(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አሜሪካ የኢራንን የበለጸገ ዩራኒየም "ሄዳ እንደምትወስድ" እና ከሀገሪቱ ጋር እየተደረገ ያለው ድርድር እጅግ በጥሩ ሁኔታ ላይ እንደሚገኝ አስታወቁ።

ፕሬዝዳንቱ በኦቫል ኦፊስ አሁን ለጋዜጠኞች በሰጡት ቃል፣ የኢራንን የበለጸገ ዩራኒየም በተመለከተ "መውሰድ እፈልጋለሁ" በማለት አቋማቸውን በድጋሚ አንጸባርቀዋል። ይህንን ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስችል አቅም እና "መሳሪያ" ያላቸው አሜሪካ እና ቻይና ብቻ መሆናቸውን የጠቀሱት ትራምፕ፣ "ሄደን እንወስደዋለን" ሲሉ አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

በተጨማሪም በዋይት ሃውስ መግለጫ የሰጡት ትራምፕ ከኢራን ጋር እየተካሄደ ያለው ድርድር "እጅግ በጥሩ ሁኔታ" እየተጓዘ መሆኑን ገልጸዋል። ሊደረስ ስለሚታሰበው ስምምነት ሲያብራሩም፣ "ላይሳካም ይችላል፣ ማወቅ አይቻልም፤ ነገር ግን የሚሳካ ከሆነ በዚሁ የሳምንቱ መጨረሻ ሊሆን ይችላል" ብለዋል። "ከኢራን ጋር በሚደረግ ማንኛውም ድርድር ላይ ምንም ነገር ሊፈጠር ይችላል" ሲሉም ሁኔታው ተለዋዋጭ መሆኑን ጠቁመዋል።

በሌላ በኩል ከቴህራን ጋር የመግባቢያ ስምምነት "እንደተፈረመ ወዲያውኑ" የሆርሙዝ ስትሬት የውሃ መስመር ዳግም ክፍት እንደሚሆን ፕሬዝዳንት ትራምፕ ቃል ገብተዋል። "በፍጥነት ክፍት ይሆናል" ያሉት ፕሬዝዳንቱ፣ የውሃ መስመሩን ዳግም የመክፈት ጉዳይ አሁን በሊባኖስ እየተካሄደ ካለው ግጭት ነጥለው ለማየት እየሞከሩ መሆኑን አስረድተዋል። የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በደቡብ ሊባኖስ የሚካሄደው ወታደራዊ ዘመቻ በታቀደው መሰረት እንደሚቀጥል ማስታወቃቸውን ተከትሎ፣ የእስራኤል ጦር በአካባቢው የሚያደርሰውን ከባድ ጥቃት አጠናክሮ መቀጠሉ ይታወቃል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ እያካሄዱት ያለው ጦርነት ገና "እንዳላበቃ" ገልጸው፣ ሆኖም ቴህራን በውጊያው በእጅጉ "መዳከሟን" አጥብቀው ተናግረዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ያሳወቁት ለሲኤንቢሲ የቴሌቪዥን ጣቢያ በሰጡት መግለጫ ላይ ነው። በወቅቱ ከፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጋር በየሁለት ቀኑ አንዴ እንደሚነጋገሩ የገለጹት ኔታንያሁ፣ "አልፎ አልፎ በስልታዊ ጉዳዮች ላይ የሐሳብ ልዩነቶች ቢኖሩንም፣ ሁልጊዜም መፍትሔ ላይ እንደርሳለን" ሲሉ የሁለቱን አገራት የጠበቀ ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ግንኙነት አብራርተዋል።

በተጨማሪም ጠቅላይ ሚኒስትሩ የእስራኤል እና የአሜሪካ የጦር ኃይሎች አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ በኢራን ውስጥ ማንኛውንም እርምጃ ለመውሰድ በተጠንቀቅ ዝግጁ መሆናቸውን አረጋግጠዋል። ወደፊት ስለሚወሰደው ከባድ ፖለቲካዊ እና ወታደራዊ ውሳኔ ሲያስረዱም፣ "በቀጠናው ያለውን ውጥረት ማባባስ አስፈላጊ መሆን አለመሆኑን እንዲሁም የሆርሙዝ ስትሬትን (የባህር በር) በወታደራዊ ኃይል ማስከፈት ይቻል እንደሆነ የመወሰኑን ስልጣን ለትራምፕ ትተነዋል" ሲሉ አሜሪካ በቀጠናው ያላትን የመሪነት ሚና በእስራኤል በኩል ተቀባይነት እንዳለው የሚያንጸባርቅ ሐሳብ ሰጥተዋል።

ኢራን በኩዌት አውሮፕላን ማረፊያ ላይ በፈጸመችው የድሮን ጥቃት በርካቶች መጎዳታቸው ተገለጸ

የኢራን ድሮኖች የኩዌት አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ረቡዕ ማለዳ ጥቃት መፈጸማቸውን ተከትሎ በረራዎች መቋረጣቸው ተገለጸ።
በኩዌት የአውሮፕላን ማረፊያ ላይ ጥቃት የተፈጸመው ቴህራን እና ዋሺንግተን አንዳቸው በሌላኛቸው ላይ ጥቃት ከፈጸሙ በኋላ ሲሆን በርካታ ሰዎች መጎዳታቸውም ተገልጿል።

ሁለት የኢራን ዜና ወኪሎች ቴህራን የተኩስ አቁሙን ለማራዘም ከአሜሪካ ጋር የምታደርገውን ንግግር ማቋረጧን ማክሰኞ ዕለት ዘግበዋል።
ትራምፕ ግን ዘገባውን አጣጥለው ንግግሮች እየተካሄዱ ናቸው ብለዋል።
የኩዌት መከላከያ ቃል አቀባይ ብርጋዴር ጄነራል ሳዑድ አብዱላዚዝ አል ኦታእቢ “በርካታ ጥቃት ፈጻሚ ድሮኖች” የኩዌት ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የመንገደኞች ማስተናገጃን ዒላማ ማድረጋቸውን ጠቅሰዋል።
በጥቃቱ የመንገደኞች ማስተናገጃው ክፉኛ መጎዳቱን የገለጹ ሲሆን “በርካታ ሰዎችን” አቁስሏል ብለዋል።

የአውሮፕላን ማረፊያው በኢራን ጦርነት ምክንያት ተዘግቶ ከቆየ በኋላ ለአገልግሎት ክፍት የሆነው ከሁለት ቀናት በፊት ግንቦት 24/2018 ዓ.ም. ነበር።
ባለፈው ሳምንት ማክሰኞ የአሜሪካ ጦር ኢራን በኩዌት እና ባህሬን ላይ ጥቃት መፈጸሟን ጠቅሶ በወታደራዊ ተቋማቷ ላይ የአጸፋ ምላሽ ድብደባ ማካሄዱን አስታውቋል።
የአሜሪካ ጦር አክሎም በኩዌት የሚገኙ የጦር ሰፈሮቹን ዒላማ ያደረጉ “በርካታ ድሮኖችን መትተን ጥለናል” ሲል አስታውቋል።

የኢራን ፈጥኖ ደራሽ አብዮታዊ ዘብ በባህሬን የሚገኝ የአሜሪካ ባሕር ኃይል ዋና ማዘዣ እና ኩዌትን በስም ሳይጠቅስ ሌላ አገር ላይ ጥቃት መፈጸሙን ገልጿል።
አክሎም ጥቃቱን የፈጸመው የአሜሪካ ጦር የጣለውን እገዳ ለማለፍ እየተንቀሳቀሰች የነበረች ነዳጅ ጫን መርከብ ሞተር ላይ ጥቃት መፈጸሙን ተከትሎመሆኑን ጠቅሷል።
አብዮታዊ ዘቡ በመግለጫው “ከዚህ በፊት ለማንኛውም ጥቃት የምንሰጠው ምላሽ የተለየ እና የከፋ እንደሚሆን ተናግረን በነበረው መሠረተ እረምጃውን ወስደናል” ብሏል።

BBC

አሜሪካና ኢራን ተጠቃቁ

አሜሪካ በኢራን ገ’ሽም(ቀሽም) ደሴት ላይ ጥቃት አደረሰች።

ቴህራን በበኩሏ ኩዌትን እና ባህሬንን በምላሹ ማጥቃቷን አሳውቃለች።

የአሜሪካ ጦር ራስን ለመከላከል የተሰነዘረ ጥቃት ነው ቢለውም ተኩስ አቁሙን ገደል የከተተ ዕርምጃ ነው በሚል ትችት ተሰዝሮበታል።

ኢራንም በሚሳዔል እና ሰው አልባ አውሮፕላን የአሜሪካን ዒላማዎች በኩዌትና ባህሬን መምታቷን ቀጥላለች።

ዋሽንግተን ወታደራዊ እርምጃ እየወሰደች ቢሆንም የተኩስ አቁም ድርድሩ አሁንም እንደቀጠለ ነው ብላለች።

ጥቃቱን ያደረሰው የአሜሪካው ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንት ኮም ) እንደሆነም ተረጋግጧል።

ዕዙ ሁለት በኩዌት ላይ እንዲሁም በባህሬን ላይ ሶስት ሚሳኤሎችን ቴህራን ብታስወነጭፍም ዒላማቸውን ሳይመቱ ወድቀዋል አሊያም አየር ላይ ከሽፈዋል በሚል ሀሳብ ሰጥቷል።

የኩዌት ጦር የአየር መከላከያ ስርዓቶች ሚሳዔሎችንና ድሮኖችን በማክሸፉ ስራ ላይ ተጠመጃለሁም ብሏል።

በባህሬንም ከፍተኛ የአደጋ መጥቷል ድምፅ ሰጪ ደውሎች ማስጠንቀቂያ ሲሰጡ አድረዋል ።

አልጀዚራ እንዳስነበበው።

Seledadotio
Seledadotio

በትራምፕ እና በኔታንያሁ መካከል የተካሄደው የቁጣ ስልክ ጥሪ

“ምንድነው የምታደርገው?” ትራምፕ

ኢራን በእስራኤል የሊባኖስ ዘመቻ ምክንያት ከአሜሪካ ጋር የምታደርገውን ንግግር እንደምታቋርጥ ከተናገረች በኋላ፣ በሁለቱ መሪዎች መካከል የቁጣ የስልክ ጥሪ ልውውጥ መደረጉ ተነገረ

ዶናልድ ትራምፕ ቤሩት ደቡባዊ የከተማ ዳርቻዎች ላይ የአየር ጥቃት ለመጀመር በመዛቱ ምክንያት የእስራኤሉን ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁን በቁጣ መጋፈጣቸውን አንድ ዘገባ አመልክቷል።

በሁለቱ መሪዎች መካከል የሚደረጉ ከፍተኛ የደረጃ ውይይቶችን በተደጋጋሚ ይፋ የሚያደርገው ‘አክሲዮስ’ የተሰኘው የአሜሪካ ድረ-ገጽ እንደዘገበው፤ ሰኞ ዕለት በተደረገው የስልክ ጥሪ ላይ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት በእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ላይ “ምንድነው የምታደርገው?” በማለት በቁጣ ጮኸውባቸዋል።

በእስራኤል መገናኛ ብዙሃን መካድ የገጠመው ይህ ዘገባ፣ አንድ የአሜሪካ ባለስልጣን ትራምፕ ለኔታንያሁ የተናገሩትን ሲያጠቃልሉ፦ **“አብደሃል። እኔ ባልኖር ኖሮ አሁን እስር ቤት ነበርክ። እኔ ነኝ እያዳንኩህ ያለሁት። አሁን ሁሉም ሰው ይጠላሃል። በዚህ ምክንያት ሁሉም ሰው እስራኤልን እየጠላት ነው”ማለታቸውን ጠቅሷል።

የስልክ ጥሪው የተደረገው ኔታንያሁ የእስራኤል ጦር ወደ እስራኤል የድሮን ጥቃቶችን ለሰነዘረውና በኢራን ለሚደገፈው የሂዝቦላ ሚሊሺያ ኢላማ ለማድረግ በቤሩት ደቡባዊ ዳሂያ አካባቢ ላይ የቦምብ ጥቃት እንዲጀምር ትዕዛዝ ከሰጡ በኋላ ነው።

የእስራኤል መከላከያ ሰራዊት በደቡብ ቤሩት የሚኖሩ የሊባኖስ ሲቪሎች አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ ማሳሰቢያ የሰጠ ሲሆን፣ ይህንን ተከትሎም በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ተሰደዋል።

ኢራን ማክሰኞ ዕለት በሰጠችው መግለጫ፤ እስራኤል በደቡብ ሊባኖስ እያካሄደች ባለው ዘመቻ ምክንያት ከአሜሪካ ጋር የምታደርገውን የሰላም ንግግር እንደምታቋርጥ አስታውቃለች።

ቴህራን የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን ለመክፈትና አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን እገዳ ለማንሳት የሚደረጉ ድርድሮችን ለማመቻቸት ሲባል፣ ሊባኖስም የተኩስ አቁም ስምምነቱ አካል መሆን አለባት ስትል ሞግታለች።

በኮንትሮባንድና የንግግር ማቋረጥ ዙሪያ የተሰማው ይህ መግለጫ፤ ትራምፕ ተደራዳሪዎች ሊፈርሙበት የሚችሉትን የመጀመሪያ ደረጃ ስምምነት ላይ መድረሳቸውንና እሳቸውም ለመፈረም እያሰቡበት መሆኑን ከተናገሩ ከጥቂት ቀናት በኋላ የተሰማ ሲሆን፣ በሁለቱ መሪዎች መካከል የተደረገው የስልክ ጥሪም ይህንን ተከትሎ የመጣ ነው።

ቻናል 12 (Channel 12) የተሰኘው ታዋቂና ገለልተኛ የእስራኤል የዜና አውታር ግን የጥሪውን ዝርዝር መረጃ አስተባብሏል። የጣቢያው ዋና የፖለቲካ ተንታኝ አሚት ሴጋል እንዳለው፤ ትራምፕ በኔታንያሁ ላይ ግላዊ ጥቃት እንዳልሰነዘሩና ሁለቱ መሪዎች ሂዝቦላ በእስራኤል ላይ የሚያደርገውን ጥቃት ካቆመ፣ እስራኤልም በቤሩት የከተማ ዳርቻዎች ላይ ጥቃት ከመሰንዘር እንድትቆጠብ ስምምነት ላይ መድረሳቸውን ገልጿል።

በኔታንያሁ እና በትራምፕ ጥምረት መካከል የተፈጠረው ውጥረት
ምንም እንኳን እስራኤል በአካባቢው የአሜሪካ ዋና አጋር ሆና ብትቀጥልም እና ሁለቱ መሪዎች በየካቲት ወር በኔታንያሁ ግፊት በኢራን ላይ በጋራ ጥቃት ቢሰነዝሩም፣ ትራምፕና ኔታንያሁ ባለፈው ጊዜ የሻከረ ግንኙነት ነበራቸው።

ትራምፕ ባለፈው ዓመት የአየር ኃይል፣ ሚሳኤሎችና ድሮኖችን ያካተተ የ12 ቀናት የጋራ ጥቃት ልውውጥ በተደረገበት ወቅት ኢራን እና እስራኤል ምን እያደረጉ እንደሆነ አያውቁም በማለት በይፋ ተቆጥተው ነበር።

ኔታንያሁ ጆ ባይደንን በ2020 ትራምፕ በተቃወሙት ምርጫ ማሸነፋቸውን ተከትሎ የእንኳን አደረሰህ መልዕክት ካስተላለፉ በኋላ፣ ትራምፕ ስለ ኔታንያሁ ሲናገሩ ጠንከር ያለ የስድብ ቃል ተጠቅመው ነበር።

ትራምፕ ከተለያዩ የሪፐብሊካን ፓርቲ ክፍሎች ጫና እየገጠማቸው ነው። ለአይሁድ ደጋፊ የሆኑ አጋሮቻቸው አሜሪካ ከኢራን ጋር ባላት ግጭት የበለጠ እንድትገፋበት ሲጠይቁ፣ ሌሎች ደግሞ ከኖቬምበር የዩኤስ የአጋማሽ ዘመን ምርጫ በፊት የሚደርሰውን ኢኮኖሚያዊ ጉዳት ለመቀነስ ጦርነቱ በአስቸኳይ እንዲያበቃ ይፈልጋሉ።

ከትራምፕ ጋር የሚነጋገረውና ተጽዕኖ ፈጣሪ የሆነው ፕሮ-እስራኤል የቶክ ሾው አቅራቢ ማርክ ሌቪን እንደጻፈው፤ “የኢራን አገዛዝ ከዚህ መረጃ መውጣት (Leak) ተጠቃሚ ይሆናል፣ እኛን ደካማና ለስምምነት የምንቸኩል አድርጎ ይመለከተናል - አልፎ ተርፎም ለሂዝቦላ ጥበቃ እንደመቆም ይቆጥረዋል” ብሏል።
ኔታንያሁም ቢሆኑ በፖለቲካዊ ጫና ውስጥ ናቸው።

የእስራኤል ፓርላማ በዚህ ሳምንት ክኔሴትን (Knesset) ለመበተን እና ቅድመ ምርጫ ለመጥራት የቀረበውን ረቂቅ አዋጅ በመጀመሪያ ንባብ የደገፈው ሲሆን፣ በእስራኤል የደህንነት ሁኔታ ምክንያት በተደጋጋሚ ተራዝሞ የነበረው የሙስና ክስ ችሎታቸውም እንዲቀጥል ቀጠሮ ተይዟል።

ኢራን፣ አሜሪካ የፈጸመችው አዲስ ጥቃት የተኩስ አቁሙን የጣሰ ነው አለች

አሜሪካ ራስን መከላከል በሚል አዲስ ጥቃት በደቡባዊ ኢራን ከፈጸመች በኋላ ቴህራን ዋሺንግተን የተኩስ አቁሙን ጥሳለች ስትል ከሰሰች።
የአሜሪካው ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በበኩላቸው በሁለቱ አገራት መካከል የሚደረገውን ጦርነት ለማስቆም የሚደረገው ድርድር “ጥቂት ቀናት ሊወስድ ይችላል” ብለዋል።
የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አሜሪካ በደቡባዊ ኢራን ሆርሞዝጋን አውራጃ ጥቃት መፈጸሟን አስታውቆ የተኩስ አቁሙ “ግልጽ ጥሰት ነው” ሲል ተናግሯል።
የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው አሜሪካ “ጠብ አጫሪ እና ተቀባይነት ለሌለው ድርጊቷ” ተጠያቂ ትሆናለች ብሏል።

አሜሪካ ጥቃት የፈጸመችበት ሆርሞዝጋን ክልል ከሆርሙዝ ወሽመጥ ጋር የሚዋሰን ነው።
ኢራን በመግለጫው “ያለምንም ጥርጥር የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ምላሽ ሳይሰጥ የሚተወው ምንም ክፋት የለም እንዲሁም የኢራን ዜጎችን ከመከላከልም ወደ ኋላ አይልም” ብላለች።
ሁለቱ አገራት እስከ ትናንት ሰኞ ድረስ በመግባቢያ ሰነዱ ዙሪያ የሚደረገው ንግግር ለውጥ ማሳየቱን ሲናገሩ ነበር።
አሜሪካ እና ኢራን የሚያደርጉት ንግግር በስምምነት ከተቋጨ ለሦስት ወር የዘለቀውን ጦርነቱን ያስቆማል፣ የሆርሙዝ ወሽመጥን ያስከፍታል እንዲሁም የተኩስ አቁሙን በ60 ቀናት ይራዘማል ተብሎ ነበር።
የአሜሪካ ጦር በደቡብ ኢራን የሚገኙ የሚሳዔል ማከማቻዎች እና ፈንጂ የሚጥሉ ጀልባዎችን ዒላማ በማድረግ አዲስ ዙር ጥቃት መክፈቱን አስታወቋል።
የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ባወጣው መግለጫ ጥቃቱ “ራስን መከላከል” እንደሆነ አስታውቋል።

ዓላማውም “በኢራን ኃይሎች ስጋት የተጋረጠባቸው ወታደሮቻችንን መከላከል ነው” ብሏል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቴህራን ማዘጋጃ ቤት ቃል አቀባይ እንዳስታወቁት፣ በአሜሪካ እና እስራኤል ጥቃቶች ጉዳት ደርሶባቸው "ቀላል ጥገና" ይፈልጉ የነበሩ 97 በመቶ የሚሆኑ ሕንፃዎች ሙሉ በሙሉ ተጠግነዋል።
የኢራኑ ፋርስ የዜና ወኪል የቃል አቀባዩን መግለጫ ጠቅሶ እንደዘገበው፣ በቀጣዩ ሳምንት ቀሪዎቹ ሕንፃዎች በሙሉ ተጠግነው ይጠናቀቃሉ ተብሎ ይጠበቃል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቀድሞው የአሜሪካ የኢራን ጉዳዮች ልዩ መልክተኛ ሮበርት ማሌይ ለአልጀዚራ እንደተናገሩት፣ ትራምፕ በቴህራን ላይ ምንም ያህል "ጫና" ቢያሳድሩም፣ ኢራን "መብቴ ነው" የምትለውን የዩራኒየም ማበልጸግ ፕሮግራም አሳልፋ አትሰጥም።

ልዩ መልክተኛው የኢራንን አቋም ሲያብራሩ፣ "እንደገና መታለል አይፈልጉም፤ እንዲሁም የራሳቸው የሆነ ክብር እና እሴት አላቸው" ብለዋል። አክለውም፣ ይህ የኢራናውያን አቋም በከፍተኛ የኢኮኖሚም ሆነ የወታደራዊ ጫና ውስጥ እንኳን ቢሆን "ሊጠፋ የማይችል ነገር ነው" ሲሉ ገልጸዋል።

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የሰላም ስምምነት ይደረሳል በሚል ተስፋ የነዳጅ ዋጋ ቅናሽ አሳየ

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የሰላም ስምምነት ይፈረማል የሚል ተስፋ በስፋት በመታየቱ የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ቀነሰ። የእስያ የአክሲዮን ገበያዎች ላይም ጭማሪ ታይቷል።
ቅዳሜ ዕለት የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከቴህራን ጋር የሰላም ስምምነቱ ነጥቦች "በአብዛኛው ድርድር ተደርጎባቸዋል" በማለት ዝርዝሩን ይፋ ሳያደርጉ ቀርተዋል።

ሁለቱ አገራት በበርካታ ጉዳዮች ላይ መስማማታቸው ሲገለጽ ቢቆይም ትራምፕ ተደራዳሪዎች ከኢራን ጋር ስምምነት ለመፈራረም እንዳይጣደፉ አሳስበዋል።
ሰኞ ጠዋት በእስያ ገበያ ብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ 5.5 በመቶ ቅናሽ ያሳየ ሲሆን በአሜሪካ ደግሞ የ5.8 በመቶ ቀንሶ 90.99 ዶላር ተሸጧል።
ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር የሆርሙዝ ወሽመጥን ዳግም ማስከፈትን የሚያካትት ነው ያሉ ሲሆን ይህም ለወራት መንቀሳቀሻ አጥተው የቆሙ ነዳጅ ጫኝ መርከቦችን በነጻነት እንዲጓዙ ያስችላል ተብሎ ነበር።
ጠባቡ የባሕር መተላለፊያ የዓለም አንድ አምስተኛ ነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ የሚተላለፍበት ሲሆን ከየካቲት 21 2018 ዓ.ም. በኋላ ተዘግቷል።

ቅዳሜ ዕለት ትራምፕ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ከሳዑዲ አረቢያ፣ ከዩናይትድ አረብ ኤሜሬትስ፣ ኳታር ጋር “በሰላም ስምምነቱ የመግባቢያ ሰነድ” ዙሪያ “ጥሩ ውይይት” ማድረጋቸውን ገልጸዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ስማቸው ያልተጠቀሰ አንድ የእስራኤል ባለስልጣን በአሜሪካ እና በኢራን መካከል እየተደረገ ባለው ስምምነት ላይ ያላቸውን ከፍተኛ ስጋት ገልጸዋል። ባለስልጣኑ ለቻናል 12 የቴሌቪዥን ጣቢያ በሰጡት ቃል፣ አሁን እየተረቀቀ ያለው ስምምነት "መጥፎ" መሆኑን ተናግረዋል።

የስምምነቱ ማዕቀፍ ቴህራን የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤን ከኒውክሌር መሳሪያ ባልተናነሰ መልኩ እንደ ጦር መሳሪያ አድርጋ መጠቀም እንደምትችል የሚያሳይ እና የሚያስተምር መሆኑን ባለስልጣኑ አስረድተዋል።
እነዚህ ስማቸው ያልተጠቀሰው ባለስልጣን አክለውም፣ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ስምምነቱ በኢኮኖሚ ላይ የተመሰረተ እንደሚሆን ያምናሉ ብለዋል።

ይህም ማለት በኢራን የኒውክሌር ፕሮግራም ላይ ምንም አይነት የድርድር ለውጥ እና ማቋረጫ ላይ ሳይደረስ ይህን ወሳኝ የዓለም የውሃ ላይ መስመር (የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤን) ክፍት ለማድረግ እንደሚያስችል ፕሬዝዳንቱ ማሰባቸውን ጠቁመዋል።
በመጨረሻም ባለስልጣኑ ለዜና አውታሩ እንደገለጹት፣ ይህ የመጀመርያው የስምምነት ምዕራፍ ከተጠናቀቀ በኋላ ቀጣዩ ደረጃ ምን ሊሆን እንደሚችል እስካሁን ምንም የታወቀና ግልጽ የሆነ ነገር የለም።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር እየተደረገ ያለው ስምምነት "በአብዛኛው ድርድር የተደረገበት እና የተጠናቀቀ" መሆኑን ገልጸው፣ ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ጋር በጉዳዩ ዙሪያ ያደረጉት የስልክ ውይይትም የተሳካ እንደነበር አስታውቀዋል።

ፕሬዝዳንቱ ኔታንያሁን በማያካትተው እና ከሌሎች የመካከለኛው ምስራቅ መሪዎች ጋር ባደረጉት ሌላ የስልክ ውይይትም ስኬታማ ንግግር ማድረጋቸውን ጠቁመዋል። ይህ አዲስ ስምምነት፣ ጦርነቱ ከጀመረበት ካለፉት ሶስት ወራት አንስቶ በቴህራን ተዘግቶ የቆየውን እና ለዓለም አቀፍ የነዳጅ አቅርቦት እጅግ ወሳኝ የሆነውን የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ክፍት ማድረግን እንደሚያካትት ተነግሯል።

ይሁን እንጂ ትራምፕ በጦርነቱ ወቅት ኢራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ እንዳታገኝ እንደሚከለክሉ እና ያላትን 60 በመቶ የበለጸገ የዩራኒየም ክምችት እንድታስረክብ ሲያሳስቡ ቢቆዩም፣ አሁን በተደረገው ስምምነት ማብራሪያ ላይ ስለ ኢራን የኒውክሌር ፕሮግራም ያነሱት ነገር የለም።
ትራምፕ በ'ትሩዝ ሶሻል' ገጻቸው ባሰፈሩት መልእክት፣ በዋይት ሀውስ ኦቫል ኦፊስ ሆነው ከቀጠናው ሀገራት መሪዎች ጋር የሰላም መግባቢያ ሰነድን በተመለከተ "በጣም ጥሩ የስልክ ውይይት" ማድረጋቸውን ገልጸዋል። አክለውም "በአሜሪካ፣ በኢስላማዊቷ ሪፐብሊክ ኢራን እና በሌሎችም ሀገራት መካከል የሚደረገው ይህ ስምምነት በአብዛኛው ድርድር የተደረገበት ሲሆን፣ የመጨረሻ ማጽደቂያዎችን ብቻ የሚጠብቅ ነው" ብለዋል።

በእስራኤል በኩል ግን የስምምነቱን ውሎች በተመለከተ ከፍተኛ ስጋት መኖሩ ተዘግቧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁም ይህንኑ ጉዳይ ለመወያየት የጥምረት መንግስቱን መሪዎች እና የጸጥታ ሀላፊዎችን ዛሬ ማምሻውን ሰብስበዋል።

ምንም እንኳን በእስራኤል በኩል ስጋቶች ቢኖሩም፣ ትራምፕ ከእስራኤሉ አቻቸው ጋር የነበራቸው ቆይታ አዎንታዊ መሆኑን ጽፈዋል። "ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቢቢ ኔታንያሁ ጋር ለብቻው ያደረግኩት የስልክ ውይይት በጣም በጥሩ ሁኔታ ተጠናቋል" ያሉት ትራምፕ፣ "የስምምነቱ የመጨረሻ ዝርዝር ጉዳዮች አሁን ላይ እየተመከረባቸው ሲሆን በቅርቡም ይፋ ይደረጋሉ። ከሌሎች የስምምነቱ አካላት በተጨማሪ፣ የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤም ክፍት ይሆናል" በማለት አረጋግጠዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና | ዋሽንግተን) የትራምፕ አስተዳደር በኢራን ላይ አዲስ ዙር ወታደራዊ ጥቃት ለመክፈት ዝግጅት እያደረገ መሆኑን ጉዳዩን በቅርበት የሚያውቁ ምንጮች አርብ ዕለት አስታወቁ። ይሁን እንጂ የዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች አሁንም የቀጠሉ ሲሆን፣ እስከ አርብ ከሰዓት በኋላ ድረስ በጥቃቱ መከፈት ላይ የተሰጠ የመጨረሻ ውሳኔ የለም።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልእክት፣ "ከመንግስት ስራ ጋር በተያያዙ አጣዳፊ ሁኔታዎች" ምክንያት በዚህ የሳምንት መጨረሻ በሚካሄደው የልጃቸው ዶናልድ ትራምፕ ጁኒየር የሰርግ ስነስርዓት ላይ መገኘት እንደማይችሉ ገልጸዋል። በመጀመሪያ የመታሰቢያ ቀን (Memorial Day) የሳምንት መጨረሻ በዓልን በኒው ጀርሲ በሚገኘው የጎልፍ ማረፊያቸው ለማሳለፍ አቅደው የነበረ ቢሆንም፣ ክስተቶችን ተከትሎ ወደ ዋይት ሀውስ እንደሚመለሱ ታውቋል።
ሊኖር ይችላል ተብሎ በሚጠበቀው አዲስ ጥቃት ምክንያት፣ አንዳንድ የአሜሪካ ጦር እና የስለላ ማህበረሰብ አባላት የመታሰቢያ ቀን የዕረፍት ዕቅዳቸውን መሰረዛቸውን በርካታ ምንጮች ጠቁመዋል። የመከላከያ እና የስለላ ባለስልጣናት በባህር ማዶ በሚገኙ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ውስጥ ያሉ ወታደሮች ዝርዝር ላይ ማሻሻያ እያደረጉ ሲሆን፤ ይህ እርምጃ ኢራን ልትወስድ ከምትችለው የአጸፋ ጥቃት ስጋት አንጻር በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን የአሜሪካ ጦር ቁጥር ለመቀነስ ያለመ ነው።

አሜሪካ እና ኢራን ከሚያዝያ ወር መጀመሪያ አንስቶ በነበረው ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ምክንያት እርስ በእርስ ከመጠቃቃት ተቆጥበው የቆዩ ሲሆን፣ ይህ ጊዜም ዘላቂ ስምምነት ላይ ለመድረስ ለሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር ዕድል የሰጠ ነበር። የዋይት ሀውስ ቃል አቀባይ አና ኬሊ ለሲቢኤስ ኒውስ እንደተናገሩት፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ "ኢራን መቼም ቢሆን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ባለቤት መሆን አትችልም፤ እንዲሁም ያበለጸገችውን ዩራኒየም ማስቀመጥ አትችልም" በማለት ቀይ መስመራቸውን በሚገባ ግልጽ አድርገዋል። አክለውም፣ ፕሬዝዳንቱ ሁልጊዜም ሁሉንም አማራጮች እንደሚያስቀምጡ እና ኢራን ስምምነት ላይ መድረስ ካልቻለች የሚጠብቃትን መዘዝ አስጠንቅቀዋል ብለዋል።
በሌላ በኩል የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ (IRGC) ረቡዕ ዕለት ባወጣው መግለጫ፣ ከአሜሪካም ሆነ ከእስራኤል በሀገሪቱ ላይ ተጨማሪ ጥቃት ከተሰነዘረ፣ ግጭቱ ከመካከለኛው ምስራቅም አልፎ ሊሰፋ እንደሚችል እና ማንም ሊገምተው በማይችለው ቦታ ላይ አውዳሚ ምት እንደሚሰጥ አጸፋዊ ማስጠንቀቂያ አውጥቷል።

ቴህራን ወደ ሶስት ወር ገደማ የተጠጋውን እና የዓለምን የነዳጅ ገበያ በማናወጥ ዋጋ ያንረውን ጦርነት ለማስቆም የቀረበላትን የቅርብ ጊዜ የአሜሪካ የውሳኔ ሃሳብ እየገመገመች ትገኛለች። ረቡዕ ዕለት ለኢራን የተላከው ይህ ሰነድ፣ "የመጨረሻው ግብዣ" መሆኑን እና ይህ ውድቅ ከተደረገ ወታደራዊ ጥቃቱ እንደገና እንደሚቀጥል የሚያስጠነቅቅ መልዕክት አብሮት እንደነበር ምንጮች አመልክተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ አርብ ዕለት፣ "ኢራን ስምምነት ለማድረግ እጅግ ጓጉታለች፣ ምን እንደሚፈጠር አብረን እናያለን" ሲሉ የኢራንን ምላሽ ለመጠበቅ ጥቂት ቀናት እንደሚሰጡ ተናግረዋል።

ከማቅናታቸው በፊት ለጋዜጠኞች እንደገለጹት፣ አሜሪካ የኢራንን ምላሽ እንደ ዋነኛ አገናኝ ሆኖ እያገለገለ ባለው የፓኪስታን አምባሳደር (ፊልድ ማርሻል) በኩል ትጠብቃለች። ሩቢዮ ትራምፕ ከጥቃት ይልቅ ለዲፕሎማሲ ቅድሚያ እንደሚሰጡ እና በድርድሩ መሻሻሎች ቢኖሩም ገና ብዙ መስራት እንደሚቀር ተናግረዋል። ከዚህም በተጨማሪ፣ ኢራን በራሷ ፈቃድ የሆርሙዝ ባህር ሰላጤን ክፍት የማታደርግ ከሆነ፣ በወታደራዊ ኃይል አስገድዶ ለመክፈት ከኔቶ አጋሮች ጋር በስዊድን ውይይት መደረጉን እና ይህም እንደ "ፕላን ቢ" (Plan B) መያዙን አመላክተዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በዋሽንግተን የሚገኙ የሪፐብሊካን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ ስልጣናቸውን የሚገድብ የውሳኔ ሃሳብ ለማሳለፍ ጀምረውት የነበረውን ጥረት አቋርጠዋል። አባላቱ ይህንን ያደረጉት ውሳኔውን ለማሳለፍ የሚያስችል በቂ የድምጽ ድጋፍ ማግኘት እንደማይችሉ በማረጋገጣቸው ነው።

ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዓለምን አየዋሹ ነው?

📌የነዳጅ ዋጋን ለማረጋጋት ሲባል የትራምፕና ኢራን ድርድር "መልካም ገጽታ" እየተሰጠው ነው ተባለ
#ethiopia | ​የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ስላለው ድርድር በተደጋጋሚ የሚያወጧቸው አዎንታዊ መግለጫዎች፣ ዓላማቸው በዓለም አቀፍ ገበያ ላይ የናረውን የነዳጅ ዋጋ ለመቆጣጠርና ለማረጋጋት እንደሆነ የቴህራን ዩኒቨርሲቲ ተባባሪ ፕሮፌሰር ፎአድ ኢዛዲ ከአልጀዚራ ጋር በነበራቸው ቆይታ ገልጸዋል።

ፕሮፌሰሩ አክለውም የአሜሪካ ሕዝብ ጦርነቱን የሚቃወመው በሚሳይል ወጪ ብቻ ሳይሆን በማደያዎቹ በሚከፍለው የነዳጅ ዋጋ ጭምር መሆኑን ጠቁመው፣ ኢራን ግን ወደፊት ወደ ውጥረት ማገገም የማይመልስ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ዘላቂ መፍትሔ የሚያመጣ ስምምነት እንደምትፈልግ አስገንዝበዋል።

በተጨማሪም በጦርነቱ ሳቢያ የደረሰባትን የ250 ቢሊዮን ዶላር የኢኮኖሚ ውድመት ካሳ ማግኘት በድርድሩ ጠረጴዛ ላይ ዋነኛ አጀንዳዋ እንደሚሆን ፕሮፌሰር ኢዛዲ አረጋግጠዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu
​#globaleconomy #oilmarket #usiranrelations #trumpdiplomacy #economicimpact #internationalnews

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዋሽንግተን እና ቴህራን መካከል ያለው ድርድር "ጫፍ ላይ የደረሰ" መሆኑን ጠቅሰው፣ አሜሪካ ከኢራን "ትክክለኛውን ምላሽ" ለማግኘት ለጥቂት ቀናት ለመጠበቅ ፈቃደኛ መሆኗን አስታወቁ።

ፕሬዝዳንቱ ከ'ኤር ፎርስ ዋን' (አውሮፕላን እንደወረዱ ለጋዜጠኞች በሰጡት ቃል፣ "ጉዳዩ በወሳኝ ምዕራፍ ላይ ይገኛል። ትክክለኛ ምላሾችን የማናገኝ ከሆነ፣ ነገሮች በጣም በፍጥነት ይቀየራሉ። ሁላችንም [ለማንኛውም እርምጃ] ሙሉ በሙሉ ዝግጁ ነን" ብለዋል።

ትራምፕ የኢራንን ምላሽ አስመልክቶ ሲያብራሩ፣ "ከኢራን ትክክለኛውን ምላሽ ማግኘት አለብን፤ ስለዚህ ምላሾቹ 100 በመቶ ሙሉ እና አጥጋቢ መሆን አለባቸው። ይህ ከተሳካ ብዙ ጊዜን፣ ጉልበትን እና ከምንም በላይ ደግሞ የሰዎችን ህይወት እናተርፋለን" በማለት የስምምነቱን አስፈላጊነት አስገንዝበዋል።

ይህ የውሳኔ ጊዜ "ጥቂት ቀናት ሊወስድ እንደሚችል፣ ነገር ግን በጣም በፍጥነትም ሊቋጭ እንደሚችል" የተናገሩት ፕሬዝዳንቱ፣ አሁን ላይ አሜሪካ ከኢራን በኩል እየተደራደረችባቸው ያሉትን አካላት አሞካሽተዋል።

"አሁን ላይ እየተነጋገርን ያለነው፣ ከዚህ ቀደም ከነበሩትና አሁን ከሌሉት ሰዎች ይልቅ እጅግ በጣም ምክንያታዊ ከሆኑ ሰዎች ጋር ነው ብዬ አስባለሁ" ያሉት ትራምፕ፣ "ስለዚህ እነዚህ ሰዎች ለሁሉም ወገን ተጠቃሚ የሚያደርግ ታላቅ ስምምነት ላይ ይደርሳሉ ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ" ሲሉ መልካም ምኞታቸውን አክለው ገልጸዋል።

⚡️ በኢራን እና አሜሪካ መካከል አዲስ የሰላም ማሻሻያ ሃሳቦች በፓኪስታን በኩል መለዋወጣቸው ተገለጸ!

​የኢራኑ ታስኒም  የዜና ወኪል እንደዘገበው፤ ኢራን ከሶስት ቀናት በፊት በፓኪስታን አምባሳደር በኩል 14 ነጥቦችን የያዘ አዲስ የተሻሻለ የሰላም ረቂቅ ሰነድ ለአሜሪካ ካስገባች በኋላ፣ ዩናይትድ ስቴትስ በበኩሏ የራሷን ማሻሻያ እና የውይይት ነጥቦች ዛሬ በፓኪስታን በኩል ለቴህራን ልካለች።

​በአሁኑ ወቅት የኢራን ከፍተኛ ባለስልጣናት የአሜሪካን ሰነድ በጥልቅ እየገመገሙት ሲሆን፣ እስካሁን ይፋዊ ምላሽ አልሰጡ፡ የፓኪስታን የሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሞህሲን ናቅቪ  በቴህራን የሚገኙ ሲሆን፣ በሁለቱ ሀገራት
መካከል ያሉትን ሰፊ የሃሳብ ልዩነቶች ለማጥበብ እና ስምምነቱ እንዳይከሽፍ ከፍተኛ የዲፕሎማሲ ጥረት እያደረጉ ነው።

​ አሜሪካ በድርድሩ ወቅት የኢራን የዘይት ማዕቀብ እንዲነሳ  ልትስማማ እንደምትችል ፍንጭ የሰጠች ቢሆንም፣ ኢራን ግን ሁሉንም ማዕቀቦች ሙሉ በሙሉ በአንድ ጊዜ ለማንሳት የሚያስገድድ ስምምነት እንዲሆን እየወተወተች ነው።

​ የቴህራን 14 ነጥብ እቅድ በዋናነት የሚያተኩረው ጦርነቱን ሙሉ በሙሉ ለማቆም እና በአሜሪካ በኩል “የእምነት ግንባታ እርምጃዎች እንዲወሰዱ በሚሉ ነጥቦች ላይ ነው።
​
seledadotio
seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተቀሰቀሰውን ጦርነት ተከትሎ፣ ሞስኮ በሁለቱ ሀገራት መካከል ለሚደረጉ ማናቸውም የሰላም ድርድሮች አስፈላጊውን እገዛ ለማድረግ ዝግጁ መሆኗን የሩሲያ ውጭ ጉዳይ ምክትል ሚኒስትር ሰርጌይ ራያብኮቭ አስታወቁ።

ምክትል ሚኒስትሩ አክለውም ሩሲያ ድጋፍ ለማድረግ ፍላጎት ቢኖራትም፣ ፍላጎቷን ግን በሁለቱ ወገኖች ላይ በግድ የመጫን እቅድ እንደሌላት በግልጽ ተናግረዋል።

ሰርጌይ ራያብኮቭ ከሀገሪቱ የመንግስት የዜና ወኪል ታስ (TASS) ጋር ባደረጉት ቃለ-ምልልስ፣ "ይህንን ግጭት ለመፍታት ሩሲያ ሊደረግ የሚችለውን ሁሉንም ዓይነት ድጋፍ ለመስጠት ዝግጁ መሆኗን ተፋላሚዎቹ ወገኖች በሚገባ ያውቃሉ። በተመሳሳይ ጊዜ እኛ አገልግሎታችንን በነሱ ላይ በፍጹም ጭነን አናውቅም፤ የመጫንም ፍላጎት የለንም። ነገር ግን ተገቢው ጥያቄ ከቀረበልን የመርጃ እጃችንን እንዘረጋለን" ብለዋል።

ምክትል ሚኒስትሩ ሞስኮ ሁልጊዜም ቢሆን ለችግሮች መፍትሄ የሚገኘው በፖለቲካዊ እና በዲፕሎማሲያዊ መንገዶች ብቻ ነው የሚል ፅኑ እምነት እንዳላት እና አሁንም ለዚህ ቁርጠኛ መሆኗን አፅንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

ዋሽንግተን እና ቴህራን የድርድር ሂደቱን ለመቀጠል እያደረጉ ያሉትን ሙከራዎች ሩሲያ እንደምትደግፍ የገለጹት ራያብኮቭ፣ በተለይም በአካባቢው መረጋጋት እንዲሰፍን እና ለዘላቂ ሰላም ምቹ ሁኔታዎች እንዲፈጠሩ ለማድረግ የፓኪስታን ወገን እያጫወተ ያለውን ንቁ እና አዎንታዊ ሚና አድንቀዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በእስራኤል ጥምረት በኢራን ላይ የተከፈተውን ጦርነት ተከትሎ፣ የእስራኤል የደህንነት አካላት የኢራንን መንግስት ለመገልበጥ አቅደውት የነበረው እጅግ አስገራሚ ሚስጥራዊ ዕቅድ ይፋ መሆኑን ኒው ዮርክ ታይምስ ዘገበ። እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ዕቅዱ በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ የኢራኑን የበላይ መሪ አያቶላ አሊ ኻሜኒን እና ሌሎች ከፍተኛ የሀገሪቱን ባለስልጣናት በመግደል፣ በምትካቸው የቀድሞውን አወዛጋቢ ፕሬዝዳንት ማህሙድ አህመዲነጃድን አዲስ የኢራን መሪ አድርጎ መሾም የሚል ነበር።

የሆሎኮስት (የአይሁዶች እልቂት) እውነታን በመካድ እና "እስራኤል ከካርታ ላይ መጥፋት አለባት" በሚሉ ቀስቃሽ ንግግሮቹ የሚታወቀው እንዲሁም የኢራንን የኒውክሌር ፕሮግራም በፅኑ ሲደግፍ የነበረው አህመዲነጃድ ለዚህ ቦታ መመረጡ፣ ለኢራን የፖለቲካ ተንታኞች እጅግ ያልተጠበቀ እና አስገራሚ ምርጫ ሆኖባቸዋል። ኒው ዮርክ ታይምስ እንደገለጸው፣ አህመዲነጃድ ከዚህ ቀደም ከኢራኑ መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት ጋር ጠንከር ያለ የፖለቲካ ቅራኔ ውስጥ ገብቶ በቁም እስረኝነት ላይ ይገኝ የነበረ ቢሆንም፣ እስራኤል ግን እሱን እንደ አማራጭ መሪ ለመጠቀም ሚስጥራዊ ምክክር አድርጋበት ነበር።

ነገር ግን ዕቅዱ ሳይሳካ የቀረው አህመዲነጃድ ከቁም እስራት ለማምለጥ ሲሞክር በእስራኤል የአየር ድብደባ ሳቢያ ቴህራን ውስጥ በመቁሰሉ እና ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በአደባባይ ባለመታየቱ እንደሆነ ተገልጿል። እስራኤል ካዘጋጀቻቸው ዘርፈ ብዙ የጦርነት ምዕራፎች መካከል የመጀመሪያው በአሜሪካ እና በእስራኤል የአየር ጥቃት የኢራን መሪዎችን መምታት እና የኩርድ ታጣቂዎችን በኢራን ላይ ማሰለፍ የነበረ ቢሆንም፣ የኩርዶች ወረራ ግን ሳይሳካ ቀርቷል። ሆኖም እስራኤል በደረሰው የፖለቲካ ጫና እና በዋና ዋና መሰረተ ልማቶች ላይ በደረሰው ውድመት ሳቢያ የኢራን ገዥ መደብ ሙሉ በሙሉ ይፈራርሳል፤ ከዚያም ያዘጋጀነው "አማራጭ መንግስት" ስልጣኑን ይረከባል የሚል እምነት ነበራት።

አሜሪካ የኢራን ዘይት የጫነች ማዕቀብ የተጣለባት “Skywave” መርከብን በህንድ ውቅያኖስ ላይ መያዟ ተሰማ!
​የዎል ስትሪት ጆርናል  የአሜሪካ ባለስልጣናትን ጠቅሶ እንደዘገበው፤ የአሜሪካ ጦር ከኢራን ጋር ግንኙነት ያላትን እና ማዕቀብ የተጣለባትን “Skywave” የተባለች የነዳጅ ጫኝ መርከብ በህንድ ውቅያኖስ ላይ በቁጥጥር ስር አውሏታል።

መርከቧ ባለፈው የካቲት ወር ላይ ከኢራኗ የኸርግ ደሴት  የተጫነ ከ1 ሚሊዮን በርሜል በላይ ድፍድፍ ዘይት ሳይዝ እንዳልቀረ ተገልጿል።Skywave” የተባለችው ይህች መርከብ የኢራንን ነዳጅ በማጓጓዝ ላይ በመሳተፏ ምክንያት ባለፈው መጋቢት ወር ላይ በአሜሪካ የኢኮኖሚ ማዕቀብ ተጥሎባት ነበር።

መርከቧ የማላካ ባህረ ሰላጤን አቋርጣ በማሌዥያ ምዕራባዊ የባህር ጠረፍ አካባቢ ስትጓዝ እንደነበር  የመርከብ መከታተያ መረጃዎች ያሳያሉ።
​
ይህ የአሜሪካ እርምጃ የመጣው በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ያለው ወታደራዊ እና ዲፕሎማሲያዊ ውጥረት በከፍተኛ ሁኔታ በረበበበት እና ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ወታደራዊ ጥቃቶችን ዳግም ለመጀመር በማስፈራራት ላይ ባሉበት ወቅት ነው።

seledadotio
seledadotio

የኢራን የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ቀጥታ የስናይፐር እና የክላሽንኮቭ ስልጠና ማስተላለፍ ጀመሩ!
#ethiopia | በኢራን፣ በአሜሪካ እና በእስራኤል መካከል ያለው ወታደራዊ ፍጥጫ እና ውጥረት እጅግ አስፈሪ ደረጃ ላይ በደረሰበት በዚህ ወቅት፣ የኢራን ብሔራዊ የቴሌቪዥን ጣቢያዎች (IRIB) ታሪክ ከየቀኑ የዜና እወጃ ወጥተው የቀጥታ የስልጠና መድረክ መሆናቸውን ዓለም በደነገጠ ስሜት እየተከታተለው ይገኛል።

የጣቢያዎቹ የዜና አቅራቢዎችና ጋዜጠኞች ራሳቸው የጦር መሣሪያዎችን በአደባባይ በመያዝ እና የቀጥታ ተኩስ ልምምድ በማድረግ ላይ ናቸው።

በእነዚህ የቀጥታ የቴሌቪዥን ሥርጭቶች ላይ በስፋት ጥቅም ላይ እየዋለ የሚገኘው የምሥራቅ ጀርመን ስሪት የሆነው እና በ7.62×39 ሚሊሜትር ጥይት የሚተኩሰው ‘MPi-KMS’ የተባለው የክላሽንኮቭ (AK-47) የጦር መሣሪያ ዓይነት ነው።

የቴሌቪዥን አቅራቢዎቹ የጦር መሣሪያውን እንዴት መፍታት፣ መግጠም፣ ጥይት መክተት እና ኢላማን መምታት እንደሚቻል ከእስላማዊ አብዮት ጥበቃ ጦር (IRGC) መኮንኖች ጋር በመሆን ለሕዝብ ቀጥታ ማብራሪያ እየሰጡ ይገኛሉ።

ኢራን ይህንን ያልተለመደ የቴሌቪዥን ስርጭት “ሕይወትን ለኢራን መስዋዕት ማድረግ” (Sacrifice Life For Iran) ከሚለው አገር አቀፍ የዝግጁነት ዘመቻ ጋር ያገናኘችው ሲሆን፣ እስካሁን ድረስ ከ31 ሚሊዮን በላይ ዜጎች በፈቃደኝነት ለዚህ የክተት ጥሪ መመዝገባቸውን የመንግስት መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

ከዚህም በተጨማሪ በቴህራን እና በኬርማንሻህ ከተሞች የሚገኙ ታዳጊ ወጣቶች በአደባባዮች እና በመስጊዶች በተዘጋጁ ወታደራዊ ድንኳኖች ውስጥ የጦር መሣሪያ አያያዝ፣ የውጊያ ስልቶች እና የአገር መከላከያ ስልጠናዎችን እየወሰዱ ይገኛሉ።

የኢራን ብሔራዊ ቴሌቪዥን ከፍተኛ ባለሥልጣን የሆኑት ሞህሴን ባርመህኒ የሀገሪቱ ሚዲያዎች ሙሉ በሙሉ “የጦርነት አቋም” (Wartime Posture) መያዝ እንዳለባቸው በይፋ ያወጁ ሲሆን፣ በአንድ የቀጥታ ስርጭት ፕሮግራም ላይ የቴሌቪዥን አቅራቢው ክላሽንኮቭ መሣሪያውን ወደ ተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (UAE) ባንዲራ አነጣጥሮ ሲተኩስ የታየበት ትዕይንት በባህረ ሰላጤው ሀገራት ዘንድ ከፍተኛ የዲፕሎማሲ ቁጣንና ውግዘትን አስከትሏል ሲል መናኸሪያ ኤፍ ኤም ዘግቧል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #iran #war #television
#usarmy #peace

ኢራን በጦርነቱ ለደረሰባት ውድመት ካሳ እንዲሁም የአሜሪካ ወታደሮች እንዲወጡ የሚጠይቅ ሃሳብ አቀረበች

ኢራን በሁሉም ግንባሮች የተከፈቱ ጦርነቶች እንዲቆሙ እና ለደረሰባት ጉዳት ካሳ እንዲከፈላት የሚጠይቅ የስምምነት ሃሳብ አቀረበች።
አዲሱ የሰላም ዕቅድ በሊባኖስ ውስጥ የሚካሄደውን ጨምሮ በሁሉም ግንባሮች የሚደረጉ ጦርነቶች እንዲቆሙ፣ በኢራን አቅራቢያ የሰፈሩ የአሜሪካ ወታደሮች እንዲወጡ እና በጦርነቱ ለደረሰባት ውድመት ካሳን እንዲከፈላት የሚጠይቅ መሆኑን የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

ቴህራን የሰላም ዕቅዱን በሚመለከት በሰጠችው የመጀመሪያ አስተያየት ምክትል ውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ካዘም ጋሪባባዲ ማዕቀቦች እንዲነሱ፣ እንዳይንቀሳቀሱ የታገዱ ንብረቶቿ እንዲለቀቁ አንዲሁም የአሜሪካ ባሕር ኃይል የጣለውን እገዳ እንዲያነሳ መጠየቃቸውን ኢርና የዜና ወኪል ዘግቧል።
የኢራን መገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት ከሆነ የቴህራን አዲሱ ዕቅድ ከዚህ በፊት ካቀረበችው እና የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ “ቆሻሻ” ሲሉ ውደቅ ካደረጉት ብዙም የተለየ አይደለም።
ትራምፕ ሰኞ ዕለት አቅደውት የነበረውን ጥቃት ያቆሙት ቴህራን ለዋሺንግተን አዲስ ሰላም ዕቅድ መላኳን ተከትሎ መሆኑን ተናግረው፤ የኢራንን የኒውክሌር ፕሮግራም ለመገደብ እና ከስምምነት ላይ ለመድረስ “በጣም ጥሩ ዕድል አለ” ብለዋል።

ትራምፕ በማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፋቸው ላይ ኳታር፣ ሳዑዲ አረቢያ እና ዩናይትድ አረብ ኤሜሬትስ “አሜሪካ እንዲሁም የመካከለኛው ምሥራቅ አገራት ሊቀበሉት የሚችሉት ስምምነት ላይ ሊደረስ ይችላል” በማለት ጥቃቱ እንዲዘገይ መጠየቃቸውን ተናግረዋል።
ዶናልድ ትራምፕ ሰኞ ዕለት ቴህራን የኒውክሌር የጦር መሣሪያ እንዳታገኝ የሚያደርግ ስምምነት ላይ መድረስ ከተቻለ ደስተኛ እንደሚሆኑ ተናግረዋል።

BBC

“ጥቃቱን ለጊዜው ትቼዋለሁ”ትራምፕ

። ። ። ። ። : : : : : : : : : :
ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ ሊፈፅሙት የነበረውን ጥቃት ማራዘማቸውን አሳውቀዋል።

የባህረ ሰላጤው አገራት ሳውዲ አረቢያ፣ኳታርና አረብ ኤሚሬቶች እንዲሁም ሌሎች አገራት ኢራን ላይ ጥቃት እንዳይሰነዝር ጠይቀውኛል ብለዋል ትራምፕ።

ለማክሰኞ ቀን ተቆርጦለት የነበረው ጥቃት ለዲፕሎማሲ ጊዜ መግዣ በሚል ለአሁኑ ቆሟል።

በዕርግጥ ጥቃቱ ለሁለት እና ሶስት ቀናት ያህል እንደተራዘመ መነገሩ ያን ያህል ዘላቂ ሰላም ላያመጣ ይችላል።

ፔንታጎን ቢያንስ ለአሁኑ እርምጃ እንዳይወስድ በትራምፕ ታዟል።

ትራምፕ ኢራን ጋር ያለው ውይይት በጎ ባለመሆኑ ነገ ወደ ጥቃቱ እንመለሳለን በሚልም ዝተዋል።

የትኛውም ስምምነት ቴህራን ኑክሌር ቦምብ እንዳትታጠቅ ማድረግ አለበት የሪፐብሊካኑ ዕምነት ነው።

ፕሬዚዳንቱ በትሩዝ ሶሻል ሚዲያቸው ላይ ተቀባይነት የሌለው ሀሳብ ኢራን የምተቀርብ ከሆነ የጦር ሚኒስቴሩ(ፔንታጎን) ወደ ጥቃት ለመመለስ በተጠንቀ ቅ ላይ እንዲቆይም አዘዋል።

ትራምፕ ማክሰኞ የያዙትን ጥቃት አራዘሙ እንጂ ኢራን ላይ መጠነ ሰፊ  ጥቃት ለማድረስ አሁንም ተዘጋጅተዋል ተብሏል።

ኢራን የመደራደሪያ ነጥቧን በፓኪስታን በኩል ለአሜሪካ መላኳም የሚዘነጋ አይደለም።

ዘገባው የአር ቲ ነው።

seledadotio
seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በዋሽንግተን ዲሲ የሚገኘው "የባህረ ሰላጤው ዓለም አቀፍ ፎረም" ዋና ዳይሬክተር ዳኒያ ታፌር ለአልጀዚራ በሰጡት ማብራሪያ፤ የባህረ ሰላጤው ሀገራት "በቀጠናው ውስጥ ውጥረቱ ይበልጥ እንዲባባስ ፍጹም እንደማይፈልጉ" አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

ታፌር እንዳብራሩት "የእነዚህ ሀገራት ዋነኛ ፍላጎት በአሁኑ ወቅት የተደቀነባቸውን ቀውስ በዘላቂነት የሚፈታ መፍትሔ ማግኘት ነው" ያሉ ሲሆን፣ የቴህራን የኑክሌር መርሃ ግብር ለዋሽንግተን ዋነኛ ስጋት ቢሆንም ለባህረ ሰላጤው ሀገራት ግን "ቀዳሚ አጀንዳቸው እንዳልሆነ" ጠቁመዋል።

እነዚህ የባህረ ሰላጤው ሀገራት ከኑክሌሩ ጉዳይ ይልቅ አሁን ላይ እጅግ አሳሳቢ በሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ በአስቸኳይ እንዲከፈት እና በኢራን መደበኛ ሚሳኤሎች የተደቀነባቸውን የደህንነት ስጋት ማስወገድ ላይ በእጅጉ እንደሚያተኩሩ ታፌር ገልጸዋል።

አክለውም "እኔ እንደማስበው ውጥረቱን ማርገብ እና የሁሉም ወገኖችን ቅሬታና ስጋት ሊፈታ የሚችል ስምምነት ላይ መድረስ ለባህረ ሰላጤው ሀገራት ሁሉንም ነገር የሚያሳካ እጅግ ተመራጭ መፍትሔ ነው" ብለዋል።

«ኢራን የምትባል ሃገር ታሪክ ልትሆን ትችላለች»
#ethiopia | ​በአሜሪካ፣ እስራኤል እና ኢራን መካከል የተቀሰቀሰውና መካከለኛውን ምስራቅ ያናጋው ጦርነት እልባት ባልገኘበት በአሁኑ ወቅት፣ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አዲስ ማስጠንቀቂያ ቀጣናዊ ውጥረቱን ይበልጥ አባብሶታል።

ፕሬዝዳንቱ ትሩዝ ሶሻል በተሰኘው የማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት፣ ቴህራን የተሰጣትን ጊዜ ተጠቅማ በአስቸኳይ ወደ ሰላም ስምምነት የማትመጣ ከሆነ «ከነአካቴው የሚተርፍላት ነገር አይኖርም» ሲሉ ፍጹም ጥፋት እንደሚጠብቃት ገልጸዋል።

ባለፈው የካቲት ወር በአሜሪካና እስራኤል ጥምረት የተከፈተውን መጠነ-ሰፊ ጥቃት ተከትሎ የጀመረው ይህ ግጭት፣ የሰላም ንግግሮችን ከማስተጓጎሉም በላይ በዓለም አቀፍ ደረጃ የነዳጅ ዋጋ እንዲንር ማድረጉ ቀጥሏል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu
​#የአሜሪካኢራንውጥረት #ዶናልድትራምፕ #መካከለኛውምስራቅ #የዓለምዜና #የነዳጅዋጋ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ጦርነቱን ለማቆም የሚደረገው የሰላም ድርድር መጓተቱን ተከትሎ ለቴህራን "ጊዜ እያለቀባችሁ ነው" የሚል ከባድ ማስጠንቀቂያ አስተላልፈዋል። ፕሬዝዳንቱ 'ትሩዝ ሶሻል' በተሰኘው የማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ፣ "በፍጥነት ቢንቀሳቀሱ ይሻላቸዋል፤ አለበለዚያ ከነሱ የሚተርፍ ምንም ነገር አይኖርም። አሁን ወሳኙ ነገር ጊዜ ነው!" ሲሉ ጽፈዋል። ይህ የትራምፕ ማስጠንቀቂያ የተሰማው፣ እሁድ ዕለት ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ጋር በስልክ ሊነጋገሩ በተቀጠሩበት ወቅት ነው።

በሌላ በኩል የኢራን ሚዲያዎች፣ አሜሪካ ጦርነቱን ለማቆም ቴህራን ላቀረበችው የቅርብ ጊዜ የድርድር ሀሳብ ምንም ዓይነት ተጨባጭ ማግባቢያ አላቀረበችም ሲሉ ዘግበዋል። ከፊል-መንግስታዊ የሆነው 'ሜህር' የዜና ወኪል፣ ከዋሽንግተን በኩል የማግባባት ፍላጎት አለመታየቱ የሰላም ድርድሩን ወደ ማይወጣበት "እንቅፋት" እንደሚመራው ማስታወቁን ቀደም ሲል በዘ-ሐበሻ ዜና ማስነበባችን አይዘነጋም። ከዚህ ቀደም ትራምፕ የኢራንን የድርድር ሀሳብ "ቆሻሻ" እና "ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለው" ሲሉ ያጣጣሉት ሲሆን፣ በሚያዝያ ወር መጀመሪያ ላይ የተኩስ አቁሙ ከመታወጁ ጥቂት ቀደም ብሎም ኢራን ጦርነቱን ለማቆም ካልተስማማች "አንድ ሙሉ ስልጣኔ" ሊጠፋ እንደሚችል ዝተው ነበር። ይሁን እንጂ የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋኢ፣ የሀገራቸው የድርድር ጥያቄዎች "ኃላፊነት የተሞላባቸው" እና "ለጋስ" መሆናቸውን አስረድተዋል።

'ታስኒም' የተሰኘው የኢራን የዜና ወኪል እንዳስነበበው፣ የቴህራን ጥያቄዎች በሁሉም ግንባሮች (በሊባኖስ የሂዝቦላህ ይዞታዎች ላይ እስራኤል የምታደርገውን ጥቃት ጨምሮ) ጦርነቱ በአፋጣኝ እንዲቆም፣ አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችው የባህር ላይ እገዳ እንዲነሳ እና በቀጣይ በኢራን ላይ ጥቃት ላለመፈጸሙ ዋስትና እንዲሰጥ የሚሉትን ያካትታል። በተጨማሪም የጦርነት ካሳ ክፍያ እንዲፈጸም እና የሆርሙዝ ስትሬት ሉዓላዊነት በኢራን ስር መሆኑ ላይ አጽንኦት ተሰጥቶበታል። በአንጻሩ አሜሪካ ለኢራን ጥያቄዎች ምላሽ አምስት ቅድመ-ሁኔታዎችን ማስቀመጧን 'ፋርስ' የዜና ወኪል ዘግቧል። ከእነዚህም መካከል ኢራን አንድ የኒውክሌር ጣቢያ ብቻ እንዲኖራት እና የበለጸገ የዩራኒየም ክምችቷን ወደ አሜሪካ እንድታስተላልፍ የሚሉት ይገኙበታል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ አርብ ዕለት በሰጡት አስተያየት፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል ትልቅ የልዩነት ነጥብ የሆነውን የኢራንን የኒውክሌር ፕሮግራም ሙሉ በሙሉ እንድታጠፋ ከማስገደድ ይልቅ፣ ለ20 ዓመታት እንድታግደው የሚለውን ሀሳብ ሊቀበሉት እንደሚችሉ ጠቁመዋል።

አሜሪካ እና እስራኤል የካቲት 21 በኢራን ላይ ግዙፍ የአየር ጥቃት መክፈታቸው ይታወሳል። የሰላም ድርድሩን ለማመቻቸት የታሰበው የተኩስ አቁም አልፎ አልፎ ከሚደረጉ የተኩስ ልውውጦች በስተቀር በአብዛኛው እየተከበረ ይገኛል። ይሁን እንጂ ኢራን 20 በመቶ የሚሆነው የዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ምርት የሚያልፍበትን ወሳኙን የሆርሙዝ ስትሬት መቆጣጠሯን ቀጥላለች። ኢራን ለአሜሪካ እና እስራኤል ጥቃቶች አጸፋ ነው ያለችው ይህ የስትሬት መዘጋት፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ የነዳጅ ዋጋ ንረትን አስከትሏል። በበኩሏ አሜሪካ ቴህራን በድርድሩ ቅድመ-ሁኔታዎች እንድትስማማ ጫና ለመፍጠር በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን እገዳ አጠናክራ ቀጥላለች። በአሁኑ ሰዓት ፓኪስታን በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የአስታራቂነት ሚና እየተጫወተች ቢሆንም፣ የሁለቱ ወገኖች የድርድር አቋም ግን አሁንም እጅግ የተራራቀ መሆኑ እየታየ ነው።

የሰላም ድርድር መቋረጥ፣ የሆርሙዝ ሰርጥ አዳዲስ ክልከላዎች እና የባራካህ የኑክሌር ጣቢያ ጥቃት
**************

በመካከለኛው ምሥራቅ የሰላም ድርድር ጥረቶች፣ በሆርሙዝ ሰርጥ የባሕር ላይ መተላለፊያ ቁጥጥር እና በተመዘገቡ የጸጥታ ስጋቶች ዙሪያ አዳዲስ ክስተቶች ተመዝግበዋል።

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የነበረው ቀጥተኛ ድርድር መቋረጡን ተከትሎ ዲፕሎማሲያዊ ውጥረቱ ያሻቀበ ሲሆን፣ የንግድ መርከቦች እንቅስቃሴን ለመቆጣጠርም አዳዲስ እርምጃዎች እየተወሰዱ ይገኛሉ።

የፓኪስታን የሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሞህሲን ናቅቪ አስቀድሞ ያልተገለጸ የሁለት ቀናት ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ለማድረግ ቴህራን መግባታቸውን የፓኪስታኑ ‘ዶን’ ጋዜጣ ዲፕሎማቲክ ምንጮችን ጠቅሶ ዘግቧል።

ይህ አስቸኳይ ጉብኝት የተደረገው የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የኢራንን የቅርብ ጊዜ የሰላም አማራጭ ውድቅ ማድረጋቸውን ተከትሎ፣ የሰላም ድርድሩ ሙሉ በሙሉ እንዳይደናቀፍ ለማድረግ የተጀመረው የሽምግልና ጥረት አካል መሆኑ ተገልጿል።

የኢራኑ ‘ተስኒም’ የዜና ወኪል በበኩሉ፣ ሚኒስትሩ ከኢራን አቻቸው ኤስካንዳር ሞሜኒ እና ከፓርላማ አፈ-ጉባኤ መሐመድ ባጌር ጋሊባፍ ጋር ተገናኝተው በዋሽንግተን እና ቴህራን መካከል ያለውን የሰላም ድርድር ማስቀጠል በሚቻልበት ሁኔታ ላይ መምከራቸውን ጠቁሟል።

ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ እንዳስነበበው፣ ፕሬዚዳንት ትራምፕ የኢራንን የሰላም ሃሳብ ውድቅ ቢያደርጉም፤ ኢራን የኑክሌር መርሐ ግብሯን ለ20 ዓመታት እንድታግድ የሚጠይቅ አማራጭ አቅርበዋል።

ይሁን እንጂ የኢራን ባለሥልጣናት በአሜሪካ ወገን ምንም ዓይነት ተጨባጭ የዲፕሎማሲ አካሄድ ለውጥ አልታየም ሲሉ መተቸታቸውን መህር የዜና ወኪል ዘግቧል።

የሆርሙዝ ሰርጥን በተመለከተ ኢራን የባሕር ላይ መተላለፊያውን ለመቆጣጠር አዲስ “ሙያዊ የአሠራር ሥርዓት” ያለችውን የቁጥጥር ሥርዓት ይፋ እንደምታደርግ አስታውቃለች።

የኢራን ፓርላማ የብሔራዊ ደኅንነት ኮሚቴ ሰብሳቢ ኢብራሂም አዚዝን ጠቅሶ ሮይተርስ እንደዘገበው፣ አዲሱ አሠራር ከኢራን ጋር ለሚተባበሩ የንግድ መርከቦች ብቻ ቅድሚያ የሚሰጥ ሲሆን፣ የአሜሪካ ደጋፊ ለሆኑ መርከቦች ግን ዝግ ይሆናል።

በተጨማሪም ኢራን በዲጂታል እና በቢትኮይን ክፍያ የሚሠራ “ሆርሙዝ ሴፍ” የተባለ አዲስ የባሕር ላይ መድን ይፋ ማድረጓን ፋርስ የዜና ወኪል አረጋግጧል።

በሆርሙዝ ሰርጥ ያለው የባሕር ላይ ትራፊክ አሁንም እንደቀዘቀዘ መሆኑን እና አንዳንድ የአውሮፓ ሀገራት መርከቦቻቸው በሰላም እንዲያልፉ ከኢራን አብዮታዊ ዘብ (IRGC) ጋር ድርድር መጀመራቸውን ብሉምበርግ ዘግቧል።

በሌላ በኩል የቀጣናውን ሰላም ይበልጥ አሳሳቢ የሚያደርግ ክስተት ተመዝግቧል። በተባበሩት ዓረብ ኢምሬቶች በሚገኘው የባራካህ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ ላይ የድሮን ጥቃት ደርሷል።

‘አሶሺዬትድ ፕሬስ' እንደዘገበው ጥቃቱ ከኃይል ማመንጫው የውስጠኛው አጥር ውጭ በሚገኝ የኤሌክትሪክ ጄነሬተር ላይ እሳት ቢያስነሳም፣ የኢምሬቶች ባለሥልጣናት እሳቱን በፍጥነት መቆጣጠር መቻሉን እና ምንም ዓይነት የጨረር ስጋትም ሆነ የሰው ጉዳት አለመድረሱን አረጋግጠዋል።

ዓለም አቀፍ የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ (IAEA) ዋና ዳይሬክተር ራፋኤል ግሮሲ ጥቃቱን “ተቀባይነት የሌለው” ሲሉ አውግዘውታል።

በመካከለኛው ምሥራቅ በአንድ በኩል ዲፕሎማሲያዊ የሰላም ጥረቶች ቢቀጥሉም፣ በሌላ በኩል እየተከሰቱ ያሉ የጸጥታ ስጋቶች ቀውሱ ወደ ከፋ ጦርነት እንዳያመራ ከፍተኛ ስጋት መፍጠራቸውን ዓለም አቀፍ የጂኦፖለቲካ ተንታኞች በማስጠንቀቅ ላይ ይገኛሉ።

በለሚ ታደሰ
#middleeastcrisis #peacetalks #straitofhormuz #diplomacy #globalenergy

የኢራን እና አሜሪካ ድርድር እንዲቀጥል የቅድመ ሁኔታዎች ልውውጥ መደረጉ ተገለጸ

ኢራን ላቀረበችው የሰላም ዕቅድ አሜሪካ ባለ አምስት ነጥብ ምላሽ መስጠቷን የቴህራን መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።
ለወታደራዊ እና ደኅንነት ተቋማት ቅርብ የሆነው ፋርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው፤ አሜሪካ ካስቀመጠችው ቅድመ ሁኔታ መካከል ቴህራን አንድ የኒውክሌር ተቋም ብቻ እንዲኖራት የሚጠይቀው ይገኝበታል።

የኢራን ጦርነት የሚቆመው ቅድመ ሁኔታዎች ተከብረው ድርድር ሲካሄድ መሆኑም ተመልክቷል።
ኢራን ለጦርነቱ ካሳ እንዲሰጣት ብትጠይቅም አሜሪካ ጥያቄውን አልተቀበለችም።
ሊባኖስን ጨምሮ በሁሉም ግንባሮች ጦርነትን ማቆም የኢራን ቅድመ ሁኔታ ነው።
በተጨማሪም ማዕቀቦች እንዲነሱ ቴህራን ያቀረበችውን ጥያቄ ዋሽንግተን አልተቀበለችም።
ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ሉዓላዊነቷ እንዲከበር መጠየቋም ተገልጿል።

የፓኪስታንየአገር ውስጥ ሚኒስትር ሞህሲን ናቂቭ በኢራን እና አሜሪካ መካከል የተቋረጠውን የሰላም ንግግር ለማስቀጠል ቴህራን ገብተዋል።

BBC

በኤራን ዩራንየም ጉዳይ ሩስያ ድጋፍ የማድረግ ሃሳብ ማቅረቧን ኢራን አረጋገጠች

ኢራን ከምዕራቡ ዓለም ጋር በሚያወዛግባት በኒዩክልየር ጉዳይ ላይ ሩስያ የበኩሏን ድጋፍ የማድረግ ሃሳብ እንዳቀረበች ኢራን አረጋገጠች። የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፤ ዛሬ ኒውዴልሂ ውስጥ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፤ በሩስያ ጉብኝታቸው ወቅት ከፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር ስለ ዩራንየም ጉዳይ መነጋገራቸውን ገልጸው፤ ድጋፍ ለመስጠት ላቀረቡት ሀሳባቸውም አመሰግናቸዋለሁ ብለዋል።

ከብሪክስ አባል ሀገራት ውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ጉባኤ ጎን ለጎን አራግቺ በሰጡት በዚሁ ጋዜጣዊ መግለጫ ፑቲን በቅርቡ ስለዚሁ ጉዳይ የተናገሩትን አረጋግጠዋል። ፑቲን ባለፈው ሳምንት ሀገራቸው በሁለተኛው የዓለም ጦርነት የተጎናጸፈችው ድል በተዘከረበት የመታሰቢያ እለት ሩሲያ በከፍተኛ ደረጃ የበለፀገ ዩራኒየምን ከኢራን ወስዳ ለማከማቸት ዝግጁ መሆኗን አስታውቀው ነበር።

የኢራን የኒዩክልየር መርሀ ግብር ሲያወዛግብ ብዙ ዓመታት አስቆጥሯል። ዩናይትድ ስቴትስ እሥራኤል እና ምዕራባውያን ሀገራት ቴህራን የኒዩክልየር ጦር መሣሪያዎችን ለማምረት ትፈልጋለች ሲሉ ይከሷታል። ኢራን ግን ይህን ታስተባብላለች። ምዕራቡ ዓለም ኢራን አሁን ያላት የዩራንየም ክምችት ከለማ በርካታ የኒዩክልየር ጦር መሣሪያዎች ለመስራት በቂ ሊሆን ይችላል የሚል ስጋት አለው።

የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን የሚገኘው ዩራንየም ከሀገሪቱ እንዲወጣ ግፊት እያደረጉ ነው። ዩራንየሙ ከምድር በታች ከሚገኙ የኢራን የኒዩክልየር ተቋማት በአንዱ ውስጥ ተከማችቷል ተብሎ ይገመታል።

DW Amharic

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ቴህራን በዋሽንግተን ላይ "ምንም ዓይነት እምነት እንደሌላት" እና ድርድር የምትፈልገው አሜሪካ በጉዳዩ ላይ እውነተኛ እና ቁርጠኛ ከሆነች ብቻ መሆኑን ገለጹ። ሚኒስትሩ ይህንን የተናገሩት በኒው ዴልሂ በሚካሄደው የብሪክስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ስብሰባ ላይ ተገኝተው ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ሲሆን፣ ጦርነቱን ለማቆም የሚደረገው ድርድር አሁንም እንደተቋረጠ መሆኑን ጠቁመዋል።

አለም አቀፍ ትኩረት የሳበውን የሆርሙዝ የባህር መስመር በተመለከተ ሚኒስትሩ ማብራሪያ ሰጥተዋል። ከቴህራን ጋር በጦርነት ውስጥ ከሚገኙት በስተቀር ሁሉም መርከቦች በመስመሩ ማለፍ እንደሚችሉ ያረጋገጡት አራግቺ፣ ለማለፍ የሚፈልጉ መርከቦች ግን ከኢራን የባህር ኃይል ጋር ቅንጅት ማድረግ እንዳለባቸው አሳስበዋል። በዚሁ ስትራቴጂካዊ የባህር መስመር ዙሪያ ያለው ሁኔታ "እጅግ ውስብስብ" መሆኑንም አክለዋል።

ከአሜሪካ የሚመጡ "እርስ በርሳቸው የሚጣረሱ መልእክቶች" ዋሽንግተን ለድርድር ያላትን እውነተኛ ፍላጎት እንድትጠራጠር እንዳደረጋት ሚኒስትሩ ገልጸዋል። በፓኪስታን አደራዳሪነት የተጀመረው የሽምግልና ሂደት ሙሉ ለሙሉ ባይከሽፍም "በችግር ውስጥ" መሆኑን አስረድተዋል። ኢራን ለዲፕሎማሲ ዕድል ለመስጠት የተኩስ አቁሙን ለማስቀጠል ጥረት እያደረገች ቢሆንም፣ አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ ግን ወደ ጦርነቱ ለመመለስም ዝግጁ መሆኗን አስጠንቅቀዋል።

የአራግቺ መግለጫ የወጣው ዛሬ አርብ ሲሆን፣ ይህ የሆነው የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ ያላቸው ትዕግስት እያለቀ መሆኑን ከተናገሩ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ነው። ትራምፕ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ ጋር ባደረጉት ውይይት ቴህራን የባህር መስመሩን ዳግም እንድትከፍት መስማማታቸውን መግለጻቸው ይታወሳል። በዚህ ጉዳይ ላይ ያተኮሩት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ፣ "ኢራን የችግሩ መፍትሄ አካል መሆን የሚችል ማንኛውንም አገር፣ በተለይም ቻይናን ታደንቃለች" በማለት ሀገራቸው ያላትን አቋም አንጸባርቀዋል።

ትራምፕ ከቻይናው መሪ ጋር ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳይኖራት ከስምምነት ላይ መድረሳቸውን ተናገሩ

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ዢ ጂንፒንግ ጋር ቴህራን የኒውክሌር መሣሪያ ሊኖራት እንደማይገባ መስማማታቸውን ተናገሩ።
ፕሬዚዳንቱ የሁለት ቀናት ጎብኝታቸውን አጠናቅቀው ከመመለሳቸው በፊት በሰጡት ቃለ ምልልስ ላይ ከፕሬዚዳንት ዢ ጋር “ሌሎች ሊፈቱት የማይችሉትን በርካታ ችግሮችን ፈትተናል” ብለዋል።

ዶናልድ ትራምፕ ከቻይናው አቻቸው ጋር በኢራን ጦርነት፣ በታይዋን፣ በንግድ እና ሌሎች ጉዳዮች ዙሪያ ተወያይተዋል።
ዢ ከፕሬዚዳንት ትራምፕ ጋር ስላደረጓቸው ውይይቶች በዝርዝር የተናገሩት ነገር የለም።
ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን የዘጋችው የአሜሪካ እና እስራኤል በጥምረት በመሆን ጦርነት ከከፈቱባት በኋላ ነው።
የሆርሙዝ ወሽመጥ መዘጋት የዓለም የኢነርጂ አቅርቦት ላይ መስተጓጎልን በመፍጠር የዋጋ ንረት አስከትሏል።
የቻይና ውጭ ጉዳይ ሚኒሰቴር ለከዚህ ቀደም ባወጣው መግለጫ “ይህ መፈጠር ያልነበረበት ግጭት፣ የሚቀጥልበት ምክንያት የለም” ብሏል።

ትራምፕ በፎክስ ኒውስ “ሃኒቲ” ፕሮግራም ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ወቅት ቴህራን ላይ ያላቸው ትዕግሥት መሟጠጡን ሲገልጹ “ከዚህ በላይ ትዕግሥት ሊኖረኝ አይችልም። ከስምምነት መድረስ አለባቸው” ብለዋል።

BBC

ቻይና እና አሜሪካ የሆርሙዝ የባሕር ሰርጥ ክፍት ሆኖ እንዲቆይ ተስማሙ
**********************

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና የቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ በቤጂንግ ባደረጉት የፊት ለፊት ውይይት በሆርሙዝ የባሕር ሰርጥ ዙሪያ መክረዋል።

በውይይታቸውም በኢራን ጦርነት ሳቢያ በዓለም አቀፍ ገበያ ላይ ያለው ውጥረት በበረታበት በዚህ ወቅት፣ ስትራቴጂያዊው የሆርሙዝ ባሕር ሰርጥ “ነፃ የኃይል አቅርቦት ፍሰትን ለመደገፍ ሲባል የግድ ክፍት ሆኖ መቆየት አለበት” በሚለው ነጥብ ላይ ፕሬዚዳንት ሺ መስማማታቸውን ኋይት ሐውስ አስታውቋል።

በሌላ በኩል፣ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ በኒው ዴልሂ፣ በተካሄደው ስብሰባ ላይ የብሪክስ (BRICS) አባል ሀገራት አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የከፈቱትን ጦርነት እንዲያወግዙት አሳስበዋል።

ሚኒስትሩ “ቴህራን ለማንኛውም ዓይነት ውጫዊ ጫና በፍጹም እጅ እንደማትሰጥ” በአፅንኦት መናገራቸውን አልጀዚራ ዘግቧል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በደቡብ ሊባኖስ ከተሞች እና መንደሮች ላይ የእስራኤል ጥቃቶች አሁንም የቀጠሉ ቢሆንም፣ ግጭቱን በዘላቂነት ለማስቆም ያለመ የሊባኖስ እና የእስራኤል ተደራዳሪዎች ሦስተኛ ዙር የቀጥታ ውይይት በዋሽንግተን ዲሲ በመካሄድ ላይ እንደሚገኝ ተገልጿል።
#globalnews #usa #china #iran #hormuzstrait #brics #diplomacy