በስጦታና በፍቅር የተሞላው የበዓላት ጉዞ፤ የኢትዮጵያውያን የመጠያየቅና የአንድነት እሴት
*******************

እቃውን በእጁ፣ ናፍቆቱንና ፍቅሩን በልቡ ይዞ በመስቀል በዓል ወደ ቤተሰቡ የሚገሰግሰው የመላው ኢትዮጵያውያን የፍቅር፣ የትስስርና የአንድነት ማሳያ ነው።

በተለይም በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ የመስቀል በዓል ትልቅ ስፍራ የሚሰጠው፣ ከዓመት እስከ ዓመት በስራና በኑሮ ምክንያት ተራርቀው የቆዩ ቤተሰቦችና ዘመዳሞች የሚገናኙበት ልዩ ጊዜ ነው።

በዚሁ ወቅት የወደቁትን ለማንሳት፣ የተራራቁትን ለመሰብሰብ፣ በይቅርታና በደስታ አብሮ ለመኖር የሚደረገው ጉዞ በማህበረሰቡ ዘንድ የመስቀል በዓልን ልዩ ሆኖ እንዲታይ ያደርገዋል።

ይሁን እንጂ ይህ የመጠያየቅና ወደ ቤተሰብ የመመለስ ባህል በዓላት በመጡ ቁጥር በጥምቀት፣ በአሸንዳ፣ ሻደይ፣ ሶለል፣ በፋሲካ፣ በኢድ አልፈጥር፣ በገና እና በሌሎች በዓላትም የሚስተዋል የኢትዮጵያውያን በጎ እሴት ነው፡፡

የቱንም ያህል በሥራ፣ በትምህርትና በኑሮ ምክንያት ቢራራቁም፣ እጃቸውን ባዶ ላላማድረግ ስጦታቸውን ይዘው፣ ናፍቆታቸውን ሊወጡ ወደ ወላጆቻቸውና ወደ ተወለዱበት ምድር ይተማሉ።

በየጎዳናውና በየመኪና ማቆሚያው የሚታየው የወጣቱ፣ የሴቷ ጉዞ በባዶ እጅ ሳይሆን በስጦታ፣ በደስታና በናፍቆት የተሞላ ነው።

ይህም የሥጋ ዝምድናን ማደስና ማደስ ብቻ ሳይሆን፣ ኢትዮጵያውያን በየትኛውም የአገሪቱ ማዕዘን ቢኖሩ በመጠያየቅ፣ በመፈቃቀርና በደስታ አብሮ በመኖር የተሳሰሩ የአንድ ትልቅ ቤተሰብ አባላት መሆናቸውን የሚያስመሰክር ህያው የታሪክና የባህል ድልድይ ነው።

በአጠቃላይ፣ እቃውን በእጅ ይዞ፣ ፍቅሩንና ናፍቆቱን በልብ አዝሎ ወደ ቤተሰብ የሚደረገው ጉዞ ኢትዮጵያውያን በችግርም ሆነ በደስታ ጊዜ የማይለያዩ፣ በመከባበርና በመደጋገፍ የጸኑ ወንድማማቾች መሆናቸውን የሚያሳይ ትልቅ የህብረታችን ምስክር ነው።

በልዩ እሸቱ




በስጦታና በፍቅር የተሞላው የበዓላት ጉዞ፤ የኢትዮጵያውያን የመጠያየቅና የአንድነት እሴት
*******************

እቃውን በእጁ፣ ናፍቆቱንና ፍቅሩን በልቡ ይዞ በመስቀል በዓል ወደ ቤተሰቡ የሚገሰግሰው የመላው ኢትዮጵያውያን የፍቅር፣ የትስስርና የአንድነት ማሳያ ነው።

በተለይም በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ የመስቀል በዓል ትልቅ ስፍራ የሚሰጠው፣ ከዓመት እስከ ዓመት በስራና በኑሮ ምክንያት ተራርቀው የቆዩ ቤተሰቦችና ዘመዳሞች የሚገናኙበት ልዩ ጊዜ ነው።

በዚሁ ወቅት የወደቁትን ለማንሳት፣ የተራራቁትን ለመሰብሰብ፣ በይቅርታና በደስታ አብሮ ለመኖር የሚደረገው ጉዞ በማህበረሰቡ ዘንድ የመስቀል በዓልን ልዩ ሆኖ እንዲታይ ያደርገዋል።

ይሁን እንጂ ይህ የመጠያየቅና ወደ ቤተሰብ የመመለስ ባህል በዓላት በመጡ ቁጥር በጥምቀት፣ በአሸንዳ፣ ሻደይ፣ ሶለል፣ በፋሲካ፣ በኢድ አልፈጥር፣ በገና እና በሌሎች በዓላትም የሚስተዋል የኢትዮጵያውያን በጎ እሴት ነው፡፡

የቱንም ያህል በሥራ፣ በትምህርትና በኑሮ ምክንያት ቢራራቁም፣ እጃቸውን ባዶ ላላማድረግ ስጦታቸውን ይዘው፣ ናፍቆታቸውን ሊወጡ ወደ ወላጆቻቸውና ወደ ተወለዱበት ምድር ይተማሉ።

በየጎዳናውና በየመኪና ማቆሚያው የሚታየው የወጣቱ፣ የሴቷ ጉዞ በባዶ እጅ ሳይሆን በስጦታ፣ በደስታና በናፍቆት የተሞላ ነው።

ይህም የሥጋ ዝምድናን ማደስና ማደስ ብቻ ሳይሆን፣ ኢትዮጵያውያን በየትኛውም የአገሪቱ ማዕዘን ቢኖሩ በመጠያየቅ፣ በመፈቃቀርና በደስታ አብሮ በመኖር የተሳሰሩ የአንድ ትልቅ ቤተሰብ አባላት መሆናቸውን የሚያስመሰክር ህያው የታሪክና የባህል ድልድይ ነው።

በአጠቃላይ፣ እቃውን በእጅ ይዞ፣ ፍቅሩንና ናፍቆቱን በልብ አዝሎ ወደ ቤተሰብ የሚደረገው ጉዞ ኢትዮጵያውያን በችግርም ሆነ በደስታ ጊዜ የማይለያዩ፣ በመከባበርና በመደጋገፍ የጸኑ ወንድማማቾች መሆናቸውን የሚያሳይ ትልቅ የህብረታችን ምስክር ነው።

በልዩ እሸቱ

የደራሲ አረጋይ ''ራሄል መቐለ'' የተሰኝው አዲስ መጽሐፍ ገበያ ላይ ዋለ
#ethiopia | ​በብዕር ስሙ "ቃዳዊ" በመዝገብ ስሙ አረጋይ በተሰኘው ደራሲ የተጻፈው "ራሄል" አዲስ የልብ ወለድ መጽሐፍ በትናንትናው ዕለት በብላታ ህሩይ መታሰቢያ አዳራሽ በተሠጠው ጋዜጣዊ መግለጫ የህትመት ብርሃን አግኝቶ ለገበያ መቅረቡ ተነግሯል።

ይህ የደራሲው የበኩር ሥራ የሆነው መጽሐፍ መቼቱ በትግራይ አድርጎ ለሴቶች እንደ ልዩ የደስታ ቀን በሚቆጠረው በአሸንዳ በዓል
መቅረቡ ተራ ግጥምጥሞሽ ሳይሆን በምክንያት ነው ተብሏል ።

ሥራው በዋናነት ራሄል በተባለች ሴት ዙሪያ የሚያጥነጠንን የፍቅር ታሪክ ይዞ የሚነሳ ሲሆን ከፍቅሩና ከውበቱ ባሻገር የሀገራችንን ሴቶች የሰላም፣ የርህራሄና የሕልም ጥሪ በስፋት ያንጸባርቃል።

​መጽሐፉ የፍቅር ታሪክን ከመተርከብ በላይ በጦርነት አስከፊ ገጽታ ውስጥ ያለበደሉ ዋጋ የሚከፍለውን የወጣት ትውልድ ሀዘን በጥበብና በስነ-ጽሁፋዊ ምጥቀት ይዳስሳል።

የቀደሙት ትውልዶች በሠሩት ስህተትና ጥፋት ምክንያት የአሁኑ ወጣት ትውልድ እንዴት ላልሰራው በደል መስዋዕት እንደሚሆን የሚያሳየው ይህ ሥራ አንባቢንውን በጥበብ ፈረስ ላይ ጭኖ የሚያተም የውስጥ ስሜትን የሚነካ ታሪክ ይዟል።

መጀመሪያ ላይ በማህበራዊ ሚዲያ (በፌስቡክ) አማካኝነት በአጫጭር ጽሑፎች መልክ መቅረብ ጀምሮ የነበረው ይህ ታሪክ በብዙ አንባቢዎች ጥያቄና ድጋፍ ወደ ሙሉ መጽሐፍነት ያደገ እንደሆነ ተገልጿል።

​አሁን ባለው የዲጂታል ዘመን የሰዎችን የማንበብ ልማድ ያገናዘበ አቀራረብ የተከተለው "ራሄል መቐለ" አንባቢን ሳይሰለች በፍጥነት ተነቦ እንዲያልቅ በጥንቃቄ የተቀረጸ ነው።

መጽሐፉ ለብዙ አንባቢዎች ተዳራሽ እንዲሆን ታስቦ በሶስት ቋንቋዎች ማለትም በአማርኛ ''ራሔል መቐለ'' ፣ በትግርኛ ''ራሔል ጓል መቐለ'' እና በእንግሊዝኛ ''Rachel: The Pearl of Northern Star'' ተብለው ተዘጋጅተዋል።

የመጽሐፉ መልእክትና ታሪክ የወሰን ገደብ ሳይኖረው ለሁሉም ተደራሽ እንዲሆን ታስቦ በሦስቱም ቋንቋዎች ተተርጉሞ የቀረበ ሲሆን በአሁኑ ወቅት በአገር ውስጥ በጃፋር መጻሕፍት መደብር እንዲሁም በዓለም አቀፍ ደረጃ በኦንላይን በአማዞን አማካኝነት ለንባብ በቅቷል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የ23 ዓመቷ የሜካፕ ባለሙያ ፃድየ ወራሽ፣ ነሐሴ 16 ቀን 2018 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ኮንቬንሽን ማዕከል በተካሄደው ደማቅ የአሸንዳ በዓል ላይ የደስታ ሴልፊ (የራስ ፎቶ) ስታነሳ ትታያለች። አሸንዳ... ሴቶችና ልጃገረዶች ወገባቸው ላይ ከሚያስሩት ለምለም ረጃጅም ሳር ስያሜውን ያገኘውና መነሻውን በትግራይ ያደረገው ይህ በዓል፣ በመሺዎች የሚቆጠሩ ሴቶችን በባህላዊ አልባሳትና በማራኪ የፀጉር አሰራር አሸብርቀው በዋና ከተማዋ በአንድነት አሰባስቧል።

ይህ የሴቶች የነጻነት፣ የውበት እና የፍቅር በዓል በአጎራባቹ አማራ ክልል፣ እንዲሁም የቀድሞ የጣሊያን ቅኝ ግዛት ከነበረችውና ከ1950ዎቹ ጀምሮ እስከ 1993ቱ ነጻነቷ ድረስ ከኢትዮጵያ ጋር ተዋህዳ በነበረችው ኤርትራም ጭምር በድምቀት ይከበራል።

በዚህ የደስታ እና የባህል ትዕይንት ጀርባ ግን የማይዘነጋ ከባድ ጠባሳ አለ። ከ2013 እስከ 2015 ዓ.ም. ባሉት ጊዜያት፣ ከህወሓት በተውጣጡ የትግራይ አማፂያን ኃይሎች፣ እንዲሁም በአካባቢው ሚሊሻዎችና በኤርትራ ጦር በታገዘው የፌዴራል መንግስት ኃይሎች መካከል በትግራይ ምድር እጅግ አውዳሚና ልብ ሰባሪ ጦርነት ተካሂዶ ማለፉ የቅርብ ጊዜ የህመም ትዝታ ነው።

(ፎቶ፡ ማርኮ ሲሞንሴሊ / AFP)

መልካም የእረፍት ቀን!

🎁 በልዩ ቅናሽ ያቀረብናቸው የአሸንዳ | ሻደይ | አሸንድዬ | ሶለል በዓል ጥቅሎች ቆይታ ዛሬ ሌሊት 6:00 ሰዓት ያበቃል!
#sunday #stayconnected #ethiotelecom #telebirr #digitalafrica #digitalethiopia #realizingdigitalethiopia

ደራሲ አረጋይ የመጀመሪያ መጽሐፉን ከአሸንዳ በዓል ድምቀት ጋር አጣጥሞ ለንባብ አበቃ!
#fastmereja :- ደራሲ አረጋይ—በብዕር ስሙ «ቃዳዊ»—የመጀመሪያው የሆነውን «ራሔል» የተሰኘ ልቦለድ መጽሐፍ ከአሸንዳ በዓል ጋር በማያያዝ በዛሬዉ እለት በወመዘክር ቤተመጽሐፍት ኅሩይ አዳራሽ በይፋ ለአንባብያን አብቅቷል።

መጽሐፉ ደራሲው በዝግጅት ክፍል ትምህርቱ ላይ ሳለ በመምህሩ የቀረበለትን የማበረታቻ አስተያየት መነሻ በማድረግ የተጻፈ ሲሆን፣ ታሪኩም በፌስቡክ አጫጭር ጽሑፎች ተጀምሮ በአርታኢያን አቶ ግርማይ እና አቶ ብርሃኑ አባዲ ሙያዊ ድጋፍ ወደ ሙሉ መጽሐፍነት የተሸጋገረ መሆኑ ተገልጿል።

በማንኩሳ አታሚና አሳታሚ ኃላ /የተ/የግ/ማሀበር ማተሚያ ቤት በኩል የታተመዉ ይህ መፅሀፍ የታሪኩ መደምደሚያ ከአሸንዳ በዓል ጋር የተያያዘ በመሆኑ መጽሐፉ ለትግራይ ሴቶች እንደ ልዩ ስጦታ ተበርክቷል ተብሏል።

«ራሔል» የተሰኘው ይህ መጽሐፍ በራሔል ገፀ-ባህሪ በኩል የሴቶችን አቅም፣ የሰላም ፍላጎት፣ ሩቅ አሳቢነት እና ፍቅር የሚያጎላ ሲሆን፤ ድምፅ የሌላቸውን ድምፅ ለማድረግ የተጻፈ ስራ መሆኑ ነዉ የተገለፀዉ።

መጽሐፉ ለብዙ አንባቢዎች ተዳራሽ እንዲሆን ታስቦ በሶስት ቋንቋዎች ማለትም በአማርኛ («ራሔል»)፣ በትግርኛ («ራሔል ጓል መቐለ») እና በእንግሊዝኛ (

እንኳን አደረሳችሁ

የልጃገረዶች የነፃነት፣ የፍቅርና የአንድነት መገለጫ ለሆኑት ሻደይ፣ አሸንዳ፣ አሸንድዬ፣ ሶለል እና ሽኖዬ በዓላት እንኳን አደረሳችሁ!!!

Ethiopian Broadcasting Corporation #ኢትዮጵያ #ሻደይ #አሸንዳ #አሸንድዬ #ሶለል #ሽኖዬ

ነገ ቅዳሜ በመቀሌ እንዲካሄድ ታቅዶ የነበረው የአሽንዳ ዓመታዊ በዓል የመክፈቻ ሥነ ሥርዓት ተሠረዘ።

የአሸንዳ በዓል ማስጀመሪያ ሥነ ሥርዓት የተሠረዘው፣ በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች በሚካሄደው የድሮን ጥቃት ሳቢያ መኾኑን የትግራይ ባሕልና ቱሪዝም ቢሮ ገልጧል።

የማኅበራዊ መገናኛ ዘዴዎች አንቂዎች፣ በክልሉ በሴቶች ላይ የሚፈጸመሙ ተደጋጋሚ ጥቃቶችን በመቃወም ሴቶች በዓሉን ጥቁር በመልበስና "ጥቁር አሸንዳ" በሚል መሪ ቃል እንዲያከብሩት ቅስቀሳ ሲያደርጉ ነበር።

ይህንኑ ተከትሎ፣ የክልሉ ቱሪዝም ቢሮ ከመደበኛው ባሕላዊ ስነ ሥርዓት ውጪ ሌላ እንቅስቃሴ ማድረግ አይቻልም ሲል ሰሞኑን ማስጠንቀቂያ አውጥቶ እንደነበር አይዘነጋም።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ መዝናኛ ዜና) በቅርቡ "ንገዛኻ" የተሰኘ አዲስ የትግርኛ ነጠላ ዜማዋን ለአድማጮች ያደረሰችው ተወዳጇ ድምፃዊት ሃና ግርማ፣ በሜሪዮት ሆቴል ሊካሄድ ከነበረው የአሸንዳ ኮንሰርት እራሷን ማግለሏን አስታወቀች።

ድምፃዊቷ ይህንን ውሳኔዋን ያሳወቀችው በኢንስታግራም ገጿ ባሰራጨችው አጭር የጽሁፍ መልዕክቷ ነው። በመልዕክቷም፣ "ሰላም ወዳጆቼ፤ ቅዳሜ በ Marriott ሆቴል በተዘጋጀው የአሸንዳ concert የማልገኝ መሆኑን ስገልጽላችሁ ከታላቅ ይቅርታ ጋር ነው" በማለት ለአድናቂዎቿ አሳውቃለች።

ይሁን እንጂ ድምፃዊት ሃና በዝግጅቱ ላይ የማትገኝበትን ትክክለኛ ምክንያት በመልዕክቷ ውስጥ አላካተተችም። የኮንሰርቱ አዘጋጆችም ሆኑ ድምፃዊቷ ተጨማሪ ማብራሪያ ባለመስጠታቸው አድናቂዎቿ ግርታ ውስጥ መውደቃቸው አልቀረም። የሃና ከዚህ ዝግጅት መቅረት፣ በተለይም አዲሱን የትግርኛ ስራዋን በመድረክ ላይ ለማየት ለጠበቁ አድናቂዎቿ ያልተጠበቀ ዜና ሆኗል።

«ዘመን ገበያ የአዲስ ዓመት ኤክስፖ» በይፋ ተከፈተ!
#fastmereja :-የመጪውን የ2019 አዲስ ዓመት አስመልክቶ በሴንቸሪ ፕሮሞሽን እና ኤቨንትስ አዘጋጅነት የሚከናወነው 35ኛው «ዘመን ገበያ የአዲስ ዓመት ኤክስፖ» በዛሬው ዕለት በአዲስ አበባ ኤግዚብሽን ማዕከል በይፋ ተከፈተ።

ከዛሬ ነሐሴ 15 እስከ ጳጉሜ 5 ቀን 2018 ዓ.ም ድረስ ለ21 ተከታታይ ቀናት ክፍት ሆኖ የሚቆየው ይህ ታላቅ የንግድ ትርኢትና ባዛር፤ ከ500 በላይ አምራቾችን፣ አስመጪና ላኪዎችን፣ የንግድ ወኪሎችን እና አገልግሎት ሰጪ ተቋማትን ያሳተፈ ነው።

በዚህ ኤክስፖ ህብረተሰቡ በቂ ጊዜ አግኝቶ በተረጋጋ ሁኔታ ግብይትና እረፍቱን እንዲያሳልፍ ሲባል የመጎበኛና የግዢ ሰዓቱ ከጠዋቱ 2:30 እስከ ምሽቱ 4:00 ሰዓት ድረስ እንዲራዘም የተደረገ ሲሆን ተሳታፊ አጋር ድርጅቶችም ለህብረተሰቡ ተመጣጣኝ ዋጋና ልዩ ቅናሽ ለማቅረብ መስማማታቸዉ ተገልጿል።

በዛሬው ዕለት የንግድ እንቅስቃሴው በይፋ የተጀመረ ሲሆን፤ ከነገ ነሐሴ 16 ቀን ጀምሮ እስከ ኤክስፖው ማጠናቀቂያ ድረስ በየቀኑ የሚካሄዱ የሙዚቃ ኮንሰርቶች ይጀምራሉ።

በተለይም እስከ ነሐሴ 21 ቀን ድረስ የአሸንዳ፣ አሸንድዬ እና ሶለል በዓላትን የሚያደምቁ ልዩ የባህል ጭፈራ መርሃ-ግብሮች ለታዳሚዎች የሚቀርቡ ይሆናል።

ታዳሚዎች የመግቢያ ትኬታቸውን በቴሌብር አማካኝነት በቀላሉ መቁረጥ የሚችሉ ሲሆን፤ በጳጉሜ 5 ቀን ምሽት በሚወጣው ዕጣ በኤሌክትሪክ የሚሰሩ አውቶሞቢል፣ የBMW ኤሌክትሪክ ሞተር ሳይክል እና ብስክሌት በሽልማት የሚያገኙ ይሆናል።

ከ20 በላይ እውቅ ሙዚቀኞች የሚሳተፉበት የሙዚቃ ዝግጅት ሊካሄድ ነው

“አሸንዳ ለሰላም” በሚል መርህ ቃል በVIP CLUB፣ VIP EVENT እና ሚላኖ ሆቴል ትብብር የተዘጋጀው ታላቅ የሙዚቃና የመዝናኛ ዝግጅት ከነሐሴ 16 እስከ 18 ቀን በአዲስ አበባ በAddis International Convention Center ይካሄዳል።
‎
‎ዝግጅቱ የአሸንዳን በዓል ከሰላም፣ አንድነት እና ደስታ ጋር ለማክበር የተዘጋጀ ሲሆን፣ ከ20 በላይ አርቲስቶችና ዲጄዎች በመድረኩ ላይ እንደሚሳተፉ አዘጋጆቹ አስታውቀዋል።
‎
‎በዝግጅቱ ላይ ራሄል ሃይለ፣ ተስፋአለም ቆርጫጭ፣ ሳሚ ዳን፣ ዮማርዮስ፣ DJ ሚላ፣ ኪሮስ ኤሊዛ፣ ዮሳን ጌታሁን፣ ዛፉ ኪሮስ አለማዬ፣ ስዩመቃል ገብሬ፣ ሙልጌታ ማሉዳ፣ ሃለዋት ሓጎስ፣ መኣዛ ዮሃንስ፣ ፊልሞን በቀለ፣ ግዛቸው ሰሎሙን፣ ፊልሞን ካሕሱ፣ ኪስማው፣ እምብዛ አሊጋዝ፣ ማህደር ጌታሁን፣ ጆን ሃፍቱ እና ሶፍያ አፅበሃ እንደሚታደሙ ተገልጿል።
‎
‎የዝግጅቱ ትኬት ባርኮዱን ስካን በማድረግ ወይም በተሰጠው ሊንክ በመግባት መግዛት የሚቻል ሲሆን፣ ትኬቶቹ በቦሌ VIP Club፣ በ22 VIP Club እና በሰሚት አካባቢ በሚገኙ የተለያዩ የምግብ ቤቶችና የትኬት መሸጫ ቦታዎች እንደሚገኙ እና የትኬቶቹም ዋጋ ኖርማል 2000 ብር በር ላይ 2500 ብር VIP 4000 ብር VVIP 7000 መሆኑን አዘጋጆቹ ገልጸዋል።
‎
‎የአሸንዳን በዓል በሙዚቃ፣ በደስታና በአንድነት ለማክበር የተዘጋጀው ይህ ዝግጅት በርካታ የሙዚቃ አፍቃሪዎችን እንደሚያስተናግድ ይጠበቃል።

💥🎁 አሸንዳ/ሻደይ/አሸንድዬ/ ሶለል የሞባይል ጥቅል!!

👉🏼 በዓሉን ምክንያት በማድረግ ልዩ ቅናሽ የተደረገባቸውን የበዓል ጥቅሎች በ*999#፣ በማይ ኢትዮቴል ወይም አርዲ ቻትቦት ለራስዎ ይግዙ፤ ለሚወዷቸው በስጦታ ያበርክቱ!

🔗 በቴሌብር ሱፐርአፕ https://bit.ly/telebirr_Su... ተጨማሪ 30% ስጦታ ያገኛሉ!

እስከ ነሐሴ 17/2018 ዓ.ም

🎉 መልካም በዓል!
#ethiotelecom #telebirr #telebirrsuperapp #digitalethiopian #realizingdigitalethiopia

ለሻደይ፣ ሶለል፣ አሸንዳ በዓል እየተዘጋጀን ነው

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የትግራይ ክልል ሰብአዊ መብት ተሟጋቾች ‹‹ጥቁር አሸንዳ›› የሚል ዘመቻ ጀመሩ፡፡ በትግራይ ክልል የሚንቀሳቀሱ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾችና የማህበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎች ‹‹ጥቁር አሸንዳ›› የሚል የኦን ላይን ዘመቻ መጀመራቸው ተገለፀ፡፡ ዘመቻው ለወይዘሪት ዘውዱ ሀፍቱ ፍትህ እንዲሰጥ የሚጠይቅ ሲሆን ሴቶች ጥቁር የአሸንዳ ባህላዊ አልባሳትን ለብሰው ፎቶግራፎችን እየለጠፉ ይገኛሉ፡፡

በአሸንዳ በአል ወቅት ሴቶች ደማቅ ቀለማት ያላቸውን ባህላዊ አልባሳት ለብሰው መታየት የተለመደ ቢሆንም አሁን ግን ጥቁር ቀለም ያላቸውን አልባሳት በመልበስ ዘመቻውን በማከናወን ላይ ይገኛሉ፡፡ ሴቶቹ እነዚህን ፎቶዎች የሚለጥፉት ‹‹ሀሽታግ ብላክ አሸንዳ›› በሚል ሲሆን አብዛኛዎቹም በዘውዱ ሀፍቱ ግድያ ትክክለኛ ፍትህ እንዲረጋገጥ የሚገልፁ ፅሁፎችን አስፍረዋል፡፡ ይህ ዘመቻ የተጀመረው በወጣቷ ዘውዱ ግድያ ተጠርጥረው እድሜ ልክ ተፈርዶባቸው የነበሩ ሁለት ተከሳሾች በዚህ ሳምንት በነፃ መሰናበታቸውን ተከትሎ ነው፡፡

ሴንቸሪ ፕሮሞሽን የ35ኛውን “ዘመን ገበያ የአዲስ ዓመት ኤክስፖ 2019” ሊያካሂድ ነው!
#fastmereja :-ሴንቸሪ ፕሮሞሽን እና ኤቨንትስ 35ተኛዉን ታላቅ የአዲስ አመት የንግድ ትርኢት እና ባዛር ከነሐሴ 15 እስከ ጳጉሜ 5 ቀን 2018 ዓ.ም. ለ21 ተከታታይ ቀናት በኤግዚቢሽን ማዕከል እና በመስቀል አደባባይ እንደሚያካሂድ በዛሬው ዕለት በሰጡት ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫ አስታወቁ።

ባለፉት 27 ዓመታት ከ60 በላይ ታላላቅ ሁነቶችን እና 34 የንግድ ትርኢቶችን ያዘጋጀው ሴንቸሪ ፕሮሞሽን፤ የዘንድሮውን የ2019 ዓ.ም. የአዲስ ዓመት ኤክስፖ ለማዘጋጀት በኤግዚቢሽን ማዕከልና ገበያ ልማት ድርጅት የወጣውን ጨረታ በማሸነፍ ወደ ተለመደው ስራው መመለሱን አስታውቋል።

በዚህ የንግድ ትርኢት እና ባዛር ላይ ከ500 በላይ አምራቾች፣ አስመጪና ላኪዎች፣ የንግድ ወኪሎች እና ልዩ ልዩ አገልግሎት ሰጪ ድርጅቶች እንደሚሳተፉ ተገልጿል።

በዚህ የንግድ ትርኢት እና ባዛር ላይ የተለያዩ እጣዎች የተዘጋጁ ሲሆን በዚህም ላቅ ያሉ ሽልማቶች ተዘጋጅተዋል 1ኛ ዕጣ በኤሌክትሪክ ኃይል የሚሠራ ዘመናዊ አውቶሞቢል (መኪና) 2ኛ ዕጣ የቢ.ኤም.ደብሊው (BMW) ኤሌክትሪክሞተር ሳይክል እንዲሁም 3ኛ ዕጣ የኤሌክትሪክ ብስክሌት እንደሆነም ነዉ የተገለፀዉ።

በተጨማሪም ከነሐሴ 16 እስከ ጳጉሜ 5 ቀን ድረስ በየምሽቱ የተለያዩ የሙዚቃ ኮንሰርቶች የሚቀርቡ ሲሆን፤ ከነሐሴ 16 እስከ 21 ባሉት ቀናት ደግሞ ለአሸንዳ፣ አሸንድዬ እና ሶለል በዓላት የተዘጋጁ ልዩ የባህል ጭፈራዎችና የየዕለቱ የሽልማት ውድድሮች እንደሚካሄዱ ተገልጿል።
📷 ከበደ መክብብ

(ዘ-ሐበሻ ባህል) የትግራይ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ የ2017 ዓ.ም የ"አምባሳደር አሸንዳ" ማዕረግ ተሸላሚ የነበረችውን ወጣት ዜማ እምብዛን ከክብር ማዕረጓ ማንሳቱን ያስታወቀበት ይፋዊ መግለጫ፣ በባህል ልማት ስም የሚንቀሳቀሱ የመንግሥት ተቋማትን ሚና እና የአስተሳሰብ አድማስ በድጋሚ በትዝብት መድረክ ላይ የሚጥል ሆኗል። ቢሮው ውሳኔውን ያስተላለፈው ወጣቷ «አሸንዳ ኢትዮጵያ» በሚል መጠሪያ ባህሉን ለማስተዋወቅ መሞከሯን እንደ ትልቅ ወንጀልና የሕዝብን እሴት የመጣስ ተግባር ቆጥሮት ነው። ይህ እርምጃ ባህላዊ ቅርሶችን ከማሳደግና ዓለም አቀፋዊ አድማሳቸውን ከማስፋት ይልቅ፣ ጥበብንና ባህልን በፖለቲካዊ ቅጥሮች ውስጥ የመሸበብ አደገኛ ዝንባሌ ማሳያ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል።

አሸንዳ ዕድሜ ጠገብ የሆነ፣ የማንነት፣ የነጻነትና የሴቶች ክብር መገለጫ የሆነ እምቅ የሕዝብ ቅርስ ነው። እንዲህ ዓይነቱን ዘመን ተሻጋሪ ቅርስ የማስተዋወቅ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም፣ ዋና ዓላማው ቅርሱ ከክልላዊ ወሰን አልፎ በሀገር አቀፍና በዓለም አቀፍ ደረጃ እውቅና እንዲያገኝ፣ አልፎ ተርፎም በዩኔስኮ (UNESCO) የማይዳሰሱ ቅርሶች ዝርዝር ውስጥ እንዲመዘገብ መሥራት መሆን ነበረበት። ሆኖም ግን፣ወጣቷ አምባሳደር የቅርሱን አድማስ ለማስፋት እና ከሌሎች ወገኖች ጋር ድልድይ ለመፍጠር «ኢትዮጵያ» የሚለውን ስም በማካተቷ ብቻ ማዕረጓን መንጠቅ፣ ከተቋማዊ ራዕይ ማነስ እና ባህልን የፖለቲካ ፍጆታ ከማድረግ የሚመነጭ እጅግ ጠባብ አካሄድ ነው።

የባህልና ቱሪዝም ቢሮው በመግለጫው ላይ ወጣቷን «የሕዝቡን ባህላዊ እሴቶች የማይወክል ተግባር ፈጽማለች» ሲል ቢከስም... በተግባር ግን ራሱ ቢሮው የትኛውን ባህላዊ እሴት እየጠበቀ እንደሆነ ግልጽ አይደለም። ባህል የሰዎች መገናኛ፣ የፍቅርና የሰላም መድረክ እንጂ ሰዎችን ማግለያና መቅጫ መሣሪያ አይደለም። ወጣት ዜማ እምብዛ ለአሸንዳ በዓል ሰፊ ዕውቅና ለመስጠት ያሳየችውን ተነሳሽነት በበጎነት ከመደገፍና ይበልጥ ውጤታማ እንድትሆን ከመምራት ይልቅ፣ እንደ ፖለቲካ ወንጀለኛ ቆጥሮ በይፋ ማዋረድና ማዕረግ መንሳት፣ በክልሉ ጥበብና ባህል ላይ የተጣለ ትልቅ ጥላሸት ነው።

ይህ ክስተት የሚያሳየው ትልቁ እውነት፣ የታሪክና የባህል ተቋማት ከዘመኑ የፖለቲካ ውጥረት እና ከልሂቃኑ መከፋፈል ራሳቸውን ማላቀቅ አለመቻላቸውን ነው። የትግራይ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ይህንን መሰል የተሳሳተ ውሳኔ በማሳለፍ... አሸንዳን ለዓለም ከማስተዋወቅ ይልቅ በጠበበ የፖለቲካ አጥር ውስጥ መልሶ አግቷታል። ተቋማት የሕዝብን ውብ ባህል ወደ ኋላ ከመጎተት እና በወጣቶች የፈጠራ አቅም ላይ ሳንሱር ከመጣል ተቆጥበው፣ ጥበብ ያለ አንዳች የድንበር ገደብ እንድታብብ የነጻነት አየር ሊፈጥሩላት ይገባል የሚለው የብዙኃኑ ጥያቄና የዚህ ክስተት ዋነኛ ማሳያ ነው።

ትግራይ ክልል የ"አምባሳደር አሸንዳ" መዓረግ ነጠቀ
#fastmereja I የትግራይ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ትናንት በሰጠው ይፋዊ መግለጫ፣ በ2017 ዓ.ም የ"አምባሳደር አሸንዳ" ውድድር አሸናፊ በመሆን ማዕረጉን ተቀብላ የነበረችው ወ/ት ዜማ እምብዛ ከተሰጣት የክብር ማዕርግ መነሳቷን አስታውቋል። ቢሮው ውሳኔውን ያስተላለፈው ግለሰቧ የተጣለባትን ባህላዊ ኃላፊነት ወደ ጎን በመተው ለሕዝቡ እሴትና ክብር የማይመጥኑ ተግባራትን ፈጽማለች በሚል ክስ ነው።

እንደ ቢሮው መግለጫ መነሻ ከሆነ፣ ወ/ት ዜማ እምብዛ ከዚህ ቀደም ለፈጸመቻቸው ተመሳሳይ ጥፋቶች በእድሜዋና በቤተሰባዊ ምክክር ታይቶ፣ ይፋዊ ይቅርታ እንድትጠይቅና እንድትታረም ዕድል ተሰጥቷት ነበር። ይሁን እንጂ የተሰጣትን ዕድል ከመጠቀም ይልቅ የአሸንዳ ባህልን የማስተዋወቅ ኃላፊነቷን ወደ ጎን በመተው፣ የአሸንዳ በዓልን "አሸንዳ ኢትዮጵያ" በሚል መጠሪያ የማስተዋወቅ ሥራ መጀመሯንና ይህ ተግባር ደግሞ የሕዝቡን ባህላዊ እሴቶች እንደማይወክል ቢሮው በክሱ ላይ አመልክቷል።

በዚህም ምክንያት የተጣለባትን ትልቅ አደራና ኃላፊነት ባለመወጣቷ እንዲሁም ከባህሉ መርሆዎች ውጪ በመንቀሳቀሷ፣ የተሰጣት የ"አምባሳደር አሸንዳ" ማዕርግ ከሐምሌ 9 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ በይፋ መነጠቁን የትግራይ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ለሕዝብ ይፋ አድርጓል።

አድዋ የሚያስደንቀኝ ድልና ገድል ነው

ዓድዋ የዳዊትና ጎልያድ ተረክ ዳግም የተኖረበት የታሪክ እጥፋትም ነው፡፡ በመውረርና መዝረፍ፣ በቴክኖሎጂና ሴራ፣ በዓለማቀፍ ልማዶችና ዲፕሎማሲ የጠበደለችው ጣልያን በገዛ ሜዳዋ ላይ፣ ሀገራቸውን በሚወዱና በተለይም በጨበጣ ውጊያ እጅግ ከፍተኛ ልምድ ባላቸው የአቢሲኒያ ጀግኖች ጉድ ሆነች፡፡

ብዙ ጊዜ “በጦርነቱ ብንሸነፍስ ኖሮ?” ብዬ እጠይቅና የእነዚያ ጀግኖች ውለታ ልክ ያጣብኛል፡፡

እውነት ግን ብንሸነፍስ ኖሮ?

ሬሞን ጄናስ የተባለ ፃሐፊ “የአድዋ ድል የአፍሪካን ቀለም የወሠነ ድል ነው” ያለው በትክክል ድሉን ሳይገልፀው አይቀርም፡፡

አድዋ ላይ እነዚያ የአፍሪካ አንበሶች የነጭ ወራሪዎችን ማሸነፍ ቢሳናቸው ኖሮ እንደህንድና ሞዛምቢክ ሁሉ የመላው አፍሪካ ቅኝ ግዢ በ40 እና በ80 ዓመታት ተጠቃልሎ በነፃነት ባልተተካ ነበር፡፡ የማሸነፍ ተምሳሌት የሌለው የቅድመ አድዋ አፍሪካዊ በፍፁማዊ የበታችነት ተንበርክኮ ነበር፡፡

እነኮንጎና መሠል የምዕራብ አፍሪካ ሐገራትማ የነጠረ የዘር ጭፍጨፋን አስተናግደውም ኮሽታን ማሠማትም ተስኗቸው ነበር፡፡

የአድዋ ድል የጥቁሮችን የዓለም ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ተካፋይና ባለቤትነት ጮሆ መናገር ባይችል ኖሮ በካሪቢያን የሚገኘው የጥቁር ማሕበረሠብ ማርከስ ጋርቬይን መውለድ የሚያስችል ማሕፀን ባልነበረው ነበር፡፡

የማርከስ ጋርቬይም ሆነ ቀጥሎ የመጡት የፓን አፍሪካን ንቅናቄዎች ሁሉ የጉልበትና የተስፋ ምንጭ የአድዋ ድል ነበር፡፡

የአብዛኞቹን የአፍሪካ ሐገራት ሠንደቅ ዓላማዎችን ተመልከቱ …..
ምንጫቸው በቀጥታ የአድዋ ድል እናቷ ኢትዮጵያ ነች!
የነጻነትና ፍቅር መቀንቀኛ ሬጌም ሆነ የጥበብ ባለሟሎቿ የሐሳብ ምንጭ ኢትዮጵያችን የመሆኗ ብቸኛ ሚስጥር የአድዋው ድል ነው፡፡

ቦብ ማርሌይ፣ ቡጁባንታን፣ ካፕልተንና ፒተር ቶሽ፣ በርኒንግ ስፒርና ሲዝላ ካላንጄን የመሳሰሉት ከባባድ ሚዛን የሬጌ ሙዚቀኖች ሁሉ የታላቅነታቸው ምንጭ ኢትዮጵያ ትመስል ሁሉም አቀንቅነውላታል፡፡

በተለይ በተለይ ቦብ ማርሌይ exodus (ወደሐገር መመለስ) የተሠኘውን ሙዚቃውን መነሻው ያደረገው ኢትዮጵያን ነበር፡፡ ከዚህም ባሻገር የፊደላት አጣጣሉን በኢትጵያ ፊደሎች ዲዛይን አሠርቶም ነበር ለገበያ ያቀረበው፡፡
እንዲሁም እጅግ ዝነኛ ስራው የሆነውን “ዋር” የተሠኘ ሙዚቃ የሠራው ቀዳማዊ ሃይለስላሴ በተባበሩት መንግስታት ያደረጉትን ንግግር ወደ ግጥም በመቀየር ነበር ፡፡

በአድዋ ተራሮች ሽንፈትን ቀምሠን ቢሆን ኖሮ የማታ የማታ እንኳን ነፃነቱ ቢገኝ ገዥዎቻችን ጥለውልን በሚሄዱት የብሄር መርዝ እንደሶማሊያና ሱዳን፣ እንደሁቱና ቱትሲ፣ እንደኮጎ ጦርነቶች እርስበርስ በተፋጀን ነበር፡፡ (ገባ ብለው ወጣ ላሉት እንኳን ስንት የጨቋን ተጨቋኝ ተረኮችን ቀብረው እስካሁን ደም ይፈሳል)

በሌላ በኩል እንደምዕራብ አፍሪካውን የኢኮኒሚ ስሪታችንን “ጥሬ እቃን መላክ ብቻ” ላይ እንዲወሠን በማድረግ መከራ ያበሉን ነበር፡፡ ወታደራዊ ጣልቃገብነት፣ የመንግስት ግልበጣ ሴራዎች፣ የእጅ አዙር ጫናዎች ሁሉ ተረባርበው ባደቀቁን ነበር፡፡

የኔ የምንለውን ባሕል አራግፈው በ“ፍራንቻይዜሽን” ማዕበል በ”ኢስት አፍሪካን ኢታሊ” ቅኝት አፍርሠው በገነቡንም ነበር፡፡
“አበበ” መባል፣ “ትርሐስ” መሠኘት፣ “ኩርፋ” ተብሎ መጠራት የነፃነታችን ትሩፋት ነው
“ጥምቀትን” ማክበር፣ በ“አሸንዳ” መተጫጨት፣  “ጀፎረ” ላይ መምከር የአድዋ ድል ውለታ ነው በአማርኛ መዝፈን፣ በኦሮምኛ ማስታረቅ፣ በወላይትኛ መማር የአድዋ ድል ያስቀረልን ንዋያችን ነው ።

ዝዋይ ላይ አሳ እንድናሰግር፣ ድሬ ሺቲ እንድንገዛ፣ መቀሌ ቤት እንድንሠራ ….. የጀግኖች አባቶቻችንን ድል አስፈልጎት ያውቃል!

አሸናፊ መለሠ
ደራሲና የኮሙኒኬሽን ባለሙያ

ይድረስ የጎንደርን ጥምቀት ለተቻችኹ ኹሉ!
============================

ሃይማኖት ባህል እንዲሆን እንሥራ
ባህል ግን ሃይማኖት እንዳይኾን እንጠንቀቅ

አድፋጭኢዝም የዘመናችን ፈተና!!!

ጎንደር ላይ ተጨፈረ ብላችኹ እርግማን ቀረሽ ጥራዝ ነጠቅ ሂስ ስታስወነጭፉ ተመለከትን። ወቀሳውን በሁለት ከፍለን እንመልከተው። አንደኛው ወገን ከመልካም ዕሳቤ፣ ከበጎነት፣ ለሃይማኖት ከመቆርቆር ይመነጫል። መነሻ እውነት አላቸው። መዳረሻቸውን ግን ጎጠኞች፣ ጨለምተኞች፣ ቂመኞች ጠልፈውታል ብዬ አምናለሁ። ሁለተኛው ወገን ጎንደርን እና የጎንደርን ምእመናን ለማሸማቀቅ፣ ሊቃውንት የሏትም ለማሰኘት፣ ወንጌል አልተሰበከም ለማስባል፣ በሃይማኖት እና በሀገር ጭምብል ውስጥ ተወሽቀው ጎንደርን እና ኦርቶዶክሳውያንን ለማርከስ ምቹ ጊዜ ሲያደቡ የነበሩ አድፋጭ ጎጠኞች እና ወለፈንዲዎች ናቸው።

ከአሁን በፊት በዕውቀት ማነስ ምክንያት "ጴጥሮስ ሊቀ ሐዋርያ አይባልም" ብለው ለጎንደር ሊቃውንት ስልጠና ሲሰጡ የተተቹ፣ ከመድረክ ተዋርደው የወረዱ ሰበብ ፈልገው ቂም መወጣጫ ሲያደርጉ ሳይ አፈርኩ። ምክንያቱም እነሱ ተወልደንበታል ያሉበትን ቀዬ አንድም ቀን ባህላዊ ክዋኔውን ተችተው የማያውቁ ለጎንደር ሲኾን ብዕራቸውን ከአፎቱ መዘዙ፤ አፍረናል፤ ስህተት ጎጥ፣ ቀለም፣ ውፍረት እና እጥረት የላትም። የትም ቦታ ትሠራለች። በሚዛን ትከረከማለች፤ ኑረው ኑረው ከስካሩ እንደ ነቃ ሠካራም የጎንደር ሲኾን መንጋጋን ማላቀቅ ምን ይባላል? ቅናት ነው መልሱ።

ነገረ ጉዳዩን ከጎንደር እናውጣውም..... አናውጣውም

1. ቤተክርስቲያኗ ይኽ ድርጊት ዶግማዬ ነው አላለችም። ቀኖናዬ ነው ብላ አልተናገረችም። ትውፊቴ ነው ብላም አላወጀችም። ጉዳዩ የተፈጸመውም ቤተክርስቲያን ግቢ ውስጥ አይደለም። እናማ ቤተክርስቲያኗን እና ሊቃውንቷን፤ መምህራኖቿን እና ምእመናን በዚኽ ልክ መቀጥቀጥ የፍትሕ ሚዛኑን ያጎድለዋል።

2. ይኽ ነገር ጎንደር ላይ ሲደረግ የመጀመሪያ ነው ወይስ የመጨረሻ? ክንውኑ በርካታ ዓመታትን አስቆጥሯል። በዘመናዊውም በባህላዊውም። እየጠበበም እየሠፋም እዚኽ ደርሷል። ቦታውን እየቀያየረ አንዴ በቁምጣ፣ አንዴ በካሽሚር፣ ሌላ ጊዜ በጅንስ፣ እልፍ ሲል በዱላ፣ ዘለል ሲል በጎፈሬ ብቻ ዘመን ተቆጥሯል። ይኽ ከኾነ ጉዳዩ የዘንድሮውን ወቀሳ ምን አመጣው ሲባል፣ የመጀመሪያው የሕዝቡ መብዛት፣ ሲቀጥል የሚዲያ ሽፋን በማግኘቱ፣ ሢሰልስ መሐል ከተማ ላይ መኾኑ፣ አራተኛ የጎንደርን ማበብ፣ መድመቅ፣ መፍካት፣ መጉላት፣ መግነን የማይወዱ ቀን ጠባቂዎች አንዱ ጅል በለኮሰላቸው መረባረባቸው፤ ይኼ ነው ምክንያታቸው። እንጅማ በዚህ ሁለት ዓመት የጀመረ ይመስል ጎንደርን እና ኦርቶዶክሳውያንን መቀጥቀጥ ተገቢ አልነበረም።

3. ጎንደርን እና ኦርቶዶክሳውያንን እንደ መስዋዕት በግ

ፖለቲካውን መተቸት መብትህ ነው። ከፖለቲከኞች ጋርም መወቃቀስ ትችላለህ። አይመለከተኝም። በሀገር እና በሃይማኖት ስም ተደብቀህ ግን የጎንደሬዎችን እና የኦርቶዶክሳውያንን በዘመን የሸመገለ ስብእና እና ማንነት ግን ማንቆሸሽ አትችልም። ሁሉንም በሜዳው ግጠም። ለይተህ ተከራከር፣ ነጥለህ ሞግት፤ እደግመዋለሁ እኔ ፖለቲከኛ ስላልኾንኩ አይመለከተኝም። ያንን ጨዋ ሕዝብ ርኩስ፣ ራስኽን ቅዱስ አድርገኽ
ለተቀሪው ዓለም ልታሳይ ስትሞክር ግን በሰለጠነ መንገድ በገባኝ መጠን በቃል እና በመጣፍ እሞግትሃለው።

4. መርጦ ማልቀስ፤ ምን ማለት መሰለህ ኹሉም ቤት የተከሠተው ኅዘን እኩል ኾኖ ፊት እና ወንፊት እያዬህ እንባን ማንዠርዠር ማለት ነው። ወሎ ሻደይ፣ ትግራይ አሸንዳ፣ ጎጃም ጭፈራ፣ ሲዳማ፣ ወላይታ፣ ኦሮሚያ፣ ሀረር፣ ድሬ፣ ቤንሻንጉል የትኛው የኢትዮጵያ ክልል ነው ጎንደር ላይ የኾነው አይነት የሌለው? ወይም ያልተደረገው? ንገረኛ? የጎንደሩ ከሌላው የሚለዬው የሊቃውንት ሐገር መኾኑ እንዳትለኝ?! ሊቃውንቱኮ አልጨፈሩም ወዳጄ፤ ጎንደር የሃይማኖት ሀገር ስለኾነ ነው? ሌሎቹ ሃይማኖት የላቸውም እያልከኝ ነው? እንዳትሳሳት፤ ኦርቶዶክሳውያን የሌሉበት የኢትዮጵያ ክልል የለም። የቁጥር መብዛት እና ማነስ ብቻ ነው። ጎንደር ላይ ግን በኢጎ የሚሰቃዬው እና ፀረ ኦርቶዶክሱ እንደ አህያ ጆሮ እንደ ጦር ጉሮሮ ዘመቱ። ደስ የሚለው አልተሳካም አይሳካም።

በመጨረሻም እኘዚኽ ሰዎች ቁስል ባለበት አሉ። ነገረ ሥራቸው የዝንብ ነው። ወደ አበባ አይመለከቱም። ወደ ስብራት ነው የሚሮጡት። የጎንደርን ጥምቀት መልካም ጎን ለመጻፍ ብዕራቸው ደልዱም ነው። አንደበታቸው ዲዳ ነው። ምክንያቱም እነሱ ከእውነት ጋር ሳይኾን ያሉት። ከመምረጥ ጋር ነው። በተለይ ጀግና ናቸው የሚያስብላቸው ከኾነ፤ እነርሱ ኮ አይፈሩም ከተባለላቸው፤ እነሱ ኮ የቤተክርስቲያን ጠበቃ ናቸው ከተባሉ ኹሌም የሚታያቸው ስህተት ነው። 99% ደጉን ነገር ገደል ከትተው፣ በ1% ሲያላዝኑ፣ ሲወቅሱ፣ ሲከስሡ፣ ሲሳደቡ፣ ሲያንቋሽሹ ይውላሉ። ትችት፣ ስድብ፣ ማንቋሸሽ፣ ማሳነስ፣ ማራከሥ መተዳደሪያቸው ነው። ሌላ content (ይዘት ) የላቸውም። መተዳደሪያቸው ነው - አብዛኞቹ።

5. ለቅን ኦርቶዶክሳውያን ብቻ ይኽን እላለኹ፤
እናንተ ከቅንነት ነው። ለሃይማኖታችኹ ካላችኹ ቀናኢነት ነው። ለቤተክርስቲያናችኹ ከመቆርቆር የተነሣ ነው። ይኽንን እረዳለኹ። ነገር ግን እናንተ በቅንነት የጀመራችኹትን ዐሳብ እና አስተያዬት ኦርቶዶክሳውያንን፣ ጎንደርን እና የጎንደር ምእመናን ለመሳደብ ክፋታቸውን በልባቸው አዝለው ቀን ሲጠብቁ ለነበሩ መጠቀሚያ ኾናችኋል። የእናንተን ቅንነት ቅንቅን ኾነው በጥልቀት እየሠሩ ነውና፤ ኹሌም ለመተቸት እና ለመውቀስ ስንነሣ ከእኛ አስተያዬት ጀርባ እነማን ሊጠቀሙበት ይችላሉ ብላችኹ ጠይቁ፤
intension፣attention and tension የሚሉት ነገሮች ኹሌም ወቀሳ፣ ትችት፣ ሂስ፣ ስድብ ወዘተረፈ ከመስጠታችን በፊት ልናስብባቸው የሚገቡ ጉዳዮች ናቸው።

በዚያ ጉዳይ ላይ ዐሳብ የሚሰጡ ሰዎችን ማንነት መመርመር መልካም ነው። የጀርባ ፍላጎት፣ በነገረ ጉዳዩ ላይ ያለቸውን ዕውቀት፣ ተገቢ ልምድ፣ የኋላ ታሪክ መፈተሽ ተገቢ ነው። ከዚያ እኛ ከሠርገኛ ጤፍ መሳይ ዐሳቦች መሐል የሚጠቅመንን መርጠን መውሰድ ያስፈልጋል።

6. በነገረ ጉዳዩ ላይ ግን እንደ ጎንደር ብቻ ሳይኾን እንደ ሀገር መነጋገር፣ መወያዬት፣ መከራከር ዐሳብ መለዋወጥ ይቻላል። ባዕዱን እያረምን፣ ማዕዱን ማቅናት ይቻላል። እኔ የምጠላው ነጥሎ መጣልን ነው፤ እኔ የምንቀው ለይቶ ማጥቃትን ነው፣ እኔ የምጸየፈው በዕውቀት የሚደረግን ፍጥጫን ሳይኾን የጩኽት ስድብን ነው። እኔ የማልወደው ዝንቡን እመታለኹ ብለኽ ግንባሩን ገንድሶ መጣልን ነው።በጨዋ ቅጥ እንወያይበት። እንደ ሀገር መፍትሔ እንፈልግበት። አለቀ። አንድን ሃይማኖት፣ አንድ ሕዝብ፣ ምእመናን ለማዋረድ የሚደረገውን ዘመቻ ግን ማንም ቆሞ አያይም።
7. እነደ ሀገር አንተ፣ አንች፣እኔ፣ እኛ ከሃይማኖታዊ ክዋኔዎች ጎን ለጎን የሚደረገውን እንደጎንደሩ ዐይነት ድርጊት እንዳይፈጸም የሠራነውን አዎንታዊ ተግባር እንጥቀስ እስቲ አለ? ቤተክርስቲያን እና ክርስቲያኖች ባሉበት በሁሉም ማኅበረሰብ ዘንድ የተቃወምነው፤ ተቃውመነው ያስተካከልነው፣ ጀምረን የጨረስነው አለ? በተነሣው ርእሰ ጉዳይ ላይ እኔ ይኽን ሠርቼ ይኽን አሳክቻለሁ እንበል እስቲ? ካለ ጻፉ። ከሌለ እንደ ሀገር ይሠራበት እንጅ ጎንደርን እና የጎንደርን ምእመናን እንዲኹም እንግዶቿን ለይቶ ማጥቃት ዋጋ እንደሚያስከፍል እንወቅ

ስንጠቀልለው ሥርዓተ ቤተክርስቲያንን ከባህል፣ በዓልን ከትውፊት፣ ዶግማን ከቀኖና እየለየን እና ጠንቅቀን እያወቅን ስህተቶች ሲታዩ ማሳጣት፣ ማጋነን ልታይ ልታይ በሌለበት መንፈስ፤ በሚያጸና እና በሚያቀና ፍኖት እየተጓዝን ወደ ፊት እንድንጓዝ እግዚአብሔር አምላክ ይርዳን።

ሃይማኖት ባህል እንዲሆን እንሥራ
ባህል ግን ሃይማኖት እንዳይኾን እንጠንቀቅ!!!

የማርያምወርቅ ተሻገር (መ/ር)

44ቱ ቅዱስ ሚካኤል ጎንደር !
#ethiopia | በሰርክ የፈጣሪ ስም ይጠራባታል፣ ኪዳን ይደረስባታል፣ ቅዳሴ ይቀደስባታል፣ ምስጋና እና ውዳሴ ይቀርብባታል፣ ጸሎትና ምስጋና አይቋረጥባትም፣ ጠቢባን፣ ዘማሪያን፣ ጀግኖች፣ ነጋዴዎችና ሌሎች በአንድ ላይ የኖሩባት፣ የሚኖሩባት ታላቅ ከተማ ናት፡፡

አሁን በ19ነኛው አጋማሽ ጎንደር የጎብኙ ፈረንሳዊ ፍርቱና ጋሊነሪይ የአፍሪካ ፓሪስ በማለት የገለፁት በዘመኑ ከጎንደር በአስብ በኩል የሚደረገውን ንግድ ድመራ የነበረው መራቱ የተባለ አርመናዊ በካይሮ ባስፈረው መዛግብቱ ጎንደርን የኢስታንቡልን አራት እጥፍ ትልቅ የሆነች ከካይሮ ቀጥላ የዓለማችን ሁለተኛ ግዙፍ እንደ ነበረች በመሰከረላት የመናገሻዋ ከተማ ጎንደር መሐል ፒያሳ ነኝ ።

የዛሬዉ ከታሪክ ገፃችን መዳረሻዬ የሀገሬው ሰው አጣጣሚ ቅዱስ ሚካኤል ሲል የሚጠራው የደብረ ገነት አጣጣሚ ቅዱስ ሚካኤል ነዉ !! ምናልባት ከአሁን በፊት ያልሰማችሁት 13ኛዉ የፋሲል ግብረ ህንፃዎች መግቢና ሌሎችንም ልንቃኝ ነዉና ተከተሉኝ ።

ከአፄ ፍሲል አብያተ መንግስት ግቢ ዙሪያውን ከሚገኙት ግምጃ ቤት ማርያም፣ ቅዱስ ጊዮርጊስ ፣አቡነ ተክለሀይማኖት፣አቡነ ሀራ ድንግል፣ባለ ወልድ እና እድሜ ጠገቡ ይሄውን የደብረ ገነት አጣጣሚ ቅዱስ ሚካኤል ይጠቀሳሉ ።

ደብሩም አድባር ሰገድ በሚል የንግስና ስማቸው የሚታወቁት አፄ ዳዊት ወይም ዘማሪዉ ዳዊት በ1708 ዓ.ም የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገስት በመሆን በትረ ስልጣኑን መያዛቸውን ተከትሎ በአማረ ጥበብ እንደተገነባ ድርሳናቱ ይገልፃሉ ።

ቆይ ለመሆኑ አፄ ዳዊት ማን ናቸዉ ? አትሉኝም ?

የድሮ ነገሥታት የክብራቸው ልክ የሚገለጥባት የዘመኑ ስልጡን መሀንዲሶችን የጥበብ ልህቀት ማስመስከሪያዋ
ጎብኚዎች ለማየት የሚመኟት አይተው በፍቅሯ የሚነደፉላት በናፍቆት የሚንሰፈስፉላት ሙሽሪት ጎንደር የመናገሻ መዲናነት ዘመን ከነገሱ ሃያላን ነገስታቶቿ መካከልም አንዱ ነበሩ ።

ለኪነጥበብ ልዩ ፍቅር እንደነበራቸው የሚነገርላቸው በገና ደርዳሪዉ ዳዊት ወይም በንግስና ስማቸዉ አድባር ሰገድ ዳዊት እንደሌሎቹ ነገስታት ዘመናቸውን ዋጅተው በጥበብ እና በሞገስ እስከዚህ ትውልድ የተንሰላሰለ አሻራ አስቀምጠው አልፈዋል ።

አድባር ሰገድ በሚል የንግስና ስማቸው የሚታወቁት አፄ ዳዊት ወይም ዘማሪዉ ዳዊት በዘመናቸዉ ከፈፀሟቸዉ ከሚጠቀሱ ተግባራት መካከልም በሃገራችን የመጀመርያው የሆነዉ በፋሲል አብያተ መንግስት ግቢ ዉስጥ ያስገነቡት እጅግ የሚያስደንቅ ቤተ ተዉኔትን ትያትር ቤት ፣ ከአፄ ፋሲል ግቢ ዙርያ ከሚገኙ ጥንታዊ አብያተ ክርስትያናት አንዱ የሆነው ሃገሬዉ አጣጣሚ ሚካኤል እያለ የሚጠራው የደብረ ገነት አጣጣሚ ቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን ፣ በነገስታቱ ግቢ ዉስጥ የሚገኙት ደንበኛ የአንበሳ ቤቶች ዋነኞቹ ናቸዉ።

የደብረ ገነት አጣጣሚ ቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን
ንጉሰ ነገሥቱ በዘመኑ ከግብጽ አሌክሳንደርያ በመጡት የኢትዮጵያ ጳጳስ አቡነ ክርስቶደሉ ባላባቱና ም ዕመናኑ በተገኙበት ሰኔ 1 ቀን 1709 የተመረቀ ሲሆን በአራት ማዕዘን ቅርጽ የተሰራው ይህ ቤተክርስቲያን ግድግዳው በጥቁር ድንጋይና ተቃትሎ ከስድስት ወር እስከ ሁለት ዓመት በውሃ ተዘፍዝፎ በተብላላ ኖራ በጌጠኛ አሰራር እንደተገነባ አመታትን ተሻግሮ ዛሬም ድረስ ያልደበዘዘዉ ዉበቱ መረዳት ይቻላል ።

ደጀሰላሙ እና ከቤተ መንግስት ጋር ትይዩ የተሰራዉ ይህ ደብር በወቅቱ በሮቹ ከቁስቋም ተጠርቦ በመጣ ቀይ ልዝብ ድንጋይ በቅስት እንደተጌጠ ጣራው በባኅላዊ በተጠረበ እንጨት ወራጅ ተሰክተው ጠፍጣፋ ድንጋይ ከለበሰ በኋላ ውሃ እንዳይሰርግ በኖራ ተለብጦ በግድግዳው ላይ ወራጅ አሸንዳዎች ተደረጎበት እንደነበር ከመዛግብት ያገኘኋቸው መረጃዎች ይገልፃሉ ።

ከቤተ መንግስቱ ጋር "አስቄት" በር በተባለችና ከአስራ ሁለቱ የአፄ ፋሲል ግቢ በሮች በማይጠቀሰው በር በኩል ንጉሱ ነገሥቱና ባለሟሎቻቸው ይገቡ እንደነበር የታሪክ ባለሙያዎች ይናገራሉ ።

በአፀዱ ተሻግረዉ ወደ ታላቁ የመናገሻ ስፍራ ፋሲል አብያተ መንግስታት ሲያቀኑም በንጉሥ ዳዊት ዘመነ መንግስት የተገነባው ትያትር ቤት እና የአንበሶች ቤት ይገኛሉ ።

ንጉሱ ለስነጥበብ እጅግ የተሰጡ በመሆናቸው በመጀመርያው የስልጣን ዘመናቸው በፋሲል አብያተ መንግስት ግቢ ዉስጥ እጅግ የሚያስደንቅ ቤተ ተዉኔትን አስገንብተዋል ።

ፀሀፈ ተዉኔት አያልነህ ሙላቱ ቲያትር ወደ ኢትዮጵያ መቼ እንደገባ ሲያስረዱ ብልጭታዉ በዛጉየ ስርዎ መንግስት እንደታየ በመጠቆም ነገር ግን ለዘመናዊ ቲያትር መመስረት በዋናነት የምትጠቀሰው ጎንደር ከተማ ስለመሆኗ ሲያስረዱ ይህንን አፄ ዳዊት ያስገነቡትን ቤተ ተዉኔት በመጥቀስ ነዉ ።

በገና የሚደረድሩት አፄ ዳዊት ሲበዛ ጥበብን አፍቃሪ እንደነበሩ የነገስታቱ ዜና መዋል ከትቦት እናገኘዋለን ።

በዘመናቸው ለሊቃውንት በተለይም ለክፍለ ዩሃንስ ከፍ ያለ ክብር እንደነበራቸው ቅኔዎቹ በመዝገብ ላይ እንዲሰፍሩና ከትዉልድ ወደትዉልድ እንዲነገር አድርገዋል ።

እኒህ ንጉሥ በፋሲል ግቢ ዉስጥ ያስገነቡት "ደባል" የሚባለው ቤተ ተዉኔት በወቅቱ የተለያዩ የጥበብ ስራዎች ይቀርቡበት የነበረ ሲሆን ህንፃዉ ዛሬም በግቢው ይገኛል ።

ታዴ የማመይ ልጅ
______

የህዝብ ክብረ በዓላትን ለማስተዋወቅ እየተሰራ እንደሚገኝ ተገለጸ
#ethiopia | የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር የባህልና ቋንቋ ልማት ዘርፍ ሚኒስትር ዴኤታ ወ/ሮ ነፊሳ አልማህዲ በኢትዮጵያ የሚከበሩ የህዝብ ክብረ በዓላትን አስመልክቶ ለመገናኛ ብዙሃን መግለጫ ሰጥተዋል።

ሚኒስቴር ዴኤታዋ እንደገለጹት፣ ኢትዮጵያ ለዘመናት የዳበሩ እና በትውልድ ቅብብሎሽ የጎለበቱ እምቅ የባህል ሀብቶች ባለቤት ነች። እነዚህን ሀብቶች በመጠቀም ሀገራዊ አንድነትን ለማጠናከር እና ባህል ለማህበረ-ኢኮኖሚ እድገት ያለውን አስተዋጽኦ ለማሳደግ ሚኒስቴሩ በፖሊሲ ላይ የተመሰረተ ሰፊ ስራ እየሰራ ነው።

በመግለጫቸው፣ በመጪዎቹ ሶስት ወራት የተለያዩ የህዝብ በዓላት እንዲከበሩ የባህል ንቅናቄ መጀመሩን አስታውቀዋል። ይህ ንቅናቄ ከፌደራል እስከ ታችኛው መዋቅር ድረስ በቅንጅት የሚከናወን ሲሆን፣ የህዝብ ተሳትፎን በማሳደግ የጋራ እሴቶችን ለማጎልበት ያለመ ነው።

በ2018 በጀት ዓመት የአዲስ ዓመት አቀባበል እና የጳጉሜ ቀናት በኪነ-ጥበብ ስራዎችና የተጎዱ ዜጎችን በመርዳት የመተሳሰብ እና የአብሮነት ባህላችንን በማጎልበት መከበራቸውን ወ/ሮ ነፊሳ ገልጸዋል።

በተጨማሪም በተለያዩ ክልሎች የተከበሩ የባህል በዓላትን በመጥቀስ፣ በትግራይ አሸንዳ፣ በአማራ ሻደይ፣ አሸንድዬ፣ ሶለል፣ እንግጫ ለቀማና ቡሄ፣ በኦሮሚያ ጎቤ እና ሽኖዬ፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ጉዋንዳ፣ እንዲሁም በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ የዳውሮ ቶኢ-ቤኣ እና የኮንታ እንግጫ ክብረ በዓላት በደመቀ ሁኔታ መከበራቸውን አብራርተዋል።

በመስከረም ወር የሚከበሩ በዓላትን በተመለከተም መግለጫ የሰጡ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል በደቡብ ኢትዮጵያ የጊፋታ፣ የዮ መስቀላ እና የጋዜ መስቀላ፣ በማዕከላዊ ኢትዮጵያ የማሳላ፣ ያሆደ፣ መስቀል እና ሄቦ፣ በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ማሽቃሮ ባሮ፣ በኦሮሚያ ኢሬቻ እና በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ጋሪ ዎሮ ክብረ በዓላት በደመቀ ሁኔታ እንዲከበሩ ሰፊ ዝግጅት መደረጉን ተናግረዋል።

በመጨረሻም፣ እነዚህ በዓላት የህዝቡን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ትስስር የሚያጠናክሩ በመሆናቸው፣ ህዝብና መንግስት በጋራ ተቀናጅተው የተሳካ በዓል እንዲሆን ጥሪ አቅርበዋል። እንዲሁም፣ ሚዲያዎች እነዚህን በዓላት በአገር አቀፍ፣ በአህጉር አቀፍ እና በአለም አቀፍ ደረጃ በማስተዋወቅ አገራዊ ገፅታን በመገንባት ረገድ ከፍተኛ ሚና እንዳላቸው አሳስበዋል።

የዓባይ ወንዝ ነገር ...
#ethiopia | ከቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት ተነስተናል። በካፒቴኖቹ ናሆም መስፍን ( ዋና አብራሪ) ፣ ጸጋዬ መንጌ እና ግሩም አስናቀ የሰማዩ ጢያራ ይዘው፣ በ 24 ሺህ ጫማ ከፍታ ነጉዱ። አየር ላይ - እፀገነት አማረ እና ኤዶም አሰፋ ሽር ብትን እያሉ በክብር አስተናገዱን።

ከ1 ሰዓት ከ አሥር ደቂቃ በረራ በኋላ የኢትዮጵያ ታላቁ የህዳሴ ግድብ አረፍን።

ወጭው
በጠዋቱ 30 ዲግሪ ሴንቲግሬድ የመቁት መጠን ያሳያል።

* * *
የኢትዮጵያ ታላቁ የህዳሴ ግድብ ግንባታ፤ በቤንሻንጉል ጉሙዝ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት፣ በመተከል ዞን፣ ቡአምዛ ቀበሌ፣ በጉባ ሲርቦ በለብያታና ነግሮ ተራሮች መካከል ይገኛል፡፡

ግድቡ ከኢትዮ ሱዳን ድንበር ከ20 እስከ 40 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል፡፡

ከናይል ወንዝ መነሻ ምንጭ አንስቶ እስከ ግብጽ ሜዲትራንያን ዳርቻ ድረስ ‹‹የዓባይ ልጆች›› በድህነት ወለል የሚኖሩ ሕዝቦች ናቸው፡፡ ኢትዮጵያ፣ ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ኬንያ፣ ታንዛኒያ፣ ኡጋንዳ፣ ቡሩንዲ፣ ሩዋንዳ፣ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎና ግብጽ በዓባይ ወንዝ እትብት የተሳሰሩ የአንድ ሥልጣኔ፤ የአንድ ወንዝ ልጆች ናቸው - የዓባይ ልጆች፡፡

ከዓባይ ወንዝ፤ ከኢትዮጵያ ታላቁ የህዳሴ ግድብ ግንባታ ጋር ተያየን።

የዓባይ ወንዝ ከኢትዮጵያ ውሃውንና አፈሩን ጠራርጎ ያለማንም ከልካይ ለዘመናት መፍሰሱ ክፉኛ ያስቆጣቸው ገጣሚና ባለቅኔ ኃይሉ ገብረዮሐንስ (ገሞራው)፣ ወንዙን እንደሰው በስንኝ ‹‹እናትክን!›› ያሉት ትውስ አለኝ።

«እናትክን!» በሉልኝ
‹‹… ይፈሳል ይሉኛል፣ አባይ ዐይኑ ይፍሰስ
ያን ስንቱን ወገኔን የውሃ እጦት ሲያምስ
የድርቀት ጋንጩራ ሲበላ ስንቱን ነፍስ፣
ውሃ ውሃ እያለ ለጋው ሲቀነጠስ
ናይል አባያችን አለ ነበር ሲፈስ
ለፈፀመው ደባ ለሰራውም ግፉ
«እናትክን!» በሉልኝ በዚያ የምታልፉ …››

ገጣሚና ባለቅኔ ኃይሉ ገብረዮሐንስ (ገሞራው) ዓባይ በኩራት ሲገማሸር ዛሬ በተመለከቱት ብዬ ከልቤ፤ በክብር ተመኘሁ። የዘመናት ኡኡታ፤ የማንቂያ ደወል ድምፃቸው ይሰማኛል።

በኢትዮጵያ ሬዲዮ የሚሰረቀረቀው ዜማን ላስታውሳችሁ ...

ወንዞች ይገደቡ ይዋሉ ለልማት
በከንቱ ፈሰዋል ለብዙ ሺህ ዓመታት
ይውጡ ማዕድናት ለሀገራችን ጥቅም
ህዝቧም ታጥቆ ይስራ በተሻለው አቅም

ተነሳ ተራመድ ክንድህን አበርታ
ለሀገር ብልፅግና ለወገን መከታ

ሀ ሁ ኢትዮጵያ ትቅደም (2)

***

👉 ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ

* ከ13 ተርባይኖች 5,150 ሜጋዋት ያመነጫሉ

* እስካሁን ከ71 ቢሊየን ኪዩቢክ ሜትር በላይ ውሃ ይዟል። ቀሪውን 2.1 ቢሊየን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ በመጪዎቹ 7-10 ቀናት ውስጥ ይያዛል።

* በግድቡ የተያዘው ውሃ ወደኋላ ከ246 ኪሎ ሜትር በላይ ይተኛል።

* ኢትዮጵያ ገንብታ ባጠናቀቀችው የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ አማካኝነት ኃይል እያገኘች ትገኛለች።

* የኃይል ማመንጫ ግድቡ ነሐሴ 24/2017 ላይ 2530 ሜጋ ዋት በማመንጨት ኃይል መስጠት ችሏል።

* የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ዋናው ግድብ በ1.8 ኪሎ ሜትር እርዝማኔና 145 ሜትር ከፍታ ተገንብቶ ተጠናቋል።

* በአጠቃላይ ከ10 ሚሊየን ኪዩቢክ ሜትር ያህል ኮንክሪት (RCC) ሙሌት ተካሂዷል።

* የግድቡ የስረኛው ክፍል 150 ሜትር ስፋት አለው። የላይኛው ክፍል ደግሞ 11 ሜትር ስፋት ሲኖረው ሁለት መኪኖችን ጎን ለጎን ማሳለፍ ይችላል።

* በግድቡ የውጨኛው ክፍል የሚታዩት የብረት አሸንዳዎች በግራ እና በቀኝ በኩል ላሉ ኃይል የሚያመነጩ ተርባይኖች ውኃ የሚተላለፍባቸው ሲሆን እያንዳንዳቸው 8.5 ሜትር ዲያሜትር ስፋት አላቸው። 300 ሜትር ኪዩብ በሰከንድ ማሳለፍ አቅም አላቸው።

* በግራ የኃይል ማመንጫ 7 ተርባይኖች፤ በቀኝ የኃይል ማመንጫ ደግሞ 6 ተርባይኖች ሙሉ ለሙሉ ተከላቸው ተጠናቋል። ከእነዚህ ተርባይኖች 5150 ሜጋ ዋት ኃይል ማመንጨት ይቻላል።

* ከዚህ ውስጥ 3ቱ የቅድመ ኃይል ተርባይኖች በመጠን አነስ ያሉ ሲሆን ቀሪዎቹ 10 ተርባይኖች እያንዳንዳቸው 400 ሜጋ ዋት የማመንጨት አቅም አላቸው።

* ግድቡ ያመነጨው ኃይል በሁለት መስመሮች ማለትም በጣና በለስ አድርጎ በደብረ ማርቆስ እንደዚሁም በአሶሳ አድርጎ ወደ አዲስ አበባ ብሔራዊ የኃይል ቋት በመግባት ላይ ይገኛል።

* የሳድል ዳሙ ርዝመቱ 5.2 ኪሎ ሜትር እና 50 ሜትር ከፍታ ላይ ሆኖ ሙሉ ለሙሉ በ15 ሚሊየን ሜትሪክ ኪዩብ ድንጋይ የተሞላ ነው። የተያዘው ውሃ ሾልኮ እንዳያልፍ ከ30-40 ሴንቲ ሜትር ውፍረት ባለው ኮንክሪት ተለብጧል።

* የኮሬቻ (saddle dam) 74 ቢሊየን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ ለመያዝ ወይም የሚያመነጨውን 5150 ሜጋዋት ለማመንጨት የሚያስፈልገውን የውሃ መጠን ለመያዝ በጣም አስፈላጊ ነው። የኮሬቻ ግድብ (Saddle Dam) ከዋናው ግድብ በ15 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል።

***
ከአንጋፋው ገጣሚና ፀሐፌ ተውኔት ጌትነት እንየው ጋር ከታላቁ ህዳሴ ግድብ አናት ላይ ቆመናል።

ዛሬ እዚህ የተገኘነው ከዓባይ ወንዝ፣ ከኢትዮጵያ ታላቁ የህዳሴ ግድብ ግንባታ በተያያዘ በተለያዩ ሙያ የሠሩ ሙያተኞች በክብር መጋበዛችንን አስረድተውናል።

ጠሪ አክባሪ ይስጥልን።

በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ከሠራኋቸው በርካታ ዘጋቢ ፊልሞች ( Documentaries) መካከል "የዓባይ ልጆች" አንዱ ነበር። አቶ ዓባይ ምህረት፣ የስድስት ልጆች አባት ሲሆኑ፣ የሁሉም ልጆቻቸው ስም አወጣጥ ከዓባይ ወንዝ ጋር በቀጥታ የተቆራኘ ነው፡፡

‹‹የሰው ማንነቱ ከስሙ ይጀምራል›› ይላሉ - አቶ ዓባይ፡፡

ተፈራ ዓባይ
ስንታየሁ ዓባይ
ተናኘ ዓባይ
የግብፅ ሕይወት ዓባይ
ይገደብ ዓባይ
ይታያል ዓባይ።

‹‹የአባይን ወንዝ መሻገር የሚያስፈራው የውሃ ሙላቱ ብቻ አልነበረም፡፡ አደገኛውና ትልቁ የአዞ ዝርያ በአባይ ወንዝ ውስጥ ነው የሚገኘው፡፡ በአማካይ ከ6 እስከ 8 ሜትር ርዝመት ያለው እና የ‹‹ናይል አዞ›› በመባል የሚታወቀው እጅግ አደገኛ አዞ፤ (አረንጓዴ ቀለምና 360 ዲግሪ ማየት የሚችል ዓይን አለው)፡፡ የዓባይን ወንዝ የምንሻገረው በድልድይ አልነበረም፡፡ የዓባይ ወንዝ ዋናተኞች ሰውንም፣ ከብቱንም፣ ዕቃውንም በበሬ ቁርበት አዝለው ነበር። በውሃ ሙላትና በአዞ ጥቃት እየራዱና እየፈሩ የሚያሻግሩት››

ነበር ...
ትናንት።

***

"የዓባይ ልጅ ነኝ እኔ--"

ይኸው በአዲስ ዘመን አዲስ ቃል ዘመረ
ከራሱ ታረቀ ካፈሩ መከረ
ለሀገሩ ቆመ በሀገሩ አደረ
ዜማና ቅኝቱ ረገደ ምቱ
ከጊዜ ከትውልድ ከሀቅ ሰመረ
ሃገርን ባንድ ነዶ ባንድ ልብ አሰረ
ይኸው ካይናችን ስር ከእውነት የነጠረ ከእምነት የጠጠረ
ዓባይ ሃረግ ሆነ ከደም የወፈረ፡
የአንድ ወንዝ ልጅ ሁሉ ይህን የዓባይ ሀረግ ከእምነትህ ጋር ቋጥረህ
ከጋራ አንገት መድፋት ከጋራ መሳቀቅ ከጋራ አፍረት ወጥተህ
በያለህበቱ በየዓለማቱ ጥግ በአንተነትህ ኮርተህ
አንተ ማነህ ሲሉህ
ከወዴት ነህ ሲሉህ
በሙሉ ራስነት አንገትህን አቅንተህ
ድምጽህን ከፍ አድርገህ
ደረትህን ነፍተህ
የዓባይ ልጅ ነኝ እኔ
ጦቢያ ናት ሀገሬ በል አፍህን ሞልተህ…

-ገጣሚ ጌትነት እንየው-

***
ዛሬ
ታሪክ ተቀየረ።

ንጋት ሐይቅ ላይ ቆመናል።
ሁሉም ኢትዮጵያዊ፤ ትውልደ ኢትዮጵያዊ ( በሀገር ውስጥ በባህር ማዶ) ያሉ ሁሉ "ህዳሴ"ን -"ንጋት"ን እንዲመለከቱ ጉዞ መመቻቸት ይኖርበታል።

ማየት ማመን ነው!
ማየት ኩራት ነው!

እናንት ያገሬ ልጆች

ኑ

የሥራ፤ ሕያው ሐውልታችሁን መርቁ
#ታላቁየኢትዮጵያህዳሴግድብ #dam #ethiopiandam

የትግራይ ክልል የአማራ ክልል ሚዲያ ተቋማት የአሸንዳን በዓል ለፖለቲካ ፍጆታ አውለዋል ሲል ከሰሰ

የትግራይ ኮሚኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ፣ የአማራ ክልል ኮሚኒኬሽን ቢሮን እና የአማራ ሚዲያ ኮርፖሬሽን (አሚኮ) የአሸንዳን በዓል ታሪካዊና ባህላዊ ይዘቱን በመተው ለፖለቲካ ፍጆታ ተጠቅመውበታል ሲል ከሰሰ።

ቢሮው ባወጣው መግለጫ፣ የአማራ ክልል ተቋማት ‹‹የሶለል አከባበር በቆቦ›› በሚል ባነር በአሉ በራያ አላማጣ መከበሩን ማስተላለፋቸው፣ የኮረም፣ ኦፍላና ዛታ ወረዳዎች በአማራ ክልል ሥር እንደሆኑ ለማስመሰል ያለመ ፖለቲካዊ ጥረት ነው ብሏል።

ተመሳሳይ ድርጊት ከዚህ ቀደምም ተፈጽሟል ያለው ቢሮው፣ የፍስለታ ፆምን አስመልክቶ በምዕራብ ትግራይ፣ ወልቃይት ጠገዴ ላይ የተላለፈውን ዜና እንደ ምሳሌ ጠቅሷል። በወቅቱ ‹‹በአማራ ክልል ወልቃይት ጠገዴ ሰቲት ሁመራ የአድርሽኝ ሀይማኖታዊና ባህላዊ በአል›› በሚል ርዕስ የተላለፈው ዘገባ፣ አካባቢውን የአማራ ክልል አካል አድርጎ ለማሳየት የተደረገ ሙከራ መሆኑንም አክሏል።

ይህ አይነቱ ዘገባ የአገሪቱን ህገ መንግስት የሚጥስ እና ከፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ጋር የሚጣረስ ነው ያለው መግለጫው፣ የአማራ ክልል ኮሚኒኬሽን እና አሚኮ ተገቢውን እርምጃ እንዲወስዱ ጠይቋል። በተጨማሪም፣ የፌዴራል መንግስት ጉዳዩን ተመልክቶ ህጋዊ እርምጃ እንዲወስድ ማሳሰቢያ ሰጥቷል።

Seledadotio
Seledadotio

አሸንዳ በአዲስ አበባ..

#ethiopia | አሸንዳ

የአሸንዳ በዓል አከባበር በአሜሪካ ዋሽንግተን ዲሲ

አሸንዳ በትግራይ

ፎቶ: አዲስ ስታንዳርድ

የአሸንዳ በዓል አከባበር በመቐለ
#ethiopia | የአሸንዳ በዓል በመቐለ ከተማ የተለያዩ እንግዶች በተገኙበት በድምቀት እየተከበረ ነው።

የአሸንዳ በዓል በየዓመቱ በነሐሴ ወር አጋማሽ በወጣት ሴቶችና ልጃገረዶች በደመቀ ሁኔታ የሚከበር በዓል መሆኑ ይታወቃል።

በመቐለ ከተማ እየተካሄደ ባለው የአሸንዳ በዓል አከባበር ሥነ-ሥርዓት ላይም የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዚዳንት ሌ/ጄ ታደሰ ወረደ፣ የባህል እና ስፖርት ሚኒስትር ሸዊት ሻንካ፣ የሴቶች እና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር ኤርጎጌ ተስፋዬ (ዶ/ር)፣ የከተማ እና መሠረተ ልማት ሚኒስትር ጫልቱ ሳኒ እና ሌሎች እንግዶች ተገኝተዋል።

የአሸንዳ በዓል በሺህ የሚቆጠሩ ወጣት ሴቶችና ልጃገረዶች በተለያዩ ባህላዊ አልባሳት ደምቀው ልዩ ልዩ ጭፈራዎችን በማሳየት የሚያከብሩት በዓል ነው።

📸 ebcdotstream

ላስታ በነሃሴ ካልመጣችሁ ብዙ ቀርቶባችኋል።
"አሸንድዬ-የነሃሴ ፀሐይ"

በተጓዡ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም
#ethiopia | ".....ላስታ በዓመት ብዙ ጊዜ ብዙ ዓይነት ነው። ጥምቀት ተአምር ይታይበታል። እንደ ታኅሣሥ በነሐሴ ይደምቃል። ነሐሴን ያላየ በታኅሣሥ አውቀዋለሁ አይበል።
"ተወረወረች ኮከብ፤
ተወረወረች ኮከብ፣
በጊዮርጊስ ክበብ".... ኮከብ ስትወረወር ቤተ ጊዮርጊስ አፋፍ ላይ ቆሜ ያየሁበት፡፡ የምስጋና ኮከብ፣ የሆታ ኮከብ፣ የወጣቶች ኅብረ ዜማ ኮከብ፡፡
ነሐሴ ሲጋመስ ላስታ እንደ ታኅሣሥ በበዓል ይደምቃል፡፡ ተራሮች በጅራፍ ድምጽ ያስገመግማሉ፣ ከምትሰሙት ይልቅ በመካከላቸው ኾናችሁ የምመለከተውን መመልከት ብትችሉ ስሜቱን በተጋራችሁኝ።
አንድ ሰው "በሕይወት ዘመኔ ላስታ ስንቴ ልምጣ ቢለኝ?" ምን እመልሳለሁ። ምድሩም ሰውም የማይጠገብበት፣ ቅርሱም ባህሉም ሰርክ ብርቅ የሚኾንበት።
የቅድስቷን ማረግ በምሳሌ የሚያሳዩ ክብ ጨዋታዎች ያፈዛሉ። ከላስታ ምድር ላሊበላ የገቡት ደናግላን ከወርወር ቆነጃጅት ጋር ሆነው የሰው ቀልብ ያስራሉ።
በገና መጣሁ ያለ የአሸንድዬ ቀርቶ “ላስታን አውቀዋለሁ” የማይመስል ነው። የላስታ ተራሮች እንደ ልጃገረዶቹ ሳያጌጡ መድረስ ምን መምጣት ይባላል?
"እንደ ነአኩተለአብ እንደላልይበላ፤
ቤት ሠራች ይሉኛል ዲንጋዩን ፈልፍላ፤
ዲንጋዩን ፈልፍላ የሠራችው ቤት፤
አልባብ አልባብ ይላል ማርያም ገብታበት።” ይሄንን ላሊበላ ገብቶ መስማት ሌላ ስሜት አለው። በቤዛ ኩሉ የፈዘዘ በልጆቻቸው አጀብ ብሎ የሚቀርበት ቀን እንዲደርስ ነሐሴ አጋማሽ ቀጥሬዋለሁ።

ወንዶችም ሴቶችም ጠጉራቸው ልዩ ነው። ተኩለው ያጌጡት፣ ለብሰው ያማሩት ልጃገረዶች እንዲህ የኾኑት ለሚናፍቁት ቀን ነው። ጋሜና ቁንጮ፤ ቅልስና ግልብጭ፣ የጠጉር ስሪቱ ዕድሜን ይገልጣል። አሸንድዬ ብዙ የሚታይበት። አሸንድዬ ቅጠል ነው፤ ቄጤማ መሳይ ቅጠል።
"አሸንድዬ፣ አሸንዳ ሆይ
እሽ እርግፍ አትይም ወይ" ሲሉ ሰማኋቸው። ውብ ኅብረ ዝማሬው ልብ ያረግፋል። ፍቅር፣ ውበት፣ መረዋ ድምፅ አብረው ናቸው። እሴቱ በብዙ ይገለፃል። የደስታ ቀን ነው።
"አስገባኝ በረኛ...አስገባኝ ከልካይ እመቤቴን ላይ፣
ጌታዬ አሉ ወይ...
አሉ እንጅ አሉ እንጂ፤
ግቡ ይላሉ እንጅ፤
ተዘንብሏል ጠጅ..." ይኼንን መሳይ ግጥም በውብ ዜማ ሳርዛና መንደሮች ይደመጣል። ከአሸተን ቁልቁል ይወርዳል። ኩል መስክ ኩልል ይላል። የብልባላ ጆሮዎች ምነኛ የታደሉ ናቸው፤ ይሄንን ሲሰሙ ኖረዋልና።
ያለ ንግግር፣ ያለ ግርግር፣ ያለ ተጨማሪ ብዙ ነገር፤ ባህል ብቻ ስላየሁበት ከድግስ የሚበልጥ ዓለም ብዬዋለሁ፡፡ እሴት ብቻ በኾነው ድንቅ ኩነት ወጣቶቹ ሙሽራ ያጀቡ ሚዜዎች መስለው ቀኑን ልዩ ያደርጉታል፡፡ ቤተ ጊዮርጊስን ከበቡት፡፡ እንደ ቤዛ ኩሉ ካህናት አሸበሸቡ፡፡"

ከሄኖክ ስዩም "መንገድ ዓይኑ ይፍሰስ" መጽሐፍ የተወሰደ

የአሸንዳ፣ አሸንድዬ እና ሶለል በዓላት የቀደመውን ትውፊት በጠበቀ መልኩ እንዲከበሩ ቅድመ ዝግጅት መጠናቀቁ ተገለጸ

በሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል በየዓመቱ ከነሐሴ ወር አጋማሽ ጀምሮ ለሚከበሩት አሸንዳ፣ አሸንድዬ እና ሶለል በዓላት የቅድመ ዝግጅት ሥራዎች መጠናቀቃቸውን የአማራ እና የትግራይ ክልል ባህል እና ቱሪዝም ቢሮዎች አስታውቀዋል፡፡

ነጻነት እና ሰላምን የሚሰብከው፤ ሴቶች በዘፈን እና በጭፈራ የሚያከብሯቸው በዓላት ለብዙ ሺሕ ዓመታት በአካባቢዎቹ ሲከበሩ መቆየታቸውን ስለበዓላቱ የተጸፉ መረጃዎች ያመላክታሉ፡፡

በዚህም በአማራ ክልል የተለያዩ አካባቢዎች ሻደይ፣ አሸንድዬ፣ ሶለልና እንግጫ ነቀላ በዓላት እንደየአካባቢው ወግና ልማድ በተለያዩ ባህላዊ አልባሳት እና ጌጣጌጦች አምረውና ደምቀው አደባባይ በሚወጡ ልጃገረዶች ባህላዊ ዜማዎች እና ውዝዋዜዎችን ታጅበው በድምቀት ይከበራሉ።

በተመሳሳይ በትግራይ ክልልም የአሸንዳ በዓል በልጃገረዶች ልዩ የጸጉር አሰራር፣ የተለየ አለባበስ፣ ህብረ ዝማሬ እና የተለየ የአጊያጊያጥ ስርዓት ደምቆ በተለይም በመቀለ ከተማ በልዩ ሁኔታ በድምቀት ይከበራል፡፡

በተለይ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የአክባሪዎቻቸው ቁጥር እየጨመረ እና የቱሪዝም መስህብ እየሆኑ የሚገኙትን እነዚህን በዓላት፣ ባህላዊ ትውፊትን በጠበቀ መልኩ ለማክበር እና ለማስከበር ጥረት እየተደረገ እንደሚገኝ የክልሎቹ ባህል እና ቱሪዝም ቢሮዎች ገልጸዋል

ለክብረ በዓሉ የሚመጡ እንግዶችን ምቾት እና ማረፊያ ለመጠበቅ ዝግጅት መደረጉንም ጨምረው አስታውቀዋል፡፡

የአማራ ክልል ባህል እና ቱሪዝም ቢሮ ምክትል ኃላፊ አቶ ዓባይ መንግስቴ፤ "አሸንድዬ፣ ሻደይ እና ሶለል በተለየ ድምቀት ከሚከበሩባቸው የክልሉ አካባቢዎች መካከል ጎንደር፣ ሰሜን ወሎ እና ዋግህምራ ይጠቀሳሉ" ብለዋል።

አቶ ዓባይ የክብረ በዓሉን ሁኔታ አስመልክቶ ለአሐዱ እንደተናገሩት፤ በዓሉ ያለምንም የፀጥታ ችግር ተከብሮ እንዲያልፍ የቅድመ ዝግጅት ሥራዎች በስፋት ተሰርተዋል፡፡

የትግራይ ክልል የባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊ ዶክተር አፅብዓ ገብረእግዚአብሔር በበኩላቸው፤ በዓሉን ለመታደም ወደ ክልሉ የሚመጡ ኢትዮጵያዊንን እና የውጭ ዜጎችን በሰላም ተቀብሎ ለመሸኘት የፀጥታን ጨምሮ በሁሉም ረገድ የሚደረጉ ዝግጅቶች መጠናቀቃቸውን ለአሐዱ ተናግረዋል፡፡

ሻደይ፣ አሸንዳ፣ አሸንድዬ እና ሶለል በሁለቱ ክልሎች ለሦስት ተከታታይ ቀናት የሚከበሩና በአብዛኘው ሴቶች እና ልጃገረዶች የሚሳተፉባቸው ዓመታዊ ክብረ በዓላት ሲሆኑ፤ ነጻነት እና ሰላምን ከመስበካቸው በተጨማሪ የክረምቱን ወቅት ማብቃትና የወንዙን መጉደል እና የጸሐይን መውጣት ያበስራሉ፡፡
#አሐዱ

አሸንድዬ የላስታ ላሊበላ ድንቅ ውበት
#ethiopia | ሕዝብ ማንነቱን የሚገልጽበት የራሱ የኾነ ባሕል እና ወግ ያለው ነው፡፡ የላስታ ላሊበላ ሕዝብ ማኅበራዊ ዕሴቱን ከሚገልጽባቸው ባሕላዊ እሴቶች መካከል በየዓመቱ የሚከወነው አሸንድዬ በዓል አንዱ የአካባቢው ማኅበረሰብ መገለጫ ክብረ በዓል ነው።

ይህ በዓል ሃይማኖታዊ መሠረት ያለው እንደኾነም ይነገርለታል፡፡ የደብረ ሮሃ ቅዱስ ላሊበላ ገዳም የአራቱ ጉባኤያት መምህር ሊቀ ሊቃውንት ሳሙኤል አስናቀ የአሸንድዬ በዓል በፍልሰታ ጾም ፋሲካ የድንግል ማርያምን በዓለ ዕርገት አስመልክቶ የሚከበር መኾኑን ተናግረዋል፡፡

በዓሉ በሔዋን የመጣውን ዕዳ በድንግል ማርያም አማካኝነት ሴቶች ያገኙትን ነጻነት የሚያወሳ መኾኑንም ገልጸዋል፡፡ አሸንድዬ ቅጠሉ የብሉይ ዘመን ጨለማ በድንግል ማርያም እንዳበቃ አሁንም የክረምቱን ዘመን አብቅቶ አዲስ ዓመት መምጣቱን የሚያበስሩበት እንደኾነ ነው ያስረዱት፡፡

ወይዘሮ ገነት አሰፋ የላሊበላ ከተማ ነዋሪ ናቸው። በልጅነታቸው ያሳለፉትን የአሸንድዬ ክብረ በዓል ትውስታቸውን አካፍለውናል። አሸንድዬ ብለው የሚጠሩት በበዓሉ ወቅት ልጃገረዶች በወገባቸው የሚያስሩት ረጅም እና ስሩ ነጭ ከላይ አረንጓዴ የኾነ ቅጠል ነው። በዓሉም ስያሜውን ያገኘው ከዚሁ ነው ብለውናል፡፡

በላስታ ላሊበላ የአሸንድዬ በዓል በየዓመቱ ከነሐሴ 16 ቀን ጀምሮ የሚከበር ነው። ቅድመ ዝግጅቱ ከሳምንት በፊት ይጀመራል ነው ያሉት። ልጃገረዶች በሰፈራቸው በመሠባሠብ በዓሉን አንዴት እንደሚያከብሩት ይወያያሉ። ቡድኑን የምትመራው አለቃ የመምራት እና የማሥተባበር ችሎታ ያላት፣ በአካል እና በዕድሜ ከፍ ያለች መኾን እንዳለባትም ገልጸውልናል። ኀላፊነቷም ቡድኑን ማሥተባበር፣ መምራት እና ገንዘብ መያዝ ነው ይላሉ፡፡

ከዚያም መርሐ ግብራቸውን የሚጀምሩበትን እና እንዴት እንደሚከውኑት ይነጋገራሉ ነው ያሉት፡፡

በዓሉ ሦስት ቀን ሲቀረው ደግሞ ጸጉራቸውን እንደሚሠሩ ነግረውናል። የጸጉር አሠራሩም ታዳጊዎች ጋሜ፣ ቁንጮ እና ሳዱላ ሢሠሩ ከፍ ያሉት ልጃገረዶች ደግሞ ሹርቤ እና አፈሳሶ የሚባል የጸጉር ስሬት እንደሚሠሩ ትናንታቸውን አውስተውናል።

ልጃገረዶች ለበዓሉ ከጥጥ የተሠራ ጥልፍ ቀሚስ፤ የልጆች ከሌላቸውም የእናቶቻቸውን በመቀነት አሳጥረው እንደሚለብሱ ነግረውናል፡፡ በዕለቱ በእጅጉ ለመዋብ የአንገት ጌጦችን አጭር መስቀል፣ ትልቅ መስቀል፣ ድሪ፣ ማርዳ እና ድባ ልጃገረዶች ያደርጋሉ ብለዋል፡፡

ታዳጊዎች ደግሞ ቁርጥ የሚባል የአንገት ጌጥ ያደርጋሉ ነው ያሉት፡፡ በበዓሉ ዋዜማ አሸንድዬ ቅጠሉን ከዱር በማምጣት ሁሉም ሴቶች በወገባቸው ልክ በገመድ በመጎንጎን ይሠራና እንዳይደርቅ ሙጃ ሳር ውስጥ እርጥበት ባለበት ያድራል ነው ያሉት።

ነሐሴ 16 በበዓሉ ዕለት በጠዋት ሁሉም ተነስተው በተቀጣጠሩበት ቦታ ተገናኝተው አሸንድዬውን ወገባቸው ላይ በማሰር፣ የባሕል ልብስ እና ጌጦቻቸውን ያስተካክላሉ ነው ያሉት። ከዚያም በመጀመሪያ በአቅራቢያቸው ወደሚገኝ ቤተክርስቲያን በመሔድ እና ለፈጣሪያችን ምስጋና በማቅረብ ከሃይማኖት አባቶች ምርቃን ይቀበላሉ።በመቀጠል በየሁሉም ሰው መኖሪያ ቤት በመሔድ አሸንድዬ ጨዋታ የተለያዩ ስንኞችን በመግጠም እና በማዜም እንደሚጫወቱም አውስተውልናል።

አሸንድዬ አሸንዳ ሙሴ
ፈሰስ በይ በቀሚሴ
አበ ሙሴ ኧኸ ወርቅ አበሙሴ
ፈሰስ በይ በቀሚሴ....ከሚዜሙ እያሉ ያዜማሉ።

የቤቱ ባለቤቶችም ያላቸውን ብር እና ዳቦ ይሰጣሉ። ከሌለ ደግሞ ከዓመት እንዲያደርሰን ተመረቀን እንወጣለን ነው ያሉት፡፡

በዚህ ሂደት ለአንድ ቡድን ሁለት ወንዶች ጅራፍ የሚያጮኹ ይከተላሉ፡፡ እነዚህ ወንዶች የሴቶች አሸንድዬ በሌሎች ቡድኖች እንዳይበጥስ እና የሚፈልጋት ልጃገረድ ካለችም የመጠበቅ ዓላማ ያላቸው ናቸው።

አሸንድዬ እየተባለ የተሰበሰበው ገንዘብ ይቀመጣል።
አዲሱ ዓመት እንዳለፈ የቡድኑ አባላት በተሰበሰበው ገንዘብ ጠላና ዳቦ ያዘጋጃሉ፡፡ የመስቀል ዕለትም የአካባቢውን ሰዎች በመጥራት ደግሰው ያበላሉ፤ ያጣጣሉ። በአበውም ይመረቃሉ ነው ያሉን።

የዚህ ዘመን የአሸንድዬ ተጫዋቾች የኾነችው በላይነሽ ገብረ አምላክ ደግሞ ለክብረ በዓሉ የአሸንድዬ ግጥም እና ዜማውን በቡድን በመለማመድ እየተዘጋጁ መኾኑን ለአሚኮ ተናግራለች፡፡

ከበዓሉ ቀደም ብለው ስለ አልባሳት፣ ጌጣጌጦች፣ ስለሚያካሂዱት መርሐ ግብር በመመካከር እንደሚዘጋጁ ነው የገለጸችልን፡፡ ከነሐሴ14 ጀምረው ልጃገረዶች ጸጉራቸውን ይሠራሉ፤ እንደቀደመው ሁሉ ልጆች ጋሜና ቁንጮ ልጃገረዶች ደግሞ ሹሩባና አፈሳሶ ይሠራሉ ብላለች፡፡

ልጃገረዶች አራት ውርድ ጥልፍ ቀሚስ በመቀነት ተሸንሽኖ ይለብሳሉ፤ ሕጻናት ደግሞ ትፍትፍ ቀሚስ ይለብሳሉ። አንገታቸው ላይ ደግሞ ቁርጥ፣ መስቀል፣ ድሪ እና ማርዳ በማድረግ ይደምቃሉ ነው ያለችው፡፡

የላሊበላ ከተማ አሥተዳደር ባሕል እና ቱሪዝም ጽሕፈት ቤት ኀላፊ ዲያቆን አዲሴ ደምሴ የአሸንድዬ በዓል በላስታ ላሊበላ ሃይማኖታዊ እና ባሕላዊ ይዘቱን ጠብቆ የሚከበር በዓል ነው ብለዋል፡፡

በዓሉ የፍልሰታ ጾም ማብቂያ እና የድንግል ማርያምን የዕርገት በዓል አስመልክቶ በላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት በካህናት እና በሰንበት ተማሪዎች በመዝሙር እና በሃይመኖታዊ ክዋኔዎች ይከበራል ነው ያሉት፡፡

ይህንን መነሻ በማድረግ ማኅበረሰቡ ባሕላዊ እና ሃይማኖታዊ ይዘቱን ጠብቆ በየዓመቱ ከነሐሴ 16 ጀምሮ ልጃገረዶች አምረው እና ተውበው የአሸንድየ ቅጠል በወገባቸው በማሰር አደባባይ የሚወጡበት መኾኑን ገልጸዋል፡፡

በበዓሉ ላይ የሚሳተፉት ልጃገረዶች ሲኾኑ ባሕሉ እንዳይበረዝ እናቶች እገዛ እንደሚያደረጉላቸውም ገልጸውልናል፡፡ በዓሉ ሴቶች በነጻነት አደባባይ የሚወጡበት፣ አንድነታቸውን የሚያጠናክሩበት ማኅበራዊ መስተጋብራቸውን ለማጠናከር የሚጠቀሙበት እንደኾነም ተናግረዋል፡፡

በዚህ ዓመትም የአሸንድዬ በዓል ባሕላዊ እሴቱን ጠብቆ “ባሕላዊ ዕሴቶቻችን ለዘላቂ ሰላማችን” በሚል መሪ መልዕክት በድምቀት ለማክበር ዝግጅቱ ቀደም ብሎ መጀመሩን ተናግረዋል፡፡

ባሕሉን በማይዳሰስ ባሕላዊ ቅርስነት በዩኔስኮ ለማስመዝገብ ከክልሉ ባሕል እና ቱሪዝም ቢሮ ጋር እየተሠራ መኾኑንም አንስተዋል፡፡ #አሚኮ