አቅሟ ከፍ ብሎ እንዲታይ ያስቻለ መድረክ ሆኖ አልፏል።

u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u1229 u12a8u1351u1272u1295u1293 u12a8u12e2 u130bu122d... | u12a2u1275u12eeu1218u120du1205u1245 | pmabiyahmed | vladimirputin | xijinping | BRICS
#pmabiyahmed #vladimirputin #xijinping #brics #ebc ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከፑቲንና ከዢ ጋር... | ኢትዮመልህቅ | pmabiyahmed | vladimirputin | xijinping | BRICS
#pmabiyahmed #vladimirputin #xijinping #brics #ebc

"ኢትዮጵያ በአፍሪካ አህጉር የሩሲያ የቆየች እና ታማኝ አጋር መሆኗን ልገልጽ እወዳለሁ።"

የሩስያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን

ቦሪስ ጆንሰን እና የአውሮፓ ከፍተኛ ባለስልጣናት በወጡበት የባቡር ጣቢያ ላይ ሩሲያ የሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ፈጸመች

ከዩክሬን ዋና ከተማ ኪየቭ በተካሄደው የያልታ የአውሮፓ ስትራቴጂ (YES) ጉባኤ ላይ ተሳትፈው ሲመለሱ የነበሩት የቀድሞው የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ጆንሰን፣ የብሪታንያው የብሔራዊ ደህንነት አማካሪ ጆናታን ፓወል እና ሌሎች የአውሮፓ ከፍተኛ ባለስልጣናት ከተሳፈሩበት ባቡር አልፈው ከወጡ ከግማሽ ሰዓት በኋላ ሩሲያ በዩክሬንና በፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኘው ያሆዲን (Yahodyn) የባቡር ጣቢያ ላይ ጥቃት ሰንዝራለች। በጄት ሞተር በሚሰራ የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) በተፈጸመው በዚህ ጥቃት የባቡሩ ሞተር የተመታ ቢሆንም፣ ጥቃቱ ከመከሰቱ ከ15 ደቂቃ በፊት በጣቢያው የነበሩ ተሳፋሪዎች በሙሉ በአስቸኳይ እንዲወጡ በመደረጉ ምክንያት ምንም ዓይነት የሰው ህይወት አልጠፋም। የዩክሬን የባቡር ድርጅት (Ukrzaliznytsia) ጥቃቱ ሊሰነዘር የቻለው ዲፕሎማቶቹን የጫነው ባቡር በደህንነት ስጋት ምክንያት ፕሮግራሙን ቀይሮ አስቀድሞ በመውጣቱ እንደሆነና የሩሲያው ድሮን ኢላማ ያደረገው ይኸኑ የዲፕሎማቶች ባቡር ሊሆን እንደሚችል አስታውቋል።

በወቅቱ በሌላ ባቡር ውስጥ በጣቢያው ይገኙ የነበሩት የቀድሞው የሲ.አይ.ኤ (CIA) ዳይሬክተር ዴቪድ ፔትሬየስ ክስተቱ እጅግ የሚያስፈራ እንደነበር ገልጸው፣ የሩሲያውን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን "በዩክሬን ሲቪሎች ላይ ሽብር የሚያሰራጩ አረመኔ መሪ" ሲሉ ኮንነዋቸዋል።

ቦሪስ ጆንሰንም በበኩላቸው በኤክስ (X) ገፃቸው ባሰፈሩት መልእክት፣ ፑቲን በፖላንድ ድንበር ላይ የቆመን ባቡር ለመምታት የተጠቀሙበት ምክንያታዊነት የሌለው ውሳኔ ግራ የሚያጋባ መሆኑን ጠቅሰው፤ ይህ ጥቃት ዩክሬናውያን በየቀኑ የሚያስተናግዱት የዘፈቀደ ጥቃት ማሳያ በመሆኑ ምዕራባውያን አጋሮች አስቸኳይ የአየር መከላከያ ድጋፍ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል።

ከፖላንድ ድንበር በ2 ኪሎሜትር ርቀት ላይ የተፈጸመውን ይህን ጥቃት ተከትሎ የፖላንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶናልድ ቱስክ የአስቸኳይ ጊዜ ስብሰባ የጠሩ ሲሆን፣ የሩሲያ የትምክህተኝነት እንቅስቃሴ ወደ ድንበራቸው እየተጠጋ መምጣቱን ገልጸዋል።

የዩክሬን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንድሪይ ሲቢሃ በበኩላቸው ጥቃቱ "የፑቲን ሽብርተኝነት በቀጥታ የኔቶ እና የአውሮፓ ህብረት ደጅ ላይ መንኳኳቱን ያሳያል" ብለዋል። የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር ጥቃቱ በባቡር መሰረተ ልማት ላይ የተፈጸመ መሆኑን ያረጋገጠ ሲሆን፣ የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ደግሞ ጦራቸው በመላው ዩክሬን የሚያካሂደውን ወታደራዊ እርምጃ አጠናክሮ እንደሚቀጥል አስታውቀዋል።

መሪዎቹ ወደ ስብሰባው በአንድ መኪና!

የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የኢትዮጵያው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ፣ በህንድ በተካሄደው የብሪክስ ስብሰባ ወደ መሰብሰቢያ አዳራሹ በአንድ መኪና ሲጓዙ ታይተዋል።

መኪናው የፕሬዝዳንት ፑቲን ሲሆን፣ ፑቲን ወደ ውጭ ሀገራት በሚያደርጉት ጉዞ የራሳቸውን የፕሬዝዳንት መኪና ይዘው መጓዛቸው የተለመደ ነው።

በተለምዶም የፑቲን መኪና እጅግ ጥብቅ የደህንነት ፕሮቶኮል ያለው በመሆኑ፣ ሌላ መሪ አብሯቸው ሲጓዝ ማየት ብዙ ጊዜ የሚታይ ነገር አይደለም።

በዚህ ጊዜ ግን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ከፑቲን ጋር በአንድ መኪና ወደ ስብሰባው ሲጓዙ መታየታቸው ትኩረት የሚስብ ነው።

ይህን እንደ ተራ የትራንስፖርት ሁኔታ ብቻ ማየት አይገባም፤ በዲፕሎማሲ ዓለም እንዲህ ያሉ ምስሎች ብዙ ጊዜ የመሪዎችን ቅርበት፣ የግንኙነት ደረጃ እና የጋራ ፖለቲካዊ መልዕክት የሚያመለክቱ ሊሆኑ ይችላሉ።

ፑቲን የሚጠቀሙት የፕሬዝዳንት መኪና Aurus Senat የተባለ በሩሲያ የተሰራ የቅንጦትና ከፍተኛ ጥበቃ ያለው ሊሙዚን ነው። የፕሬዝዳንቱ ልዩ ስሪት የታጠቀ (armored) ሲሆን፣ የሩሲያ ፕሬዝዳንታዊ ኮንቮይ ዋና አካል ነው። ፑቲንም በአንዳንድ የውጭ ሀገር ጉዞዎቻቸው ይህንን መኪና ይጠቀማሉ።

በዚህ ጊዜ ግን ዐቢይ አህመድ ከፑቲን ጋር በዚሁ መኪና ውስጥ አብረው ሲጓዙ መታየታቸው ትኩረት ስቧል። በተለይ የፕሬዝዳንታዊ መኪናውን ጥብቅ የደህንነት አሠራር ስንመለከት፣ ሁለቱ መሪዎች በአንድ መኪና መጓዛቸው በራሱ የሚያስተውል ነው።

Seledadotio
Seledadotio

ከ1.2 ትሪሊዮን ዶላር የንግድ ልውውጥ እስከ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ክፍት ቀጣና፤ የብሪክስ መሪዎች አዳዲስ የትብብር ሥልቶችን ነደፉ
*************************

የአባል ሀገራቱን በማስፋት በሕንድ ኒው ዴልሂ የተካሄደው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ በቴክኖሎጂ፣ በፀጥታ እና በኢኮኖሚ ዘርፎች የጋራ ትብብርን ለማጠናከር የሚያስችሉ አዳዲስ ሥልቶች ተነድፈዋል።

የብሪክስ አባል ሀገራት መሪዎቹ የጥምረቱ መፍትሔዎች ለመላው የደቡቡ ክፍለ ዓለም ሀገራት ተደራሽ እንዲሆኑ ጥሪ አቅርበዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ ጠንካራ የአፍሪካ ውክልና እንዲኖር፣ የፋይናንስ እና የገበያ ተደራሽነት ይበልጥ እንዲሰፋ፣ እንዲሁም ንግድ፣ ኢንቨስትመንት እና ትሥሥርን ለማሳደግ ተግባራዊ እርምጃዎች እንዲወሰዱ ጠይቀዋል።

የ‘ኒው ዴቨሎፕመንት ባንክ’ አድማሱን በመላው አፍሪካ እንዲያስፋፋ በማለም የባንኩን ቢሮ በአዲስ አበባ ለማስተናገድ ኢትዮጵያ በሙሉ አቅም ዝግጁ መሆኗንም አረጋግጠዋል።

በአዲስ አበባ የሚካሄደው 32ኛው የዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (ኮፕ 32) በብሪክስ ሙሉ ድጋፍ ለአየር ንብረት ጥበቃ ሥራዎች እና ለዘላቂ ልማት መፋጠን ሁሉንም ድምፆች የሚያሰባስብ ሁሉን አቀፍ መድረክ ሆኖ ማገልገል እንደሚችል ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አስገንዝበዋል።

የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ የሀገራቸውን የሊቀመንበርነት ጊዜ በማጠቃለል ባደረጉት ንግግር፣ የብሪክስ ሀገራት የተላላፊ በሽታዎች ወረርሽኝን በጋራ ለመከላከል የሚያስችል የተቀናጀ ሥርዓት ለመፍጠር መስማማታቸውን አስታውቀዋል።

በተጨማሪም በድንገተኛ አደጋዎች ጊዜ የቅድመ-ማስጠንቀቂያ መረጃዎችን ለመለዋወጥ እና የሎጂስቲክስ አቅርቦት ሰንሰለትን ለማጠናከር የሚያስችሉ የትብብር ማዕቀፎች መዘጋጀታቸውን ገልጸዋል።

በፈጠራ ዘርፍ፣ የጀማሪ ቢዝነሶችን (Start-ups) እና ኢንኩቤተሮችን የሚያስተሣሥር የብሪክስ ኔትወርክ፣ የብሪክስ ስታርት-አፕ የፈጠራ ፈንድ፣ እንዲሁም አርቲፊሻል ኢንተለጀንስን እና የጂኦ-ስፓሻል ቴክኖሎጂዎችን ለአርሶ አደሮች እውነተኛ ፍላጎት የሚያውለው የብሪክስ የዲጂታል ግብርና ኔትወርክ መጀመሩን አብራርተዋል።

ከዚህም በተጨማሪ ክህሎትን ለማሳደግ እና ሴቶችን ለማብቃት ያለመው ‘ብሪክስ ኮኔክት’፣ አነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞችን የሚደግፍ ፖርታል እና በትራንስፖርት ጉዳዮች ላይ ልምድ ለመለዋወጥ "የብሪክስ የከተሞች የወደፊት ፎረም" መቋቋማቸውን አስታውቀዋል።

በዘላቂ ልማት ዘርፍም የስማርት ግሪድ የዲጂታል ልህቀት ማዕከል መቋቋሙን ጠቅሰዋል።

የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን በበኩላቸው፣ ዛሬ ላይ ብሪክስ ባለብዙ ወገንተኝነትን ከሚያጠናክሩ እና ፍትሐዊ የሆነ የባለብዙ ዋልታ የዓለም ሥርዓትን ከሚቀርጹ መሪ ኃይሎች አንዱ መሆኑን ገልጸዋል። በብሪክስ ሀገራት መካከል ያለው የንግድ ልውውጥ 1.2 ትሪሊዮን ዶላር መድረሱን እና አባል ሀገራቱ ከዓለም የወጪ ንግድ ሩብ ያህሉን እንደሚሸፍኑ ያነሱት ፑቲን፣ አሁንም ያልተሟጠጠ ሰፊ አቅም መኖሩን አስረድተዋል።

የጋራ የኢኮኖሚ ዕድገት ፕላትፎርም መፈጠር እንዳለበትም አሳስበው፣ አዲሱ የልማት ባንክ (NDB) እስካሁን 40 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጉ 123 ፕሮጀክቶችን ፋይናንስ ማድረጉን እና ተጨማሪ የረጅም ጊዜ ካፒታልን ለመሳብ ዲጂታል ንብረቶችን የሚጠቀም አዲስ የኢንቨስትመንት ፕላትፎርም መፍጠር እንደሚገባ ጠቁመዋል።

የቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ በተግባራዊ ትብብር ላይ ያተኮሩ አምስት አዳዲስ ፕሮጀክቶችን አቅርበዋል። ከእነዚህም መካከል፣ በብሪክስ ሀገራት የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ቴክኖሎጂዎችን ለመለዋወጥ የሚያስችል የመጀመሪያውን ክፍት ዞን (open-access zone) መፍጠር፣ በልዩ የኢኮኖሚ ዞኖች መካከል አጋርነት መመሥረት፣ ለዲጂታል ኢንዱስትሪዎች የጋራ የክላውድ (Cloud) ፕላትፎርም ማዘጋጀት እና ከፍተኛ ባለሙያዎችን ለማሠልጠን የብሪክስ የምሕንድስና ተሰጥዖ ልማት ጥምረት እንዲሁም የወጣት ሳይንስ እና ፈጠራ ልውውጥ ፕሮግራም ማቋቋም ይገኙበታል።

የኢራኑ ፕሬዚዳንት መስዑድ ፔዜሽኪያን፣ ጽናት፣ ትብብር እና ዘላቂ ልማት የጥምረቱ የቀጣይ ሥራ መሠረት ሊሆኑ እንደሚገባ አሳስበው፣ ያለ ደኅንነት ኢኮኖሚያዊ ጽናት ሊኖር እንደማይችል ጠቁመዋል።

ኢራን በጂኦግራፊያዊ አቀማመጧ እና በኢነርጂ እንዲሁም በትራንስፖርት ዘርፍ ያላት አቅም ለብሪክስ ሀገራት አዳዲስ የትብብር መንገዶችን ለመፍጠር እንደሚያግዝ አረጋግጠዋል።

ብሪክስ በማደግ ላይ ላሉ ኢኮኖሚዎች የትብብር መድረክ ብቻ ሳይሆን ማንም ኃይል የሌሎች ሕዝቦችን ዕጣ ፈንታ የመወሰን መብት የሌለበት፣ ይበልጥ ሚዛናዊ እና አካታች ለሆነ ዓለም የሚደረግ ምኞት ተምሳሌት መሆኑ ተገልጿል።

ለሁለት ቀናት በሕንድ መዲና ኒው ዴልሂ የተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ሀገራት መሪዎች ጉባኤ፣ 140 አንቀጾች ያሉት የኒው ዴልሂ የአቋም መግለጫን (New Delhi Declaration) በማጽደቅ ተጠናቅቋል።

በዮናስ በድሉ
#ethiopia #ebc #brics #brics2026 #globalsouth #newdelhideclaration

ኢትዮጵያ - የአፍሪካ ጠንካራ ተሟጋች

አዲስ አበባ፣ መስከረም 3፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የዲፕሎማሲ ታሪኳ የአፍሪካን የጋራ ድምጽ ከማስተጋባትና ለአህጉሪቱ ጥቅም መከበር ጥብቅና ከመቆም ተነጥሎ የሚታይ አይደለም፡፡

ትናንት አፍሪካውያን ከቅኝ ግዛት ለመላቀቅ ባደረጓቸው ተጋድሎዎች ለነጻነታቸው አጋር ነበረች፤ የአፍሪካ ሀገራት አንድነታቸውን አጠንክረው ተሰሚነታቸውን እንዲያሳድጉ በአፍሪካ አንድነት ድርጅት ጥላ ሥር በማሰባሰብ ደማቅ ታሪክ ጽፋለች፡፡

የመደመር መንግሥት ይህንን ታሪካዊ አሻራ በሚያጎላ የባለብዙ ወገን የዲፕሎማሲ መንገድ፤ ኢትዮጵያ ዛሬም ስለ አፍሪካና አፍሪካውያን መብትና ጥቅም በተገኘችባቸው የዓለም መድረኮች ሁሉ ድምጽ ሆና ቀጥላለች፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በሕንድ ኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ላይ ባደረጉት ንግግር ስለ አፍሪካ ፍትሃዊ ውክልናና ተጠቃሚነት በጽኑ ሞግተዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው ከጸጥታው ምክር ቤት ቋሚ ውክልና፤ አፍሪካን ያማከለ ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ስርዓትን እስከማንበር ያነሷቸው ጠንካራ ጉዳዮች ኢትዮጵያ ታሪካዊ ሚናዋን አጠናክራ መቀጠሏን ያረጋገጡ ናቸው፡፡

በተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት ማሻሻያ አፍሪካ ቋሚ ውክልና እንዲኖራት በአፍሪካ ኅብረት በኩል የተያዘውን የጋራ አቋም እንደምትጋራ ገልጸው፤ ብሪክስ ለአፍሪካ የፍትሃዊ ውክልና ጥያቄ ድጋፍ እንዲያደርግ አበክረው ጠይቀዋል፡፡

አፍሪካ በኃይል ልማት፣ በግብርና፣ በኢንዱስትሪና ቀጣናዊ ንግድ ወሳኝ እድሎች እንዳሏት ጠቁመው፤ አህጉራችን ከፍተኛ መሰረተ ልማት ያስፈልጋታል ሲሉ በመድረኩ ላይ የአፍሪካን መሻት አስተጋብተዋል፡፡

የብሪክስ ኒው ዴቨሎፕመንት ባንክ በአፍሪካ ሰፊ ተሳትፎ ሊያደርግ እንደሚገባ የገለጹት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ይህ የአፍሪካን ልማት የመደገፍ ተነሳሽነት እውን እንዲሆን የአህጉሪቱ መዲና አዲስ አበባ ለባንኩ ሁነኛ ማዕከል እንደምትሆን አረጋግጠዋል፡፡

ከትናንት እስከ ዛሬ በዓለም አደባባይ ለአፍሪካ ድምጽ መሆን መገለጫዋ የሆነችው ሀገራችን በመደመር መንግሥት የዲፕሎማሲ ፍኖት ቀጣናውን ለማስተሳሰር እየተጋች ትገኛለች፡፡

የሩሲያ ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የሕንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ በዚሁ የብሪክስ ጉባኤ ላይ፤ ከአፍሪካ ጋር ያላቸውን ግንኙነት ለማጠናከር ኢትዮጵያ ቁልፍ አጋር ናት ሲሉ የሰጡት ምስክርነትም ለአህጉራዊ ሚናዋ እውቅና የሰጠ ነው፡፡

በኃይለማርያም ተገኝ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩክሬን የረጅም ርቀት የድሮን ጥቃቶች፣ የሞስኮን የጦርነት ማሽን በቀጥታ ይደግፋሉ በተባሉት የሩሲያ የነዳጅ እና ጋዝ ኢንዱስትሪዎች ላይ ከፍተኛ ዒላማ ማድረጋቸውን ቀጥለዋል። በሁለቱ ሀገራት መካከል የድሮን ጥቃቶች ተጠናክረው በቀጠሉበት በዚህ ወቅት፣ በሩሲያ ታታርስታን ግዛት በዩክሬን ድሮን ጥቃት የሁለት ሰዎች ሕይወት ሲያልፍ፣ በዩክሬን በኩል ደግሞ በኦዴሳ ወደብ እና ከፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኝ ስፍራ ላይ የሩሲያ ድሮኖች ከባድ ጥቃት ፈጽመዋል። የሩሲያ ኃይሎች በቅርብ ሳምንታት ውስጥ ባሊስቲክ ሚሳኤሎችን እና ጄት ድሮኖችን በመጠቀም የዩክሬንን የመከላከያ አቅም እያዳከሙ ሲሆን፣ በተለይም ክረምቱ ከመግባቱ በፊት የዩክሬንን የኤሌክትሪክ መሠረተ ልማት በማውደም የሕዝቡን ሥነ-ልቦና ለመስበር ሰፊ የአየር ዘመቻ ከፍተዋል።

በሌላ በኩል ዩክሬን በሩሲያ የነዳጅ ማጣሪያዎች ላይ የከፈተችው ዘመቻ፣ ሩሲያ ዋነኛ የነዳጅ ላኪ ሀገር ብትሆንም በሀገር ውስጥ የነዳጅ እጥረት እና ራሽን እንዲከሰት አድርጓል። በተለይም በታታርስታን ኒዥኔካምስክ ከተማ እና በክራስኖዳር ግዛት ስሎቭያንስክ-ኦን-ኩባን በሚገኘው ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ላይ የተፈጸሙት ጥቃቶች ከፍተኛ ቃጠሎ እና ውድመት አስከትለዋል። የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር በበኩሉ፣ በታታርስታን፣ በክሪሚያ እና በሌሎችም ግዛቶች ላይ የተተኮሱ 389 የዩክሬን ድሮኖችን በአንድ ሌሊት መትቶ መጣሉን አስታውቋል።

ይህ የጦር ሜዳ ፍልሚያ እጅግ በተካረረበት በአሁኑ ሰዓት፣ የዲፕሎማሲው በርም በተወሰነ መልኩ መንኳኳት ጀምሯል። የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ፣ ሞስኮ በመጪው ጥቅምት ወር ሩሲያን፣ ዩክሬንን እና አሜሪካን ያካተተ የሰላም ድርድር ለመጀመር በሯ ክፍት መሆኑን አረጋግጠዋል። ይህንንም ተከትሎ ባለፈው ሳምንት መጨረሻ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ መልዕክተኞች የሆኑት ጃሬድ ኩሽነር እና ስቲቭ ዊትኮፍ፣ በሞስኮ ከፕሬዝዳንት ፑቲን እንዲሁም በኪየቭ ከፕሬዝዳንት ዘለንስኪ ጋር ተከታታይ ውይይቶችን አድርገዋል። የትራምፕ አማካሪ እና አማች የሆነው ኩሽነር፣ የሁለቱ ሀገራት ዋና የልዩነት ነጥብ 'የግዛት ይገባኛል' ጥያቄ መሆኑን ጠቅሶ፣ አሜሪካ የዩክሬንን ፍላጎት በማይጻረር እና ሩሲያም ጦርነቱን እንድታቆም በሚያስገድድ 'የፈጠራ መፍትሔ' ላይ አደራዳሪ ሆና እየሠራች መሆኑን አብራርቷል።

ጦርነቱ ወደ አዲስ የስትራቴጂ ምዕራፍ ተሸጋግሯል። ሩሲያ የዩክሬንን ሕዝብ በብርድ እና በጨለማ ለመቅጣት የኤሌክትሪክ መሠረተ ልማት ላይ ስታተኩር፣ ዩክሬን ደግሞ የሩሲያን የጦርነት የደም ሥር የሆነውን የነዳጅ ኢንዱስትሪ እያደማች ትገኛለች። በሌላ በኩል፣ ጃሬድ ኩሽነር እና የትራምፕ አስተዳደር የሚያራምዱት የዲፕሎማሲ ጥረት፣ በግዛት ይገባኛል ላይ የማይታረቅ አቋም ይዘው የሚፋለሙትን ፑቲን እና ዘለንስኪን ወደ ጠረጴዛ ማምጣት ከባድ የፖለቲካ ፈተና መሆኑን ያመላክታል። "እያደሙ መደራደር" የሚለው የኃያላኑ ፖለቲካ በዚህም በግልጽ እየታየ ነው።

ፑቲን የአፍሪካ በተመድ የጸጥታው ምክር ቤት ያላቸው ውክልና እንዲያድግ ጥሪ አቀረቡ

የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) የጸጥታው ምክር ቤት ውክልናቸውን ያላገኙ የአፍሪካ፣ እስያ እና ላቲን አሜሪካ ሀገራትን በሚያካተት መልኩ እንዲሰፋ ጥሪ አቀረቡ።

ፕሬዚዳንቱ በሕንድ ኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ (BRICS) አባል ሀገራት ጉባኤ ላይ ባደረጉት ንግግር፣ ሩሲያ ተመድ በዓለም አቀፍ ጉዳዮች ላይ የሚጫወተውን ማዕከላዊ ሚና ለማስጠበቅ እና ለማጠናከር ትልቅ ትኩረት እንደምትሰጥ ገልጸዋል።

የድርጅቱን ውጤታማነት ለማሻሻልም የብሪክስ አባላት በጋራ መስራታቸውን መቀጠል እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ፑቲን ሲናገሩ "የተመድ የጸጥታው ምክር ቤትን ማስፋፋት—በተለይም የእስያ፣ አፍሪካ እና ላቲን አሜሪካ ሀገራትን ውክልና በመጨመር—ለዚህ ግብ መሳካት ትልቅ አስተዋጽኦ ያበረክታል" ብለዋል

ከዚህ በተጨማሪ እንደ ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF)፣ የዓለም ባንክ እና የዓለም የንግድ ድርጅት (WTO) ያሉ ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ ተቋማት ከወቅታዊው የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ እውነታዎች ጋር ለመላመድ እየተቸገሩ በመሆናቸው ማሻሻያ የማድረግ ረጅም ጊዜ የቆየ አስፈላጊነት እንዳለ አመልክተዋል።

ተቋማቱ በዓለም ግንባር ቀደም ኢኮኖሚዎች መካከል ለሚደረግ ውይይት አሁንም አስፈላጊ መስመሮች መሆናቸውን ጠቁመው፣ የብሪክስ ሀገራት በእነዚህ ተቋማት ውስጥ ያላቸውን ቅንጅት እንዲያጠናክሩ ጠይቀዋል። ስለ ብሪክስ እድገት ሲያብራሩም፤ አባል ሀገራቱ ከፍተኛ ምሁራዊ እና ቴክኖሎጂያዊ አቅም እንዳላቸው ገልጸው፣ ይህም ለስብስብ ትልቅ ብልጫ መሆኑን ተናግረዋል።

ብሪክስ በዓለም አቀፍ አስተዳደር ዋና ማዕከላት መካከል ራሱን በብቃት ማረጋገጡንና በዓለም አቀፍ ፖለቲካ፣ ደህንነት፣ የኢኮኖሚ ትብብር እና ሰብአዊ ጉዳዮች ላይ የሚታዩ நகርዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ በአባላቱ የጋራ ውሳኔዎች ላይ የተመሰረቱ እየሆኑ መምጣታቸውን ተናግረዋል። አክለውም አዲስ እየጎለበተ በሚገኘው የብዙ-ማዕከል (multipolar) ዓለም አቀፍ ሥርዓት ውስጥ፣ የብሪክስ ሀገራት ብዙ ወገንተኝነትን ለማጠናከር፣ በርካታ ሀገራትን በዓለም አቀፍ አስተዳደር ውስጥ ለማሳተፍ እና በዋና ዋና ዓለም አቀፍ ተቋማት ውስጥ ያላቸውን ተሳትፎ ለማሳደግ በጋራ መስራት እንዳለባቸው ገልጸዋል

ሆኖም የብዙ-ማዕከል ዓለም ምስረታ ያለ እንቅፋት እየሄደ እንዳልሆነ የጠቆሙት ፑቲን፤ ዓለምን "የበለጸገ አትክልት ቦታ" እና "ዱር አራዊት የሚኖሩበት ጫካ" ብለው በመክፈል በሌሎች ኪሳራ ለመኖር ከለመዱና በቅኝ ግዛት አስተሳሰብ ከሚያስቡ አካላት በኩል ግፊት እየገጠመው እንደሆነ ተናግረዋል። እነዚህ ወገኖች እየተቀየረ የመጣውን እውነታ ለመቀበል ፈቃደኛ አለመሆናቸውን እና እየወጡ ያሉ ተፎካካሪዎቻቸውን ለማገደብ የታሪፍ ጦርነትን፣ ማዕቀቦችን እና "ኃይልን" ጨምሮ በሁሉም መንገድ እየሞከሩ እንደሆነ አብራርተዋል።

አዲሱ የዓለም የኃይል ሚዛን እና የኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ አሰላለፍ
*******************

(የዕለቱ መልዕክት)

የዓለማችን የጂኦፖለቲካ ሥርዓት መዋቅራዊ ሽግግር እያደረገ ባለበትና የኃይል ሚዛኑ ከባለ አንድ ወገን ወደ ባለ ብዙ ወገን እየተቀየረ ባለበት በዚህ ታሪካዊ የሽግግር ዘመን ኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት ስትራቴጂዋን ከወቅቱ ዓለም አቀፍ ነባራዊ ሁኔታ ጋር በሚመጥን መልኩ በልህቀት እያዋቀረች ትገኛለች።

አገራችን ለዘመናት ተተብትባበት ከነበረው የርዕዮተ ዓለም ጥገኝነት እና ዜሮ ድምር ከሆነው የፖለቲካ ትርክት ወጥታ፣ ብሔራዊ ጥቅሟን ማዕከል ያደረገና በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሠረተ ገቢር ነበብ (ፕራግማቲክ ) የዲፕሎማሲ አቅጣጫን ተከትላለች።

የዚህ ስትራቴጂካዊ ሽግግር ማሳያና ዋነኛ የዲፕሎማሲያዊ ስኬት ደግሞ ኢትዮጵያ የብሪክስ (BRICS) ሙሉ አባል በመሆን ከውሳኔ ተቀባይነት ወደ አጀንዳ ቀራጭነት ያደረገችው ታሪካዊ እርምጃ ነው።

ይህ አባልነት በአጋጣሚ የተገኘ ሳይሆን ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ ያላትን የጂኦ-ፖለቲካዊ ክብደት፣ የሕዝብ ቁጥር፣ እምቅ የኢኮኖሚ አቅም እና ታሪካዊ የባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ ተሟጋችነቷን ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የተቀበለበት ማረጋገጫ ነው።

የዓለምን 49 በመቶ ሕዝብ፣ 40 በመቶ የዓለም አቀፍ ጠቅላላ ሀገራዊ ምርት እንዲሁም 26 በመቶ የዓለም አቀፍ ንግድ ድርሻ በሚቆጣጠረው በዚህ ግዙፍ ማዕቀፍ ውስጥ ኢትዮጵያ ድምጿን ማሰማቷ፣ በዓለም አቀፉ የፋይናንስና የንግድ ሥርዓት ውስጥ ያላትን የመደራደር አቅም ወደ ላቀ ደረጃ አሸጋግሮታል።

በሕንድ ኒው ዴልሂ “ዘላቂነትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ጥንካሬን መገንባት” በሚል መሪ ቃል የተካሄደው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ፣ የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም ለማስከበር ሰፊ አቅም የፈጠረ መድረክ ነዉ።

የብሪክስ አባልነት አገራችን እንደ አዲሱ የልማት ባንክ ካሉ ተቋማት ከፖለቲካዊ ቅድመ ሁኔታዎች ነፃ የሆኑ አማራጭ የፋይናንስ ምንጮችን እንድታገኝ፣ የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንትን በስፋት እንድትስብ እንዲሁም በቴክኖሎጂ፣ በኢንዱስትሪና በዲጂታል ኢኮኖሚ የላቀ ሽግግር እንድታደርግ ሰፊ በር ከፍቶላታል።

ከዚህ ግዙፍ የባለብዙ ወገን መድረክ ጎን ለጎን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ያደረጓቸው የሁለትዮሽ ውይይቶች የዚሁ ብልህና ስልታዊ ዲፕሎማሲ ተግባራዊ መገለጫዎች ናቸው።

ከሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ፣ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እንዲሁም ከአቡ ዳቢ አልጋ ወራሽ ሼህ ኻሊድ ቢን ሙሀመድ ቢን ዛይድ ጋር የተደረጉት ዉይይቶች የሀገራችንን የመከላከያ አቅም ከማሳደግ ባሻገር፣ በንግድ፣ በኢንቨስትመንትና በቴክኖሎጂ ሽግግር ዘርፎች የነበረንን አጋርነት ወደ ላቀ ስትራቴጂካዊ ደረጃ አሸጋግረውታል።

በተመሳሳይ ከማሌዢያ፣ ከቪየትናምና ከኢራን መሪዎች ጋር የተደረጉት የትኩረት ምክክሮች ኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ ገለልተኝነቷንና ነፃነቷን ጠብቃ፣ ከምዕራቡም ሆነ ከምስራቁ ዓለም ጋር ሚዛናዊ የሆነ ኢኮኖሚያዊ ትስስር የመፍጠር ብስለቷን ያንጸባረቁ ናቸው።

የአሁኑ የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲ በወታደራዊ ኃይል ወይም በማስገደድ ላይ ሳይሆን በማሳመንና በመሳብ ላይ የጸናውን "ልዝብ ኃይል" (Soft Power) መሠረት ያደረገ ነው።

በአረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብር የታየው ንቁ የአየር ንብረት ዲፕሎማሲያችን ሀገራችን በዓለም አቀፍ ደረጃ የሞራል የበላይነትን እንድትቀዳጅ ያደረገ ሲሆን ኢትዮጵያ የኮፕ 32 (COP32) ጉባኤን ለማስተናገድ መመረጧም በዓለም አቀፍ አጀንዳዎች ላይ ያላትን ተሰሚነትና የመሪነት ሚና በድጋሚ አረጋግጧል።

ይህ ዓለም አቀፋዊ ተጽዕኖ በዘላቂነት ሊረጋገጥ የሚችለው ከጎረቤት ሀገራት ጋር ስትራቴጂካዊ ቁርኝት ሲፈጠር መሆኑን በመገንዘብ የሀገራችን የውጭ ፖሊሲ ቀጠናዊ ትስስርን በጽኑ እያራመደ ይገኛል።

ከጎረቤት ሀገራት ጋር በኤሌክትሪክ ኃይል፣ በመሠረተ ልማት ትስስርና በንግድ የተገነባው የጋራ ተጠቃሚነት መርህ፣ ኢትዮጵያን የቀጠናው የልማት ሞተርና የሰላም ዋስትና አድርጎታል።

በአጠቃላይ የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት ጉዞ የጥገኝነትና የተረጂነትን ታሪክ በመሻር፣ የብሔራዊ ልዕልናን ያረጋገጠበት ምዕራፍ ላይ ደርሷል።

ኢትዮጵያ በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ዘንድ አጀንዳ ቀራጭ በመሆን፣ ለነገው ትውልድ የምትመች፣ በኢኮኖሚ ራሷን የቻለችና ሁለንተናዊ ሉዓላዊነቷ የተከበረ ጠንካራ አገር ግንባታ እውን እያደረገች ትገኛለች። ጥረት ውጤት አለው፤ ብልህና ዜጋ ተኮር ዲፕሎማሲ ደግሞ ታሪክ ይሰራል።

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ‹‹ዘለንስኪ ሞስኮ መጥቶ መደራደር ይችላል›› ሲሉ የሩሲያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ገለፁ፡፡ የሩሲያው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌይ ላቭሮቭ የዩክሬይኑ መሪ በሞስኮ ድርድር ማድረግ እንደሚችሉ ገለፁ፡፡ በኒው ዴልሂ እየተከናወነ ባለው የብሪክስ ጉባኤ ላይ የተገኙት ሚኒስትሩ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ሲናገሩ ‹‹ዘለንስኪ ከፕሬዝደንት ፑቲን ጋር ለመነጋገር ከፈለጉ ሞስኮ ይምጡ፡፡ ይህ በእኛ በኩል ትልቅ የመልካም ፈቃድ እርምጃ ነው፡፡ ምክንያቱም እሳቸው ድርድርን የሚከለክለውን አዋጅ እስካሁን አልሰረዙትም›› ብለዋል፡፡

ሩሲያ በማንኛውም ጊዜ ለድርድር ዝግጁ መሆኗን የጠቀሱት ሚኒስትሩ ይሁንና ድርድር በሚደረግበት ወቅትም ‹‹ልዩ ወታደራዊ ዘመቻውን›› እንደማያቋርጡ ገልፀዋል፡፡ ፕሬዝደንት ዘለንስኪ በአሜሪካ ከፑቲን ጋር ለመነጋገር ያቀረቡትን ሀሳብ በተመለከተ ተጠይቀው ሲመልሱ ደግሞ ‹‹ከሞስኮ ውጭ አይሆንም›› ማለታቸው ተዘግቧል፡፡

"ኢትዮጵያ አስተማማኝ አጋሬ ናት" - ሩሲያ
#ethiopia | ኒው ዴልሂ፣ ሕንድ — የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በኒው ዴልሂ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር ተገናኝተው በሁለቱ አገራት መካከል ያለውን ስትራቴጂካዊ አጋርነት ይበልጥ ለማጠናከር በሚቻሉ ጉዳዮች ላይ መወያየታቸውን ገለጹ።

በውይይቱ ወቅት የመከላከያና ደኅንነት፣ የንግድና ኢንቨስትመንት፣ ትምህርት እና ቴክኖሎጂ ዘርፎች የትብብር ቀጣይ አቅጣጫዎች ተነስተዋል። በተጨማሪም የትምህርት ልውውጥን ማስፋት፣ በባህልና በሕዝብ-ለሕዝብ ግንኙነት ያለውን ትብብር ማጠናከር ላይ መክረዋል።

ሁለቱ መሪዎች በአየር ንብረት ለውጥና በልማት ግቦች ዙሪያ ትብብርን ማጠናከር፣ እንዲሁም በCOP32 ዝግጅት ዙሪያ ያለውን ትብብር ማሳደግ ስለሚቻልበት ሁኔታ መወያየታቸውም ተገልጿል።

ሩሲያ ለኢትዮጵያ የBRICS አባልነት ቁልፍ ሚና ተጫውታለች

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኢትዮጵያ የBRICS ሙሉ አባል እንድትሆን ሩሲያ እና ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ለተጫወቱት ሚና ምስጋና አቀረቡ።

ኢትዮጵያ ከጥር 1 ቀን 2024 ጀምሮ የBRICS ሙሉ አባል መሆኗን ያስታወሱት ፑቲን፣ ኢትዮጵያ በBRICS ውስጥ አዎንታዊና ገንቢ አስተዋጽኦ እያደረገች መሆኗን ገልጸዋል።

ፕሬዚዳንት ፑቲን የሩሲያና የኢትዮጵያ ግንኙነት በእኩልነትና በጋራ ተጠቃሚነት መርሆች ላይ መመሥረቱን ጠቁመው፣ ኢትዮጵያን ለሩሲያ “ታማኝ አጋር” በማለት ገልጸዋል።

እንዲሁም ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ በሞስኮ በሚካሄደው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤ እንዲሳተፉ ፑቲን ጋብዘዋል።

የላቭሮቭ የኢትዮጵያ ጉብኝት እና የዐቢይ ቀልድ

በውይይታቸው ወቅት ዐቢይ አሕመድ የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌ ላቭሮቭ በቅርቡ ወደ ኢትዮጵያ ያደረጉትን ጉብኝት በቀልድ አንስተዋል።

ዶ/ር ዐቢይ እንደተናገሩት፣ ላቭሮቭ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ “የ2026 ሰው” ነበሩ፤ ከጉብኝታቸው በኋላ ግን “የ2019 ሰው” ሆነው ተመልሰዋል።

ይህም ላቭሮቭ ከኢትዮጵያ በኋላ ሰባት ዓመት ወጣት ሆነው ተመልሰዋል የሚል በቀልድ የተቀላቀለ አስተያየት ነበር። ዶ/ር ዐቢይ በቀልዳቸው፣ ኢትዮጵያ ላቭሮቭ ወጣትነታቸውን እንዲመልሱ እንደረዳቻቸው ጠቁመዋል።

ትምህርትና ኢኮኖሚያዊ ትብብር

ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ሩሲያ ለኢትዮጵያውያን ተማሪዎች ለሰጠችው የትምህርት ዕድል እና በሁለቱ አገራት መካከል ያለው የሁለትዮሽ ግንኙነት እየጠናከረ በመምጣቱ ምስጋና አቅርበዋል።

በተጨማሪም ሩሲያና ኢትዮጵያ በወታደራዊ ትብብር፣ በንግድና በኢንቨስትመንት ዘርፎች ያላቸው ትብብር እየጠናከረ መምጣቱ ተጠቁሟል።

ፕሬዚዳንት ፑቲንም የሁለቱ አገራት የንግድና የኢኮኖሚ ልውውጥ እድገት እያሳየ መሆኑን ጠቁመው፣ በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሠረቱ የኢኮኖሚ ግንኙነቶችን ለማስፋፋት የጋራ ሥራ እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል።

ለኢትዮጵያ አዲስ ዓመት የፑቲን መልዕክት

በውይይቱ መጨረሻም ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ለኢትዮጵያውያን አዲስ ዓመት 2019 ዓ.ም. የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት አስተላልፈዋል።

የሁለቱ መሪዎች ምልልስ በኒው ዴልሂ ከሚካሄደው የBRICS ጉባኤ ጎን ለጎን የተካሄደ ሲሆን፣ የኢትዮጵያና የሩሲያ ግንኙነትን በስትራቴጂክ፣ በኢኮኖሚ፣ በትምህርትና በቴክኖሎጂ ዘርፎች ይበልጥ ለማስፋት ያለውን የጋራ ፍላጎት ያሳየ ነው።

ኢትዮጵያና ሩሲያ — በጋራ ተጠቃሚነት፣ በስትራቴጂካዊ አጋርነት!

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #narendramodi #india #bricsbusinessforum #economy #trade #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #brics #bricssummit #india #pmoethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ፍትሃዊ የዓለም ሥርዓትን የመገንባቱ የብሪክስ ጉዞ እና ተፅዕኖው!
#ethiopia | የብሪክስ ስብስብ ከአለም አቀፍ የኢኮኖሚ የፖለቲካ እና የማህበራዊ እድገት አንጻር የሚጫወተው ሚና ከፍተኛ እና እየጎለበተ መጥቷል።

የብሪክስ ስብስብ ለዘመናት የቆየውንና "አንድ ወገን ብቻ የሚወስንበትን" የዓለም የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ሥርዓት በመቀየር፣ ፍትሃዊ ሚዛናዊ እና ብዙ ማዕከላት ያሉት አዲስ የዓለም አቀፍ ግንኙነት ምህዳር መገንባት ችሏል።

በአሁኑ ወቅት ስብስቡ በዓለም አቀፍ ደረጃ ግዙፍ ቁጥራዊ እና ስትራቴጂካዊ ተፅዕኖዎች በመፍጠር ላይ ይገኛል።

የብሪክስ አባል ሀገራት የዓለምን ሕዝብ ከ45 በመቶ በላይ የሚሸፍኑ ሲሆን፣ በዓለም አቀፍ አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) ደግሞ ከ30 በመቶ በላይ የሚሆነውን ድርሻ ይይዛሉ።

ይህ ግዙፍ የገበያ እና የሕዝብ አቅም ስብስቡ በዓለም አቀፍ የንግድ እንቅስቃሴ የኢንቨስትመንት ፍሰት እና የዋጋ ተመን ላይ ወሳኝ ተፅዕኖ እንዲኖረው አድርጎታል።

ስብስቡ ከአለም ባንክ እና ከዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ውጭ አማራጭ የፋይናንስ ምንጭ የሚሆን "አዲስ የልማት ባንክ" በማቋቋም ታዳጊ የፖለቲካ ጫና ሳይደረግባቸው ለልማት ፕሮጀክቶቻቸው ብድር የሚያገኙበትን መንገድ አመቻችቷል።

በተጨማሪም አባል ሀገራቱ በሁለትዮሽ ንግዶቻቸው ወቅት የአሜሪካ ዶላርን ከመጠቀም ይልቅ በሀገር ውስጥ ገንዘቦቻቸው መነጋደድ መጀመራቸው የምንዛሬ ተመን መናጋት በታዳጊ ሀገራት ላይ የሚያደርሰውን ጫና እንዲቀንስ አድርጓል።

ለዘመናት በምዕራባውያን ሀገራት ቁጥጥር ስር የነበሩት እንደ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እና የጸጥታው ምክር ቤት ያሉ ተቋማት የዛሬውን የዓለም ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መልኩ እንዲሻሻሉ አድርገዋል።

ሀገራት በተቋማቱ ፍትሃዊ ተወካይነት እንዲኖራቸው የብሪክስ ስብስብ ከፍተኛ ሚና ተጫውቷል።

የዓለም ግዙፍ የነዳጅ የግብርና ምርቶች እና የኢንዱስትሪ ጥሬ ዕቃዎች አምራች ሀገራትን በአንድ ጃንጥላ ስር ያቀፈው ይህ ስብስብ የምግብ ዋስትናን እያረጋገጠ ይገኛል።

በአባላቱ መካከል የሚያደርገው የንግድና የቴክኖሎጂ ሽግግር የዓለምን የምግብ እና የኃይል አቅርቦት ሰንሰለት በማረጋጋት ረገድ ቁልፍ ሚና እየተጫወተ መሆኑ መረጃዎች ጠቁመዋል።

የ2026 የብሪክስ አባል ሀገራት ጉባኤ በህንድ ኒው ዴልሂ እየተካሄደ ይገኛል።

በጉባኤው የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቪላዲሚር ፑቲን፣ የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ እና የኢትዮጵያው ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሕመድን ጨምሮ በርካታ የዓለም መሪዎች ታድመዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #brics2026 #brics #india #newdelhi #narendramodi

የ2026 የብሪክስ ጉባኤ በህንድ ኒው ዴልሂ ዛሬ ተጀምሯል።

የሁለት ቀን ጉባኤው በህንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ አስተናጋጅነት እየተካሄደ ሲሆን፣ የብሪክስ አባል ሀገራት መሪዎችና ከፍተኛ ባለሥልጣናት ተሳትፈዋል።

በጉባኤው ላይ የኢትዮጵያ ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ተገኝተዋል።

ጉባኤው የአባል ሀገራትን የኢኮኖሚ ትብብር ማጠናከር፣ የዓለም ደቡብ ሀገራትን ድምፅ ማሳደግ፣ የንግድና የፋይናንስ ትብብርን ማስፋፋት እና በዓለም ላይ እየተፈጠሩ ላሉ የጂኦፖለቲካ ችግሮች የጋራ አቋም ማስቀመጥ ላይ ያተኩራል።

በተለይም በዩክሬንና በመካከለኛው ምሥራቅ የቀጠሉ ጦርነቶች፣ የኃይል አቅርቦትና የዓለም ንግድ መስተጓጎሎች፣ የንግድ ቀረጦች እና የዓለም አቀፍ የፋይናንስ ሥርዓት በዋና ከውይይት አጀንዳዎች መካከል ናቸው።

በጉባኤው የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ፣ የቻይና ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ የሩሲያ ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የኢራን ፕሬዚዳንት መስዑድ ፔዜሽኪያን ጨምሮ በርካታ የአባል ሀገራት መሪዎች ተገኝተዋል።

የህንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሞዲ፣ የዓለም ደቡብ ሀገራት በዓለም አቀፍ ቀውሶች በተለይ ተጎጂ ሆነው ሳለ በውሳኔ አሰጣጥ ሂደት በቂ ድምፅ እንደሌላቸው ገልጸው፣ የዓለም አቀፍ ተቋማት እንዲሻሻሉ ጠይቀዋል። በተለይም የተመድ የጸጥታ ምክር ቤት ለውጥ ከእንግዲህ ሊዘገይ እንደማይገባ አስገንዝበዋል።

ከጉባኤው በፊት የብሪክስ አባላት የጋራ መግለጫ ላይ መስማማታቸውም ተገልጿል። መግለጫው የትኛውንም ሀገር በስም ሳይጠቅስ በአንድ ወገን የሚደረግ ጦርነትን የሚያወግዝ አቋም እንደሚያካትት የሮይተርስ ምንጮች ገልጸዋል።

ብሪክስ በአሁኑ ወቅት ከ40 በመቶ በላይ የዓለምን ሕዝብ የሚወክል እና ወደ አንድ አራተኛ የሚጠጋ የዓለም ኢኮኖሚ ድርሻ ያለው ቡድን ሆኗል።

በመሆኑም የ2026 የብሪክስ ጉባኤ የኢኮኖሚ ትብብርን ከማጠናከር ባለፈ፣ በተለዋዋጭ የዓለም ሥርዓት ውስጥ የዓለም ደቡብ ሀገራት የበለጠ ድምፅና ተጽዕኖ እንዲኖራቸው የሚደረገውን ጥረት ለማሳየት አስፈላጊ መድረክ ሆኗል።

@tikvahethiopia

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከብሪክስ ጉባኤ ጎን ለጎን የተሳካ የሁለትዮሽ ዲፕሎማሲያዊ ውይይቶችን አከናወኑ
*************

"ጽናትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ዘላቂነትን መገንባት" በሚል መሪ ቃል በሕንድ ኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ላይ የተሳተፉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከጉባኤው ጎን ለጎን ከተለያዩ ሀገራት መሪዎች ጋር ፍሬያማ የሁለትዮሽ እና የብዙ ወገን ውይይቶችን አድርገዋል።

በሕንድ ይፋዊ የሥራ ጉብኝታቸው ከጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ጋር በመገናኘት የመከላከያ ትብብርን ማሳደግ፣ የቴክኖሎጂ ሽግግር፣ የአቅም ግንባታ፣ የማዕድን ልማት እና ወደ ኮፕ 32 በሚደረገው ጉዞ ላይ ያለውን አጋርነት ማጠናከር በሚቻልባቸው ጉዳዮች ዙሪያ ተወያይተዋል።

ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር ባደረጉት ውይይት ደግሞ በመከላከያ፣ በደኅንነት፣ በንግድ፣ በኢንቨስትመንት፣ በትምህርት፣ በቴክኖሎጂ እና በአየር ንብረት ለውጥ ዙሪያ ያለውን ስትራቴጂካዊ አጋርነት ይበልጥ ለማሳደግ ተስማምተዋል።

በተጨማሪም ከአቡ ዳቢ አልጋ ወራሽ ልዑል ሼህ ኻሊድ ቢን ሙሀመድ ቢን ዛይድ አል ናህያን ጋር በኢትዮጵያና በተባበሩት አረብ ኤምሬቶች መካከል ያለውን ሁለገብ ትብብር ማጠናከር በሚቻልበት ሁኔታ ላይ መክረዋል።

የዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቱን በማስፋት ረገድ ከማሌዢያ ጠቅላይ ሚኒስትር አንዋር ኢብራሂም ጋር በኢንቨስትመንት፣ በቱሪዝም፣ በታዳሽ ኃይል፣ በኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት እና በአምራች ዘርፍ ተሞክሮዎች ዙሪያ ተነጋግረዋል።

ከቪየትናም ጠቅላይ ሚኒስትር ሌ ሚን ሁንግ ጋር ደግሞ የሁለትዮሽ ግንኙነትን ይበልጥ ማጠናከር በሚያስችሉ ጉዳዮች ላይ ተወያይተዋል።

በሌላ በኩል ከኢራኑ ፕሬዚዳንት መስዑድ ፔዜሽኪያን ጋር በቀይ ባሕር አካባቢ ባሉ ወቅታዊ ሁነቶች፣ በቀጣናው ደኅንነት እና በውይይት አስፈላጊነት ዙሪያ ሃሳብ ተለዋውጠዋል።
#ethiopia #bricssummit #diplomacy #economicpartnership #pmabiyahmed

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን የሚመራው የሩሲያ ከፍተኛ ልዑክ፣ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ጋር የሁለትዮሽ የዲፕሎማሲ እና የኢኮኖሚ ውይይት አካሂዷል። በዚህ ወሳኝ መድረክ ላይ የሩሲያው ፕሬዝዳንት ኢትዮጵያን የረጅም ጊዜ ታሪካዊ እና አስተማማኝ አጋር ሲሉ ያሞገሷት ሲሆን፣ የሁለቱ ሀገራት ግንኙነት በእኩልነት እና በጋራ ተጠቃሚነት መርሆዎች ላይ ተመሥርቶ እያደገ መምጣቱን አስገንዝበዋል።

በተለይም በኢኮኖሚው ዘርፍ ያለውን የጎላ መሻሻል በተመለከተ ፕሬዝዳንት ፑቲን በሰጡት ማብራሪያ፣ የሁለትዮሽ የንግድ ልውውጣችን ጠንካራ መሠረት ይዟል፤ የንግድ መጠናችን ከሦስት እጥፍ በላይ ያደገ ሲሆን አሁንም በቀጣይነት በማደግ ላይ ይገኛል፤ ይህም እጅግ በጎ ማሳያ ነው ብለዋል። በተጨማሪም ፕሬዝዳንቱ በመጪው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድን በሞስኮ ለማስተናገድ በጉጉት እንደሚጠብቁ አክለው ገልጸዋል።

ይህ የፕሬዝዳንት ፑቲን አዎንታዊ ንግግር ሩሲያ በአፍሪካ ቀንድ ያላትን ስትራቴጂካዊ ተጽዕኖ ይበልጥ ለማጠናከር እና ከምዕራባውያን ጫና ውጭ የሆኑ ጠንካራ የንግድ አጋሮችን ለማፍራት የምታደርገውን የዲፕሎማሲ ጥረት በግልጽ የሚያሳይ ነው። የንግድ ልውውጡ ከሦስት እጥፍ በላይ ማደጉም፣ ኢትዮጵያ በቅርቡ ከተቀላቀለችው የብሪክስ ስብስብ እና ከሩሲያ-አፍሪካ የኢኮኖሚ ትስስር አንጻር እያገኘች ያለውን የገበያ አማራጭ ያመለክታል። ፑቲን ጠቅላይ ሚኒስትሩን በሞስኮው ጉባኤ ላይ ለማየት ጓጉቻለሁ ማለታቸው፣ ሞስኮ አዲስ አበባን በአፍሪካ ፖለቲካ ውስጥ እንደ ቁልፍ መግቢያ በር እያየቻት መሆኑን የሚያረጋግጥ ነው።

ለኢትዮጵያ ማን ይሻላታል?
1. ሩሲያ
2. አሜሪካ
3. ዥዋዥዌ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ እና ፑቲን ከብሪክስ ጉባኤ ጎንዮሽ  እንደሚገናኙ ተገለጸ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ እና ቭላድሚር ፑቲን በህንድ ከሚካሄደው የብሪክስ ጉባኤ ጎን ለጎን ነገ መስከረም 2 ውይይት እንደሚያካሂዱ የሩሲያ ፕሬዚዳንት ረዳት ዩሪ ኡሻኮቭ አስታውቀዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ለ18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ህንድ መግባታቸውን ስፑትኒክ ዘግቧል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኒው ዴልሂ ሲደርሱ በከፍተኛ የህንድ ባለሥልጣናት አቀባበል ተደርጎላቸዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሬዝደንት ፑቲን ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ጋር ለመወያየት ቀጠሮ መያዛቸው ተሰማ፡፡ በህንድ አስተናጋጅነት የሚከናወነው 18ተኛው የብሪክስ ጉባኤ ከወዲሁ መነጋገሪያ ሆኗል፡፡ በህንድ ኒውዴልሂ ከተማ በሚገኘው ባህራት ማንዳፓም የተሰናዳው 18 የብሪክስ አባል አገራት ጉባኤ ነገ ቅዳሜና እሁድ ይከናወናል፡፡ ይህ ጉባኤ የ11ዱን የብሪክስ አባል አገራት ማለትም ብራዚል፣ ቻይና፣ ግብፅ፣ ኢትዮጵያ፣ ህንድ፣ ኢንዶኔዥያ፣ ኢራን፣ ሩሲያ፣ ሳኡዲ አረቢያ፣ ደቡብ አፍሪካና ዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ መሪዎችን አንድ ላይ የሚያገናኝ ነው፡፡ የህንድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር እንደገለፀው የሩሲያው ፕሬዝደንት ቭላድሚር ፑቲን ዛሬ ጠዋት የገቡ ሲሆን እሳቸውን ተከትለው የኢራኑ ፕሬዝደንት መሱድ ፐዚኪሺያን ህንድ ደርሰዋል፡፡

የቻይናው ፕሬዝደንት ዢ ጂፒንግ ነገ ቅዳሜ የሚገቡ ሲሆን የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝደንት ሲሪል ራማፎዛ እዛው ናቸው፡፡ ዩናይትድ አረብ ኤመሬትስን በጉባኤው የሚወክሉት የአቡ ዳቢው አልጋ ወራሽ ሼክ ካሊድ ቢን መሀመድ ቢን ዛይድ አልናህያ ሲሆኑ ብራዚል ደግሞ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሯን እንደምትልክ አስታውቃለች፡፡ የኢትዮጵያውን ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድና የግብፁን ፕሬዝደንት አልሲሲን ጨምሮ የተለያዩ አገራት መሪዎች በስብሰባው ላይ እንደሚገኙ ማረጋገጫ መስጠታቸውን የህንድ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አስታውቋል፡፡

ከብሪክስ አባል አገራት መሪዎች በተጨማሪ የማሌዥያው ጠቅላይ ሚኒትር አንዋር ኢብራሂም፣ የቬተናም ጠቅላይ ሚኒስትር ሊ ሚንህ ሁንግና የፊሊፒንስ ፕሬዝደንት ፈርዲናልድ ማርቆስ በጉባኤው የሚገኙ ከመሆናቸውም በላይ የተመድ ዋና ፀሀፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝና የአለም ጤና ድርጅት ዳይሬክተር ዶክተር ቴዎድሮስ አድሀኖም ይገኛሉ፡፡ ከዚህ ጉባኤ ጎን ለጎን የተለያዩ አገራት መሪዎች የተናጠል ውይይት ለማድረግ ቀጠሮ ይዘዋል፡፡ ለምሳሌ የሩሲያው ፕሬዝደንት ፑቲን በነገው እለት ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ጋር ለመወያየት ቀጠሮ መያዛቸውን የሩሲያ ፕሬዝደንት ፅህፈት ቤት አስታውቋል፡፡ እንዲሁም የህንዱ ፕሬዝደንት ናሬንድራ ሞዲም ነገ ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ጋር ለመወያየት ሌላ ቀጠሮ ይዘዋል፡፡

18ኛው የብሪክስ ጉባኤ በሕንድ፡
የአባል ሀገራት መሪዎች ወደ ኒው ዴልሂ እየገቡ ናቸው
#ethiopia | በሕንድ አስተናጋጅነት በሚካሄደው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ የአባል ሀገራት መሪዎችና ከፍተኛ ልዑካን ወደ ኒው ዴልሂ በመግባት ላይ ይገኛሉ።

ለሁለት ቀናት የሚቆየው ይህ ታሪካዊ ጉባኤ በነገው ዕለት በይፋ የሚጀመር ሲሆን፣ ከዋናው መርሃ ግብር አስቀድሞ በርካታ የሁለትዮሽ እና የብዙ ወገን የምክክር መድረኮች በስፋት እየተካሄዱ ይገኛሉ።

ከመሪዎች ጉባኤው መከፈት ቀደም ብሎ በሕንድ ንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር አዘጋጅነት የብሪክስ የንግድ መድረክ ተካሂዷል።

መድረኩ በአባል ሀገራቱ መካከል ያለውን የኢኮኖሚ፣ የንግድና የኢንቨስትመንት ትስስር ማጠናከር በሚያስችሉ ዋና ዋና ጉዳዮች ላይ ያተኮረ ሲሆን፣ የዘርፉ ከፍተኛ ባለሥልጣናትና የንግድ ማህበረሰብ መሪዎች ተሳትፈውበታል።

ከጉባኤው ውጭ ባሉ የጎንዮሽ መድረኮች የመሪዎች ከፍተኛ የምክክር ስብሰባዎች በመካሄድ ላይ ናቸው።

የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የሕንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ በኒው ዴልሂ ተገናኝተው በሁለቱ ሀገራት ስትራቴጂካዊ አጋርነት፣ የሁለትዮሽ የኢኮኖሚ ግንኙነት እና በቀጠናዊ ጉዳዮች ዙሪያ ሰፊ ምክክር አድርገዋል።

በተመሳሳይ የምሽት ስብሰባ የኢራኑ ፕሬዚዳንት መሱድ ፐዜሽኪያን፣ የደቡብ አፍሪካው ፕሬዚዳንት ሲሪል ራማፎዛ፣ ፕሬዚዳንት ፑቲን እና ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ በጋራ ተገናኝተው በስብስብ ሀገራቱ የወደፊት አቅጣጫዎችና የጋራ ፍላጎቶች ዙሪያ ተወያይተዋል።

በቀጣዮቹ ሰዓታት የሌሎች አባል ሀገራት መሪዎችና ልዑካን ኒው ዴልሂ ይደርሳሉ ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን፣ ነገ በሚጀመረው ጉባኤ ላይ በሀገር ውስጥ ገንዘቦች የመገበያየት ሁኔታዎችን ማመቻቸት፣ የዓለም አቀፍ ተቋማት ማሻሻያ፣ የታዳጊ ሀገራትን ድምፅ በዓለም መድረክ ማሳደግ እንዲሁም የብሪክስ አባልነትና የአጋርነት ማዕቀፎችን መገምገም በዋናነት ትኩረት የሚያገኙ ጉዳዮች ናቸው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

በ18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ የአባል ሀገራቱ መሪዎች ኒው ዴልሂ እየገቡ ነው

አዲስ አበባ፣ መስከረም 1፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ በነገው ዕለት በሕንድ መዲና ኒው ዴልሂ መካሄድ ይጀመራል።

በ18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ የአባል ሀገራቱ መሪዎች ወደ ከተማዋ እየገቡ ይገኛል፡፡

ከጉባኤው አስቀድሞ በሕንድ ንግድ እና ኢንዱስትሪ ሚኒስትር አዘጋጅነት የብሪክስ የንግድ መድረክ በዛሬው ዕለት የተካሄደ ሲሆን የአባል ሀገራቱ መሪዎች የተናጠል ውይይት እያደረጉ ይገኛል፡፡

የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የሕንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ከጉባኤው በፊት በኒው ዴልሂ ተገናኝተው በሀገራቱ የሁለትዮሽ ግንኙነት ዙሪያ ምክክር አድርገዋል፡፡

በተመሳሳይ የኢራኑ ፕሬዚዳንት መሱድ ፐዜሽኪያን፣ የደቡብ አፍሪካው ፕሬዚዳንት ሲሪል ራማፎዛ እንዲሁም ፕሬዚዳንት ፑቲን እና ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ዛሬ ምሽት ተገናኝተው ተወያይተዋል፡፡

በቀጣይ ሰዓታት የሌሎች አባል ሀገራቱ መሪዎች እና ተወካዮች ኒው ዴልሂ ይገባሉ ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን በነገው ዕለት ለሁለት ቀናት የሚቆየው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ በይፋ ይጀመራል፡፡

በሚኪያስ አየለ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ ልዑካን ስቲቭ ዊትኮፍ እና ጃሬድ ኩሽነር በዩክሬን ባደረጉት ጉብኝት ምክንያት ለሦስት ቀናት ቆሞ የነበረውን ጥቃት ሩሲያ ዳግም በመጀመሯ፣ ማክሰኞ ንጋት ላይ በዋና ከተማዋ ኪየቭ ከባድ ፍንዳታዎች መሰማታቸው ተዘገበ።

በስፍራው የሚገኝ የሲኤንኤን ዘጋቢ እንዳረጋገጠው፣ ንገተኛው ፍንዳታ የተሰማው በአካባቢው ሰዓት አቆጣጠር ሌሊት 9፡30 (3:30 a.m.) ገደማ ነው። የኪየቭ ከተማ ባለስልጣናት ወደ ከተማዋ የባሊስቲክ ሚሳኤሎች መተኮሳቸውን በማረጋገጥ፣ በሁለት ወረዳዎች በሚገኙ የመኖሪያ ሕንፃዎች ላይ ጉዳት መድረሱን አመልክተዋል።

ባለስልጣናቱ በቴሌግራም ገጻቸው ባስተላለፉት አስቸኳይ መልእክት፤ "የአየር ጥቃት ማስጠንቀቂያው እስኪነሳ ድረስ እባካችሁ በመጠለያ ስፍራዎች ውስጥ ቆዩ" ሲሉ ለነዋሪዎች ጥብቅ ማሳሰቢያ ሰጥተዋል።

ዋሽንግተን በዩክሬን ያለውን ጦርነት ለማስቆም የጀመረችውን አዲስ የሰላም ጥረት ተከትሎ፣ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አማች ጃሬድ ኩሽነር እና ስቲቭ ዊትኮፍ እሁድ ዕለት በኪየቭ ከዩክሬን ከፍተኛ ባለስልጣናት ጋር ተወያይተዋል። ልዑካኑ ይህንን ጉብኝት ያደረጉት፣ በሞስኮ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር ጥልቅ እና ሰፊ ምክክር ባደረጉ ማግስት መሆኑ ይታወሳል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን የዩክሬኑን ጦርነት በስምምነት ለማጠናቀቅ አላማ ካደረጉ ሁለት የአሜሪካ ልዑካን ጋር ቅዳሜ ዕለት ከሶስት ሰዓታት በላይ የፈጀ "እጅግ ጠቃሚ" የተባለ ውይይት ማድረጋቸውን ክሬምሊን አስታውቋል። ይሁን እንጂ በውይይቱ የተገኘው ተጨባጭ የሰላም ስምምነት ስለመኖሩ የተገለጸ ነገር የለም።

የክሬምሊን አማካሪ የሆኑት ዩሪ ኡሻኮቭ እንደገለጹት አሜሪካውያኑ ልዑካን ስቲቭ ዊትኮፍ እና ጃሬድ ኩሽነር ለሰላም ስምምነት ሊረዱ የሚችሉ በርካታ ሀሳቦችን አቅርበዋል። ፕሬዝዳንት ፑቲን በበኩላቸው ሩሲያ በጦር ሜዳው "እውነተኛ ግስጋሴ" እያሳየች መሆኗን እና ግቧን እንደምትመታ እርግጠኛ መሆናቸውን ለልዑካኑ የገለጹ ሲሆን፣ የግጭቱን መሰረታዊ መንስኤዎች መፍታት አስፈላጊ መሆኑንም አስምረውበታል።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን በመወከል ከጥር ወር ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ ሞስኮን የጎበኙት ልዑካኑ፣ ከውይይቱ በኋላ ወደ ኪየቭ ያቀኑ ሲሆን እሁድ ዕለት ከዩክሬኑ ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ጋር ይገናኛሉ ተብሎ ይጠበቃል። አማካሪው ዩሪ ኡሻኮቭ አክለውም፣ ውይይቱ የዩክሬንን ቀውስ ከመፍታት ባለፈ የኢኮኖሚ ጉዳዮችን እና ለሁለቱም ሀገራት የጋራ ተጠቃሚነትን ሊያመጡ የሚችሉ ትላልቅ የሩሲያ እና አሜሪካ ፕሮጀክቶችን በዝርዝር የዳሰሰ እንደነበር አስረድተዋል። ከዚህም በተጨማሪ የፑቲን የኢንቨስትመንት ተወካይ ኪሪል ዲሚትሪቭ በኤክስ (X) ገጻቸው ላይ ጉብኝቱን "አስፈላጊ የሰላም ማስከበር ጉዞ" ሲሉ አወድሰውታል።

ፕሬዝዳንት ፑቲን ጦርነቱን ለማስቆም ፕሬዝዳንት ትራምፕ እያደረጉ ያሉትን ጥረት አድንቀዋል። ትራምፕ አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ መግባታቸውን ቢያውቁም፣ የሩሲያ እና ዩክሬን ግጭትን ለመፍታት የሚያደርጉትን ጥረት አለማቆማቸውን ፑቲን በውይይቱ መክፈቻ ላይ ተናግረዋል። የዋይት ሃውስ ባለስልጣናት በበኩላቸው ውይይቱ "አንኳር እና ፍሬያማ" እንደነበር በመግለጽ፣ ቀጣይ እርምጃዎች በሚቀጥሉት ሳምንታት ይፋ እንደሚደረጉ አስታውቀዋል።

በድርድሩ ወቅት የልዑካኑን ደህንነት ለመጠበቅ ሲባል ፑቲን የሩሲያ ጦር ለሶስት ቀናት በኪየቭ ላይ ጥቃት እንዳይፈጽም ትዕዛዝ ማስተላለፋቸውን የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ቀደም ብለው ገልጸው ነበር። በተመሳሳይ ፕሬዝዳንት ዘለንስኪ ኪየቭ እስከ ሰኞ ድረስ በሞስኮ ላይ ከምታደርገው ጥቃት እንደምትታቀብ አስታውቀዋል።

ይሁን እንጂ ሁለቱ ሀገራት ጦርነቱን በሚያቆሙበት መንገድ ላይ አሁንም የሰፋ ልዩነት አላቸው። ክሬምሊን ዩክሬን አራት ግዛቶችን አሳልፋ እንድትሰጥ እና የኔቶ አባል የመሆን እቅዷን እንድትተው የሚያቀርበውን የፑቲን ጥያቄ "የማይናወጥ" ሲል የገለጸው ሲሆን፣ ዩክሬን በበኩሏ ብዙ መስዋዕትነት ከፍላ የተከላከለቻቸውን ግዛቶች አሳልፋ ላለመስጠት እና ይህን መሰል ቅድመ ሁኔታ እንደ እጅ መስጠት በመቁጠር ውድቅ ማድረጓን ቀጥላለች።

የዩሬዢያ መሪዎች በቢሽኬክ ታሪካዊ ጉባኤ
****************

25ኛ ዓመት የምሥረታ በዓል ላይ የሚገኘው የሻንጋይ ትብብር ድርጅት (SCO) በኪርጊዝስታን መዲና ቢሽኬክ የሁለት ቀናት የመሪዎች ጉባኤ ማካሄድ ጀምሯል።

“አንድ ላይ ለዘላቂ ሰላም፣ ልማት እና ብልጽግና” በሚል መሪ ቃል በሚካሄደው በዚህ ታሪካዊ ጉባኤ ላይ የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲን ጨምሮ የኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን የፓኪስታን የኡዝቤኪስታን የቤላሩስ እና የካዛክስታን መሪዎች እየተሳተፉ ይገኛል።

በተጨማሪም የቱርክ ፕሬዝዳንት ረሲፕ ታይፕ ኤርዶጋን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ እና የደቡብ ምስራቅ እስያ ሀገራት ድርጅት (አሴአን) ዋና ፀሐፊ ካኦ ኪም ሆርን በታዛቢነት እና በእንግድነት ተገኝተዋል።

ይህ የቢሽኬክ ጉባኤ በተለየ ሁኔታ የዓለምን ትኩረት የሳበው አሜሪካ እና እስራኤል ከኢራን እያደረጉ ያለው ጦርነትን ተከትሎ በዓለም አቀፍ የኃይል እና የፋይናንስ ገበያ ላይ የተፈጠረው ቀውስ በተባባሰበት እንዲሁም የሩሲያ ዩክሬን ጦርነት በወጠረበት ስትራቴጂካዊ ወቅት በመካሄዱ ነው።

የዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር የሚከተለው አንድ ወገንተኛ የውጭ ፖሊሲ በምዕራባውያን የሚመራውን የዓለም አቀፍ ህግጋትና ስርዓት እየሸረሸረ ባለበት በዚህ ወቅት የሻንጋይ ትብብር ድርጅት አባላት ስብሰባውን ባለብዙ-ወገን የዓለም ስርዓትን ለማጠናከር እና በንግድ፣ በደህንነት እንዲሁም በኢኮኖሚ ዘርፎች የደቡብ ዓለም ሀገራትን ትብብር ለማሳደግ እንደ ትልቅ መድረክ እየተጠቀሙበት ይገኛሉ።

ከጉባኤው ጎን ለጎን የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ ከሩሲያው አቻቸው ፑቲን ጋር የተወያዩ ሲሆን የሕንድ እና የቻይና የድንበር ንግግሮች ማሻሻያ እያሳዩ ባሉበት በአሁኑ ወቅት የሞዲ፣ ፑቲን እና ሺ ጂንፒንግ በአንድ አዳራሽ መገናኘት የዩሬዢያ ቀጠና ሀገራት በምዕራባውያን ተቋማት ላይ ሳይደገፉ የራሳቸውን የደህንነት የትስስር እና የንግድ ማዕቀፍ ለመቅረጽ ያላቸውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ ትልቅ ፈተና እና ማረጋገጫ ተደርጎ ተወስዷል።

የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ተንታኞች እንደሚያመላክቱት ቻይና ይህንን ጉባኤ አሜሪካ ከምትከተለው የጎራ አስተሳሰብ በተቃራኒ ለግጭቶች ሰላማዊ መፍትሔ የምታመቻች ታላቅ ሀገር አድርጋ ራሷን ለማቅረብ የምትጠቀምበት ቢሆንም ጥረቱ ከተግባራዊ የግጭት መፍትሔ ይልቅ በፖለቲካዊ ንግግሮች ላይ ሊወሰን እንደሚችል ይገመታል።

በ1996 እ.ኤ.አ በቻይና ሩሲያ ካዛኪስታን፣ ኪርጊዝስታን እና ታጂኪስታን "የሻንጋይ አምስት" በሚል ስም የቀድሞዋ ሶቭየት ኅብረት ከተበታተነች በኋላ የድንበር ውዝግቦችን ለመፍታት የተቋቋመው ይህ ድርጅት በ2001 እ.ኤ.አ ኡዝቤኪስታንን በማካተት ወደ የሻንጋይ ትብብር ድርጅት አድጓል።

በኋላም በ2017 ሕንድ እና ፓኪስታን በ2023 ኢራን እንዲሁም በ2024 ቤላሩስ በሙሉ አባልነት የተቀላቀሉት ሲሆን እንደ ሳዑዲ ዓረቢያ፣ ኳታር፣ ማይናማር፣ ካምቦዲያ፣ ግብጽ እና ቱርክ ያሉ 14 ሀገራት ደግሞ የድርጅቱ አጋር ሆነዋል።

በአሁኑ ወቅት የድርጅቱ አባል ሀገራት የዓለምን 43 በመቶ ሕዝብ እና 23 በመቶ የሚሆነውን የዓለም ኢኮኖሚ የሚወክሉ በመሆናቸው በዓለም አቀፍ ጂኦፖለቲክስ ላይ የጎላ ሚና እንዲኖረው አድርጎታል።

እንደ አሊስያ ጋርሲያ ሄሬሮ እና አሌሃንድሮ ሬየስ ያሉ የዓለም አቀፍ ጉዳዮች ተንታኞች እንደሚገልጹት የሻንጋይ ትብብር ድርጅት በቀጥታ አሜሪካን ወይም ምዕራባውያንን የሚቃወም የጦር ዉጊያ ወይም ወታደራዊ ህብረት አይደለም።

ይልቁንም በተለዋዋጭ እና እርግጠኝነት በሌለው የአሜሪካ የንግድ ማዕቀብ ታሪፍ እና የውጭ ፖሊሲ ምክንያት ስጋት ያደረባቸው ሀገራት የራሳቸውን ስትራቴጂካዊ አማራጭ የሚያስፉበት ነፃነታቸውን የሚያረጋግጡበት እና አሜሪካን ማዕከል ካደረገው የኃይል ሚዛን ገለል ለማለት የሚጠቀሙበት ወሳኝ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ መድረክ ሆኖ አገልጋይነቱን እያረጋገጠ እንደሚገኝ ገልፀዋል።

በብሌን ደምበሎ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) "የዩክሬይን ጥቃት ጉዳት ቢያስከትልም ወሳኝ መዘዝ ግን አላመጣም" ሲሉ ፕሬዝደንት ፑቲን ገለፁ፡፡ የሩሲያው ፕሬዝደንት ቭላድሚር ፑቲን ዛሬ በሰጡት ገለፃ ዩክሬይን በአገራቸው መሰረተ ልማት ላይ የፈፀመችው ጥቃት ወሳኝ የሚባል ጉዳት አለማድረሷን አስታውቀዋል፡፡

በሞስኮ ከተማ በተካሄደ የስትራቴጂ ልማትና ብሄራዊ ፕሮጀክቶች ምክር ቤት ስብሰባ ላይ ሲናገሩ ‹‹ከእንደዚህ አይነት ጥቃት የሚመጣ ምንም ትልቅ መዘዝ የለም፡፡ አልነበረም፣ ሊኖርም አይችልም፡፡ ግን ጉዳት ማስከተላቸው ግልፅ ነው፡፡ ያንን እንረዳለን›› ብለዋል፡፡

በመሆኑም በጥቃቱ የተበላሹ መሰረተ ልማቶችን ወደነበሩበት መመለስ ስራ ላይ በስፋት መሰማራት እንደሚያስፈልግ የጠቆሙት ፑቲን የሩሲያ ኢኮኖሚ መጠነኛ ቢሆንም እድገት ማሳየቱን አስታውቀዋል፡፡ በያዝነው በጀት አመት የመጀመሪያው ሩብ አመት የአገሪቱ ጥቅል ምርት በ0.6 ፐርሰንት ማደጉን ገልፀው በሁለተኛው ሩብ ደግሞ የ1.3 ፐርሰንት ጭማሪ ማሳየቱን አስታውቀዋል፡፡ በአጠቃላይ በዚህ አመት የ1 ፐርሰንት እድገት ይኖራል የሚል ግምት እንዳለም ገልፀዋል፡፡

"ወንድሜ ፑቲን መጸዳጃ ቤት ሆኜ አጠቃላይ የሩስያን የጂፒኤስ ስርዓት ማቋረጥ እችላለሁ" ኢሎን መስክ
#ethiopia | ​ስታርሊንክ በስትራቴጂካዊ እንቅስቃሴዎቻችን ላይ ጣልቃ እየገባበት ያለበትን ምክንያት እንዲያስረዳ ለኢሎን መስክ የ48 ሰዓት የጊዜ ገደብ ከተሰጠውና "ትዕግስታችንን አትፈታተን" የሚል ማስጠንቀቂያ ከቀረበበት በኋላ ቢሊየነሩ አሻፈረኝ ብሏል።

መስክ ለቀረበበት ማስጠንቀቂያ በሰጠው ቀጥተኛና ያልተጠበቀ ምላሽ "ወንድሜ ከመጸዳጃ ቤት ቁጭ ብዬ በስልኬ ብቻ የሀገራችሁን ሙሉ የጂፒኤስ (GPS) ስርዓት ማቋረጥ እችላለሁ" በማለት መልስ ሰጥቷል።

ይህ ድፍረት የተቀላቀለበትና ያልተጠበቀ ምላሽ ባለሃብቱ ላይ ምን መዘዝ ይዞበት እንደሚመጣ ወደፊት የምናየው ቢሆንም አንዳንዶች ''ፑቲን ሚሳዔል እንዳይተኩስበት ፈርተናል'' በማለት ተሳልቀዋል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ ለኢራን የጦር መሳሪያ እንደማይሸጡ የገቡትን ቃል እንደሚያምኑ ከገለጹ በኋላ፣ ሁለቱም ሀገራት (ቻይና እና ሩሲያ) ኢራንን እንደማይረዱ ሺን እና የሩሲያውን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን እንደሚያምኗቸው ተናግረዋል።

የፕሬዝዳንት ትራምፕ አስተያየት የተደመጠው የአሜሪካው መከላከያ ሚኒስትር ፒት ሄግሴዝ "ቻይና እና ሩሲያ በተለያየ ደረጃ ኢራን እያደረገች ያለውን እንቅስቃሴ እያገዙ ነው" በማለት ከሰጡት ማብራሪያ ጋር የሚቃረን ሆኖ ተገኝቷል።

ትራምፕ ዓርብ ዕለት በሰጡት አስተያየት "እንግዲህ፣ እነሱ [ኢራንን] እያገዙ ስለመሆኑ የማውቀው ነገር የለም። እኔ የምነግራችሁ ፕሬዝዳንት ሺ በዚህ ጉዳይ እንደማይሳተፉ ነግረውኛል፤ ፕሬዝዳንት ፑቲንም ተመሳሳይ ነገር ነው ያሉት። እኔ ደግሞ አምናቸዋለሁ። ምናልባት የረጅም ጊዜ ግንኙነት ስላላቸው የሚያደርጓቸው አንዳንድ ጥቃቅን ነገሮች ሊኖሩ ይችላሉ፤ ነገር ግን እስካሁን ድረስ ቢያንስ የጎላ እና ትልቅ የሚባል ነገር የለም። እኔን ማሳዘን ይፈልጋሉ ብዬ አላስብም" ብለዋል።