የሐሰት የኦንላይን የሥራ ማስታወቂያዎች ዓለም አቀፍ የሰዎች ዝውውርና የሳይበር ማጭበርበር መረቦችን እያጠናከሩ ነው
#ethiopia | በውጭ አገራት የሚገኙ ከፍተኛ ደመወዝ ያላቸውን የሥራ ዕድሎች በማስታወቅ የሚያታልሉ የኦንላይን የሥራ ማስታወቂያዎች፣ በመቶ ሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ወደ የሳይበር ማጭበርበር መረቦች በማስገባት የዘመናዊ ባርነትና የሰዎች ዝውውር ችግርን እያባባሱ መሆኑን የተባበሩት መንግሥታት አስጠንቅቋል።

(IOM) እንደገለጸው፣ የወንጀለኛ መረቦች በማኅበራዊ ሚዲያ፣ በድረ-ገጾች እና በሌሎች የኦንላይን መድረኮች ላይ የሐሰት የሥራ ማስታወቂያዎችን በማሰራጨት ተጎጂዎችን ወደ ውጭ አገራት ያጓጉዛሉ።

በዚያ ከደረሱ በኋላ ፓስፖርታቸውና የጉዞ ሰነዶቻቸው ይወሰድባቸዋል፤ ከዚያም በዛቻ፣ በአካላዊ ጥቃት፣ በዕዳ እገታ እና በእስራት በመጠቀም በኦንላይን የገንዘብ ማጭበርበር ሥራዎች ላይ እንዲሳተፉ ይገደዳሉ።

የIOM ዋና ዳይሬክተር በጄኔቫ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፣ እነዚህ ወንጀሎች በፍጥነት እየተስፋፉ መሆናቸውን ገልጸው፣ ከ80 በላይ አገራት የመጡ ዜጎች የእነዚህ መረቦች ሰለባ እየሆኑ መሆኑን አስታውቀዋል።

በተለይም እንግሊዝኛ በደንብ የሚናገሩ፣ የዩኒቨርሲቲ ተመራቂዎችና ሙያዊ ክህሎት ያላቸው ወጣቶች በዋናነት ኢላማ እየሆኑ መሆኑንም ገልጸዋል።

ድርጅቱ እንደሚለው፣ የማጭበርበር ማዕከላቱ በተለይ በደቡብ ምስራቅ እስያ በስፋት የተስፋፉ ሲሆን፣ ተጎጂዎች በፍቅር ማጭበርበር (Romance Scams)፣ በሐሰተኛ የኢንቨስትመንት ፕሮጀክቶች፣ በክሪፕቶ ማጭበርበር እና በሌሎች የኦንላይን የገንዘብ ማጭበርበር ዘዴዎች ላይ እንዲሠሩ ይገደዳሉ።

(UNODC) ባወጣው ግምገማ መሠረት፣ እነዚህ የሳይበር ማጭበርበር መረቦች በ2024 ብቻ በምስራቅ እስያ፣ በአውስትራሊያ እና በኒውዚላንድ 114 ቢሊዮን ዶላር የሚገመት የገንዘብ ኪሳራ አስከትለዋል።

በቀጣናው የሚገኙ የማጭበርበር ካምፖችም በመቶ ሺህዎች የሚቆጠሩ በማታለል ወይም በግዳጅ የተወሰዱ ሰዎችን ይዘው ሊያሰሩ እንደሚችሉ ተገልጿል።

IOM እንደገለጸው፣ ከ2022 እስከ 2025 ባለው ጊዜ ውስጥ ከ40 በላይ አገራት የመጡ 3,500 በላይ ተጎጂዎችን መታደግ ችሏል።

በእነዚህ መካከል ከኢንዶኔዥያ፣ ከሕንድ፣ ከስሪላንካ፣ ከኢትዮጵያ፣ ከኬንያ እና ከባንግላዴሽ የመጡ ዜጎች በብዛት ይገኙበታል።

ባለሙያዎች ዜጎች በማኅበራዊ ሚዲያ የሚወጡ የሥራ ማስታወቂያዎችን ከመቀበላቸው በፊት የቀጣሪውን ተቋም ሕጋዊነት እንዲያረጋግጡ፣ የጉዞ ሰነዶቻቸውን ለማንም እንዳይሰጡ እና አጠራጣሪ የሥራ ቅጥር ጥሪዎችን ለሚመለከታቸው ባለሥልጣናት እንዲያሳውቁ ያሳስባሉ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

በ10 ዓመታት ጊዜ ውስጥ ከ70 ሺህ በላይ ስደተኞች ህይወታቸውን አጥተዋል

*እነዚህ ቁጥሮች ተራ አኃዞች አይደሉም ህልምና ተስፋ የነበራቸው የሰው ልጆች ስም እንጂ!
#ethiopia | የተሻለ ህይወት ፍለጋ የሚሰደዱ ሰዎች ቁጥር በየጊዜው እየጨመረ በመጣበት በዚህ ወቅት በጉዞ ላይ እያሉ ህይወታቸውን የሚያጡ ስደተኞች ቁጥር አሁንም አሳሳቢ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ ተገለፀ።

ባለፉት 10 ዓመታት በተለያዩ ዓለም አቀፍ ግጭቶች የምጣኔ ሀብት ቀውስ እና የአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት ስደትን ምርጫቸው ያደረጉ ከ70 ሺህ በላይ ዜጎች መሞታቸውን አለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት የገለፀው።

በ10 ዓመታት ውስጥ ማለትም ከፈረንጆቹ 2014 እስከ 2024 ባለው ጊዜ ውስጥ ብቻ ነው ይህን ቁጥር የተመዘገበው።

በአስር ዓመታት ውስጥ ከተመዘገበው የሞት መጠን ከግማሽ በላይ የሚሆነው በሜዲትራኒያን ባህር ላይ የተከሰተ ነው ብሏል።

ከሰሜን አፍሪካ ወደ አውሮፓ ለማቋረጥ በሚደረጉ አደገኛ የጀልባ ጉዞዎች ከ30 ሺህ በላይ ስደተኞች በባህር ውስጥ ሰጥመው ህይወታቸውን ማጣታቸውን ድርጅቱ ገልጿል።

የIOM ሪፖርት እንዳመላክተው ህይወታቸውን ካጡ ስደተኞች መካከል ከ50 በመቶ በላይ የሚሆኑት ማንነታቸው ወይም የመጡባቸው ሀገራት አይታወቅም ብሏል።

ይህም በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች በስደት ምክንያት ወጥተው የቀሩ ቤተሰቦቻቸውን እጣ ፈንታ መጨረሻው ምን እንደሆነ ሳያውቁ እንዲቀሩና ዘላቂ የስነ ልቦና ስቃይ ውስጥ እንዲወድቁ አድርጓል ብሏል።

የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች እና ዓለም አቀፍ ድርጅቶች ሀገራት ህገ ወጥ የሰዎች ዝውውርን ከመከላከል ባሻገር ስደተኞች ህጋዊና አስተማማኝ በሆነ መንገድ የሚንቀሳቀሱበትን ስርአት እንዲዘረጉ ጠይቀዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #iom #searchrescue #missingmigrantsproject

(ዘ-ሐበሻ ሕይወት) እያንዳንዱ ማለዳ ለአማኑኤል የጭንቀት ጊዜ ነው፤ ቀኑ የመጨረሻው የህይወት ዘመኑ ይሁን አይሁን አያውቅም። በሳዑዲ አረቢያ የሞት ፍርድ ብዙ ጊዜ ያለምንም ቅድመ ማስጠንቀቂያ፣ ያለመጨረሻ ስንብት ወይም የመጨረሻ ምግብ የሚፈጸም ነው።

"እኔ በህይወት ያለሁ ሬሳ ነኝ" ይላል አማኑኤል። "ጓደኞቼ ከተገደሉ በኋላ እህል በአፌ አይዞርም፣ ውሃም አልጠጣም።"

አማኑኤል (ለደህንነቱ ሲባል የተቀየረ ስም) በሳዑዲ አረቢያ ደቡብ ምዕራብ በሚገኘው ሀሚስ-ሙሻይት እስር ቤት ለበርካታ ዓመታት ከታሰሩ ወጣቶች አንዱ ነው። ሲኤንኤን ከእስር ቤቱ ያገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው፣ በአሁኑ ወቅት በዚህ እስር ቤት ውስጥ ብቻ ወደ 60 የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ከአደገኛ ዕፅ ጋር በተያያዘ ወንጀል የሞት ፍርድ ተፈርዶባቸው ይገኛሉ። ሌሎች በርካታ ኢትዮጵያውያንም በተለያዩ እስር ቤቶች ተመሳሳይ እጣ ፈንታ እየጠበቁ ነው። የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች እነዚህ ጉዳዮች የተናጠል እንዳልሆኑና የሳዑዲ ባለስልጣናት ሆን ብለው ተጋላጭ የሆኑ ስደተኞችን ኢላማ እንደሚያደርጉ ይገልጻሉ። አብዛኛውን ጊዜ የእነዚህ ስደተኞች ዋነኛ "ወንጀል" የተሻለ ህይወት ፍለጋ ድንበር ማቋረጣቸው ብቻ ሆኖ ይገኛል።

ባለፈው ዓመት በሳዑዲ አረቢያ በአጠቃላይ 356 ሰዎች ላይ የሞት ቅጣት የተፈጸመ ሲሆን፣ ይህም በቅርብ ዓመታት ውስጥ የታየው ከፍተኛው ቁጥር ነው። ከነዚህም ውስጥ 240ዎቹ በአደገኛ ዕፅ ወንጀል የተፈረደባቸው አብዛኛዎቹ የውጭ ዜጎች ናቸው። ዘንድሮ ደግሞ አመጽ በሌለበት የአደገኛ ዕፅ ወንጀል የሞት ቅጣት የተፈጸመባቸው ሰዎች ቁጥር 71 የደረሰ ሲሆን፣ ከውጭ ዜጎች መካከል ኢትዮጵያውያን ከፍተኛውን ቁጥር ይይዛሉ።

በአውሮፓ የሳዑዲ የሰብአዊ መብቶች ድርጅት የህግ ዳይሬክተር የሆኑት ጠበቃ ታሃ አል-ሀጂ፣ በሳዑዲ አረቢያ ስላለው የፍትህ ሂደት ከፍተኛ ስጋት እንዳላቸው ይገልጻሉ። ተከሳሾች የህግ ድጋፍ እና በቂ የትርጉም አገልግሎት ስለማያገኙ፣ ምንም በማያውቁት ቋንቋ እና በድብደባ በተገኘ የእምነት ቃል የሞት ፍርድ እንደሚበየንባቸው ዳይሬክተሩ አብራርተዋል። ይህ ፍትህ ሳይሆን ተጋላጭ በሆኑ ሰዎች ላይ የሚፈጸም የመንግስት ጥቃት መሆኑንም ተችተዋል።

የአማኑኤል ታሪክ በየዓመቱ ህይወታቸውን አደጋ ላይ ጥለው በየመን አቋርጠው ወደ ሳዑዲ አረቢያ የሚጓዙ የብዙ ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን ሰቆቃ የሚወክል ነው። በኮቪድ-19 ወረርሽኝ እና በእርስ በርስ ጦርነቱ ወቅት ከትግራይ ክልል የተሰደደው አማኑኤል፣ ሁለት ዓመታትን በየመን ካሳለፈ በኋላ ወደ ሳዑዲ አረቢያ ገባ። ለሶስት ወራት እረኛ ሆኖ ከሰራ በኋላ፣ አሰሪው እቃዎችን እንዲያጓጉዝ ስራ ሰጠው። አማኑኤል ስራ የሰጡትን ሰዎች አምኖ እቃውን ሲያጓጉዝ፣ በመኪናው ውስጥ ሀሺሽ በመገኘቱ በቁጥጥር ስር ዋለ።

"እኛ ተራ እቃዎች የምናጓጉዝ ብቻ ነው የመሰለን" የሚለው አማኑኤል፣ በቁጥጥር ስር ከዋለ በኋላ በኤሌክትሪክ ገመድ እና በከባድ ድብደባ ሰቆቃ እንደተፈጸመበት ይናገራል። የፍርድ ቤቱ ሰነዶች በማያውቀው ቋንቋ የተዘጋጁ ሲሆን፣ ጠበቃም ሆነ ከኢትዮጵያ ኤምባሲ የመጣ ተወካይ አልነበረም። የሞት ፍርዱ በተላለፈበት አጭር የመጨረሻ ችሎት ላይ ብቻ አስተርጓሚ የቀረበ ሲሆን፣ ዳኛው ውሳኔውን አሳልፎ ይግባኝ የማለት መብት እንደሌለው ተነግሮታል።

"ጀርባዬ ላይ እጆቼን ጠምዝዘው በማሰር ደበደቡኝ፣ ለሶስት ሰዓታትም በፀሀይ ላይ ጣሉኝ። አሁን እምነቴን እንኳን በነጻነት ማራመድ አልችልም" ሲል አማኑኤል የደረሰበትን ግፍ ያስታውሳል።

የአማኑኤል እና መሰል ስደተኞች ቤተሰቦች ጭንቀት ውስጥ ይገኛሉ። የሞት ፍርድ ከተፈረደበት ሌላ እስረኛ ወንድም የሆነው ሰላም፣ "ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በሳዑዲ መንግስት ላይ ተጽዕኖ በማሳደር ውሳኔው እንዲከለስ ሊያደርግ ይገባል፤ እባካችሁ ወንድሜን እና መሰሎቹን ታደጉልን" ሲል ተማጽኗል። እነዚህ ቤተሰቦች የፍርድ ውሳኔውን የሰሙት ከወራት በኋላ በዘመድ እና በማህበረሰቡ ወሬ እንጂ ከሳዑዲም ሆነ ከኢትዮጵያ ባለስልጣናት አይደለም።

የዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) እና ሌሎች የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች፣ በኢትዮጵያ እና በሳዑዲ አረቢያ መካከል ጠንካራ የዲፕሎማሲ ውይይት እንዲደረግ አጥብቀው እየጠየቁ ይገኛሉ። የሰዎች ህይወት በአጋጣሚ ወይም በፖለቲካ ፍላጎት ላይ ሊመሰረት እንደማይገባ የሚያስጠነቅቁት ባለሙያዎች፣ ስደተኞች የትርጉም አገልግሎት፣ የጠበቃ ጥበቃ እና ግልጽ የፍርድ ሂደት እንዲያገኙ በአፋጣኝ ፖሊሲዎች ሊከለሱ ይገባል ብለዋል። ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ የበርካታ ስደተኞች እና የቤተሰቦቻቸው እጣ ፈንታ አሁንም በከፍተኛ እርግጠኛ አለመሆን ውስጥ ወድቋል።

u12e8u1240u12cdu1235 u121bu12d8u12e3 u1323u1262u12ebu12ceu1279 u12a5u1295u12f4u1275 u1270u1218u1271? | u12a2u1275u12ee u1218u120du1215u1245 |
#ethiomelhik #electionresults #nationalsecurity #egypteritreaconspiracy #publicdecision #sovereigntyprevails ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የቀውስ ማዘዣ ጣቢያዎቹ እንዴት ተመቱ? | ኢትዮ መልሕቅ |
#ethiomelhik #electionresults #nationalsecurity #egypteritreaconspiracy #publicdecision #sovereigntyprevails

በጅማ ዩኒቨርስቲ ታሪክ የመጀመሪያ ሴት ሙሉ ፕሮፌሰር ፅጌ ከተማ

በጅማ ዩኒቨርሲቲ ታሪክ የመጀመሪያዋ ሴት ሙሉ ፕሮፌሰር እና በባዮሜዲካል ሳይንስ (Biomedical Sciences) ዘርፍ የታወቁ አንጋፋ ኢትዮጵያዊት ተመራማሪ ናቸው። እ.ኤ.አ. በነሐሴ 2020 የፕሮፌሰርነት ማዕረግ ያገኙት እኚህ ምሁር፣ በዩኒቨርሲቲው በምርምርና ማህበረሰብ አገልግሎት ምክትል ፕሬዝዳንትነትም ጭምር አገልግለዋል።

የትምህርትና የህይወት ታሪክ

የትውልድ ቦታ፦ በአርሲ ዞን፣ ዲክሲስ/ሀምዳ ከተማ ተወለዱ።
የመጀመሪያ ዲግሪ፦ በጅማ ዩኒቨርሲቲ (እ.ኤ.አ. 2005) ከፍተኛ ውጤት በማስመዝገብ የፒን (Pin) ሽልማት አግኝተዋል።
ሁለተኛ ዲግሪ፦ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ (እ.ኤ.አ. 2008) በባዮሜዲካል ሳይንስ ማስተርሳቸውን ሰርተዋል።
የዶክትሬት ዲግሪ (PhD)፦ በጅማ ዩኒቨርሲቲ የባዮሎጂ ትምህርት ክፍል የተፈጥሮ ሳይንስ ኮሌጅ መምህርና ተመራማሪ በመሆን ፒኤችዲያቸውን አጠናቀዋል።

ዋና ዋና የምርምር ዘርፎች

ፕሮፌሰር ፅጌ በዋናነት በወባ በሽታ (Malaria) ዙሪያ በርካታ ዓለም አቀፍ ምርምሮችን አድርገዋል። በተለይም
በኢትዮጵያ በድርቅ ለተጠቁ አካባቢዎች የአኖፊሊስ ስቴፈንሲ (Anopheles stephensi) የወባ ትንኝ ስርጭትን አስቀድሞ ለመከላከል የሚያስችል የቅድመ ማስጠንቀቂያ ሥርዓት (Early Warning System) በመቅረጽ ላይ ይገኛሉ።
በፕላዝሞዲየም ቫይቫክስ (P. vivax) ወባ ሳቢያ በሚከሰት የደም ማነስ (Anemia) እና ተያያዥ የጤና ችግሮች ላይ ሰፊ ጥናት አሳትመዋል።

ሽልማቶችና ዓለም አቀፍ እውቅናዎች

ባበረከቱት ከፍተኛ የሳይንስ አስተዋፅኦ በርካታ ዓለም አቀፍ የክብር ሽልማቶችንና የምርምር ፈንዶችን አግኝተዋል
የኦደብሊውኤስዲ (OWSD) ሽልማት፦ በታዳጊ ሀገራት ውስጥ ካሉ 15 ድንቅ ሴት ሳይንቲስቶች አንዷ በመሆን የ2024 የቅድመ-ሥራ ዘመን ፌሎውሺፕ (Early Career Fellowship) አሸናፊ ሆነዋል።
የሎሪያል-ዩኔስኮ (L'Oréal-UNESCO) ሽልማት፦ እ.ኤ.አ. በ2012 ከሰሃራ በታች ባሉ የአፍሪካ ሀገራት ለውጤታማ ሴት ሳይንቲስቶች የሚሰጠውን ሽልማት በደቡብ አፍሪካ ጆሃንስበርግ ተቀብለዋል።
የዓለም ጤና ድርጅት (WHO/TDR) ፌሎውሺፕ፦ በስፔን ባርሴሎና ግሎባል ጤና ኢንስቲትዩት የክሊኒካዊ ምርምር ፌሎውሺፕ አጠናቀዋል።
የጀርመን አካዳሚክ ልውውጥ (DAAD)፦ የ ProGrant እና የሀገር ውስጥ ስኮላርሺፕ አሸናፊ ነበሩ።

Via: Doch HD

u12e8u12a8u1230u1228u12cd u1261u12f5u1295 u1328u12abu129d u12e8u1326u122du1290u1275 u12a0u12cbu1305 | Ethio Melhik | TPLF | War Proclamation | #ethiomelhik #nationalsecurity #abiyahmed #berhanujula #tplfcrisis #ethiopianarmy ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የከሰረው ቡድን ጨካኝ የጦርነት አዋጅ | Ethio Melhik | TPLF | War Proclamation | #ethiomelhik #nationalsecurity #abiyahmed #berhanujula #tplfcrisis #ethiopianarmy

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዳሃቦ ላዲዬህ ከ19 ዓመታት በፊት ተደጋጋሚ ድርቅን ሸሽታ ከኢትዮጵያ ወደ ጅቡቲ ስትሰደድ፣ የተረጋጋ ሕይወት እንደምታገኝ ከፍተኛ ተስፋ አድርጋ ነበር። በወቅቱ ዝናብ በመጥፋቱ እና ሰብል ባለመብቀሉ ቤተሰቧን ማስተዳደር እጅግ ፈታኝ ሆኖባት ነበር። ዛሬ ከሁለት አሥርት ዓመታት ገደማ በኋላ በጅቡቲ ዲኪል በተባለ አካባቢ በሚገኝ ማኅበረሰብ ውስጥ ስትኖር፣ ድርቅ እና የሀብት እጥረት አሁንም በተመሳሳይ መልኩ አካባቢውን እየፈተኑት ይገኛሉ። ይሁን እንጂ ዛሬ አንድ ትልቅ ልዩነት አለ፤ ዳሃቦ የችግሩ ተገቢ ብቻ ሳትሆን፣ ቀጣዩን የመፍትሔ አቅጣጫ ከሚወስኑት ዋነኛ የማኅበረሰቡ መሪዎች አንዷ መሆን ችላለች።

በጅቡቲ የአየር ንብረት ለውጥ ነባር ተግዳሮቶችን እያባባሰ ይገኛል። ተደጋጋሚ ድርቅ የውኃ አቅርቦትን እና የኑሮ ሁኔታን ክፉኛ የጎዳው ሲሆን፣ አካባቢው በዓለም ላይ ካሉ ከፍተኛ የስደት መስመሮች አንዱ በመሆኑ፣ በተወሰነው የሀብት መጠን ላይ ከፍተኛ ጫና ፈጥሯል። ዳሃቦ በምትኖርበት የዲኪል አካባቢም የውኃ፣ የሥራ ዕድል እና የነገ ተስፋ ጉዳይ የዕለት ተዕለት አሳሳቢ የውይይት ርዕሶች ናቸው።

ለዓመታት ማኅበረሰቡን የሚመለከቱ ውሳኔዎች ሲተላለፉ የማኅበረሰቡን አባላት በቀጥታ አያሳትፉም ነበር። ነዋሪዎቹ ስለ ውኃ እጥረት ወይም ስለ መሠረተ ልማት መበላሸት ቅሬታ ቢያነሱም፣ ድምፃቸው ሙሉ በሙሉ አይሰማም ነበር። አሁን ግን ዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM)፣ የጅቡቲ የማኅበራዊ ልማት ኤጀንሲ፣ የአካባቢው ባለሥልጣናት እና የክልል ምክር ቤቶች በሚደግፉት አዲስ የማኅበረሰብ አቀፍ ተነሳሽነት ሁኔታዎች ተቀይረዋል። ማኅበረሰቡ የራሱን ቅድሚያ የሚሰጣቸውን ጉዳዮች ለይቶ ከመንግሥት ተቋማት ጋር በጋራ መሥራት ጀምሯል። ዳሃቦ የማኅበረሰቡን ችግሮች በቀጥታ ወደ አካባቢው ባለሥልጣናት በማድረስ እና ከጎረቤቶቿ ጋር በመሆን መፍትሔዎችን በማፈላለግ ላይ ትገኛለች። "እንዲህ ባሉ ወሳኝ ውሳኔዎች በሚሰጡበት ጠረጴዛ ዙሪያ እቀመጣለሁ ብዬ አስቤ አላውቅም" በማለት በለውጡ ያላትን ደስታ ትገልጻለች።

ይህ ዓይነቱ የማኅበረሰብ ተሳትፎ በሌሎች የጅቡቲ አካባቢዎችም አበረታች ውጤቶችን እያመጣ ነው። በኦቦክ ክልል ፋንቴሄሮ በተባለ ማኅበረሰብ ውስጥ፣ ነዋሪዎቹ የተበላሹ የፀሐይ ብርሃን የመንገድ መብራቶችን በመጠገን ላይ አተኩረው እየሠሩ ይገኛሉ። የአካባቢው መሪ የሆኑት ፋጡማ መሐመድ እንዳሉት፣ ከዚህ ቀደም ጨለማው አደጋን ይጋብዝ የነበረ ሲሆን፣ አሁን የ50 የመንገድ ላይ መብራቶች ጥገና መጀመሩ በተለይ ለሕፃናት፣ ለሴቶች እና ለአረጋውያን የደኅንነት ስሜት ፈጥሯል።

በተመሳሳይ በአርታ ክልል ካርታ በተባለ ስፍራ፣ የአካባቢው የሴቶች ማኅበር ፕሬዝዳንት ሲታኒ ሁሜድ የውኃ እጥረት እና ድርቅን ለመቋቋም የሚያስችሉ ሥራዎችን በማስተባበር ላይ ይገኛሉ። ማኅበረሰቡን የማደራጀት እና ፕሮጀክቶችን የመንደፍ ሥልጠና የወሰዱት ሲታኒ፣ በጋራ መሥራት ለማኅበረሰቡም ሆነ ለአካባቢ ጥበቃ ያለውን ጠቀሜታ በግልጽ ማየት መቻላቸውን ይናገራሉ። በታጁራ አካባቢ ደግሞ አኢሻ መሐመድ አሊ የተባሉ ነዋሪ፣ ይህ ተነሳሽነት ማኅበረሰቡ ያሉበትን ጭንቀቶች ወደ ተግባራዊ ፕሮጀክቶች እንዴት መቀየር እንደሚችል ግልጽ ግንዛቤ እንደፈጠረላቸው ያስረዳሉ።

ከሴፕቴምበር 2024 ጀምሮ በአምስት የጅቡቲ ክልሎች የተተገበረው ይህ አካታች አቀራረብ፣ በማኅበረሰቡ አባላት የተነደፉ አሥራ አንድ የማኅበረሰብ የድርጊት መርሃ ግብሮችን ማፍራት ችሏል። በስዊድን፣ በዴንማርክ እና በአውሮፓ ኅብረት የገንዘብ ድጋፍ የሚንቀሳቀሰው ይህ ፕሮጀክት፣ ዘላቂ መፍትሔዎችን በማምጣት የማኅበረሰቡን አቅም መገንባት ላይ ትኩረት ያደርጋል። ከድርቅ ሸሽታ ጅቡቲ የገባችው ዳሃቦም፣ "ይህ የኛ ማኅበረሰብ ነው፤ አብረን ስንቀመጥ በጣም አስፈላጊ በሆኑት ጉዳዮች ላይ ተስማምተን ከዛው መጀመር እንችላለን" በማለት የጋራ ውይይት እና ተሳትፎ ያለውን ኃይል በተግባር እያሳየች ትገኛለች።

u12c8u12f0 u1235u122b u1308u1265u1270u1293u120d! ud83dudc49 https://youtu.be/BbbTGvDou...
ወደ ስራ ገብተናል! 👉 https://youtu.be/BbbTGvDou...

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ከሱዳን ጋር በሚዋሰነው የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል፣ አሶሳ ዞን ኩምሩክ ወረዳ ውስጥ በሚገኘው የኩምሩክ ከተማ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት፣ የዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) ሰራተኛን ጨምሮ ቢያንስ ስምንት ንጹሃን ዜጎች መገደላቸውን እና በርካቶች መቁሰላቸውን የአካባቢው ነዋሪዎች እና የጤና ባለሙያዎች አስታወቁ። ይህ አሳዛኝ ክስተት የሱዳን የእርስ በርስ ጦርነት ድንበር ተሻግሮ በኢትዮጵያውያን ላይ ቀጥተኛ አደጋ መደቀኑን በግልጽ ያሳየ ሆኗል።

ጥቃቱ የተፈጸመው ሚያዝያ 21 ቀን 2018 ዓ.ም (እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር ኤፕሪል 29 ቀን 2026) ከጠዋቱ 5፡00 ሰዓት አካባቢ ሲሆን፣ ከአሶሳ ከተማ 94 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው ኩምሩክ ከተማ ውስጥ ሰዎች በብዛት በሚሰበሰቡባቸው የቡና መጠጫ እና የንግድ ስፍራዎች ላይ መሆኑ ተገልጿል። አይን እማኞች ድሮኗ የመጣችው ከሱዳን ብሉ ናይል ግዛት አቅጣጫ መሆኑን ጠቁመው፣ የሱዳን ጦር ከፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች (RSF) ጋር እያደረገ ባለው ጦርነት ሰበብ ይህንን ጥቃት መፈጸሙን ከሰዋል። አንድ የአካባቢው ነዋሪ ለ'አዲስ ስታንዳርድ' እንደገለጹት፣ የሱዳን ጦር የRSF ታጣቂዎች ወደ ድንበሩ ገብተዋል በሚል ጥርጣሬ በንጹሃን ላይ ጥቃት ያካሄደ ሲሆን፣ በዚህም 13 እና ከዚያ በላይ ሰዎች ህይወታቸውን አጥተዋል ብለዋል።

ከአደጋው ስፍራ ሰባት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በሚገኘው የሆራዛብ ጤና ጣቢያ የመጀመሪያ ህክምና እርዳታ ለመስጠት ሲጥሩ የነበሩ አንድ የጤና ባለሙያ፣ አደጋውን ተከትሎ የነበረውን አስደንጋጭ ትእይንት አብራርተዋል። እግራቸው የተቆረጠ ወጣት ሴትን ጨምሮ እጅግ አሳሳቢ የሆኑ ጉዳተኞች ወደ ተቋሙ የገቡ ሲሆን፣ ሁኔታው ከአቅም በላይ በመሆኑ በዓለም አቀፉ የቀይ መስቀል ኮሚቴ ተሽከርካሪዎች እና በአምቡላንሶች ታግዘው ወደ ደሴ ሆስፒታል የተላኩም አሉ። ህክምና ጣቢያው ከደረሱት መካከል አንዲት የህክምና ባለሙያ ወዲያውኑ ህይወቷ ሲያልፍ፣ ሌላኛዋ ሴት ደግሞ እግሯ ተቆርጦ በህይወት መትረፍ ችላለች። አምስት አስከሬኖች ወደ ጤና ጣቢያው የመጡ ሲሆን፣ ሁለቱ በቤተሰብ ሲለዩ ቀሪዎቹ ማንነታቸው ሳይታወቅ ለመቀበር ተገደዋል። በጥቃቱ ህይወታቸውን ካጡት መካከል አምስት ወንዶች፣ ሁለት ሴቶች እና በከፍተኛ ደም መፍሰስ ህይወቱ ያለፈ አንድ ህጻን ልጅ ይገኙበታል።

ከሟቾቹ አንዱ በዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) የአእምሮ ጤና እና የስነ-ልቦና ድጋፍ ሰጪ ባለሙያ መሆኑን ነዋሪዎች ተናግረዋል። ሌላ ተጨማሪ የድርጅቱ ሰራተኛ ደግሞ እግሩን እስከማጣት የደረሰ ከባድ ጉዳት ደርሶበት በአሶሳ ህክምና እየተከታተለ ይገኛል። ከዚህም ባሻገር፣ ነዋሪዎቹ የRSF ታጣቂዎች የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት የደንብ ልብስ ለብሰው በድንበር አካባቢ በሚገኙ ቀበሌዎች ውስጥ በመንቀሳቀስ በንጹሃን ላይ ዘረፋ፣ ማስፈራራት እና ጾታዊ ጥቃት እየፈጸሙ መሆኑን አጋልጠዋል። እነዚህ ታጣቂዎች ያለክፍያ በመብላትና በመጠጣት "አብይ ይክፈላችሁ" በማለት ነዋሪውን እንደሚያንገላቱ አንድ የአካባቢው ሰው በምሬት ገልጸው፣ በአካባቢው ባለው የጸጥታ ችግር ምክንያት ለቆሰሉ ሰዎች እርዳታ ማድረስ ፈታኝ እንደሆነ አክለዋል።

ይህ በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የተፈጸመው ጥቃት፣ በሁለቱ ሀገራት ድንበር ላይ እየተባባሰ የመጣውን ውጥረት ተከትሎ የተከሰተ ነው። በቅርቡ የሱዳን ጦር ከቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ጋር በሚዋሰነው የብሉ ናይል ግዛት እንዲሁም በአማራ ክልል ድንበር አል-ፋሻጋ አካባቢ ተጨማሪ ጦር እና ፀረ-አውሮፕላን መከላከያዎችን አስፍሯል። የሱዳን ባለስልጣናት ኢትዮጵያ እና የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች በካርቱም አውሮፕላን ማረፊያ እና ሌሎች ስትራቴጂካዊ ስፍራዎች ላይ የድሮን ጥቃት ፈጽመዋል በሚል ሲከሱ ቆይተዋል። የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ክሱን "መሰረተ ቢስ" በማለት ውድቅ ያደረገው ሲሆን፣ የሁለቱን ሀገራት ታሪካዊ ወዳጅነት በማስታወስ በሱዳን ያለው የእርስ በርስ ጦርነት እንዲረግብ ጥሪ ማቅረቡ ይታወሳል።

የሱዳን ባለስልጣናት ኢትዮጵያ ለRSF ድጋፍ ታደርጋለች የሚለውን ክስ በተደጋጋሚ የሚያነሱ ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ይህንን ክስ አጥብቃ ትቃወማለች። ይህ ውንጀላ ባለፈው መጋቢት ወር ሱዳን አምባሳደሯን ከኢትዮጵያ እስከመጥራት አድርሷታል። ይሁን እንጂ ሂዩማን ራይትስ ላብ የተባለ ተቋም የሳተላይት ምስሎችን ዋቢ አድርጎ በቅርቡ ባወጣው ሪፖርት፣ በአሶሳ አቅራቢያ ከሚገኝ የኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ ለRSF እንቅስቃሴ ድጋፍ እንደሚሰጥ ጠቁሟል። ምንም እንኳን በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የጸጥታ መደፍረሱ እያደገ ቢመጣም እና የንጹሃን ህይወት በድሮን ጥቃት ቢያልፍም፣ የኢትዮጵያ መንግስት በኩምሩኩ ክስተት ዙሪያ እስካሁን ይፋዊ ምላሽ አለመስጠቱን የአካባቢው ነዋሪዎች በቅሬታ አንስተዋል።

በኢትዮጵያ ኩርሙክ ከተማ ሱዳን ፈፀመችው በተባለ የድሮን ጥቃት ሰላማዊ ሰዎች ሲገደሉ በእርዳታ ሰጪዎች ላይ ጉዳት ደረሰ!

ከሱዳን ድንበር አቅራቢያ በሚገኘው በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል አሶሳ ዞን ኩርሙክ ወረዳ ኩርሙክ ከተማ ውስጥ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት፣ አንድ የዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) የሥራ ባልደረባን ጨምሮ ቢያንስ ስምንት ሰላማዊ ሰዎች መገደላቸውንና ሌሎች በርካታ ሰዎች መቁሰላቸውን ነዋሪዎች እና የአካባቢው የጤና ባለሥልጣናት ገለጹ።

ነዋሪዎች ጥቃቱ የተፈጸመው ሚያዝያ 21 ቀን 2018 ዓ.ም. ከቀኑ 5:00 ገደማ መሆኑንና ከአሶሳ ከተማ 94 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው የኩርሙክ ከተማ የሰዎች እንቅስቃሴ በሚበዛበት አካባቢ ላይ ማረፉን ተናግረዋል።የዓይን እማኞች ድሮኑ የመጣው ከሱዳን ብሉ ናይል ግዛት አቅጣጫ መሆኑን ጠቅሰው፣ የሱዳን ጦር ከፈጣን ድጋፍ ኃይሎች (RSF) ጋር እያካሄደ በነበረው ግጭት ወቅት ጥቃቱን እንደፈጸመ አስረድተዋል።

seledadotio
seledadotio

ደም መፍሰስን የሚቀንስ የሌዘር ቀዶ ሕክምና ቴክኖሎጂ በአራዳ የህክምና ማዕከል በይፋ ተጀመረ!
#fastmereja :በአዲስ አበባ ከተማ ለሁለት አስርት ዓመታት የሕክምና አገልግሎት ሲሰጥ የቆየው የአራዳ ሕክምና ማዕከል (አራዳ ጊዮርጊስ ጠቅላላ ሆስፒታል)፣ 20ኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን በዛሬው ዕለት በተለያዩ ኩነቶች አክብሯል።

ማዕከሉ በምስረታ በዓሉ ዕለት በዘርፉ ያለውን የአገልግሎት እጥረት ይቀርፋል የተባለለትን የጆሮ፣ አፍንጫ እና ጉሮሮ (ENT) ከፍተኛ ስፔሻላይዝድ ክሊኒክ በዛሬዉ እለት በይፋ መርቆ አገልግሎት አስጀምሯል።

የማዕከሉ መስራችና ስራ አስኪያጅ አቶ ነጋ ገብረሚካኤል በምረቃው ሥነ-ሥርዓት ላይ እንደገለጹት፤ ተቋሙ በ1998 ዓ.ም በትንሽ ክሊኒክ ደረጃ ጉዞውን የጀመረ ቢሆንም፣ ባለፉት 20 ዓመታት ውስጥ ከ400 ሺህ በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የሕክምና አገልግሎት ተደራሽ ማድረግ መቻሉን ገልፀዋል።

ተቋሙ ከሕክምናው ጎን ለጎን በጤና ባለሙያዎች ስልጠና ላይ በመሰማራትም እስካሁን ከ3,500 በላይ ነርሶችንና የላቦራቶሪ ባለሙያዎችን አሰልጥኖ ለሀገሪቱ የጤና ዘርፍ ማበርከቱ ተገልጿል።

ዛሬ በይፋ የተመረቀው ከፍተኛ የጆሮ፣ አፍንጫ እና ጉሮሮ (ENT) ስፔሻላይዝድ ክሊኒክ፣ በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ ይህን ልዩ አገልግሎት ከሚሰጡ ጥቂት (አምስት) ተቋማት አንዱ እንዲሆን አድርጎታል፡፡

ክሊኒኩ በዘርፉ አዲስ የሆነውን የሌዘር ማሽን (Laser Machine) በመጠቀም ደም መፍሰስን የሚቀንስ እና ስቃይ የሌለው ቀዶ ሕክምና መስጠት የጀመረ ሲሆን፣ በተጨማሪም አዲስ ለተወለዱ ሕፃናት የመስማት ችሎታ ምርመራ (Audiology) እና የስፒች ቴራፒ አገልግሎቶችን ያካተተ መሆኑ ተጠቁሟል።

ማዕከሉ የ20ኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን በማስመልከት በርካታ የማኅበራዊ ኃላፊነት ተግባራትን እያከናወነ የሚገኝ ሲሆን በመንግሥት ሆስፒታሎች ረጅም የቀጠሮ ዝርዝር ውስጥ የነበሩ 20 ሕፃናትን በነፃ ቀዶ ጥገና ማድረግ፣ ለአረጋውያን ዘመናዊ የጆሮ ምርመራ (Endoscopy and Audiometry) በነፃ መስጠት፣ እንዲሁም ለአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሲቪል ሰርቪስ ሠራተኞች ነፃ የ ENT ምርመራ ማከናወን ይገኙበታል።

በተጨማሪም ማዕከሉ በቀጣይ አገልግሎቱን ሙሉ በሙሉ ወደ ዲጂታል (Digital Health) የመቀየር ራዕይ የሰነቀ ሲሆን ለኩላሊት እጥበት (Dialysis) እና ለካንሰር ሕክምና የሚውል ቦታ ከመንግሥት ጋር በመነጋገር ላይ መሆናቸውንና አገልግሎቶቹን በቅርቡ ለመጀመር ማቀዳቸውን በእለቱ ተገልጿል።

በመጨረሻም ላለፉት 20 ዓመታት በማዕከሉ ነፃ ሕክምና ሲደረግላቸው የቆዩ ታካሚዎች ምስጋናቸዉን ያቀረቡ ሲሆን፣ማዕከሉ ከሕክምና አገልግሎቱ ጎን ለጎን ከዩኤስ ኤይድ (USAID) ጋር በመተባበር በኤች አይ ቪ (HIV) ምርመራና በበጎ አድራጎት ስራዎች ላይ በስፋት ሲሳተፍ መቆየቱ ተገልጿል።

የአፍሪካ ድምፅ በቻይና
የሕግ ባለሙያው ቴዎድሮስ ጌታቸው በባዎ (BOAO) ፎረም
#ethiopia | ​ኢትዮጵያዊው ዓለም አቀፍ የህግ ባለሙያና አማካሪ ቴዎድሮስ ጌታቸው (TP)፣ አፍሪካን ወክለው በቻይና ሄይናን ግዛት በተካሄደውና 25ኛ ዓመቱን ባከበረው ታላቁ የኢንቨስትመንት ፎረም (Boao Forum) ላይ የጥናት ጽሁፋቸውን አቅርበዋል።

​ታሪካዊ ውክልና
በአህጉር ደረጃ ተመርጠው በ"Rule of Law" ፓነል ላይ ከአውሮፓና እስያ ታዋቂ መሪዎችና ባለሙያዎች ጋር ውይይት አድርገዋል።

​አብረውት የተሳተፉ ታዋቂ ሰዎች
የቀድሞው የስሎቬንያ ፕሬዝዳንት ዳኒሎ ቱርክ፣ የዓለም አቀፉ ሜዲዬሽን ተቋም (IOMed) ዋና ፀሃፊ ቴሬሳ ቼንግ እና የBRILSA ፕሬዝዳንት ዋንግ ጁፌንግ።

​ትኩረት ያደረጉባቸው ነጥቦች
የኢትዮጵያና የአፍሪካ የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት (FDI) ዕድሎች፣ የድንበር ተሻጋሪ ንግድ ፈተናዎች፣ እና የነፃ ንግድ ቀጠናዎች አስፈላጊነት።

​ተሳታፊዎች
የሲንጋፖር፣ አዘርባጃን፣ ስሪላንካና ካዛኪስታን መሪዎችን ጨምሮ ከ60 ሀገራት የተወከሉ 2,000 ልዑካን።

​"multilateral cooperation እና Rule of Law ለዓለማችን ወቅታዊ ፈተናዎች ቁልፍ መፍትሄዎች ናቸው!" — ቴዎድሮስ ጌታቸው

​#getu #lawandinvestment #internationaltrade #boaoforum #ethiopia #africarising #legalexcellence #hainan #china #tewodrosgetachew #ኢትዮጵያ #ንግድ #ህግ #ባዎፎረም #ጌጡተመስገን #getutemesgen

ዘጠኝ ስደተኞች በጅቡቲ የባህርዳርቻ ሞቱ

በጁቡቲ የባህር ዳርቻ አቅራቢያ ከትናንት በስተያ የሰመጠች ጀልባ ውስጥ ከነበሩት ስደተኞች ዘጠኙ መሞታቸውን ዓለም አቀፉ የፍልሰተኞች ጉዳይ ድርጅት (IOM) አስታወቀ። ድርጅቱ እንዳለው ሌሎች 45 ስደተኞች ደግሞ ይኑሩ ይሙቱ አልታወቀም።

አደጋው የደረሰው ከትናንት በስተያ መጋቢት 15 ቀን 2018 ዓ.ም. ለሊት ጅቡቲ ከምትገኘው ኦቦክ ከተባለችው ትንሽ ከተማ በስተሰሜን ባለ የባህር ዳርቻ መሆኑን IOM አስታውቋል። ጀልባዋ 320 ሰዎችን አሳፍራ ነበር ።

በፈረንሳይ ዜና አገልግሎት ዘገባ መሠረት የምሥራቅ መስመር በሚባለው በዚህ የፍልሰት መንገድ ከሚሰደዱት አብዛኛዎቹ ከኢትዮጵያ የሚመጡ ናቸው። በዚህ መስመር በጎርጎሮሳዊው 2024 ዓ.ም. የ922 ስደተኞች ሕይወት አልፏል። ይህም እስከዛሬ ከተመዘገበው ሞት ከፍተኛው ተብሏል።

DW Amharic

9 ስደተኞች በጅቡቲ የባህርዳርቻ ሞቱ
#ethiopia | በጁቡቲ የባህር ዳርቻ አቅራቢያ ከትናንት በስተያ የሰመጠች ጀልባ ውስጥ ከነበሩት ስደተኞች ዘጠኙ መሞታቸውን ዓለም አቀፉ የፍልሰተኞች ጉዳይ ድርጅት (IOM) አስታወቀ።

ሌሎች 45 ስደተኞች ደግሞ በህይወት ይኑሩ ይሙቱ እንደማይታወቅ ድርጅቱ ገልጿል።

አደጋው የደረሰው ከትናንት በስተያ መጋቢት 15/ 2018 ዓ.ም. ለሊት ጅቡቲ ከምትገኘው ኦቦክ ከተባለችው ትንሽ ከተማ በስተሰሜን ባለ የባህር ዳርቻ መሆኑን IOM አስታውቋል።

ጀልባዋ 320 ሰዎችን አሳፍራ ነበር።

በፈረንሳይ ዜና አገልግሎት ዘገባ መሠረት የምሥራቅ መስመር በሚባለው በዚህ የፍልሰት መንገድ ከሚሰደዱት አብዛኛዎቹ ከኢትዮጵያ የሚመጡ ናቸው።

በዚህ መስመር እ.ኤ.አ 2024 የ922 ስደተኞች ሕይወት አልፏል። ይህም እስከዛሬ ከተመዘገበው ሞት ከፍተኛው ተብሏል ያለው ዶቼ ቨለ ሬድዮ ጣቢያ ነው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ

የዓለም አቀፍ ውድቀት፦ ከ7,600 በላይ ስደተኞች በባሕርና በምድረ በዳ ቀርተዋል

​በዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) መረጃ መሠረት፣ ባለፈው የፈረንጆቹ ዓመት በዓለም ዙሪያ በሚገኙ የስደት መንገዶች ላይ ቢያንስ 7,667 ሰዎች መሞታቸው ወይም መጥፋታቸው ተመዝግቧል።

​ከእነዚህ ውስጥ ወደ 2,200 የሚጠጉት በሜዲትራኒያን ባሕር ላይ የጠፉ ሲሆኑ፣ 1,200 ያህሉ ደግሞ ከምዕራብ አፍሪካ ወደ ካናሪ ደሴቶች በሚያደርጉት አደገኛ ጉዞ ሕይወታቸውን አጥተዋል።

እ.ኤ.አ. በ2024 የሟቾች ቁጥር 9,200 ደርሶ የነበረ ሲሆን፣ የዘንድሮው የ2026 መጀመሪያ ወራትም ከፍተኛ አሃዝ እያሳየ ይገኛል።

​የድርጅቱ ዋና ዳይሬክተር ኤሚ ፖፕ፣ ይህ ቀጣይነት ያለው የሰው ልጅ እልቂት እንደ መደበኛ ሊታይ የማይገባ "ዓለም አቀፍ ውድቀት" መሆኑን ገልጸዋል። በመሆኑም አዘዋዋሪዎችን ለመከላከልና ደህንነቱ የተጠበቀ ሕጋዊ የጉዞ መስመሮችን ለማስፋፋት አስቸኳይ የገንዘብና የፖለቲካ ድጋፍ እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል።

ዶክተሮች በሚጽፉት አስቸጋሪ እና የማይነበብ የእጅ ጽሑፍ ምክንያት ብቻ በየዓመቱ ከ 7,000 በላይ ሰዎች ሕይወታቸውን እንደሚያጡ ያውቃሉ?

​እንዴት?
​የመድኃኒት ስህተት፦ ፋርማሲስቶች የታዘዘውን መድኃኒት ስም በስህተት በማንበባችው የተሳሳተ መድኃኒት ይሰጣሉ።

​የመጠን (Dose) መሳሳት፦ መጠኑ (ለምሳሌ 5mg እና 50mg) በግልጽ ባለመቀመጡ ታካሚዎች ከመጠን በላይ ወይም ያነሰ ይወስዳሉ።

​ይህንን ችግር ለመቅረፍ በአሁኑ ወቅት አብዛኞቹ የዓለም ሀገራት በዲጂታል የታዘዘ መድኃኒት (E-prescribing) ሥርዓትን ተግባራዊ እያደረጉ ይገኛሉ።

​📌 ምንጭ፦ Institute of Medicine (IOM)

በሊቢያ የባህር ዳርቻ በደረሰ የጀልባ መገልበጥ አደጋ የ53 ሰዎች ህይወት አለፈ

​በሊቢያ የባህር ዳርቻ ላይ 55 ስደተኞችን አሳፍራ ስትጓዝ የነበረች የጎማ ጀልባ በመገልበጧ የሁለት ህጻናትን ጨምሮ የ53 ሰዎች ህይወት ማለፉን የተባበሩት መንግስታት የዓለም አቀፍ ስደተኞች ድርጅት (IOM) አስታወቀ።

​📍 ስለ አደጋው ዝርዝር መረጃ፡
​የተረፉት፡ ከ55 ተጓዦች መካከል በህይወት የተረፉት ሁለት ናይጄሪያውያን ሴቶች ብቻ ናቸው። አንደኛዋ ባሏን ስታጣ፣ ሁለተኛዋ ደግሞ ሁለት ጨቅላ ህጻናት ልጆቿ በአደጋው እንደሞቱባት ተገልጿል።
​የጉዞው መነሻ፡ ጀልባዋ ከሊቢያ አል-ዛዊያ ከተማ ተነስቶ ስድስት ሰአት እንደተጓዘች ውሃ በመሙላቱ መገልበጧ ታውቋል።
​ተጎጂዎች፡ ተጓዦቹ ከተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት የተሰባሰቡ ስደተኞች እና ጥገኝነት ጠያቂዎች ናቸው።
​📉 የ2026 አስከፊ አሃዞች፡
እ.ኤ.አ. 2026 ከጀመረ አንስቶ እስካሁን ድረስ በሜዲትራኒያን ባህር ላይ በደረሱ አደጋዎች ወደ 500 የሚጠጉ ስደተኞች መሞታቸው ወይም መጥፋታቸው ተመዝግቧል። በጥር ወር ብቻ በከባድ የክረምት አየር ሁኔታ ምክንያት 375 ሰዎች ህይወታቸውን አጥተዋል።

​⚠️ በሊቢያ ያለው ሁኔታ፡
ከ2011 ወዲህ ሊቢያ ወደ አውሮፓ ለመሻገር ለሚነሱ ስደተኞች ዋነኛ መሸጋገሪያ ሆናለች። ይሁን እንጂ ስደተኞች በሀገሪቱ ውስጥ በሚገኙ የማቆያ ማእከላት ውስጥ ለሚከተሉት ጥቃቶች ይጋለጣሉ፡

​ኢ-ሰብአዊ ስቃይ እና ድብደባ

​የሰዎች ዝውውር እና አስገዳጅ ስራ

​ህገ-ወጥ የገንዘብ ዝውውር (Extortion)

​🌍 ዓለም አቀፍ ጥሪ፡
IOM እና የተለያዩ ሀገራት (ዩኬ፣ ስፔን፣ ኖርዌይ እና ሴራሊዮን ጨምሮ) የሊቢያ መንግስት ሰብአዊ መብት የሚጣስባቸውን የማቆያ ማእከላት እንዲዘጋ እና በህገ-ወጥ አጋቾች ላይ ጠንካራ እርምጃ እንዲወሰድ እያሳሰቡ ይገኛሉ።

በሳዑዲ ዓረቢያ የነበሩ 45 ሺህ ዜጎች ወደ ሀገር ቤት መመለሳቸው ተገለፀ

​በሳዑዲ ዓረቢያ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን ወደ እናት ሀገራቸው የመመለስ ብሔራዊ ዘመቻ በከፍተኛ ፍጥነት ቀጥሏል። ባለፈው አንድ ሳምንት ብቻ በተደረገ 14 ዙር በረራ 3,422 ዜጎች በሰላም አዲስ አበባ ገብተዋል።

​📊 የሳምንቱ ቁልፍ መረጃዎች፡

​የተመላሾች ስብጥር፦ 3,337 ወንዶች፣ 82 ሴቶች እና 3 ህፃናት።
​ልዩ ትኩረት፦ 72 የሚሆኑት ዕድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች የሆኑ ታዳጊዎች ናቸው።

​አጠቃላይ ክንውን፦ መስከረም 5/2018 ዓ.ም ከተጀመረው መጠነ ሰፊ ዘመቻ ጀምሮ እስካሁን 45,093 ዜጎችን መመለስ ተችሏል።

​🌍 ኢትዮጵያ እና የዓለም አቀፍ ተሞክሮዎች
ኢትዮጵያ አሁን እያከናወነች ያለው መጠነ ሰፊ የዜጎች መመለስ ስራ፣ እንደ ፊሊፒንስ እና ባንግላዲሽ ካሉ ሀገራት ልምድ ጋር የሚቀራረብ ሲሆን፤ ሂደቱ ከድንገተኛ የነፍስ አድን ስራ ወደ ዘላቂ መልሶ ማቋቋም እየተሸጋገረ ይገኛል።

​እንደ ፊሊፒንስ፡ ተመላሾች አየር ማረፊያ ላይ ከሚደረግላቸው አቀባበል ባለፈ፣ የስነ-ልቦና እና የጤና ድጋፍ እንዲያገኙ እየተደረገ ነው።

​🔍 ከሳዑዲ ባለፈ፡
መንግስት ይህንን ዘመቻ በሳዑዲ ዓረቢያ ላይ ቢያተኩርም፣ በተመሳሳይ ሁኔታ በሊቢያ እና በየመን በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ያሉ ዜጎችን ከዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) ጋር በመተባበር የመታደግ ስራውን እያከናወነ ይገኛል።

​✅ የሚደረጉ ድጋፎች፡
የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር እንደገለጸው፣ ተመላሾች በማቆያ ማዕከላት ውስጥ፦
​ምግብና ጊዜያዊ መጠለያ ያገኛሉ።
​አስፈላጊው የህክምና ክትትል ይደረግላቸዋል።

​ወደ ትውልድ ቀዬአቸው የሚሄዱበት የትራንስፖርት ድጋፍ ይቀርብላቸዋል።

​seledadotio
seledadotio

በሳዑዲ ዓረቢያ የነበሩ 45 ሺህ ዜጎች ወደ ሀገር ቤት መመለሳቸው ተገለፀ

​በሳዑዲ ዓረቢያ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን ወደ እናት ሀገራቸው የመመለስ ብሔራዊ ዘመቻ በከፍተኛ ፍጥነት ቀጥሏል። ባለፈው አንድ ሳምንት ብቻ በተደረገ 14 ዙር በረራ 3,422 ዜጎች በሰላም አዲስ አበባ ገብተዋል።

​📊 የሳምንቱ ቁልፍ መረጃዎች፡

​የተመላሾች ስብጥር፦ 3,337 ወንዶች፣ 82 ሴቶች እና 3 ህፃናት።
​ልዩ ትኩረት፦ 72 የሚሆኑት ዕድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች የሆኑ ታዳጊዎች ናቸው።

​አጠቃላይ ክንውን፦ መስከረም 5/2018 ዓ.ም ከተጀመረው መጠነ ሰፊ ዘመቻ ጀምሮ እስካሁን 45,093 ዜጎችን መመለስ ተችሏል።

​🌍 ኢትዮጵያ እና የዓለም አቀፍ ተሞክሮዎች
ኢትዮጵያ አሁን እያከናወነች ያለው መጠነ ሰፊ የዜጎች መመለስ ስራ፣ እንደ ፊሊፒንስ እና ባንግላዲሽ ካሉ ሀገራት ልምድ ጋር የሚቀራረብ ሲሆን፤ ሂደቱ ከድንገተኛ የነፍስ አድን ስራ ወደ ዘላቂ መልሶ ማቋቋም እየተሸጋገረ ይገኛል።

​እንደ ፊሊፒንስ፡ ተመላሾች አየር ማረፊያ ላይ ከሚደረግላቸው አቀባበል ባለፈ፣ የስነ-ልቦና እና የጤና ድጋፍ እንዲያገኙ እየተደረገ ነው።

​🔍 ከሳዑዲ ባለፈ፡
መንግስት ይህንን ዘመቻ በሳዑዲ ዓረቢያ ላይ ቢያተኩርም፣ በተመሳሳይ ሁኔታ በሊቢያ እና በየመን በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ያሉ ዜጎችን ከዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) ጋር በመተባበር የመታደግ ስራውን እያከናወነ ይገኛል።

​✅ የሚደረጉ ድጋፎች፡
የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር እንደገለጸው፣ ተመላሾች በማቆያ ማዕከላት ውስጥ፦
​ምግብና ጊዜያዊ መጠለያ ያገኛሉ።
​አስፈላጊው የህክምና ክትትል ይደረግላቸዋል።

​ወደ ትውልድ ቀዬአቸው የሚሄዱበት የትራንስፖርት ድጋፍ ይቀርብላቸዋል።

​ምንጭ፦ ሴቶችና ማሕበራዊ ጉዳዮች ሚኒስቴር

"ያ ትውልድ" ቅጽ 1 ቅጽ 2 እና ቅጽ 3፣ “የሻምላው ትውልድ”፣ "ትውልድ ያናወጠ ጦርነት" እና ሌሎች በኢትዮጵያ የፖለቲካ ታሪክ ላይ አተኩረው የተጻፉ መጽሀፍቶችን ጥናታዊ ጽሁፎችን እና መጣጥፎችን በEthio Meda/ ethiomeda የዩቲዩብ ቻናል በድምጽ ይከታተሉ!!

https://www.youtube.com/pl...
https://www.youtube.com/pl...
https://www.youtube.com/pl...

በደርግ የአስተዳደር ዘመን ከፍተኛ አመራር የነበሩት፤ በአስተዳደሩ የፕላን ኮሚሽን ሐላፊ፣ የማሕበራዊ እና ኢኮኖሚ ክፍሉም መሪ የነበሩትና እና ከፍተኛ የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ጓድ ፋሲካ ሲደልል በቀጣይ የደርግ ዘመን ፓለቲካ፣ የብሔር ጉዳዮችን እና ጦርነቶችን የቃኙበትን የሻምላው ትውልድ ቅጽ 2 መጽሀፍን በማዘጋጀት ላይ መናቸውንም ገልጸውልናል፡፡

የመላኩ ብርሃኑ ልደት 🎈
#ethiopia | "ዛሬ ልደቴ ነው፡፡ በቀረኝ ዘመን እግዚአብሄር የማይከፋብኝ ልጁ እሆን ዘንድ እሱ ይርዳኝ፡፡ መወለድም መኖርም በርሱ ፍቃድ ብቻ ነውና እዚህች ቀን ላይ እቆም ዘንድ ለፈቀደልኝ አምላክ ምስጋና ይግባው፡፡"

መላኩ ብርሃኑ ተስፋዬ

*** #ተወዳጅ ሚድያ (ዕዝራ እጅጉ)

ትውልድ ፤ልጅነት

ጋዜጠኛ መላኩ ብርሀኑ አዲስ አበባ ከተማ በተለምዶ ‹‹ኦሎምፒያ›› ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ተወለደ። በትንሳዔ ብርሃን እና በቦሌ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ የአንደኛና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን ተከታትሏል። ከተማሪነት ዘመኑ ጀምሮ ላደላበት የስነ-ጽሁፍ ፍቅር የተሸነፈው በጊዜ ነው። ሲመኘው የኖረውን ጋዜጠኛ የመሆን ህልም ለማሳካት መንደርደሪያዎቹ የተማረባቸው ትምህርት ቤቶች ሚኒ ሚዲያዎች ነበሩ። ለዚህ ደግሞ የመጀመሪያ ልብ-ወለድ ስራውን አይተው ወደሚኒ ሚዲያ እንዲመጣ ብርታት የሰጡትን የ9ኛ ክፍል የአማርኛ መምህሩን አቶ አለማየሁ የስጋትን ያመሰግናል።

የንባብ ፍቅር-የመጻፍ ክህሎት
መላኩ፤ ጋዜጠኝነትን ከመስራቱ አስቀድሞ ረጅም አመታትን በንባብ አሳልፏል። የአባቱን የንባብ ፍቅር እያየ ያደገ በመሆኑም ከእድሜው የቀደሙ መጽሃፍትን በልጅነቱ ለማንበብ እድል አግኝቷል። ‹‹ጣምራ ጦር›› የሚለውን የገበየሁ አየለ መጽሃፍ የ3ኛ ክፍል ተማሪ ሆኖ ማንበቡን ይናገራል። ከዚያ በኋላም ‹‹ስደተኛው››፣ ‹‹ደራሲው››፣ ‹‹የቀይ ኮከብ ጥሪ››፣ ‹‹ብቀላ›› እና የመሳሰሉ ዳጎስ ያሉ መጽሃፍትን በልጅነቱ አንብቧቸዋል። ይህ የማንበብ ፍቅሩ እጁን ማፍታታት እስከጀመረበት እስከ 9ኛ ክፍል ድረስ ከዚያም ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን እስኪጨርስ ድረስ አብሮት ኖሯል። “በዘመኑ የታተሙ ፣ እኔ ያላነበብኳቸው መጽሃፍት የሉም” ይላል በሙሉ ልብ። መጽሃፍቱ የዛሬ ማንነቱንና አስተሳሰቡን የቀረጹለት በመሆናቸውም አሁን ድረስ በልጅነቱ ማንበብ መጀመሩን እንደአንድ የህይወቱ አዲስ የተከፈተ መጋረጃ ይቆጥረዋል።

“ለእኩዮችህ አርአያ ሆነህ ማደግ አለብህ” የሚሉትንና የሚወዳቸውን እናቱን ቃል እየሰማ ማደጉን የሚናገረው መላኩ ያንን ቃል ለማክበርና ቤተሰቦቹ በሚፈልጉት ቦታ ለመገኘት ህይወቱን በስርዓት አስገዝቶ በልጅነት እና ወጣትነት ሳይታለል ያሰበበት ለመድረስ ጉዞ የጀመረውም በልጅነቱ መሆኑን ይናገራል።
አባቱ ለስራ ጉዳይ በኢትዮጵያ የተለያዩ ክፍላተ ሃገራት ይዞሩ ስለነበር የመጻፍ ችሎታውን ያሟሸው ለርሳቸው የሰላምታ ደብዳቤ በመጻፍ መሆኑንና የስነጽሁፍ ችሎታውን ያዩ ጎረቤቶቹና የአካባቢው ሰዎችም ለቀበሌ ማመልከቻ የሚያጽፉት እርሱን እንደነበር በፈገግታ ያስታውሳል።

መላኩ ለልጅነቱ ፣ ለትውልድ ሰፈሩ እና እና ላደገበት ማህበረሰብ ልዩ ፍቅርና ህይወቱን ሙሉ የማይዘነጋውን ናፍቆትና ትውስታ ሲገልጽ “ዘነበ ወላ “ልጅነት” የሚለውን መጽሃፍ ቀድሞኝ ባይጽፍ ኖሮ የልጅነት ታሪኩን የሚጽፍ አንደኛ ደራሴ እኔ መሆኔ አይቀርም ነበር” በማለት ነው። የአለማየሁ ገላጋይን “የብርሃን ፈለጎች እና የዘነበ ወላን ልጅነት የራሴ የልጅነት ዘመን ማስታወሻ አድርጌ ስለምቆጥራቸው ከሁሉም መጽሃፍት የበለጠ ዋጋ እሰጣቸዋለሁ” ነው የሚለው መላኩ።

መላኩ መደበኛ ትምህርቱን ከማጠናቀቁ አስቀድሞ በተለያዩ የስነጽሁፍ ውድድሮች እየተሳተፈ ችሎታውን ያዳብር ነበር። የስነጽሁፍ እና ግጥም አስተዋጽዖ በሚፈለግበት ቦታ ሁሉ ስራዎቹን እያቀረበ ምስጋናም ይቸረው እንደነበር ይገልጻል።

የጋዜጠኝነት አለም
12ኛ ክፍልን አጠናቅቆ ከመደበኛ ትምህርት ቤት ከወጣ በኋላ የመጀመሪያውን የጋዜጠኝነት ስልጠና ከፎቶግራፍ ሙያ ጋር አጣምሮ የወሰደው በቀድሞው የኢትዮጵያ ፖሊስ ኮሌጅ በዛሬው የፖሊስ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ነው። በስልጠና ላይ እያለ “ኮርስ ሜቶቼ” የሚላቸው የርሱ ባቾች /እኩያ ባልደረቦች/የሚያውቁትና ሁሌም የሚያስታውሱት በስነጽሁፍ ስራዎቹ ነው።

መላኩ ወደመደበኛ የጋዜጠኝነት ስራ የገባው ከፖሊስ ኮሌጅ ምረቃ በኋላ ነው። ለመጀመሪያ ጊዜ የጋዜጠኝነት ሙያ አገልግሎቱን በወንጀል ዘገባ ዘርፍ አሃዱ ብሎ ጀመረ። በጊዜው ለፖሊስና ርምጃው ጋዜጣ እንዲሁም ለፖሊስና ህብረተሰብ የራዲዮና ቴሌቪዠን ፕሮግራሞች 1989 ዓ.ም የአዲስ አበባ ሪፖርተር ሆኖ መስራት ጀመረ።

በፖሊስ ሚዲያ ውስጥ ትክክለኛውን የጋዜጠኝነት ዘርፍ እንዳውቀውና እንድተገብረው መሰረት የሆነኝ ሰው የፖሊስና እርምጃው ጋዜጣ አዘጋጅና ታዋቂ የስነጽሁፍ ሰው የነበረው የመጀመሪያ አለቃዬ መቶ አለቃ ሃይሉ አበበ ነው ይላል። ከፖሊስና ህብረተሰብ ሚዲያ ሪፖርተርነቱ በተጨማሪ ዘወትር ማክሰኞና ሃሙስ ምሽት ላይ በአዲስ አበባ መገናኛ ብዙሃን (የቀድሞው ኢቲቪ 2) ላይ የሚተላለፈውን “አዲስ ፖሊስ” የሚባል የቴሌቪዠን ፕሮግራም ከቡድን አባሎቹ ጋር በማስጀመር በዋና አዘጋጅነት ሰርቷል።አዲስ ፖሊስ የተባለ መጽሄትም መስራችና አዘጋጅ ሆኖ ሰርቷል።
መማር-መማር
የቀድሞው ዩኒቲ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ የአሁኑ ዩኒቲ ዩኒቨርሲቲ በሃገሪቱ የመጀመሪያ የሆነውን የጋዜጠኝነት እና ኮሙኒኬሽን ትምህርት ቤት በመክፈት በዲፕሎማ መርሃግብር ጋዜጠኞችን ማሰልጠን ሲጀምር መላኩ ‘የነፍሴ ጥሪ ነው’ የሚለውን የጋዜጠኝነት ሙያ ሳይንሱ በሚፈቅደው ትምህርት ለማገዝ ወደዚያው አቀና። የሶስት ዓመት የጋዜጠኝነት ስልጠናውንም በ1997 ዓ.ም በማዕረግ ተመራቂነት አጠናቀቀ።

የዩኒቲን የትምህርት ዘመን “የህይወት ዘመኔ የሙያ መሰረት” ብሎ ይጠራዋል። ከዛሬዎቹ የቪኦኤ ዘጋቢ ጽዮን ግርማ ጀምሮ የዛሬው ሪፖርተር ጋዜጣ ዋና አዘጋጁ ታምሩ ጽጌ፣ የቀድሞው ጦቢያና ልሳነ ህዝብ መጽሄት አዘጋጁ ታዬ በላቸው እንዲሁም ሌሎች በርካታ የዘመኑ ታዋቂ የግል ፕሬስ ጋዜጠኞች የዩኒቲ ኮሌጅ ባቾቹ/ በአንድ ዘመን አብረው/ የተማሩ ናቸው።

መላኩ ዩኒቲን ከተሰናበተ በኋላ በዚያው ዓመት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የጋዜጠኝነት እና ኮሙኒኬሽን ትምህርት ቤት ከፍቶ ጋዜጠኝነትን በዲግሪ ፕሮግራም መስጠት በመጀመሩ ወደዚያው በማቅናት በብሮድካስት ጆርናሊዝም ዘርፍ በቴሌቪዠን ጋዜጠኝነት የመጀመሪያ ዲግሪውን አግኝቷል። ሮዝ መስቲካ፣ መሰለ ገብረህይወት ፣ ታምሩ ጽጌ፣ የትነበርክ ታደለ፣ ጸዳለ ለማ፣ በፍቃዱ በሻህ፣ አንዱአለም ሲሳይ እና ሌሎችም የእርሱ ባቾች ዛሬ ድረስ ጋዜጠኝነትን አክብረው ያስከበሩ መሆናቸውን ይመሰክራል።
ከዚህ ዩኒቨርሲቲ ተመርቆ ከወጣ በኋላ መላኩ ሙያውን በሳይንሳዊ ዕውቀት ለማበልጸግ የነበረው ፍላጎት ከአንድ አመት በላይ ከትምርት ርቆ እንዳይቆይና ትምህርቱን እዚህ ላይ እንዳያቆም አድርጎታል። ቀጣዩ የትምህርት ጉዞው ህንድ ሃገር በሚገኘው ሲኪም ማኒፓል ዪኒቨርሲቲ ኦፍ ቴክኖሎጂካል ሳይንስስ ወደተባለ ዩኒቨርሲቲ ነበር። በዚያም በጆርናሊዝም እና ኮሙኒኬሽን ዘርፍ በኮርፖሬት ኮሙኒኬሽን ልዩ ሙያ (specialization) የማስተርስ ኦፍ አርትስ ኢንተርናሽናል ዲግሪውን ተቀብሏል። መላኩ ከኮሌጅና ዩኒቨርሲቲ መደበኛ ትምህርቶቹ ባሻገር ከ21 በላይ አጫጭርና ረጃጅም የጋዜጠኝነት ስልጠናዎችን በሃገር ውስጥና በውጭ ሃገራት ተከታትሎ ሰርተፍኬቶችን አገኝቷል።

ሙሉ የስራ ዘመኑን በጋዜጠኝነት እና ኮሙኒኬሽን ስራዎች ላይ ያሳለፈው መላኩ ከእድሜው እኩሌታ የላቀ ዘመኑን በተለያዩ መገናኛ ብዙሃን ላይ አገልግሏል። ለ9 ዓመታት በፖሊስ መገናኛ ብዙሃን ውስጥ ከሪፖርተርነት እስከዋና አዘጋጅነት በደረሱ መደቦች ላይ በፖሊስ ራዲዮ፣ጋዜጣና ቴሌቪዠን እንዲሁም በአዲስ ፖሊስ ቴሌቪዠን ፕሮግራም እና መጽሄት ላይ ነው የሰራው።

በተጨማሪም በአዲስ ልሳን ጋዜጣ እና ቀድሞ ኢቲቪ 2 ይባል በነበረው የአ/አ መገናኛ ብዙሃን ቴሌቪዠን ፕሮግራም ላይ በአምድ ጽሁፍ አዘጋጅነትና እና በወንጀል ዘገባዎች አቅራቢነት ሰርቷል።
የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎትን ከተቀላቀለ በኋላም ለ7 ዓመታት ያህል በዜና አገልግሎቱ ከዜና ኤዲተርነት እስከ ፕሮግራም ፕሮዳክሽን ሃላፊነት በደረሱ የጋዜጠኝነት ሙያ መደቦች ላይ እስከ 2004 ዓ.ም ድረስ አገልግሏል። “ጋዜጠኝነትን ሳስብ ለዜና አገልግሎት ቆይታዬ ልዩ ከበሬታ እና ፍቅር አለኝ” ይላል።

መላኩ እና መምህርነት
መላኩ ከጋዜጠኝነት ስራው ባሻገር መምህር በመሆንም እውቀቱን አካፍሏል። ለአዲስ አበባ ፖሊስ ማሰልጠኛ ማዕከል ሰልጣኞችም የህዝብ ግንኙነት ትምህርት መምህር ሆኖ አገልግሏል። ከጋዜጠኝነት ስራው ጎን ለጎን እንደኢስት አፍሪካ ጆርናሊዝም አሊያንስ፣ ግሎባል ሄልዝ፣ ሲአርዲኤ፣ የመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤትና የመሳሰሉ ዓለምአቀፍና አህጉራዊ ተቋማት እንዲሁም የሃገር ውስጥ ድርጅቶች ለባለሙያዎች ባዘጋጁት የጋዜጠኝነትና ኮሙኒኬሽን፣ የጤና ጋዜጠኝነት እና የምርመራ ጋዜጠኝነት ስልጠናዎች ላይ በዋና አሰልጣኝነት አገልግሏል።የምስራች የጋዜጠኝነት ስልጠና ማዕከል ለሚሰጣቸው ስልጠናዎችም የኮሙኒኬሽን፣ የወንጀልና የትራፊክ አደጋ ዘገባዎች መምህር ሆኖ ሰርቷል።

መላኩ ከመደበኛ ስራው በተጨማሪ ጦማር ፣ ሮዝ ፣ ዘ ፕሬስ እና ዕለታዊ አዲስ ለተሰኙ የያኔው ጋዜጦችና መጽሄቶች ፍሪላንስ ዘጋቢ ሆኖም ሰርቷል። በተለይም በማህበራዊ ጉዳዮች ላይ ፣ በወንጀል እና በምርመራ ዘገባዎቹ በርካታ አንባቢዎችን ሊያፈራ ችሏል። በቀድሞ ጊዜ የሸዋጌጥ ተካልኝ፣ መላከ ብርሃን ተስፋይ በመጨረሻም እስከቅርብ ጊዜ “ኮከብ አሳየ” የመላኩ የብዕር ስሞች ሆነው ዘልቀዋል።

አዲስ ጉዳይ-ትልቁ የነጻነት ቤት
መላኩ ዋናውንና በህይወቴ ትልቅ ቦታ የምሰጠውን ጋዜጠኝነት ጀመርኩ የሚለው ‹‹አዲስ ጉዳይ መጽሄትን በማኔጂንግ ኤዲተርነት ከተቀላቀለ በኋላ በሰራቸው ስራዎች ነው። ‹‹አዲስ ጉዳይ መጽሄት ከ2004 ጀምሮ በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ በሙሉ ቀለም እና በየሳምንቱ በመዘጋጀት ቀዳሚ የሆነ በብዙሃን ዘንድ እጅግ የሚከበርና እና የሚሰደድ ፣ መንግስት ተጽዕኖ ፈጣሪ ብሎ ከፈራቸውና በመጨረሻም ሆን ብሎ ካፈረሳቸው መጽሄቶች ግንባር ቀደሙ ነበር።

የግል ፕሬሱ ዋና ሰው እንዳልካቸው ተስፋዬ
መላኩ “የማይታየው የወቅቱ የግል ፕሬስ ዋና ሰው” ይለዋል እንዳልካቸውን፡፡ እንዳልካቸው በኢትዮጵያ የህትመት ስራ ውስጥ በጋዜጣ እና በመጽሄት የማከፋል ስራ ውስጥ ጉልህ ድርሻ ያበረከተ ነው፡፡ እንዳልካቸው አዲስ ጉዳይ መጽሄትን ማሳተም ሲጀምር መላኩ በምስረታው ላይ ትልቁን ድርሻ አበርክቷል፡፡ ።አዲስ ጉዳይ ከሮዝ መጽሄት በኋላ ተሻሽሎና በጥናት ተቀርጾ ለለውጥ እና ለማህብረሰብ እውቀት የተፈጠረ ፣ እንደዘመን አቻው ‹‹አዲስ ነገር›› ጋዜጣ በብዙ ባለሙያዎች የተደራጀ ባለራዕይ መጽሄት ሆኖ እንዲቀጥል ከፍ ያለ ሙያዊ አስተዋጽኦውን በፍቅር አበርክቷል::

ስለአዲስ ጉዳይ ባልደረቦች ሳነሳ ክሪኤቲቭ ዲዛይነሮቹ ዘሪሁን አሰፋ እና መስፍን አድነው መጠቀስ አለባቸው፡፡ እነዚህ ባለሙያዎች መጽሄቷ በሌይ አውት ምርጥ እንድትሆን ትልቅ ስራ የሰሩ ናቸው፡፡

እነበእውቀቱ ስዩም፣ ዳንኤል ክብረት፣ ረ/ፕ አበባው አያሌው፣ ሰለሞን ተሰማ ጂ. ፣ ቀሲስ ኤፍሬም፣ ዶክተር ብርሃኔ ረዳኢ፣ ሰርጸ ፍሬ ስብሃት፣ ዶክተር ዳኛቸው አሰፋ ፣ሃብታሙ ስዩም ወዘተ የሚጽፉበት የወቅቱ የምሁራንና የአዋቂዎች ድምጽ የሚሰማበት መጽሄት አዲስ ጉዳይ እንደነበር ያስታውሳል።

መላኩ እንዳልካቸው ተስፋዬን “የምንጊዜም የኔ ምርጥ ሰው ነው” የሚለው ይህንን ሁሉ ምሁርና አዋቂ ሰው በየዘርፉ አሰባስቦ ለሃገሪቱ በታሪክ የማይዘነጋ ምርጥ የህትመት ውጤት መፍጠር የቻለ ሰው በመሆኑ ነው ይላል። ለ4 አመታት ከ100 በላይ እትሞችን በማቅረብየዘለቀችው አዲስ ጉዳይ ደረጃዋን ጠብቃ መጓዟን ባለሙያዎች ይመሰክራሉ፡፡ ነፍስ ሄር ኢብራሂም ሻፊ ፣ ዮሃንስ ካሳሁን፣ አስማማው ሃይለጊዮርጊስ፣ ቴዎድሮስ ተክለአረጋይ፣ እንዳለ ተሺ የሙያ ባልደረቦቹ ሲሆኑ ከቴዎድሮስ ተክለአረጋይ ውጪ አዳዲሶቹን የስታፍ አባላት እነአዚዛ መሃመድ እና መድሃኒት ረዳን ጨምሮ ሁሉም በመንግስት ማስፈራሪያ እና ክስ ሳቢያ ዛሬ በውጭ ሃገራት በተለያየ ስራና ህይወት ላይ የሚገኙ ባለሙያዎች ናቸው። መላኩ ጋዜጠኛ ኢብራሂም ሻፊ ዛሬን በህይወት ቆሞ አለማየቱ ይቆጨኛል ይላል። ኢብራሂም ሻፊ በሁሉ ልብ ውስጥ የእግር እሳት የሆነ፣ ስደት ላይ ሳለ ህይወቱ ያለፈ ምርጥ ማንም የማይስተካከለው አዋቂ የስፖርት ጋዜጠኛ ነው ይላል መላኩ።

“እንዳልካቸው ተስፋዬ ለዚህች ሃገር የፕሬስ ነጻነት ማበብ እና አንባቢ የሚገባውን ክብር እንዲያገኝ ሙሉ ነገሩን አጥቶም ቢሆን ከአደጋ ጋር ተጋፍጦ የታተረ ሊሸለም የሚገባው ታላቅ ሰው ሰው ነው” ይላል መላኩ የአዲስ ጉዳይ ባልደረቦቹንና ጓደኞቹን ሲያስታውስ።

መላኩና አዲስ ጉዳይ መጽሄት

መላኩ ይህንን መጽሄትነት መንግስት እስኪዘጋው ድረስ በማኔጂንግ ኤዲተርነት መርቷል። የታፈኑ እውነቶች፣ ፍቅርና ወንጀል፣ ቢዝነስቴይመንት፣ ትዳር እና ፍቅር፣ ማንን እንማ የመሳሰሉትን በጊዜው ከፍ ያለ አንባቢ የነበራቸውን አምዶችን በባለቤትነት ይዞ ሰርቷል። በተለይ “ዐቢይ ጉዳይ” በተሰኘ አምድ ላይ ይቀርቡ ከነበሩ በርካታ የፖለቲካ ትንታኔዎች ውስጥ የርሱ ስራዎችም ብዙ ናቸው። በታፈኑ ዕውነቶች አምድ ስር የሚቀርቡ በማህበራዊ ችግሮች ላይ ያተኮሩና በተግባር ለውጥ ያመጡ ዘገባዎችን እንዲሁም የወንጀል አምድ ስር የሚቀርቡ እውነተኛ ታሪኮችን እያዘጋጀ መጽሄቱ በመንግስት እስከተዘጋበት 2007 ዓ.ም መጨረሻ ድረስ አዲስ ጉዳይ ላይ አገልግሏል።
መላኩ በዚህ መጽሄት በጊዜው የነበረውን የፖለቲካ ስርዓት ችግሮች ገንቢ በሆነ መንገድ በማሳየት የህዝብ መብት እንዲከበር እና መንግስትም ተገቢ የአስተዳደር ተግባሩን በብቃት እንዲወጣ የመልካም አስተዳደር እና የፖለቲካ ባህል ለውጥ እንዲመጣ የበኩሉን ሙያዊ ድርሻ ተወጥቷል።ለዚህም ነው “በጋዜጠኝነት ህይወቴ ለአላማ የሰራሁበትና የሙያ መስዋዕትነት የከፈልኩበት ዘመን ያ ጊዜ ነው” ብሎ የሚኮራው።

መላኩ-ወደ አርትስ ቲቪ
በዘመኑ በፕሬስ ላይ በነበረው ጫና እና ምቹ ያልሆነ ከባቢ ለሶስት አመታት ያህል ጋዜጠኝነትን በመደበኛነት ከመስራት ርቆ በኮርፖሬት ኮሙኒኬሽን ስራ ላይ የቆየው መላኩ ከለውጡ ጋር ተያይዞ አዲስ ጮራ በፈነጠቀው የሃገሪቱ ፕሬስ ላይ ዳግም ለመስራት ከመስከረም 2019 ጀምሮ አሁን ድረስ በአፍሪካ ሬይነሰንስ ቴሌቪዠን ሰርቪስ (አርትስ ቴሌቪዠንን) በዜና ክፍል ሃላፊነት በመቀላቀል እስከ ቺፍ ኦፕሬሽን ኦፊሰርነት በደረሰ የሃላፊነት ቦታ አገልግሏል። በብዙሃን ዘንድ እውቅና ያገኘበትን “ዐቢይ ጉዳይ” በመባል በሚታወቀውን የውይይት ፕሮግራም በመቅረጽና በአዘጋጅነትና አቅራቢነት በመስራት የሃገራችንን የፖለቲካ እና ማህበራዊ ዲስኮርስ ባህሎች ወደውይይት እና መግባባት ባህል ለማምጣት የበኩሉን ሙያዊ ሃላፊነት እየተወጣም ይገኛል።

“ፍቅርና ወንጀል” የመላኩ መጽሀፍ

መላኩ በጋዜጠኝነት የስራ ዘመኑ ከመደበኛነት ከሰራባቸው ከላይ የተጠቀሱ ሚዲያዎች ባሻገር ከ1994 ዓ.ም ጀምሮ በወንጀል እና በማህበራዊ ጉዳዮች አምደኝነት እንደ ጦማር፣ ዕለታዊ አዲስ እና ዘ-ፕሬስ እንዲሁም ጽጌረዳ እና ሮዝ የመሳሰሉ በዘመኑ ተነባቢ ጋዜጦችና መጽሄቶች ላይ ሰርቷል። በተለይም ኮከብ አሳየ በሚል የብዕር ስም “ፍቅርና ወንጀል” እንዲሁም “የታፈኑ ዕውነቶች” በተሰኙ አምዶች ላይ ያቀርባቸው በነበሩ በወንጀል እና ማህበራዊ ችግሮች ላይ ያተኮሩ የምርመራ ዘገባዎች ብዙ አንባቢያን ያውቁታል። እነዚህን ታሪኮች በማሰባሰብ በ2009 ዓ.ም “ፍቅርና ወንጀል” የተሰኘ አንድ መጽሃፍም ለንባብ አብቅቷል። የበርካታ መጽሃፍትም አርታኢ ነው። በቅርቡም ግዮን በተባለ መጽሄት ላይ በፍሪላንስ ለብዙ ዕትሞች የዘለቀ የከቨር ስቶሪዎች ጸሃፊ ሆኖም ሰርቷል።

ስልጠና
መላኩ ብርሃኑ በስራ ዘመኑ ከጋዜጠኝነት ሙያው ጋር ለተያያዙ ዓለም አቀፍ ኮንፈረንሶች፣ ስልጠናዎችና ጥናታዊ ጉብኝቶች 11 ወደሚጠጉ የአፍሪካ፣የአውሮፓ፣የእስያ እንዲሁም የመካከለኛውና የሩቅ ምስራቅ ሃገራት ተጉዟል። ይህ ጋዜጠኛ በአብዛኛው በጤና ዘገባ ፣ በተጨማሪም በህገ-ወጥ ስደት እና በሌሎች ርዕሶች ላይ በተዘጋጁ የሚዲያ ዘገባ ውድድሮች ተሳታፊ በመሆን ለንባብ ባበቃቸው ስራዎቹ ከ International Centre For Journalists የአለምአቀፍ ሽልማት ተሸላሚ ነው። በተጨማሪም የ Africa Media Initiative የአንድ አህጉራዊ ሽልማት 2nd place AMI award አሸናፊ ሲሆን በሃገር ውስጥ ውድድሮችም የ IOM, PANOS, EAJA , ICFP ENHIA እና MoH ሃገር አቀፍ የጋዜጠኝነትናሚዲያ ዘገባዎች ሽልማቶች እና ግራንቶች አሸናፊ ባለሙያ ነው።

የሙያ ማህበራት
በሙያ ማህበራት ተሳትፎ በኩልም መላኩ ቀዳሚው የኢትዮጵያ ፕሬስ ካውንስል ሲመሰረት በአካባቢ ጋዜጠኞች ማህበር ተወካይነት ፈራሚ ሲሆን የቀድሞው የኢትዮጵያ ብሄራዊ ጋዜጠኞች ህብረት ፣የኢትዮጵያ አካባቢ ጋዜጠኞች ማህበርም የቦርድ ሰክረታሪ ሆኖ አገልግሏል። በቀድሞው የኢትዮጵያ ጤና ጋዜጠኞች ኢኒሺየቲቭ እና የአፍሪካ የጤና ጋዜጠኞች ማህበርም በአባልነትና በተጨማሪም በኢትዮጵያ የቤተሰብ ጤና ጋዜጠኞች ማህበር ውስጥ በልዩ አባልነትም አገልግሏል። በአሁኑ ወቅት በኢትዮጰያ አርታኢያን ማህበር የስራ አስፈጻሚ አባል እንዲሁም በኢትዮጲያ ሚዲያ ሴክተር አሊያንስ ውስጥ አባል ነው።

ሌሎች…..
በኮሚዩኒኬሽን ዘርፍ ኖቬ ኮንሰልቲንግ በተባለ የጣሊያን ኩባንያ ውስጥ ቺፍ ኮሙኒኬሽን ስፔሻሊስትነት፣ በጊፍት ቢዝነስ ግሩፕ በኮርፖሬት ኮሙኒኬሽን እና ፕሮሞሽን ስራ አስኪያጅነት ሰርቷል። በአሁኑ ወቅትም በቡና ኢንተርናሽናል ባንክ የኮሙኒኬሽን እና ፕሮሞሽን ስራ አስኪያጅ ነው።

መላኩ ከ24 አመት በዘለቀ የጋዜጠኝነት ህይወቱ ለአንዲትም ቀን ቢሆን አቅሙን ሳይቆጥብ ሰርቷል፡፡ አብረውት ይሰሩ የነበሩ በግልጽ እንደተናገሩት መላኩ ለሌሎች አርአያ የሚሆን ሁለ-ገብ እውቀትን የተላበሰ ባለሙያ ነው፡፡ ይህን ክህሎቱንም ጽሁፎቹን በጥልቀት ከማንበብ መረዳት ይቻላል፡፡ መላኩ በቅድመ-ዝግጅት ያምናል፡፡ ስለ አንድ ጉዳይ ከመስራቱ በፊት በበቂ ሁኔታ ይዘጋጃል፡፡ ይህን በማድረጉም ስራዎቹ ብስለትን የተላበሱ ሊሆኑ ችለዋል፡፡
ቤተሰባዊ ህይወት

መላኩ ከወይዘሮ ሊዲያ ተስፋዬ ጋር ትዳር በመመስረት ሰንፔር መላኩ፣ ሚካኤል መላኩ እና አሜን መላኩ የተባሉ 3 ልጆችን አፍርቷል። “ቀሪው ዘመን በኮሙኒኬሽን ለውጥ የማመጣበት፣ በጋዜጠኝነቴም ሃገሬን የምጠቅምበት፣ በመምህርነት ትውልድ የምቀርጽበት ዘመን ነው” ይላል መላኩ።

መላኩ ብርሃኑን በየዕለቱ ጽሁፎቹንና ምልከታዎቹን በሚያጋራበትና በርካታ ተከታዮች ባሉት የፌስቡክ አድራሻው https://www.facebook.com/m... ማግኘት ይቻላል

35ተኛው የአፍሪካ ዋንጫ ውድድር በሞሮኮ 24 ሀገራት 6 ምድቦች 52 ጨዋታዎች!

ምድብ 1. ሞሮኮ 🇲🇦, ማሊ 🇲🇱, ዛምቢያ 🇿🇲, ኮሞሮስ 🇰🇲

ሞሮኮ በ 2030 የዓለም ዋንጫን በማዘጋጀት በአፍሪካ ሁለተኛዋ ሀገር ለመሆን እየተዘጋጀች ነው:: ጥራታቸውን የጠበቁ መሰረተ ልማቶች ላይ ኢንቨስት እያደረገች ነው:: ከዚያም በላይ ደግሞ ቶፕ ክላስ ቡድን መገንባት:: ለዚያም ነው በዚህ የአፍሪካ ዋንጫ ከ favorite ቡድኖች አንዷ ሆና ግምት የተሰጣት:: ዋና አሰልጣኙ Walid Regragui በቡድኑ አስደናቂ የሚባል ትራክ ሪከርድ አለው:: የሞሮኮ ቡድን በ elite-level ያሉ ተጫዋቾችን የያዘ ስብስብ ነው::

በዚህ ምድብ ሌላኛዋ ሀገር ማሊ ናት:: የማሊ ብሔራዊ ቡድን አሰልጣኝ Tom Saintfiet , እኚህ ሰው በኢትዮጵያ ብ.ቡድን ነበሩ (July 2011-Oct 2011)
13 የተለያዩ ብሔራዊ ቡድኖችን የማሰልጠን ልምድ , ከ underdogs ቡድኖች ጋር ኦቨርአቺቭ የማድረግ ስምና ዝና :: የማሊ ቡድን ወጣት ባለተሰጥኦ ተጫዋቾች ያሉት ነው::

ዛምቢያ ከቀድሞው አሰልጣኟ ጋር ተለያይታለች, ከቶርናመንቱ ሁለት ወራት በፊት (የቀድሞው የቼልሲ አሰልጣኝ Avram Grant) ታድያ ረዳታቸው የነበረው Moses Sichone የዋና አሰልጣኝነት ሚናውን ተረክቧል:: የ 2012 ቻምፒየኖቹ በ2025 በዚህስ ውድድር?

ኮሞሮስ ዝቅተኛ ግምት ከሚሰጣቸው ሀገራት ናት, በውድድሩ ከሚሳተፉ ሃገራት አነስተኛ የህዝብ ቁጥር ያላት:: በጣልያናዊው አሰልጣኝ Stefano Cusin ትመራለች::

ምድብ 2. ግብጽ 🇪🇬 , ደቡብ አፍሪካ 🇿🇦 , አንጎላ 🇦🇴 , ዚምባብዌ 🇿🇼

በአፍሪካ ዋንጫ በጣም ስኬታማዋ ሀገር ግብጽ, 7 ዋንጫዎች:: ይሁን እንጂ በቅርብ ዓመታት የዋንጫ ድርቅ መቷታል ከ 2010 በሗላ ዋንጫ አላሸነፈችም:: ሞሃመድ ሳላህ የመጀመሪያ International title ለማሳካት:: ይህ ቡድን ሌሎችም የሚጠበቁ ተጫዋቾች አሉት ኦማር ማርሙሽ እና ሞስታፋ ሞሃመድ:: በተጫዋችነትም በአሰልጣኝነትም ከብሔራዊ ቡድኑ ጋር ልምድ ያለው ሆሳም ሀሳን በውድድሩ ይጠበቃል::

ደቡብ አፍሪካ ስድስት በአውሮፓ የሚጫወቱ ሁለት ደግሞ በሳውዲ አራቢያ የሚጫወቱ እና ሌሎች ከዚያው ከሀገር ውስጥ የተሰባሰቡ:: ይህ ቡድን በ Hugo Broos ስር በታክቲካል ኢንተለጀንሱ ይታወቃል:: ምርጥ ፐርፎርማንስ እንደሚያሳይ እና ለየትኛውም ቡድን ከባድ ተጋጣሚ እንደሚሆን ይጠበቃል::

አንጎላ በቅርብ ዓመታት በተከታታይ ኦቨርአቺቨር ሆናለች:: ስብስቧ የወጣት እና ልምድ ያላቸው ተጫዋቾች ውህድ ነው:: ፈረንሳዊው አሰልጣኝ Patrice Beaumelle ቡድኑን ረዘም ላለ ጊዜ ይዘውት ከቆዩት Pedro Gonçalves ኅላፊነቱን ተረክበዋል::

ዚምባብዌ ከወር በፊት ነው አዲስ አሰልጣኝ የሾመችው Mario Marinică . የዎልቭሱ አማካይ Marshall Munetsi ከጉዳቱ አገግሞ ይህንን ስብስብ ተቀላቅሏል::

ምድብ 3. ናይጄሪያ 🇳🇬 , ቱኒዚያ 🇹🇳 , ዩጋንዳ(ኡጋንዳ) 🇺🇬 , ታንዛኒያ 🇹🇿

ያለፈው ውድድር የፍጻሜ ተፋላሚ , ለዓለም ዋንጫ ውድድር ማለፍ ያልቻለችው ሀገር ከዚህ የአፍሪካ ዋንጫ ውድድር ብዙ ትጠብቃለች, ቁጭትም አለ:: ማጥቃት ላይ ቅንጦት ያለው ቡድን Victor Osimhen እና Lookman በስብስቧ አሉ:: Tolu Arokodare እና Victor Boniface በዚህ ስብስብ ውስጥ አልተካተቱም:: በዚህ ቡድን ፈተናው የሚድፊልዱን ሚዛን መፈለግ ነው:: Eric Chelle አይቮሪ ኮስት ተወልዶ ለማሊ የተጫወተው ይህ ሰው ናይጄሪያን በዋና አሰልጣኝነት ይመራል::

ቱኒዚያ የ Sami Trabelsi ቡድን በዓለም ዋንጫ ማጣሪያ በ 10 ጨዋታዎች ክሊን ሺት የጠበቀ , ማንም ሊገጥመው የማይፈልገው ግን ደግሞ በማጥቃት ደካማ:: ይህ ቡድን ከፊት መስመር ተጫዋቾች ድጋፍ ይፈልጋል::

ዩጋንዳ (ኡጋንዳ) አሰልጣኝ Paul Put ለተጫዋቾች ጥሪ ያቀረቡት ከሁልም ዓለማት ነው:: ከ USL ቻምፒየንሺፕ አሜሪካ, Thailand, Tanzania, Rwanda, Romania , Czechia እና ከእንግሊዝ 3ተኛ ቲር Burton Albion. ልዩ ልዩ ዓይነት ተጫዋቾችን የያዘውን ስብስብ እንደ ቡድን ፎርም ማድረግ ለአሰልጣኙ ከባድ ስራ::

ታንዛኒያ ካለፉት አራት የአፍሪካ ዋንጫ ውድድሮች ለሶስተኛ ጊዜ ስትሳተፍ ነው:: በሚቀጥለውም ስለመሳተፏ ዋስትና አላት, ከኬንያ እና ዩጋንዳ (ኡጋንዳ) ጋር በጋራ ውድድሩን ስለምታዘጋጅ:: የአዲሱ አሰልጣኝ (አርጀንቲናዊው Miguel Gamondi) ቀዳሚ ዋና ነገር ቡድኑን የጨዋታዎች አሸናፊ ማድረግ ነው:: እኚህ አሰልጣኝ ያለፉትን 25 ዓመታት በአህጉሪቱ አሳልፈዋል, የተለያዩ ክለቦችን በማሰልጠን, ብሔራዊ ቡድን ሲይዙ ግን የመጀመሪያቸው ነው::

ምድብ 4. ሴኔጋል 🇸🇳 , ዲ.ኮንጎ 🇨🇩, ቤኒን 🇧🇯 , ቦትስዋና 🇧🇼

የ 2021 የአፍሪካ ዋንጫ ቻምፒየን ሴኔጋል ለአሰልጣኟ Pape Thaiw የመጀመሪያው ሜጀር ቶርናመንት ነው:: ሴኔጋል ባለፉት 23 competitive ጨዋታዎች አልተሸነፈችም, በጣም ጥሩ ስብስብ አላት::

ዲ.ኮንጎ በዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የነበራት ደካማ ብቃት በዚህም ውድድር ዝቅተኛ ግምት እንዲሰጣት ያደርጋል:: ቁልፍ የፊት መስመር ተጫዋቿ Yoane Wissa በስብስቡ የለም::

ቤኒን ባለፉት ሁለት ውድድሮች ካለመሳተፍ በሗላ ተመልሳለች, ለአራተኛ ጊዜ በውድድሩ ትካፈላለች: ጀርመናዊው አሰልጣኝ Gernot Rohr በዉድድሩ የቡድኑን የመሸነፍ ታሪክ ወደ አሸናፊነት የመቀየር ዕድል አላቸው::

ቦትስዋና በዚህ ውድድር ዝቅተኛ ግምት የተሰጠው ቡድን የያዘች ሀገር:: ለሁለተኛ ጊዜ በውድድሩ ትሳተፋለች::

ምድብ 5. አልጄሪያ 🇩🇿 , ቡርኪና ፋሶ 🇧🇫, ኢኳቶሪያል ጊኒ 🇬🇶, ሱዳን 🇸🇩

አልጄሪያ በውድድሩ ዋነኛ የዋንጫ ተፎካካሪ ነገር ግን የምድብ ጨዋታዎች ላይ መበርታት , ከምድብ ማለፍ ይቀድማል:: Vladimir Petković ቡድኑን በጥሩ ስኬት ይዘውታል, እውነተኛ ፈተናቸው ግን የሚጀምረው አሁን ነው:: የቡድኑን መከላከል ማጠንከር ከአጥቂ ተጫዋቾች ምርጣቸውን ማውጣት::

ቡርኪና ፋሶ Brama Traoré በብሔራዊ ቡድኑ ዙሪያ ቆይቷል ረዳት አሰልጣኝ እና የታዳጊዎች አሰልጣኝ ሆኖ, አሁን ደግሞ ለመጀመሪያ ጊዜ በዋና አሰልጣኝነት:: ልምድ ያላቸው ተጫዋቾች አሉት Bertrand Traoré, Edmond Tapsoba, እና Hervè Koffi ወጣቶቹን Dango Ouattara እና Cyriaque Irié ጨምሮ::

ኢኳቶሪያል ጊኒ ያለፈው የአፍሪካ ዋንጫ ሰርፕራይዚንግ ቡድን የፍጻሜ ተፋላሚዎች ከነበሩት ናይጄሪያ እና አይቮሪ ኮስትም በላይ ምድቡን በበላይነት:: አሁንም ጥራት እና ልምድ ያላቸውን ተጫዋቾች በስብስቧ ይዛለች::

ሱዳን ባለፋት አስር ዓመታት ለሁለተኛ ጊዜ , ከ 1976 ጀምሮ ለአራተኛ ጊዜ በአፍሪካ ዋንጫ ውድድር:: Kwesi Appiah ሱዳን አቅሟን እንድትጠቀም ያስቻለ አሰልጣኝ ነው:: ሱዳን እዚህ ስኬት ላይ የደረሰችው በጦርነት ውስጥ አልፋ ነው እናም በሜዳ ላይ እያንዳንዱ ጨዋታ ከእግር ኳስም በላይ ትርጉም አለው::

ምድብ 6. አይቮሪ ኮስት 🇨🇮 , ካሜሩን 🇨🇲 , ጋቦን 🇬🇦, ሞዛምቢክ 🇲🇿

Defending champion አይቮሪ ኮስት ለሶስተኛ ጊዜ ዋንጫውን ስታሸንፍ በውድድሩ ታሪክ አስገራሚ ክስተቶች ነበሩ:: በምድብ ጨዋታ ሁለቱን ተሸንፋ, በውድድሩ መሀል የአሰልጣኝ ለውጥ አድርጋ, በጥሎ ማለፍ ውጤቶችን ቀልብሳ ድል በማድረግ:: አሰልጣኙ Emerse Faé ተስፋ አለው በስብስቡ ምርጫ ላይም ቦልድ ውሳኔዎችንም አሳልፏል Nicolas Pépé እና Simon Adingra በመተው ወጣቶቹ Yan Diomande እና Bazoumana Touré ተካተዋል:: ልምድ እና ጥራት ያላቸው ተጫዋቾች ያሉት ብርቱ የtitle defence ስብስብ::

ካሜሩን የአምስት ጊዜ የዋንጫው ባለክብር አሁን ላይ ግን የእግር ኳስ አመራሯ ችግር ውስጥ የተጠመደ የተወሳሰበ ነው ብጥብጥ, ሁከት ያለበት:: ያልተረጋጋ! ለውድድሩ ሁለት የተለያየ ስብስብ ያላት አንደኛው የእግር ኳስ ማህበሩን እና አዲስ የተቀጠረውን አሰልጣኝ David Pagouን ወክሎ , ሌላኛው ደግሞ በቡድኑ አሰልጣኝነት ውል ካለው ከ Marc Brys ወገን:: የችግሩ ምንጭ የ Brys እና የ FA ፕሬዝዳንቱ Samuel Etò ግጭት ነው::

ጋቦን ባለፈው የአፍሪካ ዋንጫ ውድድር አልነበረችም አሁን ተመልሳለች::

ሞዛምቢክ በውድድሩ ላይ ለስድስተኛ ጊዜ ትሳተፋለች , በጨዋታ የመጀመሪያ አሸናፊነት ለማግኘት:: የአሰልጣኙ Chiquinho Conde ስብስብ ያልተቀየረ, አብሮ የቆየ ነው:: የ 42 ዓመቱ Domingues ጨዋታ የሚያደርግ ከሆነ በአፍሪካ ዋንጫ ታሪክ በእድሜ ትልቁ outfield player ይሆናል::

ሰላም ጎሳዬ ለፋስት መረጃ

የሱዳን ቀውስ፡ በወርቅ እያበራ፣ በረሃብ እያለቀሰ
​
​ሱዳን በዘር ማጽዳት፣ አስገድዶ መድፈር፣ 4.3 ሚሊዮን የሚሆኑ የተፈናቀሉ ሰዎች እና በከባድ የምግብ ቀውስ የተመታች የአፍሪካ ሀገር ነች።

በሱዳን ባለው የዘለቀው የእርስ በእርስ ጦርነት ምክንያት ቢያንስ 150,000 ሰዎች ተገድለዋል። በዚህ ሁኔታ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ሱዳንን በዓለም ላይ እጅግ የከፋ ሰብአዊ ቀውስ ያለባት ሀገር አድርጎ አውጇል።

በዚህች ሀገር ውስጥ በሚገኙ የተለያዩ ማዕድናት ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ ቶን ወርቅ አለ።

በተጨማሪም፣ በነዳጅ በበለፀገችው ሱዳን ውስጥ በእነዚህ በጥቁር ገበያ በተሸጡት ሀብቶች የተገኘው ገንዘብ በርስ በእርስ ጦርነቱ ውስጥ ሚና እየተጫወተ ነው። ወርቁ ቢኖርም በአስተዳደር መጓደል እና በስልጣን ሽኩቻ ምክንያት በሀገሪቱ ውስጥ ቢያንስ 2.5 ሚሊዮን ሰዎች በረሃብ እየተሰቃዩ ነው።

​የሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነት ታሪክ

​ሱዳንከፈረንጆቹ እስከ 1956 ድረስ በእንግሊዝ እና በግብፅ ትተዳደር ነበር። በግብፅ እርዳታ ሀገሪቱ ጥር 1956 ነፃነቷን አገኘች። ከዚያ በኋላ በደቡብ ሱዳን እና በአሁንዋ ሱዳን መካከል የዘር እና የሃይማኖት ግጭት የነበረ ሲሆን ረጅም ግጭት ተፈጠረ። በ1983 ፕሬዝዳንት ጃዓፋር ኑማን የእስልምናን ሸሪዓ ህግ ሲያስተዋውቁ ከደቡብ ሱዳን ጋር ከባድ የእርስ በእርስ ጦርነት ተጀመረ።

በዚህ ሁኔታ የሱዳን ወታደራዊ እና እስላማዊ የፖለቲካ መሪዎች ያቀዱት መፈንቅለ መንግስት ተካሄደ። ኦማር አልበሽር ሰኔ 1989 በመፈንቅለ መንግስቱ ሱዳን ውስጥ ስልጣን ያዙ። በወቅቱ አልበሽር በሱዳን ጦር ሰራዊት ደህንነት ውስጥ ከፍተኛ ደረጃ ያለው መኮንን ነበሩ። መፈንቅለ መንግስቱን የመሩት እሳቸው ነበሩ።

​ነገር ግን በ2019 አልበሽር አሰቃቂ እጣ ፈንታ ውጤቶችን መቀበል ነበረባቸው። በ2019 በሱዳን በእርሳቸው ላይ ከፍተኛ ተቃውሞ ተነሳ። በዚህም ምክንያት ጦር ሠራዊቱ በሌላ መፈንቅለ መንግስት ፕሬዝዳንቱን ገለበጠ። ሆኖም፣ ተራው ሕዝብ ዲሞክራሲ እንሰፍን በመጠየቅ ተቃውሞውን ቀጠለ። በተቃውሞው ጫና የሠራዊቱና የሲቪል አስተዳደሩ በጋራ ተነሳሽነት መንግሥት የተቋቋመ ቢሆንም፣ ያ መንግሥትም በጥቅምት 2021 በሌላ መፈንቅለ መንግስት ተወገደ።
​
​ከመፈንቅለ መንግስቱ ጀርባ የነበሩት ሁለቱ ዋና ዋና ሰዎች ጄኔራል አብደል ፋታህ አል-ቡርሃን እና ጄኔራል መሐመድ ሃምዳን ዳጋሎ ናቸው። ጄኔራል አል-ቡርሃን የሱዳን የታጠቁ ኃይሎች (ሠራዊቱ) መሪ እና የሀገሪቱ ፕሬዝዳንት ናቸው። ሃምዳን ዳጋሎ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች (RSF) አዛዥ ናቸው። በአለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃን ዘገባዎች መሠረት፣ ይህ መጥፎ ስም ያተረፈው ከፊል ወታደራዊ ኃይል (RSF) በሱዳን ውስጥ የተለያዩ ሰብአዊ ወንጀሎችን እየፈፀመ ነው። የቡርሃን እና የዳጋሎ ኃይሎች ለሱዳን ቀውስ ተጠያቂ ናቸው።

​የጦርነቱ ዋና አቅርቦቶች ወርቅ እና ነዳጅ ናቸው

​በሱዳን ውስጥ በተገኙ የተለያዩ ማዕድናት ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ ቶን ወርቅ ተከማችቷል ተብሎ ይነገራል። በተጨማሪም፣ ተጨማሪ ማዕድናት ሳይገኙ አሉ ። በሱዳን ውስጥ ትልቁ የወርቅ ማዕድን ቦታ ጀበል አመር ነው። ማዕድኑ በቀጥታ በRSF ቁጥጥር ስር ነው። ከዳጋሎ ቤተሰብ ጋር የተቆራኘው አል-ጁናይድ ኩባንያ ማዕድኑን ሲያስተዳድር ቆይቷል። በተጨማሪም በዳርፉር እና በደቡብ ኮርዶፋን ክልሎች ውስጥ የሚገኙት አብዛኛዎቹ የወርቅ ማዕድናት በአሁኑ ጊዜ በRSF ቁጥጥር ስር ናቸው።

​በ2024 RSF ከእነዚህ ማዕድናት ቢያንስ 10 ቶን ወርቅ አውጥቷል፣ የገበያ ዋጋውም 860 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ነው። ሁለቱ ትልልቅ ገዢዎች የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች እና ግብፅ ናቸው። ከዚህ ወርቅ ውስጥ 80 በመቶው በህገ-ወጥ መንገድ ይዘዋወራል። ለህገ-ወጥ ዝውውር በጣም የታወቀው መንገድ ከዳርፉር ድንበር ክልል ወደ ግብፅ በኢትዮጵያ በኩል ነው።

ሌላው ከዳርፉር ድንበር ክልል ወደ ሊቢያ ከዚያም ወደ ኤሚሬትስ ነው። በተጨማሪም RSF በታኅሣሥ መጀመሪያ የሱዳንን ትልቁ የነዳጅ መስክ የሆነውን ሄግሊግን ተቆጣጥሯል። ዜጎችን ለመግደል እየዋለ ያለው መሳሪያ በወርቅና በነዳጅ ገንዘብ እየተገዛ ነው።

​አስከፊ ሰብአዊ ቀውስ እና የዋጋ ግሽበት

​ግጭቱ በመላው ሱዳን ከ150,000 በላይ ሰዎችን ገድሏል። ረሃብ በሀገሪቱ ተስፋፍቷል። ወደ 12 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች ቤታቸውን ለቀው ለመሰደድ ተገደዋል። በመቶዎች የሚቆጠሩ ሴቶችም ተደፍረዋል።
​ዓለም አቀፉ የስደት ድርጅት (IOM) እንደገለጸው በሱዳን ውስጥ 30 ሚሊዮን የሚሆኑ ሰዎች በአሁኑ ጊዜ ሰብአዊ እርዳታ ያስፈልጋቸዋል። ከእነዚህ ውስጥ 9.6 ሚሊዮን የሚሆኑት በውስጥ ተፈናቃዮች ሲሆኑ፣ 4.3 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ ወደ ጎረቤት አገሮች ተሰደዋል።

በተጨማሪም ከ700,000 በላይ ሕጻናት በከፍተኛ የተመጣጠነ ምግብ እጥረት እየተሰቃዩ ሲሆን ከ2.4 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ደግሞ የረሃብ አደጋ ተጋርጦባቸዋል።
​ጦርነቱ ከተጀመረ ወዲህ የሱዳን ፓውንድ ያለማቋረጥ ዋጋው እየቀነሰ ነው። በ2025 በሀገሪቱ የዋጋ ግሽበት 113 በመቶ ደርሷል።

​የዩኒሴፍ ባለስልጣን ቴድ ቻይባን እንደተናገሩት በችግሩ በከፋ ሁኔታ የተጎዱት ህጻናት ናቸው። ወደ 1.4 ሚሊዮን የሚጠጉ ህጻናት በረሃብ ስጋት ውስጥ ሲሆኑ፣ 14 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ ከትምህርት ገበታ ውጪ ናቸው፣ ይህም በሱዳን ውስጥ ካሉት ህጻናት አራት አምስተኛው ነው። በሰሜን ዳርፉር ብቻ በዚህ ዓመት 150,000 ሕጻናት በከፍተኛ የተመጣጠነ ምግብ እጥረት እየተሰቃዩ ነው።

​ምንጭ፡ ሚድል ኢስት ሞኒተር/ቢቢሲ/አልጀዚራ

ኢትዮጵያ ከመጪው ሰኞ ጀምሮ የማርበርግ ቫይረስ የሙከራ ክትባት መስጠት ልትጀምር ነው

የአሜሪካው ሳቢን የክትባት ኢንስቲትዩት ከ640 በላይ በሙከራ ላይ የሚገኘውን ሲኤዲስሪ የማርበርግ ክትባት (cAd3-Marburg Vaccine) ወደ ኢትዮጵያ እንደላከ አስታውቋል። ወጪውን የሚሸፍነው በአሜሪካ ጤና ሚኒስቴር ሥር የሚገኘው የባዮ ሜዲካል የላቀ ምርምር እና ልማት ባለሥልጣን (BARDA) ነው። ኢትዮጵያ ከመጪው ሰኞ ጀምሮ የማርበርግ ቫይረስ የሙከራ ክትባት መስጠት ልትጀምር ነው። “የጤና ባለሙያዎች እና ከፍተኛ ተጋላጭ ለሆኑ ቡድኖች ቅድሚያ” እንደሚሰጣቸው የጤና ሚኒስቴር አስታውቋል።

በደቡብ ኢትዮጵያ ለተከሰተው “የማርበርግ ቫይረስ ምላሽ ለመስጠት የሚደረገውን ጥረት የሚደግፍ 2,500 የማርበርግ ቫይረስ የሙከራ ክትባት ከአሜሪካ መንግሥት በድጋፍ” መገኘቱን መሥሪያ ቤቱ ከትላንት በስቲያ ሐሙስ አስታውቆ ነበር።

“ክትባቱ በአርማወር ሃንሰን የምርምር ተቋም በሚመራ ፈጣን የደረጃ 2 ክሊኒካዊ ሙከራ ተደርጎለት ጥቅም ላይ እንደሚውል” የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር መቅደስ ዳባ እንደገለጹ መሥሪያ ቤታቸው ያሠራጨው መግለጫ ይጠቁማል።

ክትባቶቹን ለኢትዮጵያ የመድኃኒት አቅርቦት አገልግሎት ያስረከቡት በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር ኢርቪን ማሲንጋ የማርበርግ በሽታን ለመቆጣጠር የሚደረገው ጥረት “አስቸጋሪ” መሆኑን ጠቁመው “ብዙ የሚቀር ነገር” እንዳለ ተናግረዋል።

አሜሪካ ለኢትዮጵያ ያቀረበቻቸው የሙከራ ክትባቶች የማርበርግ ቫይረስን ለመቆጣጠር “ጠቃሚ የመጀመሪያ እርምጃ” እንደሚሆን ገልጸዋል።

የአሜሪካው ሳቢን የክትባት ኢንስቲትዩት ከ640 በላይ በሙከራ ላይ የሚገኘውን ሲኤዲስሪ የማርበርግ ክትባት (cAd3-Marburg Vaccine) ወደ ኢትዮጵያ እንደላከ አስታውቋል።

የማርበርግ ቫይረስ በሽታ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል መገኘቱ እንደተረጋገጠ ከጤና ሚኒስቴር ጥያቄ እንደቀረበለት ሳቢን የክትባት ኢንስቲትዩት ገልጿል። ጥያቄውን የዩናይትድ ስቴትስ መንግሥት እንዳጸደቀ ተቋሙ አስታውቋል። ወጪውን የሚሸፍነው በአሜሪካ ጤና ሚኒስቴር ሥር የሚገኘው የባዮ ሜዲካል የላቀ ምርምር እና ልማት ባለሥልጣን (Biomedical Advanced Research and Development Authority) ነው።

ሳቢን የክትባት ኢንስቲትዩት እና ጤና ሚኒስቴር የክትባቱን “ደሕንነት፣ ውጤታማነት እና የመከላከል አቅም” የሚፈትሹ ሙከራዎች በሁለት ቡድኖች ለማከናወን ከሥምምነት መድረሳቸውን መግለጫ ይጠቁማል።

በሥምምነቱ መሠረት በመጀመሪያው ቡድን ክትባቱ የሚሰጣቸው በ21 ቀናት ውስጥ በቫይረሱ ከተያዘ ሰው ጋር ቀጥተኛ ንክኪ ለነበራቸው ከፍተኛ ተጋላጭ የሆኑ የጤና ባለሙያዎች፣ ሠራተኞች እና ግለሰቦች ብቻ ይሆናል።

ሌሎች የጤና ባለሙያዎች፣ የማርበርግ ቫይረስን ለመቆጣጠር በሚደረገው ጥረት የሚሳተፉ ሠራተኞች እና ግለሰቦች በሁለተኛው ቡድን ይካተታሉ።

ሲኤዲስሪ የማርበርግ ክትባት (cAd3-Marburg Vaccine) በርዋንዳ፣ በዩናይትድ ስቴትስ፣ በዩጋንዳ እና በኬንያ በተለያዩ ደረጃዎች በሙከራ ላይ የሚገኝ ነው።

ትላንት አርብ 104 የላብራቶሪ ምርመራዎች ተደርገው አንድም በማርበርግ ቫይረስ የተያዘ ሰው እንዳልተገኘ የጤና ሚኒስቴር እና የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የጋራ ዕለታዊ መግለጫ አሳይቷል።

የማርበርግ ቫይረስ በኢትዮጵያ መገኘቱ ከተረጋገጠ ወዲህ እስከ ትላንት ኅዳር 26 ቀን 2018 ድረስ 1,235 የላብራቶሪ ምርመራዎች የተደረጉ ሲሆን 13 ሰዎች ቫይረሱ ተገኝቶባቸዋል። ቫይረሱ ተገኝቶባቸው ስምንት ሰዎች ሕይወታቸውን ሲያጡ አራቱ አገግመዋል፤ አንድ ሰው ደግሞ በሕክምና ላይ ይገኛሉ።

DW Amharic

በኢትዮጵያ በዓመት ከ250ሺ በላይ ዜጎች በህገወጥ መንገድ ወደ ውጭ ሀገር ይሰደዳሉ ተባለ!

ከ70 በመቶ በላይ የሚሆኑት ዕድሜያቸው ከ30 ዓመት በታች ናቸው።

ከሴት ስደተኞች 1/3ኛ የሚሆኑ ሴቶች ወደ መካከለኛው ምስራቅ እንደሚሰደዱ ዓለም አቀፉ የፍልሰተኞች ድርጅት በኢትዮጵያ (IOM Ethiopia) ገልጿል።

‎ጠንካራ የፍልሰት አስተዳደር ለመዘርጋት፣ ደህንነቱ የተጠበቀ ፍልሰትን ለማበረታታትና ተፈናቃዮችን ለመደገፍ የሚያስችል የአምስት አመት ስትራቴጂክ እቅድ ይፋ ሆነ
‎ #ethiopia | ‎አለም አቀፉ የፍልሰተኞች ድርጅት/IOM/ በኢትዮጵያ ጠንካራ የፍልሰት አስተዳደር ለመዘርጋት፣ ደህንነቱ የተጠበቀ ፍልሰትን ለማበረታታትና ተፈናቃዮችን ለመደገፍ እንዲያስችል ያዘጋጀው የአምስት አመት ስትራቴጂክ እቅድ በዛሬው ዕለት ይፋ ሆኗል።
‎
‎በመርሐግብር ላይ የተገኙት የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ ክብርት ሁሪያ አሊ፥ በተለያዩ ገፊና ሳቢ ምክንያቶች በርካታ ቁጥር ያላቸው ዜጎች መደበኛ ባልሆነ መንገድ እየተንቀሳቀሱ መሆኑን ተናግረዋል።
‎
‎ኢትዮጵያ መደበኛ ያልሆኑ ፍልሰት መነሻ፣ መተላለፊያና መዳረሻ ሀገር በመሆኗ ከፍልሰት ጋር በተያያዘ ዘርፈ-ብዙ ተግዳሮቶችን እየተጋፈጠች እንደምትገኝ አንስተዋል።
‎
‎መደበኛ ያልሆነ ፍልሰት ዜጎችን ለበርካታ ጉዳቶች እየዳረጋቸው ይገኛል ያሉት ክብርት ሚኒስትር ዴኤታዋ፥ ሚኒስቴሩ ችግሩን ለመከላከልና ዘላቂ መፍትሄ ለማበጀት ከተለያዩ ባለድርሻ አካላት ጋር እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል።
‎
‎በዛሬው እለት ይፋ የተደረገው ስትራቴጂክ እቅድም መንግስት በዘርፉ ካስቀመጠው የአስር አመት እቅድ ጋር የሚጣጣምና ቀደም ሲልም በቅንጅት የሚሰሩ ተግባራትን የበለጠ ለማጠናከር የጎላ ሚና እንዳለው ጠቁመዋል።
‎
‎ለውጤታማ ትግበራም ሚኒስቴሩ በጋራ እንደሚሰራና የድርሻውን እንደሚወጣ አስታውቀዋል።
‎
‎የዓለም አቀፉ የፍልሰተኞች ድርጅት የኢትዮጵያ ተወካይ አቢባቱ ዋኔ፤ የፍልሰተኞች ጉዳይ በዓለም አቀፍ ደረጃ አሳሳቢ እየሆነ በመምጣቱ ችግሩን ለመቅረፍ ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር በትብብር እየሰራ መሆኑን ጠቅሰው ስትራቴጂክ እቅዱ ይፋ መደረጉም የዚሁ ጥረት ማሳያ መሆኑን ተናግረዋል።
‎
‎ስትራቴጂክ እቅዱ በዋነኛነት በፍልሰት ላይ የሚገኙ ዜጎች ጥበቃና ህይወት አድን ድጋፎችን ማድረግ፣ ከመኖሪያቸው የተፈናቀሉ ወገኖችን ለማቋቋምና ወደ ቀያቸው ለመመለስ እና መደበኛ የሆነ የፍልሰት ስርዓትን በማበረታታት መደበኛ ያልሆነ ፍልሰትን መከላከል ላይ ያተኮረ ፍኖተ ካርታ መሆኑን ገልፀዋል።
‎
‎ስትራቴጂክ እቅዱ እ.ኤ.አ ከ2025-2029 እንደሚቆይ ለማወቅ ተችሏል።

‎

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በውጭ ሀገራት በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ላሉ ዜጎች ድጋፍ የሚሰጥበትን ስርዓት እንዲያጠናክር ኢሰመጉ ጠየቀ

‎የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በውጭ ሀገራት በተለይም በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ በሚገኙ የስደት መስመሮች ላይ ላሉ ዜጎች፤ አስፈላጊውን የቆንፅላ ድጋፍ እንዲያደርግና በችግር ላይ ለሚገኙት ፈጣን ምላሽ የሚሰጥበትን ስርዓት እንዲያጠናክር የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ (ኢሰመጉ) ጠይቋል።

ኢሰመጉ እየተባባሰ የመጣው ሕገ-ወጥ የሰዎች ዝውውር እና ስደት እያስከተለ ያለው አደጋን በተመለከተ በዛሬው ዕለት መግለጫ አውጥቷል።

በመግለጫውም ኑሮን ለማሻሻል በሚል ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ዜጎች በባህር በመጓዝ ዕድል የቀናቸው ያሰቡበት ሀገር ሲደርሱ፤ ቁጥራቸው ቀላል የማይባል ዜጎች ደግሞ በውቅያኖስ እና ባህር ላይ ሕይወታቸውን እያጡ እንደሚገኙ አንስቷል፡፡

"የዜጎች ወደተለያዩ ሀገራት መሰደድ ከጊዜ ወደጊዜ እየጨመረ የመጣና በርካታ ቁጥር ያላቸውን ዜጎች ለሞት እየዳረገ ይገኛል" ሲልም ገልጿል።

ለአብነትም በሐምሌ 27 ቀን 2017 ዓ.ም በየመን አብያን ግዛት ስደተኞችን የጫነች ጀልባ በመስጠሟ 68 ኢትዮጵያዊያን ስደተኞች መሞታቸውን እና 74 ስደተኞች የደረሱበት አለመታወቁን አንስቷል።

እንዲሁም ካንፋር በተባለ አካባቢ የ54 ስደተኞች አስክሬን በውቅያኖስ ዳር መገኘቱን እንዲሁም የ14 ስደተኞች አስክሬን ሆስፒታል መላኩን እና 12 ሰዎች በሕይወት መትረፋቸውን አለማቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) መግለጹን አስታውሷል።

ስለሆነም ኢሰመጉ "መንግሥት እና በስደተኞች ላይ የሚሰሩ ድርጅቶች እንዲሁም ሌሎች ባለድርሻ አካላት ለጉዳዩ በቂ ትኩረት በመስጠትና የቅድመ መከላከል ሥራዎችን በመስራት ድርሻቸውን መወጣት አለባቸው" ብሏል።

የፌደራል እና የክልል መንግሥታት በሀገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች የሚታዩ ግጭቶች፥ የፀጥታ መደፍረስ፥ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች እና ሌሎች አለመረጋጋቶችን እልባት እንዲያገኙ በማድረግ እና ዘላቂ ሰላምን በማስፈንና የሕግ የበላይነትን በማረጋገጥ ዜጎች በሀገራቸው በሰላምና በክብር የሚኖሩበትን ሁኔታ እንዲያመቻቹ ጠይቋል።

የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች የግንዛቤ ማስጨበጫ ትምህርቶችን መስጠት እንዲሁም የፍትህ ሚኒስቴር እና ፌደራል ፖሊስ የዜጎችን ተጋላጭነት ለትርፍ የሚጠቀሙ ሕገ-ወጥ የሰዎች አዘዋዋሪዎችን ለሕግ ለማቅረብ ጠንካራና የተቀናጀ እርምጃ እንዲወስድ ኢሰመጉ አሳስቧል።

በተጨማሪም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በስደት መስመሮች ላይ ላሉ ዜጎች አስፈላጊውን የቆንፅላ ድጋፍ እንዲያደርግና በችግር ላይ ለሚገኙት ፈጣን ምላሽ የሚሰጥበትን ስርዓት ማጠናከር ይገባል ብሏል።

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ(ኢሰመጉ) ሕገ-ወጥ የሰዎች ዝውውር እና ስደት መንስዔዎች ላይ ጥናቶችን በማካሄድ የግንዛቤ ማስጨበጫ እና የመፍትሔ ሃሳቦችን በማቅረብ የውትወታ ሥራዎችን እንደሚሰራም በመግለጫው አስታውቋል፡፡
#አሐዱ

ድምፃችን ይሰማ!
የረድኤት ተራድኦ ሠራተኞች
#ethiopia | እኛ የረድኤት ተራድኦ ድርጅት የነበርን ሰራተኞች የአሁኑን አሳሳቢ ሁኔታችንን ለማሳወቅ ይህንን ግልጽ ምክረ ሀሳብ እና ቅሬታ ያቀረብን ሲሆን ጉዳዩን ከዚህ እንደሚከተለው እናቀርባለን ።

በNovember 2024 ከአሜሪካ የትራምፕ አስተዳደር ከመጣ ጊዜ ጀምሮ፣ በአዲሱ የመንግስት ቅልጥፍና ዳይሬክቶሬት (Department of Government Efficiency) ትእዛዝ ሁሉም የእርዳታ እና የሕይወት አድን የእርዳታ ስራዎች በሙሉ ተቋርጦ የነበረ መሆኑ ይታወሳል።

በአሁኑ ጊዜ ከጥቂት የዘርፉ አስፈፃሚዎች በስተቀር አብዛኛዎቻችን ከስራ ተባረረን ወይም በእንጥልጥል(suspension )ላይ እንገኛለን ከእነዚህ ሠራተኞች መካከል IOM, Ocha, World Vision, CRS, IRC እና ሌሎችም ይገኙበታል ።

ቀደም ሲል እኛ እንደ ዶላር ገቢ ምንጭ (Hard Currency Source) ማግኛ ስለነበር ከተለያዩ ባንኮች የቤት እና መኪና ብድሮችን በአነስተኛ ወለድ ወስደን ነበር። ነገር ግን በተለይም የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ያለ ቅድመ ማስጠንቀቂያ የወለድ ተመን ማሻሻያ (Interest Rate Revision) ከማርች 7፣ 2025 ጀምሮ በቀጥታ ተግባራዊ አድርጓል። ይህ ለአብዛኛዎቻችን ከፍተኛ የኑሮ ጫና እና የፋይናንስ ችግር ፈጥሯል።

ባንኩ ሰራተኞቹ ያሉበትን አሁናዊ ሁኔታ ከግምት ያላስገባ ሲሆን፣ ምንም አይነት የእፎይታ ጊዜ አላስገኘልንም። በአሁኑ ጊዜ የሰራተኞቹ ቤተሰቦች ከፍተኛ የኑሮ ስጋት ውስጥ ይገኛሉ። በተለይም በባንክ የገዛንባቸው ንብረቶች ለሃራጅ ሽያጭ እየተጋለጡ ይገኛሉ ።

በዚህ ረገድ፣ የባንኩ አስተዳደር እና የቦርድ አመራሮች የቅሬታው ሰምተዉ ተገቢውን እርምጃ እንዲወስዱ በአክብሮት እንጠይቃለን።

የሚከተሉት እርምጃዎች አስፈላጊ ናቸው፦

1. የወለድ ተመን ማሻሻያውን እንደገና መገምገም
2. ለተበላሹ ብዱሮች ደንበኞች የእፎይታ ጊዜ መስጠት
3. የተበላሹ የብድር ክፍያ ዕቅዶችን ማዘጋጀት እንዲሁም
4. የመኪና ባለንብረቶች ኮድ 2 ወደ ኮድ 3 እንዲቀይር እና ሰርተን እንከከፍሉ ማመቻቸት የሚሉ የመፍትሔ ምክረ ሃሳቦችን እናቀርባለን።

በአክብሮት፣
የረድኤት ተራድኦ ሰራተኞች

ለሀገራችንም ሆነ ለአህጉራችን ኩራት የሆነ ፈር ቀዳጅ የህጻናት የልብ ቀዶ ጥገና በሀገር ልጆች (A successful Extended Morrow’s Procedure for a 2yr old boy)
#ethiopia | በትናንትናው እለት 7ሰአታት በፈጀብን እና በ2አመት ህጻን ላይ ያደረግነው Morrow’s Extended Septal Myectomy በታላቅ ስኬት እና ድል ተጠናቀቀ።

ይህ በዘር የሚከሰት የልብ ጡንቻ እብጠት Hypertrophic Cardiomyopathy (HOCM) የግራ ልብ (Left Ventricle) መውጫን በመዝጋት እና በከፍተኛ ሁኔታ የግራ የልብ በር ወደሗላ እንዲመልስ (Severe Mitral Regurgitation) በማድረግ የህፃኑን ህይወት ለመቀማት ተቃርቦ የነበር የልብ በሽታ ነበር።

እልህ አስጨራሽ በነበረው የ7ሰአት ቆይታ ፣ ሁለት ጊዜ ወደ ማሽን በመመለስ እና ልብን በማቆም ውጤት ለማግኘት ከፍተኛ ትንቅንቅ በመጨረሻ የማይታመን ውጤት ማግኘት ችለናል።

ህፃን ሚኪያስ በአመርቂ ሁኔታ እያገገመ ይገኛል

🇪🇹 A Source of Pride for Our Country and Our People:

A Successful Extended Morrow’s Procedure for a 2-Year-Old Boy Performed by Ethiopian Cardiac Surgical Specialist team

Yesterday, we successfully completed a 7-hour Extended Morrow’s Septal Myectomy on a 2-year-old child, marking a major victory in pediatric cardiac surgery for our country.

This child was suffering from a familial genetic condition called Hypertrophic Cardiomyopathy (HOCM), which had caused severe obstruction of the left ventricular outflow tract (LVOT). The condition also led to severe mitral regurgitation, severely compromising the child’s life and heart function.

The operation was complex and intense, requiring two rounds on cardiopulmonary bypass, and involved critical decision-making and adjustments during the procedure. Ultimately, we achieved a remarkable and life-saving result.

Baby Mikiyas is currently recovering in a stable condition under intensive care
#fekedeagwar #wspchs

250 ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን የጫነች ጀልባ ከ7 ቀናት
አስከፊ ጉዞ በኋላ የመን መግባቷ ተገለጸ

"7 ኢትዮጵያውያን በረሃብና በውሃ ጥም ሞተዋል"
#ethiopia | ከሶማሊያ ወደ የመን በመጓዝ ላይ ከነበሩ ስደተኞች መካከል ሰባት ኢትዮጵያውያን በረሃብና በውሃ ጥም መሞታቸውን ዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት (IOM) አስታወቀ።

ድርጅቱ፤ 82 ህጻናትን ጨምሮ 250 ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን የጫነችው ጀልባ፣ ማክሰኞ ዕለት ደቡብ የመን በሚገኘው አርቃህ አካባቢ ደርሳለች ብሏል። ይሁን እንጂ “ሰባት ስደተኞች በመንገድ ላይ በረሃብና በጥም ሞተዋል” ሲል አስታውቋል።

የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ድርጅቱ ትናንት ረቡዕ ባወጣው መግለጫ፤ በየመን የሚገኙ ቡድኖቹ “ከቦሳሶ ሶማሊያ በመነሳት ከሰባት ቀናት አስከፊ ጉዞ ለተረፉ ሰዎች የህይወት አድን እርዳታ” ማድረጋቸውን ገልጿል ሲል አናዶሉ ዘግቧል።

ባለፈው እሁድ 154 ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን የጫነች ጀልባ በየመን የባህር ዳርቻ ሰጥማ የ68 ሰዎች ህይወት ያለፈ ሲሆን፤ 74 የሚሆኑት ደግሞ ያሉበት አለመታወቁን የተመድ የስደተኞች ድርጅት አስታውቋል። #as