Take advantage of this exclusive offer: Buy one ticket from Addis Ababa to Mombasa and get the second ticket at 50% off! Hurry, this limited-time deal won't last long. Book now and start planning your getaway today!
www.ethiopianairlines.com #ethiopianairlines #traveldeals #exploremombasa

💥 ሴጅ ማሰልጠኛ ኢንስቲትዩት 💥

16ኛ ዙር የዲጂታል ማርኬቲንግ ስልጠና ምዝገባ ላይ ነን።  በስልጠናው፦
👉 መሠረታዊ የዲጂታል ማርኬቲንግ ፅንሰ ሀሳቦች ጀምሮ Affilate Marketing, Content Marketing, Email Marketing, Search Engine Optimization (SEO), Social Media Marketing (SMM), Meta Ads, Marketing Analytics አካቶ ይሰጣል።
👉 Content Creation እንዲሁም ማስታወቂያ አሰራርን አካቶ ይሰጣል።
👉 ግራፊክስን በCanva እና ኤዲቲንግን በCapcut ይሰለጥናሉ።
👉 በተጨማሪም ድረ-ገፅ አሰራር በ wordpress በስልጠናው ተካተዋል።
☎️ 0906777799 / 0906777755
አድራሻ፦ ቁ.1: ፒያሣ ቸርችል ጎዳና ኤልያና ሆቴል 2ኛ ፎቅ፣ ቁ.2: መገናኛ ደራርቱ ህንፃ 5ኛ ፎቅ እና ቁ.3: አዳማ ራስ ሆቴል 2ኛ ፎቅ

ለመመዝገብ ድረ-ገጽ 👇 www.sageethiopia.com

Telegram: https://t.me/sagetrainingi...

Escape to Nacala, Mozambique on our inaugural flight and enjoy the coastal paradise with our exclusive 4 Nights/5 Days package. Make unforgettable memories in one of Mozambique’s hidden gems. https://www.ethiopianholid... #flyethiopian

የኢንጂነሪንግ ሶፍትዌር እና የፕሮጀክት ማኔጅመንት ስልጠና ምዝገባ ላይ ነን!

👉 በዘርፉ ልምድ ባላቸው ባለሙያዎች የሚሰጥ ስልጠና
👉 ንድፈ ሀሳብን ከእውነተኛ የኢንጂነሪንግ እና የፕሮጀክት ልምድ ጋር በማዛመድ የሚሰጥ

የስልጠናው ይዘቶች፦
👉 Bill of Quantities (BoQ) Preparation
👉 Microsoft Project (MS Project)
👉 Primavera P6 Project Management
👉 Resource Planning and Cost Control
👉 Project Monitoring and Reporting
👉 ETABS & SAP for Structural Analysis and Design

የበለጠ ይጠብቁ ...
💥 ሴጅ ማሰልጠኛ ኢንስቲትዩት 💥

☎️  0906777799 / 0906777755

አድራሻ፦ ቁ.1: ፒያሣ ቸርችል ጎዳና ኤልያና ሆቴል 2ኛ ፎቅ፣ ቁ.2: መገናኛ ደራርቱ ህንፃ 5ኛ ፎቅ እና ቁ.3: አዳማ ራስ ሆቴል 2ኛ ፎቅ

ለመመዝገብ ድረ-ገጽ 👇 www.sageethiopia.com

Instagram: https://www.instagram.com/...
Telegram: https://t.me/sagetrainingi...

#eta

የግል ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የከፍተኛ ትምህርት አገልግሎት ለመስጠት ፈቃድ ሳያገኙ ማንኛውንም ማስታወቂያ ከማሰራጨት እንዲቆጠቡ የትምህርትና ስልጠና ባለሥልጣን አስጠንቀቀ፡፡

የከፍተኛ እና ቴክኒክና ሙያ ትምህርት ስልጠና ተቋማት የክትትልና ቁጥጥር መመሪያ 987/2016 አሳሳች ማስታወቂያ የሚያሰራጭ ተቋምን በተመለከተ የተከለከሉ ተግባራትን በግልፅ ያስቀምጣል፡፡

ማንኛውም ተቋም በካምፓስ፣ በመርሐግብር ወይም በትምህርት መስክ ከባለሥልጣኑ የከፍተኛ ትምህርት አገልግሎት ለመስጠት ፈቃድ ሳያገኝ ማንኛውንም ማስታወቂያ መስራትና ማሰራጨት የተከለከለ መሆኑ በመመሪያው ተቀምጧል፡፡

ከላይ የተጠቀሰውን ተላልፎ የተገኘ ተቋም፣ ማስታወቂያውን ባስነገረበት መንገድ ማስተካከያ አድርጎ በአንድ ወር ውስጥ ለሕዝብ ይፋ በማድረግ ለባለሥልጣኑ ሪፖርት ያደርጋል፤ የመጨረሻ የፅሑፍ ማስጠንቀቂያም እንደሚሰጠው ይገልጻል፡፡

ከላይ በተጠቀሰው መሠረት ተግባራዊ ባያደርግ፣ ተቋሙ የተሳሳተ ማስታወቂያ ባስነገረበት ካምፓስ፣ መርሐግብር ወይም የትምህርት መስክ ለሁለት ዓመታት የከፍተኛ ትምህርት አገልግሎት እንዳይሰጥ ቅጣት እንደሚጣልበት ተገልጿል፡፡ ይህን ውሳነተ ተግባራዊ ያላደረገ ተቋም የተሳሳተ ማስታወቂያ ያስነገረበት ካምፓስ ወይም መርሐግብር ወይም የትምህርት መስክ እንዲዘጋ ይደረጋል ብሏል ባለሥልጣኑ፡፡

@tikvahuniversity

አርትስ ፕላስ ( Arts Plus) መስከረም 30 በይፋ ሊመረቅ ነው።

አርትስ ፕላስ ዓለምአቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የፊልም መተግበሪያ ሲሆን አዳዲስ ፊልሞች ፣ አዳዲስና ነባር ተከታታይ ድራማዎች ፣ ሲትኮም ፣ ፖድካስቶች ፣ ዘጋቢ ፊልሞች እና ሌሎችንም የመዝናኛ ይዘቶችን ይዞ ቀርቧል።

አርትስ ፕላስ ፣ ሲኒማን በእጅዎ ይዞልዎት ቀርቧል። ዛሬውኑ አርትስ ፕላስን በማውረድ በእጅዎ ሲኒማን ይኮምኩሙ

መተግበሪያውን ዛሬውኑ ያውርዱ፦

🌐 ድህረ ገፅ: https://artsplus.tv/

📱 Android (Google Play): https://play.google.com/st...

🍎 iOS (App Store): https://apps.apple.com/app...








አርትስ ፕላስ ( Arts Plus) መስከረም 30 በይፋ ሊመረቅ ነው።

አርትስ ፕላስ ዓለምአቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የፊልም መተግበሪያ ሲሆን አዳዲስ ፊልሞች ፣ አዳዲስና ነባር ተከታታይ ድራማዎች ፣ ሲትኮም ፣ ፖድካስቶች ፣ ዘጋቢ ፊልሞች እና ሌሎችንም የመዝናኛ ይዘቶችን ይዞ ቀርቧል።

አርትስ ፕላስ ፣ ሲኒማን በእጅዎ ይዞልዎት ቀርቧል። ዛሬውኑ አርትስ ፕላስን በማውረድ በእጅዎ ሲኒማን ይኮምኩሙ

መተግበሪያውን ዛሬውኑ ያውርዱ፦

🌐 ድህረ ገፅ: https://artsplus.tv/

📱 Android (Google Play): https://play.google.com/st...

🍎 iOS (App Store): https://apps.apple.com/app...

🔥 EXCLUSIVE DANUBE OFFER — ONLY 2 DAYS! 🔥
☎️+971527866251

Secure your dream property with a 20%–70% payment plan across Danube Properties projects! 🏙️✨

📅 26th & 27th September ONLY
🏠 Apartments | Townhouses | Retail | Commercial Offices
⏳ Limited-time offer — don’t miss out!

📲 Contact Brook Real Estate today for availability, prices & full details.
#brookrealestate #brookrealestatedubai #danubeproperties #danube #dubairealestate DubaiProperty OffPlanDubai DubaiInvestment UAERealEstate PropertyInvestment

አርትስ ፕላስ ( Arts Plus) መስከረም 30 በይፋ ሊመረቅ ነው።

አርትስ ፕላስ ዓለምአቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የፊልም መተግበሪያ ሲሆን አዳዲስ ፊልሞች ፣ አዳዲስና ነባር ተከታታይ ድራማዎች ፣ ሲትኮም ፣ ፖድካስቶች ፣ ዘጋቢ ፊልሞች እና ሌሎችንም የመዝናኛ ይዘቶችን ይዞ ቀርቧል።

አርትስ ፕላስ ፣ ሲኒማን በእጅዎ ይዞልዎት ቀርቧል። ዛሬውኑ አርትስ ፕላስን በማውረድ በእጅዎ ሲኒማን ይኮምኩሙ

መተግበሪያውን ዛሬውኑ ያውርዱ፦

🌐 ድረ ገጽ: https://artsplus.tv/

📱 Android (Google Play): https://play.google.com/st...

🍎 iOS (App Store): https://apps.apple.com/app...






አርትስ ፕላስ ( Arts Plus) መስከረም 30 በይፋ ሊመረቅ ነው።

አርትስ ፕላስ ዓለምአቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የፊልም መተግበሪያ ሲሆን አዳዲስ ፊልሞች ፣ አዳዲስና ነባር ተከታታይ ድራማዎች ፣ ሲትኮም ፣ ፖድካስቶች ፣ ዘጋቢ ፊልሞች እና ሌሎችንም የመዝናኛ ይዘቶችን ይዞ ቀርቧል።

አርትስ ፕላስ ፣ ሲኒማን በእጅዎ ይዞልዎት ቀርቧል። ዛሬውኑ አርትስ ፕላስን በማውረድ በእጅዎ ሲኒማን ይኮምኩሙ

መተግበሪያውን ዛሬውኑ ያውርዱ፦

🌐 ድረ ገጽ: https://artsplus.tv/

📱 Android (Google Play): https://play.google.com/st...

🍎 iOS (App Store): https://apps.apple.com/app...

#werabeuniversity

ወራቤ ዩኒቨርሲቲ 2ኛ የምርምር ጆርናሉን ለህትመት አብቅቷል፡፡

Werabe Journal of Society and Development (WJSD) የተሰኘው ጆርናሉ፣ በቅፅ 1 እትሙ ማኅበራዊ፣ ባህላዊ እና የልማት ጉዳዮችን ይዳስሳል ተብሏል፡፡

ጆርናሉ ለተመራማሪዎች፣ አንባቢዎች እና ለትምህርት ማኅበረሰብ አዳዲስ ግኝቶችን እና የምርምር ውጤቶችን ለመጋራት ዕድል የሚሰጥ መሆኑ ተገልጿል፡፡

ጆርናሉን ኦንላይን ለማግኘት 👇
https://www.journal.wru.ed...

@tikvahuniversity

💊 World Pharmacists Day 💊 Your Prescription for Delicious Deals 👇

🍳 Fafresh Fasting Tibs Firfir 194 ETB 60% OFF
🥢 Kia Chaofan Vegetable Chaofan 171 ETB 40% OFF
🍚 Tsion Shiro በያይነት 198 ETB 40% OFF
🥘 Bena Foods Fasting Special 270 ETB 50% OFF
🍚 Chao Fan Fried Rice Veggie Chaofan 238 ETB 15% OFF
🍔 Double A Burger Jambo Burger 320 ETB 60% OFF
🍔 Divine BBQ Burger 390 ETB 40% OFF
🍔 Z Restaurant Z Special Single Burger 260 ETB 60% OFF
💊 No prescription needed just open beU, pick your favorite, and enjoy your dose of deliciousness!


💊 World Pharmacists Day 💊 Your Prescription for Delicious Deals 👇

🍳 Fafresh Fasting Tibs Firfir 194 ETB 60% OFF
🥢 Kia Chaofan Vegetable Chaofan 171 ETB 40% OFF
🍚 Tsion Shiro በያይነት 198 ETB 40% OFF
🥘 Bena Foods Fasting Special 270 ETB 50% OFF
🍚 Chao Fan Fried Rice Veggie Chaofan 238 ETB 15% OFF
🍔 Double A Burger Jambo Burger 320 ETB 60% OFF
🍔 Divine BBQ Burger 390 ETB 40% OFF
🍔 Z Restaurant Z Special Single Burger 260 ETB 60% OFF
💊 No prescription needed just open beU, pick your favorite, and enjoy your dose of deliciousness!

Get ready for an unforgettable experience at Africa's biggest road race in the heart of Addis Ababa, Ethiopia! Mark your calendars for November 22, 2026, as we come together to celebrate not only athleticism but also the rich culture and camaraderie that this spectacular event embodies.
Book Now: https://www.ethiopianholid...
#landoforigins #greatethiopianrun #ethiopianholidays

የመዋጮ ጥሪ — ለጋሽ ፍስሐ መታሰቢያ

ጋሽ ፍስሐ በሕይወት ዘመናቸው ለማኅበረሰቡና በተለይም ለወጣቶች ያደረጉት አገልግሎት እንዲቀጥል፣ የሠሩበት ዓላማና ራዕይ እንዲጠናከር ለማገዝ ESFNA 100,000 ብር ለአጋር ለኢትዮጵያ ወጣቶች ማሕበር አዋጥቷል።

ይህ አስተዋጽኦ የጋሽ ፍስሐን ትውስታ በማክበር ብቻ ሳይሆን፣ እሳቸው ያስተዋወቁትና የደገፉት ሥራ እንዲቀጥል የሚያግዝ ድጋፍ ነው።

ስለሆነም የESFNA አባል ክለቦች፣ የጋሽ ፍስሐ ወዳጆች፣ ቤተሰቦች እና መላው ማኅበረሰብ የቻላችሁትን ያህል የገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ይህ መልካም ሥራ እንዲቀጥል እንድታግዙ ጥሪ ቀርቧል።

ያደረጋችሁት እያንዳንዱ አስተዋጽኦ የጋሽ ፍስሐን ራዕይ ለማስቀጠል የሚደረግ ድጋፍ ነው።

የመዋጮ መላኪያ የባንክ ሂሳብ

የባንክ ስም፦ ሕብረት ባንክ — አራት ኪሎ ቅርንጫፍ
የሂሳብ ስም፦ AGAR LE ETHIOPIA WETATOCH MAHBER
የሂሳብ ቁጥር፦ 1601816501177018

እንደቻልን እንደግፍ፤ የጋሽ ፍስሐን መልካም ሥራ እናስቀጥል!

“የኢሮብ ሕዝብ”፦ ታሪክ፣ ባህልና የመኖር ትግልን የዳሰሰ መጽሐፍ
#ethiopia | አዲስ አበባ — “The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” የተሰኘው መጽሐፍ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክ፣ ባህል፣ ቋንቋ፣ የአመጣጥ ትርክቶችን እና በኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የተጋረጡበትን የጂኦፖለቲካ ፈተናዎች በስፋት የሚዳስስ ሥራ ነው።

መጽሐፉ በግርማይ ተስፋገርጊስ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ዋና ዓላማው የኢሮብ ወጣቶችና ቀጣዩ ትውልድ ስለ ቅርሳቸው፣ ስለ ታሪካቸው እና ስለ ባህላቸው በጥልቀት እንዲያስቡና በምርምር እንዲመረምሩ ማነሳሳት መሆኑ በመግቢያው ተገልጿል።

ታሪክን ከትውፊት መለየት

የመጽሐፉ ዋና መልዕክቶች አንዱ በአፍ ትውፊት የተላለፉ ታሪኮችን ከተመዘገበ ወይም በማስረጃ ከተደገፈ ታሪካዊ እውነታ ለይቶ መመልከት እንደሚገባ ያተኩራል።

በመጽሐፉ የተጠቀሱት አንዳንድ የአመጣጥ ትርክቶች ከኢሮብ ሕዝብ የቃል ትውፊት ጋር የተያያዙ ሲሆኑ፣ እነዚህ ትርክቶች በቀጥታ እንደ ታሪካዊ ማስረጃ ከመውሰድ ይልቅ በጥናትና በትችት መመርመር እንዳለባቸው ደራሲው ያሳስባል።

ለምሳሌ፣ “የሮም ንጉሥ መግድር” እና “የእስራኤሉ ንጉሥ ዳዊት ልጅ ንግሥት ኢሌኒ” የኢሮብ ሕዝብ ቅድመ አያቶች እንደነበሩ የሚነገረው ታሪክ በማስረጃ መመርመር እንደሚገባው መጽሐፉ ይጠቁማል።

በተመሳሳይም፣ በኢሮብ ትውፊት ጋይሶላ በእንስት አጋዘን ተንከባክባ ወተቷን እየጠባች አደገች የሚለውን ታሪክ ደራሲው እንደ ባህላዊ ተረት ማስቀመጥ እንደሚቻል እንጂ በቀጥታ እንደ ታሪካዊ እውነታ መቀበል እንደማይገባ ያብራራል።

ይህ አቀራረብ የትውፊትን ዋጋ ለመቀነስ ሳይሆን፣ ትውፊትን ከታሪካዊ ማስረጃ ጋር በመለየት በጥናት መመልከትን ለማበረታታት መሆኑ በመጽሐፉ መግቢያ ተገልጿል።

የኢሮብ ቋንቋና የቃል ባህል

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ ባህላዊ ማንነት የሚገለጽባቸውን የቃል ባህል መንገዶችም በስፋት ያካትታል።

ኢሮቦች ስሜታቸውን፣ ሐሳባቸውንና ልምዳቸውን በምትና በሥነ-ግጥም መልክ በሚቀርቡ “አዶር” በተባሉ ግጥሞች እንደሚገልጹ መጽሐፉ ያብራራል።

ከዋናው የመጽሐፉ ይዘት ጋር ተያያዥነት ያላቸው የአዶር ግጥሞች፣ ተጨማሪ ግጥሞችና የልቅሶ ግጥሞች በአባሪነት ተካተዋል። ደራሲው እንደሚገልጸው፣ የግጥሞቹ ምርጫ በጥብቅ የሥነ-ጥበብ ወይም የይዘት መስፈርት ላይ ሳይመሠረት በደራሲው እጅ በነበረው የመረጃ ተደራሽነት ላይ በከፊል የተመሠረተ ነው።

ደራሲው የአዶር እና የማይቃስ ግጥሞችን ለመተርጎም ከመሞከር ይልቅ በመጀመሪያ ቋንቋቸው ለመጠበቅ መርጧል። ይህም ለወደፊት ትውልድ የአካባቢውን ቋንቋዊና ባህላዊ ይዘት ለማስቀመጥ የታለመ ነው።

የሳሆ ቋንቋ ጽሑፎችም ለንባብ ቀላልነት በግዕዝ ፊደልና በላቲን ፊደል ቀርበዋል።

ምሳሌዎች፣ እንቆቅልሾችና ባህላዊ እውቀት

የኢሮብ ሕዝብ ከትውልድ ወደ ትውልድ ያስተላለፋቸው ምሳሌዎችና እንቆቅልሾችም በመጽሐፉ አባሪ ውስጥ ተካተዋል።

እነዚህ የቃል ቅርሶች በሕዝቡ ውስጥ የተስፋፉ እምነቶችን፣ የአስተሳሰብ መንገዶችንና የዕለት ተዕለት ባህላዊ እውቀቶችን ለመመልከት መስኮት እንደሚሆኑ መጽሐፉ ያቀርባቸዋል።

ከዚህ በተጨማሪ፣ በ“ናባራ” የተጠቀሱ ግለሰቦች ዝርዝርም በአባሪው ውስጥ ተካትቷል። ደራሲው ግን ዝርዝሩ በግል ማጣቀሻዎች ላይ የተመሠረተ መሆኑንና ሙሉ ዝርዝር እንዳልሆነ ገልጿል።

የድንበር ጦርነቶችና የሕዝቡ ፈተና

መጽሐፉ ከባህላዊ ይዘቱ ባሻገር የኢሮብ ሕዝብ የተጋረጠበትን የፖለቲካና የጂኦፖለቲካ ፈተና ያነሳል።

የኢሮብ ሕዝብ በሰሜን ምሥራቅ ትግራይ ከኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የሚኖር ኢትኖ-ሊንጉስቲክ አናሳ ማኅበረሰብ መሆኑን መጽሐፉ ይገልጻል። በቅርብ ዓመታት በአካባቢው በተከሰቱ ጦርነቶች ማኅበረሰቡ ከባድ ተጽዕኖ እንደደረሰበትም ይዳስሳል።

በመጽሐፉ አቀራረብ መሠረት፣ የኢሮብ ባህላዊና ታሪካዊ መኖሪያ አካባቢ በሁለት ሀገራት መካከል መከፈሉ የማኅበረሰቡን የግዛት ትስስር በመፈታተን ላይ እንደሚገኝ ይተነትናል።

መጽሐፉ በተለይ የኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር ጦርነትና ውጤቱ በኢሮብ ማኅበረሰብ ላይ ያሳደረውን ተጽዕኖ በማተኮር የማኅበረሰቡን የመኖር ትግል ለማሳየት ይሞክራል።

የኢሮብ አስተዋጽዖ

ደራሲው በመጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ያደረገውን አስተዋጽዖ ለማሳየት ሞክሯል።

የኢሮብ ሕዝብ ታሪክን በአካባቢያዊ የቃል ትውፊት ብቻ ሳይሆን ከኢትዮጵያ ሰፊ ታሪክ አንፃር መመልከት እንደሚገባም መጽሐፉ ያነሳል።

በዚህ ረገድ፣ ሥራው የኢሮብ ታሪክና ባህል በተለይም ለወጣቱ ትውልድ እንዲተዋወቅ የሚያግዝ የመረጃ ምንጭ ለመሆን ያለመ ነው።

የወጣቱ ትውልድ ሚና

ደራሲው በመጽሐፉ የሚያነሳው አንዱ ትልቅ ጉዳይ የወጣቱ ትውልድ የቅርስ ጥናት ላይ የሚኖረው ሚና ነው።

ያለፈውን ታሪክ ማወቅ አስፈላጊ ቢሆንም፣ የተላለፉ ትርክቶችን ያለጥያቄ ከመቀበል ይልቅ ምንጫቸውን፣ ማስረጃቸውንና ታሪካዊ አውዳቸውን መመርመር እንደሚገባ ደራሲው ያስገነዝባል።

በተለይም የዘር ሐረግን ከአዳም ጀምሮ እስከ ዛሬ ያለውን ትውልድ ያለማስረጃ መቀበል ምክንያታዊነቱን መመርመር እንደሚጠይቅ መጽሐፉ ይጠቁማል።

ይህም ሥራው የተለመዱ ትርክቶችን ብቻ ለማስተላለፍ ሳይሆን፣ የኢሮብ ወጣቶች ስለ ታሪካቸው በጥያቄ፣ በምርምርና በክፍት አስተሳሰብ እንዲያስቡ ለማነሳሳት የተዘጋጀ መሆኑን ያሳያል።

የመጽሐፉ ልዩ ይዘቶች

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል በጽሑፍ ብቻ ሳይወሰን በፎቶግራፎች፣ በምስሎች፣ በቋንቋ አነባበብ መመሪያዎች፣ በግጥሞች፣ በምሳሌዎችና በእንቆቅልሾች ያቀርባል።

ይህ አቀራረብ አንባቢዎች የኢሮብ ሕዝብን ባህላዊ ሕይወት በተለያዩ ገጽታዎች እንዲመለከቱ ለማስቻል የታሰበ ሲሆን፣ በተለይም በቃል ትውፊት የተጠበቁ ባህላዊ ይዘቶች ለወደፊት ትውልድ እንዲተላለፉ የሚያግዝ ሰነድ ለመፍጠር ያለመ ነው።

ደራሲው በዩናይትድ ስቴትስ የሚኖር የኢሮብ ተወላጅ ሲሆን፣ ለረጅም ጊዜ የኢትዮጵያ ታሪክንና የሀገሪቱን ውስብስብ የፖለቲካ ታሪክ ሲያጠና እንደቆየ መጽሐፉ ይገልጻል።

“The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” በዚህ መልኩ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል ከዘመናዊ የትችት አስተሳሰብ ጋር ለማያያዝ፣ የቃል ትውፊቶችን ለመመዝገብ እና ማኅበረሰቡ በድንበር ጦርነቶችና በጂኦፖለቲካዊ ለውጦች ያሳለፈውን ተሞክሮ ለማስቀመጥ የተሞከረ ሥራ ሆኖ ቀርቧል።

The Irob People

History, Culture, and the Struggle for Survival

Ghirmay Tesfagherghis

***
Introduction

The main purpose of this brief appraisal of Irob society is to inspire the younger generation to engage critically with their heritage. While understanding ancestral history and culture is important, including the appreciation of time-honored legends, it is equally vital to distinguish between folklore and historical facts.

For instance, legends claiming that "King Megdir of Rome and Queen Illeni, daughter of King David of the Israelites" were ancestors of the Irob people require critical evaluation to determine their factual basis.

Similarly, the tale of Gaiysola, who, according to Irob tradition, was raised by a she-deer and nursed on her milk, and other such stories should not be taken as literal history. However, there is nothing wrong with preserving and retelling them as folklore.

Some aspects of this text may appear unconventional or even controversial, especially to those with traditional views. These elements have been included deliberately to stimulate critical thinking and to encourage thoughtful research and reflection, particularly among Irob students and the younger generation. For example, the practice of tracing genealogy from Adam to the present day and accepting it without question may not be entirely rational or reasonable. In essence, this work seeks to inspire the new generation to explore their heritage with discernment and an open mind.

XII

The Irob people traditionally express their feelings, thoughts, and ideas through rhythmic verses known as ador (poems). A selection of these poems, chosen for their thematic relevance to the main text, is included in the appendix. Their purpose is to illustrate the popularity of the book's central figures.

The appendix also contains a small number of additional poems and eulogies that the author deemed significant. It should be noted, however, that the selection was guided primarily by the availability of material to the author, rather than by strict content or artistic criteria.

Similarly, the individuals listed as Nabara were identified through personal referrals. Their inclusion does not imply endorsement, and the list is not intended to be exhaustive. Furthermore, the few photographs and illustrations featured were selected based on their availability at the time of publication.

A collection of proverbs and riddles preserved through generations is included in the appendix to offer a glimpse into the cultural beliefs of the Irob people.

The author did not attempt to translate the poems (the ador and maiqas) but instead included them in their original language to preserve them for future local generations. To aid readability, the Saho texts are presented in both Ethiopic and Latin scripts.

***
The Irob people are an ethno-linguistic minority group from northeastern Tigray, Ethiopia. Situated on the Ethio-Eritrean border, this community has been uniquely devastated by the recent wars. In addition to suffering the ravages of war, the Irob have witnessed their ancestral lands and community baselessly and unjustly divided between two nations, threatening their territorial integrity and leaving their continuation as a significant ethno-political entity in question.

This book offers a rare look into the history, culture and geopolitical challenges of this little-known, fascinating minority group. It narrates theories about their origin story and details their significant contributions to the Ethiopian state throughout time. Readers will immerse themselves in Irob culture and language through pronunciation guides, photographs, vivid descriptions of cultural practices, and an appendix of poems, proverbs and riddles displaying their rich cultural heritage expressed through storytelling, poetry and oral history. Readers will also come away from this book with a deep insight into the causes and impact of the Ethio-Eritrean border war with a particular focus on how it has pushed this invaluable community to the brink of extinction.

An Irob native currently residing in the United States, the author is a lifelong Ethiopian history enthusiast who has dedicated much of his life to studying the nation’s rich history and exploring its complex political landscape.

***

‹ጋቢሶ - አመሰግናለሁ! … Gabyohso

🐦 Where Do Babies Come From? Ask the Stork…

🍚 Arroz Veggie Fried Rice 160 ETB 50% OFF
🌯 Sunray Restaurant Chicken Wrap 232 ETB 60% OFF
🍜 Chow Mein Noodle & Salad Stir Fry Veggie Noodle 393 ETB 55% OFF
🍲 Tsion Shiro ፅዮን ሽሮ Beyeayinet 165 ETB 50% OFF
🍚 Kia Chaofan Vegetable Chaofan 171 ETB 40% OFF
🍚 Chao Fan Fried Rice Veggie Chaofun 224 ETB 20% OFF
🥙 Fafresh Fasting Tibs Firfir 194 ETB 60% OFF
🍔 Haset Burger and Pizza Cheese Burger 276 ETB 60% OFF
🍔 Celavie Chicken and Burger Classic Cheese Burger 380 ETB 55% OFF
🎬👶 Storks Deliver Babies, beU Delivers Your Food!
🐦 Where Do Babies Come From? Ask the Stork…

🍚 Arroz Veggie Fried Rice 160 ETB 50% OFF
🌯 Sunray Restaurant Chicken Wrap 232 ETB 60% OFF
🍜 Chow Mein Noodle & Salad Stir Fry Veggie Noodle 393 ETB 55% OFF
🍲 Tsion Shiro ፅዮን ሽሮ Beyeayinet 165 ETB 50% OFF
🍚 Kia Chaofan Vegetable Chaofan 171 ETB 40% OFF
🍚 Chao Fan Fried Rice Veggie Chaofun 224 ETB 20% OFF
🥙 Fafresh Fasting Tibs Firfir 194 ETB 60% OFF
🍔 Haset Burger and Pizza Cheese Burger 276 ETB 60% OFF
🍔 Celavie Chicken and Burger Classic Cheese Burger 380 ETB 55% OFF
🎬👶 Storks Deliver Babies, beU Delivers Your Food!

🐦 Where Do Babies Come From? Ask the Stork…

🍚 Arroz Veggie Fried Rice 160 ETB 50% OFF
🌯 Sunray Restaurant Chicken Wrap 232 ETB 60% OFF
🍜 Chow Mein Noodle & Salad Stir Fry Veggie Noodle 393 ETB 55% OFF
🍲 Tsion Shiro ፅዮን ሽሮ Beyeayinet 165 ETB 50% OFF
🍚 Kia Chaofan Vegetable Chaofan 171 ETB 40% OFF
🍚 Chao Fan Fried Rice Veggie Chaofun 224 ETB 20% OFF
🥙 Fafresh Fasting Tibs Firfir 194 ETB 60% OFF
🍔 Haset Burger and Pizza Cheese Burger 276 ETB 60% OFF
🍔 Celavie Chicken and Burger Classic Cheese Burger 380 ETB 55% OFF
🎬👶 Storks Deliver Babies, beU Delivers Your Food!


🐦 Where Do Babies Come From? Ask the Stork…

🍚 Arroz Veggie Fried Rice 160 ETB 50% OFF
🌯 Sunray Restaurant Chicken Wrap 232 ETB 60% OFF
🍜 Chow Mein Noodle & Salad Stir Fry Veggie Noodle 393 ETB 55% OFF
🍲 Tsion Shiro ፅዮን ሽሮ Beyeayinet 165 ETB 50% OFF
🍚 Kia Chaofan Vegetable Chaofan 171 ETB 40% OFF
🍚 Chao Fan Fried Rice Veggie Chaofun 224 ETB 20% OFF
🥙 Fafresh Fasting Tibs Firfir 194 ETB 60% OFF
🍔 Haset Burger and Pizza Cheese Burger 276 ETB 60% OFF
🍔 Celavie Chicken and Burger Classic Cheese Burger 380 ETB 55% OFF
🎬👶 Storks Deliver Babies, beU Delivers Your Food!

የላቁ የቴክኖሎጂ ስልጠናዎች በምርታማነት ማሻሻያና የልህቀት ማዕከል ሊሰጡ ነው!
​ #fastmereja I «ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030» አገራዊ ራዕይን ለማገዝ እና አዲስ አበባን «ስማርት ሲቲ» ለማድረግ የሚደረገውን እንቅስቃሴ የሚያፋጥን የጋራ ትብብር ስምምነት ዛሬ መስከረም 12 ቀን 2019 ዓ.ም ይፋ ሆኗል።

ስምምነቱ በሮቴክ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ እና በምርታማነት ማሻሻያና የልህቀት ማዕከል መካከል የተከናወነ ሲሆን፣ በኮምፒውተር ዘርፍ ለመሰልጠን ፍላጎት ያላቸውን ዜጎች በ3 ወራት ውስጥ አሰልጥኖ ወደ ሥራ ዓለም ለማሰማራት ያለመ ነው።

​ይህ የፈጠራ እና የክህሎት መርሃ-ግብር እንደ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (Artificial Intelligence)፣ የላቁ የኢንፎርሜሽንና ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂዎች፣ እንዲሁም የኤሌክትሮኒክስ፣ የሃርድዌር እና የሶፍትዌር ጥገናን ያካተቱ 7 ዋና ዋና የቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይ ያተኩራል። ስልጠናው በቀጥታ ወደ ተግባራዊ የሥራና የቢዝነስ ዓለም የሚያሸጋግር መሆኑ ተገልጿል።

​ይህ ጅምር በአሁኑ ወቅት በኢንዱስትሪ እና በቴክኖሎጂ ዘርፎች የሚስተዋሉትን የክህሎት ክፍተቶች በመሙላት ረገድ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወትና አገሪቱ ለያዘችው የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ግብ ትልቅ በር ከፋች እንደሚሆን ታውቋል።

መዝገባ የተጀመረ ሲሆን
📍 Rotech Main Office
Bole Medhanialem, Abyssinia Plaza, 8th Floor, Office No. 806

📍 PICE Training Center
Lideta Tsebel, next to Kaizen Center

🌐 Website: www.rotechpice.com

🏡 Invest in Ethiopia. Build your future! 🌍

Property opportunities for Ethiopians & Tigrayans worldwide.
📲 Contact Brook Real Estate for details.

☎️ +971 52 786 6251
#brookrealestate #ethiopiarealestate #tigrayrealestate #investinethiopia #ethiopiandiaspora #propertyinvestment #tigrayansworldwide #realestateinvestment

ብሔራዊ የእደ ጥበብ ሙዚየም እና የሀስትካላ አካዳሚ
(National Crafts Museum & Hastkala Academy)

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል - 2 )
#ethiopia |በኒው ዴልሂ በሚገኘው ብሔራዊ የዕደ-ጥበብ ሙዚየምና ሀስትካላ አካዳሚ (National Crafts Museum & Hastkala Academy) ዘለቅን። የብሪክስ ባዛር (BRICS Bazaar - ከመስከረም 10–15, 2026) እየተካሄደ ነው።

የብሪክስ ባዛር፦ ባህሎችን መቅረጽ፣ ሕዝቦችን ማገናኘት (BRICS Bazaar: Crafting Cultures, Connecting People) መሪ ቃል ይዟል። የንግድ ትርኢቱ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና በጨርቃጨርቅ ሚኒስቴር አዘጋጅነት የቀረበ ሲሆን፣ አማርኛ፣ ህንዲ፣ አረብኛ፣ እስፓንኛ፣ ፖርቱጋልኛ፣ ቻይንኛ ጨምሮ በተለያዩ ቋንቋዎች የተዘጋጁ የእንኳን ደህና መጣችሁ መልእክቶችን ያካተተ ነው።

Ms. Shakshi Gupta - አስጎብኚያችን ስለሙዚየሙ መተንተን፤ ማስረዳት ጀመረች።

የቤንጋል መንደር ገጽታ (ምዕራብ ቤንጋል)
በ'ኩምሃር' (የሸክላ ሰሪ) ባለሙያዎች ማህበረሰብ ከተሰሩ የክሪሽናናጋር (ናዲያ ዞን) የሸክላ ምስሎች፣ ከሳርና የቀርከሃ ጎጆዎች እንዲሁም ከጌጣጌጥ ስራዎች ጋር የገጠር ሕይወትን ያሳያል።

የኪንሃል አሻንጉሊቶች (ካርናታካ)
ከኪንሃል የመጡ በእጅ በእንጨት የተቀረጹ አሻንጉሊቶች ሲሆኑ፣ በኮምጣጤ ፍሬ የተወለወሉና በደማቅ የከለር ቀለም የተሸለሙ ናቸው፤ በታሪክ ለሙሽሮች በስጦታ መልክ ይሰጡ ነበር።

የፓታቺትራ ስዕል (ኦዲሻ)፦ ከፑሪ፣ ራጉራጅፑር እና ቡባኔስዋር የመነጨ ባህላዊ የጨርቅ ላይ ስዕል (ፓታ + ቺትራ) ሲሆን፣ ከራማያና፣ ማሃባራታ እና ባጋቫታ ታሪኮችን ያቀርባል።

የናጋ ጥበብ (ናጋላንድ / ሰሜን-ምስራቅ ህንድ)፦ የጎሳ ባህል ያላቸው የእንጨት የቀደመ አባቶች ምስሎች፣ የተሸመኑ የሸንበቆና ቀርከሃ ቅርጫቶች፣ እንዲሁም በዐጥንት፣ ቀንድ እና ፀጉር ያጌጡ የትንባሆ ማጫሻዎች፣ ጦሮች እና ባርኔጣዎች ናቸው።

የፓቡጂ ፋድ (Phad of Pabuji - ራጃስታን)

በታጠበ የጥጥ ጨርቅ ላይ የሚሳሉ የመጠቅለያ (ስክሮል) ስዕሎች ሲሆኑ፣ በ13ኛው ክፍለ ዘመን በምዕራብ ራጃስታን ኮሉ (ማርዋር) ይኖር የነበረውን የፓቡጂ የተባለ የህዝብ ጀግና ህይወትና ተረቶች ያሳያሉ።

ታሪኩ ሙሉ ሌሊት በሚከናወኑ ስነ-ስርዓቶች ላይ 'ቦፓስ' (ከናያክ ማህበረሰብ የተወጣጡ ዘማሪዎች) በትልልቅ የሸክላ ማማዎች እየታጀቡ 'ፓቡጂ ራ ፓንዋራ' የተሰኙ የጀግንነት ዜማዎችን ሲዘምሩ ይተረካል።

ስዕሎቹ በቢልዋራ (ሜዋር) ሻህፑራ በሚገኙ የ'ጆሺ' ቤተሰብ ባለሙያዎች ብቻ የሚሳሉ ሲሆን፣ ጨርቁን አዘጋጅተው መልካም ቀን በመጠበቅ በባህላዊ ተፈጥሯዊ ቀለሞች ይስሏቸዋል።

አስጎብኚያችን Ms. Shakshi Gupta - ፈትፍታ የማጉረስ ትህትና ያላት ናት።

ጥያቄ አለ? - አለች።

የዶክራ ብረታ ብረት ዕደ-ጥበብ (Dhokra Metal Craft - ቻቲስጋርህ እና ማዕከላዊ/ምስራቅ ህንድ) ጥበብ ማውጋት ቀጠለች።

በሸክላ ቅርጾች ላይ በሚቀልጥ ሰም (cire perdue) የሚሰራ የ5,000 ዓመታት ዕድሜ ያለው የብረት ማቅለጥና ማፍሰስ ጥበብ ሲሆን፣ የተጠላለፈ ወይም የተጠቀለለ የላይኛው ገጽታ ቅርፅ በመያዙ ይታወቃል።

በቻቲስጋርህ (ባስታር)፣ ኦዲሻ፣ ጃርካንድ፣ ምዕራብ ቤንጋል እና አንድራ ፕራዴሽ ባሉ ከፊል-ዘላን የጎሳ ብረት ሰሪዎች የተሰራ ሲሆን፣ የእህል መለኪያ ማሰሮዎችን፣ የከብት ቃጭሎችን እና የነሐስ የጎሳ ምስሎችን (እንደ ከአደን የሚመለሱ አደንኞችን ምስል) ያመርታሉ።

የኮንድሃ / ኮንድ ነሐስ ስራዎች
(Kondha Bronzes - ኦዲሻ)

በኦዲሻ የራያጋዳ እና ጋጃፓቲ ዞኖች በሚኖሩ የኮንድሃ (ዶንጋሪያ ኮንድሃ) የጎሳ ቡድኖች በብረት ሰሪዎች ለዘመናት የተከናወነ የነሐስ ማፍሰስ ጥበብ ነው።

ሙሉ በሙሉ በማፍሰስና ሰም በማቅለጥ ቴክኒኮች ለ'ዳራኒ ፔኑ' (የምድር አምላክ) የመስዋዕት ስጦታዎች፣ የክብረ-በዓል ምልክቶች፣ የተለያዩ ቅርሶች እና በስጦታ (ሚዜ) የሚሰጡ አሻንጉሊቶችን ለመስራት ያገለግላል።

የካርናታካ የቡታ እምነት ቅርጻ ቅርጾች
(Bhuta Cult Sculptures - ካርናታካ)

በባህር ዳርቻይቱ ካርናታካ ኡዱፒ ዞን ከ19ኛው ክፍለ ዘመን የመጡ በእንጨት የተቀረጹ ምስሎችና የነሐስ ጭንብሎች ሲሆኑ፣ ከ'ቡታራዳኔ' (የመንፈስ አምልኮ ስነ-ስርዓት) ጋር የተያያዙ ናቸው።

በ'ጉዲጋር' የእደ-ጥበብ ማህበረሰብ ከጽኑ የጃክፍሩት እንጨት የሚቀረጹ ሲሆን፣ እንደ 'ፓንጁርሊ' (የዱር አሳማ መንፈስ)፣ 'ፒሊቻንዲ' (የነብር መንፈስ)፣ 'ጁማዲ' እና እንደ 'ኮቲ እና ቼናያ' ያሉ የአባቶች ጀግኖችን ይወክላሉ።

በወፍ በረር ማጠቃለያ ላይ ደረሰች

የማዱባኒ ስዕል (Madhubani Painting - ቢሃር)

በሰሜን ቢሃር የሚቲላ አካባቢ የሚገኝ ጥንታዊና መስመራዊ የህዝብ ስዕል ዘይቤ ሲሆን፣ በባህላዊ መልኩ በመንደር ሴቶች በግድግዳዎችና ወለሎች ላይ ይሳላል።

'ኮህባርቺትራ' (ለአዲስ ተጋቢዎች የመኝታ ክፍል ግድግዳ ስዕል) እና 'አሪፓና' (ለስለትና ባህላዊ ስነ-ስርዓቶች የሚሰራ የወለል ጌጣጌጥ) የሚያካትት ሲሆን፣ በአሁኑ ጊዜ በወረቀትና በሸራ ላይ ይሰራል።

ጠቅላላ የብረታ ብረት ዕደ-ጥበብ
(General Metal Crafts)

ከዕለት ተዕለት ቁሳቁሶች፣ የማስቀመጫ ሳጥኖችና የአልጋ እግሮች እስከ ባህላዊ ምስሎችና የወፍ እና የእንስሳት ቅርጽ ያላቸው የሱፓሪ መቁረጫዎች (sarota) ድረስ ያሉትን ባህላዊ የህንድ የነሐስና የብረት ጥበቦችን ያጎላል።

***
ከሙዚየም ወደ ባዛር ዘለቅን

ኢትዮጵያውያን የእደ ጥበብ ባለሙያዎች በBRICS Bazaar 2026 ላይ ተሳትፈዋል

በሕንድ ኒው ዴልሂ በሚገኘው ብሔራዊ የእደ ጥበብ ሙዚየም እና ሀስትካላ አካዳሚ (National Crafts Museum & Hastkala Academy) ከመስከረም 10 እስከ 15 ቀን 2026 እየተካሄደ ባለው BRICS Bazaar 2026 ላይ ኢትዮጵያውያን የእደ ጥበብ ባለሙያዎች ሀገራቸውን ወክለው ተሳትፈዋል።

ዝግጅቱ “Crafting Cultures, Connecting People” — “ባህሎችን መቅረጽ፣ ሕዝቦችን ማገናኘት” በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀ ሲሆን፣ የተለያዩ የBRICS አገራትን ባህላዊ የእደ ጥበብ፣ ፋሽን፣ ጨርቃ ጨርቅ፣ ሸክላ ስራ እና ሌሎች ባህላዊ የእጅ ሥራዎችን ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ያስተዋውቃል።

እጂጋየሁ ኃይለጊዮርጊስ አራርሶ

ከኢትዮጵያ በHandweaving – የእጅ ጨርቃ ጨርቅ ሥራ የተሳተፈችው እጅጋየሁ ኃይለጊዮርጊስ አራርሶ የፋሽን ዲዛይነርና ሥራ ፈጣሪ ስትሆን፣ Ejig Tibeb መስራች እና Ethiopian Fashion Designers Association ተባባሪ መስራች ናት።

የኢትዮጵያን ቡና ለታዳሚዎቹ በክብር አጠጥታለች።

መዓዛ አሰግድ አሰፋ

በሌላ በኩል መአዛ አሰግድ አሰፋ (Meaza Asegid Assefa) በHand Modelling / Pottery – የእጅ ሸክላ ሥራ ዘርፍ ኢትዮጵያን ወክላለች።

“Meaza Pottery – መአዛ ሸክላ ሥራ” በሚል የንግድ ስም ትሠራለች። በእጅ የተሰሩ ባህላዊ የሸክላ እቃዎችንና መያዣዎችን በማምረት የባህላዊ የሸክላ ጥበብን ለመጠበቅና ለማስቀጠል እየሰራች መሆኑ ተናግራለች።

የኢትዮጵያ የእደ ጥበብ ውበት በዓለም መድረክ

የኢትዮጵያ የእደ ጥበብ ባለሙያዎች በዚህ ዓይነት ዓለም አቀፍ መድረክ መሳተፋቸው፣ የአገሪቱን ባህላዊ የእጅ ሥራዎች፣ ፋሽንና የፈጠራ ሥራዎችን ለዓለም ማስተዋወቅ ከመቻሉ ባሻገር ለእደ ጥበብ ምርቶች አዳዲስ የገበያና የትብብር ዕድሎችን የሚከፍት አጋጣሚ ነው።

የጉዞ ማስታወሻ
ከፍል ( 3 ) ይቀጥላል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks :
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics2026 #bricsbazaar2026 #ethiopia #india #newdelhi #crafts #handicraft #handweaving #pottery #ethiopianfashion #getutemesgen

Magaalaa Shaggaritti shakkamttootni dhadhaa fakkeessuun wantoota garagaraa walitti makuun gabaaf dhiyeessuuf qopheessaa turan eeruu hawaasni qaamolee nageenyaaf kenneen to’annoo jala oolfamaniiru

Shakkamtootni maqaan isaanii 1ffaa Allabbachoo Geetaa, 2ffaa Indaalammaa Waleefi Asmaamoo Walee jedhaman Magaalaa Shaggar kutaa Magaalaa Mana Abbichuu Aanaa Tufaa Munaatti mana jireenyaa dhuunfaa kireeffatanii badhaadhina qaxxaamuraa argachuuf dhadhaa fakkeessuun kartooniifi zayitii nyaataa walitti makuun geejjibsiisuuf wayita turanitti Fulbaana 1/2019 Qajeelchi Poolisii kutaa Magaalaa Mana Abbichuu eeruu hawaasa irraa argateen to'annoo jala oolcheera.

Akka Poolisiin kutaa Magaalichaa ibsetti shakkamtootni kunneen wantoota nyaataaf hin oolle waraqaa adii 31, pilaastika magariisa 61 zayita akkasumas kaartoonii 114, baarmeeliiwwan 6 fayyadamuun gabaaf wayita qopheessaa turanitti kan to'ataman yoo ta'u, bakki itti gurgurtaaf dhiyeessuuf turanis Magaalaa Finfinnee bakka addaa "Gojjam barandaa" jedhamutti geejjibsiisuuf wayita turanitti to'atamaniiru.

Haaluma kanaan qaamooleen gareen qorannoo qajeelcha Poolisiifi Abbaa alangaa dhimmicha irratti qorannoo gaggeessuu eegaluun ibsameera.

Hawaasni wayita oomishaalee gabaa irraa bitu qulqullinaafi nageenya mirkaneessuun, odeeffannoo shakkisiisaa yoo argan ammoo qaamolee dhimmi ilaallatuuf hatattamaan beeksisuun gahee isaanii bahachuun murteessaadha.

Shaggar city communication

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila)

የጉዞ ማስታወሻ - ( ክፍል - 1 )

ከደቡብ እስያ ዋነኛ የቱሪዝም መዳረሻ ደጃፍ ቆመናል፤ ዴልሂ - ቀይ ምሽግ።
#ethiopia | ዴልሂ በሰሜን ሕንድ የምትገኝ ሲሆን፣ የያሙና ወንዝ በምሥራቅ በኩል ያልፋል። በምዕራብና በደቡብ አካባቢዎቿ የአራቫሊ ተራራማ ሰንሰለት (Aravalli Ridge) ቅርንጫፍ ይገኛል። ይህ የተለያየ የተፈጥሮ አቀማመጥ ከከተማዋ የከተማ ልማት ጋር ተደምሮ ልዩ ገጽታ ይሰጣታል።

ዴልሂ የብዙ ባህሎች፣ ሃይማኖቶች፣ ቋንቋዎችና ምግቦች መገናኛ ናት። Hindi በሰፊው የሚነገር ሲሆን Punjabi፣ Urdu፣ Bengali እና English ደግሞ በከተማዋ በስፋት ይጠቀማሉ።

Old Delhi በባህላዊ ገበያዎች፣ ጠባብ መንገዶች፣ ታሪካዊ ሕንፃዎችና የመንገድ ምግቦች ይታወቃል። በተቃራኒው New Delhi ዘመናዊ ሕንፃዎች፣ የመንግሥት ማዕከላት፣ ሰፊ መንገዶችና አረንጓዴ መናፈሻዎች ያሏት ናት።

Red Fort – የሙጋል ዘመን ታላቅ ምሽግ
Qutub Minar – የ12ኛው ክፍለ-ዘመን ታሪካዊ ሕንፃ
Humayun’s Tomb – የሙጋል የመቃብር ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምሳሌ
India Gate – ታዋቂው የመታሰቢያ ሐውልት
Lotus Temple
Rashtrapati Bhavan
Jantar Mantar
Akshardham Temple
Lodhi Garden
Red Fort፣ Qutub Minar እና Humayun’s Tomb ከዴልሂ የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎች መካከል ይገኛሉ።

ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው። በአንድ ቀን የሙጋል ዘመን ቅርስ ማየት፣ በOld Delhi ባህላዊ ምግብ መብላት፣ ከዚያም በNew Delhi ዘመናዊ የንግድና የመንግሥት ማዕከላትን መጎብኘት ይቻላል።

ኒው ዴልሂ የሕንድ የፖለቲካ ልብ ብቻ ሳትሆን፣ የታሪክ፣ የባህል፣ የምግብ፣ የሥነ-ሕንፃና የዘመናዊ እድገት መገናኛ ናት።

***
በሕንድ ኒው ዴልሂ የሚገኘውና ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በመባል የሚታወቀው ታሪካዊ ቅርስ የሕንድ የነጻነት፣ የፖለቲካ ሥልጣንና የበለጸገ የሙጋል የሥነ-ሕንጻ ጥበብ ዋነኛ መገለጫ ነው።

ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃንና ተቋማት ቅርሱን ከታሪካዊ እሴቱ ባሻገር በዘመናዊቷ ሕንድ ፖለቲካዊና ጸጥታዊ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ከሚጫወተው ማዕከላዊ ሚና አንጻር በሰፊው ይዘግቡታል።

ታሪካዊ መሠረትና የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በጥልቀት ለማየት ይጋብዛል። ምሽጉ እ.ኤ.አ. በ1638 በሙጋል ኢምፓየር ንጉሥ ሻህ ጃሃን (Shah Jahan) ዋና ከተማቸውን ከአግራ ወደ ዴልሂ ባዛወሩበት ወቅት የተገነባ ነው።

ሕንጻው ከተራቀቀ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ (Red Sandstone) የተገነባ ሲሆን፤ የእስላማዊ፣ ፐርሺያዊ፣ ቲሙሪድና ሕንዳዊ የሥነ-ሕንጻ ዘይቤዎች ድንቅ ውህደት ነው።

እ.ኤ.አ. በ2007 የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) ቅርሱን የዓለም ቅርስ አድርጎ መዝግቦታል።

Dr. Jay Bir Singh Guide, Delhi (ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ - እያስጎበኙን፤ ታሪክ እየነገሩን ነው። እንዲህም አሉ ፦ "ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) የሕንድ ነጻነትና ፖለቲካዊ ምልክትነት ነው። በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በሚከበረው የሕንድ የነጻነት ቀን የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ከምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) አደባባይ የሕንድን ሰንደቅ ዓላማ በመስቀል ለሕዝቡ ታሪካዊ ንግግር ያደርጋሉ።

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በሕንድ የነጻነት ትግል ወቅት የብሪታንያ ቅኝ ገዥዎችና የነጻነት ታጋዮች የፍልሚያና የፖለቲካ ውሳኔዎች ማዕከል ሆኖ አገልግሏል።"

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ "እግር በእግር ተከተሉኝ!" የሚል ትዕዛዝ ሰጡን ።

የሙጋል እምፓየር የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በ16ኛው እና 18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በሕንድ ክፍለ-አህጉር የጎለበተ፣ የፋርስ፣ የእስላማዊ፣ የቱርክ እና የሕንዳዊ ባህሎችን አዋህዶ የያዘ ድንቅ የኪነ-ሕንጻ ዘመን ነው። ይህም ዘመን በጂኦሜትሪያዊ ሚዛን፣ በሽንኩርት ቅርጽ ጉልላቶች፣ በከበሩ ድንጋዮች ዝርዝር ቅርጻ ቅርጽና በውብ የአትክልት ስፍራዎች ይታወቃል።

የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ዋና

ጂኦሜትሪያዊ ሚዛንና ተመጣጣኝነት (Symmetry): ሕንጻዎችና ቅፅሮቻቸው ከተመሳሳይ ማዕከል የተመጠኑና የግራና ቀኝ ሚዛናቸውን የጠበቁ ናቸው።

የቻርባግ (Charbagh) የአትክልት ስልት: በውሃ ቦዮች አራት ቦታዎች የተከፈሉና የገነትን መሰል ውበት የሚወክሉ መሬቶች።

ፒዬትራ ዱራ (Pietra Dura): በነጭ ማርብል ላይ ባለቀለም የከበሩ ድንጋዮችን በመቅረጽ የሚሰራ ውብ የአበባና የጂኦሜትሪ ጌጣጌጥ።

የተራቀቁ ጉልላቶችና ሚናሬቶች: በከፍተኛ ጥበብ የተሰሩ የሽንኩርት ቅርጽ ያላቸው ጉልላቶችና ረጃጅም ግንቦች።

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ በሕንድ የሚገኙ ዋና ዋና የሙጋል ቅርሶች መተንተን ይዘዋል።

"የቅርሱ ስም የሚገኝበት ቦታ የገነባው ንጉሥ ዋና መገለጫና ታሪካዊ እሴት ታጅ ማሃል (Taj Mahal) አግራሻህ ጃሃን የነጭ ማርብል ድንቅ ውጤትና የዓለም የዩኔስኮ ቅርስ። ... የሁማዩን መቃብር (Humayun's Tomb) ኒው ዴልሂሀሚዳ ባኑ ቤጉምየቻርባግ ስልት አቅኚና ለታጅ ማሃል ግንባታ መነሻ የሆነ ቅርስ። ... ፋተህፑር ሲክሪ (Fatehpur Sikri) አግራ አቅራቢያ አክባር በበሉንድ ዳርዋዛ (Buland Darwaza) በርና በባህሎች ውህደት የሚታወቅ ከተማ። ... የአግራ ምሽግ (Agra Fort)አግራአክባር / ሻህ ጃሃንከቀይ አሸዋ ድንጋይ የተገነባ ታላቅ የቤተ-መንግሥትና የጦር ምሽግ። ... ጃማ መስጊድ (Jama Masjid)ኒው ዴልሂሻህ ጃሃንበሕንድ ከሚገኙ ትልልቅ መስጂዶች አንዱና የቀይ አሸዋ ድንጋይ ድንቅ ሥራ ናቸው።

የታሪክ እድገትና የወርቃማው ዘመን አሻራ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ላይ ይወድቃል። የሙጋል ሥነ-ሕንጻ በእምፓየሩ አጼዎች ዘመን የተለያየ መልክ ነበረው። በንጉሥ አክባር ዘመን (1556–1605) የሂንዱና የእስላማዊ ጥበባት ውህደት ጎልቶ የወጣ ሲሆን፣ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። በንጉሥ ሻህ ጃሃን ዘመን (1628–1658) ደግሞ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ወደ "ወርቃማ ዘመኑ" ከፍ ብሏል፤ በዚህ ወቅት ነጭ ማርብል፣ የተራቀቀ የድንጋይ ውቅርና ድንቅ ሚዛን ያላቸው ግንባታዎች የኪነ-ሕንጻው ዋነኛ መታወቂያ ሆነዋል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

የታሪክ አመጣጥና ምሽጉ የተመረጠበት ምክንያት

የመጀመሪያው የነጻነት ብስራት (1947)፦ ሕንድ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 15 ቀን 1947 ከብሪታንያ የቅኝ ግዛት አገዛዝ ነጻ ስትወጣ፣ የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ጃዋሃርላል ነህሩ (Jawaharlal Nehru) የመጀመሪያውን የሕንድ ሦስት ቀለም ሰንደቅ ዓላማ በምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) ላይ ሰቀሉ።

የሥልጣንና የምልክትነት መቀየር፦ ቀይ ምሽግ ቀደም ሲል የሙጋል እምፓየር የሥልጣን ማዕከል እና በኋላም የብሪታንያ ጦር ሰፈር የነበረ በመሆኑ፣ ሰንደቅ ዓላማውን እዚያ መስቀል የቅኝ ግዛት ጭቆና ማብቃቱንና ሥልጣን ወደ ሕንድ ሕዝብ መመለሱን የሚያሳይ ትልቅ ምሳሌያዊ ትርጉም ነበረው።

የሰንደቅ ዓላማ መስቀልና የ21 መድፍ ተኩስ፦ የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰንደቅ ዓላማውን ሲሰቅሉ የሀገሪቱ ብሔራዊ መዝሙር (Jana Gana Mana) ይዘመራል፤ በተመሳሳይ ጊዜም 21 ጊዜ የመድፍ ተኩስ አክብሮት ይፈጸማል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከላሆሪ ጌት አደባባይ ሆነው ለሕዝቡ ባሕላዊና ፖለቲካዊ መልእክት ያስተላልፋሉ። ንግግሩ ያለፉት ዓመታት ስኬቶችን፣ የሀገሪቱን የኤኮኖሚና ማህበራዊ አቅጣጫዎች እንዲሁም የወደፊት የልማት ግቦችን ያካትታል።

የሰራዊትና የባህል ሰልፍ፦ የሕንድ መከላከያ ሠራዊት፣ ፖሊስና የወጣቶች ቡድኖች የክብር ሰልፍ የሚያደርጉ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችና የባህል ቡድናት ልዩ ልዩ ትርኢቶችን ያቀርባሉ።

በልዩነት ውስጥ ያለ አንድነት (Unity in Diversity)፦ ሕንድ በብዙ ቋንቋዎች፣ ሃይማኖቶችና ባህሎች የተከፈለች ብትሆንም፣ በዕለቱ ሁሉም ዜጎች በሕንዳዊነታቸው ሥር የሚሰበሰቡበት ማዕከል ነው።

የትውልድ ቅብብልና የሀገር ፍቅር ወጣቱ ትውልድ የሀገሩን ታሪክ፣ የነጻነት ታጋዮችን መስዋዕትነትና የሀገራዊ ኃላፊነት ስሜትን እንዲገነዘብ ያደርጋል።

ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ትርጉም የሕንድን ወታደራዊ፣ ባህላዊና ኤኮኖሚያዊ እድገት ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሚያሳይ ትልቅ የዲፕሎማሲ መድረክ ሆኖ ያገለግላል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

ይህ ትዕይንት ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው።

ቁጡብ ሚናር
— የኒው ዴልሂ ታሪካዊ ሐውልት

ቁጡብ ሚናር (Qutub Minar) በሕንድ ኒው ዴልሂ መህራውሊ አካባቢ የሚገኝ፣ ከሕንድ ታሪካዊና ሥነ-ሕንፃ ቅርሶች ውስጥ በዓለም የሚታወቀው አንዱ ነው።

72.5 ሜትር ከፍታ ያለው ይህ አስደናቂ የቀይ ድንጋይ ማማ ግንባታው በ1199 ዓ.ም. በቁጥብ-ዑዲን አይባክ ተጀምሮ በተከታዮቹ ገዢዎች ተጠናቋል።

ቁጡብ ሚናር ብቻውን ሳይሆን በዙሪያው ካሉት የታሪክ ቅርሶች ጋር በመሆን የቁጡብ ሚናር እና ሐውልቶቹ (Qutb Minar and its Monuments) የUNESCO ዓለም ቅርስ ስፍራ ሆኖ ከ1993 ጀምሮ ተመዝግቧል።

በቅርሱ ዙሪያ የሚገኙት የኩዋት-ኡል-ኢስላም መስጊድ፣ አላይ ዳርዋዛ፣ የብረት ምሰሶው (Iron Pillar) እና ሌሎች ጥንታዊ ሕንፃዎች የዴልሂን ረጅም የታሪክና የሥነ-ሕንፃ ቅርስ ያሳያሉ።

Qutub Minar — የታሪክ፣ የባህልና የሕንድ ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምስክር።

ameti āderesachihu

इथियोपियाई लोगों को – नया साल 2019 मुबारक हो
ኢትዮጵያውያን - እንኳን ለ2019ዓ.ም ለዓዲስ ዓመት አደረሳችሁ - ብለዋል

ክፍል ( -2- )ይቀጥላል ...

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco
#(Dhruv Mishra) Under Secretary (Press Relations) #mir . Randhir Jaiswal Additional Secretary (XP) & Spokesperson #mr . Dhruv Mishra Under Secretary (Press Relations) #mr . Manoj Madhav Under Secretary (XPD) #mr . Amit Raghav Publicity Officer (XLM) #mr . Chandreshwer Singh Media Liaison Officer #mr . Ishu Bhadouria Media Liaison Officer #mr . Om Shahi Media Liaison Office
​#delhi #redfort #india #history #tourism #culture #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

Ethio telecom, Djibouti Telecom, and Sudatel Group Advance Horizon Fiber Initiative with International Partners Through Pre-Commercialization Workshop

Ethio telecom, in partnership with Djibouti Telecom and Sudatel Group, has successfully hosted a high-level stakeholders' workshop to advance the pre-commercialisation phase of the Horizon Cross-Border Terrestrial Fiber Initiative. Formalized under a robust consortium framework, the secure corridor connects Djibouti, Ethiopia, and Sudan, offering global carriers and hyperscalers a highly reliable, low-latency alternative route for subsea cable traffic across the Red Sea.

Held in Addis Ababa, the workshop focused intensely on the commercial and technical requirements of the high-capacity terrestrial fiber corridor being developed across the region. Engineered with a fully protected, redundant architecture, the route seamlessly links cable landing stations in Djibouti and Port Sudan via Ethiopia, featuring expert network architecture insights from Ciena, Nokia, and BringCom.

The successful gathering convened leading global technology and connectivity organizations, including Google, Meta (via HIPConsult), Microsoft, Amazon Web Services (AWS), Airtel Africa, Bayobab, WIOCC, Nokia, Ciena, center3, Saudi Vision, and China Mobile International. During these strategic sessions, participating partners and global operators expressed strong interest in leveraging and monetizing the multi-terabit capabilities of the Horizon Fiber corridor.

Jointly developed by the three telecom leaders, the Horizon initiative provides robust data transport, colocation, and hosting services with seamless landing access in Djibouti and Sudan. Designed for high-speed performance and resilience, Horizon empowers next-generation workloads like cloud computing, artificial intelligence, fintech, e-commerce, and digital content delivery.

Ultimately, this milestone showcases how pioneering African operators unite their infrastructure, expertise, and regional reach to shape a more interconnected and digitally empowered future for the continent.
#ethiotelecom #djiboutitelecom #sudatelgroup #horizonfiberinitiative #digitalafrica #gsma #itu #oecd #g6countries

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila)

የጉዞ ማስታወሻ

ከደቡብ እስያ ዋነኛ የቱሪዝም መዳረሻ ደጃፍ ቆመናል፤ ዴልሂ - ቀይ ምሽግ።
#ethiopia | ዴልሂ በሰሜን ሕንድ የምትገኝ ሲሆን፣ የያሙና ወንዝ በምሥራቅ በኩል ያልፋል። በምዕራብና በደቡብ አካባቢዎቿ የአራቫሊ ተራራማ ሰንሰለት (Aravalli Ridge) ቅርንጫፍ ይገኛል። ይህ የተለያየ የተፈጥሮ አቀማመጥ ከከተማዋ የከተማ ልማት ጋር ተደምሮ ልዩ ገጽታ ይሰጣታል።

ዴልሂ የብዙ ባህሎች፣ ሃይማኖቶች፣ ቋንቋዎችና ምግቦች መገናኛ ናት። Hindi በሰፊው የሚነገር ሲሆን Punjabi፣ Urdu፣ Bengali እና English ደግሞ በከተማዋ በስፋት ይጠቀማሉ።

Old Delhi በባህላዊ ገበያዎች፣ ጠባብ መንገዶች፣ ታሪካዊ ሕንፃዎችና የመንገድ ምግቦች ይታወቃል። በተቃራኒው New Delhi ዘመናዊ ሕንፃዎች፣ የመንግሥት ማዕከላት፣ ሰፊ መንገዶችና አረንጓዴ መናፈሻዎች ያሏት ናት።

Red Fort – የሙጋል ዘመን ታላቅ ምሽግ
Qutub Minar – የ12ኛው ክፍለ-ዘመን ታሪካዊ ሕንፃ
Humayun’s Tomb – የሙጋል የመቃብር ሥነ-ሕንፃ ድንቅ ምሳሌ
India Gate – ታዋቂው የመታሰቢያ ሐውልት
Lotus Temple
Rashtrapati Bhavan
Jantar Mantar
Akshardham Temple
Lodhi Garden
Red Fort፣ Qutub Minar እና Humayun’s Tomb ከዴልሂ የUNESCO የዓለም ቅርስ ቦታዎች መካከል ይገኛሉ።

ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው። በአንድ ቀን የሙጋል ዘመን ቅርስ ማየት፣ በOld Delhi ባህላዊ ምግብ መብላት፣ ከዚያም በNew Delhi ዘመናዊ የንግድና የመንግሥት ማዕከላትን መጎብኘት ይቻላል።

ኒው ዴልሂ የሕንድ የፖለቲካ ልብ ብቻ ሳትሆን፣ የታሪክ፣ የባህል፣ የምግብ፣ የሥነ-ሕንፃና የዘመናዊ እድገት መገናኛ ናት።

***
በሕንድ ኒው ዴልሂ የሚገኘውና ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በመባል የሚታወቀው ታሪካዊ ቅርስ የሕንድ የነጻነት፣ የፖለቲካ ሥልጣንና የበለጸገ የሙጋል የሥነ-ሕንጻ ጥበብ ዋነኛ መገለጫ ነው።

ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃንና ተቋማት ቅርሱን ከታሪካዊ እሴቱ ባሻገር በዘመናዊቷ ሕንድ ፖለቲካዊና ጸጥታዊ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ከሚጫወተው ማዕከላዊ ሚና አንጻር በሰፊው ይዘግቡታል።

ታሪካዊ መሠረትና የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በጥልቀት ለማየት ይጋብዛል። ምሽጉ እ.ኤ.አ. በ1638 በሙጋል ኢምፓየር ንጉሥ ሻህ ጃሃን (Shah Jahan) ዋና ከተማቸውን ከአግራ ወደ ዴልሂ ባዛወሩበት ወቅት የተገነባ ነው።

ሕንጻው ከተራቀቀ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ (Red Sandstone) የተገነባ ሲሆን፤ የእስላማዊ፣ ፐርሺያዊ፣ ቲሙሪድና ሕንዳዊ የሥነ-ሕንጻ ዘይቤዎች ድንቅ ውህደት ነው።

እ.ኤ.አ. በ2007 የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) ቅርሱን የዓለም ቅርስ አድርጎ መዝግቦታል።

Dr. Jay Bir Singh Guide, Delhi (ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ - እያስጎበኙን፤ ታሪክ እየነገሩን ነው። እንዲህም አሉ ፦ "ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) የሕንድ ነጻነትና ፖለቲካዊ ምልክትነት ነው። በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በሚከበረው የሕንድ የነጻነት ቀን የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ከምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) አደባባይ የሕንድን ሰንደቅ ዓላማ በመስቀል ለሕዝቡ ታሪካዊ ንግግር ያደርጋሉ።

ቀይ ምሽግ (Red Fort / Lal Qila) በሕንድ የነጻነት ትግል ወቅት የብሪታንያ ቅኝ ገዥዎችና የነጻነት ታጋዮች የፍልሚያና የፖለቲካ ውሳኔዎች ማዕከል ሆኖ አገልግሏል።"

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ "እግር በእግር ተከተሉኝ!" የሚል ትዕዛዝ ሰጡን ።

የሙጋል እምፓየር የሥነ-ሕንጻ ጥበብ በ16ኛው እና 18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በሕንድ ክፍለ-አህጉር የጎለበተ፣ የፋርስ፣ የእስላማዊ፣ የቱርክ እና የሕንዳዊ ባህሎችን አዋህዶ የያዘ ድንቅ የኪነ-ሕንጻ ዘመን ነው። ይህም ዘመን በጂኦሜትሪያዊ ሚዛን፣ በሽንኩርት ቅርጽ ጉልላቶች፣ በከበሩ ድንጋዮች ዝርዝር ቅርጻ ቅርጽና በውብ የአትክልት ስፍራዎች ይታወቃል።

የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ዋና

ጂኦሜትሪያዊ ሚዛንና ተመጣጣኝነት (Symmetry): ሕንጻዎችና ቅፅሮቻቸው ከተመሳሳይ ማዕከል የተመጠኑና የግራና ቀኝ ሚዛናቸውን የጠበቁ ናቸው።

የቻርባግ (Charbagh) የአትክልት ስልት: በውሃ ቦዮች አራት ቦታዎች የተከፈሉና የገነትን መሰል ውበት የሚወክሉ መሬቶች።

ፒዬትራ ዱራ (Pietra Dura): በነጭ ማርብል ላይ ባለቀለም የከበሩ ድንጋዮችን በመቅረጽ የሚሰራ ውብ የአበባና የጂኦሜትሪ ጌጣጌጥ።

የተራቀቁ ጉልላቶችና ሚናሬቶች: በከፍተኛ ጥበብ የተሰሩ የሽንኩርት ቅርጽ ያላቸው ጉልላቶችና ረጃጅም ግንቦች።

ዶ/ር ጃይ ቢር ሲንግ በሕንድ የሚገኙ ዋና ዋና የሙጋል ቅርሶች መተንተን ይዘዋል።

"የቅርሱ ስም የሚገኝበት ቦታ የገነባው ንጉሥ ዋና መገለጫና ታሪካዊ እሴት ታጅ ማሃል (Taj Mahal) አግራሻህ ጃሃን የነጭ ማርብል ድንቅ ውጤትና የዓለም የዩኔስኮ ቅርስ። ... የሁማዩን መቃብር (Humayun's Tomb) ኒው ዴልሂሀሚዳ ባኑ ቤጉምየቻርባግ ስልት አቅኚና ለታጅ ማሃል ግንባታ መነሻ የሆነ ቅርስ። ... ፋተህፑር ሲክሪ (Fatehpur Sikri) አግራ አቅራቢያ አክባር በበሉንድ ዳርዋዛ (Buland Darwaza) በርና በባህሎች ውህደት የሚታወቅ ከተማ። ... የአግራ ምሽግ (Agra Fort)አግራአክባር / ሻህ ጃሃንከቀይ አሸዋ ድንጋይ የተገነባ ታላቅ የቤተ-መንግሥትና የጦር ምሽግ። ... ጃማ መስጊድ (Jama Masjid)ኒው ዴልሂሻህ ጃሃንበሕንድ ከሚገኙ ትልልቅ መስጂዶች አንዱና የቀይ አሸዋ ድንጋይ ድንቅ ሥራ ናቸው።

የታሪክ እድገትና የወርቃማው ዘመን አሻራ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ላይ ይወድቃል። የሙጋል ሥነ-ሕንጻ በእምፓየሩ አጼዎች ዘመን የተለያየ መልክ ነበረው። በንጉሥ አክባር ዘመን (1556–1605) የሂንዱና የእስላማዊ ጥበባት ውህደት ጎልቶ የወጣ ሲሆን፣ ቀይ የአሸዋ ድንጋይ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። በንጉሥ ሻህ ጃሃን ዘመን (1628–1658) ደግሞ የሙጋል ሥነ-ሕንጻ ወደ "ወርቃማ ዘመኑ" ከፍ ብሏል፤ በዚህ ወቅት ነጭ ማርብል፣ የተራቀቀ የድንጋይ ውቅርና ድንቅ ሚዛን ያላቸው ግንባታዎች የኪነ-ሕንጻው ዋነኛ መታወቂያ ሆነዋል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

የታሪክ አመጣጥና ምሽጉ የተመረጠበት ምክንያት

የመጀመሪያው የነጻነት ብስራት (1947)፦ ሕንድ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 15 ቀን 1947 ከብሪታንያ የቅኝ ግዛት አገዛዝ ነጻ ስትወጣ፣ የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ጃዋሃርላል ነህሩ (Jawaharlal Nehru) የመጀመሪያውን የሕንድ ሦስት ቀለም ሰንደቅ ዓላማ በምሽጉ ላሆሪ ጌት (Lahori Gate) ላይ ሰቀሉ።

የሥልጣንና የምልክትነት መቀየር፦ ቀይ ምሽግ ቀደም ሲል የሙጋል እምፓየር የሥልጣን ማዕከል እና በኋላም የብሪታንያ ጦር ሰፈር የነበረ በመሆኑ፣ ሰንደቅ ዓላማውን እዚያ መስቀል የቅኝ ግዛት ጭቆና ማብቃቱንና ሥልጣን ወደ ሕንድ ሕዝብ መመለሱን የሚያሳይ ትልቅ ምሳሌያዊ ትርጉም ነበረው።

የሰንደቅ ዓላማ መስቀልና የ21 መድፍ ተኩስ፦ የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰንደቅ ዓላማውን ሲሰቅሉ የሀገሪቱ ብሔራዊ መዝሙር (Jana Gana Mana) ይዘመራል፤ በተመሳሳይ ጊዜም 21 ጊዜ የመድፍ ተኩስ አክብሮት ይፈጸማል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከላሆሪ ጌት አደባባይ ሆነው ለሕዝቡ ባሕላዊና ፖለቲካዊ መልእክት ያስተላልፋሉ። ንግግሩ ያለፉት ዓመታት ስኬቶችን፣ የሀገሪቱን የኤኮኖሚና ማህበራዊ አቅጣጫዎች እንዲሁም የወደፊት የልማት ግቦችን ያካትታል።

የሰራዊትና የባህል ሰልፍ፦ የሕንድ መከላከያ ሠራዊት፣ ፖሊስና የወጣቶች ቡድኖች የክብር ሰልፍ የሚያደርጉ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችና የባህል ቡድናት ልዩ ልዩ ትርኢቶችን ያቀርባሉ።

በልዩነት ውስጥ ያለ አንድነት (Unity in Diversity)፦ ሕንድ በብዙ ቋንቋዎች፣ ሃይማኖቶችና ባህሎች የተከፈለች ብትሆንም፣ በዕለቱ ሁሉም ዜጎች በሕንዳዊነታቸው ሥር የሚሰበሰቡበት ማዕከል ነው።

የትውልድ ቅብብልና የሀገር ፍቅር ወጣቱ ትውልድ የሀገሩን ታሪክ፣ የነጻነት ታጋዮችን መስዋዕትነትና የሀገራዊ ኃላፊነት ስሜትን እንዲገነዘብ ያደርጋል።

ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ትርጉም የሕንድን ወታደራዊ፣ ባህላዊና ኤኮኖሚያዊ እድገት ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሚያሳይ ትልቅ የዲፕሎማሲ መድረክ ሆኖ ያገለግላል።

በየዓመቱ ነሐሴ 15 (August 15) በኒው ዴልሂው ቀይ ምሽግ (Red Fort) የሚካሄደው የሕንድ የነጻነት ቀን ሥነ-ሥርዓት፣ የሀገሪቱ ታላቅ የፖለቲካዊ ነጻነትና ብሔራዊ አንድነት መግለጫ ነው። ይህ በዓል የነጻነት ውጊያውን መስዋዕትነት የሚያስታውስና የዘመናዊቷን ሕንድ ጉዞ የሚያሳይ ታሪካዊና ባህላዊ ሁነቶች ስብስብ ነው።

ይህ ትዕይንት ዴልሂን ልዩ የሚያደርጋት “ታሪክና ዘመናዊነት በአንድ ከተማ” መኖራቸው ነው።

ይቀጥላል ...

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco
#(Dhruv Mishra) Under Secretary (Press Relations) #mir . Randhir Jaiswal Additional Secretary (XP) & Spokesperson #mr . Dhruv Mishra Under Secretary (Press Relations) #mr . Manoj Madhav Under Secretary (XPD) #mr . Amit Raghav Publicity Officer (XLM) #mr . Chandreshwer Singh Media Liaison Officer #mr . Ishu Bhadouria Media Liaison Officer #mr . Om Shahi Media Liaison Officer

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian

Precision down to the very last detail. Ready to navigate the skies to your next destination. Book now www.ethiopianairlines.com
#flyethiopian