ኢትዮጵያ ለዓለም ያስተማረችው አዲስ ታሪክ
****************

ትላንት በመላው ኢትዮጵያ በተካሄደው ታሪካዊ የአንድ ጀምበር የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ኢትዮጵያ በ12 ሰዓታት ውስጥ ለመትከል ካቀደችው 800 ሚሊዮን ችግኝ 805 ሚሊዮን ችግኞችን በመትከል አዲስ የዓለም አቀፍ ሥነ ምህዳር ጥበቃ ታሪክ አስመዝግባለች።

ከማለዳው ጀምሮ በመላው ኢትዮጵያ በሚገኙ የመትከያ ስፍራዎች ወጣቶች፣ የመንግሥት ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች፣ የዲፕሎማቲክ ማኅበረሰብ አባላት እና ታዋቂ ግለሰቦች በተገኙበት የተካሄደው ይህ ታላቅ ሕዝባዊ ንቅናቄ ኢትዮጵያውያን ለሀገራቸው ተፈጥሮአዊ ህልውና እና ለቀጣዩ ትውልድ አረንጓዴ ምድር ያላቸውን ቁርጠኝነት በተግባር ያረጋገጡበት ሆኗል።

ኢትዮጵያ ካቀደችው በላይ 805 ሚሊዮን ችግኞችን በመትከል ባስመዘገበችው በዚህ ታላቅ ስኬት ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ጠንካራ መልእክቶችን አስተላልፋለች።

የአየር ንብረት መዛባትን ለመከላከል የሚደረገው ጥረት በመግለጫዎች እና በኮንፈረንሶች ብቻ ሳይሆን በተግባር መሬት ላይ በሚወርዱ ግዙፍ ሕዝባዊ ሥራዎች መመራት እንዳለበት በተግባር የተደገፈ መሪነቷን አሳይታለች።

በሌላ በኩል ሀገራችን የራሷን የደን ሽፋን ከማሳደግ እና የደረቁ የውኃ አካላትን ከመመለስ ባለፈ ለጎረቤት ሀገራት ችግኞችን በማካፈል በቀጣናው አረንጓዴ ኢኮኖሚን ለመገንባት የምታደርገውን ጥረት አጠናክራ እንደምትቀጥል አረጋግጣለች።

ኢትዮጵያ በራሷ አቅም እና በሕዝቧ ንቅናቄ ትልቅ ሀገራዊ ሀላፊነቷን መወጣቷን በመግለጽ የበለፀጉ ሀገራት እና የዓለም አቀፍ አካባቢ ጥበቃ ተቋማት ለአየር ንብረት ለውጥ መከላከል የገቡትን የፋይናንስ እና የቴክኖሎጂ ድጋፍ ቃል በተግባር እንዲወጡ በድፍረት እንድትሞግት ትልቅ የዲፕሎማሲ ሞራል እና አቅም ፈጥሮላታል።

ይህ ታሪካዊ ስኬት ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ የተጣለባትን እምነት የሚያጸና ሲሆን፣ ሀገራችን በታላላቅ የዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ጉባኤዎች ላይ በዘርፉ ያላትን የላቀ የሞራል ልዕልና እና ተደማጭነት ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ዳግም ያስመሰከረ ነው።

የተመዘገበው 805 ሚሊዮን ችግኝ ተከላ ስኬት የዛሬን የተፈጥሮ ቁስል እያከመ፣ የነገዋን ኢትዮጵያ እና የዓለምን ሥነ ምህዳር ለመጠበቅ በተግባር የተጻፈ ታሪካዊ የአረንጓዴ ዐሻራ ምዕራፍ ነው።

በሃና ምንዳሁን
#ethiopia #ebc #ebcdotstream #greenlegacy #planthope #climateresilience #ethiopiarising

የዘመናችን ሉዓላዊነት፡ ከድንበር ጥበቃ እስከ ኢኮኖሚያዊና ዲጂታል ልዕልና
*******************

( የዕለቱ መልዕክት)

ትናንት የሀገር ዳር ድንበር በጀግኖች ደምና አጥንት ይጠበቅ ነበር። ዛሬ ግን የዓለማችን የጂኦ-ፖለቲካ መልክ እና የኃይል አሰላለፍ መሰረታዊ ለውጥ ሲያስተናግድ፣ የሉዓላዊነት ትርጓሜም እጅግ ጥልቅ የሆነ አዲስ ገጽታን ተላብሷል።

በ21ኛው ክፍለ ዘመን የኢትዮጵያ ሉዓላዊነት እና የህልውና ዋስትና የሚረጋገጠው ጂኦግራፊያዊ ድንበርን በጦር መሣሪያ በመጠበቅ ብቻ ሳይሆን በስንዴ ማሳዎቻችን ስፋት፣ በፋብሪካዎቻችን የማምረት አቅም እንዲሁም በዲጂታል ቴክኖሎጂ ብቃታችን ጭምር ነው።

እውነተኛ ነፃነት ማለት የራስን ትርክት በራስ አቅም መጻፍ መቻል፣ የራስን ህዝብ በራስ አቅም መመገብ እና የሀገርን ጉዳይ ያለ አንዳች የውጭ ጫና መወሰን መቻል ማለት ነው።

ይህ ሉዓለዊነት ከእርዳታ ጥገኝነት እና ከተረጂነት አዘቅት ተላቆ በምግብ ራስን መቻልን፣ ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን በሀገር ውስጥ አቅም ማምረትን እና በከንቱ የሚባክኑ የተፈጥሮ ጸጋዎቻችንን ወደ ሀገራዊ ሀብት መቀየርን ማዕከል ያደረገ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) "ደሃ አይከበርም፤ እየለመነ የሚኖር ሀገር አይከበርም" ሲሉ የተናገሩት መራር ሀቅ፣ የዘመናችንን የሉዓላዊነት ትግል ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው። ክብራችን በዓለም አቀፍ መድረክ ላይ ደምቆ የሚታየው፣ ቃላችንም የሚሰማው ፖሊሲዎቻችንን ያለማንም ጣልቃ ገብነት ማስፈጸም የሚያስችል የኢኮኖሚ ጡንቻ ስንገነባ ብቻ መሆኑን ይህ አዲስ እሳቤ ያስገነዝበናል።

ይህ ሁለንተናዊ የኢኮኖሚ እና የቴክኖሎጂ ሉዓላዊነት እርስበርስ በተሳሰሩ ጠንካራ ምሰሶዎች ላይ የቆመ ነው። የግብርናው ዘርፍ ዜጎችን ከረሃብ ከመታደግ አልፎ፣ ሀገርን በእርዳታ ስም ከሚመጣ የፖለቲካ ተጽዕኖ እና የውጭ ጫና ነጻ የማውጣት አቅም አለው።

ከዚህ ጎን ለጎን አምራች ኢንዱስትሪውና ማዕድን ልማቱ የውጭ ምንዛሬን በማስገኘት ሀገራዊ ሜጋ ፕሮጀክቶቻችንን በራሳችን አቅም እንድንገነባና ኢኮኖሚያችን እንዲጠናከሩ እያደረጉ ይገኛሉ። የቱሪዝም ዘርፉ የብሔራዊ ገጽታችንን ከመገንባት ባሻገር ባህላችንን ለዓለም የምናስተዋውቅበት የሶፍት ፓወር መሣሪያችን ሲሆን የዲጂታል ኢኮኖሚው ደግሞ ከዘመኑ የቴክኖሎጂ ፍጥነት ጋር እኩል እንድንራመድ የሚያደርገን የህልውናችን ወሳኝ ቁልፍ ሆኗል።

የታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ የሉኣላዊነታችን መከበር ትልቁ ማሳያ ነው። ዓለም አቀፍ ጫናዎችን ተቋቁመን ግድቡን ከዳር ማድረሳችን፣ ወደ ብሪክስ (BRICS) አባልነት መቀላቀላችን እና የባህር በር ጥያቄያችንን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለማሳካት የምናደርገው ትጋት ሀገራችን በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተሰሚነት እና ሉዓላዊ ክብሯን በተጨባጭ የሚያሳዩም ናቸው።

ይሁን እንጂ፣ እነዚህ ታላላቅ ሀገራዊ ስኬቶችና የዲፕሎማሲ ድሎች ዘላቂና ሙሉ ትርጉም የሚኖራቸው በውስጣችን ሰላምና ሀገራዊ መግባባት ሲሰፍን ብቻ መሆኑን መዘንጋት የለብንም። የልዩነት ግንቦችን አፍርሰን በጠረጴዛ ዙሪያ በሀገራዊ ምክክር ካልተወያየን እንዲሁም የጋራ ጠላታችን በሆነው ድህነት ላይ በአንድነት ካልዘመትን፣ የጀመርነውን የብልጽግና ጉዞ ማሳካትና ሉዓላዊነታችንን ከውስጥም ከውጭም ማስጠበቅ እጅግ ይከብዳል። የኢኮኖሚና የዲጂታል ልዕልናን ለማረጋገጥ መነሻው የውስጥ ሰላምና የአንድነት መንፈስ ነው።

በሌላ በኩል ደግሞ ይህን ሁለንተናዊ የልማት ጉዞ እውን ለማድረግ የሀገርን ሉዓላዊነት እና የሕዝባችንን ሰላም ለማስጠበቅ ሌሊትና ቀን የሚተጋው፣ በቆራጥነትና በጀግንነት የተገነባው መከላከያ ሠራዊታችን ሚና በጉልህ የሚጠቀስ ነዉ፡፡

ሠራዊቱ ለሀገሩና ለህዝቡ ሲል ዛሬም ይፋለማል፣ ይዋደቃል፣ የተከበረ ህይወቱንም ይሰጣል። ይህ ሠራዊት ሀገሩን ከውጭና ከውስጥ ፀረ-ሰላም ኃይሎች በመጠበቅ የሉዓላዊነታችን ጠንካራ ዘብ በመሆን ለልማታችን ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል።

የሠራዊቱን የጀግንነት ፈለግ በመከተል ሕዝብ በአንድነት ሲቆም፣ አገርን ከጠላት መጠበቅና ወደ ብልጽግና ማሻገር ይቻላል። ስለዚህም የሀገርን ድንበርና ሰላም በንቃት መጠበቅ እንዲሁም ለጸጥታ አካላት ጠንካራ ድጋፍና አጋርነት ማሳየት የሁሉም ዜጋ ግዴታ ነው።

ስለሆነም አሁን ጊዜው ታሪካዊ ጀግንነታችንን ወደ አዲስ ምዕራፍ የምናሸጋግርበት ወቅት ነው። ሀገራዊ ሉዓላዊነታችንን ዘላቂ ለማድረግ፣ ሁለንተናዊ ብልጽግናችንን ለማረጋገጥ እንዲሁም ትግላችንን ከጦር ሜዳ ወደ ዲጂታል ፈጠራ፣ ከተረጂነት ወደ አምራችነት እና ወደ ጠንካራ የስራ ባህል የምናሸጋግርበት ወሳኝ የለውጥ ዘመን ላይ እንገኛለን። የትናንት አባቶቻችን በደማቸው ያቆዩልንን ነጻነት፣ ዛሬ በላባችን፣ በእውቀታችን እና በፈጠራ ክህሎታችን ልናደምቀው ግድ ይለናል!

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሰኞ ዕለት የአሜሪካ የነዳጅ ኩባንያዎች የነዳጅ ዋጋን ለማረጋጋት እርምጃ እንዲወስዱ አሳስበዋል። በኢራን ጦርነት ምክንያት በተፈጠረው ከፍተኛ የነዳጅ ዋጋ እነዚህ ግዙፍ የኃይል ተቋማት "ከመጠን በላይ ገንዘብ" አግኝተዋል ሲሉ ተችተዋል።

የትራምፕ አስተያየት የተሰማው፣ ግጭቱን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለመፍታት ተስፋ በመፈጠሩ ዓለም አቀፍ መለኪያ የሆነው ብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ሰኞ ዕለት ከ4 በመቶ በላይ ቀንሶ በአንድ በርሜል 84 ዶላር አካባቢ በደረሰበት ወቅት ነው። ይሁን እንጂ የነዳጅ ዋጋ አሁንም ከጦርነቱ በፊት ከነበረው ደረጃ በእጅጉ ከፍ ያለ ነው። ከጦርነቱ በፊት አንድ ጋሎን 3 ዶላር አካባቢ የነበረ ሲሆን፣ አሁን ግን የአሜሪካ የነዳጅ ዋጋ ከአንድ ጋሎን 4 ዶላር በላይ ሆኗል።

በቅርቡ በተደረገ የሲቢኤስ ኒውስ የህዝብ አስተያየት ጥናት፣ ግማሽ ያህሉ አሜሪካውያን የነዳጅ ዋጋ መጨመር የገንዘብ ችግር እየፈጠረባቸው መሆኑን ተናግረዋል። በጥናቱ ከተካተቱት ውስጥ 80 በመቶ የሚሆኑት የትራምፕ አስተዳደር የሸማቾችን የኑሮ ውድነት በመቀነሱ ላይ በቂ ትኩረት እየሰጠ አይደለም ብለዋል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሰኞ ዕለት እንዳሉት፣ የኢራን ግጭት ሲያበቃ የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚቀንስ ተንብየዋል። በተለይም ጦርነቱ በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ የሚያልፈውን የድፍድፍ ነዳጅ ፍሰት በከፍተኛ ሁኔታ በማስተጓጎሉ ምክንያት ዋጋው በመጨመሩ፣ ቼቭሮን እና ኤክሶንሞቢል የተባሉት ኩባንያዎች ባገኙት ከፍተኛ ትርፍ ላይ ጠንካራ ትችት ሰንዝረዋል።

ሰኞ ዕለት በኦቫል ኦፊስ ውስጥ የአስፈፃሚ ትዕዛዝ በሚፈርሙበት ወቅት፣ "ግን ከመጠን በላይ ገንዘብ አግኝተዋል፣ ከመጠን በላይ ገንዘብ፤ ቼቭሮን ከመጠን በላይ ገንዘብ አግኝቷል፤ ኤክሶን ሞቢልም ከመጠን በላይ፤ በጣም ብዙ ገንዘብ" ሲሉ ተናግረዋል።

ፕሬዝዳንቱ የነዳጅ ኩባንያዎች ሸማቾችን ለመርዳት ተጨማሪ ስራ እንዲሰሩ ግፊት አድርገዋል። "አንድ ኩባንያን ስትመለከቱ፣ ካለፈው ዓመት ካገኘው 12 እጥፍ ትርፍ ያገኘ ከሆነ፣ ከዚህ ውስጥ የተወሰነውን ለህዝቡ ሊመልስ ይገባል፤ የችርቻሮ ዋጋውን እና የሸማቾች ዋጋውንም ቢቀንስ ይሻለዋል" ብለዋል። አክለውም "በግልፅ እናገራለሁ፡ በዚህ ደስተኛ አይደለሁም" ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

ኤክሶንሞቢል በዚህ ጉዳይ ላይ አስተያየት ከመስጠት የተቆጠበ ሲሆን፣ ቼቭሮንም ለአስተያየት ጥያቄው ወዲያውኑ ምላሽ አልሰጠም። የትራምፕ ቀዳሚ የሆኑት የቀድሞው ፕሬዝዳንት ጆ ባይደንም በስልጣን ዘመናቸው የዋጋ ግሽበት ባሻቀበበት ወቅት በነዳጅ ኩባንያዎች ትርፍ ላይ ተመሳሳይ ትችት ይሰነዝሩ እንደነበር ይታወሳል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከፎክስ ኒውስ አቅራቢ ማሪያ ባርቲሮሞ ጋር እበተደረገ ቃለ ምልልስ ላይ የቼቭሮን ዋና ስራ አስፈፃሚ ማይክ ዊርዝን በቀጥታ ተችተዋል። ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገፃቸው ላይ እንዳሰፈሩት፣ ዊርዝ የትራምፕ አስተዳደር ለኃይል ኢንዱስትሪው ላደረገው እገዛ ምስጋና ማቅረብ ተስኖታል ብለዋል። "በትራምፕ አስተዳደር ብልሃት፣ አርቆ አሳቢነት፣ ጥንካሬ እና መረጋጋት ባይኖር ኖሮ የነዳጅ ኢንዱስትሪውም ሆነ ሀገራችን የሞቱ ይሆኑ ነበር የሚለውን እውነታ ሆን ብሎ መርሳቱ ነው!" ሲሉ ጽፈዋል።

በተጨማሪም ቼቭሮን በቬንዙዌላ ከሚያደርገው እንቅስቃሴ ተጠቃሚ እየሆነ መሆኑን ትራምፕ ተናግረዋል። የኩባንያው አመራሮች ከቬንዙዌላ የሚገባው የድፍድፍ ነዳጅ መጠን መጨመሩ የአሜሪካን የነዳጅ ዋጋ ለማረጋጋት እየረዳ መሆኑን ገልጸዋል።

በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ የነዳጅ ኩባንያዎች የነዳጅ ዋጋን አይወስኑም። የኢነርጂ መረጃ አስተዳደር መረጃ እንደሚያመለክተው፣ ድፍድፍ ነዳጅ የአንድ ጋሎን ነዳጅ ወጪ 51 በመቶውን የሚይዝ በመሆኑ የዋጋ ውሳኔ ላይ ትልቁን ድርሻ ይይዛል። በመላው አሜሪካ ለሚገኙ ማደያዎች ነዳጅ የማጓጓዝ ወጪን እና የችርቻሮ ነጋዴዎችን የስራ ማስኬጃ ወጪ የሚያካትተው የግብይት እና ስርጭት ሂደት ደግሞ 11 በመቶውን ይይዛል። ድፍድፍ ነዳጅን ወደ ተለያዩ ክፍሎች የማጣራት እና የመበጠስ (Refining) ሂደት 20 በመቶውን የነዳጅ ዋጋ እንደሚሸፍን መረጃው ያሳያል።

በአረንጓዴ ዐሻራ ወደ ዓለም አቀፍ እውቅና የተሻገረችው ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 27፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማረጋገጥ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቀልበስ ያለመው ሀገራዊ የአረንጓዴ ዐሻራ ንቅናቄ፤ ዛሬ በአንድ ጀንበር ከ800 ሚሊየን በላይ ችግኞችን የመትከል ታሪካዊ መርሃ ግብሩን በስኬት እያከናወነ ይገኛል።

የዘንድሮውን ሀገራዊ የችግኝ ተከላ እና የደረሰበትን ምዕራፍ አስመልክቶ የብሔራዊ አረንጓዴ አሻራ ቴክኒክ ኮሚቴ አስተባባሪ አደፍርስ ወርቁ (ዶ/ር) በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፤ አረንጓዴ አሻራ በሀገር ውስጥ ካመጣው ሥነ-ምህዳራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ለውጥ ባሻገር ትልቅ የዲፕሎማሲ ድል እያስገኘ ነው ብለዋል፡፡

ከስምንት ዓመታት በፊት በከፍተኛ ሁኔታ የሙቀት መጨመር፣ የደን ሽፋን መመናመን፣ የዱር እንስሳት ስደት እና የግብርና ምርታማነት መቀነስ የመሳሰሉ ችግሮች እየጨመሩ መጥተው ነበር፡፡ ይህን አሳሳቢ ሁኔታ ለመቀልበስ የተጀመረው አረንጓዴ ዐሻራ፤ እስካሁን ባለው ሂደት ከ48 ቢሊየን በላይ ችግኞችን መትከል መቻሉን ዶ/ር አደፍርስ ገልጸዋል።

ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ጀምሮ ሁሉም ዜጋ እና ተቋማት በአንድነት በተሳተፉበት በዚህ ንቅናቄ፤ አሳሳቢ የነበረው የኢትዮጵያ የደን ሽፋን 23.6 መድረስ ችሏል።

ኢትዮጵያ ባከናወነችው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከዚህ ቀደም በየዓመቱ እስከ 92 ሺህ ሄክታር ይደርስ የነበረው የደን ጭፍጨፋ አሁን ላይ ወደ 27 ሺህ ሄክታር ዝቅ እንዲል ማድረግ ተችሏል።

በመርሃ ግብሩም የደን፣ የፍራፍሬ፣ የእንስሳት መኖ እና ልዩ ልዩ ችግኞችን በማፍላት እና በመንከባከብ ሂደት ከ2 ነጥብ 4 ሚሊየን በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የስራ ዕድል ተፈጥሯል።

ይህም ለዜጎች የገቢ ምንጭ ከመሆኑም በላይ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና ምርት እና ምርታማነትን ለመጨመር አስችሏል።

በአረንጓዴ ዐሻራ የመጣው ድምር ሥነ-ምህዳራዊ ውጤት፤ እንደ ሐረማያ እና አቢጃታ-ሻላ ያሉ የደረቁ እና መጠናቸው በከፍኛ ሁኔታ የቀነሱ ሐይቆች ዳግም እንዲያንሰራሩ ጭምር ትልቅ ሚና መጫወቱን ዶክተር አደፍርስ ወርቁ አብራርተዋል።

እንደ ዶ/ር አደፍርስ ማብራሪያ፣ የአረንጓዴ አሻራ ንቅናቄ ሲጀመር በተለይም በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ ከፍተኛ ጥርጣሬ ነበረ።

ነገር ግን ኢትዮጵያ ከእቅዷ በላይ በመትከል እና አጽድቃ በማሳየት ይህንን ትርክት መቀየር ችላለች ብለዋል።

አሁን ላይ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ስለ አየር ንብረት ለውጥ በንድፈ ሀሳብ ከመወያየት ባለፈ፤ የኢትዮጵያን ተግባራዊ ስራዎች እና ውጤቶች በማየት ከኢትዮጵያ ጋር መስራት ጀምሯል።

ይሄም ሀገሪቱ በዲፕሎማሲው መስክ ትልቅ ትሩፋት እንድታገኝ እና ስሟ በበጎ እንዲነሳ ማድረጉ አስተባባሪው ጠቅሰዋል።

ኢትዮጵያ 32ኛውን የተባበሩት መንግስታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP 32) እንድታዘጋጅ መመረጧ የዚሁ ጥረት ውጤት መሆኑንና፤ ጉባኤውም ትክክለኛው የአፍሪካ ኮፕ እንደሚሆን ዶክተር አደፍርስ አብራርተዋል።

አረንጓዴ ዐሻራ አርሶ አደሩን እና አርብቶ አደሩን ከሚያጋጥመው የድርቅ ፈተና ከመታደግ ባለፈ፣ ኢትዮጵያ የዓለምን የአየር ንብረት ለውጥ ጉዳትን በመቀልበስ ረገድ ግንባር ቀደም ተዋናይ መሆኗን በተግባር ያረጋገጠ ነው።

በዓለምሰገድ አሳዬ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ዛሬ ሰኞ እንደሚቀጥል መናገራቸው ይታወቃል፡፡ ነገር ግን ኢራን ይህንን ዛሬ አስተባብላለች፡፡ እነዚህ ሁለት ተቃራኒ አቋሞች በሁለቱ አገራት መካከል የሚደረገውን ዲፕሎማሲያዊ ጥረት አስቸጋሪ አድርገውታል፡፡ እስካሁን ባለው ሁኔታ የሁለቱን አቋሞች በአጭሩ እንግለፅላችሁ፡፡

ፕሬዝደንት ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ሰኞ እንደሚቀጥል ገልፀው ድርድሩ በሆርሙዝ ሰርጥ ጉዳይና የኢራንን ኒውክሌይር ጦር መሳሪያ የተመለከተ እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡ በኢራን ላይ ሊያካሂዱት ያቀዱትን ‹‹ከባድ›› ጥቃት ያቆሙትም አጋሮቻቸው ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ እንዲመርጡ ስላሳሰቧቸው መሆኑን ገልፀዋል፡፡ ትላንት በሰጡት መግለጫ ‹‹በድርድር መልክ እየተነጋገርን ነው፡፡ ይህም ነገ ከሰአት ይጀምራል፡፡›› በማለት በእርግጠኝነት ተናግረው ነበር፡፡

አጋሮቻቸው ድርድሩ እንደሚደረግና ስምምነት ላይም እንደሚደረስ የነገሯቸው መሆኑን ጠቀሱት ትራምፕ ይህ ካልሆነ ግን ‹‹ከሁለተኛው የአለም ጦርነት ወዲህ ትልቁ›› የሚባለውን ጥቃት በኢራን ላይ እንደሚፈፅሙ አስታውቀዋል፡፡ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋይ ግን በአሁኑ ጊዜ ከአሜሪካ ጋር የሚደረግ ምንም ድርድር የሌለ መሆኑን ከመግለፃቸውም በላይ በሚቀጥሉት ቀናት ውስጥም ተደራዳሪዎችን የመላክ እቅድ እንደሌላት አስረድተዋል፡፡ በአሁኑ ጊዜ ሆርሙዝ ሰርጥን በተመለከተ ድርድር እየተካሄደ ያለው ከኦማን ጋር መሆኑን ጠቅሰው ይህ ድርድር ጥሩ እየሄደ መሆኑንም ገልፀዋል፡፡ ይሁንና ከኦማን ጋር በሚደረግ ድርድር ብቻ ሆርሙዝ ሰርጥ እንደማይከፈት አስታውቀው አሜሪካ ጥቃት ከቀጠለች ሁኔታው ባለበት እንደሚቀጥል አስረድተዋል፡፡

ቃል አቀባዩ በዛሬ መግለጫቸው ከአሜሪካ ጋር ለማደራደር አዲስ አስታራቂ እንዳልመጣ ጠቅሰውም በሽምግልናው እየተሳተፉ ያሉት ፓኪስታንና ኳታር ብቻ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ቻይና እየጨመረ በመጣው ውጥረት ስጋት እንዳላት በመግለፅ ተጨማሪ ግጭት እንዳይመጣ እየሰራች እንደምትገኝም ጠቅሰዋል፡፡ አክለውም የየመንን ሁኔታ ከኢራን ጋር ማያያዝ ተገቢ አለመሆኑን ተናግረው ‹‹እንዲህ አይነት ጥረቶች ከሀላፊነት ለመሸሽ የሚደረጉ ናቸው›› ብለዋል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወዲህ የተገመተውን "እጅግ ግዙፍ ጥቃት" በኢራን ላይ ከመፈጸም ማገዳቸውን ተከትሎ፣ ከፊታችን ሰኞ ጀምሮ "በድርድር መልክ" የሚካሄድ አዲስ ውይይት እንደሚጀምሩ አስታውቀዋል። ይሁን እንጂ ኢራን ፕሬዝዳንቱ ለዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ያላቸውን እውነተኛ ቁርጠኝነት በተመለከተ ከፍተኛ ጥርጣሬ አላት።

በኩዊንሲ ኢንስቲትዩት ተመራማሪ የሆኑት ትሪታ ፓርሲ እንደተናገሩት፣ የዲፕሎማሲው ጥረት ስኬታማ እንዲሆን አሜሪካ እና ኢራን ከሆርሙዝ ስትሬት ባሻገር በሌሎች ሰፋፊ ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መድረስ አለባቸው።

የሆርሙዝ የውሃ መስመር ጉዳይ አንዱ እና ወሳኙ አካል መሆኑን የጠቀሱት ፓርሲ፣ ባለፈው ሰኔ ወር በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተፈረመው የመግባቢያ ሰነድ በመላው ቀጠናው ተኩስ አቁም እንዲደረግ የሚጠይቅ እንደነበር አስታውሰዋል። ነገር ግን እስራኤል በሊባኖስ እና በጋዛ ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት መቀጠሏ የቀጠናውን የተኩስ አቁም ጥያቄ የሚጥስ በመሆኑ፣ ይህ ሰነድ ለታደሰው ዲፕሎማሲ መነሻ የሚሆን ከሆነ "ወደ ነበርንበት አልፎም ወደ ከፋ ሁኔታ ልንመለስ እንችላለን" ሲሉ ሞግተዋል።

ያም ሆኖ ሁለቱም ወገኖች ዲፕሎማሲያዊ ጥረቱ እንዲከሽፍ መፍቀድ እንደሌለባቸው ያስጠነቀቁት ተመራማሪው፣ ምክንያቱም በመጨረሻ የሚኖረው ሌላኛው አማራጭ እጅግ አውዳሚ መሆኑን አስገንዝበዋል።

አክለውም ፕሬዝዳንት ትራምፕ በእርግጥ "ምንም ዓይነት ወታደራዊ አማራጭ እንደሌላቸው" ራሳቸውን እስካላሳመኑ ድረስ ለዘላቂ ስምምነት ይቆማሉ ብላ ቴህራን ስለማታምን፣ ለዲፕሎማሲ ያላቸውን ታማኝነት አሁንም በጥርጣሬ እንደምትመለከተው ፓርሲ አስረድተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ ኦሪገን ግዛት፣ ዩጂን ከተማ በሚካሄደው 21ኛው የዓለም ከ20 ዓመት በታች አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ ሀገራቸውን በኩራት እንዲወክሉ የተመረጡ 23 ወጣት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ባጋጠማቸው የቪዛ መዘግየት ምክንያት ከፍተኛ የሆነ ስጋት ውስጥ ወድቀዋል። ውድድሩ ሊጀመር የሳምንት ዕድሜ ብቻ በቀረው በዚህ ወሳኝ ሰዓት፣ የልዑካን ቡድኑ ወደ አሜሪካ ለመጓዝ ያቀረበው የቪዛ ጥያቄ እስካሁን ድረስ ምንም ዓይነት ምላሽ አለማግኘቱን የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በይፋ አስታውቋል።

ምንም እንኳን የፌዴሬሽኑ የውስጥ ምንጮች የቪዛ ጥያቄው በቅርቡ ምላሽ ያገኛል የሚል ተስፋ እንዳላቸው ቢገልጹም፣ መሬት ላይ ያለው የጊዜ እጥረት ግን ጉዳዩን እጅግ አሳሳቢ ያደርገዋል። ኢትዮጵያን ጨምሮ ከ190 ሀገራት የተውጣጡ 1,700 አትሌቶች በሚሳተፉበት በዚህ ግዙፍ መድረክ ላይ፣ የኢትዮጵያ ተወዳዳሪዎች በመጨረሻው ሰዓት በቪዛ መጓተት ምክንያት ወደ ኋላ መጎተታቸው በአትሌቶቹ የስነ-ልቦና እና የአካል ዝግጅት ላይ ትልቅ ጫና ፈጥሯል።

ይህ ዓይነቱ አስተዳደራዊ እና ዲፕሎማሲያዊ መጓተት የሀገሪቱን ስፖርታዊ ውክልና ወደ አደገኛ ደረጃ ያሸጋገረ ክስተት ነው። ወጣት አትሌቶች ለዓመታት ያፈሰሱት ላብ እና ያደረጉት ከፍተኛ ልምምድ በሩጫ ሜዳ ላይ ሳይሆን በኤምባሲ ደጃፍ ላይ በከንቱ እንዳይቀር ፈጣን ርብርብ ማድረግ ወሳኝ መሆኑን የጉዳዩ አሳሳቢነት በግልጽ ያሳያል። የልዑካን ቡድኑ እና አትሌቶቹ ከውድድሩ ውጥረት በዘለለ የጉዞ እርግጠኛ አለመሆን ፈተና ውስጥ መውደቃቸው የስፖርቱን ማህበረሰብ ክፉኛ እያሳሰበ ይገኛል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ትናንት በአሜሪካ እና በእስራኤል በጋራ በኢራን ላይ ይፈጸማል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው ጥቃት በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ድንገተኛ ውሳኔ መሰረዙን ተከትሎ፣ የእስራኤል ከፍተኛ የደህንነት እና የዲፕሎማሲ ባለስልጣናት ለሰዓታት መረጃ ተደብቆባቸው "በጨለማ ውስጥ" መቆየታቸውን 'ቻናል 12' ዘገበ።

አንድ ከፍተኛ ባለስልጣን ሁኔታውን ሲገልጹ "ለሰዓታት በከፍተኛ እርግጠኛ አለመሆን ውስጥ ነበርን፤ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በጭጋግ ውስጥ ትተውን ነበር" ብለዋል። አስገራሚው ነገር ደግሞ የጦር መኮንኖች፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እና የመከላከያ ሚኒስትሩ እስራኤል ካትዝ ሳይቀሩ ጥቃቱ መሰረዙን ያወቁት ትራምፕ በ'ትሩዝ ሶሻል' ማህበራዊ ገጻቸው ላይ ካሰፈሩት ጽሁፍ መሆኑ ነው። ትራምፕ ጥቃቱን መሰረዛቸውን በማህበራዊ ሚዲያ ማሳወቃቸው፣ እስራኤላውያኑ "ወደ ኋላ እንደተተዉ እና እንደተረሱ" እንዲሰማቸው አድርጓል።

መጀመሪያ ላይ እስራኤላውያኑ ይህ የትራምፕ ጽሁፍ ኢራናውያንን ለማዘናጋት እና የውሸት የደህንነት ስሜት እንዲሰማቸው ለማድረግ የታለመ ስልት መስሏቸው ነበር። ሆኖም፣ የጦር እና የዲፕሎማሲ ባለስልጣናቱ ከአሜሪካ አቻዎቻቸው ጋር ባደረጉት ግንኙነት፣ ትራምፕ በእርግጥም ሃሳባቸውን ቀይረው ጥቃቱን እንደሰረዙት ማረጋገጥ ችለዋል።

አንድ ከፍተኛ የእስራኤል ባለስልጣን ስሜታቸውን ሲያብራሩ፣ "ሁሉንም ሀብታችንን እና ትኩረታችንን በአንድ ግንባር ላይ አውለን፣ በመጨረሻም ያለምንም ምክንያት በከፍተኛ የተጠንቀቅ ደረጃ ላይ መቆየታችንን ማወቅ እጅግ ያበሳጫል" ብለዋል። አክለውም የዝግጁነት ሁኔታቸውን ዝቅ ካደረጉ በኋላ መልሶ ለማደራጀት ብዙ ጊዜ እንደሚወስድ በመግለጽ፣ "የፕሬዝዳንቱ የመጨረሻ ግብ ምን እንደሆነ አልገባንም" ሲሉ ቅሬታቸውን አሰምተዋል።

እንደ ቻናል 12 ዘገባ ከሆነ እስራኤል ትራምፕ በማንኛውም ሰከንድ ሃሳባቸውን ሊቀይሩ እንደሚችሉ ስለምታምን አሁንም ኃይሎቿን በከፍተኛ ዝግጁነት አቆይታለች። ይህ ክስተት በሁለቱ የቅርብ አጋሮች መካከል የተፈጠረውን አስደንጋጭ የመረጃ ልውውጥ ክፍተት እና የትራምፕን ያልተጠበቀ አካሄድ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው።

የአረንጓዴ ዐሻራ የሰባት ዓመታት ሰባት አንኳር ስኬቶች
*************

አረንጓዴ ዐሻራ በኢትዮጵያ ምድር ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ባለፉት ሰባት ዓመታት፣ ሀገራችንን ከአፈር መሸርሸር እና ከበረሃማነት የመታደግ ሀገራዊ ራዕይ ብቻ ሳይሆን፤ የምድርን ሕይወት የሚያድስ፣ የዜጎችን ሥነ-ልቦናዊ አስተሳሰብ የሚቀርጽ እና ኢኮኖሚያዊ አቅም የሚገነባ ታላቅ ሕዝባዊ ንቅናቄ ሆኖ ዘልቋል።

ይህ ሀገራዊ የሕልውና ጥረት ከሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ስትራቴጂዎች ጋር ተናብቦ ባለፉት ሰባት ዓመታት ያስመዘገባቸው ሰባት ዋና ዋና ተጨባጭ ስኬቶች እንደሚከተለው ተተንትነዋል።

1. የችግኝ ብዛትን ከጽድቀት ምጣኔ ጋር ያጣመረ አዲስ ታሪካዊ ሽግግር

ባለፉት ሰባት ዓመታት በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ችግኞች መተከላቸው ብቻ ሳይሆን፣ የተከላው ዋና ትኩረት ወደ ጥራት እና ድኅረ-ተከላ እንክብካቤ በማደጉ የችግኞች ጽድቀት ምጣኔ ከ80 በመቶ በላይ ማደግ ችሏል።

ይህም ቀደም ሲል የነበረውን "መተከል እንጂ አለመጽደቅ" የሚል የብክነት ታሪክን በመቀየር በቆላ እና በደጋ አካባቢዎች የተጎዱ መሬቶች በፍጥነት አረንጓዴ እንዲለብሱ እና ሥነ-ምኅዳራዊ ሚዛን እንዲጠበቅ አድርጓል።

2. ከአካባቢ ጥበቃ ወደ የምግብ ዋስትና የተደረገ መዋቅራዊ የኢኮኖሚ ሽግግር

አረንጓዴ ዐሻራ ከተፈጥሮ የደን ዛፎች ባሻገር እንደ አቮካዶ፣ ማንጎ፣ ፓፓያ፣ አፕል እና ቡና ያሉ ፍሬያማ ተክሎችን በስፋት አካትቷል።

ይህ ስትራቴጂያዊ እርምጃ ፕሮጀክቱን ከአካባቢ ጥበቃ ባለፈ የቤተሰብ የምግብ ዋስትናን የሚያረጋግጥ እና አባወራዎችን የገበያ ተጠቃሚ የሚያደርግ፣ ብሎም የሀገራችን የግብርና ምርት የወጪ ንግድ የሚያሳድግ የኢኮኖሚ ሞተር አድርጎታል።

ይህም የአካባቢ ጥበቃን ከዜጎች የዕለት ተዕለት ኑሮ ማሻሻል ግብ ጋር በማስተሳሰር ዘላቂነቱ የተረጋገጠ የልማት ምሰሶ እንዲሆን አስችሎታል።

3. የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታ እና የወጣቶች የሥራ ዕድል ፈጠራ

በመላ ሀገራችን የተቋቋሙት በዐሥር ሺዎች የሚቆጠሩ የችግኝ ማፍያ ጣቢያዎች ለብዙ ዜጎች፣ በተለይም ለወጣቶች እና ለሴቶች አዲስ እና ዘላቂ የገቢ ምንጭ ሆነዋል።

ችግኝ ማፍላት፣ መንከባከብ እና ለገበያ ማቅረብ በራሱ አዲስ የኢንቨስትመንት ዘርፍ እና የሥራ ዕድል በመፍጠር፣ የሀገራችንን የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ጅማሮ በጠንካራ መሠረት ላይ አኑሮታል።

ችግኞች ከተተከሉ በኋላ የሚደረገው ጥበቃ እና ክብካቤም በርካታ ወጣቶችን ተጠቃሚ ያደረገ ቋሚ የሥራ ዘርፍ መሆን ችሏል።

4. የውኃ ሀብት እና የታላላቅ ሀገራዊ የልማት ፕሮጀክቶች ዋስትና

በስፋት የተከናወነው የደን ልማት እና የአፈር ጥበቃ ሥራ የአፈር መሸርሸርን በመቀነስ፣ እንደ ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ያሉ ሀገራዊ የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ማመንጫዎች በደለል እንዳይሞሉ የመከላከል ታሪካዊ ሚና ተጫውቷል።

በተጨማሪም የከርሰ ምድር ውኃ መጠን እንዲያገግም እና የደረቁ የምንጭ ውኃዎች መልሰው እንዲፈልቁ በማድረግ አስተማማኝ የውኃ ዋስትናን እያረጋገጠ ይገኛል።

ይህ ታላላቅ መሠረተ ልማቶችን የመጠበቅ አቅም ለኢትዮጵያ ብልጽግና ብቻ ሳይሆን፣ ሀገራችን የውኃ ምንጭ ለሆነችላቸው የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጭምር ትልቅ ትሩፋት ነው።

5. አረንጓዴ ዲፕሎማሲ እና የቀጣናዊ ትሥሥር ማጠናከሪያ

ኢትዮጵያ ያዘጋጀቻቸውን ችግኞች እንደ ጂቡቲ፣ ሶማሊያ፣ ደቡብ ሱዳን እና ኬንያ ላሉት ጎረቤት ሀገራት በማጋራት፣ የምሥራቅ አፍሪካን እና የአፍሪካ ቀንድን የቀጣና አየር ንብረት ለውጥ ተግዳሮት በጋራ የመከላከል መሪነት ሚናዋን በተግባር አሳይታለች።

ይህም አረንጓዴ ዐሻራን የድንበር ተሻጋሪ ዲፕሎማሲ፣ የቀጠናው ሰላም እና የጋራ ልማት መሣሪያ አድርጎታል።

በርካታ የአፍሪካ ሀገራትም የኢትዮጵያን ፈለግ በመከተል የአረንጓዴ ልማትን በሀገሮቻቸው እያስፋፉ ይገኛሉ።

ከዚህ ባሻገር፣ ኢትዮጵያ ባመጣቻቸው ተጨባጭ ስኬቶች “ዘላቂ የደን ልማት አያያዝ እና አጠቃቀም” በሚል ዘርፍ ከዓለም የምግብ እና እርሻ ድርጅት (FAO) ከፍተኛ እውቅናን አግኝታለች።

6. የከተሞች ሥነ-ምኅዳር መታደስ እና የኮሪደር ልማት ውበት

አረንጓዴ ዐሻራ በገጠር ተራራዎች ብቻ ተወስኖ ሳይቀር ወደ ከተሞች በመግባት የዘመናዊ ፓርኮች ግንባታ፣ የከተማ አረንጓዴ ልማት እና አሁን ላይ በስፋት እየተተገበረ ላለው የኮሪደር ልማት ዋነኛ አካል ሆኗል።

ይህም የከተሞችን የአየር ጥራት በከፍተኛ ደረጃ ከመጨመሩም በላይ፣ የሥነ-ሕይወት ስብጥርን ወደ ነበረበት በመመለስ እና ለዜጎች ምቹ የመዝናኛ እና የኑሮ አካባቢን በመፍጠር የከተሞቻችንን ገጽታ ሙሉ በሙሉ በመለወጥ ላይ ይገኛል።

7. ሕዝባዊ ንቅናቄ እና የዜግነት አገልግሎት ባህል ግንባታ

በአንድ ጀምበር በመቶ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች በነቂስ ወጥተው ችግኝ የመተከል ልምዳቸው፣ የአካባቢ ጥበቃን ከዘመቻነት አውጥቶ የባህል እና የዜግነት ግዴታ አካል አድርጎታል።

ይህም የሕዝባዊ ወንድማማችነትን ያጠናከረ እና የአካባቢ ጥበቃ ግንዛቤን በማሳደግ ለቀጣዩ ትውልድ የሚሻገር እጅግ ግዙፍ ማኅበራዊ እና ሥነ-ልቦናዊ ስኬት ነው።

በአጠቃላይ አረንጓዴ ዐሻራ ባለፉት ሰባት ዓመታት የተፈጥሮ ሀብታችንን ከመመለስ አልፎ ሀገራዊ አንድነትን ያጠናከረ፣ የማክሮ ኢኮኖሚ አቅማችንን የገነባ እና ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ መድረክ ለአየር ንብረት ለውጥ መፍትሔ አቅራቢ ሀገር ያደረገ አንጸባራቂ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ነው።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #ebc #greenlegacy #climateaction #greendiplomacy #greeneconomy

የውኃ ሉዓላዊነታችን በተግባር፡ ከ18 ዓመታት የእንቅልፍ ዘመን የነቃው የመገጭ ግድብ
****************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከአማራ ሚዲያ ኮርፖሬሽን ጋር ባደረጉት ቆይታ በአማራ ክልል እየተከናወኑ ያሉ ታላላቅ የልማት ፕሮጀክቶችን በተመለከተ ሰፊ ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡

ከእነዚህ ሀገራዊ ፕሮጀክቶች መካከል የጎንደር ከተማ ነዋሪዎችን የረዥም ዘመን የመጠጥ ውኃ ጥያቄ የሚመልሰው እና ሰፊ የመስኖ ልማት አቅም ያለው የመገጭ ግድብ በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳል፡፡

ግንባታው በ2001 ዓ.ም. የተጀመረው ይህ ግድብ፣ ላለፉት 18 ዓመታት የመልካም አስተዳደር እና የፕሮጀክት አመራር ድክመት ተጓትቶ ቆይቷል፡፡ ይሁን እንጂ በ2017 በጀት ዓመት በጠቅላይ ሚኒስትሩ ቀጥተኛ አመራር፣ አፈጻጸሙ ዝቅተኛ የነበረው ተቋራጭ ከፕሮጀክቱ እንዲወጣ ተደርጎ ሥራው ለሀገር በቀል ተቋራጭ ተሰጥቷል፡፡

የውጭ ከፍተኛ ባለሙያዎች ተጋብዘው የመሬት መንሸራተት ችግሩ በጥናት እንዲፈታ መደረጉ፣ እንዲሁም ሥራው በቀን እና በሌሊት ፈረቃ እንዲከናወን መወሰኑ ፕሮጀክቱን ከእንቅልፉ ቀስቅሶ ወደ ጤናማ እና ፈጣን የአፈጻጸም ምዕራፍ አሸጋግሮታል፡፡

በዚህም የግንባታው ወሳኝ ምዕራፍ የሆነው የወንዝ ቅልበሳ ሙሉ በሙሉ የተጠናቀቀ ሲሆን፣ ፕሮጀክቱ በቅርቡ ለፍሬ እንደሚበቃ ይጠበቃል፡፡

የመገጭ ግድብ ከግንባታ ባለፈ የኢትዮጵያውያን የልማት ፅናት ማሳያ ነው፡፡ አጠቃላይ የውኃ መያዝ አቅሙ 185 ሚሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 116 ሚሊዮን ኪዩቢክ ሜትር የሚሆነው ለመስኖ ልማት የሚውል ነው፡፡

ይህም 17 ሺህ ሔክታር መሬትን በመስኖ በማልማት የጎንደር ከተማን እንዲሁም የምሥራቅ እና የምዕራብ ደምቢያ አካባቢ አርሶ አደሮችን ተጠቃሚ ያደርጋል፡፡

ክልሉ ያለውን ሰፊ የውኃ እና የመሬት ሀብት አቀናጅቶ ለመጠቀም እየተገነቡ ካሉ ሰፋፊ የመስኖ አውታሮች አንዱ የሆነው ይህ ፕሮጀክት፣ የሀገራችን የግብርና ትራንስፎርሜሽን እና የምግብ ዋስትና ራዕይ በጉልህ የሚያሳካ የዘመን ትሩፋት ነው፡፡

ይህ የኢትዮጵያ የማይቆም የልማት እርምጃ እንደተለመደው የግብፅ ሚዲያዎችን ሰላም ነስቷል፡፡

የመገጭ ግድብ በጣና ሐይቅ ገባር ወንዝ ላይ የሚገነባ መካከለኛ ፕሮጀክት ቢሆንም፣ የግብፅ ሚዲያዎች ፕሮጀክቱን በተመለከተ ሰሞኑን እያስተጋቡት ያለው ጩኸት ሀገሪቱ ከያዘችው የቆየ እና ራስ ወዳድ የውኃ ፖሊሲ የሚመነጭ ነው፡፡

ግብፅ ኢትዮጵያ የውኃ ሀብቷን እንዳትጠቀም የማስፈራራት ፖሊሲን ብትከተልም፣ ኢትዮጵያ ግን ታላቁን የሕዳሴ ግድብ አጠናቅቃ ልማቷን የሚያፋጥኑ እንደ መገጭ ያሉ ግድቦችን መቀጠ "ኢትዮጵያ አትጨበጥም" የሚል ድንጋጤ ፈጥሮባቸዋል፡፡

ግብፅ አሁንም ጊዜ ያለፈባቸውን የቅኝ ግዛት ውሎች እያነሳች የትኛውም የኢትዮጵያ ልማት ግብርናዋን እንደሚጎዳ በማስመሰል ከእውነት የራቀ ኢ-ፍትሐዊ ትርክት ታራምዳለች፡፡

ኢትዮጵያ ግን ፍትሐዊና ምክንያታዊ የውኃ አጠቃቀም መርህን (CFA) በመከተል ሕዝቧን ለመመገብ የገዛ ሀብቷን የማልማት ተፈጥሯዊና ሕጋዊ መብቷን እያስከበረች ትገኛለች፡፡

ከዚህም ባሻገር እንደ መገጭ ባሉ የኢትዮጵያ ደጋማ ቦታዎች ግድብ መሥራት የውኃ ትነትን እጅግ የሚቀንስ መሆኑ የኢትዮጵያ ልማት ማንንም የማይጎዳ ለመሆኑ ሳይንሳዊ ማረጋገጫ ነው፡፡

እውነታው ኢትዮጵያ አሁን ያለችበት ምዕራፍ ከትላንቱ በእጅጉ የተለየ መሆኑ ነው፡፡ ሀገራችን የዜጎቿን ሕይወት ለመለወጥ እና ከድህነት ለመውጣት የምታደርገውን የልማት ጉዞ በማንኛውም የውጭ ኃይል እጅ ጥምዘዛ የማታቆምበት ታሪካዊ ከፍታ ላይ ትገኛለች፡፡

የመገጭ ግድብም ሆነ ሌሎች በሀገራችን እየተከናወኑ ያሉ የልማት ፕሮጀክቶች የዚሁ ሉዓላዊ መብት አካል ናቸው፡፡

ማንም ይጩህ ማን፣ ኢትዮጵያ በራሷ ሀብት፣ በራሷ አቅም እና በራሷ ጊዜ የጀመረቻቸውን የልማት ሥራዎች ከዳር በማድረስ ታሪኳን በአዲስ መልክ መጻፏን አጠናክራ ትቀጥላለች፡፡

መንግሥትም በቀጣይ የመገጭ ግድብ ቀሪ ሥራዎችን በተያዘላቸው ጊዜ በማጠናቀቅ፣ የተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ሥራዎችን በማጠናከር እና በዓለም አቀፍ ደረጃ የዲፕሎማሲ ሥራውን በማስፋት የኢትዮጵያን ብልጽግና ያረጋግጣል፡፡

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #ebc #megechdam #nile #development #amhararegion

አፍሪካዊቷ ሀገር ናሚቢያ ከእነ አሜሪካ ጋር ተከባብሮ ብቻ ለመኖር ወሰንች
#ethiopia | ​ናሚቢያ ከአሜሪካ ከታላቋ ብሪታንያ እና ከሌሎች ከ30 በላይ ሀገራት ለሚመጡ ተጓዦች ትሰጠው የነበረውን የቪዛ ነፃ የመግባት መብት በይፋ አቋረጠች።

የሀገሪቱ መንግሥት እንደገለጸው ይህ ውሳኔ የተወሰደው በዲፕሎማሲያዊ የጋራ ጥቅምና እኩልነት መርህ ላይ በመመሥረት ሲሆን ናሚቢያውያን በእነዚህ ሀገራት የሚጠየቁባቸዉን የቪዛ መስፈርት ያገናዘበ ፍትሐዊ የጉዞ አሰራር ለመፍጠር ያለመ ነው።

​በዚህ አዲስ ደንብ መሠረት በውሳኔው የተካተቱ ሀገራት ዜጎች ወደ ናሚቢያ ከመጓዛቸው በፊት በሕጋዊ የማመልከቻ ሂደት አልፈው የቪዛ ፈቃድ ማግኘት ይጠበቅባቸዋል።

ይህም ናሚቢያ በዓለም አቀፍ ደረጃ በጋራ ክብር እና እኩልነት ላይ የተመሠረተ የዲፕሎማሲ ግንኙነትን ለመገንባት የወሰደችው ጉልህ እርምጃ እንደሆነ ተገልጿል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የቀድሞው የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዚዳንት እና በአሁኑ ወቅት የጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አህመድ አማካሪ የሆኑት አቶ ጌታቸው ረዳ፣ የትግራይ ሰራዊት አመራሮችና አባላት በጥቂት የህወሓት ፖለቲከኞች ተገፋፍተው ክልሉን ዳግም ወደ እልቂት ከመክተት እንዲቆጠቡ አሳሰቡ።

አቶ ጌታቸው በኤክስ ገጻቸው የደብረ ጽዮንን ንግግር አያይዘው ባሰራጩት እጅግ ነቀፋ የበዛበት  መልእክት፣ የህወሓት አመራሮች የትግራይን ህዝብ አንድነት በመበተን እንዲሁም በፋኖ፣ በሱዳኑ ጄኔራል አል-ቡርሃን እና በኤርትራ መንግስት (ሻዕቢያ) ላይ ተማምነው ዳግም ጦርነት ለመክፈት የሚያደርጉት ፉከራ የሚያመጣው ለውጥ እንደሌለ ገልጸዋል። በዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል፣ በወይዘሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዚአብሔር (ሞንጆሪኖ) እና በቀድሞው የደህንነት ሹም አቶ ጌታቸው አሰፋ መሪነት፣ በጉልበት "አራት ኪሎ እንመለሳለን" በማለት የሚያልሙትን "ቅዠት" በአስቸኳይ እንዲያቆሙ አስጠንቅቀዋል።

ከፌደራል መንግስቱ ጋር በቅርበት እየሰሩ የሚገኙት አቶ ጌታቸው፣ የትግራይ ሰራዊት ከምንም በላይ የህዝቡን ደህንነት እንዲያስቀድም ጥሪ አቅርበዋል። አቅም እያለ የህዝቡን የህልውና ጥያቄዎች መመለስ የሚቻለው በሰላማዊ መንገድ ብቻ መሆኑን በማስገንዘብ፣ ሰራዊቱ በህይወቱና በአካሉ ላይ እየተቆመረበት ያለውን ኃይል 'ይበቃል' ሊለው እንደሚገባ አሳስበዋል።

በመጨረሻም "በሐውልቲ (የህወሓት ጽህፈት ቤት) የመሸገው የብጥብጥ ቡድን" ሲሉ የጠሯቸው እነዚህ አካላት፣ በፉከራና በውጭ ኃይሎች ድጋፍ ላይ በመተማመን የዲፕሎማሲ በሮችን ከዘጉ በኋላ፣ አሁን መሬት ላይ ያለው እውነት ሲከብዳቸው "ዓለም ይድረስልኝ" እያሉ መጮሃቸው ማመዛዘን የጎደለው የፖለቲካ ኪሳራ መሆኑን በአጽንኦት ተችተዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ከኦገስት 1 ቀን 2026 ጀምሮ ከሰሃራ በታች ባሉ 25 የአፍሪካ ሀገራት በሚገኙ ዲፕሎማሲያዊ ሚሲዮኖች የሚሰጠውን መደበኛ የቪዛ ማስተናገጃ አገልግሎት ማቋረጡን አስታውቋል። የትራምፕ አስተዳደር ይህንን ውሳኔ በቅርብ ታሪክ ውስጥ ከተደረጉት የአሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ የቪዛ አገልግሎቶች ትልቁ የማሻሻያ መርሃ ግብር ሲል ገልጾታል።

በአዲሱ አሰራር መሰረት የቪዛ አመልካቾች ከዚህ በኋላ በአቅራቢያቸው በሚገኝ የአሜሪካ ኤምባሲ ወይም ቆንስላ ጽህፈት ቤት ቀጠሮ መያዝም ሆነ የቪዛ ሂደታቸውን ማጠናቀቅ አይችሉም። ከዚህ ይልቅ በአህጉሪቱ ወደተመደቡ 20 ቀጠናዊ ማስተናገጃ ማዕከላት እንዲያቀኑ ይደረጋል።

የቪዛ አገልግሎታቸው የተቋረጠባቸው 25ቱ ሚሲዮኖች አቡጃ (ናይጄሪያ)፣ አንታናናሪቮ (ማዳጋስካር)፣ አስመራ (ኤርትራ)፣ ባማኮ (ማሊ)፣ ባንጁል (ጋምቢያ)፣ ብራዛቪል (የኮንጎ ሪፐብሊክ)፣ ቡጁምቡራ (ብሩንዲ)፣ ኮናክሪ (ጊኒ)፣ ኮቶኑ (ቤኒን)፣ ደርባን (ደቡብ አፍሪካ)፣ ፍሪታውን (ሴራሊዮን)፣ ጋቦሮኔ (ቦትስዋና)፣ ሃራሬ (ዚምባብዌ)፣ ጁባ (ደቡብ ሱዳን)፣ ሊብረቪል (ጋቦን)፣ ሊሎንግዌ (ማላዊ)፣ ሉሳካ (ዛምቢያ)፣ ማፑቶ (ሞዛምቢክ)፣ ማሴሩ (ሌሴቶ)፣ ምባባኔ (ኤስዋቲኒ)፣ ንጃሜና (ቻድ)፣ ኒያሜይ (ኒጀር)፣ ኑዋክሾት (ሞሪታኒያ)፣ ዋጋዱጉ (ቡርኪና ፋሶ) እና ዊንድሆክ (ናሚቢያ) ናቸው። በደቡብ አፍሪካ ደርባን የሚገኘው የቪዛ ማዕከል ቢዘጋም፣ በኬፕታውን የሚሰጠው ተመሳሳይ አገልግሎት ግን ሳይቋረጥ እንደሚቀጥል ተገልጿል።

20ዎቹ አዳዲስ ቀጠናዊ ማስተናገጃ ማዕከላት በአቢጃን፣ አክራ፣ አዲስ አበባ፣ ኬፕታውን (ደቡብ አፍሪካ)፣ ዳካር፣ ዳሬሰላም፣ ጅቡቲ፣ ጆሃንስበርግ፣ ካምፓላ፣ ኪጋሊ፣ ኪንሻሳ፣ ሌጎስ፣ ሎሜ፣ ሉዋንዳ፣ ማላቦ፣ ሞንሮቪያ፣ ናይሮቢ፣ ፖርት ሉዊስ፣ ፕራያ እና ያውንዴ የሚገኙ ይሆናሉ። እያንዳንዱ ማዕከል በርካታ ጎረቤት ሀገራትን የሚያስተናግድ ሲሆን፣ ለምሳሌ ከማሊ የሚመጡ አመልካቾች በዳካር (ሴኔጋል)፣ እንዲሁም ከቤኒን እና ኒጀር የሚመጡት ደግሞ በሎሜ (ቶጎ) የቪዛ ሂደታቸውን እንዲያከናውኑ ይመራሉ።

ሚኒስቴሩ ውሳኔውን የትራምፕ አስተዳደር ብሔራዊ ደህንነትን ለማጠናከር፣ የማጣራት ሂደቶችን ወጥ ለማድረግ፣ የመንግስት ወጪን ለመቀነስ እና የአሰራር ቅልጥፍናን ለማሻሻል ከሚያደርገው ጥረት አንዱ አካል መሆኑን አብራርቷል። ተመሳሳይ የውህደት ስራዎች በሌሎች የአፍሪካ ሀገራት እና በአውሮፓ ክፍሎች ቀደም ሲል መከናወናቸውን የገለጸው ሚኒስቴሩ፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ብሔራዊ ደህንነትን በማጠናከር እና የመንግስትን ብክነት በመቀነስ አሜሪካን እና አሜሪካውያንን እያስቀደሙ ነው ብሏል።

ይህ ማሻሻያ ከሰሃራ በታች ባሉ የአፍሪካ ሀገራት የቪዛ ማመልከቻዎችን የሚያስተናግዱ የአሜሪካ ሚሲዮኖችን ቁጥር ከ50 ገደማ ወደ 20 ዝቅ ያደርገዋል። ይህ በአመልካቾች ላይ ጉልህ የሆነ ተግባራዊ ተጽእኖ የሚያሳድር ሲሆን፣ የአገር ውስጥ የቪዛ አገልግሎት በተቋረጠባቸው ሀገራት የሚገኙ ዜጎች በአካል ለሚደረግ ቃለ ምልልስ እና የጣት አሻራ (ባዮሜትሪክ) ምዝገባ አለም አቀፍ ድንበሮችን አቋርጠው ለመጓዝ ስለሚገደዱ ለተጨማሪ የትራንስፖርት እና የማረፊያ ወጪዎች ይዳረጋሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) የሶማሌላንድ የሀገርነት ጥያቄ እና አለም አቀፍ እውቅና የማግኘት ፍላጎት በዋናነት የተመሰረተው በቅኝ ግዛት ወቅት በነበራት ግልጽ ድንበር፣ እ.ኤ.አ. በ1960 ለተወሰኑ ቀናት አግኝታው በነበረው ነጻነት እና በ1991 ያወጀችው ነጻነት አዲስ የመገንጠል ጥያቄ ሳይሆን የነበረን ሉዓላዊነት የመመለስ እርምጃ ነው በሚለው መከራከሪያ ላይ ነው። እንግሊዝ ከ1884 እስከ 1886 በሰሜን ሶማሊያ ከሚገኙ የጎሳ መሪዎች ጋር ባደረገችው የስምምነት ውል መሰረት የሶማሌላንድን ግዛት የመሰረተች ሲሆን፣ የውጭ ድንበሮቿም ከፈረንሳይ፣ ጣሊያን እና ኢትዮጵያ ጋር በተደረጉ አለም አቀፍ ስምምነቶች የተከለሉ ነበሩ። ሰኔ 26 ቀን 1960 ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ነጻነቷን የተቀዳጀችው ሶማሌላንድ፣ ከአምስት ቀናት በኋላ በፈቃደኝነት ከጣሊያን ሶማሊያ ጋር በመዋሃድ የሶማሊያ ሪፐብሊክን መስርታለች። ይሁን እንጂ የሶማሊያ ማዕከላዊ መንግስት በ1991 መውደቁን ተከትሎ፣ ሶማሌላንድ ከውህደቱ በፊት ወደ ነበራት ነጻነት መመለሷን በማወጅ የ1960ዋን ግዛቷን ይዛለች።

የሶማሌላንድ ዋነኛ የህግ መከራከሪያ አዲስ ነጻ የሚወጡ ሀገራት በቅኝ ግዛት ወቅት የነበራቸውን ድንበር ጠብቀው ሊቀጥሉ ይገባል የሚለው መርህ ነው። የአፍሪካ አንድነት ድርጅት በ1964ቱ የካይሮ ውሳኔው እንዲሁም የአፍሪካ ህብረት የመመስረቻ ሰነዱ ላይ አባል ሀገራት በነጻነት ጊዜ የነበራቸውን ድንበር ሊያከብሩ እንደሚገባ አስፍረዋል። በመሆኑም ሶማሌላንድ አለም አቀፍ እውቅና ማግኘቷ የቅኝ ግዛት ድንበርን ከመጠበቅ ባለፈ አዲስ ድንበር የማካለል ስራ አይደለም በማለት ትከራከራለች። አቋሟም ከዚህ ቀደም ሉዓላዊ ሀገር እንደነበረች፣ የ1960ውን ውህደት በራሷ ፈቃድ እንደፈጸመች እና የ1991ዱ እርምጃዋም የከሸፈን ውህደት ማፍረስ እንጂ አዲስ ግዛትን ከሶማሊያ መገንጠል አይደለም በሚሉ ሶስት ምሶሶዎች ላይ የቆመ ነው። ይህ አቀራረብ ሶማሌላንድን ምንም አይነት የቅኝ ግዛት ወይም አለም አቀፍ ድንበር መሰረት ከሌላቸው የመገንጠል ጥያቄዎች የተለየች ያደርጋታል።

የሶማሌላንድን ሁኔታ ከኤርትራ ጋር ማነጻጸር የጉዳዩን የዲፕሎማሲ ውስብስብነት በደንብ ያሳያል። ሁለቱም ግዛቶች የተለየ የቅኝ ግዛት ታሪክ፣ ከማዕከላዊ መንግስት ጋር የተደረገ የትጥቅ ትግል እና ከ1991 በኋላ ውጤታማ የሆነ ራስን በራስ የማስተዳደር ልምድ አላቸው። ይሁን እንጂ የኤርትራ የነጻነት ጥያቄ የኢትዮጵያን የሽግግር መንግስት ፈቃድ እና የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የህዝበ ውሳኔ ታዛቢነትን በማግኘቱ ፈጣን አለም አቀፍ እውቅናን ሊያጎናጽፋት ችሏል። በሶማሌላንድ በኩል ግን ጠንካራ ተቋማትን መገንባት እና ህዝበ ውሳኔ ማካሄድ ብትችልም፣ ከሶማሊያ መንግስት የተገኘ ስምምነትም ሆነ እንደ ኤርትራው አይነት አለም አቀፍ ድጋፍ ባለማግኘቷ የዲፕሎማሲ እውቅናው ሊዘገይባት ችሏል። ይህ የሚያሳየው ውጤታማ አስተዳደር እና ታሪካዊ ድንበር መኖር ብቻውን በቂ እንዳልሆነ እና እውቅና ማግኘት በስምምነት፣ በቀጠናዊ ፖለቲካ እና በዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ ላይ በእጅጉ የተመሰረተ መሆኑን ነው።

የአፍሪካ ህብረት በ2005 ወደ አካባቢው አጣሪ ቡድን ልኮ የሶማሌላንድ ጥያቄ በቅኝ ግዛት ድንበር እና በቀድሞ ነጻነቷ ላይ የተመሰረተ ታሪካዊ መነሻ እንዳለው ቢገነዘብም፣ አሁንም ድረስ ለሶማሊያ ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ቅድሚያ መስጠትን መርጧል። በርካታ የአፍሪካ ሀገራት ሶማሌላንድን እውቅና መስጠት በሌሎች አካባቢዎች የመገንጠል ጥያቄዎችን ሊያነሳሳ ይችላል የሚል ስጋት አላቸው። ሶማሌላንድ በበኩሏ የድሮውን ድንበር መመለስ እንጂ አዲስ ድንበር መፍጠር አይደለም ስትል ምላሽ ትሰጣለች።

ሶማሌላንድ በቅኝ ግዛት ድንበር እና በቀድሞ ነጻነት ላይ የተመሰረተ ጠንካራ የህግ መከራከሪያ ብታቀርብም፣ የኤርትራን ተሞክሮ ስንመለከት የህግ ትንታኔ ብቻውን እውቅናን እንደማያመጣ መገንዘብ ይቻላል። ሶማሌላንድ ከሶማሊያ ጋር የደረሰችበት ምንም አይነት ስምምነት ባለመኖሩ፣ የእውቅና ጉዳይ አሁንም ድረስ አለም አቀፍ ተቋማት የድሮዋን ሉዓላዊ ሀገር ዳግም መመለስ አድርገው ይቀበሉታል ወይስ የሶማሊያን የግዛት አንድነት የሚፈታተን ድርጊት አድርገው ይቆጥሩታል የሚለው ጉዳይ የፈተና መድረክ ሆኖ ቀጥሏል።

ከ40 ሀገራት ጥያቄ ጀርባ ያለው የብሪክስ+ ሚስጥር እና የኢትዮጵያ አዲሱ የስትራቴጂ ማዕከልነት
******************

ባለፉት ሃያ ዓመታት ውስጥ የብሪክስ ስብስብ ከተመሰረተበት የመጀመሪያ ደረጃ የኢኮኖሚ ትስስር ዓላማ አልፎ፣ የዓለም አቀፉን የጂኦ-ፖለቲካ እና የአህጉራዊ ትብብር መዋቅር በከፍተኛ ሁኔታ ወደቀየረ ታላቅ የባለብዙ ወገን እንቅስቃሴነት ተሸጋግሯል።

በአሁኑ ወቅት ወደ 40 የሚጠጉ ሀገራት ስብስቡን ለመቀላቀል ፍላጎት ማሳየታቸው፣ የደቡቡ ዓለም የበለጠ አካታች፣ ፍትሃዊ እና ሚዛናዊ የሆነ የዓለም አቀፍ አስተዳደር ስርዓት ለመገንባት ያለውን ጽኑ ፍላጎት በግልጽ የሚያንፀባርቅ ነው።

ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት የታየው የዓለም አቀፍ ጂኦ-ፖለቲካ ለውጥ ዋና ማሳያ፣ ሀገራት በጋራ ተሳትፎ እና በሉዓላዊ እኩልነት ላይ የተመሰረተ አዲስ የትብብር መንገድ መከተላቸው ነው።

ብሪክስ ስብስቡን እያሰፋና አዳዲስ አጋርነቶችን እየፈጠረ የመጣበት አካሄድ፣ በንግድ መስመሮች፣ በኃይል ኮሪደሮች፣ በታዳሽ ኃይል እና በዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ዙሪያ ዘላቂ ትብብርን የሚያጎለብት ስትራቴጂካዊ መድረክ እንዲሆን አድርጎታል።

ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ፍላጎት የሚታይበት የዚህ ታሪካዊ ለውጥ አካል መሆኗ በዲፕሎማሲያዊ፣ በሎጂስቲክስ እና በኢንዱስትሪ ዘርፎች ዘላቂ ስትራቴጂካዊ ጥቅሞችን ያስገኝላታል።

የአፍሪካ ህብረት መቀመጫ እና የሰፊ ህዝብ ባለቤት እንደመሆኗ መጠን፣ አህጉሪቱን ከብሪክስ የንግድ እና የሎጂስቲክስ መዋቅር ጋር የምታገናኝ ዋና ድልድይ ሆና ታገለግላለች።

ይህም የአፍሪካን የልማት አጀንዳዎች በዓለም አቀፍ ደረጃ በትልቁ ለማስደመጥ እና አህጉራዊ የዲፕሎማሲ መሪነቷን የበለጠ ለማጠናከር ታላቅ ዕድል ይፈጥርላታል።

ከዚሁ ጎን ለጎን የሀገራችን የላቀ የአቪዬሽን አቅም እና የመሰረተ ልማት ዝርጋታ አህጉራዊ ትስስርን በፍጥነት የሚያፋጥን በመሆኑ፣ ስብስቡ በምስራቅ አፍሪካ ለሚያደርጋቸው የንግድና የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴዎች ኢትዮጵያን ዋና የሎጂስቲክስና የንግድ መግቢያ ያደርጋታል።

ከዚህም ባሻገር የኢትዮጵያ ታዳሽ የኃይል አቅርቦት እና የሎጂስቲክስ አቅም ከብሪክስ አባል ሀገራት የቴክኖሎጂ እና የፋብሪካዎች ሽግግር ጋር ሲጣመር፣ ኢትዮጵያ ከጥሬ እቃ ላኪነት ወጥታ ወደ ቀጠናዊ የአምራችነትና የኢንዱስትሪ ማዕከልነት እንድትሸጋገር ትልቅ መዋቅራዊ መሰረት ይጥላል።

በሰለሞን ገዳ
#ethiopia #brics #globaleconomy #diplomacy #investment

1.4 ሚሊዮን የውጭ ቱሪስቶች በ2018 በጀት ዓመት ኢትዮጵያን ጎበኙ
#ኢትዮጵያ | በ2018 በጀት ዓመት ከ1.4 ሚሊዮን በላይ የውጭ ሀገር ቱሪስቶች ኢትዮጵያን መጎብኘታቸውን የፌዴራል ቱሪዝም ማሰልጠኛ ኢንስቲትዩት አስታወቀ።

ተቋሙ የ2018 በጀት ዓመት የዕቅድ አፈጻጸም ግምገማና የ2019 በጀት ዓመት ዕቅድ ዝግጅት መድረክን ዛሬ ሲያካሂድ፣ የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ጌታቸው ነጋሽ መንግሥት ለቱሪዝም መሠረተ ልማት ሰፊ ትኩረት ሰጥቶ እየሰራ መሆኑን ገልጸዋል።

እንደ ዳይሬክተሩ ገለጻ፣ ባለፉት ስምንት ዓመታት በአዲስ አበባና በሌሎች የሀገሪቱ ክፍሎች አዳዲስ የቱሪዝም መዳረሻዎች ተገንብተው ወደ ሥራ ገብተዋል። ይህም ኢትዮጵያን በአፍሪካ ቀዳሚ የቱሪዝም መዳረሻ አድርጎ ለማስቀመጥና የሀገሪቱን ገጽታ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለማሻሻል አስተዋጽኦ እያበረከተ መሆኑን ጠቁመዋል።

በተጠናቀቀው በጀት ዓመት ከ1.4 ሚሊዮን በላይ የውጭ ቱሪስቶች ኢትዮጵያን የጎበኙ ሲሆን፣ ይህም ከቀደሙት ዓመታት ጋር ሲነጻጸር ከ200 ሺህ እስከ 300 ሺህ የሚደርስ ጭማሪ ማሳየቱን አቶ ጌታቸው ገልጸዋል።

በተመሳሳይ ጊዜ ከ50 ሚሊዮን በላይ ኢትዮጵያውያን የሀገር ውስጥ ቱሪዝም መዳረሻዎችን በመጎብኘት የባህልና የማንነት እውቀታቸውን ማሳደጋቸውን የሚያሳይ ከፍተኛ መነቃቃት መታየቱንም ገልጸዋል።

በተጨማሪም አዲስ አበባን የአፍሪካ የዲፕሎማሲና የቢዝነስ ስብሰባዎች ማዕከል ለማድረግ የተያዘው ስትራቴጂ እየተሳካ በመምጣቱ፣ በዓለም አቀፍ ጉባኤዎች ላይ ወደ 166 ሺህ የሚጠጉ የውጭ እንግዶች አገልግሎት ማግኘታቸው ተገልጿል።

ነገር ግን ከአዲስ አበባ ውጭ የሆቴል ኢንዱስትሪው በፍጥነት እየተስፋፋ ቢሆንም፣ በአገልግሎት ጥራት ረገድ አሁንም ክፍተቶች እንዳሉ ተጠቁሟል። በመሆኑም የቱሪዝም ዘርፉን በዘመናዊ ቴክኖሎጂና በሰለጠነ የሰው ኃይል በማጠናከር ኢትዮጵያ የበለጠ ተወዳዳሪ የቱሪዝም መዳረሻ እንድትሆን በትኩረት እንደሚሰራ ተገልጿል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #ethiopia #addisababa #tourisminstitute #hospitalitytraining

እንደዚህ ያሉ መድረኮች ወጣት መሪዎቻችን አዳዲስ የፈጠራ ሃሳቦችንና አጋርነቶችን እንዲፈጥሩ ዕድል የሚሰጥ እና ለነገው ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ ራሳቸውን በተግባር የሚያዘጋጁበትም ጭምር ነው - ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ከእንግሊዙ የውጭ ጉዳይ ጸሃፊ ኤድ ሚሊባንድ ጋር ባደረጉት የስልክ ውይይት፣ እንግሊዝ የኢራንን ኢስላማዊ አብዮታዊ ዘብ እንደ ሀገር አቀፍ ስጋት በመፈረጅ የወሰደችውን ውሳኔ እና አሜሪካና እስራኤል በኢራን ላይ በሚያደርሱት ጥቃት ውስጥ ያላትን ተሳትፎ አጥብቀው አውግዘዋል።

የኢራኑ ታስኒም የዜና ወኪል እንዳዘገበው፣ አራግቺ በቀጠናው ለተፈጠረው አለመረጋጋት ዋነኛ ተጠያቂ ያደረጉት የአሜሪካን እና የእስራኤልን ትንኮሳ ነው። ኢራን በቅን ልቦና ወደ ዲፕሎማሲያዊ መንገድ መግባቷን እና ሰኔ 10 ቀን ጦርነቱን ለማቆም የሚያስችል መግባባት ላይ ደርሳ እንደነበር ያስታወሱት ሚኒስትሩ፣ ሆኖም አሜሪካ ቃሏን በማጠፍ ስምምነቱ እንዳይተገበር ማድረጓን ከሰዋል። በዚህ ሂደት ውስጥ በሶስተኛ ወገኖች የሚፈጠሩ መሰናክሎችም አሁን ያለውን ውስብስብ ሁኔታ ይበልጥ ከማባባስ የዘለለ ፋይዳ እንደሌላቸው አስጠንቅቀዋል።

በተጨማሪም አጥቂ ኃይሎች በሌላ ሀገር ላይ ህገ-ወጥ ጥቃት ለመሰንዘር የአንድን ሀገር ግዛት እና ቁሳቁስ እንዲጠቀሙ መፍቀድ በዓለም አቀፍ ህግ መሰረት እንደ ትንኮሳ የሚቆጠር መሆኑን ሚኒስትሩ አስገንዝበዋል። ይህ ድርጊት ጥቃት የተሰነዘረባት ሀገር (ቴህራን) እራሷን የመከላከል ህጋዊ መብት እንድትጠቀም የሚያስችላት መሆኑንም አራግቺ አጽንኦት ሰጥተዋል።

ሚኒስትሩ ከዚህም ባሻገር ኢራን በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ ላይ ያለውን የትራፊክ እንቅስቃሴ ለማስተዳደር ከኦማን ጋር በመተባበር አዲስ አሰራር ለመዘርጋት ያላትን ጽኑ አቋም ገልጸው፣ ሶስተኛ ወገኖች ይህንን ሂደት ከማስተጓጎል እንዲቆጠቡ አሳስበዋል።

ለእነዚህ ክሶች ምላሽ የሰጡት የእንግሊዙ የውጭ ጉዳይ ጸሃፊ ኤድ ሚሊባንድ በበኩላቸው፣ ሀገራቸው በኢራን ላይ እየተካሄደ ባለው ጦርነት ውስጥ ምንም አይነት ተሳትፎ እንደሌላት አብራርተዋል። ሎንዶን በቀጠናው ያለውን ውጥረት በማርገብ ረገድ ለሚደረገው ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ቁርጠኛ መሆኗንም ጸሃፊው አረጋግጠዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በሳዑዲ አረቢያ መካከል በቅርቡ የተፈረመውን ታሪካዊ የኑክሌር ስምምነት ተከትሎ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ያስቀመጡት ድንገተኛ ቅድመ-ሁኔታ በሁለቱ ሀገራት የዲፕሎማሲ ግንኙነት ላይ ከፍተኛ ውዥንብር መፍጠሩ ተገለጸ።

የቀድሞ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት የኑክሌር ስርጭት መከላከል ከፍተኛ ባለስልጣን እና በአሁኑ ወቅት የብሩኪንግስ ተቋም ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት ሮበርት አይንሆርን፣ ይህንን ውዥንብር አስመልክተው ለአል ማጃላ መጽሔት ማብራሪያ ሰጥተዋል።

በአሜሪካው የኃይል ሚኒስትር ክሪስ ራይት እና በሳዑዲ አቻቸው መካከል ይፋዊ የፊርማ ስነ-ስርዓቱ ከተከናወነ በኋላ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባስተላለፉት መልዕክት "ሳዑዲ አረቢያ ከእስራኤል ጋር ያላትን ግንኙነት መደበኛ ካላደረገች ስምምነት አይኖርም" የሚል አዲስ ቅድመ-ሁኔታ አስቀምጠዋል።

ባለሙያው ሮበርት አይንሆርን እንዳሉት፣ ይህ ያልተጠበቀ ውሳኔ የሳዑዲ ባለስልጣናትን ብቻ ሳይሆን ከፍተኛ የአሜሪካ መንግስት ባለስልጣናትንም ጭምር በእጅጉ አስገርሟል። የረጅም ጊዜ ድርድር ውጤት የሆነው ይህ የ123 ስምምነት፣ ከፕሬዝዳንቱ መግለጫ በኋላ የመጨረሻ እጣ-ፈንታው ምን ሊሆን እንደሚችል እጅግ አጠራጣሪ ሆኗል።

ትራምፕ ስምምነቱ ከተፈረመ በኋላ ይህንን ቅድመ-ሁኔታ ለምን እንዳመጡት ትክክለኛው ምክንያት ባይታወቅም፣ ባለሙያው የሚከተሉትን ግምቶች አስቀምጠዋል፦ የትራምፕ አስተዳደር ያመጣው ስምምነት የቀድሞው የባይደን አስተዳደር ሲደራደርበት ከነበረው ያነሰ ጥብቅነት ያለው ነው የሚሉ ትችቶችን ለማስቀረት ታስቦ ሊሆን ይችላል። ፕሬዝዳንቱ የፊርማ ስነ-ስርዓቱ በኃይል ሚኒስትሩ መካሄዱ ቅር አሰኝቷቸው፣ ስምምነቱን በራሳቸው ቁጥጥር ስር ለማድረግ የወሰዱት እርምጃ ሊሆን ይችላል። ሳዑዲ አረቢያ አቋሟን እንደማትቀይር እያወቁ፣ ይህንን ቅድመ-ሁኔታ ወደፊት ሌሎች የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ጥቅሞችን ከሳዑዲ ለማግኘት እንደ መደራደሪያ ሊጠቀሙበት አስበው ሊሆን ይችላል። (ምንም እንኳን የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እጅ አለበት ቢባልም፣ ዋይት ሀውስ ግን ፕሬዝዳንቱ ውሳኔውን የወሰኑት በራሳቸው መሆኑን ገልጿል)።

አንድ ስምምነት ከተፈረመ በኋላ አዳዲስ ቅድመ-ሁኔታዎችን ለማከል መሞከር የተለመደ የዲፕሎማሲ አሰራር እንዳልሆነ አቶ አይንሆርን ያስገነዝባሉ። ይህ አካሄድ ሌሎች ሀገራት ወደፊት ከአሜሪካ ጋር ወደ ስምምነት ለመግባት ያላቸውን አመኔታ ሊሸረሽር እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

ምንም እንኳን በአሁኑ ወቅት ስምምነቱ አጣብቂኝ ውስጥ ቢገባም፣ ወደ ትግበራ ከተለወጠ ግን ለሁለቱም ሀገራት ጉልህ ጠቀሜታ አለው። አሜሪካ የኑክሌር ኢንዱስትሪዋን እንድታነቃቃ እና ቻይናና ሩሲያ በሳዑዲ የኑክሌር ኃይል ዘርፍ ውስጥ እንዳይገቡ ለመከላከል ይረዳታል። ሳዑዲ አረቢያ በበኩሏ የኃይል ምንጮቿን እንድታሰፋ እና የኢኮኖሚ ልማት ግቦቿን እንድታሳካ ትልቅ ድጋፍ ይሆናታል።

ሆኖም ስምምነቱ የራሱ የሆኑ ስጋቶች እንዳሉትም ተጠቁሟል። በተለይም በሳዑዲ አረቢያ ውስጥ ሀገር በቀል የዩራኒየም ማበልጸግ ስራን ለማጥናት የሁለት ዓመት ጊዜ መፈቀዱ፣ አሜሪካ የማበልጸጊያ ቴክኖሎጂዎች እንዳይስፋፉ ስትከተለው ከነበረው የቆየ ፖሊሲ ያፈነገጠ እና ትልቅ ስጋት ሊፈጥር የሚችል ጉዳይ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ጅቡቲ በባቢል መንደብ ባህረ-ሰላጤ በሚያልፉ መርከቦች ላይ በአንድ ወገን ውሳኔ ብቻ ቀረጥ ወይም የመተላለፊያ ክፍያ ለመጣል የሚደረገውን ማንኛውንም ሙከራ አጥብቃ እንደምትቃወም አስታወቀች። መንግስት ይህ እርምጃ ዓለም አቀፍ ህግን የሚጥስ እና ከዓለም ቁልፍ የባህር ላይ የንግድ መስመሮች አንዱ የሆነውን መስመር አደጋ ላይ የሚጥል ነው ሲል አስጠንቅቋል።

የጅቡቲ መንግስት ረቡዕ ምሽት ባወጣው መግለጫ፣ በአፍሪካ ቀንድ እና በየመን ምዕራባዊ የባህር ዳርቻ መካከል በሚገኘው በዚህ ስትራቴጂካዊ የውሃ መስመር ላይ በማናለኝነት ክፍያ ለመጫን የሚደረገውን ጥረት አውግዟል። ይህ መግለጫ የወጣው፣ የየመን ሁቲ እንቅስቃሴ በቀይ ባህር፣ በአደን ባህረ-ሰላጤ እና በህንድ ውቅያኖስ መካከል በሚያገናኘው በዚህ ወሳኝ የንግድ እና የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ላይ በሚያልፉ መርከቦች ላይ የመተላለፊያ ክፍያ ለማስከፈል እያሰበ መሆኑን የሚያሳዩ ሪፖርቶች መውጣታቸውን ተከትሎ ነው።

ጅቡቲ መርከቦች በነጻነት የመንቀሳቀስ መብት እና ባህረ-ሰላጤዎችን በሚያስተዳድረው ዓለም አቀፍ የባህር ላይ ህግ ሙሉ በሙሉ እንደምትገዛ አረጋግጣለች። በመግለጫዋም "ባቢል መንደብ በአፍሪካ እና በእስያ የባህር ዳርቻዎች መካከል የሚጋራ የዓለም አቀፍ ፍላጎት ማዕከል ነው። ከአንድ የባህር ዳርቻ ብቻ ተነስቶ በመርከቦች ላይ የክፍያ ወይም የቀረጥ ስርዓት ለመጫን የሚደረግ ማንኛውም ሙከራ ዓለም አቀፍ ህግን የሚጻረር፣ አዋሳኝ ሀገራትን ሉዓላዊነት የሚጋፋ እና ለዓለም አቀፍ ንግድ እና የኃይል አቅርቦት ወሳኝ የሆኑትን የባህር መስመሮች ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥል ነው" ስትል አብራርታለች።

በቀጠናው ያለውን ነባራዊ እና ተሰባሪ ሰላም ይበልጥ ሊያሻክር የሚችለውን ይህንን ድርጊት ለመመከት ሀገሪቱ ሉዓላዊ መብቷን ለማስከበር፣ የባህር ላይ ጉዞ ነጻነትን ለመጠበቅ እና በቀይ ባህር ያለውን መረጋጋት ለማስቀጠል ዲፕሎማሲያዊ፣ ህጋዊ እና የጸጥታ እርምጃዎችን—በግሏም ሆነ ከቀጣናው እና ከዓለም አቀፍ አጋሮች ጋር በመቀናጀት—የመውሰድ መብቷ የተጠበቀ መሆኑን አስታውቃለች። በተጨማሪም፣ ባህረ-ሰላጤው የጥቂቶች የግል ፍላጎት ማራመጃ መሳሪያ ከመሆን ይልቅ፣ ዓለም አቀፍ ህግን የተከተለ፣ ክፍት እና ደህንነቱ የተጠበቀ የባህር ላይ ኮሪደር ሆኖ እንዲቀጥል ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ እና ተጠቃሚ ሀገራት የድርሻቸውን እንዲወጡ ጥሪ አቅርባለች።

ይህ የባቢል መንደብ ባህረ-ሰላጤ ውጥረት በተለይ ለኢትዮጵያ ከፍተኛ የደህንነት እና የኢኮኖሚ ትርጉም አለው። የባህር በር አልባዋ ኢትዮጵያ ለዓለም አቀፍ ንግዷ ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ የምትመካው በጅቡቲ ወደቦች እና በቀይ ባህር ኮሪደር ያልተቆራረጠ የጭነት ፍሰት ላይ በመሆኑ፣ ይህ በቀጠናው የተደቀነው አዲስ ስጋት ሀገሪቱን በቀጥታ የሚመለከታት ጉዳይ መሆኑን ባለሙያዎች ያስገነዝባሉ።

የባለ ብዙ ወገን ዲፕሎማሲ - ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 23፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅሟን መሰረት ያደረገ እና ባለብዙ ወገን የውጭ ግንኙነት መርህን በመከተል አማራጮቿን እያሰፋች ትገኛለች።

ሀገሪቱ ለአንድ ወገን ባደላ አካሄድ ሳይሆን ብሔራዊ ጥቅሟን ሊያስከብሩ ከሚችሉ ወገኖች ሁሉ የጋራ ተጠቃሚነትን የጠበቀ ግንኙነት የመመስረት አቋም አላት።

ይህም አቋሟ በሀገራት መካከል ልዩነቶች ተፈጥረው ግንኙነታቸው ቢሻክርም ከሁለቱም ተቃራኒ ወገኖች ጋር ወዳጅነቷን አቻችላ ለመቀጠል አስችሏታል።

ኢትዮጵያ ከሌሎች ሀገራት ጋር በሚኖራት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት "እኔ ብቻ ልጠቀም" የሚል መንገድ ሳትከተል የጋራ ተጠቃሚነትን ማዕከል አድርጋ ትንቀሳቀሳለች።

ከጎረቤት ሀገራት ጋር በጋራ የማደግ ፍላጎት ያላት ኢትዮጵያ፤ የተፈጥሮ የውሃ ሀብቶቿን ለመጠቀም ስታቅድም ሌሎችን ሳይጎዳ ጥንቃቄ በተሞላበት መንገድ ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን ለማረጋገጥ ትሰራለች።

ከዚህ ባለፈም የቀጣናው ሰላም እና ደህንነት እንዲጠበቅ ሰራዊቷን በማሰማራት ረገድ የጎላ ሚና ስታበረክት ቆይታለች።

ኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅሟን ለማስከበር ከወሰደቻቸው ርምጃዎች መካከል የብሪክስ ስብስብ አባል መሆኗ አንዱ ነው። ይህ አባልነቷ ከምዕራባውያን ሀገራት ጋር ያላትን ግንኙነት በጠበቀ መልኩ የተከናወነ ሲሆን፤ ይህም ሀገሪቱ ለጋራ ጥቅም በጋራ የመስራት ቁርጠኝነቷ ማሳያ ነው።

የብሪክስ አባልነት ታዳጊ ሀገራት ያላቸውን የድምፅ መስጠት አቅም ይጨምራል፤ የወጪ ንግድ አቅምን ለማሳደግና ኢንቨስትመንትን ለመሳብ እድል ከመስጠት ባሻገር የውጭ ምንዛሪ እጥረትን ለመፍታት ያግዛል፡፡

በተጨማሪም በሀገራቱ መካከል የእውቀት ልውውጦች እንዲፈጠሩ፣ ደህንነት በተመለከቱ ጉዳዮች ላይ በጋራ መስራት እንዲቻል፤ እንዲሁም እርስ በርስ ያሉ ግንኙነቶችን ለማሳደግ ዕድል ይፈጥራል።

በቤተልሔም ግርማ

አረንጓዴ ኢኮኖሚ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 23፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ እየተገበረች ያለው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሀ ግብር አህጉራዊ የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታን የሚያግዝ ነው፡፡

የኢትዮጵያ መንግስት በአስር ዓመቱ ስትራቴጂክ የልማት ዕቅዱ ካሰፈራቸው ስድስት ዐበይት ነጥቦች መካከል ከተፈጥሮ የተስማማ አረንጓዴ ኢኮኖሚ መገንባት የሚለው አንዱ ጉዳይ መሆኑ ይታወቃል፡፡

አረንጓዴ ዐሻራ በመላው ኢትዮጵያ እየተተገበረ ያለ የአካባቢ ጥበቃ እና የምግብ ዋስትና ፕሮጀክት ነው።

ይህ መርሃ ግብር ከተጀመረበት ከመጀመሪያው ዓመት ጀምሮ በከፍተኛ ውጤት ታጅቦ እነሆ ስምንተኛ ዓመቱን ይዟል፡፡

አረንጓዴ ዐሻራ የተፈጥሮ ጉልበትን የሚያሳይ፣ ተፈጥሮን ለማከም እና ለመጠበቅ የሚካሄድ ብሔራዊ መርሐ ግብር በመሆኑ የትውልድ ቅርስና እና ሀገራዊ ዘለቂ ልማት ትልም ነው፡፡

ከታላቁ ሕዳሴ ግድብ ቀጥሎ ከፍተኛ ህዝባዊ ተሳትፎ የታየበት እና አንድነት ኃይል መሆኑን በተግባር የታየበት የህዝባዊ ንቅናቄ ነው ፡፡

ኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራን ለዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቷን ለማጠናከር እና ገር ኃይሏን (soft power) ለገፅታ ግንባታ ያዋለችበት ደማቅ አፍሪካዊ ተሞክሮ ነው።

ፕሮግራሙ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችን እና የውጭ ሀገር ጎብኚዎችን ቀልብ ስቧል፡፡

በዚህም ኢትዮጵያ ስለ አየር ንብረት ለውጥ እየወሰደችው ያለውን ተግባራዊ ርምጃ ለዓለም እንዲደርስ ማድረግ ችላለች፡፡

እንዲሁም የሀገር ውስጥ የመንግሥት ፕሮጀክቶችን ዕውን ለማድረግ ህዝባዊ ተሳትፎን ባህል የማድረግ ልምምድን እንዲጨምር አድርጓል፡፡

ብዝኃ ሕይወትን መጠበቅና መንከባከብ ቅንጦት ሳይሆን የህልውና ጉዳይ ነው፡፡ አረንጓዴ ዐሻራ ሃገራዊ ፋይዳው ሁለንተናዊ ነው። ቀጣናዊና ዓለም አቀፋዊ በረከቶችን ያጎናፅፋል፡፡

እንደ ሌላው የዓለም ክፍል ሁሉ ኢትዮጵያም በአየር ንብረት ለውጥና በአካባቢ መራቆት ምክንያት ለጎርፍ አደጋ፣ ለአፈር መሸርሸር፣ ለደን ጥፋትና ለብዝኃ ሕይወት መመናመን እና መጥፋት ዳርገዋት የነበረ ሲሆን በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር በስፋት በመከናወኑ ኢትዮጵያ ያላትን የብዝሀ ህይወት ሀብት እና ፀጋ በአግባቡ እንድትንከባከብ ዕድል ሰጥቷል፤በውጤቱም ዘርፈ ብዙ በረከቶቸን እያገኘችበት ነው፡፡

ኢትዮጵያና አዘርባጃን፣ ከዲፕሎማሲ ወደ ስትራቴጂካዊ አጋርነት

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 23፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ኢትዮጵያና አዘርባጃን ጠንካራ ዲፕሎማሲዊ ግንኙት እየገነቡ መጥተዋል፡፡

በተለያዩ የዓለም ክፍሎች የሚገኙት እነዚህ ሁለት ሀገራት የፖለቲካ፣ ኢኮኖሚ፣ ኢንቨስትመንት፣ የመከላከያ እና የቴክኖሎጂ ትብብሮችን ወደ ጠንካራና አዲስ ምዕራፍ ለማሳደግ እየሰሩ ናቸው።

ሀገራቱ የሶቪየት ኅብረት መፍረስን ተከትሎ አዘርባጃን ሪፐብሊክ ራሷን የቻለች ሀገር ከሆነች በኋላ ግንኙነታቸውን ቀስ በቀስ እያጠናከሩ መጥተዋል።

ኢትዮጵያና አዘርባጃን ለበርካታ ዓመታት በዘለቀው ግንኙነታቸው የየሀገራቱ ከፍተኛ የመንግሥት ባለስልጣናት ጉብኝቶችን አድርገዋል፡፡

ሕዳር 2017 ዓ.ም አዘርባጃን ባስተናገደችው የተባበሩት መንግሥታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባዔ (ኮፕ29) ለመሳተፍ ፕሬዚዳንት ታዬ አጽቀ ሥላሴ ወደ ባኩ ተጉዘው ነበር፡፡

በቆታቸውም የአዘርባጃንን የዲጂታል አገልግሎት አሰጣጥ ተዘዋውረው ጎብኝተዋል፡፡

እንዲሁም በ2017 ዓ.ም በአዲስ አበባ 3ኛው የኢትዮ-አዘርባጃን የፖለቲካ ምክክር መድረክ የተካሄደ ሲሆን÷ መድረኩ የሁለቱን ሀገራት የፖለቲካ ትስስር ወደ ከፍተኛ ደረጃ መድረሱን የሚያመላክት ነበር፡፡

በመቀጠልም የካቲት 2018 ዓ.ም ላይ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የባኩ ይፋዊ የሥራ ጉብኝት የሁለቱን ሀገራት ግንኙነት ወደ አዲስ ምዕራፍ ከፍ አድርጓል።

በዚህ ሳምንት ደግሞ የአዘርባጃን ሪፐብሊክ የፓርላማ አፈ ጉባዔ ሳሂባ ጋፋሮቫ ኢትዮጵያን እየጎበኙ የሚገኙ ሲሆን÷ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ ከሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትና ከፌደሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔዎች ጋር መክረዋል፡፡

ኢትዮጵያና አዘርባጃን በታሪክና በጂኦግራፊያዊ አቀማመጣቸው ቢለያዩም በርካታ የጋራ ባህሪያት አሏቸው።

ሁለቱም ጂኦፖለቲካዊ ፉክክር ባሉባቸው ቀጣናዎች ይገኛሉ፤ ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ ፤ አዘርባጃን ደግሞ በደቡብ ካውካሰስ ክልል፡፡ በየቀጣናቸው ሁለቱም ሀገራት ለሰላምና ደህንነት ቁልፍ ሚና እየተጫወቱ ነው፡፡

በዓለም አቀፍ ፖለቲካም ሁለቱ ሀገራት ከምሥራቅና ከምዕራቡ ዓለማት ጋር ሚዛኑን የጠበቀ የውጭ ግንኙነት ፖሊሲን ይከተላሉ፡፡

ኢትዮጵያ እና አዘርባጃን መሠረተ ልማትን፣ ዲጂታል ሽግግርን፣ ኢንዱስትሪን እና የውጭ ኢንቨስትመንትን ለልማትና ዕድገታቸው ትኩረት ሰጥተው እየሰሩባቸው ያሉ ዘርፎች ናቸው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አዘርባጃንን በጎበኙበት ወቅት የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ኢልሃም አሊየቭ የሀገራቱን ግንኙነት አስመልክተው ሲገልጹ፣ "አጋርነታችን በርካታ ጠቃሚ ጉዳዮችን ያካተተ ነው" ነበር ያሉት።

ሁለቱ ሀገራት በኢኮኖሚ፣ በወታደራዊ፣ በኢንቨስትመንት፣ በቴክኖሎጂ፣ በአየር ንብረት ለውጥ እና በሌሎች ዘርፎች ግንኙነታቸው እያደገ መምጣቱን መሪዎቹ በተለያዩ ጊዜያት ገልጸዋል፡፡

ፕሬዚዳንት ኢልሃም አሊየቭ ብልፅግና ፓርቲ 7ኛውን ጠቅላላ ምርጫ ማሸነፉን አስመልክቶ በላኩት የደስታ መልዕክት፣ "በአዘርባጃን እና በኢትዮጵያ መካከል ያለው ግንኙነት በአዎንታዊ አቅጣጫ እያደገ መሆኑ የሚያስደስት ነው" በማለት የሁለቱ ሀገራት ግንኙነት በአዲስ መልክ እየተጠናከረ መምጣቱን አንስተዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር) በጉብኝታቸው ወቅት እንዳሉት÷ ባለፉት ዓመታት ኢትዮጵያ እና አዘርባጃን በአቪዬሽን፣ በኢንዱስትሪ ፓርኮችና በነጻ የንግድ ቀጣናዎች ረገድ የተከናወኑ የጋራ የኢኮኖሚዊ ትብብሮች፣ የሁለቱን ሀገራት አጋርነት እያደገ መምጣት ያመለከተ ነው ብለዋል።

ሁለቱ ሀገራት አንደኛቸው ከሌላኛው በበርካታ ዘርፎች ልምዶችን እየተለዋወጡ ሲሆን÷ ለአብነትም ኢትዮጵያ መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ከአዘርባጃኑ አሳን ክድመት (ASAN Khidmet) የመንግሥት ዲጂታል አገልግሎት ልምድ የተወሰደ የዲጂታል አሰራር ሥርዓት ነው።

አዘርባጃን በበኩሏ በኢትዮጵያ በኩል ወደ አፍሪካ ገበያ ለመግባት ጥሩ መደላድል ታገኛለች። በዚህ መልኩ ሁለቱ ሀገራት የጋራ ጥቅምን በማስፋት በዓለም ኢኮኖሚና ጂኦፖለቲካ አወቃቀር ውስጥ ይበልጥ የሚጎለብት አጋርነት ሊገነቡ ይችላሉ።

ሁለቱ ሀገራት የሚጋሯቸው የልማት ርዕይ፣ የመሠረተ ልማት ግንባታ፣ የዲጂታል ሽግግር፣ የኢኮኖሚ ብዝሃነት እና ቀጣናዊ ትብብሮች ግንኙነታቸውን ከፍ ወዳለ ስትራቴጂካዊ አጋርነት የሚያሳድግ ነው።

በቴዎድሮስ ሳህለ

በዓይነቱ የመጀመሪያ የሆነው "ወርልድ ፐብሊክ ሰሚት አፍሪካ" ጉባኤ በአዲስ አበባ ተካሄደ!
#fastmereja I የአፍሪካ ሕዝቦችን ቁርኝትና አህጉራዊ ትብብር ለማጠናከር ያለመውና በዓይነቱ የመጀመሪያ የሆነው "ወርልድ ፐብሊክ ሰሚት አፍሪካ" (World Public Summit Africa) ጉባኤ በዛሬዉ እለት በአዲስ አበባ ተካሄደ።

«አዲስ ዓለም አፍሪካ የጋራ መፃኢ እድልን በመቅረጽ ረገድ» በሚል መሪ ቃል በተባበሩት መንግሥታት የአፍሪካ ኢኮኖሚ ኮሚሽን (ECA) አዳራሽ በተካሄደው በዚህ ታላቅ መድረክ ላይ ከ700 በላይ የመንግሥት ከፍተኛ ኃላፊዎች፣ ዲፕሎማቶች፣ የቢዝነስ ባለሀብቶች፣ የሲቪል ማህበራት ተወካዮች፣ ምሁራንና ወጣቶች ከመላው አፍሪካና ከሌሎች የዓለም ክፍሎች ተሳትፈዋል።

ጉባኤው በስፖርት፣ በባህልና በትምህርት ዘርፎች ሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነትን በሚያጠናክሩ ጉዳዮች ላይ ባተኮሩ አምስት የፓናል ውይይቶች የተከናወነ ሲሆን፤ አፍሪካ አዲስ በሚፈጠረው ዘብዙኃን ዓለም አቀፍ ሥርዓት (Multipolar World) ውስጥ ያላትን ማዕከላዊ ሚና የሚያንፀባርቅና በ"ኡቡንቱ" የፍልስፍና መርህ ላይ ያተኮረ ምክክር ተደርጎበታል።

በስብሰባው ማጠቃለያ ላይ የአፍሪካ ህብረት አጀንዳ 2063ን ለማሳካት የሚረዳ “የአፍሪካ ኮሙኒኬ” (African Communiqué) የጸደቀ ሲሆን፣ ሶስት ዋና ዋና አህጉራዊ ፕሮጀክቶችም ይፋ ሆነዋል።

ከእነዚህም መካከል አንጎላ፣ ዚምባብዌ፣ ዛምቢያ፣ ናሚቢያ፣ ቦትስዋና እና ሞዛምቢክን የሚያስተሳስረው «የዛምቤዚ ወንዝ፡ ኢኮኖሚ፣ ማህበረሰብ እና መንፈስ» በሚል ርዕስ የቀረበው ሳይንሳዊ ጥናት ይገኝበታል። በተጨማሪም በሕዝብ ዲፕሎማሲ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ላበረከቱ 10 አፍሪካውያን ልዩ እውቅናና ሽልማት ተሰጥቷል።

ጉባኤው የእውነተኛ አንድነትን በማሳየት ለሁሉም የዓለም ሕዝቦች የሚሰራ አዲስ ዓለም ለመገንባት መንገድ የሚጠርግ ሲሆን የአዲስ አበባው ጉባኤ በመጪው መስከረም ወር በሞስኮ ለሚካሄደው ሁለተኛው የዓለም የህዝብ ለህዝብ ጉባኤ የአፍሪካን አቋም ያዘጋጀበት መድረክ መሆኑ ተገልጿል።

የጉባኤው አካል የሆነውና ከ16 የአፍሪካ ሀገራት የተውጣጡ ታዋቂ አርቲስቶች ሥራዎቻቸውን የሚያቀርቡበት «አንድነት» (Unity) የተሰኘ ዓለም አቀፍ የኪነ-ጥበብ ኤግዚቢሽን በአድዋ ድል መታሰቢያ ሙዚየም መከፈቱ ታውቋል።

ይህ አህጉራዊ መድረክ መቀመጫውን በሩሲያ ሞስኮ ባደረገው "ወርልድ ፒፕልስ አሴምብሊ" (World Peoples Assembly) ከአገር በቀልና ዓለም አቀፍ አጋሮቹ ሰርቨ ግሎባል እና ግሎባል ብላክ ሴንተር ጋር በመተባበር የተዘጋጀ ነው።

ኮሎምቢያ በአዲስ አበባ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ልትዘጋ ነው
#ethiopia | ​የኮሎምቢያ ተመራጭ ፕሬዚዳንት አበላርዶ ደላ ኤስፕሪዬላ በመንግሥት ወጪ ቅነሳ እና በውጭ ፖሊሲ ማሻሻያ ምክንያት በኢትዮጵያ የሚገኘውን ኤምባሲያቸውን ለመዝጋት ማቀዳቸው ተገለጸ።

በፊታችን ነሐሴ 1 ቀን ሥልጣናቸውን የሚረከቡት አዲሱ ፕሬዚዳንት በመጀመሪያው ዙር የዲፕሎማሲ መዋቅር ለውጥ ኢትዮጵያን፣ ደቡብ አፍሪካን፣ ጋናን እና ሴኔጋልን ጨምሮ በዓለም ዙሪያ የሚገኙ 14 ኤምባሲዎችን እና ወደ 15 የሚጠጉ ቆንስላዎችን የመዝጋት ዕቅድ አላቸው።

​ይህ እርምጃ ሀገሪቱ በአፍሪካ አህጉር ያላትን የዲፕሎማሲ ተሳትፎ በእጅጉ የሚያጠበው ነው ተብሏል።

ኤምባሲዎቻቸው በሚዘጋባቸው ሀገራት የሚኖሩ የኮሎምቢያ ዜጎችም በአቅራቢያቸው ከሚገኙ አጎራባች ሀገራት አገልግሎት የሚያገኙ ይሆናል።

ከዚህ የዲፕሎማሲ ቅነሳ የሚቆጠበው በጀት እንደ ጸጥታ፣ ጤና፣ ትምህርት እና መሠረተ ልማት ባሉ የሀገር ውስጥ ቅድሚያ በሚሰጣቸው ዘርፎች ላይ እንደሚዋልም ታውቋል።

​ከኤምባሲዎች መዘጋት ጎን ለጎን አዲሱ አስተዳደር በውጭ ፖሊሲው ላይ ከፍተኛ የሥራ አቅጣጫ ለውጥ የሚያደርግ ሲሆን ከእስራኤል ጋር የነበረውን ግንኙነት ማደስ ኤምባሲያቸውን ወደ ኢየሩሳሌም ማዛወር እንዲሁም ከኩባና ኒካራጓ ጋር የነበረውን መደበኛ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ሙሉ በሙሉ ማቋረጥን ያካትታል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

አረንጓዴ ዐሻራ፡ በኢትዮጵያውያን ዘንድ አዲስ የኅብረት እና የጋራ ዓላማ ባህልን የፈጠረ መርሐ-ግብር
**********************************

ኢትዮጵያ በ2011 ዓ.ም በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አነሳሽነት የጀመረችው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ-ግብር ዛሬ ላይ የኢትዮጵያን ገጽታ ከመስዋብ አልፎ የምግብ ዋስትና እና የዲፕሎማሲ አቅም የለወጠ ታላቅ ሀገራዊ እና አህጉራዊ ንቅናቄ ሆኖ ታይቷል።

ባለፉት ሰባት ዓመታት የተመዘገቡት ስኬቶች ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ለውጥ ተጽዕኖ ላይ ያሳየችውን ተግባራዊ ምላሽ እና ያስመዘገበችውን ዘላቂ ፍሬ በጥልቀት የሚያስረዱ ናቸው።

ከሥነ ምህዳር እና ተፈጥሮ ጥበቃ አንጻር ባለፉት ሰባት ዓመታት ውስጥ ከ48 ቢሊዮኖች በላይ ችግኞችን በመትከል ምድርን ለማከም ተችሏል። ይህም የኢትዮጵያ የደን ሽፋን ከነበረበት ዝቅተኛ ደረጃ በማስወጣት በአጭር ጊዜ ውስጥ የደን ሽፋኗ እንዲያገግም አስችላል።

በየዓመቱ የሚካሄደው ይህ ዘመቻ የአፈር መሸርሸርን ከመቀነስ፣ የከርሰ ምድር ውኃን ከማጎልበት እና የተጎዱ የሥነ ምህዳር ክፍሎችን መልሶ ከመገንባት አንጻር እጅግ የጎላ ሚና ተጫውቷል።

ቀደም ሲል በድርቅ እና በአፈር መሸርሸር የተጠቁ አካባቢዎች ዛሬ ላይ አረንጓዴ ለብሰው በማገገም ይገኛሉ።

የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ-ግብር ከተራ የተፈጥሮ ጥበቃ ባለፈ ወደ ሁሉን አቀፍ የኢኮኖሚ ምንጭነት ተሸጋግሯል። በተለይም ባለፉት ዓመታት ትኩረት የተሰጣቸው የተቀናጁ የፍራፍሬ (አቮካዶ፣ ማንጎ፣ ፓፓያ፣ ብርቱካን) እና የቡና ችግኞች ተከላ ዐበይት ውጤቶችን እያስገኙ ይገኛሉ።

ይህም ገቢያቸው አነስተኛ ለሆኑ አባወራዎች አዲስ የገቢ ምንጭ ከመፍጠሩም በላይ በሀገር ውስጥ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና ለውጭ ገበያ የሚላኩ ምርቶችን በማሳደግ የውጭ ምንዛሬ ግኝትን ለማጠናከር ትልቅ መሠረት ጥሏል።

መርሐ-ግብሩ በመላው ኢትዮጵያውያን ዘንድ አዲስ የኅብረት እና የጋራ ዓላማ ባህልን ፈጥሯል።

እድሜ፣ ጾታ፣ የፖለቲካም ሆነ የሃይማኖት ልዩነት ሳይበግረው በመላው ኢትዮጵያ የሚገኙ ሚሊዮኖች ዜጎች በአንድ ጀምበር ወጥተው ችግኝ የመትከል ልምድን ማዳበራቸው ሀገራዊ አንድነትን እና የመረዳዳት መንፈስን አጠናክሮታል።

ይህም ኢትዮጵያውያን በትብብር ከተነሱ የማይሻገሩት ፈተና እንደሌለ በተግባር ያሳዩበት ታላቅ ማኅበራዊ ሀብት ሆኗል።

የኢትዮጵያ አረንጓዴ ዐሻራ የሀገር ወሰንን ተሻግሮ ለአጎራባች ሀገራት ችግኞችን በማካፈል የቀጣናዊ ትስስር እና የ አረንጓዴ ዲፕሎማሲ ማሳያ መሆን ችሏል።

የአየር ንብረት ለውጥን ለመመከት ዓለም አቀፍ ድርጅቶች እና የፖለቲካ መሪዎች በሚታገሉበት በዚህ ወቅት ኢትዮጵያ በተግባር ያሳየችው ይህ ንቅናቄ በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ሙገሳ እና ዕውቅና እንድታገኝ አድርጓታል።

ባለፉት 7 ዓመታት የተካሄደው የአረንጓዴ ዐሻራ ጉዞ ኢትዮጵያ በተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ፣ በምግብ እራስን መቻል፣ በሕዝባዊ አንድነት እና በዓለም አቀፍ ተፅዕኖ ፈጣሪነት ያስመዘገበችው ድል ነው።

ኢትዮጵያውያን ይህን የተተከለውን ተስፋ ጠብቀው በማሳደግ እና ወደ ተሻለ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም በመቀየር ለቀጣዩ ትውልድ አረንጓዴ፣ የተረጋጋች እና የበለፀገች ሀገርን ለማስረከብ ተሰናድተዋል።

​በሃና ምንዳሁን
#ebc #ethiopia ​#ebcdotstream #greenlegacy #greenethiopia #climateaction #ethiopiarising

ኮሎምቢያ ኢትዮጵያን ጨምሮ በአፍሪካ የሚገኙ ኤምባሲዎቿን ልትዘጋ ነው

የኮሎምቢያ ፕሬዚዳንት አቤላርዶ ደ ላ ኤስፕሪኤላ ሀገራቸው ከምትከተለው አዲስ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ማሻሻያ ጋር ተያይዞ፣ ኢትዮጵያን ጨምሮ በአፍሪካ እና በሌሎች ዓለም አቀፍ አካባቢዎች የሚገኙ 14 ኤምባሲዎችን ለመዝጋት ማቀዳቸውን አስታወቁ።

ይህ ውሳኔ የኮሎምቢያን የዲፕሎማሲ ወጪዎች ለመቀነስ እና የተረፈውን በጀት እንደ ጤና፣ ትምህርት፣ ጸጥታ እና መሠረተ ልማት ባሉ የሀገር ውስጥ ቁልፍ ጉዳዮች ላይ ለማዋል ያለመ መሆኑ ተገልጿል። በዕቅዱ መሠረት ከኢትዮጵያ በተጨማሪ በደቡብ አፍሪካ፣ ጋና እና ሴኔጋል የሚገኙ ኤምባሲዎች የሚዘጉ ሲሆን፣ በነዚህ ሀገራት የሚገኙ የኮሎምቢያ ዜጎች በአቅራቢያ በሚገኙ ሌሎች ተወካይ መሥሪያ ቤቶች አገልግሎት እንዲያገኙ ይደረጋል።

በተጨማሪም የኮሎምቢያው መጪ አስተዳደር ከቀድሞው አስተዳደር የተለየ አካሄድ በመከተል ከእስራኤል ጋር ያለውን ግንኙነት ለማደስ፣ የሀገሪቱን ኤምባሲ ወደ እየሩሳሌም ለማዛወር እና የንግድና ጸጥታ ትብብሮችን ለማጠናከር ማቀዱ ታውቋል። አዲሱ የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ይህ የዲፕሎማሲ መዋቅር ማሻሻያ በስልጣን ቆይታቸው የመጀመሪያዎቹ 100 ቀናት ውስጥ ሙሉ በሙሉ እንደሚገመገም ጠቁመዋል።

Via capital

የኢትዮጵያውያን የጋራ ጉዳይ የባህር በር

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 21፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በድሮ ጊዜ ነገስታት የተለያዩ ሰዎችን ወደ ማህበረሰቡ እየላኩ "ሕዝቡ ምን አለ" በማለት ይጠይቁ እንደነበር ይነገራል፡፡

ይህ ዛሬም አለ፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ የተሻለ ህይወት እንደሚገባው የሚያምነው ይህ መንግሥት ሕዝቡ ምን ይላል ሲል ይጠይቃል፤ የሕዝብን ጥያቄ ለመመለስም ይሰራል፡፡

ሕዝቡ ወጣት ልጆቹ ለስደትና እንግልት እንዳይዳረጉ፤ ይልቁንም በሀገራቸው ላይ የስራ እድልና በቂ ገቢ ማግኘት እንዳለባቸው ያምናል፡፡

ኢትዮጵያ እንድታድግና በቀደመው የሚያኮራ ማንነቷ እንድትታወቅ፤ እንደቀድሞው ሁሉ ለሌሎች ተምሳሌትነቷ እንዲቀጥል የሕዝብ ፍላጎት ነው፡፡

ሕዝብ ከዓለም ወደ ኋለ መቅረት ምርጫው አይደለም፤ የኢንተርኔት አገልግሎትን በበቂ ሁኔታ መጠቀም እንዲችል ዘመናዊና የሰለጠነ የአኗኗር ዘይቤ እንዲኖረው ይሻል፡፡

የኢትዮጵያ ሕዝብ ለልጆቹ ድህነትን ማውረስ አይፈልግም፤ አንዳንድ ሀገራት እንደሚያደርጉት ዛሬ የተገባን ኑሮ ከመኖር አልፎ ለነገ ትውልድ የሚተርፍ ሀብት ማስቀመጥ ምርጫው ነው፡፡

ኢትዮጵያ በምግብ ራስን ከመቻል አልፎ ቀጥተኛ የንግድ ግንኙነት ኖሯት ለሌሎች ሀገራት የሚሆኑ ምርቶችን መላክ እንድትችል፣ የውጪ ንግዷ አድጎ ጠንካራ የኢኮኖሚ አቅም እንዲኖረን የሕዝባችን ጽኑ ፍላጎት ነው፡፡

ኢትዮጵያ ሉዓላዊነቷ ተጠብቆ ተጽእኖ ፈጣሪነቷ እንዲጨምርና የዲፕሎማሲ አቅሟ እንዲያድግ እንዲሁም በራሷ ጉዳይ ላይ የሌሎች ጣልቃ ገብነት የሌለበት ውሳኔ ሰጪነት አቅም እንዲኖራት ይፈልጋል፡፡

ጠንካራ መሰረት ያላት የደህንነት አቅሟን የገነባች ሀገር ይፈልጋል፡፡

ከምንም በላይ ግን የኢትዮጵያ ህዝብ ያለአግባብ ለተፈጸመበት ታሪካዊ በደል የማይጓደል ፍትህን ይሻል፡፡

ይህን ጥያቄውን ሊያስመልስለት የሚችለውን ያለግባብ በሆነና ህጋዊ መሰረት በሌለው መንገድ የተነጠቀውን፣ በታሪክና ህግ የሚደገፈውን የባሕር በር የባለቤትነት መብቱን ከማስመለስ ወደ ኋላ አይልም፡፡

ኢትዮጵያ ዛሬ እየጠየቀች ያለችውን የባህር በር ጥያቄ መመለስ የኢትዮጵያውያንን የታሪክ፣ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ጥያቄ ከመፍታት ባሻገር የህዝብ ስነ ልቦናን ለመጠበቅ ሚናው ትልቅ ነው፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እንዳሉት "የባሕር በር አልባነት፤ ገመና አልባነት ነው፡፡"

የኢትዮጵያ ሕዝብ ችግሩን ከመደበቅ ልምምድ ወጥቶ መፍትሄ ለመስጠት በሚሄድባቸው መንገዶች ሁሉ የባሕር በር የሁሉንም ኢትዮጵያዊ ጥያቄ ለመመለስ የሚያስችል አማራጭ አልባ መፍትሄ ነው፡፡

በቤተልሔም ግርማ

ሳዑዲ አረቢያ አምስት ተጨማሪ ኢትዮጵያውያንን በሞት ቀጣች

የሳዑዲ አረቢያ አገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር አምስት ተጨማሪ ኢትዮጵያውያንን በሞት መቅጣቱን አስታወቀ።
ወደ ሳዑዲ አረቢያ አደንዛዥ ዕጽ በድብቅ ሲያስገቡ ተይዘዋል የተባሉት ኢትዮጵያውያን በሞት የተቀጡት ሰኞ ሐምሌ 20/2018 ዓ.ም. በአሲር ግዛት መሆኑን የአገር ውስጥ ጉዳዮች ሚኒስቴር ገልጿል።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በሳዑዲ መንግሥት የሞት ቅጣት የተፈጸመባቸው ኢትዮጵያውያን ቁጥር 17 ደርሷል።
ከዚህ ቀደም ሰኔ 16 አምስት፣ ሰኔ 1 አራት፣ ሚያዚያ 13/2018 ዓ.ም. ደግሞ ሦስት ኢትዮጵያውያን የሞት ቅጣት ተፈጽሞባቸዋል።

የሳዑዲ የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው "የፀጥታ አካላት ወንጀለኞቹን በቁጥጥር ስር አውለው ባደረጉት ምርመራ ጥፋቱን መፈጸማቸው በመረጋገጡ ክስ እንዲመሠረትባቸው ተደርጓል" ብሏል።
የፍርድ ቤቱ ውሳኔ ላይ ይግባኝ ተጠይቆ የነበረ ቢሆንም የጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ብይኑን በማጽናቱ እና በሸሪዓ ሕግ መሠረት የንጉሣዊ ትዕዛዙ ተፈጻሚ አንዲሆን መደረጉ ተገልጿል።
ሚኒስቴሩ የሞት ቅጣቱ ዓላማ "የዜጎችን ደኅንነት ለመከላከል እና ነዋሪዎችን ከአደንዛዥ ዕፅ አደጋ ለመጠበቅ እንዲሁም አደንዛዥ ዕፅን ለሚያዘዋውሩ እና ለሚያስፋፉ አካላት በሕግ የተደነገጉትን እጅግ ከባድ ቅጣቶች ተፈጸሚ ማድረግ" መሆኑን በመግለጫው ላይ ጠቅሷል።
ከዚህ ቀደም ሂዩማን ራይትስ ዎች ሐሚስ ሙሻይት በተባለው እስር ቤት ቢያንስ 63 ኢትዮጵያውያን ከአደንዛዥ ዕጽ ጋር በተያያዘ የሞት ቅጣት እንደተጋረጠባቸው በማስጠንቀቅ መግለጫ አውጥቶ ነበር።

የሰብዓዊ መብት ተሟጋቹ ይህንን መግለጫ ካወጣ በኋላ የ14 ኢትዮጵያውያን በሞት ተቀጥተዋል።
የመገናኛ ብዙኃን ከ200 በላይ ኢትዮጵያውያን በሐሚስ ሙሻይት እስር ቤት የሞት ቅጣታቸውን እየተጠባበቁ መሆኑን ዘግበዋል።
ነገር ግን ይህ ቁጥር በሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች በገለልተኝነት አልተረጋገጠም።
እንደ ሳዑዲ ባለሥልጣናት ገለጻ ከሆነ ኢትዮጵያውያኑ ሞት የተፈረደባቸው ሃሺሽ ይዘው በመገኘታቸው ነው።

በሂዩማን ራይትስ ዎች ከፍተኛ የስደተኞችና የስደተኞች መብቶች ተመራማሪ የሆኑት ናዲያ ሃርድማን "ሳዑዲ አረቢያ አመጽ ያልተቀላቀለባቸው ወንጀሎችን ፈጽመው የተገኙ የውጭ ዜጎችን ከፍርድ በኋላ መሠረታዊ የፍትህ ሂደትን በመከልከል በሞት ለመቅጣት የላት ቁርጠኝነት ለመብቶቻቸውና ለሕይወታቸው ከፍተኛ አክብሮት አለማሳየቷን ያስረዳል" በማለት ዓለም አቀፍ አጋሮች ጣልቃ እንዲገቡ ጥሪ አቅርበዋል።
ዓለም አቀፍ እና የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ቡድኖች፣ የሃይማኖት መሪዎች፣ ሲቪል ሶሳይቲ ድርጅቶች እና መንግሥት የሳዑዲ መንግሥት ለስደተኞቹ ምህረት አድርጎ ወደ አገራቸው እንዲመለሱ እንዲፈቅድ ጠይቀዋል።

የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በቅርቡ ባወጣው መግለጫ የሞት ፍርድ የተፈረደባቸውን ስደተኞች በሚመለከት ከሳዑዲ ባለሥልጣናት ጋር በቅርበት እየሰራ መሆኑን አስታውቋል።
ሚኒስቴሩ ሐምሌ 6 2018 ዓ.ም. ባወጣው መግለጫ የኢትዮጵያ መንግሥት ከሳዑዲ አረቢያ የሚመለከታቸው አካላት ጋር "የሕግ ሂደት ላይ ያሉ እና የፍርድ ውሳኔ የተላለፈባቸው" ኢትዮጵያውያንን በተመለከተ "ከሚመለከታቸው" የአገሪቱ ባለሥልጣናት ጋር "በቅርበት እየተነጋገረ" መሆኑን አስታውቋል።
በተጨማሪም ሪያድ ውስጥ በሚገኘው ኤምባሲ እና በጅዳ ቆንስላ ጽሕፈት ቤት አማካኝነት "አስቸጋሪ ሁኔታዎች ለገጠሟቸው የኢትዮጵያውያን ዜጎች ሰብአዊነትን ከግምት ያስገባ" እርምጃ እንዲወሰድ የሚደረገው ጥረት መቀጠሉን ገልጿል።

በዲፕሎማሲያዊ ቢሮዎቹ አማካኝነት ኢትዮጵያውያኑ "የቆንስላ ድጋፍ እንዲያገኙ ለማድረግ እና ተገቢውን መፍትሔ ለማስገኘት ከሚመለከታቸው የሳዑዲ ባለሥልጣናት ጋር መደበኛ ግንኙነት እና ገንቢ ውይይት" እየተካሄደ መሆኑንም ጠቅሷል።
ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እንደሚገልጸው፤ ጥረቶች ሳዑዲ ውስጥ ፍርድ የተላለፈባቸው በአጠቃላይ 1,971 ኢትዮጵያውያን ንጉሳዊ ምሕረት እንዲያገኙ አስችለዋል። እነዚህን ኢትዮጵያውያን ወደ አገራቸው የመመለስ ተግባር መጀመሩንም በመግለጫው አንስቷል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እና የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኋይት ሀውስ ማክሰኞ ዕለት ሊገናኙ ነው። ይህ ስብሰባ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሁለተኛውን የሥልጣን ዘመናቸውን ከያዙ ወዲህ ለስምንተኛ ጊዜ የሚያደርጉት ቢሆንም፣ ባለፉት አምስት ወራት ውስጥ ግን የመጀመሪያቸው ነው። ሁለቱ መሪዎች ቀደም ሲል በየአስር ሳምንቱ ልዩነት ይገናኙ እንደነበር ሲታወስ፣ የአሁኑ የቆይታ ጊዜ በሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ አመራሮች መካከል ያለውን ስትራቴጂካዊ የልዩነት ስፋት የሚያሳይ ነው ተብሏል። ኔታንያሁ የኋይት ሀውስ ግብዣን ለማግኘት ለሳምንታት ጥረት ሲያደርጉ የቆዩ ሲሆን፣ ጉብኝታቸውን በቅርቡ ከዚህ ዓለም በሞት ከተለዩት የሪፐብሊካን ሴናተር ሊንድሴይ ግራሃም የቀብር ሥነ-ሥርዓት ጋር አጋጥመውታል። ሁለቱ መሪዎች ለመጨረሻ ጊዜ የተገናኙት እ.ኤ.አ. በየካቲት ወር ሲሆን፣ ከዚያ ስብሰባ ከሁለት ሳምንታት በኋላ በኢራን የኒውክሌር፣ የባሊስቲክ ሚሳይል እና የፕሮክሲ መዋቅሮች ላይ ያተኮረ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ በጋራ መክፈታቸው ይታወሳል።

በኢራን ላይ የተከፈተው የጋራ ወታደራዊ ዘመቻ፣ ኢራን የሆርሙዝ የባህር በርን በመዝጋቷና የዓለምን ኢኮኖሚ በማነቆ ውስጥ በመጣሏ ምክንያት በፕሬዝዳንት ትራምፕ አዛዥነት ባለፈው ሚያዝያ ወር በድንገት እንዲቆም ተደርጓል። ዘመቻው የተፈለገውን ወታደራዊና ፖለቲካዊ ግብ ሳያሳካ መቆሙ ለኔታንያሁ ያልተጠበቀ ውሳኔ የነበረ ሲሆን፣ በአንጻሩ ለትራምፕ ከፍተኛ የሀገር ውስጥ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ዋጋ አስከፍሏቸዋል። የእስራኤል መገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት፣ ኔታንያሁ በኋይት ሀውስ ውይይታቸው በቅርቡ በተሾሙት የኢራን አዲስ ጠቅላይ መሪ ሙጅተባ ኻመነኢ ስር ኢራን እያደረገች ያለችውን የኒውክሌር እና የወታደራዊ አቅም ማገገሚያ እንቅስቃሴ የሚያሳይ አዲስ የደህንነት መረጃ ለትራምፕ በማቅረብ፣ ወታደራዊ እርምጃው እንደገና እንዲቀጥል ለማሳመን አቅደዋል።

ሆኖም ትራምፕን ከዲፕሎማሲያዊ መንገድ መልሶ ወደ ከባድ ወታደራዊ ዘመቻ ማምጣት ከባድ እንደሚሆን ተገምቷል። ሁለቱም መሪዎች ከፊታቸው ለሚጠብቋቸው ወሳኝ ምርጫዎች ማለትም ለእስራኤል የጥቅምት አጠቃላይ ምርጫ እና ለአሜሪካው የእስከመካከለኛው ዘመን (Midterm) ምርጫ የሚጠቅሟቸውን ተቃራኒ ስትራቴጂዎች ይዘው ቀርበዋል። ኔታንያሁ በኢራን ላይ ጠንካራ ወታደራዊ እርምጃ በመውሰድ የኒውክሌር ስጋቱን በማስወገድ ይህንን ውጤት መጪውን ምርጫ ለማሸነፍ ለሕዝባቸው እንደ ትልቅ ስኬት ማቅረብ ሲፈልጉ፣ ትራምፕ በበኩላቸው ውጥረቱን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ በማርገብ የነዳጅ ዋጋን ማረጋጋት እና ለአሜሪካውያን መራጮች የኢኮኖሚ እፎይታ መስጠትን ይሻሉ።

የኔታንያሁ የፖለቲካ ተጽእኖ በዋሽንግተን ዘንድ ከቀደመው ጊዜ በእጅጉ መቀነሱ ይታያል። ትራምፕ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የእስራኤልን ፍላጎት የሚጻረሩ በርካታ ውሳኔዎችን አስተላልፈዋል። ከእነዚህም መካከል በኢራን ላይ የተከፈተውን ዘመቻ በድንገት ማቆም፣ ለቱርክ የጦር ጄቶችን ለመሸጥ ፍላጎት ማሳየት እና ከሳዑዲ ዓረቢያ ጋር የሲቪል ኒውክሌር ስምምነት መፈረም ይገኙበታል። በዚህ ስብሰባ ኔታንያሁ አሜሪካን እንደገና ወደ ጦርነት እንድትገባ ማሳመን ባይችሉ እንኳ፣ ሌሎች አማራጭ ስትራቴጂካዊ ግቦችን ለማሳካት ይሞክራሉ። በዋናነት የዲፕሎማሲው መንገድ ካልሰራ እስራኤል በራሷ አቅም በኢራን እና በሂዝቦላ ላይ ወታደራዊ እርምጃ እንድትወስድ ከአሜሪካ ፈቃድ ማግኘት፣ እንዲሁም አሜሪካ ከሳዑዲ ጋር የጀመረችውን የኒውክሌር ትብብር ከእስራኤል ጋር ግንኙነት የመመስረት ቅድመ-ሁኔታ ጋር ማያያዝ ዋነኛ አላማዎቻቸው ናቸው።

ከዚህም በተጨማሪ ሀማስ እና ሂዝቦላ በሊባኖስ እና በጋዛ የተቀመጡትን የሰላም ማዕቀፎች ካፈረሱ አሜሪካ ወታደራዊ ምላሽን እንድትደግፍ የጋራ ስምምነት መፍጠርም ሌላው የትኩረት አቅጣጫ ነው። በመሆኑም ማክሰኞ ዕለት የሚደረገው የሁለቱ መሪዎች ስብሰባ፣ ከጦርነቱ በኋላ ያለውን አዲሱን የመካከለኛው ምስራቅ የኃይል ሚዛን የሚቃኝ እና የመጪውን የጥቅምት እና የህዳር ምርጫዎች የፖለቲካ አቅጣጫ የሚወስን ወሳኝ ኩነት ይሆናል።