የግብፅን የኢትዮጵያ የባህር በር ጥረት ማደናቀፍ እንቅስቃሴ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኮነነ
#ethiopia | የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ግብፅ ሀገሪቱ የወደብ ባለቤት እንዳትሆን እያደረገች ያለውን ዲፕሎማሲያዊ ጫና እና የእንቅፋት ፈጠራ ስትራቴጂ አጥብቆ ተቃውሟል።

የቀይ ባህር ጉዳይ የሚመለከተው የባህር ዳርቻ ያላቸውን ሀገራት ብቻ ነው በማለት በግብፅ በኩል የሚሰነዘረውን አቋም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አምባሳደር ነቢያት ጌታቸው ፍጹም ተቀባይነት የሌለው ሲሉ አጣጥለውታል።

በተጨማሪም ግብፅ በቅርቡ ከኤርትራ፣ ሶማሊያ እና ሱዳን ጋር የመሰረተችው ወታደራዊ እንዲሁም ኢኮኖሚያዊ ትብብር ኢትዮጵያን በዲፕሎማሲው መድረክ የማግለልና የመክበብ ስልት አካል ተደርጎ ተወስዷል።

ይህ አዲስ ውጥረት ከታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ድርድር አለመግባባት ጋር የተያያዘ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ ግን የወደብ ባለቤት ለመሆን የጀመረችውን ዲፕሎማሲያዊ ጥረት በቁርጠኝነት እንደምትቀጥል አስታውቃለች።

በተለይም ከሶማሊላንድ ጋር የተፈረመውን የመግባቢያ ሰነድ ጨምሮ፣ ሀገሪቱ ያላትን የባህር በር የማግኘት ህጋዊ ፍላጎት በማናቸውም ውጫዊ ጫና ሳትበገር በሰላማዊ መንገድ እንደምታስፈጽም ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በድጋሚ አረጋግጧል።
#ግብፅ #የባህርበር #የቀይባህር #የህዳሴግድብ #ዲፕሎማሲ #የአፍሪካቀንድ #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

⚡ "ግብፅ ወደ ባህር በር እንዳንደርስ እያገደችን ነው" — ኢትዮጵያ

​ኢትዮጵያ የባህር በር ለማግኘት የምታደርገውን ጥረት ግብፅ ለማደናቀፍ እየሞከረች ነው ስትል በይፋ ከሰሰች። የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አምባሳደር ነቢያት ጌታቸው፣ የግብፅን አካሄድ "ተቀባይነት የሌለው" ሲሉ ኮንነዋል።

​📌 ግብፅ በቅርቡ ከኤርትራ፣ ከሶማሊያ እና ከሱዳን ጋር ወታደራዊና ኢኮኖሚያዊ ስምምነቶችን በማድረግ ኢትዮጵያን የመክበብ ስትራቴጂ እየተከተለች እንደሆነ ይነገራል። የግብፅ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር "የቀይ ባህር ጉዳይ የሚመለከተው የባህር ጠረፍ ያላቸውን ሀገራት ብቻ ነው" ማለታቸው፣ ኢትዮጵያን በዲፕሎማሲ የማግለል ሙከራ ተደርጎ ተወስዷል።

​ አለመግባባቱ ከህዳሴው ግድብ ውጥረት ጋር የተያያዘ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ ከሶማሊላንድ ጋር የጀመረችውን ጨምሮ የባህር በር ባለቤት የመሆን ፍላጎቷን በሰላማዊ መንገድ እንደምትቀጥል አስታውቃለች

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩናይትድ ስቴትስ መንግሥት ከሶማሌላንድ ጋር ያለውን ግንኙነት እና ትብብር ማሻሻል በሚችልባቸው መስኮች ዙሪያ የተዘጋጀ ዝርዝር ሪፖርት ለኮንግረስ ቀረበ። የ2026 የብሔራዊ ደህንነት እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የበጀት አዋጅን መሠረት አድርጎ የወጣው ይህ ሪፖርት፣ አሜሪካ የሶማሊያን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት (ሶማሌላንድን ጨምሮ) እንደምትቀበል በድጋሚ ያረጋገጠ ሲሆን፣ በዚህ ማዕቀፍ ውስጥ ሆኖ ከሶማሌላንድ ባለስልጣናት ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ግንኙነቷን እንደምትቀጥል አስታውቋል። ሪፖርቱ ግንኙነቱ ሊሻሻልባቸው የሚችሉ ሦስት ዋና ዋና መስኮችን በዝርዝር አስቀምጧል፡-

በአፍሪካ ቀንድ ያለው የጸጥታ ሁኔታ አሁንም ውስብስብ መሆኑን የጠቆመው ሪፖርቱ፣ የጽንፈኛ ኃይሎች ስጋት እና የቀጠናው አለመግባባቶች አሳሳቢ እንደሆኑ ገልጿል። ይሁን እንጂ ሶማሌላንድ ከየመን እና ከባቢ ኤል-ማንደብ ባህረ ሰላጤ አቅራቢያ ያላት ስትራቴጂካዊ አቀማመጥ፣ ከቀይ ባህር እስከ ህንድ ውቅያኖስ ያለውን የንግድ እና ወታደራዊ የባህር ላይ ጉዞ ነፃነት ለማረጋገጥ ወሳኝ አጋር ያደርጋታል። በተጨማሪም የሁቲ ታጣቂዎች እና የአልቃይዳ ትልቁ ክንፍ ከሆነው አል-ሸባብ ጋር ያላቸውን ትስስር ለመቆጣጠር እና የሽብርተኞችን እንቅስቃሴ ለመግታት የሶማሌላንድ መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ አመቺ መሆኑ ተገልጿል። ለዚህም ሲባል የአሜሪካ የአፍሪካ ዕዝ (AFRICOM) ከሶማሌላንድ ባለስልጣናት ጋር መደበኛ ግንኙነት እያደረገ መሆኑ ታውቋል።

በሞቃዲሾ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ በጸጥታ፣ በሰብአዊ እርዳታ እና በኢኮኖሚ ጉዳዮች ዙሪያ ለመምከር ወደ ሶማሌላንድ መደበኛ ጉብኝቶችን እንደሚያደርግ ሪፖርቱ ጠቅሷል። ሆኖም የአሜሪካ መንግሥት ሠራተኞች ወደ ስፍራው የሚያደርጉት ጉዞ ልክ እንደሌላው የሶማሊያ ክፍል ጥብቅ የጸጥታ መስፈርቶችን የሚጠይቅ ነው። በመሆኑም የንግድ ያልሆኑ አውሮፕላኖችን እና ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ የጸጥታ ጥበቃዎችን መጠቀም ግድ ይላል። ይህንን ሒደት ለማቀላጠፍ ኤምባሲው ከአፍሪካ ዕዝ ወታደራዊ ሀብቶች ጋር በቅርበት በማስተባበር እየሰራ ይገኛል።

የሶማሌላንድ ባለስልጣናት አሜሪካ በማዕድን፣ በመሰረተ ልማት፣ በንግድ እና በኢኮኖሚ ዕድገት ዘርፎች ኢንቨስት እንድታደርግ ሰፊ ማበረታቻ እያደረጉ መሆኑን ሪፖርቱ አስፍሯል። የሶማሌላንድ ወደቦች በቀጠናው ላሉ ሌሎች መጨናነቅ ለሚታይባቸው ወደቦች እንደ አማራጭ ሊያገለግሉ እንደሚችሉ የተገለጸ ሲሆን፣ እየተገነባ ያለው የበርበራ አውሮፕላን ማረፊያ እና ወደብ ለሶማሌላንድም ሆነ የባህር በር ለሌላት ኢትዮጵያ የንግድ እና የትራንስፖርት ማዕከል እየሆነ መምጣቱ፣ ለአሜሪካ የኢንቨስትመንት እና የንግድ ዕድሎችን ሊፈጥር እንደሚችል ተገምቷል።

ነገር ግን የቀጠናው የጸጥታ ስጋት፣ በሶማሌላንድ ፖለቲካዊ ቁመና ላይ ያለው አለመግባባት እና ባለስልጣናቱ ከሶማሊያ ብሔራዊ መንግሥት ጋር ለመተባበር ፈቃደኛ አለመሆናቸው፣ በአሜሪካ የኢንቨስትመንት፣ የባንክ እና የንግድ እንቅስቃሴዎች ላይ ከባድ ተግዳሮት እንደፈጠረ ሪፖርቱ አብራርቷል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ትውልደ ሶማሊያዊቷ የአሜሪካ ኮንግረስ አባል ኢልሀን ኦማር፣ በኢትዮጵያ እየተካሄደ ያለውን ምርጫ አስመልክቶ በኤክስ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልዕክት.. የኢትዮጵያ መንግሥት የሕዝቡን ፍላጎት የሚያንጸባርቅ ነጻ እና ፍትሐዊ ምርጫን ማረጋገጥ አለበት ሲሉ አሳስበዋል።

ኮንግረስ አባሏ በመልዕክታቸው የኢትዮጵያ ሕዝብ የራሱን የወደፊት ዕጣ ፈንታ የመምረጥ መብት እንደሚገባው ጠቅሰው ዓመታት ግጭት እና ስቃይ በኋላ፣ ሕዝቡ ሰላም፣ ፍትሕ እና ሉዓላዊ ድምፁ ሊከበርለት ይገባል" በማለት የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በተመለከተ አቋማቸውን አንጸባርቀዋል።

ይሁን እንጂ ይህንን የኮንግረስ አባሏን የክስ መልዕክት ተከትሎ፣ የቀድሞው የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የአፍሪካ ጉዳዮች ረዳት ኃላፊ አምባሳደር ቲቦር ናጅ ፈጣን እና ጠንከር ያለ አጸፋዊ ምላሽ ሰጥተዋል። አምባሳደር ቲቦር ናጅ በሰጡት ምላሽ፣ የሶማሊያ ሕዝብም ይህንኑ ተመሳሳይ መብት እንደሚገባው በማስታወስ ኮንግረስ አባሏን ክፉኛ ተችተዋል።

አምባሳደር ቲቦር ናጅ በመልዕክታቸው "የሶማሊያ ሕዝብም ይሄው ይገባዋል። በሞቃዲሾ ካሉት ሙሰኛ፣ ብልሹ እና አቅመ ቢስ የፖለቲካ ልሂቃን አንጻር ለምን ለሶማሊያ ሕዝብ መብት አትከራከሪም?" በማለት ኢልሀን ኦማር በትውልድ ሀገራቸው ሶማሊያ ባለው የፖለቲካ ቀውስ እና የመልካም አስተዳደር እጦት ላይ ለምን ድምፃቸውን እንደማያሰሙ ጠንካራ ሞጋች ጥያቄ ሰንዝረዋል።

ይህ የሁለቱ ታዋቂ የፖለቲካ ሰዎች የቃላት ልውውጥ፣ በኢትዮጵያ ምርጫ ዙሪያ የሚሰጡ አስተያየቶች እንዴት ከቀጠናዊ የፖለቲካ ፍላጎቶች እና የሌሎች ሀገራት ጉዳዮች ጋር እንደሚነጻጸሩ ትኩረት የሳበ ክስተት ሆኗል።

ዘ-ሐበሻ ዜና) የጠቅላይ ሚኒስትሩ የምሥራቅ አፍሪካ ጉዳዮች አማካሪ አቶ ጌታቸው ረዳ በሶማሌ ክልል መዲና ጅግጅጋ ከተማ ለሦስት ቀናት የተካሄደውን "የጅግጅጋ ፎረም" አጠናቀው መውጣታቸውን ተከትሎ የሰጡት አስተያየት፣ በቀጠናው ፖለቲካ እና መዋቅራዊ ለውጥ ዙሪያ አዳዲስ ጥያቄዎችን የሚያስነሳ ሆኗል።

አቶ ጌታቸው የፎረሙ አዘጋጆች በአጭር ጊዜ ጥሪ ውስጥ እንዲህ ያሉ ታዋቂ የአፍሪካ ቀንድ ተሳታፊዎችን በአንድ መድረክ ላይ ማገናኘት መቻላቸውን "ከተአምር የማይተናነስ" ሲሉ አወድሰውታል። ይሁን እንጂ ይህ አድናቆት በቀጠናው ስላለው እውነተኛ የፖለቲካ ውህደት ጥልቅ ጥያቄዎችን ይጋብዛል። የቀጠናው ሀገራት ዲፕሎማሲያዊ ውጥረት ውስጥ ባሉበት፣ የኢትዮጵያና የሶማሊያ ግንኙነት ገና መስመር ባልያዘበት እና የሱዳን ቀውስ ባልበረደበት በአሁኑ ወቅት፣ እንዲህ ያሉ የንግግር መድረኮች ከፖለቲካዊ ትዕይንት ባለፈ በቀጠናው መሬት ላይ ላለው ተጨባጭ ችግር ምን ያህል ዘላቂ መፍትሔ ያመጣሉ? የሚለው ጉዳይ አሁንም አጠራጣሪ ነው።

አማካሪው ለውይይት የተመረጡት ቀጠናዊ አጀንዳዎች በቀጣይ ዓመታት እጅግ አንገብጋቢ ሆነው እንደሚቀጥሉ የገለጹ ቢሆንም፣ የፖለቲካ ተንታኞች ግን እነዚህ መድረኮች ከተለመደው የአካዳሚክ ዲቤቶች እና የጋራ መግለጫዎች ባለፈ ወደ ተግባር የመቀየር አቅማቸው ደካማ መሆኑን ይተቻሉ።

በሌላ በኩል፣ አቶ ጌታቸው ረዳ ላለፉት 12 ዓመታት ወደ ከተማዋ ላልመጡ ሰዎች የጅግጅጋ ከተማ በአሁኑ ወቅት "ሊታወቅ በማይችል መልኩ" ሙሉ በሙሉ መቀየሯ እጅግ ግልጽ መሆኑን መስክረዋል። ይህ የመሠረተ ልማት ግንባታ እድገት የሚደነቅ ቢሆንም፣ ከከተማዋ ውጫዊ ገጽታ መለወጥ ጀርባ ያለው የሶማሌ ክልል ዘላቂ የውስጥ ሰላም፣ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት እና የፍትሃዊ ሀብት ክፍፍል ጥያቄዎች አሁንም በውይይት መድረኮች ጥላ ስር ተሸፍነው የሚቀጥሉ መሆናቸውን የፖለቲካ ታዛቢዎች ያነሳሉ።

አቶ ጌታቸው የፎረሙ ሁለተኛው ክፍል ከመጀመሩ በፊት በድጋሚ ወደ ከተማዋ ለመመለስ እንደሚጓጉ ቢገልጹም፣ ቀጣዩ ጉባኤ ከመድረሱ በፊት በጅግጅጋ የተነሱት "የቀጠናዊ ውህደት" ውጥኖች መሬት ላይ ወርደው በተግባር መፈተሻ ጊዜያቸው አሁን መሆኑን የፖለቲካው አየር ያሳያል።

"ሀሰን ሼክ አደገኛ ቀይ መስመር ላይ ነው" - አፍያሬ እልሚ
#ethiopia | የሶማሊያው ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀመድ የስልጣን ዘመናቸውን አራዘሙ።

ፕሬዝዳንቱ ለአንድ አመት ያክል በስልጣን እንደሚቆዩ አስታውቀዋል።

ይህን ተከትሎ አፍያሬ እልሚ የተባሉ የሶማሊያ ፖለቲካ ተንታኝ፣ "የፕሬዝዳንቱ እርምጃ የሶማሊያን የምርጫ ስርዓት ሊያበላሽ ይችላል" ሲሉ ተቃውመዋል።

የፖለቲካ ምሁሩ፣ "ሀሰን ሼክ አደገኛ ቀይ መስመር ላይ ነው" ብለዋቸዋል። ድርጊቱንም፣ "የሀገሪቱን ህገ መንግስት አደጋ ላይ ይጥላል" ብለውታል።

"ወቅቱን የጠበቀ ምርጫ አለመካሄድ ዋጋ ያስከፍላል" ያሉት ምሁሩ "የሶማሊያ የእርስበርስ ጦርነት ምክንያት የነበረው የስልጣን ጉጉት ነው" ብለዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu
#somaliguardian #thiqaheth

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመካከለኛው ምስራቅ ካለው ጦርነት ጥላ ስር በዴልሂ በተካሄደው የብሪክስ ታዳጊ ኢኮኖሚ ሀገራት ስብሰባ ላይ፣ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አሜሪካ እና እስራኤል እየፈጸሙት ያለውን "የዓለም አቀፍ ህግ ጥሰት" አባል ሀገራቱ እንዲያወግዙ ሐሙስ ዕለት ጥሪ አቀረቡ።

የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ አባስ አራግቺ፣ የአሜሪካ አጋር የሆነችውን የተባበሩት አረብ ኤምሬቶችን (ዩኤኢ) በኢራን ላይ በሚካሄደው ወታደራዊ ዘመቻ "ቀጥተኛ ተሳትፎ አላት" ሲሉ በግልፅ ከሰዋል። የካቲት 28 ከተጀመረው የአሜሪካ እና እስራኤል ጦርነት ወዲህ፣ የኢራን እና የዩኤኢ ባለስልጣናት በአንድ ስብሰባ ላይ ተገናኝተው ይህ አይነት ክስ ሲሰነዘር የመጀመሪያው ነው። ዩኤኢን ወክለው በስብሰባው ላይ የተገኙት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ ካሊፋ ሻሂን አል ማራር ናቸው።

አራግቺ ኢራን "የህገ-ወጥ መስፋፋት እና የጦርነት ቀስቃሾች ሰለባ" መሆኗን ገልጸው፤ የብሪክስ ፕላስ ስብስብ (ብራዚል፣ ሩሲያ፣ ህንድ፣ ቻይና፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ግብጽ፣ ኢትዮጵያ፣ ኢንዶኔዥያ፣ ኢራን እና ዩኤኢ) "የምዕራባውያንን የበላይነት እና አሜሪካ ያለአንዳች ተጠያቂነት የምታደርገውን የዘፈቀደ ድርጊት" እንዲቋቋሙ ጠይቀዋል። በመሆኑም አባል ሀገራቱ እና ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ አሜሪካ እና እስራኤልን እንዲያወግዙ አሳስበዋል።

አሜሪካ እና እስራኤል ላደረሱባት ጥቃት አጸፋውን ለመመለስ ኢራን ዩኤኢን ጨምሮ በባህረ ሰላጤው ሀገራት ላይ ጥቃት መሰንዘሯ ይታወሳል። ይህ በመካከላቸው ያለው ልዩነት፣ ውሳኔዎችን በጋራ ስምምነት በሚያሳልፈው የብሪክስ ስብስብ ውስጥ የጋራ መግለጫ ለማውጣት አስቸጋሪ ሊያደርገው እንደሚችል ተገምቷል። ዩኤኢ እና ሌሎች የብሪክስ ሀገራት ለአራግቺ ንግግር የሰጡት ምላሽ ወዲያውኑ አልታወቀም።

የ2026ቱ የብሪክስ ሊቀመንበር የሆነችው እና ከዩኤኢ ጋር ያላት አጋርነት እያደገ የመጣው ህንድ፣ ጦርነቱን ተከትሎ ኢራን የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤን መዝጋቷ ከፍተኛ ተጽዕኖ ካሳደረባቸው ሀገራት ዋነኛዋ ናት።

ይህ የውሃ መስመር ከዓለም የነዳጅ ማጓጓዣ ውስጥ ወደ አንድ አምስተኛውን የሚያስተናግድ ሲሆን፣ መዘጋቱ በቅርብ ታሪክ ውስጥ ከታዩት ትላልቅ የአቅርቦት መስተጓጎሎች አንዱን አስከትሏል። የዓለማችን ሶስተኛዋ ትልቋ የነዳጅ አስመጪ የሆነችው ህንድ በባህረ ሰላጤው መዘጋት የተነሳ ከፍተኛ የአቅርቦት እጥረት ያጋጠማት ሲሆን፣ በመርከቦች ላይ በሚደርሰው ጥቃት የባህር ላይ ሰራተኞቿን አጥታለች።

ምንም እንኳን የተኩስ አቁም ስምምነት ቢኖርም፣ አልፎ አልፎ የሚታዩ ጥቃቶች አሁንም እንደቀጠሉ ናቸው። እሮብ እለት የቁም እንስሳትን ጭና ከሶማሊያ ወደ ዩኤኢ ስትጓዝ የነበረች በህንድ የተመዘገበች መርከብ በኦማን ባህር ውስጥ በእሳት አደጋ መስጠሟ የተገለጸ ሲሆን፣ ሁሉም 14 የቡድን አባላት በኦማን የባህር ዳርቻ ጠባቂዎች ተረፈዋል። ህንድ የጥቃቱን ምንነት ባትገልጽም፣ የብሪታንያ የባህር ላይ አደጋ አስተዳደር ቡድን 'ቫንጋርድ' ግን አደጋው በድሮን ወይም በሚሳኤል ጥቃት ምክንያት የተፈጠረ ፍንዳታ ሊሆን እንደሚችል ገልጿል።

የህንዱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሱብራህማንያም ጃይሻንካር፣ "እየቀጠለ ያለው ውጥረት፣ በባህር ላይ ትራፊክ ላይ የተጋረጠው አደጋ እና የኃይል አቅርቦት መሰረተ ልማቶች መስተጓጎል የሁኔታውን አሳሳቢነት (ተሰባሪነት) ያሳያል" ብለዋል። አክለውም የሆርሙዝ እና የቀይ ባህርን ጨምሮ በዓለም አቀፍ የውሃ መስመሮች ላይ ደህንነቱ የተጠበቀ የባህር ላይ ጉዞ ለዓለም ኢኮኖሚ ደህንነት ወሳኝ መሆኑን አሳስበዋል።

ጃይሻንካር ማንኛውንም ወገን በስም ባይጠቅሱም፣ "ከዓለም አቀፍ ህግ እና ከተባበሩት መንግስታት ቻርተር ጋር የማይጣጣሙ የአንድዮሽ የማስገደድ (የጫና) እርምጃዎች እና ማዕቀቦች መጨመራቸውን" ተችተዋል። እነዚህ እርምጃዎች በማደግ ላይ ያሉ ሀገራትን አብዝተው እንደሚጎዱ በማንሳት፣ "እነዚህ ተገቢ ያልሆኑ እርምጃዎች ውይይትን እና ዲፕሎማሲን ሊተኩ አይችሉም" ብለዋል።

በሌላ ዜና ከብሪክስ ስብሰባ ጋር በተገጣጠመው የቤጂንግ ጉብኝታቸው፣ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ ጋር በኢራን ጦርነት ዙሪያ መወያየታቸው ተገልጿል። የዋይት ሃውስ ባለስልጣን እንዳረጋገጡት፣ ሁለቱ መሪዎች የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ክፍት መሆን እንዳለበት እና ቴህራን መቼም ቢሆን የኑክሌር የጦር መሳሪያ ሊኖራት እንደማይገባ ከስምምነት ላይ ደርሰዋል።

ለምን ወደ ኢትዮጵያ...

አዲስ አበባ፣ ግንቦት 5፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ዲፕሎማሲ የሀገር ህልውና እና ክብር መጠበቂያ መሳሪያ ነው።

ይህ የሚሆነው ግን የውጭ ግንኙነት እሳቤ እና አተያይ የጠራ እስከሆነ ድረስ ብቻ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ''መደመር'' በተሰኘ መጽሐፋቸው ላይ ይህ ሐሳብ በጥልቅ ተተንትኗል።

''ሚዛናዊ ግንኙነት'' የሚለው ደግሞ ተጠቃሹ ነው። ኃያላን ሽኩቻ ውስጥ በገቡበት ዓለም የአንደኛው ወገን ከመሆን ይልቅ ብሔራዊ ጥቅምን ማዕከል ባደረገ ሚዛናዊ ግንኙነት ከሁሉም ጋር በትብብር መስራት አዋጭ ነው።

ይህ ከቀደሙት ዓመታት የተለየ የኢትዮጵያ አዲስ የውጭ ግንኙነት እሳቤ እና አተያይ ዓለም ከኢትዮጵያ ጋር እንዲሰራ አድርጓል።

የተለያየ ርዕዮተ ዓለም የሚከተሉ ሀገራት እና መንግሥታት ወደ ፕራግማቲኳ ኢትዮጵያ እንዲተሙም ማድረግ ችሏል።

ከሕንድ እስከ ቱርክዬ፣ ከጣሊያን እስከ እስራኤል፣ ከተባበሩት አረብ ኤምሬቶች እስከ ኢንዶኔዢያ፣ ከጅቡቲ እስከ ጀርመን... ሶማሊያ ብዙ ብዙ... በአዲስ አበባ የዲፕሎማሲ ስበት በርዕሳነ መንግሥታት የተመሙ ናቸው።

ፈረንሳይ ደግሞ በዚህ ረገድ ቀዳሚ ነች። ከ12 አስርት ዓመታት በላይ ያስቆጠረው የኢትዮ-ፈረንሳይ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት በመደመር መንግሥት ዘመን የላቀውን ምዕራፍ ተቀዳጅቷል።

ለዚህም በመሪዎች ደረጃ የተደረገውን ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ማየት ብቻ በቂ ነው።

የፈረንሳዩ ፕሬዚዳንት ኢማኑኤል ማክሮን በኢትዮጵያ የመጀመሪያውን ይፋዊ ጉብኝታቸውን ያደረጉት በመጋቢት ወር 2011 ዓ.ም ነበር።

ፕሬዚዳንት ማክሮን በሁለት ቀናት ይፋዊ ጉብኝታቸው ሀገራቱ በትብብር በሚሰሯቸው የመከላከያ፣ ንግድና ኢንቨስትመንትን ጨምሮ በርካታ ስምምነቶች ተፈርመዋል።

ፈረንሳይ ለላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ቅርስ እድሳት በሙያና በገንዘብ ድጋፍ የምታደርግበት ማዕቀፍ ደግሞ ሌላው ተጠቃሹ ነው።

ፕሬዚዳንቱ በላሊበላ ተገኝተው ቅርሱን መጎብኘታቸውም የሚታወስ ነው።

ማክሮን ለሁለተኛ ጊዜ በኢትዮጵያ ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ያደረጉት ደግሞ ባሳለፍነው ዓመት ታሕሣሥ ወር 2017 ዓ.ም ነበር።

በወቅቱ መሪዎቹ በሰጡት የጋራ ጋዜጣዊ መግለጫ የሁለትዮሽ ግንኙነቱ ወደ ልዩ አጋርነት አድጎ ታይቷል።

በወቅቱም ፈረንሳይ የኢትዮጵያን የባሕር በር ጥያቄ እንደምትደግፍ ፕሬዚዳንቱ ይፋ አድርገዋል።

በአንድ ቀን ቆይታቸውም በመንግሥታቸው የገንዘብ ድጋፍ የታደሰውን ብሔራዊ ቤተመንግሥት ጎብኝተዋል።

አሁን ደግሞ ፕሬዚዳንት ኢማኑኤል ማክሮን በአዲስ አበባ ለሦስተኛ ጊዜ የስራ ጉብኝት እያደረጉ ነው።

ይህም በሰባት ዓመታት ጊዜ ውስጥ ለሦስተኛ ጊዜ የተደረገ ይፋዊ ጉብኝት ሲሆን÷ የፕሬዚዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ወደ አዲስ አበባ ተደጋጋሚ መምጣት ሁለት ነገሮችን ይነግረናል፡፡

እድሜ ጠገቡ የኢትዮ-ፈረንሳይ ግንኙነት በሁሉም መስክ መጠናከርና ማደጉ ቀዳሚው ሲሆን÷ ከመደመር የውጭ ግንኙነት እሳቤዎች ውስጥ የሚዛናዊ ግንኙነት ዘውግ ግቡን መምታቱ ደግሞ ሁለተኛውና ዋነኛው ነው፡፡

የታሪክ ምስክርነቱ እና የካሜራዬ የሕይወት ጉዞ
* ከምፅዋ እስከ ራያ ግንባር
#ethiopia | ለእኔ ካሜራዬ ተራ የሥራ መሣሪያ ሳይሆን የኢትዮጵያን ፈታኝ ወቅቶች፣ የጀግንነት ታሪኮችንና ወሳኝ ኩነቶችን በከፍተኛ መስዋዕትነት የዘገብኩበት ታማኝ የትግል አጋሬ ነው።

እያንዳንዱ በምስል የቀረጸው ትዕይንት ከጀርባው የእኔን የሕይወት ተጋድሎ ይዟል።

በአሁኑ ወቅት የማኅበራዊ ሚዲያ አጠቃቀም አጭርና ፍሬ ነገር ላይ ያተኮሩ ታሪኮችን የሚመርጥ በመሆኑ፣ እኔም በታሪካዊ የታሪክ መጋጠሚያዎች ላይ ተገኝቼ በሌንሴ ያስቀረሁትንና ያለፍኩበትን የሕይወት መስዋዕትነት እንደሚከተለው በአጭሩ አጋራችኋለሁ።

የታሪክ ምስክርነት ከምፅዋ እስከ ባድመ

በደርግ ሥርዓት ወቅት ገና በለጋ ዕድሜዬ በምፅዋ በረሃዎች ውስጥ የነበረውን የጦርነት እሳት በካሜራዬ እየቀረጽኩ የሀገርን ዋጋ በተግባር ተረድቻለሁ።

በዚያ አስቸጋሪ ወቅት ሌንሴን ወደ ጠላት ጥይትና ወደ ወገኖቼ ተጋድሎ ባዞርኩበት ቅጽበት የሀገር ፍቅር ትርጉም በውስጤ ይሰርጽ ነበር። እያንዳንዱን ገድል ለትውልድ እንዲተላለፍ በምስል ስዘግብ እኔም የታሪኩ አካል ነበርኩ።

ይህ በምፅዋ የጀመረው ጉዞ በኢህአዴግ ዘመን በባድመና በፆረና ግንባሮችም ቀጥሏል። የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት ለማስከበር የተደረገውን ተጋድሎ ከጥይት ይልቅ የካሜራዬን ድምጽ እያስቀደምኩ በታማኝነት መዝግቤያለሁ።

ድንበር ተሻጋሪው ሌንስ በባይደዋና ሞቃዲሾ

የካሜራዬ ጉዞ ከሀገር ድንበር ተሻግሮ በጎረቤት ሶማሊያ ባይደዋና ሞቃዲሾ ምድረ በዳዎች ድረስ ዘልቋል። ስጋትና አቧራ በነገሰበት በዚያ ቀጠና የኢትዮጵያ ሠራዊት ለሰላም የከፈለውን ዋጋና የህልውና ትግሉን በምስል በመክተብ የታሪክ ድርሻዬን ተወጥቻለሁ። በእያንዳንዱ ምስል ውስጥ ቆራጥነትንና የጀግንነት ታሪክን ለዓለም አሳይቻለሁ።

የቅርቡ ተጋድሎ ከቅራቅር እስከ ራያ

ሀገራችን ወደ አዲስ የለውጥ ምዕራፍ ስትሸጋገር የሕግ ማስከበር ዘመቻውን ለመዘገብ በግንባር ቀደምትነት ተሰማርቼ ነበር። ከቅራቅር እስከ ቆላ ተንቤን፣ ከጋሸና እስከ ራያ ግንባር ድረስ የድል ብስራቶችንና ልዩ ልዩ ሁነቶችን በካሜራዬ ስዘግብ ቆይቻለሁ።

በራያ ግንባር በፈንጂ በደረሰብኝ ጉዳት ካሜራዬ ለጊዜው እንዲያርፍና በአካሌ ላይ ድካም ቢፈጠርም መንፈሴ ግን አልተሰበረም። በዚያ አስከፊ ፍንዳታ ወቅት እንኳ ካሜራዬን አጥብቄ መያዜ የጽናቴ መገለጫ ነበር። ያ አጋጣሚ በደሜና በቁስሌ የጻፍኩት የሀገር ፍቅር አሻራ ሆኖ በታሪክ ውስጥ ይኖራል።

በበረሃ አቧራና በጦርነት እሳት ውስጥ የታጠቡት እነዚህ ምስሎች ለእኔ ምስክርነት ብቻ ሳይሆኑ ለሀገሬ የከፈልኩት መስዋዕትነትና የሕይወቴ ትልቁ ኩራት ናቸው።

ይህ ታሪክ በጽናትና በጀግንነት የተገነባ ሕያው ምስክርነቴ ነው።

ዳኜ አበራ
ፎቶግራፈር
#history #journalism #heroism #documentary #warcorrespondent #ethiopianarmy #resilience #photography #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ የኤርትራ አምባሳደር ሶፍያ ተስፋማሪያም፣ "Eritrea’s Sovereignty Claim and the Insecurity It Conceals" (ኤርትራ የሉዓላዊነት ጥያቄ እና የሚደብቀው የደህንነት ስጋት) በሚል ርዕስ በኢትዮጵያ በኩል ለወጣው ጽሁፍ ሰፊ እና ዝርዝር ምላሽ ሰጥተዋል። አምባሳደሯ በኤክስ ገፃቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ፣ የኤርትራ ሉዓላዊነት ታሪካዊ መነሻዎች፣ እንዲሁም የቀጠናው ጂኦ-ፖለቲካዊ ውጥረቶች ላይ የኤርትራን አቋም አንፀባርቀዋል።

ጽሁፉ የኤርትራን የሉዓላዊነት አቋም እንደ "መደበቂያ ወይም የፖለቲካ ስጋት" አድርጎ ማቅረቡን አምባሳደር ሶፍያ አጥብቀው ተችተዋል። ሉዓላዊነት በዘመናዊው ዓለም አቀፍ ህግ (በተባበሩት መንግስታት ቻርተርም ሆነ በአፍሪካ ህብረት የመመስረቻ ሰነድ) የተረጋገጠ መሰረታዊ መብት እንጂ፣ ኤርትራ የምትደበቅበት ሽፋን አይደለም ብለዋል። በተለይ ለኤርትራ ሉዓላዊነት ማለት ከረዥም የፀረ-ቅኝ ግዛት እና የፀረ-ወረራ ትግል፣ ከተደጋጋሚ ጦርነቶች እና መስዋዕትነት የተገኘ የህልውና ጉዳይ መሆኑን አብራርተዋል።

"ኢትዮጵያ በኤርትራውያን የታሪክ ትውስታ ውስጥ ተራ ጎረቤት ሀገር ብቻ ሳትሆን የቀድሞ ቅኝ ገዥ ነበረች" ያሉት አምባሳደሯ፣ ይህ ታሪካዊ እውነታ ኤርትራ ለድንበር እና ለሉዓላዊነት ጥያቄዎች የምትሰጠውን ትኩረት እንደሚቀርፀው ገልጸዋል። የአማርኛውን "የወጋ ቢረሳ የተወጋ አይረሳም" የሚለውን ምሳሌ በመጥቀስም፣ ጦርነት፣ ወረራ እና ማዕቀብን ያሳለፈ ህዝብ የሉዓላዊነት ጉዳይን በቀላሉ ሊያየው እንደማይችል አስገንዝበዋል።

አምባሳደሯ እንደገለፁት፣ ኤርትራ የባህር በር አልባ የሆነችው ኢትዮጵያ የንግድ የባህር በር (Maritime Access) የማግኘት መብት አላት የሚለውን መርህ ተቃውማ አታውቅም። ዓለም አቀፍ ህግም ይህንን መብት በድርድር እና በስምምነት እንዲፈፀም ይፈቅዳል። ችግሩ ያለው ግን ይህ ጥያቄ እየቀረበበት ያለው መንገድ ነው ብለዋል።

የኢትዮጵያ ከፍተኛ ባለስልጣናት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድን ጨምሮ፣ የባህር በር ጥያቄውን "ታሪካዊ መብት" እና "የህልውና ጉዳይ" አድርገው ማቅረባቸው፣ እንዲሁም "በሰላም ካልሆነ በኃይልም ቢሆን" የሚሉ ዛቻዎች መደመጣቸው በኤርትራ በኩል ስጋት መፍጠሩን አብራርተዋል። ከዚህም በተጨማሪ፣ አሰብን እና የኤርትራን ግዛቶች ከኢትዮጵያ ጋር ቀላቅለው የሚያሳዩ የተጭበረበሩ ካርታዎች በማህበራዊ ሚዲያ እና በወታደራዊ መድረኮች ላይ መሰራጨታቸው ሉዓላዊነትን የሚጋፋ አስገዳጅ ትርክት መሆኑን አምባሳደሯ ተችተዋል። "ዓለም አቀፍ ህግ (አንቀጽ 2(4)) ጥቃት መሰንዘርን ብቻ ሳይሆን በማስፈራራት እና በዛቻ የሚደረግን ጫናም ይከለክላል፤ ስለዚህ ኤርትራ የወሰደችው የጥንቃቄ እርምጃ ምክንያታዊ ነው" ብለዋል። በ2024 በኢትዮጵያ እና በሶማሌላንድ መካከል የተፈረመው የመግባቢያ ስነ-ስነድም በሶማሊያ ሉዓላዊነት ላይ የተቃጣ ጥሰት በመሆኑ ቀጠናዊ ውጥረቱን እንዳባባሰው ጠቅሰዋል።

አምባሳደር ሶፍያ ጽሁፉ የ1998-2000 (እ.ኤ.አ) የኤርትራ እና ኢትዮጵያ ጦርነትን በተመለከተ ያቀረበውን ሀሳብ "የተዛባ" ብለውታል። የኤርትራ ድንበር በማያሻማ ሁኔታ በ1900፣ 1902 እና 1908 በጣሊያን እና በኢትዮጵያ መካከል በተደረጉ ስምምነቶች ህጋዊ መሰረት ያለው መሆኑን አውስተዋል። የጦርነቱ መነሻ የነበረችውን ባድመን በተመለከተም የድንበር ኮሚሽኑ የማያዳግም ውሳኔ ለኤርትራ የሰጠ መሆኑን አስታውሰዋል።

ጦርነቱን ተከትሎ ለዓመታት የቀጠለው ፖለቲካዊ ቀውስ የኤርትራ ህግ አለማክበር ሳይሆን፣ ኢትዮጵያ "የመጨረሻ እና አሳሪ" ነው የተባለውን የድንበር ኮሚሽኑን ውሳኔ ለሁለት አስርት ዓመታት አልቀበልም በማለቷ የመጣ መሆኑን ሞግተዋል። አክለውም፣ በ2009 በኤርትራ ላይ ተጥሎ የነበረው የተባበሩት መንግስታት ማዕቀብ፣ በኢትዮጵያ ጫና ኢጋድን እና አፍሪካ ህብረትን በመጠቀም የተሰራ ፖለቲካዊ ሴራ እንደነበር እና ማዕቀቡ በ2018 መነሳቱ ይህንኑ እንደሚያረጋግጥ ገልጸዋል።

ስለ ኤርትራ ብሄራዊ አገልግሎት የተነሳውን ትችት በተመለከተ፣ አምባሳደሯ ፕሮግራሙ ወታደራዊ ብቻ ሳይሆን ሲቪል እና የልማት ስራዎችንም (እንደ ትምህርት፣ ጤና፣ እና መሰረተ ልማት) ያካተተ መሆኑን አስረድተዋል። የብሄራዊ አገልግሎቱ ጊዜ የተራዘመውም ኢትዮጵያ የፈጠረችውን "የሰላምም የጦርነትም የሌለበት" ሁኔታ እና ተያያዥ የፀጥታ ስጋቶችን ለመቋቋም መሆኑን አብራርተዋል። በሌላ በኩል ኢትዮጵያ በአማራ እና በኦሮሚያ ክልሎች እያካሄደችው ያለው መጠነ-ሰፊ ጦርነት፣ የድሮን ጥቃቶች እና የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ችላ ተብለው የኤርትራን ብቻ ማጉላት ሚዛናዊነት የጎደለው ትንታኔ ነው ብለዋል።

አምባሳደሯ ሲቀጥሉም የኤርትራ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ሁሌም በሉዓላዊ እኩልነት፣ ጣልቃ ባለመግባት እና የቀጠናው ሀገራት የጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ መሆኑን ጠቅሰዋል። ኤርትራ በጋራ ስምምነት እና በዓለም አቀፍ ህግ ላይ የተመሰረተ የንግድ እና የባህር በር ትብብርን እንደማትቃወም ደግመው ያረጋገጡት አምባሳደሯ፣ "የማንቀበለው ግን ትልልቅ ሀገራት በስፋታቸው እና በህዝብ ቁጥራቸው ተማምነው የትናንሽ ጎረቤቶቻቸውን ሉዓላዊነት የሚጋፋ ጫና ማድረጋቸውን ነው" ብለዋል።

በኤርትራ እና ኢትዮጵያ መካከል ወደፊት ስለሚኖረው ግንኙነትም ሲያብራሩ፤ "እውነተኛ እና ዘላቂ ሰላም በዲፕሎማሲያዊ መፈክሮች ወይም በውጫዊ ጫና አይመጣም። በጋራ መከባበር፣ መተማመን እና ጊዜን በሚጠይቅ ሂደት ላይ መመስረት አለበት። በተለይም በ2018 የተፈጠረውን ታሪካዊ የሰላም እድል በአግባቡ መጠቀም ያልቻለው የኢትዮጵያ አመራር ባለበት ሁኔታ፣ ሰላምን ማጣደፍ አይቻልም። ዘላቂ ሰላም እንዲመጣ ኢትዮጵያ በመጀመሪያ ከራሷ ጋር ሰላም መፍጠር አለባት" በማለት ጽሁፋቸውን አጠናቅቀዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) ቅድም በዋሽንግተን ስቴት ዲፓርትመንት ከፍተኛ የዲፕሎማሲ ትኩረትን ስቦ በመካሄድ ላይ መሆኑን በዘ-ሐበሻ ዜና ስንዘግብለት የነበረው የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ እና የአሜሪካው አቻቸው ማርኮ ሩቢዮ ውይይት አሁን ተጠናቆ ማጠቃለያው ይፋ ተደርጓል። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት ባወጡት አጭር መግለጫ፣ ውይይቱ በአሜሪካ-ኢትዮጵያ የሁለትዮሽ መዋቅራዊ ውይይት ማዕቀፍ ውስጥ የተካሄደ መሆኑን አስታውቀዋል።

የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በይፋዊ ኤክስ ገጻቸው ያሰፈሩት መልዕክት የዓለም አቀፉን ፖለቲካ ቀዝቃዛነት እና የሕዝባችንን ጥልቅ ሰቆቃ በድጋሚ አጉልቶ አሳይቶናል። ሚኒስትሩ የኢትዮጵያውን አቻቸው ዶክተር ጌዲዮን ጢሞቲዎስን ታግ በማድረግ ባስተላለፉት አጭር መልዕክት፣ "የደህንነት ትብብራችንን በማስፋት እና በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን የንግድ ዕድል በማሳደግ ዙሪያ ዛሬ ከኢትዮጵያው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጋር ተወያይቻለሁ" ብለዋል።

መግለጫው ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ ግጭቶችን በማብረድ እና ሰላም በማስፈን ረገድ ያላትን "ወሳኝ ሚና" ያሞካሻል። ሆኖም፣ ይህ የተለመደ የዲፕሎማሲያዊ ቃላት ድርደራ መሬት ላይ ካለው የሕዝባችን ልብ ሰባሪ እውነት ጋር ሲፋጠጥ እጅግ ያሳዝናል።

በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ምስኪን ዜጎች በጦርነት አውድማ፣ በረሃብ አለንጋ እና በመፈናቀል ሰቆቃ ውስጥ ሆነው የሞት ጥላ እያንዣበበባቸው ባለበት በዚህ አስከፊ ወቅት፣ የዋሽንግተኑ ውብ እና ሞቅ ያለ አዳራሽ ውስጥ የሚነገረው የ"ሰላም እና ፀጥታ ትብብር" ዜማ ለሟች እና ተፈናቃይ ቤተሰቦች ከንቱ ማባበያ ከመሆን አላለፈም። አሜሪካ ኢትዮጵያን የምስራቅ አፍሪካ ቀጠና (በተለይም የሱዳንን እና የሶማሊያን አሳሳቢ ቀውስ) እንድታረጋጋ ቁልፍ ሚና ስትሰጣት፣ ራሷ ሀገራችን ኢትዮጵያ ግን በውስጥ ግጭቶች እና መከራዎች ደሟ እየፈሰሰ መሆኑ የዘመናችን እጅግ አሳዛኙ እና መራራው የፖለቲካ እውነት ነው። የውጭውን ለማስታረቅ ሲመከር፣ የውስጡን የደም መፋሰስ እና የዜጎች እልቂት ዝምታ መዋጡ የዲፕሎማሲውን ዓለም ግብዝነት ፍንትው አድርጎ ያሳያል።

የውይይቱ ሌላኛው አጀንዳ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን የንግድ እና የኢንቨስትመንት ትብብር ማሳደግ የሚል ነው። አዎ፣ ፖለቲከኞች እና ዓለም አቀፍ ተቋማት በኢኮኖሚ ማሻሻያው ዙሪያ የንግድ ትርፋቸውን እያሰሉ ነው። ነገር ግን የኑሮ ውድነት አንገቱን ላስደፋው፣ የዕለት ጉርስ አጥቶ ለሚሰቃየው እና ጦርነት መኖሪያውን ላፈረሰበት ምስኪን ሕዝብ፣ እነዚህ የቢሊዮን ዶላር ስምምነቶች እና የንግድ ዕድሎች ህመሙን የሚያሽሩት ሳይሆኑ ባዶ ተስፋዎች ናቸው። ፖለቲከኞች ስለ ደህንነት እና የንግድ ትርፍ ሲመክሩ፣ ምስኪን እናቶች ግን አሁንም የልጆቻቸውን አስከሬን አቅፈው እያለቀሱ ነው፤ አባቶች ቀያቸውን ጥለው እየተሰደዱ ነው።

ይህ የዶክተር ጌዲዮን እና የማርኮ ሩቢዮ ስብሰባ የፖለቲከኞቹን የዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ማደስ ያበሰረ ቢሆንም፣ የአፍሪካ ቀንድን እና የኢትዮጵያን ህዝብ የደም እንባ የሚያብስ ተጨባጭ እና ፈጣን የሰላም ተስፋ ግን አላሳየንም። ወረቀት ላይ የሰፈሩት የሚያማምሩ የ"ትብብር" እና "ግጭት ማብረድ" ቃላት ወደ ተግባር ተቀይረው የንፁሃንን ህይወት እስካልታደጉ ድረስ፣ ውይይቱ ሌላኛው የፖለቲካ ፍጆታ ከመሆን አያልፍም። መሪዎቻችን በዓለም አቀፍ መድረኮች ስለ ሰላም ሲወያዩ፣ ያ ሰላም ከምንም በላይ በገዛ ቤታቸው ለሚሰቃየው ሕዝብ በአስቸኳይ ሊደርስ ይገባዋል!

እንወያይበት።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዋይት ሀውስ የትራምፕ አስተዳደር ሜይ 6 ይፋ ባደረገው የ2026 የጸረ-ሽብር ስትራቴጂ ፣ በምስራቅ አፍሪካ የሚካሄደውን ከአል-ሸባብ እና ከአይኤስ ጋር የተያያዙ የሽብር ቡድኖች ውጊያ ኃላፊነትን ለቀጠናው መንግስታት የሚተው አዲስ ፖሊሲ ይፋ አድርጓል። "በአጋሮች የሚመራ" የተሰኘው ይህ አዲሱ ማዕቀፍ፣ አሜሪካ በአፍሪካ ያላትን ወታደራዊ ተሳትፎ በማሳነስ፣ የውጊያውን ከባድ ሸክም እንደ ኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት እና በአፍሪካ ህብረት የድጋፍ እና ማረጋጋት ተልዕኮ ስር በሚንቀሳቀሱ ኃይሎች ትከሻ ላይ የሚጥል ነው።

አስራ ስድስት ገጾች ያሉት ይህ የስትራቴጂ ሰነድ፣ የቀድሞው የባይደን አስተዳደር በነበረው የጸረ-ሽብር ፖሊሲ ውድቀት ምክንያት የሽብር ቡድኖቹ ወደ አፍሪካ መዛወራቸውን በመተቸት፤ አሁን ላይ የአሜሪካ ዋነኛ ግብ ጽንፈኛ ቡድኖች በአሜሪካ ጥቅም ላይ ጥቃት የሚያደርሱበትን አቅም እንዳይገነቡ መከላከል እና በክርስቲያን ማህበረሰቦች ላይ የሚሰነዘሩ ጥቃቶችን መግታት መሆኑን ያስረዳል። ለዚህም አሜሪካ በቀጠናው "ቀላል ወታደራዊ ቆይታ" ብቻ እንደሚኖራትና፣ ሚናዋን በስለላ መረጃ፣ በስልጠና እና በክትትል ድጋፍ ላይ ብቻ እንደምትገድብ አስታውቃለች።

ይህ አዲስ የአሜሪካ ፖሊሲ በተለይ በአፍሪካ ቀንድ ላይ ከፍተኛ መዋቅራዊ ለውጥን የሚያመጣ ነው። ሶማሊያ፣ ሱዳን፣ ሞዛምቢክ፣ የሳሄል ቀጠና እና የቻድ ሀይቅ ተፋሰስ ዋነኛ የሽብር ስጋት ቀጠናዎች ተብለው በተለዩበት በዚህ ሰነድ፣ አሜሪካ የደህንነት ትብብሯን ከንግድ እና ኢኮኖሚ ግንኙነት ጋር አቆራኝታዋለች። በአጠቃላይ ስትራቴጂው፣ አሜሪካ የሽብር ስጋቶችን ለመቀልበስ የምታደርገውን ቀጥተኛ ወታደራዊ ተሳትፎ አጥፋ የቀጠናው ሀገራት ግንባር ላይ ተሰልፈው የራሳቸውን ጦርነት በራሳቸው አቅም እንዲወጡ የሚያስገድድና ከባድ ሀላፊነትን ወደ አፍሪካውያን የሚያሸጋግር ፖሊሲ መሆኑን ያሳያል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ባለፈው ጥር ወር በተካሄደ ህዝባዊ ስብሰባ ላይ በዲሞክራቲክ ፓርቲ የምክር ቤት አባል ኢልሃን ኦማር ላይ ጥቃት የፈጸመው አንድ ግለሰብ ጥፋተኛ መሆኑን ማመኑን የአሜሪካ የፍትህ ሚኒስቴር አስታወቀ። ጥቃቱ የተፈጸመው የምክር ቤት አባሏ የሪፐብሊካኑን ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በስደተኞች ላይ የሚወስዱትን ጥብቅ እርምጃዎች በማውገዝ ላይ በነበሩበት ወቅት ነው።

የ55 ዓመቱ አንቶኒ ጀምስ ካዝሚየርዛክ የተባለው ይኸው ግለሰብ፣ በአሜሪካ ፌደራል ፍርድ ቤት ቀርቦ በአንድ የመንግስት ባለስልጣን ላይ ጥቃት በማድረስ ወንጀል የጥፋተኝነት ቃል መስጠቱን የፍትህ ሚኒስቴሩ መግለጫ ያመለክታል። በዛሬው ዕለት ዳኛ ጆአን ኤሪክሰን ፊት በቀረበበት ወቅት፣ ግለሰቡ "ጥቃቱን አስቀድሞ ማቀዱን እና ከምክር ቤት አባል ኢልሃን ኦማር የፖለቲካ አመለካከት ጋር ፈጽሞ እንደማይስማማ" አምኗል።

በስብሰባው ላይ ኢልሃን ኦማር የአሜሪካ የኢሚግሬሽን እና የጉምሩክ አስከባሪ ኤጀንሲ (ICE) በሚኒሶታ እያካሄደ ያለውን ጥብቅ አሰሳ እና በፌደራል የጸጥታ አባላት የተፈጸሙ የሁለት አሜሪካውያን ዜጎች ግድያዎችን በመተቸት ላይ ነበሩ። በዚህ መሃል ካዝሚየርዛክ በሲሪንጅ (መርፌ) በመጠቀም "አፕል ሳይደር ቪኔጋር" በምክር ቤት አባሏ ላይ የረጨ ሲሆን፣ ፈሳሹም በልብሳቸው እና በቆዳቸው ላይ አርፏል። ይሁን እንጂ በጥቃቱ ምንም አይነት የአካል ጉዳት አልደረሰባቸውም። የላብራቶሪ ምርመራም በፈሳሹ ውስጥ አሴቲክ አሲድ መኖሩን አረጋግጧል።

ጥቃት አድራሹ በጸጥታ ጠባቂዎች ቁጥጥር ስር ከመዋሉ እና ከመታሰሩ በፊት እየጮኸ እና የተለያዩ ምልክቶችን እያሳየ ነበር። ድርጊቱ በሚኒያፖሊስ ይካሄድ የነበረውን ስብሰባ ለጊዜው ያቋረጠው ቢሆንም፣ ኢልሃን ኦማር ግን በኋላ ላይ ንግግራቸውን ቀጥለዋል።

እስልምና እምነት ተከታይ የሆኑት ኢልሃን ኦማር፣ በ12 ዓመታቸው ወደ አሜሪካ የገቡ ሲሆን በ2000 እ.ኤ.አ. የአሜሪካ ዜግነትን አግኝተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ በተደጋጋሚ በትውልድ ሶማሊያዊት በሆኑት ኦማር ላይ ያነጣጠረ ትችት ሲሰነዝሩ የቆዩ ሲሆን፣ ወደ አእምሮ ህክምና ተቋም መግባት እንዳለባቸው እና ከአሜሪካ መባረር እንዳለባቸውም በተለያዩ አጋጣሚዎች ሲገልጹ ቆይተዋል።

የዞን 5 የአይ ኤች ኤፍ ትሮፊ በኢትዮጵያ አስተናጋጅነት ይካሄዳል

​#fastmereja I ​የዓለም አቀፍ እጅ ኳስ ፌዴሬሽን (IHF) የዞን 5 የምስራቅ አፍሪካ ትሮፊ ውድድር ከፊታችን ሰኞ ሚያዝያ 27 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ በኢትዮጵያ አስተናጋጅነት በአዲስ አበባ ይካሄዳል። በውድድሩ ላይ 10 የምስራቅ አፍሪካ ሀገራት በሁለት የዕድሜ እርከኖች ብርቱ ፉክክር ያደርጋሉ።

​የኢትዮጵያ እና የምስራቅ አፍሪካ እጅ ኳስ ኮንፌዴሬሽን ፕሬዚደንት ዶ/ር ፍትህ ወልደሰንበት እንደገለጹት ዝግጅቱ በባህልና ስፖርት ሚኒስቴር፣ በኢትዮጵያ እጅ ኳስ ፌዴሬሽን እና በኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ አማካኝነት ሙሉ በሙሉ ተጠናቋል። ውድድሩ ከ17 ዓመት በታች (Youth) እና ከ19 ዓመት በታች (Junior) የዕድሜ ክልሎችን ያካተተ ሲሆን፣ አሸናፊዎቹ በቀጥታ የአህጉራዊው የአፍሪካ ዋንጫ ተሳታፊ ይሆናሉ።

​በታላቁ ውድድር ላይ ተሳታፊ የሚሆኑት ሀገራት ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ኡጋንዳ፣ ሩዋንዳ፣ ቡሩንዲ፣ ታንዛኒያ፣ ጅቡቲ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ሶማሊያ እና ሱዳን ናቸው።

የእስራኤል መርከቦችን አግጃለሁ-ሶማሊያ‼️
ሶማሊያ ሁሉም የእስራኤል መርከቦች በቀይ ባህር ባብ ኤል-ማንደብ ሰርጥ እንዳያልፉ አግጃለሁ አለች።
የእገዳው መነሻ እስራኤል ለሶማሊላንድ የሀገርነት እውቀትና በመስጠት የሶማሊያን ሉዓላዊነት በመዳፈሯ ነው ብላለች።

Seledadotio
Seledadotio

🇪🇹 ኢትዮጵያ የ577.8 ሚሊዮን ዶላር ስደተኞች ዕቅድ ይፋ አደረገች
#ethiopia | መንግሥት ከ38 አጋሮች በመሆን ያስተዋወቀው የ2026 የስደተኞች ምላሽ ዕቅድ፣ 1.86 ሚሊዮን ስደተኞችንና የአካባቢ ማኅበረሰብን ለመደገፍ ያለመ ነው።

ይህም በ2025 መገባደጃ በኢትዮጵያ የሚገኙ 1.12 ሚሊዮን ስደተኞችን ያካትታል።

​በሀገሪቱ የሚገኙ ዋና ዋና ስደተኞች፦

​🇸🇸 ደቡብ ሱዳን፦ 520,896፣
​🇸🇴 ሶማሊያ፦ 390,603፣
​🇪🇷 ኤርትራ፦ 183,967 እና
​🇸🇩 ሱዳን፦ 106,259።

ዕቅዱ ስደተኞች በመደበኛ ሥራዎች እንዲቀጠሩና የንግድ ሥራዎችን እንዲጀምሩ ከሚፈቅደው የጎርጎሮሳውያኑ 2024 "የሥራ መብት መመሪያ" ላይ የተመሠረተ ነው። እስካሁን ከ138,000 በላይ የሚሆኑ ስደተኞች በ‘ፋይዳ’ ብሔራዊ ዲጂታል መታወቂያ ሥርዓት የተመዘገቡ ሲሆን፣ ይህም የባንክ አገልግሎቶችን፣ የሞባይል ሲም ካርዶችን፣ የጤና እና የትምህርት አገልግሎቶችን እንዲያገኙ ያስችላቸዋል።

👉 በጎርጎሮሳዊያኑ 2025 ያጋጠመው የበጀት ቅነሳ የምግብ ዕደላ እንዲቀንስ እንዲሁም ተጨማሪ ድጋፍ ካልተገኘ፣ ቀጣይ ዓመት ከሚያስፈልገው የምግብ አቅርቦት 60 በመቶ ብቻ ይቀርባል መባሉ ስጋት ፈጥሯል ሲል የአገር ውስጥ የግል ጋዜጣ ዘግቧል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #sputnik

የኡጋንዳው ጄኔራል የቱርክ መንግስት ቱርካዊት ቆንጆ ይዳረኝ አሉ

📌ጄኔራል ሙሁዚ ኬይነሩጋባ በቱርክ ላይ የ1 ቢሊዮን ዶላር እና የጋብቻ ጥያቄ በማቅረብ ማስጠንቀቂያ ሰጡ
#ethiopia | የኡጋንዳ መከላከያ ሰራዊት ጠቅላይ አዛዥ እና የፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ ልጅ የሆኑት ጄኔራል ሙሁዚ ኬይነሩጋባ፣ በቱርክ ላይ በሰነዘሩት ያልተለመደ ጥያቄ እና ማስጠንቀቂያ ዓለም አቀፍ ትኩረትን ስበዋል።

ጄኔራሉ በማኅበራዊ ትስስር ገጻቸው (X) ባሰፈሩት መልዕክት፣ ቱርክ ለኡጋንዳ 1 ቢሊዮን ዶላር ካሳ እንድትከፍል የጠየቁ ሲሆን፤ ለዚህም እንደ ምክንያት ያቀረቡት ኡጋንዳ በሶማሊያ ሰላም ለማስከበር በከፈለችው መስዋዕትነት ቱርክ በኢኮኖሚ ተጠቃሚ ሆናለች የሚል መከራከሪያን ነው። ከገንዘብ ጥያቄው በተጨማሪም "ከሀገሪቱ እጅግ ቆንጆ የሆነችውን ሴት ሚስት ማድረግ እፈልጋለሁ" የሚል አነጋጋሪ የግል ፍላጎታቸውን ገልጸዋል።

የተሰጠው የ30 ቀናት የጊዜ ገደብ
ጄኔራል ሙሁዚ ቱርክ እነዚህን ጥያቄዎች በ30 ቀናት ውስጥ ካልፈጸመች የሚከተሉትን እርምጃዎች እንደሚወስዱ ዝተዋል፡

* በካምፓላ የሚገኘው የቱርክ ኤምባሲ እንዲዘጋ ማድረግ፤

* የቱርክ አየር መንገድ (Turkish Airlines) ወደ ኡጋንዳ እንዳይበር ማገድ፤

* ማንኛውንም ዓይነት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶች ማቋረጥ።

ይህ ድርጊት በሁለቱ ሀገራት መካከል የቆየውን ዲፕሎማሲያዊ መሻከር የሚያሳይ ሲሆን፣ በተለይም ኡጋንዳ ከቱርክ ኩባንያ ጋር የነበራትን የቢሊዮን ዶላር የባቡር መስመር ስምምነት ሰርዛ ወደ ቻይና ማዞሯ እና ቱርክ መንግስት ተቺዎችን አሳልፋ ለመስጠት ፈቃደኛ አለመሆኗ ለግጭቱ ዋና መንስኤዎች እንደሆኑ ይታመናል።

ጄኔራል ሙሁዚ ከዚህ ቀደምም መሰል አወዛጋቢ የሆኑ ዲፕሎማሲያዊ መልዕክቶችን በማህበራዊ ገጻቸው ሲያጋሩ እንደነበር ይታወሳል። የኡጋንዳ መንግስት እስካሁን በጉዳዩ ላይ የሰጠው ይፋዊ ምላሽ የለም።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ethiopia #uganda #turkey #generalmuhoozi #diplomacy #breakingnews #ኡጋንዳ #ቱርክ #ጄኔራልሙሁዚ #መናኸሪያሬዲዮ #ዜና

🚨 የኡጋንዳው ጄኔራል በቱርክ ላይ የ1 ቢሊዮን ዶላር እና "የቆንጆ ሚስት" ጥያቄ በማቅረብ ዓለምን አስገረሙ!

የኡጋንዳ መከላከያ ሰራዊት ጠቅላይ አዛዥ እና የፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ ልጅ የሆኑት ጄኔራል ሙሁዚ ኬይነሩጋባ በቱርክ ላይ ባቀረቡት ያልተለመደ ጥያቄ እና ማስጠንቀቂያ ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ውዝግብ አስነስተዋል።

ጄኔራሉ በኤክስ (X) ገጻቸው ባሰፈሩት መልዕክት ቱርክ ለኡጋንዳ 1 ቢሊዮን ዶላር ካሳ እንድትከፍል የጠየቁ ሲሆን ለዚህም እንደ ምክንያት ያቀረቡት የኡጋንዳ ጦር በሶማሊያ ሰላም ለማስከበር በከፈለው መስዋዕትነት ቱርክ በኢኮኖሚ ተጠቃሚ ሆናለች የሚል መከራከሪያን ነው።

ከገንዘቡ በተጨማሪ "ከሀገሪቱ እጅግ ቆንጆ የሆነችውን ሴት ሚስት ማድረግ እፈልጋለሁ" የሚል አነጋጋሪ የግል ጥያቄ ማቅረባቸው ለጉዳዩ የበለጠ ትኩረት ሰጥቶታል።

ቱርክ እነዚህን ጥያቄዎች በ30 ቀናት ውስጥ ካልፈጸመች በካምፓላ የሚገኘው የቱርክ ኤምባሲ እንዲዘጋ፣ የቱርክ አየር መንገድ ወደ ኡጋንዳ እንዳይበር እንዲታገድ እና ሁሉም ዓይነት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶች እንዲቋረጡ እንደሚያደርጉ ጄኔራሉ ዝተዋል።

ይህ ድርጊት በሁለቱ ሀገራት መካከል የቆየውን መሻከር የሚያሳይ ሲሆን በተለይም ቱርክ በሀገሯ የሚገኘውን የመንግስት ተቺ ፍሬድ ሉምቡዬን አሳልፋ ለመስጠት ፈቃደኛ አለመሆኗ እና ኡጋንዳ ከቱርክ ኩባንያ ጋር የነበራትን የቢሊዮን ዶላር የባቡር መስመር ስምምነት ሰርዛ ወደ ቻይና ማዞሯ ለውዝግቡ ዋነኛ መንስኤዎች እንደሆኑ ይታመናል።

ጄኔራል ሙሁዚ ከዚህ ቀደምም በጣሊያን ጠቅላይ ሚኒስትር ላይ መሰል የጋብቻ ጥያቄ አቅርበው እንደነበር የሚታወስ ሲሆን የኡጋንዳ መንግስት ግን እስካሁን በጉዳዩ ላይ የሰጠው ይፋዊ መግለጫ የለም።

seledadotio
seledadotio

የቱርክ የነዳጅ ቁፋሮ መርከብ ሞቃዲሹ ገባች
#ethiopia | ሶማሊያ በታሪኳ የመጀመሪያ የሆነውን የባህር ላይ የነዳጅ ቁፋሮ ፕሮጀክት ለመጀመር የሚያስችላትን ወሳኝ እርምጃ አከናወነች።

የቱርክን ሰንደቅ ዓላማ ያነገበችውና "ቻግሪ ቤይ" የተሰኘችው ግዙፍ የቁፋሮ መርከብ ዓርብ ዕለት ሞቃዲሹ ወደብ መድረሷ ተበስሯል።

ይህ የቁፋሮ እንቅስቃሴ በ2024 በሁለቱ ሀገራት መካከል የተፈረመውን የሃይድሮካርቦን ልማት ስምምነት ተፈጻሚ የሚያደርግ ነው።

ስምምነቱ ለቱርክ የመንግሥት የነዳጅ ኩባንያ እያንዳንዳቸው 5,000 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ስፋት ባላቸው ሦስት የባህር ክልሎች ላይ የፍለጋ እና የቁፋሮ መብት ይሰጣል።

ሥራው በ2024 ማጠናቀቂያ ላይ በተካሄደው የሴይስሚክ ጥናት ግኝት ላይ ተመስርቶ የሚከናወን ይሆናል።

ለየት የሚያደርገው ምንድን ነው?

በታሪኳ የመጀመሪያው የባህር ላይ የነዳጅ ቁፋሮ ፕሮጀክት ነው።

ከራሷ የባህር ክልል ውጪ የምታካሂደው የመጀመሪያው ጥልቅ ባህር ላይ የሚደረግ የቁፋሮ እንቅስቃሴ ነው።
በመርከቧ አቀባበል ሥነ-ሥርዓት ላይ የሶማሊያው ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ እና የቱርክ ኢነርጂ ሚኒስትር አልፓርስላን ባይራክታር ተገኝተዋል።

ይህም በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረውን ጠንካራ ወታደራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ትብብር ወደ አዲስ የኃይል ልማት ምዕራፍ ያሸጋገረ ክስተት ተብሏል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #capitalnews #ethiopia #somalia #turkey #oilexploration #energynews #mogadishu #hornofafrica #ኢነርጂ #ሶማሊያ #ቱርክ

በአለም አቀፍ ደረጃ ሲፈለግ የነበረው አደገኛ የሰው አዘዋዋሪ በቁጥጥር ስር ዋለ
#ethiopia | በኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ እና በዓለም አቀፉ የጸጥታ መረጃ ትብብር (ROCK) በተደረገ የተቀናጀ ኦፕሬሽን፣ ለዓመታት ሲፈለግ የነበረው አደገኛ የሰው አዘዋዋሪ ይትባረክ ዳዊት (ክብሮም) በትግራይ ክልል ሽረ ከተማ በቁጥጥር ስር ውሏል።

ይህ ግለሰብ በስዊድን፣ ሱዳን፣ ጅቡቲ እና ኬንያ ጨምሮ በተለያዩ ሀገራት ክብሮም፣ ሙኒር፣ አድሀኖም እና አህመድ የተባሉ የሀሰት ስሞችን በመጠቀም ወንጀሉን ሲያስፋፋ የቆየ ሲሆን፣ ከእርሱ ጋር ዘጠኝ ግብረ-አበሮቹም አብረው ተይዘዋል።

ከ2010 ዓ.ም ጀምሮ ከኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ኤርትራ፣ ጅቡቲ፣ ኬንያ እና ሶማሊያ የተወጣጡ ከ3,000 በላይ ወጣቶችን ለከፍተኛ ስቃይ ዳርጓል።

በህገ-ወጥ ዝውውሩ ምክንያት የ100 ሰዎች ህይወት ሲያልፍ፣ በ50 ሴቶች ላይ ደግሞ የአስገድዶ መድፈር ወንጀል ተፈጽሟል።

ወንጀለኞቹ ተጎጂዎችን ሊቢያ ውስጥ በሚገኙ 5 መጋዘኖች በማገትና ቤተሰቦችን በማስፈራራት ከ3 ቢሊዮን ብር በላይ ሲያንቀሳቅሱ እንደነበር ተደርሶበታል።

የፌደራል ፖሊስ የምርመራ መዝገቡን ለማጠናከር በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገራት (ሊቢያ፣ ቤልጂየም፣ ካናዳ እና እንግሊዝን ጨምሮ) ከሚገኙ 100 በላይ ምስክሮች ቃል ተቀብሏል። በአሁኑ ወቅት የተጠርጣሪዎቹ የባንክ ሂሳብና ንብረት የታገደ ሲሆን፣ መዝገቡ ለዓቃቤ ሕግ መላኩ ተገልጿል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ethiopia #federalpolice #humantrafficking #justice #shire #internationalcrime #news #update

ዓለም አቀፍ የሰዎች አዘዋዋሪ ይትባረክ ዳዊት (ክብሮም) በቁጥጥር ስር ዋለ

​#fastmereja I የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ከ3 ሺህ በላይ ዜጎችን በሕገ-ወጥ መንገድ ያዘዋወረውና በዓለም አቀፍ ደረጃ ሲፈለግ የነበረው አደገኛ ወንጀለኛ ይትባረክ ዳዊት (ክብሮም) ከ9 ግብረ-አበሮቹ ጋር መያዙን አስታወቀ። ተጠርጣሪው በትግራይ ክልል ሽሬ ከተማ ውስጥ በድብቅ ሲንቀሳቀስ በቁጥጥር ስር የዋለው፣ ፖሊስ ከዓለም አቀፉ የ"ROCK" ተቋም ጋር ባደረገው የጋራ ክትትልና የመረጃ ልውውጥ ነው።

​ተጠርጣሪው ይትባረክ ዳዊት በተለያዩ አገራት አድሀኖም፣ አህመድ፣ ሙኒር እና ክብሮም የሚሉ ስድስት የሀሰት ስሞችንና ፓስፖርቶችን በመጠቀም ለዓመታት ሲያመልጥ ቆይቷል። በምርመራው እንደተረጋገጠው፣ ግለሰቡና ቡድኑ ከ2010 ዓ.ም ጀምሮ ከኢትዮጵያ፣ ኤርትራ፣ ሱዳንና ሶማሊያ ወጣቶችን በመመልመል ሊቢያ ውስጥ በሚገኙ አምስት መጋዘኖች አግተው ኢ-ሰብአዊ ስቃይ ሲያደርሱባቸው ነበር።

​በዚህ የወንጀል ድርጊት ሳቢያ፦

​ከ100 በላይ ሰዎች ለሞት ተዳርገዋል።

​ከ50 በላይ ሴቶች ተደፍረዋል።

​ከ3 ቢሊዮን ብር በላይ በሕገ-ወጥ መንገድ ተንቀሳቅሷል።

​ፌደራል ፖሊስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂን በመጠቀም በ9 አገራት የሚገኙ 16 ተጎጂዎችን ጨምሮ የ100 ሰዎችን ምስክርነት ተቀብሏል። ተጠርጣሪዎቹ በወንጀል ያፈሩት ሀብትና የባንክ ሂሳብ እንዲታገድ የተደረገ ሲሆን፣ የፖሊስ ምርመራ ተጠናቆ መዝገቡ ለዓቃቤ ሕግ መላኩ ተረጋግጧል።

​መጋቢት 28 ቀን 2018 ዓ.ም

ቱርክ በሶማሊያ የባህር ክልል የመጀመሪያውን ጥልቅ የነዳጅ ቁፋሮ በይፋ ልትጀምር ነው
#ethiopia | በቱርክ እና በሶማሊያ መካከል የተደረሰውን ስትራቴጂካዊ የሃይድሮካርቦን ስምምነት ተከትሎ፣ “ቻግሪ ቤይ” የተሰኘችው ግዙፍ የቱርክ የነዳጅ ቁፋሮ መርከብ በመጪው አርብ መቃዲሾ ትደርሳለች ተብሎ ይጠበቃል። ይህ ክስተት በሶማሊያ የባህር ክልል ውስጥ የሚገኘውን የተፈጥሮ ሀብት ለማውጣት የሚደረገውን የመጀመሪያ ጥልቅ የባህር ውስጥ ቁፋሮ በይፋ የሚያስጀምር ታሪካዊ እርምጃ ነው።

የቱርክ የኢነርጂ እና የተፈጥሮ ሀብት ሚኒስትር አልፓርስላን ባይራክታር እንዳስታወቁት፣ መርከቧ ከቱርክ መርሲን ወደብ ተነስታ የ45 ቀናት የባህር ላይ ጉዞዋን ካጠናቀቀች በኋላ “ኩራድ-1” በተባለው የባህር ውስጥ የነዳጅ ጉድጓድ ላይ ቁፋሮዋን ትጀምራለች።

ይህ መጠነ ሰፊ የነዳጅ ፍለጋ ፕሮጀክት እ.ኤ.አ. በ2024 በሁለቱ ሀገራት መካከል በተፈረመው ስምምነት መሰረት የሚተገበር ሲሆን፤ በሶማሊያ የባህር ክልል ውስጥ ወደ 16,000 ስኩዌር ኪሎ ሜትር የሚጠጋ ስፋት ያላቸውን ሶስት ዋና ዋና ብሎኮች ያጠቃልላል። የዚህ ፕሮጀክት መጀመር በአፍሪካ ቀንድ የኢነርጂ ገበያ እና ጂኦፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ላይ ትልቅ ትርጉም ይኖረዋል ተብሎ ይታመናል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ቱርክ #ሶማሊያ #የነዳጅ_ቁፋሮ #ኢነርጂ #ጂኦፖለቲካ #አፍሪካ_ቀንድ #turkey #somalia #energymarket #geopolitics #oildrilling

ቱርክ በሶማሊያ የባህር ክልል ታሪካዊውን የነዳጅ ቁፋሮ ልትጀምር ነው

​በቱርክ እና በሶማሊያ መካከል የተደረሰውን ስትራቴጂካዊ ስምምነት ተከትሎ፣ ግዙፍ የነዳጅ ቁፋሮ መርከብ “ቻግሪ ቤይ” በመጪው አርብ መቃዲሾ እንደምትደርስ ተነገረ። ይህ መርከብ በሶማሊያ የባህር ክልል ውስጥ የሚገኘውን የተፈጥሮ ሀብት ለመፈለግ የሚደረገውን የመጀመሪያውን ጥልቅ የባህር ውስጥ ቁፋሮ በይፋ ያስጀምራል።

​የቱርክ የኢነርጂ እና የተፈጥሮ ሀብት ሚኒስትር አልፓርስላን ባይራክታር እንደገለጹት፣ መርከቧ ከቱርክ መርሲን ወደብ ተነስታ የ45 ቀናት የባህር ጉዞ ካደረገች በኋላ “ኩራድ-1” በተሰኘው የባህር ውስጥ የነዳጅ ጉድጓድ ላይ ስራዋን ትጀምራለች።

​ይህ መጠነ ሰፊ የነዳጅ ፍለጋ ስራ እ.ኤ.አ. በ2024 በሁለቱ ሀገራት መካከል በተፈረመው የሃይድሮካርቦን ስምምነት መሰረት የሚከናወን ሲሆን፣ በሶማሊያ የባህር ክልል ውስጥ በግምት 16,000 ስኩዌር ኪሎ ሜትር የሚሸፍኑ ሶስት ዋና ዋና ብሎኮችን ያካትታል ተብሏል።

seledadotio
seledadotio

ቱርክ በሶማሊያ የባህር ክልል የነዳጅ ቁፋሮ ልትጀምር ነው
#ethiopia | ​በቱርክ እና በሶማሊያ መካከል የተደረሰውን ስትራቴጂካዊ ስምምነት ተከትሎ፣ የቀጠናውን የኢነርጂ ታሪክ የሚቀይር ግዙፍ የነዳጅ ቁፋሮ በይፋ ሊጀመር ነው።
​
​“ቻግሪ ቤይ” መርከብ፦ ግዙፏ የቱርክ የነዳጅ ቁፋሮ መርከብ የ45 ቀናት የባህር ጉዞዋን አጠናቅቃ በመጪው አርብ መቃዲሾ ትደርሳለች።

​የመርከቧ ስራዋን የምትጀምረው “ኩራድ-1” በተሰኘው ጥልቅ የባህር ውስጥ የነዳጅ ጉድጓድ ላይ ይሆናል።
​
በ2024 በሁለቱ ሀገራት መካከል በተፈረመው ስምምነት መሰረት፣ በ16,000 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ስፋት ላይ ያረፉ ሶስት ዋና ዋና ብሎኮች የፍለጋ ስራ ይካሄድባቸዋል።
​
ይህ ፕሮጀክት ለሶማሊያ አዲስ የኢኮኖሚ ምንጭ ከመሆን ባለፈ፣ ቱርክ በአፍሪካ ቀንድ ያላትን ተፅዕኖ ይበልጥ የሚያጠናክር ነው። በተለይ በቀይ ባህርና በሕንድ ውቅያኖስ አካባቢ ያለውን የሀይል ሚዛን ሊቀይረው እንደሚችል ተገምቷል።

​#getu #turkeysomalia #oilexploration #chagribey #energygeopolitics #hornofafrica #mogadishu #blueeconomy #strategicpartnership #ቱርክ #ሶማሊያ #ነዳጅ #ኢነርጂ #አፍሪካቀንድ #ጌጡተመስገን #getutemesge

የሶማሊያ ፌዴራል ኃይሎች ባይዶአን ተቆጣጠሩ

የፌዴራል ጦር እና ተጓዳኝ የታጠቁ ቡድኖች ባይዶአን መቆጣጠራቸውን ተከትሎም የሶማሊያ የደቡብ ምዕራብ ግዛት ፕሬዝዳንት አብዲአዚዝ ሐሰን ላፍታጋሪን ሥልጣናቸውን መልቀቃቸውን አስታውቀዋል።

በባይዶአ በነበረው ግጭት ቢያንስ የሁለት ሰዎች ሕይወት ሲያልፍ፤ 25 ሌሎች ደግሞ ቆስለዋል።

ላፍታጋሪን በይፋዊ የፌስቡክ ገጻቸው ባወጡት አጭር መግለጫ፣ መልቀቂያቸው ወዲያውኑ ተግባራዊ እንደሚሆን ገልጸዋል። ሆኖም ስለ ውሳኔው ዝርዝር ማብራሪያ አልሰጡም፤ በአሁኑ ወቅት የት እንደሚገኙም የታወቀ ነገር የለም።

ሰኞ የሶማሊያ ብሔራዊ ጦር ኃይሎች ከታጠቁ ሚሊሻዎች ጋር በመሆን ወደ ባይዶአ የገቡ ሲሆን፣ የፖሊስ ጣቢያውን እና ዋና ዋና የንግድ ማዕከላትን ጨምሮ ቁልፍ ተቋማትን መቆጣጠራቸው ተዘግቧል።

ለላፍታጋሪን ታማኝ የሆኑ የክልሉ ኃይሎች ከተማዋን ለቀው መውጣታቸው የተገለጸ ሲሆን፤ አውሮፕላን ማረፊያውን እና የፕሬዝዳንቱን ጽሕፈት ቤት ጨምሮ ስትራቴጂካዊ ስፍራዎች በአፍሪካ ህብረት የሚመራው ኃይል ጥበቃ ስር እንደነበሩ ትላንት መዘገቡ ይታወሳል።

የፕሬዝዳንቱን መልቀቅ ተከትሎ የደቡብ ምዕራብ ግዛት የፋይናንስ ሚኒስትር አህመድ መሐመድ ሁሴን ተጠባባቂ ፕሬዝዳንት ሆነው ተሰይመዋል።

seledadotio
seledadotio

ሰበር ጉድ ጉድ

በኬንያ የሚገኘው የእስራኤል ኤምባሲ ለአፍሪካ ሀገራት የተጠንቀቁ መልዕክት አውጇል !

ኤምባሲው እንዳስታወቀው ከሆነ የኢራን የረጅም ርቀት ሚሳኤሎች ከቴህራን 4,000 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የመምታት ራዲየስ እንዳላቸው እና በርካታ የአፍሪካ ሀገራትን ሊጓዳ እንደሚችል ገልጿል።

የዚህ ሰለባ ከሆኑ ሀገራት መሃል አንዷ ኢትዮጵያ ናት አዲስ አበባ፡ ከሶማሊያ 3,200 ኪ.ሜ (ሞቃዲሹ)፡ ከኬንያ (ናይሮቢ) 3,700 - 3,800 ኪ.ሜ (ናይሮቢ)፡ ከ4,000 - 4,400 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ትገኛለች ሰለዚህ ኬንያን እና ኢትዮጵያን ጨምሮ በርካታ የአፍሪካ ሀገራት በኢራን ሚሳኤል አደጋ ቀጠና ውስጥ ይገኛሉ ብሏል።

seledadotio
seledadotio

ኢትዮጵያ በዓለም የደስታ ሪፖርት ከ147 ሀገራት 135ኛ ደረጃ ላይ ተቀመጠች

​ትናንት  ይፋ የሆነው የ2026 የዓለም የደስታ ሪፖርት እንደሚያመለክተው፣ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ካሉ 147 ሀገራት መካከል 135ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች።

ይህ ውጤት ሀገሪቱ ካለችበት ወቅታዊ የኑሮ ውድነት እና ማህበራዊ ጫናዎች ጋር ተዳምሮ የዜጎችን የደስታ ስሜት ዝቅ እንዲል ማድረጉን ያሳያል።

ሪፖርቱ ኬንያን በ110ኛ እንዲሁም ሶማሊያን በ117ኛ ደረጃ አስቀምጧቸዋል።

​ ፊንላንድ ማንንም ሳታስጠጋ ለ9ኛ ተከታታይ ዓመት የዓለም ደስተኛዋ ሀገር በመሆን ክብረ ወሰን ስታስመዘግብ፣ እንደ አይስላንድ እና ዴንማርክ ያሉ የሰሜን አውሮፓ ሀገራት ተከታዩን ደረጃ ይዘዋል።

የዘንድሮው ሪፖርት ትልቁ መነጋገሪያ ግን ኮስታሪካ ናት፤ ሀገሪቱ በጠንካራ ቤተሰባዊ ትስስር እና ማህበራዊ ሰላም ምክንያት ከነበረችበት 23ኛ ደረጃ ተነስታ 4ኛ ደረጃ ላይ በመቀመጥ ዓለምን አስገርማለች።

​በሌላ በኩል ሪፖርቱ በወጣቶች ላይ በተለይም በማህበራዊ ሚዲያ ሱሰኝነት ምክንያት የሚመጣ የደስታ ማጣት ዓለም አቀፍ ስጋት መሆኑን አጽንኦት ሰጥቷል። አፍጋኒስታን እና ሴራሊዮን በደረጃው ግርጌ ላይ ተቀምጠዋል።

የነዳጅ ዋጋ ንረትና የሆርሙስ ወሽመጥ ውጥረት ዓለም አቀፍ ስጋት ደቅኗል
#ethiopia | የነዳጅ ዘይት ዋጋ በአማካይ 108 ዶላር መግባቱን ተከትሎ በታዳጊ ሀገራት ላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ጫና እያሳደረ ይገኛል። ይህ የዋጋ መጠን ከጦርነቱ በፊት ከነበረው ጋር ሲነጻጸር የ40 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል።

በሀገራት ላይ እያሳደረ ያለው ተጽዕኖ፦
* የትራንስፖርት መስተጓጎል፦ በኢትዮጵያ፣ ሶማሊያ፣ ቻድ፣ ማላዊ፣ ጋቦንና ታንዛኒያ የትራንስፖርት አገልግሎት ዋጋ በእጥፍ እንዲጨምር አልያም እንዲቋረጥ ምክንያት ሆኗል።

* የኃይል አቅርቦት እጥረት፦ በርካታ ሀገራት ለጄኔሬተር የሚሆን ነዳጅ በማጣታቸው የመብራት አገልግሎት ለማቋረጥ ተገድደዋል።
የጂኦ-ፖለቲካ ውጥረቱ፦

በሆርሙስ ወሽመጥ አካባቢ የተፈጠረው ወታደራዊ ውጥረት ለነዳጅ ዋጋው መናር በምክንያትነት ተጠቅሷል። ኢራን የእስራኤልንና የአሜሪካን መርከቦች እንደምትመታ መዛቷን ተከትሎ በመቶዎች የሚቆጠሩ መርከቦች ከወሽመጡ ግራና ቀኝ ለመቆም ተገድደዋል።

የአሜሪካ ፕሬዝዳንት የኢራንን እገዳ ለመስበር የጦር መርከቦች እንዲዘምቱ ጥሪ ቢያቀርቡም፣ ጥያቄው በብዙ መንግሥታት ተቀባይነት አላገኘም። የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በበኩሉ የሆርሙስ ወሽመጥ ዳግም አገልግሎት መስጠት የሚችለው በድርድር ብቻ መሆኑን አስታውቋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #fuelprice #oilmarket #globaleconomy #ethiopia #hormuzstrait #geopolitics #news #energycrisis

እስራኤል በሶማሊላንድ ልትመሰርት ያሰበችው የጦር ሰፈር በሶማሊያ ከፍተኛ ተቃውሞ ገጠመው
#ethiopia | በቀጣናው አዲስ የጂኦ-ፖለቲካዊ ሽኩቻ ቀስቅሷል የተባለው የእስራኤል የጦር ሰፈር ግንባታ ዕቅድ፣ በሶማሊያ መንግሥት በኩል ጠንካራ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶበታል። ሶማሊያ ግዛቷ "በውጭ ሀገራት ግጭቶች" ውስጥ መካተት እንደሌለበት አሳስባለች።

የጦር ሰፈሩ ስልታዊ ጠቀሜታ

ይህ የታቀደው የጦር ሰፈር በኤደን ባሕረ ሰላጤ ማዶ፣ ከየመን ፊት ለፊት የሚገኝ ሲሆን ለእስራኤል የሚከተሉትን ስልታዊ ዕድሎች ይሰጣል ተብሏል፦

* የሁቲ አማጺያን ላይ የአየር ጥቃት ለመሰንዘር የቀረበ መነሻ ይሆናል።

* በኢራን እና በሊባኖስ ለሚገኙት የሄዝቦላህ ኃይሎች ቅርብ የሆነ የክትትል ነጥብ ያደርጋታል።

* እስራኤል በአሁኑ ወቅት እያካሄደች ላለው ጦርነት እንደ ተጨማሪ ስልታዊ የጥቃት ማዕከል ያገለግላል።

የሶማሊላንድ እና የእስራኤል አዲሱ ወዳጅነት

ባለፈው ታህሳስ ወር እስራኤል የሶማሊላንድን ነጻነት ዕውቅና በመስጠት የመጀመሪያዋ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አባል ሀገር ሆናለች። ይህን ተከትሎም፦

* ሁለቱ ወገኖች ጠንካራ ዲፕሎማሲያዊ አጋርነት መስርተዋል።

* የሶማሊላንድ ባለሥልጣናት እስራኤል በግዛታቸው ላይ የጦር ሰፈር እንድትገነባ የሚቀርብላቸውን ጥያቄ ውድቅ እንደማያደርጉ በየካቲት ወር መጀመሪያ ላይ ፍንጭ ሰጥተዋል።

የሶማሊያ ስጋት

ሶማሊላንድን እንደ ራሷ ግዛት የምትቆጥረው ሶማሊያ፣ ይህ እርምጃ የሀገሪቱን ሉዓላዊነት የሚጋፋ እና ቀጣናውን ለማያባራ ግጭት አሳልፎ የሚሰጥ መሆኑን በመግለጽ ስጋቷን እየገለጸች ትገኛለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #somalia #somaliland #israel #middleeastpolitics #geopolitics #hornofafrica #securityupdate

ሶማሊያ እስራኤል በሶማሊላንድ የጦር ሰፈር ለመገንባት በያዘችዉ ዕቅድ ዙሪያ ማስጠንቀቂያ ሰጠች

ሶማሊያ እስራኤል በሶማሊላንድ ውስጥ የጦር ሰፈር ለመገንባት ይዛለች በተባለዉ ዕቅድ ዙሪያ ማስጠንቀቂያ ሰጥታለች።

የጦር ሰፈሩ እስራኤል አሁን እያካሄደች ላለው ጦርነት አካል በመሆን በቀጣናው ባሉ ጠላቶቿ ላይ የአየር ድብደባ ለማድረግ እንደ ስልታዊ ነጥብ የሚያገለግል ይሆናል።

ሀገሪቱ ግዛቷ ‹‹በውጭ ግጭቶች›› ውስጥ እንዲገባ እንደማትፈልግ ገልጻለች።

በኤደን ባሕረ ሰላጤ ማዶ ከየመን ፊት ለፊት የሚገኘው ይህ የጦር ሰፈር፤ እስራኤል በየመን የሚገኙትን የሁቲ አማጺያን፣ እንዲሁም በኢራን እና በሊባኖስ የሚገኘውን ሄዝቦላህን ጨምሮ በሰፊው ቀጣና ውስጥ በሚገኙ ጠላቶቿ ላይ ስልታዊ የአየር ጥቃቶችን እና ድብደባዎችን እንድትሰነዝር ያስችላታል።

እስራኤል ባለፈው ታህሳስ ወር የሶማሊላንድን ነጻነት ዕውቅና በመስጠት የመጀመሪያዋ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አባል ሀገር ስትሆን፤ በዚህም ሂደት ከሶማሊላንድ ጋር አጋርነት መስርታለች።

የሶማሊላንድ ባለሥልጣናት በየካቲት ወር መጀመሪያ ላይ እስራኤል በግዛታቸው ላይ ወታደራዊ ሰፈርን ልትመሰርት የምትችልበትን ዕድል ውድቅ ማድረግ እንደማይችሉ ተናግረዋል።

የሶማሊላንድን እውቅና ለመስጠት ፈቃደኛ ያልሆነችው ሶማሊያ፤ እስካሁን ያሉትን እነዚህን ሁኔታዎች በስጋት ስትከታተል ቆይታለች።

Ethio Fm