(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዛሬ ይፋ የተደረገው የ2026ቱ የዓለም አቀፍ የሰዎች ዝውውር ሪፖርት፣ ኢትዮጵያ የሰዎችን ዝውውር ለማስቆም የተቀመጡትን አነስተኛ መስፈርቶች ሙሉ በሙሉ ባታሟላም፣ ጉልህ ጥረቶችን በማሳየቷ በደረጃ ሁለት (Tier 2) ላይ መቆየቷን አስታውቋል። መንግስት ህገ-ወጥ የሰዎች ዝውውር ሰለባዎችን በመለየት፣ የውጭ ሀገር የስራ ስምሪት አዋጅን በማሻሻል እና ተጎጂዎችን ወደ ሀገር በመመለስ ረገድ መሻሻሎችን ቢያሳይም፣ በህግ ማስከበር እና ወንጀለኞችን በመቅጣት በኩል ግን ክፍተቶች እንደታዩበት ሪፖርቱ አብራርቷል።

ሪፖርቱ በህግ ማስከበር ዘርፍ ያለውን ሁኔታ ሲገመግም፣ የኢትዮጵያ መንግስት በህገ-ወጥ አዘዋዋሪዎች ላይ የሚያደርገው ምርመራ እና ክስ መቀነሱን አመላክቷል። በ2025 ዓ.ም የተመዘገቡት የምርመራዎች ቁጥር 363 ሲሆን፣ ይህ አሃዝ ካለፈው ዓመት 470 ምርመራዎች ጋር ሲነጻጸር ቅናሽ አሳይቷል። በተመሳሳይ በፍርድ ቤት ጥፋተኛ የተባሉ አዘዋዋሪዎች ቁጥር ከ340 ወደ 191 ዝቅ ብሏል። ከዚህ በተጨማሪ የሙስና እና የባለስልጣናት ተባባሪነት ትልቅ አሳሳቢ ጉዳይ መሆኑን የጠቀሰው ሪፖርቱ፣ የኢሚግሬሽን እና ዜግነት አገልግሎት የቀድሞ ምክትል ዋና ዳይሬክተርን ጨምሮ ሌሎች ሰራተኞች ዜግነት ለሌላቸው ግለሰቦች ህገ-ወጥ ፓስፖርት በመስጠት ለህገ-ወጥ ዝውውር መጋለጥ ምክንያት ሆነው በመገኘታቸው፣ በምክትል ዳይሬክተሩ ላይ የስምንት ዓመት እስራት እና በሌሎችም ላይ ተመሳሳይ ቅጣቶች መተላለፉን አስታውሷል።

በሌላ በኩል ሪፖርቱ በኢትዮጵያ ስላለው የጸጥታ ሁኔታ እና የህጻናት ምልመላ አሳሳቢ መረጃን አካቷል። ታማኝ ምንጮችን ጠቅሶ እንዳሰፈረው፣ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት፣ እንዲሁም እንደ ፋኖ፣ ሕወሓት (TPLF) እና የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት (OLA) ያሉ መንግስታዊ ያልሆኑ ታጣቂ ቡድኖች ህጻናትን ከህግ ውጪ ለውትድርና እና ለተለያዩ የጦርነት ደጀን ተግባራት መጠቀማቸውን ገልጿል። የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን በዚህ ዙሪያ የተወሰኑ ምርመራዎችን ቢያደርግም፣ መንግስት ወንጀለኞቹን በህግ ስለመጠየቁ ሪፖርት አላደረገም ብሏል።

በበጎ ጎኑ መንግስት የተጎጂዎችን ጥበቃ እና መከላከል ስራዎችን አጠናክሮ መቀጠሉ ተነስቷል። ባለፈው ዓመት ከመካከለኛው ምስራቅ እና ከሌሎች የአፍሪካ ሀገራት የተመለሱ ከ142 ሺህ በላይ ተጋላጭ ዜጎችን አጣርቶ ድጋፍ አድርጓል። የውጭ ሀገር የስራ ስምሪትን ስርዓት ለማስያዝም አዲስ አዋጅ (አዋጅ ቁጥር 1389/2025) በማጽደቅ፣ ኤጀንሲዎች እንደየደረጃቸው ከ50 ሚሊዮን እስከ 250 ሚሊዮን ብር የሚደርስ የመጠባበቂያ ገንዘብ እንዲያስቀምጡ አድርጓል። ይህ እርምጃ ሰራተኞች የህክምና እና ሌሎች ወጪዎችን ኤጀንሲዎች እንዲሸፍኑ በማድረግ ዜጎች ያለአግባብ እንዳይበዘበዙ ለመከላከል ያለመ መሆኑ ተገልጿል።

ሪፖርቱ የህገ-ወጥ የሰዎች ዝውውር አዳዲስ አዝማሚያዎችን የዳሰሰ ሲሆን፣ አዘዋዋሪዎች የዲጂታል ቴክኖሎጂዎችን፣ የማህበራዊ ሚዲያ ማስታወቂያዎችን እና የውሸት የስራ እድሎችን በመጠቀም ወጣቶችን እያታለሉ መሆኑን አጋልጧል። በተለይም ኢትዮጵያውያን ወንዶች በደቡብ ምስራቅ እስያ (እንደ በርማ፣ ካምቦዲያ እና ላኦስ) በሚገኙ የበይነመረብ (ኦንላይን) ማጭበርበር ስራዎች ላይ በግዳጅ እንዲሰሩ እየተደረጉ መሆኑን፤ እንዲሁም ወጣት ሴቶች ወደ ሩሲያ የድሮን ማምረቻ ጣቢያዎች በተታለለ የስልጠና ስምሪት ተወስደው ብዝበዛ እየደረሰባቸው እንደሚገኝ ሪፖርቱ በስፋት ዘግቧል። በአገር ውስጥ የሚገኙ ሁለት ሚሊዮን ገደማ ተፈናቃዮች እና ከ1.1 ሚሊዮን በላይ ስደተኞች ለዚህ አደጋ በከፍተኛ ሁኔታ ተጋላጭ መሆናቸውንም አክሎ አስጠንቅቋል።

የምክር ቤት አባላት የዜጎችን ድምፅ በማስተጋባት ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነታቸውን ማረጋገጥ እንደሚጠበቅባቸው የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ገለፁ

መስከረም 29 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬድዮ) የምክር ቤት አባላት የወከሉትን ማህበረሰብ ችግርና ፍላጎት በማዳመጥ፣ የዜጎችን ድምፅ በምክር ቤት ማስተጋባትና የሚወሰኑ ፖሊሲዎች የዜጎችን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት እንዲያረጋግጡ መስራት ይገባቸዋል ሲሉ የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ተናግረዋል ።

የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዘላለም በቀለ የምክር ቤት አባላት የሚወክሉትን ማህበረሰብ ችግርና ፍላጎት በመለየት፣ ለመንግስት በማሳወቅና በውሳኔ ሰጪ መድረኮች የህዝቡ ድምፅ እንዲሰማ በማድረግ ተገቢውን ሚና መወጣት እንደሚጠበቅባቸው አመላክተዋል ።

በማህበረሰቡ የሚነሱ ኢኮኖሚያዊ ችግሮች በቂ ትኩረትና ተጨባጭ መፍትሄ እንዲያገኙ የመከታተል ሚና እንዳላቸውም ገልጸዋል።

የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዶ/ር ቆስጠንጢኖስ በረኸተስፋ ዜጎች በኢኮኖሚው ተጠቃሚ እንዲሆኑ የሚወጡ ፖሊሲዎች ውጤታማ በሆነ መልኩ ተግባራዊ መደረጋቸው ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል።

የሀገር ኢኮኖሚያዊ ዕድገትና የዜጎች ተጠቃሚነት ከሰላም ጋር የተያያዘ መሆኑን ጠቁመው የምክር ቤት አባላት ለሀገር ሰላም ቅድሚያ በመስጠት የሚጠበቅባቸውን ሚና መወጣት እንዳለባቸው ተናግረዋል ።

ሙስና የሀገር የኢኮኖሚ ላይ ሙስና ያለውን ተፅዕኖ የገለፁት ባለሙያው ሙስናን ለመከላከል እና ተጠያቂነትን ለማጠናከር የሚያስችሉ ውጤታማ ስርዓቶችን መዘርጋት እንደሚያስፈልግ አፅንዖት ሰጥተዋል።

የምክር ቤት አባላት የወከሉትን ማህበረሰብ ድምፅ በታማኝነት ማንፀባረቃቸው፣ የዜጎች ችግር በውሳኔ ሰጪ መድረኮች ትኩረት እንዲያገኝ ከማድረግ ባለፈ፣ የህዝብ ሀብት ለህዝብ ጥቅም እንዲውልና ዜጎች በኢኮኖሚ ተጠቃሚ እንዲሆኑ እንደሚረዳ አስረድተዋል ።

በቃልኪዳን ኃይሌ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

"አረንጓዴ ቬስቶቹ" የት ገቡ? የተቋም መታጠፍ ወይስ የሙስና አድራሻ ቅያሬ? #addisababa #ethiopia #addistraffic #drivinginaddis

አዳዲስ ሚኒስትሮች ሊፈጸሙ የሚችሉ የሙስናና የሌብነት ድርጊቶችን የፖለቲካ ሽፋን ከመስጠት ሊቆጠቡ ይገባል ሲሉ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ገለጹ ፡፡

መስከረም 28 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬድዮ) አዲስ የተሾሙ የካቢኔ አባላት በየተቋሞቻቸው ከሥራቸው ላሉ አመራሮችና ሠራተኞች ሊፈጸሙ የሚችሉ የሙስናና የሌብነት ድርጊቶችን በትግስትና በጥበብ የመፈተሽ እንጂ፣ ጥቆማ ሲመጣ እኛ ጋር የለም በሚል የፖለቲካ ሽፋን ከመስጠት ሊቆጠቡ እንደሚገባ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት አሳሰበዋል፡፡

የምክር ቤት አባላቱ አዲሱን የካቢኔ ዛሬ ያጸደቁ ሲሆን አንድ ተሾሚ ሚኒስትር በግል ባሕሪው ስነምግባር ፣ ብቃት ያለውና ረጅም የሥራ ልምድ ቢኖራም ከሥሩ የሚመደቡ የሥራ ኃላፊዎችና ሠራተኞች የራሳቸውን አካሄድና አመለካከት ስለሚደብቁ ሳይታወቅ የሌብነትና አሰራር ማጭበርበር ሊፈጠር እንደሚችል ገልጸዋል።

ቀደም ባሉት ዓመታት በነበሩ አሰራሮች በተወሰኑ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች ውስጥ ሌብነት አለ ተብሎ በቋሚ ኮሚቴዎች ጥቆማና አስተያየት ሲሰጥ፣ የተወሰኑ የሥራ ኃላፊዎችና ሚኒስቴር ዴኤታዎች ጉዳዩን ከማጣራት ይልቅ መከላከያ መልስ በማዘጋጀትና ሲከራከሩ እንደነበር አባላቱ አስታውሰዋል።

ሆኖም ግን ጉዳዩ መጨረሻ ላይ ተገልጦ ጫፍ ሲደርስ በርካታ ኃላፊዎች በሙስና ሲጠየቁና ሲታሰሩ መታየታቸውን ጠቅሰዋል።
አዳዲሶቹ ሚኒስትሮች ይኸው ልማድ በአዲሱ የካቢኔ ዘመን እንዳይደገም ትልቅ ጥንቃቄ ማድረግ እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ከዙሪያቸውና ከሥራቸው ባሉ አመራሮች ላይ የሚመጡ የሌብነት ጥቆማዎችን በቀላሉ የለም ብለው ከመግፋት ይልቅ፣ በራሳቸው ማጣራትና የእርምት እርምጃ መውሰድ እንዳለባቸው ተናግረዋል።
የምክር ቤቱ አባላት ተሾሚዎቹ ይኸንን ተቋማዊ ጥንቃቄና የሙስና መከላከል ስልት በመከተል፣ በየመሥሪያ ቤቶቻቸው ግልጽነትና ታማኝነትን በማረጋገጥ ሀገሪቱ የምትፈልገውን ልማት፣ ዲሞክራሲና መልካም አስተዳደር ለማረጋገጥ በትጋት እንዲሰሩ አሳስበዋል።

በወልደ ሐዋርያት ዘነበ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

በብልሽት ምክንያት የተቋረጠ የኃይል አቅርቦት መኖሩ ተገለፀ

መስከረም 28 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬድዮ) በአዲስ ዌስት ኃይል ማከፋፈያ ጣቢያ ላይ ባጋጠመ የትራንስፎርመር ብልሽት ምክንያት ዛሬ መስከረም 28 ቀን 2019 ዓ.ም የኃይል አቅርቦት የተቋረጠባቸው እና የሚቋረጥባቸው አካባቢዎች፡፡
 
ከጠዋት 12፡00 - ቀኑ 8፡00
 
👉እህል በረንዳ፣ አማኑኤል ቤ/ክ ፊትለፊት፣ ሻንቅላ ወንዝ፣18 ማደያው ጋር፣ ፈጥኖ ደራሽ፣ ኮልፌ ኮምርሄንሲቭ ት/ቤት እና አካባቢው
 
👉 አማኑኤል ሆስፒታል ፊት ለፊት፣ ሰባተኛ፣ ድሬ ህንጻ ፊት ለፊት፣ ኮልፌ 18 ጤና ጣቢያ፣ ኮልፌ 18 ድልድዩ ድረስ፣ አውጉስታ፣ ወይራ ሰፈር፣ ወይራ ኮንዶሚኒየም፣ ሞቢል፣ ራሺያ ካምፕ የነበረው፣ ተዘንአ ሆስፒታል፣ ሙስና ሰፈር፣ ጦር ኃይሎች ጎልፍ ክለብና አካባቢው፣ እና አካባቢው
 
ከቀኑ 8፡00 - ምሽት 4፡00
 
👉አዲስ ዌስት ሰብስቴሽን፣ ኮልፌ መናፈሻ፣ ፊሊጶስ፣ ኮልፌ ጤና ጣቢያ በከፊል፣ ቀራንዮ መድኃኒዓለም ቤ/ክ፣ ቤተል ሆስፒታል፣ ቤተል ቢጫ ፎቅ፣ መስኪድ፣ ቤተል ፓስታ ቤት አካባቢ፣ ኮልፌ ወ.8 ፅህፈት ቤት እና አካባቢው፣
 
👉እህል በረንዳ፣ አማኑኤል ቤ/ክ ፊትለፊት፣ ሻንቅላ ወንዝ፣18 ማደያው ጋር፣ ፈጥኖ ደራሽ፣ ኮልፌ ኮምርሄንሲቭ ት/ቤት እና አካባቢው
 
ከምሽት 4፡00 - ጠዋት 12፡00

👉 አማኑኤል ሆስፒታል ፊት ለፊት፣ ሰባተኛ፣ ድሬ ህንጻ ፊት ለፊት፣ ኮልፌ 18 ጤና ጣቢያ፣ ኮልፌ 18 ድልድዩ ድረስ፣ አውጉስታ፣ ወይራ ሰፈር፣ ወይራ ኮንዶሚኒየም፣ ሞቢል፣ ራሺያ ካምፕ የነበረው፣ ተዘንአ ሆስፒታል፣ ሙስና ሰፈር፣ ጦር ኃይሎች ጎልፍ ክለብና አካባቢው፣ እና አካባቢው
 
👉አዲስ ዌስት ሰብስቴሽን፣ ኮልፌ መናፈሻ፣ ፊሊጶስ፣ ኮልፌ ጤና ጣቢያ በከፊል፣ ቀራንዮ መድኃኒዓለም ቤ/ክ፣ ቤተል ሆስፒታል፣ ቤተል ቢጫ ፎቅ፣ መስኪድ፣ ቤተል ፓስታ ቤት አካባቢ፣ ኮልፌ ወ.8 ፅህፈት ቤት እና አካባቢው፣
 
ስለሆነም በተጠቀሱት አካባቢዎች የምትገኙ ክቡራን ደንበኞቻችን የጥገና ሥራው ተጠናቆ አገልግሎቱ ሙሉ በሙሉ እስኪመለስ ድረስ በትእግስት እንድትጠብቁ በአክብሮት እናሳውቃለን።

የኢትዮጵያኤሌክትሪክአገልግሎት

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤል ማዕከላዊ ምርጫ ኮሚቴ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ወታደራዊ ሠፈርን ለምርጫ ቅስቀሳ ተጠቅመዋል በሚል በድጋሚ የገንዘብ ቅጣት አስተላለፈባቸው። በተጨማሪም በግል ማኅበራዊ ትስስር ገጾቻቸው ላይ የጫኑትን ተያያዥ የቪዲዮ መረጃ እንዲያጠፉ ጥብቅ ትዕዛዝ ሰጥቷል።

የኮሚቴው ሰብሳቢ የሆኑት የጠቅላይ ፍርድ ቤት ዳኛ እንዳስታወቁት፣ ኔታንያሁ 'ቴል ኖፍ' በተባለው የአየር ኃይል ሠፈር ውስጥ ወታደራዊ አውሮፕላንን ከጀርባቸው አድርገው የተቀረጹት ቪዲዮ "የምርጫ ቅስቀሳ" ሕግን የጣሰ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ የመንግስትን እና የሕዝብን ሀብት (ወታደራዊ ሠፈርን ጨምሮ) ለግል የፖለቲካ ቅስቀሳ በመጠቀማቸው 2,500 ሰቅል እንዲቀጡ የተወሰነ ሲሆን፣ ቪዲዮውን ከግል ገጻቸው ላይ እንዲያነሱ ታዘዋል። (በይፋዊ የመንግስት ገጻቸው ላይ ግን ማቆየት እንደሚችሉ ተገልጿል)።

በዚህ አወዛጋቢ ቪዲዮ ላይ ኔታንያሁ ከምርጫው በፊት በእስራኤል ላይ ጥቃት ሊሰነዘር እንደሚችል የሚያሳዩ ምልክቶች መኖራቸውን ሲያስጠነቅቁ ተደምጠዋል። ኮሚቴው ከዚህ ቀደምም በደቡብ ሊባኖስ በሚገኝ የእስራኤል ወታደራዊ ይዞታ ውስጥ የተቀረጸ ሌላ ቪዲዮ በተመሳሳይ ለቅስቀሳ ውሏል በማለት በጠቅላይ ሚኒስትሩ ላይ የ29,000 ሰቅል ቅጣት መጣሉ ይታወሳል።

በመጪው ጥቅምት ወር መጨረሻ ላይ በሚካሄደው የእስራኤል የፓርላማ ምርጫ፣ በኔታንያሁ የሚመራው 'ሊኩድ' ፓርቲ ከተቃዋሚዎች ጋር ከፍተኛ ፉክክር ይጠብቀዋል። የቅርብ ጊዜ የሕዝብ አስተያየት ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ ሁለቱም ወገኖች መንግስት ለመመስረት የሚያስፈልገውን 61 ወንበር ለማግኘት በእጅጉ እየተፎካከሩ ሲሆን፣ የኔታንያሁ ጥምረት 51 እንዲሁም ተቃዋሚዎች 52 ወንበር ሊያገኙ እንደሚችሉ ተገምቷል።

በእስራኤል ታሪክ እጅግ የቀኝ አክራሪ (ወግ አጥባቂ) የተባለውን መንግስት እየመሩ ያሉት ኔታንያሁ፣ በአገር ውስጥ የሙስና ክስ እየተከታተላቸው ከመሆኑም ባሻገር፣ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤትም የእስር ማዘዣ እንደወጣባቸው አይዘነጋም።

መንግስት ሙስና እና የዘመድ አሰራርን ለማስቀረት ጠንካራ እርምጃ ሊወስድ መሆኑን አስታወቀ

ሙስናን እና የወገንተኝነት አሰራርን ለማስቀረት መንግስት ጠንካራ እርምጃዎችን እንደሚወስድ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ አስታወቁ፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን የገለጹት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 1ኛ ዓመት የስራ ዘመን የምክር ቤቱ መመስረቻ 1ኛ መደበኛ ስብሰባውን ባካሄደበት እለት ነው፡፡

በዚህም በሃገር ሰላም፣ አገልግሎት አሰጣጡ የተሻለ ለማድረግ፣ ምርታማነት እንዲጨምር እና ጠንካራና ቁጥጥር ያለበት የበጀት አካሄድን አጠናክረው እንደሚሰሩም አንስተዋል፡፡

በተለይ ለህብረ ብሔራዊ ሃገረ መንግስት ግንባታ ወሳኝ የሆነው የወል ትርክት ተገቢውን ትኩረት እንደሚያገኝ ጠቁመዋል፡፡

ከዚህ በተጨማሪም የሰላም ሁኔታዎችን የበለጠ ለማስጽናት የውይይትና የይቅርታ መንገድ እንደሚከተሉም አመላክተዋል፡፡ እንዲሁም ጸጥታና ደህነነት ዝግጅትና ክትትል ብሎም ስምሪት እንደሚኖር ተናግረዋል፡፡

የሚዲያ ምህዳሩ ህግን ሃገራዊ እሴቶችን እና ፍላጎቶችን ባከበረ መልኩ እንዲንቀሳቀስ እንደሚደረግ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል፡፡

በዚህም መሰረት እንደ መሶብ አንድ ማዕከል ያሉ አገልግሎቶችን እስከታችኛው እርከን ለማድረስ እና የተጀመረውን የሲቪል ሰርቪስ ሪፎርም በማጠናከር የአገልግሎት አሰጣጥ እንዲዘምን ይደርጋልም ብለዋል፡፡

በአለምነው ሹሙ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን
ለመላው ኢትዮጵያውያን እንኳን ለመደመር መንግሥት ምስረታ
አደረሳችሁ ሲል መልእክቱን ያስተላልፋል #ethiopia #houseofpeoplesrepresentatives #houseoffederation #ትልቅ_ሀገር ! #ትልቅ_ሕዝብ ! #ታላቅ_ርዕይ ! #ethiopia #ebc #medemer ‎#የመደመርመንግሥት

በፌስቡክ ገጻቸው የሲዳማ ክልልን ህዝብ በተለይ ወጣቶችን ይቅርታ ጠየቁ የተባሉት የቀድሞ አፈጉባኤ " ፌስቡክ ገጼ ተጠልፎ ነው " አሉ።
‎
በሰሞኑን የሲዳማ ክልል መንግሥት ምስረታ ሂደት ከክልል ፕሬዝዳንት አንስቶ ከፍተኛ የአመራር ለውጦች የተደረጉ ሲሆን፣ በዚህም ሂደት የክልሉ አፈ ጉባኤ ወ/ሮ ፋንታዬ ከበደ በሌላ ሰው ተተክተዋል።

ይህ ከሆነ በኋላ በወ/ሮ ፋንታዬ የፌስቡክ ገጽ ላይ "ይቅርታ" በሚል ርዕስ በስልጣን ዘመናቸው ለሰሯቸው ስህተቶችና በእሳቸው ዝምታ ለተፈጠሩ ልዩ ልዩ ጥፋቶች የሲዳማን ሕዝብ በተለይም ወጣቶችን ይቅርታ መጠየቃቸውን የሚገልጽ ፅሁፍ ወጥቷል።

በርካቶችም ይህንኑ መረጃ በማጋራት የሳቸው ተከታዮችና የስራ ባልደረቦቻቸው ጭምር አስተያየት ሲሰጧቸው የነበረ ሲሆን ቲክቫህ ኢትዮጵያ የቀድሞ የሲዳማ ክልል ምክር ቤት ዋና አፈ ጉባኤ ወ/ሮ ፋንታዬ ከበደ በስልክ አግኝቶ ስለጉዳዩ ማብራሪያ እንዲሰጡ ጠይቋቸዋል።
‎
‎ወ/ሮ ፋንታዬ " አካውንቱ አሁን ላይ የኔ አይደለም፣ ተጠልፎብኛል " ሲሉ ተናግረዋል።
‎
‎" እኔ በአመራር ለውጡ ቅሬታ የለብኝም " ያሉት ወ/ሮ ፋንታዬ ከበደ " አካውንቱ ከዚህ ቀደም የኔ የነበረ ቢሆንም አሁን ላይ ተጠልፎብኛል " ሲሉ አስረድተዋል።

በሌላ በኩል ከሲዳማ ክልል የአመራሮች ለውጥ ጋር በተያያዘ አንዳንድ አስተያየት ሰጪዎች ፥ " በቀድሞ የክልሉ አመራሮች ጊዜ ከላይ እስከ ታች ለጠፉ ጥፋቶች ፣ በልማት ወደኋላ መቅረት ፣ የሰብዓዊ መብት ጥሰት ፣ በክልሉ ተንሰራፋ ሙስና እና በዛ ለመጣው ጥፋት ተጠያቂነት ሊሰፍን ይገባ ነበር " ሲሉ እየገለጹ ናቸው።

በተለይ ደግሞ ከወጣቶች የስራ አጥነት ጋር በተያያዘ በክልሉ ውስጥ የሚነሳው ቅሬታ የበዛ ነው።

አሁን ላይ ክልሉን አዲስ አመራሮች ተረክበው እየመሩት ይገኛሉ። ረጅም ጊዜ የአመራርነት ልምድ ያላቸውና በፌዴራል መ/ቤት የነበሩት ዶ/ር መሳይ ኃይሉ የክልሉ ፕሬዝዳንት ሆነው ወደ ስራ ገብተዋል።

የቀድሞው ፕሬዝዳንት አቶ ደስታ ሌዳሞ ወደ ፌዴራል ሄደው የፌዴራሽን ምክር ቤት ምክትል አፈጉባኤ ሆነው ተሹመዋል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
ሀዋሳ
መስከረም 26 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia አቶ ደስታ ሌዳሞን በመተካት የሲዳማ ክልልን በፕሬዚደንትነት እንዲመሩ የተሾሙት ዶ/ር መሳይ ኃይሉ ማናቸው ? ‎በዛሬው ዕለት የሲዳማ ክልል ፕሬዚዳንት ሆነው የተሾሙት ዶ/ር መሳይ ኃይሉ ከዚህ ቀደም የሲዳማ ዞን ጤና መምሪያ ኃላፊ እንዲሁም የሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ የአስተዳደርና ተማሪዎች አገልግሎት ምክትል ፕሬዝዳንት ሆነው አገልግለዋል። ‎ ‎በትምህርት ዝግጅታቸው፦ - የመጀመሪያ ዲግሪ በሕዝብ ጤና ከሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ…

ሙስናን አምርረን እንታገላለን
#ethiopia #pmabiyahmed #ebc

#constitution

" በቀጣይ ጊዜያት በሀገራዊ ምክክር ምክረ ሃሳቦች መሰረት የህገመንግስት ማሻሻያ ይደረጋል " ሲሉ ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ገልጸዋል።

መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia " መረር ያለ እርምጃ እንወስዳለን " ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሙስናን ፣ ሌብነትን ፣ የዘመድ አሰራርን እንዲሁም ወገንተኝነትን ለማስወገድ መንግስታቸው መረር ያለ እርምጃ እንደሚወስድ አሳውቀዋል። በሌላ በኩል ከበጀት ጋር በተያያዘ " ጠንካራ ቁጥጥር እና ክትትል የሚደረግበት የበጀት አካሄድን እንከተላለን " ሲሉም አሳውቀዋል። https://www.youtube.com/li...

" መረር ያለ እርምጃ እንወስዳለን "

ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሙስናን ፣ ሌብነትን ፣ የዘመድ አሰራርን እንዲሁም ወገንተኝነትን ለማስወገድ መንግስታቸው መረር ያለ እርምጃ እንደሚወስድ አሳውቀዋል።

በሌላ በኩል ከበጀት ጋር በተያያዘ " ጠንካራ ቁጥጥር እና ክትትል የሚደረግበት የበጀት አካሄድን እንከተላለን " ሲሉም አሳውቀዋል።

https://www.youtube.com/li...

መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia 🕊 በኢትዮጵያ የሰላም ሁኔታን የበለጠ ለማጽናት መንግስታቸው " የውይይት እና የይቅርታ መንገድ " እንደሚከተል ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ገልጸዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ባሰሙት ንግግር " በጫካ ያላችሁ ወገኖች ወደ ሰላማዊ መንገድ ኑ ፤ ያኮረፋችሁ ወገኖችም የይቅርታ መንፈስን ተላብሳችሁ በሀገር ግንባታ ተሳተፉ " ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል። በሌላ በኩል፤ በሀገሪቱ የተጠናከረ የጸጥታ እና የደህንነት ዝግጅትና…

በቀጣይ የህገመንግስት ማሻሻያ እንደሚኖር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ(ዶ/ር) አስታወቁ

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 1ኛ ዓመት የስራ ዘመን የምክር ቤቱ መመስረቻ 1ኛ መደበኛ ስብሰባውን በዛሬው ዕለት አካሂዷል።

በዚህ ወቅት ዐብይ አህመድ (ዶ/ር) የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር በመሆኑ ተሹመዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ (ዶ/ር) ለፓርላማው ባደረጉት ንግግር በሀገራዊ ምክክሩ ምክረ ሐሳቦች መሠረት የሕገመንግስት ማሻሻያ እንደሚደረግ አሳውቀዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በዚህ ወቅት ባደረጉት ንግግር ኢትዮጵያ የጠላቶቿን እኩይ ተግባርና የሚደቀኑባትን ተግዳሮቶች በብቃት ለመመከት አስፈላጊውን ዝግጅት ማድረጓን ገልጸዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው በምርጫው ለተሳተፉ 54 ሚሊዮን ዜጎች ምስጋና ያቀረቡ ሲሆን ሂደቱም በብዙ መልኩ ትርጉም ያለው እንደነበር አስታውሰዋል።

"ወርቅ በእሳት እንደሚፈተነው ሁሉ የዴሞክራሲ ባህልም የሚፈተነው በምርጫ ወቅት ነው" ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሕዝቡ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ሆኖ ሕልውናውን ለማጽናት ድምፅ መስጠቱ የዴሞክራሲያዊ ባህላችን መሰረት እየጠነከረ መምጣቱን በግልጽ ያሳየ ነው ብለዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ አክለውም በማንኛውም ምርጫ የፖለቲካ ፓርቲዎች አሸናፊና ተሸናፊ ሊሆኑ ቢችሉም "ኢትዮጵያ ግን አሸናፊ እንጂ ተሸናፊ ዜጋ የላትም" ሲሉ አጽንኦት ሰጥተዋል።

ሀገራዊ ፣ ቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ ሁኔታዎች በፍጥነት እየተለዋወጡና ኢ ተገማች እየሆኑ መምጣታቸውን የጠቆሙት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለዚህም አስቀድሞ መዘጋጀት እንደሚያስፈልግ ተናግረዋል።

ኢትዮጵያ በታሪክ አጋጣሚዎች ቀደም ሲል ዝግጁ ባለመሆኗ ከፍተኛ ዋጋ መክፈሏን አስታውሰው አሁን ግን ካለፉት ስህተቶቿ በመማር ተግዳሮቶችን ለመመከት የሚያስችል ዝግጅት ማድረጓን ገልጸዋል።

ኢትዮጵያ በቀጠናው ላይ ውሳኔ ሰጪነቷን በጉልበቷ የምታረጋግጥ መሆኗንና ይህንንም ያለማንም እገዛ እንደምታከናውን በመግለጽ የተያዘውን መዳረሻ ለማሳካት በሚገጥሙ እንቅፋቶች ሳትወድቅ ጉዞዋን እንደምትቀጥል ጠቁመዋል።

በውጭ ተጽዕኖ ስር ሳይወድቁ በሀገር በቀል ጥበብ ለመመራት የሚከለክል ነገር እንደሌለ የጠቆሙት ጠ/ሚ ዐቢይ ሀገር ለዘመናት በመጤ ስልትና ባህል ማለፏንና ተጽዕኖዎችን ለመቆጣጠር አቋራጭ መንገዶች ሲወሰዱ መቆየታቸውን ተናግረዋል። ሆኖም ኢትዮጵያዊነት ሊቀጥል የቻለው በመደመር እሳቤ እንደነበርና አሁንም የሚያዋጣው መንገድ ይኸው መሆኑን ተናግረዋል።

አክለውም ለነገ የምንሻገርበት የታሪክ አተያይ መስተካከሉን ጠቅሰው የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ስርዓት ከአንድ ዘርፍ ጥገኝነት ወጥቶ የብዝኃ-ዘርፍ ማቀናጀትና መተግበር ላይ ያተኮረ እንዲሆን መደረጉን ገልጸዋል።

ጠንካራ ቁጥጥርና ክትትል ያለበት የበጀት አካሄድን እንደሚከተሉም ያነሱ ሲሆን ለህብረ ብሔራዊ ሀገረ-መንግሥት ግንባታ ወሳኝ የሆነው የውል ትርክት ተገቢውን ትኩረት ያገኛል ብለዋል።

ምርታማነት ባህልና ሥርዓትም እንዲሆን የሚሰራ ሲሆን የሰላም ሁኔታዎችን የበለጠ ለማፅናት የውይይትንና የይቅርታን መንገድ እንደሚከተሉም ገልፀዋል።

በሌላ በኩል የተጠናከረ የፀጥታና የደህንነት ዝግጁነት፣ ክትትል እንዲሁም ስምሪት ይኖረናል ሲሉ ተናግረዋል።

ሙስናን፣ ሌብነትን፣ የዘመድ አሰራርንና ወገንተኝነትን ለማስወገድ መንግሥት መረር ያሉ እርምጃዎችን እንደሚወስድም አስታውቀዋል።

በስፍራሽ ደመላሽ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

ቻይና በ2027 ታይዋንን የመውረር ዕድሏ ሰፊ አለመሆኑን የአሜሪካ ባለስልጣናት ገለጹ
 
የቻይናው ፕሬዚዳንት ዢ ጂንፒንግ ሠራዊታቸው በ2027 ታይዋንን በኃይል ለመቆጣጠር ዝግጁ እንዲሆን ትዕዛዝ አስተላልፈው የነበረ ቢሆንም፣ አሜሪካዊያን ባለስልጣናት ከ2028 በፊት የሚደረግ ወረራ ከዕድገት ውጪ መሆኑን ገልጸዋል ።
 
በቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ ውስጥ እየተካሄደ ባለው የጸረ-ሙስና ዘመቻ ምክኒያት የወታደራዊ ዝግጁነት መጓተቱ ተነግሯል።ቤጂንግ በታይዋን የ2028 ምርጫ ውጤት ላይ ያላት ፍላጎት ቻይናን በሰላማዊ መንገድ የምታቀራርብ መንግሥት ታመጣለች የሚል ተስፋ እንደሌለም ተዘግቧል።

 የባለሙያዎች አስተያየት እንደሚያሳየው የ2027ቱ የጊዜ ገደብ ወረራ የሚፈጸምበት ቀን ሳይሆን፣ የቻይና ወታደራዊ ዝግጁነት ማሳያ መሆኑን ተንታኞች ይናገራሉ።

ትግስት ላቀው

#ዳጉ_ጆርናል

ቻይና በ2027 ታይዋንን የመውረር ዕድሏ ሰፊ አለመሆኑን የአሜሪካ ባለስልጣናት ገለጹ
 
የቻይናው ፕሬዚዳንት ዢ ጂንፒንግ ሠራዊታቸው በ2027 ታይዋንን በኃይል ለመቆጣጠር ዝግጁ እንዲሆን ትዕዛዝ አስተላልፈው የነበረ ቢሆንም፣ አሜሪካዊያን ባለስልጣናት ከ2028 በፊት የሚደረግ ወረራ ከዕድገት ውጪ መሆኑን ገልጸዋል ።
 
በቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ ውስጥ እየተካሄደ ባለው የጸረ-ሙስና ዘመቻ ምክኒያት የወታደራዊ ዝግጁነት መጓተቱ ተነግሯል።ቤጂንግ በታይዋን የ2028 ምርጫ ውጤት ላይ ያላት ፍላጎት ቻይናን በሰላማዊ መንገድ የምታቀራርብ መንግሥት ታመጣለች የሚል ተስፋ እንደሌለም ተዘግቧል።

 የባለሙያዎች አስተያየት እንደሚያሳየው የ2027ቱ የጊዜ ገደብ ወረራ የሚፈጸምበት ቀን ሳይሆን፣ የቻይና ወታደራዊ ዝግጁነት ማሳያ መሆኑን ተንታኞች ይናገራሉ።

#ዳጉ_ጆርናል

የአርጀንቲና የቀድሞ ፕሬዚዳንት ኪርችነር የሙስና ፍርዳቸው በተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንዲታይላቸው ጠየቁ

​ተከላካይ ጠበቆቻቸው የቀድሞዋ ፕሬዚዳንት በፈረንጆቹ 2027 ምርጫ እንዳይወዳደሩ የከለከላቸው የዕድሜ ልክ ከሕዝብ የስልጣን ወንበር የመታገድ ውሳኔ እንዲነሳላቸው ይፈልጋሉ። ​

የአርጀንቲናዋ የቀድሞ ፕሬዚዳንት ክርስቲና ፈርናንዴዝ ደኪርችነር በሚቀጥለው ዓመት በሚካሄደው የፕሬዚዳንትነት ምርጫ እንዳይወዳደሩ ያገዳቸውን የሙስና ፍርድ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንዲመረምርላቸው ማክሰኞ ዕለት ጠይቀዋል።የፈርናንዴዝ ተከላካይ ጠበቆች በጄኔቫ ለሚገኘው የተመድ የሰብዓዊ መብቶች ኮሚቴ ባስገቡት ተጨማሪ አቤቱታ፣ በፍርድ ሂደቱ ወቅት መሰረታዊ መብቶቻቸው መጣሳቸውን በመጥቀስ የተጣለባቸው የፖለቲካ እገዳ እንዲነሳላቸው አመልክተዋል።

​18 አባላት ያሉት ይህ የባለሙያዎች ቡድን አገራት የሲቪል እና የፖለቲካ መብቶች ዓለም አቀፍ ቃል ኪዳንን ማክበራቸውን ይከታተላል። የኮሚቴው ውሳኔዎች በሕግ አስገዳጅነት የሌላቸው ቢሆንም፣ ከፍተኛ የፖለቲካ ሚዛን የሚደፉ እና በአገር ውስጥ የፍርድ ቤት ሂደቶች ውስጥ እንደ ማጣቀሻ የሚቀርቡ ናቸው።

​የቀድሞዋ መሪ በመንግስት ላይ ፈጽመዋል በተባለ የማጭበርበር ወንጀል እ.ኤ.አ በ2025 የስድስት ዓመት እስራት እና ዕድሜ ልክ ከሕዝብ ስልጣን የመታገድ ውሳኔ ከተላለፈባቸው በኋላ በቦነስ አይረስ በቤት ውስጥ እስር ላይ ይገኛሉ። ​ፈርናንዴዝ በፖለቲካ ሕይወታቸው ሙሉ በአርጀንቲና ውስጥ ከፍተኛ የሕዝብ አስተያየት ክፍፍል ከሚፈጥሩ መሪዎች መካከል አንዷ ሆነው ቆይተዋል።

​የፕሬዚዳንትነት ዘመናቸው በከፍተኛ የመንግስት ጣልቃ ገብነት፣ የውጭ ምንዛሬ ቁጥጥር እንዲሁም ከብዙኃን መገናኛዎች፣ ከፍትሕ አካላት እና ከግብርናው ዘርፍ ጋር በነበሩ ብርቱ ውዝግቦች ይታወቃል።

ሰላማዊ ነጋሲ

#ዳጉ_ጆርናል

ለመረጠንም ሆነ ላልመረጠን የከተማችን ነዋሪዎች በእኩልነት የማገልገል ግዴታችንን እንወጣለን ሲሉ የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ ወይዘሮ አዳነች አበቤ ገለጹ፡፡

ከንቲባዋ ይህንን የገለፁት በዛሬው እለት እየተካሄደ በሚገኘው የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት የከተማ አስተዳደር መንግስት ምስረታና 4ኛ ዙር የመክፈቻ ጉባኤ ላይ በድጋሚ መመረጣቸውን ተከትሎ ነው።

በዚህ ንግግራቸውም በ7ኛው ዙር ምርጫ ያስመዘገብነው ተጨባጭ ውጤት የፖለቲካ ተሳትፎ እና የብዝሃነት ሀሳብንም ወደ አዲስ ደረጃ ያሸጋገረ ነው ብለዋል።

በአዲሱ ምክር ቤት 12 ፓርቲዎች ውክልና ማግኘታቸውን አንስተው 23 የተፎካካሪ ፓርቲ አባላት እና አንድ የግል እጩ በምክር ቤቱ ወንበር እንዳገኙ አክለዋል።

በዚህ ሂደት ምንም እንኳን አብዛኛውን ድምፅ በማግኘት ያሸነፈው ብልፅግና ቢሆንም ግን የተፎካካሪ ፓርቲዎችም ድምፅ የሚናቅ አለመሆኑን ተናግረዋል። በዚህ አግባብ የመረጠንም ሆነ ያልመረጠን የአዲስ አበባ ነዋሪ እኩል መብት ያለው መሆኑን አንስተው እኩል ክብር ይገባዋል፣ እኩል አገልግሎትም የማግኘት መብት አለው ብለዋል።

በመሆኑም ለመረጠንም ሆነ ላልመረጠን የከተማችን ነዋሪዎች በታማኝነት እና በእኩልነት በክብር የማገልገል ግዴታችንን በሚገባ እንወጣለን ሲሉም ቃል ገብተዋል።

የተለየ የፖለቲካ ሀሳብ መኖሩ ጠላትነት አለመሆኑን ያነሱት ከንቲባዋ በምንስማማባቸው ጉዳዮች ለጋራ ጥቅማችን እና ለሀገራዊ ራዕይ አብረን እንሰራለን ብለዋል። ከዚህም ባሻገር በምክር ቤቱ 41 በመቶ ሴቶች፣ 40 በመቶ ወጣቶች፣ እንዲሁም ከተለያዩ ማህበረሰብ የስራ ዘርፎች የተመረጡ ተወካዮች መዘከላቸውን ገልፀው ይህም የተሻለ አካታችነት እና ተሳትፎ የታየበት ምክር ቤት ስለመመስረቱ ማሳያ እንደሆነ ተናግረዋል።

ከንቲባዋ በቀጣዩ ሂደት በልዩ ትኩረት የሚሰሩ ስራዎችን ያብራሩ ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ ዜጋን በክብር የሚያገለግል ተቋም መገንባት አንዱ እንደሆነ አንስተዋል። በአዲሱ ሲቪል ሰርቪስ አዋጅ መሰረትም በብቃት ላይ የተመሰረተ፣ ዜጋን ማዕከል ያደረገ እና ፈጣንያ ዘመናዊ አገልግሎትን ለማስፋፋት እንደሚሰራና ሙስና እና ሌብነትንም የማይታገስ ጠንካራ ማህበረሰብ እንደሚገነባ ገልፀዋል።

የመንግስት አገልግሎት የዜጋ መብት ነው ፈፅሞ በገንዘብ፣ በጉቦ የሚገዛ መሆን አይገባውም ሲሉም ተናግረዋል። በዚህም የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ስራዎችን በማፋጠን አዲስ አበባን የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ራዕይ ዋነኛ ማዕከል ለማድረግ በትኩረት እንደሚሰራ አስታውቀዋል።

በስፍራሽ ደመላሽ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ለሶስት አስርት ዓመታት ሱዳንን በብረት መዳፍ የመሩትና በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሚፈለጉት የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦማር አል-በሽር፣ የጤና ሁኔታቸው በከፍተኛ ደረጃ በማሽቆልቆሉ በሰሜናዊቷ ሜሮዌ ከተማ በሚገኝ ሆስፒታል መተኛታቸውን የሱዳን መገናኛ ብዙሃን ዘገቡ።

የሱዳን ዜና ምንጮች እንደገለጹት በባለስልጣናት ጥብቅ ክትትል ስር በሜሮዌ ከተማ ሲኖሩ የቆዩት የ80 ዓመቱ የቀድሞ መሪ፣ ድንገተኛ የጤና መታወክ ስላጋጠማቸው ወደ ህክምና ተቋም እንዲዘዋወሩ ተደርጓል። ምንም እንኳን ስለ ጤናቸው ሁኔታ ዝርዝር መረጃ የያዘ ይፋዊ የህክምና መግለጫ ባይወጣም፣ ህክምናቸውን የተመለከቱ ጉዳዮች በሱዳን ጦር አዛዥ ጄኔራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን አማካሪ በኩል ክትትል እየተደረገባቸው እንደሆነ ታውቋል።

የሱዳኑ ጸሐፊ ሀሰን እስማኤል በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው እንዳስታወቁት፣ አል-በሽር አስቸኳይ የሆስፒታል ህክምና የሚሻ የጤና እክል አጋጥሟቸዋል። የቀድሞውን ፕሬዚዳንት በሆስፒታል ለመጠየቅ ያደረጉት ሙከራ እንዳልተሳካ የገለጹት ጸሐፊው፣ በዕድሜያቸው መግፋት እና በህመማቸው ክብደት ምክንያት በሰብዓዊነት ታይተው ከሱዳን ውጭ የላቀ ህክምና እንዲያገኙ መንግስት እንዲፈቅድላቸው ጥሪ አቅርበዋል።

በ1989 ዓ.ም በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ስልጣን ይዘው የነበሩት ኦማር አል-በሽር፣ ለወራት የቀጠለውን ህዝባዊ አብዮት ተከትሎ በ2019 ዓ.ም ከስልጣን መወገዳቸው ይታወሳል። ከዚያም በሙስና ወንጀል ተፈርዶባቸው በእስር ላይ ሳሉ፣ ሀገሪቱ በ2023 ዓ.ም ወደ እርስ በርስ ጦርነት መግባቷን ተከትሎ የፍርድ ሂደታቸው ተስተጓጉሎ ቆይቷል። አል-በሽር በዳርፉር በፈጸሙት የዘር ማጥፋት፣ የጦር ወንጀል እና በሰብዓዊነት ላይ በተፈጸሙ ወንጀሎች በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ ወጥቶባቸው እስከዛሬ የሚፈለጉ ግለሰብ ናቸው።

የኦማር አል-በሽር የጤና መታወክ እና ወደ ውጭ ሀገር ሄደው እንዲታከሙ የሚቀርበው ተደጋጋሚ ጥያቄ፣ በአሁኑ ወቅት በአስከፊ የእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ ለምትገኘው ሱዳን እና ለጄኔራል አል-ቡርሃን አስተዳደር እጅግ አጣብቂኝ የሆነ የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ፈተና ይዞ መጥቷል።

በአንድ በኩል አል-በሽርን ወደ ውጭ ሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የቀድሞውን ስርዓት ባለስልጣናት እና ደጋፊዎች ለማባበል የፖለቲካ እድል ሊሰጥ ይችላል። በሌላ በኩል ግን የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ እያለባቸው ግለሰቡ ከሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የሱዳን ጦር መንግስትን ከዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ጋር ከባድ ፍጥጫ ውስጥ የሚከተው ይሆናል።

ከዚህም ባሻገር በዳርፉር እልቂት ፍትህ የተነፈጋቸው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሱዳናውያን ቁጣን የሚቀሰቅስ በመሆኑ፣ የካርቱም ወታደራዊ አመራር በሰብዓዊ ምክንያት ሽፋን የፖለቲካ ስምምነት ለማድረግ የሚያደርገው ማንኛውም እርምጃ በቀጠናው ተጨማሪ ውዝግብ ማስከተሉ አይቀሬ ነው።







(ዘ-ሐበሻ ዜና) ለሶስት አስርት ዓመታት ሱዳንን በብረት መዳፍ የመሩትና በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሚፈለጉት የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦማር አል-በሽር፣ የጤና ሁኔታቸው በከፍተኛ ደረጃ በማሽቆልቆሉ በሰሜናዊቷ ሜሮዌ ከተማ በሚገኝ ሆስፒታል መተኛታቸውን የሱዳን መገናኛ ብዙሃን ዘገቡ።

የሱዳን ዜና ምንጮች እንደገለጹት በባለስልጣናት ጥብቅ ክትትል ስር በሜሮዌ ከተማ ሲኖሩ የቆዩት የ80 ዓመቱ የቀድሞ መሪ፣ ድንገተኛ የጤና መታወክ ስላጋጠማቸው ወደ ህክምና ተቋም እንዲዘዋወሩ ተደርጓል። ምንም እንኳን ስለ ጤናቸው ሁኔታ ዝርዝር መረጃ የያዘ ይፋዊ የህክምና መግለጫ ባይወጣም፣ ህክምናቸውን የተመለከቱ ጉዳዮች በሱዳን ጦር አዛዥ ጄኔራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን አማካሪ በኩል ክትትል እየተደረገባቸው እንደሆነ ታውቋል።

የሱዳኑ ጸሐፊ ሀሰን እስማኤል በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው እንዳስታወቁት፣ አል-በሽር አስቸኳይ የሆስፒታል ህክምና የሚሻ የጤና እክል አጋጥሟቸዋል። የቀድሞውን ፕሬዚዳንት በሆስፒታል ለመጠየቅ ያደረጉት ሙከራ እንዳልተሳካ የገለጹት ጸሐፊው፣ በዕድሜያቸው መግፋት እና በህመማቸው ክብደት ምክንያት በሰብዓዊነት ታይተው ከሱዳን ውጭ የላቀ ህክምና እንዲያገኙ መንግስት እንዲፈቅድላቸው ጥሪ አቅርበዋል።

በ1989 ዓ.ም በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ስልጣን ይዘው የነበሩት ኦማር አል-በሽር፣ ለወራት የቀጠለውን ህዝባዊ አብዮት ተከትሎ በ2019 ዓ.ም ከስልጣን መወገዳቸው ይታወሳል። ከዚያም በሙስና ወንጀል ተፈርዶባቸው በእስር ላይ ሳሉ፣ ሀገሪቱ በ2023 ዓ.ም ወደ እርስ በርስ ጦርነት መግባቷን ተከትሎ የፍርድ ሂደታቸው ተስተጓጉሎ ቆይቷል። አል-በሽር በዳርፉር በፈጸሙት የዘር ማጥፋት፣ የጦር ወንጀል እና በሰብዓዊነት ላይ በተፈጸሙ ወንጀሎች በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ ወጥቶባቸው እስከዛሬ የሚፈለጉ ግለሰብ ናቸው።

የኦማር አል-በሽር የጤና መታወክ እና ወደ ውጭ ሀገር ሄደው እንዲታከሙ የሚቀርበው ተደጋጋሚ ጥያቄ፣ በአሁኑ ወቅት በአስከፊ የእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ ለምትገኘው ሱዳን እና ለጄኔራል አል-ቡርሃን አስተዳደር እጅግ አጣብቂኝ የሆነ የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ፈተና ይዞ መጥቷል።

በአንድ በኩል አል-በሽርን ወደ ውጭ ሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የቀድሞውን ስርዓት ባለስልጣናት እና ደጋፊዎች ለማባበል የፖለቲካ እድል ሊሰጥ ይችላል። በሌላ በኩል ግን የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ እያለባቸው ግለሰቡ ከሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የሱዳን ጦር መንግስትን ከዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ጋር ከባድ ፍጥጫ ውስጥ የሚከተው ይሆናል።

ከዚህም ባሻገር በዳርፉር እልቂት ፍትህ የተነፈጋቸው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሱዳናውያን ቁጣን የሚቀሰቅስ በመሆኑ፣ የካርቱም ወታደራዊ አመራር በሰብዓዊ ምክንያት ሽፋን የፖለቲካ ስምምነት ለማድረግ የሚያደርገው ማንኛውም እርምጃ በቀጠናው ተጨማሪ ውዝግብ ማስከተሉ አይቀሬ ነው።

አርቲስት ኢቲቃ ተፈሪ በታሰሩት አቶ ታዬ ደንደአ ዙሪያ ያቀረበው ጥሪ ትኩረትን ሳበ
#fastmereja I ​ታዋቂው የአፋን ኦሮሞ ድምጻዊ አርቲስት ኢቲቃ ተፈሪ፣ በአሁኑ ወቅት በሕግ ጥላ ሥር በሚገኙት የቀድሞው የሰላም ሚኒስቴር ዴኤታ አቶ ታዬ ደንደአ ላይ የሚፈጸመው እስርና እንግልት እንዲቆም እና በነፃ እንዲለቀቁ በማህበራዊ ሚዲያ ገጹ ጥሪ አቀረበ። አርቲስቱ በሰጠው አስተያየት፣ አቶ ታዬ ከልጅነታቸው ጀምሮ ስለ ህዝብ መብትና ጥቅም በጽናት ሲታገሉ የቆዩ፣ ከሙስና እንዲሁም ከማንኛውም የደምና የስርቆት ወንጀል ነፃ የሆኑ እውነተኛ የህዝብ ተቆርቋሪ ናቸው ብሏል።

​አርቲስት ኢቲቃ ተፈሪ አክሎ እንደገለጸው፣ አቶ ታዬ ደንደአ በጽኑ አቋማቸውና በግልጽ ተናጋሪነታቸው ሰዎችን ያስቀየሙበት አጋጣሚ ሊኖር ቢችልም፣ ከግል ጥቅማቸው ይልቅ የጋራንና የህዝብን ጥቅም ያስቀደሙ ሰው መሆናቸውን ገልጿል። "ከእሳቸው በላይ ለህዝብ መብት ከፊት ቀድሞ የቆመ አካል የለም" ያለው አርቲስቱ፣ አገሪቱ ውስጥ በርካታ ጥፋተኞች በነፃነት እየተዘዋወሩ ባሉበት ሁኔታ እንዲህ ያሉ ጠንካራና አቋመኛ ሰዎችን ማሰርና ማንግላታት ለችግሮች መፍትሔ እንደማይሆን አስገንዝቧል።

​በመጨረሻም አርቲስት ኢቲቃ ተፈሪ ለሚመለከታቸው የመንግሥትና የፍትሕ አካላት ጥሪ በማቅረብ፣ አቶ ታዬ ደንደአ ከእስር ተፈተው ወደ ህዝባቸው እንዲመለሱ እና አላስፈላጊ እንግልት እንዲቆም መጠየቁን በግል የማህበራዊ ሚዲያ ገጹ ባሰራጨው መልእክት መመልከት ተችሏል።

የዲጂታላይዜሽን ግስጋሴ በኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 13፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በፈጣን ሁለንተናዊ የቴክኖሎጂ እና የኢኮኖሚ ሽግግር ሂደት ላይ ትገኛለች።

የቆየውን የወረቀት አሰራር ወደ ዲጂታል በመቀየር፤ ኢትዮጵያ በአህጉሪቱ ቀዳሚ የሆነ ጠንካራ የዲጂታል ኢኮኖሚ እና የቴክኖሎጂ ማዕከል ለመሆን በቁርጠኝነት እየተጋች ነው፡፡

ለዚህ የዲጂታል ሽግግር እንደ መነሻ ሰነድ ሆኖ የሚያገለግለው የዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ ነው፡፡ ይህ የመጀመሪያው ምዕራፍ የዲጂታል ስትራቴጂ በስኬት ተጠናቅቆ ሁለተኛው ምዕራፍ የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ እየተተገበረ ይገኛል፡፡

በመጀመሪያው የዲጂታል ስትራቴጂ መሠረት የቴሌኮም መሰረተ ልማትን በከፍተኛ ሁኔታ በማስፋፋት የአራተኛ ትውልድ (4G) ኔትዎርክን ለ1 ሺህ 200 ከተሞች፣ እንዲሁም እጅግ ፈጣን የሆነውን የአምስተኛ ትውልድ (5G) ኔትዎርክ ደግሞ ለ33 ከተሞች ተደራሽ ማድረግ ችላለች።

ይህም በሚሊየን የሚቆጠሩ ዜጎችን ከዲጂታል ዓለም ጋር አስተሳስሯል። ቴሌብር እና ሲቢኢ ብር የገንዘብ ዝውውር እና የግብይት ምህዳሩነረ ሙሉ በሙሉ ቀይረውታል። በአሁኑ ወቅት የቴሌብር ተጠቃሚ ቁጥር 61 ሚሊየን ደርሷል፡፡

እንግልትንና ሙስናን ለማስቀረት የመንግሥት አገልግሎቶች ሙሉ በሙሉ ወደ ዲጂታል እየተቀየሩ ነው። ለዚህም እንደ መሶብ ያሉ የአንድ ማዕከል አገልግሎት መስጫዎች ዜጎች በርካታ አገልግሎቶችን በአንድ ቦታ እንዲያገኙ አስችለዋል፡፡

በሰው ሰራሽ አስተውሎት ልማት ረገድ የኢትዮጵያ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት እንደ ማዕከላዊ አንቀሳቃሽ ኃይል በመሆን የሀገሪቱን ተጨባጭ ችግሮች የሚፈቱ መፍትሔዎችን እያበለጸገ ይገኛል፡፡

ሀገሪቱ በቴክኖሎጂው ዘርፍ ያላትን አቅም በማሳደግ የአፍሪካ የዲጂታል ሉዓላዊነትና ብልጽግና ማዕከል ለመሆን እየሰራች ትገኛለች፡፡

ይህን የቴክኖሎጂ ፍላጎት በዘላቂነት ለመደገፍ የአምስት ሚሊየን ኮደሮች ስልጠናን እያካሄደች ነው፡፡

የኢትዮጵያ የማድረግ አቅም በቴክኖሎጂ ልቀት የታገዘ በመሆኑ ከውጭ ምርቶችና ቴክኖሎጂዎች ላይ የነበረባትን ጥገኝነት በመቀነስ፣ በራሷ አቅም የምትቆም ጠንካራ ዲጂታል ኢኮኖሚ ያላት ሀገር ለመሆን መሠረት ጥሏል፡፡

በአጠቃላይ አሁን ላይ እየታየ ያለው የዲጂታል ሽግግር የዚሁ ጉዞ ቀጣይ ምዕራፍ ነው። ወጣቶችን በኮዲንግ በማሰልጠን እና ሀገር በቀል የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን በመደገፍ ኢትዮጵያ አዲስ ታሪክ እየጻፈች ትገኛለች፡፡

ይህ የቴክኖሎጂ ልቀትና የማድረግ አቅም ለጥቂቶች ብቻ የሚተው ቅንጦት ሳይሆን፣ የነገዋን ዘመናዊት እና በራሷ የምትቆም ጠንካራ ኢትዮጵያን ለመገንባት የሚያገለግል ዋነኛ የዕድገት ሞተር መሆኑን በተግባር እያረጋገጠች ነው።

በትዕግስት ግዛቸው


የዲጂታላይዜሽን ግስጋሴ በኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 13፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በፈጣን ሁለንተናዊ የቴክኖሎጂ እና የኢኮኖሚ ሽግግር ሂደት ላይ ትገኛለች።

የቆየውን የወረቀት አሰራር ወደ ዲጂታል በመቀየር፤ ኢትዮጵያ በአህጉሪቱ ቀዳሚ የሆነ ጠንካራ የዲጂታል ኢኮኖሚ እና የቴክኖሎጂ ማዕከል ለመሆን በቁርጠኝነት እየተጋች ነው፡፡

ለዚህ የዲጂታል ሽግግር እንደ መነሻ ሰነድ ሆኖ የሚያገለግለው የዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ ነው፡፡ ይህ የመጀመሪያው ምዕራፍ የዲጂታል ስትራቴጂ በስኬት ተጠናቅቆ ሁለተኛው ምዕራፍ የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ እየተተገበረ ይገኛል፡፡

በመጀመሪያው የዲጂታል ስትራቴጂ መሠረት የቴሌኮም መሰረተ ልማትን በከፍተኛ ሁኔታ በማስፋፋት የአራተኛ ትውልድ (4G) ኔትዎርክን ለ1 ሺህ 200 ከተሞች፣ እንዲሁም እጅግ ፈጣን የሆነውን የአምስተኛ ትውልድ (5G) ኔትዎርክ ደግሞ ለ33 ከተሞች ተደራሽ ማድረግ ችላለች።

ይህም በሚሊየን የሚቆጠሩ ዜጎችን ከዲጂታል ዓለም ጋር አስተሳስሯል። ቴሌብር እና ሲቢኢ ብር የገንዘብ ዝውውር እና የግብይት ምህዳሩነረ ሙሉ በሙሉ ቀይረውታል። በአሁኑ ወቅት የቴሌብር ተጠቃሚ ቁጥር 61 ሚሊየን ደርሷል፡፡

እንግልትንና ሙስናን ለማስቀረት የመንግሥት አገልግሎቶች ሙሉ በሙሉ ወደ ዲጂታል እየተቀየሩ ነው። ለዚህም እንደ መሶብ ያሉ የአንድ ማዕከል አገልግሎት መስጫዎች ዜጎች በርካታ አገልግሎቶችን በአንድ ቦታ እንዲያገኙ አስችለዋል፡፡

በሰው ሰራሽ አስተውሎት ልማት ረገድ የኢትዮጵያ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት እንደ ማዕከላዊ አንቀሳቃሽ ኃይል በመሆን የሀገሪቱን ተጨባጭ ችግሮች የሚፈቱ መፍትሔዎችን እያበለጸገ ይገኛል፡፡

ሀገሪቱ በቴክኖሎጂው ዘርፍ ያላትን አቅም በማሳደግ የአፍሪካ የዲጂታል ሉዓላዊነትና ብልጽግና ማዕከል ለመሆን እየሰራች ትገኛለች፡፡

ይህን የቴክኖሎጂ ፍላጎት በዘላቂነት ለመደገፍ የአምስት ሚሊየን ኮደሮች ስልጠናን እያካሄደች ነው፡፡

የኢትዮጵያ የማድረግ አቅም በቴክኖሎጂ ልቀት የታገዘ በመሆኑ ከውጭ ምርቶችና ቴክኖሎጂዎች ላይ የነበረባትን ጥገኝነት በመቀነስ፣ በራሷ አቅም የምትቆም ጠንካራ ዲጂታል ኢኮኖሚ ያላት ሀገር ለመሆን መሠረት ጥሏል፡፡

በአጠቃላይ አሁን ላይ እየታየ ያለው የዲጂታል ሽግግር የዚሁ ጉዞ ቀጣይ ምዕራፍ ነው። ወጣቶችን በኮዲንግ በማሰልጠን እና ሀገር በቀል የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን በመደገፍ ኢትዮጵያ አዲስ ታሪክ እየጻፈች ትገኛለች፡፡

ይህ የቴክኖሎጂ ልቀትና የማድረግ አቅም ለጥቂቶች ብቻ የሚተው ቅንጦት ሳይሆን፣ የነገዋን ዘመናዊት እና በራሷ የምትቆም ጠንካራ ኢትዮጵያን ለመገንባት የሚያገለግል ዋነኛ የዕድገት ሞተር መሆኑን በተግባር እያረጋገጠች ነው።

በትዕግስት ግዛቸው

በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ፣ ያለ አግባብ የወጭ ብክነትን ለመቆጣጠር ጥናት እየተካሄደ መሆኑ ተገለፀ

መስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬዲዮ) በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት በየዓመቱ የሚመደብ በጀትን ላልተፈለገ አላማ እንዳይውል ለመቆጣጠርና ጥናት እያካሄደ መሆኑን ትምህርት ሚኒስቴር ለአሐዱ አስታውቋል።

በትምህርት ሚኒስቴር የአካዳሚክ ጉዳዮች መሪ ስራ አስፈፃሚ ዶ/ር ኢባ መጄና ጥናቱን ማካሄድ ያስፈለገበት ምክንያትም ግልጽነት እና ተጠያቂነትን ለማስፈን፣በጀት ያለ አግባብ ያባከኑ ወይም ለግል ጥቅማቸው ያዋሉ የሥራ ኃላፊዎችንና ሠራተኞችን በሕግ ተጠያቂ ለማድረግ፣ድጋፍ የሚሹ ተቋማትን ደግሞ በመለየት በፋይናስና በሰው ሃይል ለመደገፍ እድል ስለሚፈጥር ነው ብለዋል።

ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ህጋዊ የመከታተል እውቅና ካላቸው የፌደራል ዋና ኦዲተር ፣የፌደራል ስነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽንና ከሌሎች አጋር ተቋማት ጋር በመሆን በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት የሚመደብ በጀትን ለሀገራዊ እድገት እንዲውል ለማድረግ በትኩረት ክትትል እያደረገ መሆኑንም ተናግረዋል።

የመንግሥት እና የሕዝብ ሀብት የሆነው የከፍተኛ የትምህርት ተቋማት በጀት በብቃት ሥራ ላይ እንዲውል ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ፣የቁጥጥር ሥርዓትን ማጠናከር፣ ዲጂታላይዜሽንን ማስፋፋት እና የተጠያቂነት አሠራርን መዘርጋቱን ቀዳሚ ተግባራት አድርጎ እንደሚሰራ ገልጸዋል፡፡

በ ደረጄ መንግስቱ
#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ
ፌስቡክ ገጽ፡- https://web.facebook.com/a...
ቴሌግራም ገጽ፡- https://t.me/ahaduradi

ዲጂታል ፋይናንስ - የኢትዮጵያ የግብይት ምሕዳር ለውጥ ማሳያ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 10፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ዲጂታል ሥርዓት እየዘረጋች ነው ሲባል ከኢንተርኔትና ቴሌኮም መሠረተ ልማት መስፋፋት የዘለለ ነው።

የማኅበረሰብን የዕለት ተዕለት ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ እየቀየረ ያለና የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን እየታየበት ያለው አንዱ መስክ የዲጂታል ፋይናንስ ሥርዓት ነው፡፡

ኢትዮጵያ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ግብይትና የገንዘብ ዝውውሮች የሚካሄዱት ጥሬ ገንዘብን መሠረት ባደረገ የእጅ በእጅ መልኩ እንደነበር ይታወሳል፡፡ ይህ ዓይነት የግብይት ሥርዓት አስተማማኝነቱና ደህንነቱ ጥያቄ ውስጥ የነበረ ሲሆን÷ የዜጎችን ገንዘብ ለብክነትና ለስርቆት የሚዳርግም ነው፡፡

በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ ባህላዊ የነበረውን የግብይት አሠራር በመቀየር የዲጂታል ፋይናንስ ሥርዓት አጠቃቀምን በስፋት እየተገበረች ትገኛለች፡፡

በንግድ ዘርፍ ተሰማርተው የሚገኙ ነጋዴዎች ቀደም ሲል ብድር ለማግኘትና ክፍያዎችን ለመቀበል እንዲሁም ለማስተላለፍ የነበረባቸውን ተግዳሮቶች ስልካቸው ላይ በሚገኙ የተለያዩ የዲጂታል ፋይናንስ መተግበሪያዎችን በመጠቀም በአነስተኛ ክፍያ በአጭር ጊዜ ቀልጣፋ አገልግሎት ማግኘት ችለዋል፡፡

በተጨማሪም የባንክ ቅርንጫፎች በሌሉባቸው አካባቢዎች የሚገኙ አርሶ አደርና አርብቶ አደሮች በሞባይል ስልኮቻቸው አማካኝነት የገንዘብ ዝውውር ማካሄድና ለግብርና ምርቶቻቸው ክፍያ በቀጥታ እንዲከፍሉ እና እንዲቀበሉ አስችሏቸዋል፡፡

የመንግሥት ተቋማት ዲጂታላይዝድ የአሠራር ሥርዓትን መከተላቸው ግልጽና ቀልጣፋ እንዲሁም ከሙስና የፀዳ አሠራርን ለመተግበር የፋይናንስ ሥርዓቶች የጎላ አስተዋፅኦን እያበረከቱ ይገኛሉ፡፡

ይህም የፋይናንስ አብዮት የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችንና ስታርት አፖችን የሚያበረታታ አዲስ ምዕራፍን የከፈተ ከመሆኑ ባሻገር በተለያዩ ዘርፎች በቴክኖሎጂ የተደገፈ አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች እንዲስፋፉ ምቹ ሁኔታዎችን ፈጥሯል፡፡

የዲጂታል ፋይናንስ ዘርፉን አቅም በይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ ዜጎችን በማስተማር፣ የሳይበር ደህንነትን በማረጋገጥ፣ የቴሌኮም መሠረተ ልማቶችን ለማጠናከር እየተሰራ ሲሆን ÷ በዲጂታል ዘርፍ ዕውቀትና ክህሎትን ማጎልበት ከዜጎች ይጠበቃል፡፡

በመሆኑም ለዲጂታል ኢትዮጵያ እውን መሆን የገንዘብ ዝውውርን የሚያቃልል፣ የንግድ ፍሰትን የሚያሳልጥ እንዲሁም የኢኮኖሚ እኩልነትን የሚያረጋግጠውን የፋይናንስ ሥርዓት bዲጂታል ቴክኖሎጂ መደገፍ ይገባል፡፡

በቤተልሔም ግርማ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያ ትልቁ የግል ሴክተር ስብስብ የሆነው ሚድሮክ ኢንቨስትመንት ግሩፕ፣ ባለፉት ዓመታት በነበረው ከፍተኛ የአመራር ብልሹነት፣ የንብረት ምዝበራ እና የተከማቸ ዕዳ ምክንያት ሙሉ በሙሉ ለመክሰር ተቃርቦ እንደነበር የኩባንያው ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ጀማል አህመድ አስታወቁ።

ዋና ስራ አስፈፃሚው ለፋና ቴሌቪዥን በሰጡት ሰፋ ያለ ቃለ-ምልልስ እንዳጋለጡት፣ ከስድስት ዓመታት በፊት የኩባንያው የመዋቅር ማሻሻያ ሲጀመር፣ በትውልደ-ኢትዮጵያዊው የሳዑዲ ቢሊየነር ሼክ መሀመድ ሁሴን አሊ አል-አሙዲ የተገነባው የቢዝነስ ግዛት እጅግ አሳሳቢ በሆነ የፋይናንስ ቀውስ ውስጥ ገብቶ ነበር። በወቅቱ ራሳቸውን ችለው መንቀሳቀስ የሚችሉት እንደ NOC ኢትዮጵያ እና ሆራይዘን ፕላንቴሽንስ የመሳሰሉ ጥቂት ኩባንያዎች ብቻ ነበሩ። አብዛኛዎቹ ሌሎች ተቋማት ግን ከፍተኛ ኪሳራ ውስጥ የገቡ፣ የመንግስት ግብር እና የባንክ ዕዳ የተከማቸባቸው፣ እንዲሁም ያረጁ ማሽነሪዎችን እና ያልተጠናቀቁ ፕሮጀክቶችን ያቀፉ ነበሩ።

አቶ ጀማል አክለውም አንዳንድ የሚድሮክ ስር ያሉ ኩባንያዎች የሰራተኞቻቸውን ደመወዝ መክፈል አቅቷቸው እንደነበር እና አበዳሪዎችም በኩባንያው ንብረቶች ላይ እርምጃ መውሰድ ጀምረው እንደነበር ገልጸዋል። የበርካታ ቅርንጫፍ ኩባንያዎች ንብረቶች በፍርድ ቤት ትዕዛዝ ለሐራጅ (ለጨረታ) ቀርበው ወይም ላልተከፈሉ ብድሮች በመያዣነት ተይዘው ነበር። በተለይም ከዚህ ቀደም በደርዘን የሚቆጠሩ ንግዶችን ያስተዳድር የነበረው 'ሚድሮክ ኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ ግሩፕ'፣ ወደ 20 የሚጠጉ አክሳሪ ኩባንያዎችን የያዘ "ባዶ ቅርፊት" ሆኖ እንደነበር አብራርተዋል።

ሚድሮክ ኮንስትራክሽን ኢትዮጵያ እና ሚድሮክ ፋውንዴሽን ስፔሻሊስት ከባድ የፋይናንስ ቀውስ ከገጠማቸው ኩባንያዎች መካከል በዋናነት ይጠቀሳሉ። ለምሳሌ፣ ሚድሮክ ፋውንዴሽን ስፔሻሊስት ከሜዲትራኒያን ግሩፕ ኢ.ኤ ጋር በማሽነሪ ኪራይ ዕዳ ምክንያት ፍርድ ቤት ድረስ የተካሰሰ ሲሆን፣ በወቅቱ የነበረው አመራር በፈጠረው ብልሹ አሰራር ኩባንያው 8.5 ሚሊዮን ብር ዕዳ ውስጥ መዘፈቁ እና የባንክ ሂሳቡ ውስጥ 365,000 ብር ብቻ እንደነበር የፍርድ ቤት መዛግብት ያሳያሉ። በዳሸን ባንክ ላልተከፈለው የ15 ሚሊዮን ብር ብድርም ንብረቶቹ ታግደው ለሐራጅ ቀርበዋል። ከዚህም ባሻገር ሌላ አንድ ስሙ ያልተጠቀሰ ግዙፍ የኢንዱስትሪ ኩባንያ ወደ አምስት ቢሊዮን ብር በሚጠጋ ዕዳ ምክንያት ተዘግቶ እንደነበር አቶ ጀማል ገልጸዋል።

ይባስ ብሎ የሼክ መሀመድ የሆኑ አክሲዮኖች እና ሌሎች ንብረቶች በህገ-ወጥ መንገድ ወደ ሌሎች ግለሰቦች ስም ተዛውረው እንደነበርና፣ ይህንን የባለቤትነት መብት ለማስመለስ እና ሰነዶችን ለማስተካከል አዲሱ ማኔጅመንት እስከ አምስት ዓመታት የሚፈጅ ጊዜ እንደወሰደበት ዋና ስራ አስፈፃሚው አጋልጠዋል። ይህ አጠቃላይ ቀውስ ይበልጥ የተጋለጠው በህዳር 2017 እ.ኤ.አ ልዑል አልጋ ወራሽ መሀመድ ቢን ሳልማን በወሰዱት የፀረ-ሙስና ዘመቻ ሼክ መሀመድ በሳዑዲ አረቢያ ለ14 ወራት በታሰሩበት ወቅት ነው። የባለሀብቱ መታሰር፣ ሚድሮክ በመሥራቹ የግል የፋይናንስ ድጋፍ ላይ ምን ያህል ጥገኛ እንደነበር በግልጽ አሳይቷል።

የቀድሞው ስኬት በተቋም ጥንካሬ ላይ ሳይሆን በሼክ መሀመድ የግል ሀብት እና ልግስና ላይ የተመሰረተ እንደነበር ያመላከቱት አቶ ጀማል፣ እርሳቸው ከታሰሩ በኋላ ግን የተከማቸው ኪሳራ፣ ያልተከፈሉ ታክሶች እና የባንክ ዕዳዎች ኩባንያውን አደጋ ላይ ጥለውት እንደነበር አስረድተዋል። ይሁንና በአሁኑ ወቅት ሚድሮክ ኢንቨስትመንት ግሩፕ በተበታተነ መልኩ የነበሩትን ኩባንያዎች በማሰባሰብ እና በአዲስ መዋቅር በማደራጀት ከፍተኛ የለውጥ ጉዞ ላይ መሆኑን አስታውቀዋል።

የኩባንያው የሰው ኃይል ከ47,000 ወደ 80,000 ማደጉን፣ ዓመታዊ የደመወዝ ክፍያውም ከ1 ቢሊዮን ብር በታች ከነበረበት ወደ 8.5 ቢሊዮን ብር ማሻቀቡን ሚድሮክ ይገልጻል። በተጨማሪም በቅርቡ አለም አቀፍ የፋይናንስ ኮርፖሬሽን (IFC) ሸራተን አዲስን ለማደስ እና ሌላ አዲስ ሸራተን ሆቴል ለመገንባት ለሚድሮክ ኢትዮጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር የ80 ሚሊዮን ዶላር የረጅም ጊዜ ብድር ማጽደቁ፣ የኩባንያውን የፋይናንስ መረጋጋት እና የአበዳሪዎችን አመኔታ መመለስ ያሳያል ተብሏል።

የሚድሮክ ኢንቨስትመንት ግሩፕ ዋና ስራ አስፈፃሚ ያደረጉት ይህ ይፋዊ መጋለጥ፣ በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ ግዙፍ የንግድ ተቋማት ከተቋማዊ አሰራር ይልቅ በግለሰቦች ሞገስ እና ካፒታል ላይ ምን ያህል የተንጠለጠሉ እንደሆኑ በግልጽ የሚያሳይ ነው። ሼክ መሀመድ አል-አሙዲ ለዓመታት ለኩባንያዎቹ የሚያፈሱት ገንዘብ፣ በውስጥ የነበረውን የአመራር ብልሹነት፣ የንብረት ምዝበራ እና የውስጥ ቁጥጥር ድክመት ሸፍኖት ቆይቷል። እርሳቸውም ዛሬ "ባመንኳቸው ተከዳሁ" ሲሉ በይፋ ተናግረዋል።

በአንድ ግለሰብ እስር ምክንያት የሀገርን ኢኮኖሚ ሊያናውጥ የሚችል ግዙፍ ኩባንያ የመክሰር አደጋ ላይ መውደቁ፣ ለኢትዮጵያ የግል ሴክተር ትልቅ የማስጠንቀቂያ ደወል ነው። የኩባንያው ከፍተኛ አመራሮች የባለሀብቱን ንብረትና አክሲዮን ሳይቀር በህገ-ወጥ መንገድ ማዛወራቸው፣ በሀገሪቱ የኮርፖሬት አስተዳደር እና የህግ ተጠያቂነት ላይ ያለውን ክፍተት ያጋልጣል። ምንም እንኳን አሁን ላይ ኩባንያው አዲስ የአሰራር መዋቅር ዘርግቶ ወደ ትርፋማነት መመለሱን ቢገልጽም፣ ንብረት የመዘበሩ እና ዕዳ ያከማቹ የቀድሞ ኃላፊዎች በህግ ፊት ቀርበው አለመጠየቃቸው፣ በሀገሪቱ ያለውን "የበላ ይመለስ" (Impunity) የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ባህል የሚያንጸባርቅ ነው። መንግስትም ሆነ ሌሎች ባለሀብቶች ከሚድሮክ ቀውስ ትልቅ ትምህርት ወስደው፣ የንግድ ተቋማትን ከግለሰብ ጥገኝነት አላቀው በጠንካራ የኮርፖሬት አስተዳደር እና ግልጽ የኦዲት ስርዓት ሊመሩ ይገባል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አቧራው ሰማይ ጠቀስ ነው፤ መንገዱ ደግሞ የተሽከርካሪዎችን የዕድሜ ልክ ጤና እና የመንገደኞችን ሕይወት የሚፈታተን የድንጋይ፣ የገደል እና የጉድጓድ ክምችት ሆኗል። ባቀረብናቸው ምስሎች ላይ በግልጽ እንደሚታየው፣ በሰዎች የተሞሉ የሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች በፈራረሰ ድልድይ እና በገደል አፋፍ ላይ በሚያሰቅቅ ሁኔታ ሲንገዳገዱ እና ሲተራመሱ ይታያሉ። ይህ ከአዲስ አበባ ተነስቶ በቡልቡላ፣ ሚቶ፣ ዲጆ አድርጎ ወደ ሀላባ የሚወስደው መስመር የዕለት ተዕለት አስፈሪ ገጽታ ነው።

ይህ መስመር ለጥቂት መንደሮች ማቋረጫ የተተወ የገጠር መንገድ አይደለም። ይልቁንም ከመላው የሀገሪቱ ክፍሎች ወደ አዲስ አበባ፣ እንዲሁም ከዋና ከተማዋ ወደ ደቡብ ክልሎች ለሚጓዙ በሺዎች ለሚቆጠሩ መንገደኞች እና ለከባድ የጭነት ተሽከርካሪዎች ዋነኛ የኢኮኖሚ የደም ሥር ነው። በ ምስሉ ላይ የሚታየው በጎርፍ የተቦረቦረ፣ አፈር የለበሰ እና ድንጋይ ያፈጠጠበት አስቸጋሪ ጠጣር (ፒስታ) መንገድ፣ በየዕለቱ የነዋሪውን ኑሮ ከማክበድ አልፎ የንግድ ፍሰቱንና የሀገርን የትራንስፖርት ዕድገት ክፉኛ እያንቀነቀው ይገኛል።

ነዋሪዎች ለዘ-ሐበሻ እንደገለጹት እውነታው ግን ከዚህም የከፋ ነው። እነዚህ ተሽከርካሪዎች የተሸከሙት የብረት ክምርን ሳይሆን የሰው ሕይወትን እና የሀገርን የኢኮኖሚ ሀብት ነው። በየወቅቱ የሚደረገው ጊዜያዊ የአፈር እና የጠጠር ጥገና፣ የችግሩን ሥር ሊነቅል ቀርቶ ለቀናትም የሚቆይ እፎይታ አላመጣም። መንገዱ ከሚሸከመው ከፍተኛ የትራፊክ መጠን እና የጭነት ተሽከርካሪዎች ክብደት አንጻር፣ ጊዜያዊ ጥገናዎች የሀገርን በጀት ከማባከን እና የሕዝቡን እንግልት ከማራዘም የዘለለ ፋይዳ የላቸውም።

በመሆኑም ይህ የጉዞ መሥመር ለነዋሪው፣ ለነጋዴው እና ለመላው ሀገሪቱ ያለውን ከፍተኛ ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ከግምት ውስጥ በማስገባት አስቸኳይ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል። መንገዱን በየጊዜው ከመጠገን አዙሪት ወጥቶ፣ ዘላቂና አስተማማኝ መፍትሔ የሆነውን ደረጃውን የጠበቀ የአስፋልት ግንባታ በፍጥነት መጀመር የግድ ይላል። የደቡቡ ጉዞ በአቧራ የታፈነ የሞትና የሕይወት ቁማር መሆኑ ዛሬውኑ ሊያበቃ ይገባል።

በአካባቢያችሁ የምትመለከቱትን የመሰረተ ልማት ችግር፣ ሙስና፣ ማንኛውንም መረጃ በዋትሳፕ፣ ቴሌግራም፣ ሲግናል ቁጥራችን +161222268326 መላክ ትችላላችሁ።

የቀድሞ ኮከብ የባንክ ምስጢር ወጣ
#ethiopia | የካሜሩን እግር ኳስ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት ሳሙኤል ኢቶ በከባድ የሙስና እና የገንዘብ ምዝበራ ክስ ተመሠረተበት።

የካሜሩን እግር ኳስ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት ሳሙኤል ኢቶ ከሩሲያ ወደ ግል የባንክ ሂሳባቸው የተላከ ከ500,000 ዩሮ በላይ ገንዘብን በተሳሳተ መንገድ ተጠቅሟል በሚል መከሰሱን የፊፋ ሕጋዊ ሰነዶች ይፋ አደረጉ።

ኢቶ ለመልካም አስተዳደር ብልሹነት እና ለገንዘብ ምዝበራ ውንጀላ መጋለጡን የፊፋ የፍርድ ቤት መዝገቦች እና ሕጋዊ ሰነዶች ይፋ አደረጉ።

በክሱ ወደ ኳታር ብሔራዊ ባንክ የግል የባንክ ሂሳባቸው ሁለት የተያዩ ክፍያዎች ቀጥታ እንዲገቡ የተደረጉበት ደረሰኞች በክስ ሰነዱ ላይ መቅረባቸው ተገልጻል።

ይህ ገንዘብ ለምን ዓላማ እንደዋለ እና ወደ ግል ሂሳብ እንዲገባ የተደረገበት ሕጋዊ ምክንያት ምን እንደሆነ ግልጽ አለመሆኑ ክሱን ጠንካራ ያደርገዋል።

የፊፋ ፕሬዚዳንት ጃኒ ኢንፋንቲኖ ቅርብ ወዳጅ የሆነው ኢቶ ስሙ የተነሳው ፊፋ ሊተገብረው አቅዶት በነበረውና በኋላ ላይ በተሰረዘው የዓለም ዋንጫ ሽያጭ ዕቅድ ጋር በተያያዘ በቀረበ የፍርድ ቤት መዝገብ ላይ ነው።

በአሁኑ ወቅት የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን (ካፍ) የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባል የሆነው ሳሙኤል ኢቶ ከተፈጸሙት የገንዘብ ዝውውሮች ጋር በተያያዘ ጠንከር ያለ የሕግ እና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎችና ምርመራዎች ከፊቱ ተደቅነውበታል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #samueletoo #fecafoot #fifa #caf #footballnews #breakingnews #cameroonfootball #sportsnews

“መና የሚዘጋጅበት የሰማይ ቤት ከተዘጋ ቆይቷል!”
— ፖሎ ሉሙምባ
#ethiopia | የፓን አፍሪካኒዝም ተሟጋች ፕሮፌሰር ፖሎ ፓትሪክ ሉሙምባ በናይጄሪያ ሌጎስ በተካሄደ ዓለም አቀፍ መድረክ ላይ ለአህጉሪቱ መሪዎችና ለሕዝቡ ጠንከር ያለና አሳሳቢ መልእክት አስተላልፈዋል።

ፕሮፌሰር ሉሙምባ ባደረጉት ንግግር አፍሪካ አሁን ካለችበት አስከፊ ድህነት ኋላቀርነትና መዋቅራዊ ጭቆና ልትወጣ የምትችለው በጾምና በጸሎት ሳይሆን በተግባራዊ ሥራ በሳይንስና በጥበብ የተሞላ እርምጃ መውሰድ ስትጀምር ብቻ እንደሆነ አስገንዝበዋል።

“መና የሚዘጋጅበት የሰማይ ቤት ከተዘጋ ቆይቷል!” ያሉት ፕሮፌሰሩ የችግሮች ሁሉ መፍትሔ ጸሎት ብቻ እንደሆነ ተደርጎ መወሰዱንና ለአህጉሪቱ እድገት ወሳኝ የሆኑ ተግባራዊ መፍትሔዎች ወደ ጎን መገፋታቸውን በፅኑ ኮንነዋል።

የሃይማኖት ተቋማትን ሚና በጥብቅ የነቀፉት ፕሮፌሰሩ በርካታ የአፍሪካ አብያተ ክርስቲያናትና መስጊዶች እራሳቸውን የሞራል የበላይ አድርገው ቢያቀርቡም በሕዝቡ ላይ የሚፈጸመውን መዋቅራዊ ብዝበዛና ስልታዊ ሙስና ግን በዝምታ ያልፉታል ብለዋል።

አብያተ ክርስቲያናትና መስጊዶች ከአማኞቻቸው አሥራትና ምጽዋት በሚሰበስቡበት አህጉር ሕዝቡ አሁንም ንጹህ የመጠጥ ውሃ የኤሌክትሪክ አገልግሎት አጥቶ በጨለማ እንዲኖር ተፈርዶበታል ነው ያሉት።

ፖሮፌሰር ፖሎ እውነተኛ ለውጥ የሚመጣው በተግባር የተደገፈ ጥረት ሲታከልበት ብቻ መሆኑን በማስመር ንግግራቸውን አጠናቅቀዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #africa #nigeria #church #plolumumba #poverty #panafricanism #economy

የኢትዮጵያ የማንሰራራት ዘመን፡ ቃልን በተግባር ያረጋገጠ ጉዞ
*******************
(የዕለቱ መልዕክት)

ኢትዮጵያችን ዛሬ ታሪካዊ በሆነ የማንሰራራት ምዕራፍ ላይ ትገኛለች።ዛሬ ጳጉሜ 2 "የማንሰራራት ቀን" ተብሎ ሲከበር ይህ ጽንሰ-ሀሳብ ዝም ብሎ ምኞት ሳይሆን በተጨባጭ መሬት ላይ እየታዩ ያሉ ስኬቶች ማሳያ ነው።

ባለፉት የለዉጥ ዓመታት የነበሩት የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ የተቋማት ግንባታ እና ሌሎች ሪፎርሞችን የማድረግ ስራዎች ተጠናቀው አሁን የዘላቂ ልማት ትሩፋቶችን ለቀጣዩ ትውልድ የማሸጋገር ጊዜ ላይ ደርሰናል።

በትናንት ለቅሶና እሳቤ ታጥረው ከሚኖሩት ይልቅ ብሩህ የወደፊት ተስፋን ሰንቀው ወደ ሚቀጥለው አዲስ ምዕራፍ የሚሸጋገሩ ዜጎች ለዚህ ሀገራዊ ማንሰራራት ዋነኛ ሞተር ናቸው።

ይህ ሀገራዊ ማንሰራራት በግብርናው ዘርፍ፣ በማዕድንና በቡና ወጪ ንግድ እንዲሁም በተኪ ምርት ታሪክ ከፍተኛ ውጤት ተመዝግቧል። በተለይም እንደ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ያሉ ሀገራዊ ፕሮጀክቶችን ዳር ማድረስ የጀግንነት፣ የወል ትርክት እና የ"ይቻላል" መንፈስ ህያው ምስክር ሆኗል።

መንግስት ወደ ተግባር ያስገባው የተሟላ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትን በመሳብ፣ የአገልግሎት ዘርፍ ልህቀትን በማረጋገጥ እና ለአምራች ኢንዱስትሪው የፋይናንስ አቅርቦትን በማሳደግ ጥራት ያለው ኢኮኖሚያዊ ዕድገት እንዲረጋገጥ ትልቅ አቅም ፈጥሯል።

የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ከግብርና መርነት ተላቆ ብዝሃ ዘርፎችን ማዕከል ወዳደረገ መዋቅራዊ ስርዓት መሸጋገሩ፣ የሀገራችን የኢኮኖሚ መሰረት ይበልጥ አስተማማኝ እያደረገው ይገኛል።

የኢትዮጵያን የማንሰራራት ጉዞ ይበልጥ ወደ ላቀ ከፍታ የሚያሸጋግሩት በጉባ ይፋ የተደረጉት ግዙፍ አዳዲስ ፕሮጀክቶች መከናወን መጀመራቸው የዘመኑ ታላቅ ብስራት ነው።

እነዚህ ግዙፍ ፕሮጀክቶች፤ ሀገር በቀል የማዳበሪያ ፋብሪካ ግንባታን፣ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ፕላንትን፣ አለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ ግዙፉን የቢሾፍቱ አውሮፕላን ማረፊያን፣ የ1 ነጥብ 5 ሚሊየን ቤቶች ግንባታን እና የነዳጅና ጋዝ ልማት ያካተቱ ናቸው። ፕሮጀክቶቹ የኢትዮጵያን የወደፊት እጣ ፈንታ ከመወሰንም ባሻገር የሀገራችንን የፕሮጀክት አፈፃፀም ፍጥነት፣ ጥራትና ብቃት በተግባር የሚያስመሰክሩ ናቸው።

ከዚህ በተጨማሪ የኢትዮጵያ ማንሰራራት ቀጠናዊ እና አለም አቀፋዊ ተፅዕኖዋን በሚመጥን መልኩ እያደገ ነው። ሀገራችን የብሪክስ (BRICS) አባል መሆኗን ተከትሎ አሁን የተጀመሩት እንደ ኒውክሌር ፕላንት እና አቪዬሽን ያሉ ግዙፍ የቴክኖሎጂ ልማት ፕሮጀክቶች ከውጭ ሀገራት ጋር የምናደርገውን የኢኮኖሚ እና የቴክኖሎጂ ሽግግር ትብብር ይበልጥ ያጠናክሩታል።

ወጣቱ ትውልድ በዲጂታል ኢኮኖሚ፣ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ እና በእውቀት ላይ በተመሰረተ የፈጠራ ስራ ላይ መሳተፍ መጀመሩ ይህን ሀገራዊ ማንሰራራት ወደማይቀለበስበት ደረጃ ያደርሰዋል።

የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ማሻሻያው እውነተኛ ትርጉም የሚያገኘውም ይህ የሰው ሃይል ግንባታ ከዘላቂ የሰላም ግንባታ፣ ጠንካራ የጸረ-ሙስና ትግል እና የፍትህ ስርዓት መሻሻል ጋር ተሰናስሎ ሲጓዝ ነው።

ይህ የማንሰራራት እና የማጽናት ጉዞ ዘላቂ እንዲሆን ሁላችንም አሮጌውንና የማይጠቅመውን አስተሳሰብ አውልቀን በመጣል፣ አዲሱን የለውጥና የስራ ባህል መላበስ ይገባናል።

እርስ በእርስ ከመጠላለፍና ጣት ከመቀሳሰር ወጥተን፣ በሌት ተቀን ትጋት፣ በቅንነት፣ እንዲሁም በነቃ ከተሳትፎ፤ ብልጽግናዋ ያረጋገጠች ኢትዮጵያን ለትዉልድ ማቆየት እንችላለን።

አዲሱ ዓመት ሀገራዊ ማንሰራራትን በተግባር የምናረጋግጥበት፣ ጀግንነትንና የወል ትርክትን አጠናክረን የምንቀጥልበት የብሩህ ተስፋ ዘመን ነው!

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) መንግስት የሀገር ውስጥ ኢንቨስትመንትን ለማበረታታት በማሰብ ለተወሰኑ ፕሮጀክቶች ከቀረጥ ነጻ የአርማታ ብረት እንዲያስገቡ የፈቀደውን ልዩ መብት መከታ በማድረግ፣ ከፍተኛ መጠን ያለው እና ጥራቱን ያልጠበቀ ብረት በሕገወጥ መንገድ ገበያ ላይ እየዋለ መሆኑ ተጋለጠ። ይህ ድርጊት መንግስትን ለከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ብክነት እና የታክስ ኪሳራ ከመዳረጉም ባሻገር፣ ጥራቱን ያልጠበቀው ብረት በመሬት መንቀጥቀጥ ቀጠና ውስጥ በሚገነቡ ሕንጻዎች ላይ ጥቅም ላይ መዋሉ በሕዝብ ደህንነት ላይ ከባድ የሞት እና የሽረት አደጋ ደቅኗል።

የኢንዱስትሪ ሚኒስትር እና የገንዘብ ሚ/ር የቀረጥ ነፃ መብት ጥያቄዎችን ገምገመው በሚሰጡት የድጋፍ ደብዳቤ መሰረት፣ የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን እቃዎቹ ከቀረጥ ነጻ እንዲገቡ ይፈቅዳል። ነገር ግን እነዚህን መብቶች ያገኙ ድርጅቶች ብረቱን ለታለመለት የኢንቨስትመንት ዓላማ ከማዋል ይልቅ፣ ግዙፍ መጋዘኖች ውስጥ በማከማቸት በሕገወጥ መንገድ ለገበያ እያቀረቡት ይገኛሉ። ይህ አሰራር መንግሥት በየዓመቱ ማግኘት ከሚገባው ከ100 ቢሊዮን ብር በላይ የታክስ ገቢ እንዲያጣ እያደረገው ሲሆን፣ በዚህ ከፍተኛ የሀገር ሀብት ላይ ጥብቅ ቁጥጥር ማድረግ የነበረባቸው እንደ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን፣ የኢንቨስትመንት ኮሚሽን እና የኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ያሉ ተቋማት ኃላፊነታቸውን በአግባቡ ባለመወጣታቸው አሰራሩ ለከፋ ሙስና እና ብልሹነት ተጋልጧል።

የዓለም የገንዘብ ድርጅት (አይ ኤም ኤፍ) ከዚህ ቀደም ለኢትዮጵያ መንግሥት በሰጠው የፖሊሲ ምክረ ሐሳብ ላይ፣ መንግሥት ኢንቨስትመንትን ለመሳብ በሚል ከዘረጋው የቀረጥ ነፃ መብት ሥርዓት የሚያገኘው ጥቅም እጅግ አነስተኛ መሆኑን አብራርቶ ነበር። ከዚህ ይልቅ በየዓመቱ በነጻ ከሚተወው ቀረጥ የሚሰበሰበው ገንዘብ ግዙፍ ሀገራዊ ሜጋ ፕሮጀክቶችን በሙሉ አቅም ሊሸፍን እንደሚችል በማስረገጥ፣ መንግስት ይህንን የቀረጥ ነፃ መብት ሥርዓት እንዲያጥፍ ማሳሰቡ የሚታወስ ነው።

ከኢኮኖሚያዊ ኪሳራው በከፋ መልኩ ጉዳዩን እጅግ አሳሳቢ የሚያደርገው፣ ወደ ሀገር ውስጥ እየገባ ያለው የአርማታ ብረት መዋቅራዊ የጥራት ደረጃ ነው። በስምጥ ሸለቆ (ሪፍት ቫሊ) ቀጠና ውስጥ ለምትገኘው እና ለመሬት መንቀጥቀጥ ተጋላጭ ለሆነችው ኢትዮጵያ፣ የግንባታ ግብዓቶች የጥራት ደረጃ የህዝብ ደህንነት ዋስትና ነው።

በሕገወጥ ነጋዴዎቹ "የቱርክ አርማታ ብረት" በሚል የውሸት ስያሜ እና የሀሰት የጥራት ደረጃ እየተለጠፈባቸው ገበያ ላይ የሚውሉት እነዚህ ብረቶች፣ ከደረጃ በታች የሆኑ ናቸው። በዓለም አቀፍ የስትራክቸራል ኢንጂነሪንግ ስታንዳርድ መሰረት ለትላልቅ ሕንጻዎች ቢያንስ "ግሬድ 60" ወይም 500 ሜጋ ፓስካል የመለጠጥ እና የመሸከም አቅም ያለውብረት ያስፈልጋል። ነገር ግን ከቀረጥ ነጻ በኮንትሮባንድ መልክ የሚገቡት አብዛኞቹ የሀሰት ብረቶች የመሸከም አቅማቸው ከ300 ሜጋ ፓስካል በታች የሆኑ እና ምንም ዓይነት የመለጠጥ ባህሪ የሌላቸው በመሆናቸው፣ አነስተኛ የርዕደ መሬት ንዝረት በሚፈጠርበት ጊዜ በቀላሉ ተሰብረው ለከፍተኛ የሕንጻ መደርመስ አደጋ የሚያጋልጡ ናቸው።

በአንጻሩ የሀገር ውስጥ የአርማታ ብረት አምራቾች፣ ጥራታቸውን በመንግስት የጥራት ደረጃዎች ኤጀንሲ ጥብቅ ቁጥጥር ስር የሚያመርቱ በመሆናቸው፣ አስተማማኝ እና ከውጭ ከሚገባው የውሸት ብረት በእጅጉ የተሻለ ጥራት አላቸው። ነገር ግን ይህ በኢንቨስትመንት ስም በመጋዘን እየተከማቸ ያልተገባ የውሸት ግሬድ እየተለጠፈበት የሚሸጠው ብረት፣ ትክክለኛዎቹን የሀገር ውስጥ አምራቾች ከገበያ እያስወጣ እና ኢንዱስትሪውን ክፉኛ እየጎዳው ይገኛል።

አሁንም ድረስ በጅቡቲ ወደብ በኩል በሺዎች የሚቆጠሩ ቶን ሕገወጥ የአርማታ ብረቶች ወደ ሀገር ውስጥ ለመግባት ተጭነው እንደሚገኙ እና ይህ የጥፋት ፍሰት በስፋት ቀጥሎ እንዳለ ታማኝ ምንጮች ለዘ-ሐበሻ አረጋግጠዋል። ይህ ድርጊት መንግስትን በቢሊዮኖች ከማክሰር እና ኢንዱስትሪውን ከማዳከም አልፎ፣ ነገ በሚሊዮን የሚቆጠር ህዝብ ለሚኖርባቸው ሕንጻዎች የጅምላ መቃብር ከመሆኑ በፊት፣ የሚመለከታቸው የመንግስት የጸጥታ እና የቁጥጥር አካላት በአስቸኳይ ጣልቃ ገብተው የማያዳግም እርምጃ እንዲወስዱ የዘርፉ ባለሙያዎች በጥብቅ እያሳሰቡ ይገኛሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ እና የዓለም አቀፍ የፋይናንስ ኮርፖሬሽን (IFC) በሀገሪቱ የመኖሪያ ቤት ፋይናንስ ስትራቴጂ ላይ ትልቅ ለውጥ ያመጣል የተባለለትን እና 100 ቢሊዮን ብር ካፒታል (ከአይኤፍሲ የሚገኝ 200 ሚሊዮን ዶላር የመነሻ ፈንድን ጨምሮ) ያለው የመጀመርያውን የሞርጌጅ ሪፋይናንስ ኩባንያ ለማቋቋም የሚያስችል ስምምነት ተፈራርመዋል። መንግስት ይህንን እርምጃ 1.5 ሚሊዮን ተመጣጣኝ ዋጋ ያላቸው ቤቶችን ለመገንባት እና ለግል አበዳሪዎች የረጅም ጊዜ የፋይናንስ አቅርቦት (liquidity) ለመፍጠር የሚያስችል ታሪካዊ ክስተት አድርጎ ቢያቀርበውም፣ ቢሊዮኖችን ወደ ተቋሙ ማፍሰስ ብቻውን ስር የሰደደውን የኢትዮጵያ የቤት አቅርቦት ችግር የሚፈታ አስማት ሊሆን አይችልም።

የሀገሪቱን የመኖሪያ ቤት እጥረት እንደ ካፒታል አቅርቦት ችግር ብቻ አድርጎ መመልከት የበሽታውን ትክክለኛ መንስኤ ካለማወቅ የሚመነጭ የፖሊሲ ስህተት ነው። ላለፉት ሁለት አስርት ዓመታት መንግስት በመራቸው የጋራ መኖሪያ ቤት (ኮንዶሚኒየም) ፕሮግራሞች ከፍተኛ ህዝባዊ ሀብት ቢፈስም፣ አቅርቦቱ በየዓመቱ 4 በመቶ ከሚያድገው የከተሞች የህዝብ ቁጥር ጋር ሊመጣጠን ባለመቻሉ የቤት ባለቤት መሆን ለብዙሃኑ ሰራተኛ መደብ የማይደረስ ህልም ሆኖ ቀጥሏል። የዚህ ችግር ምንጭ የገንዘብ እጥረት ሳይሆን፣ የተቋማት ድክመት እና የማይፈጸሙ ፖለቲካዊ ቃል ኪዳኖች ናቸው። ለምሳሌ ያህል በሰኔ 2021 ከንቲባ አዳነች አቤቤ በአዲስ አበባ 500 ሺህ ተመጣጣኝ ቤቶችን ለመገንባት ከአንድ የደቡብ አፍሪካ ኩባንያ ጋር ተፈራርመው፣ በመጀመሪያው ዓመት ብቻ 100 ሺህ ቤቶች እንደሚገነቡ ቃል ቢገቡም፤ ፕሮጀክቱ ያለምንም ተጨባጭ ውጤት በአየር ላይ ቀርቶ የህዝብን አመኔታ ሸርሽሯል።

የፋይናንስ ማሻሻያዎቹ እና የግል አጋርነቶች በተደጋጋሚ የሚከሽፉት፣ ግትር እና ሙስና በነገሰበት የገበያ ስርዓት ውስጥ ገንዘብ ብቻውን ቤት ሊሰራ ስለማይችል ነው። የመንግስት ሞኖፖሊ የሆነው፣ አዝጋሚ እና ግልጽነት የጎደለው የመሬት ሊዝ አስተዳደር እውነተኛ አልሚዎችን በማግለል የመሬት ዋጋን ያንራል። በመሆኑም አብዛኛዎቹ የግንባታ ኩባንያዎች ለሀብታሞች እና ለዳያስፖራው ወደሚያተኩሩ የቅንጦት ፎቆች እንዲያመሩ አስገዳጅ ሆኖባቸዋል። በተጨማሪም የውጭ ምንዛሬ እጥረቱ፣ የብረት እና ሲሚንቶን ጨምሮ የኮንስትራክሽን ግብዓቶች በሀገር ውስጥ በበቂ ሁኔታ አለመመረት፣ እንዲሁም በመሬት አስተዳደር ውስጥ የተንሰራፋው ሙስና እና ህገወጥ የመሬት ወረራ የችግሩ ዋነኛ ማነቆዎች ናቸው። በዚህ በታመመ እና የግንባታ እቃዎች እጥረት ባለበት ገበያ ውስጥ 100 ቢሊዮን ብር ማፍሰስ፣ የቤት አቅርቦትን ከማሳደግ ይልቅ የንብረት ዋጋን በከፍተኛ ሁኔታ በማናር የዋጋ ንረትን የሚያባብስ አደገኛ እርምጃ ሊሆን ይችላል።

ስለሆነም የብሔራዊ ባንክ እና የአይኤፍሲ አዲሱ የሞርጌጅ ተቋም ከፍተኛ ገቢ ያላቸውን ጥቂት ተበዳሪዎች ብቻ የሚያገለግል የፋይናንስ መሳሪያ ሆኖ እንዳይቀር፣ መንግስት ከፋይናንስ ማሻሻያው ጎን ለጎን መዋቅራዊ የፖሊሲ ለውጦችን ሊያደርግ ይገባል። የመሬት አስተዳደሩን ነጻ እና ግልጽ ማድረግ፣ ከውጭ የሚገቡ የኮንስትራክሽን እቃዎች ጥገኝነትን ለመቀነስ የሀገር ውስጥ አምራቾችን በተለያዩ ማበረታቻዎች መደገፍ፣ እንዲሁም የቤት ገዢዎችን ከህገወጥ አልሚዎች ማጭበርበር የሚታደጉ ጥብቅ የህግ ማዕቀፎችን (እንደ ኤስክሮው አካውንት ያሉ) ተግባራዊ ማድረግ የግድ ይላል። የፋይናንስ መስመሮችን ከመክፈት ባሻገር የመሬት አቅርቦት ማነቆዎችን፣ የግብዓት እጥረትን እና የተንሰራፋውን ቢሮክራሲያዊ ሙስና መንቀል ካልተቻለ፣ ምንም ያህል ካፒታል ቢፈስ በኢትዮጵያ የቤት ዋጋን ተመጣጣኝ ማድረግ የማይቻል ህልም ሆኖ ይቀጥላል።

በሀሰተኛ ሰነድ ማጭበርበር ወንጀል ተፈርዶባቸው በእስር ላይ የነበሩት ቀሲስ በላይ መኮንን ከእስር መፈታታቸው ተገለጸ።

​ቀሲስ በላይ ከ 2  አመት የእስር ቆይታ በኋላ ዛሬ ጠዋት ከእስር ተፈተው በአሁኑ ሰዓት ከቤተሰቦቻቸው ጋር ተቀላቅለዋል።

​ግለሰቡ በሐሰተኛ ሰነድ ከአፍሪካ ኅብረት የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አካውንት 6 ሚሊዮን 50 ሺህ ዶላር ለማውጣት በመሞከራቸው፣ በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ ሦስተኛ የሙስና ጉዳዮች ወንጀል ችሎት የአምስት ዓመት እስራት እና የ10 ሺህ ብር ቅጣት ተፈርዶባቸው የነበረ መሆኑ ይታወሳል።

​ከእሳቸው ጋር አብረው ክስ ቀርቦባቸው የነበሩት ሌሎች ሁለት ተከሳሾች ደግሞ እያንዳንዳቸው የአራት ዓመት እስራት እና የ3 ሺህ ብር ቅጣት ተወስኖባቸው እንደነበር አይዘነጋም።

ተከሳሾቹ የወንጀል ሕጉን እና የሙስና ወንጀሎችን ለመደንገግ የወጣውን አዋጅ ተላልፈዋል በሚል ጥፋተኛ ተብለው ከተፈረደባቸው በኋላ፣ ቀሲስ በላይ ከ 2 አመት  የእስር ቆይታ በኋላ ዛሬ በይፋ ከእስር ተለቀዋል።

Seledadotio
Seledadotio