ቋሚ ሲኖዶስ በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ጉዳይ የተቋቋመው አጣሪ ኮሚቴ ማስረጃ እንዲቀርብ ጥሪ አቀረበ
#ethiopia | የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቋሚ ሲኖዶስ፣ በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት በሚስተዋሉ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ላይ ምርመራ ለማካሄድ የተቋቋመው አጣሪ ኮሚቴ ሕዝብ መረጃና ማስረጃ እንዲያቀርብ ጥሪ አቀረበ።

ኮሚቴው እንደገለጸው፣ በሀገረ ስብከቱና በአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ደረጃ የተከሰቱ ሕገ-ወጥ ቅጥር፣ ዕድገትና ዝውውር፣ ሕገ-ወጥ የፋይናንስ አሠራሮችና የገንዘብ ዝውውሮች፣ ሕገ-ወጥ የቦታና የቤት ኪራይ ውሎች፣ ተደራራቢ ሥራዎችና መሰል ጉዳዮችን በዝርዝር በማጣራት ከመፍትሔ ሐሳብ ጋር ሪፖርት ለቋሚ ሲኖዶስ ያቀርባል።

በዚህ ሂደት የማጣራት ሥራው በማስረጃ ላይ የተመሰረተ፣ ተቋም ተኮርና ዘላቂ መፍትሔ የሚያመጣ እንዲሆን መረጃዎችን መሰብሰብ፣ መተንተን እና በዲጂታል ቴክኖሎጂ ማደራጀት ዋና የሥራ አቅጣጫው መሆኑን ገልጿል።

ኮሚቴው በተለይም ባለፈው አንድ ዓመት ውስጥ በተጠቀሱት እና ተመሳሳይ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ምክንያት ተጎጂ የሆኑ እና በቂ ማስረጃ ያላቸው ግለሰቦች፣ በሥራ ሰዓት የማስረጃቸውን ኮፒ በመያዝ በጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽሕፈት ቤት የሕዝብ ግንኙነት መምሪያ በተከፈተው የመረጃ መሰብሰቢያ ቢሮ በመቅረብ፣ በጽሑፍ፣ በድምፅ ወይም በምስል መረጃ እንዲያቀርቡ ጠይቋል።

በተጨማሪም መረጃ የሚያቀርቡ ሰዎች በዚህ ምክንያት ማንኛውም ዓይነት ጉዳት እንዳይደርስባቸው በቋሚ ሲኖዶስ ዋስትና መሰጠቱን አስታውቆ፣ ማንኛውም አካል ያለውን መረጃና ማስረጃ በነጻነት እንዲያቀርብ ጥሪ አቅርቧል።

መግለጫው በአጣሪ ኮሚቴው በሐምሌ 29 ቀን 2018 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ተሰጥቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

ኢትዮጵያ በአፍሪካ በዲጂታል ተጋላጭነት 5ኛ ደረጃ ላይ መሆኗን የኢንተርፖል ሪፖርት አመለከተ
#ethiopia | ኢትዮጵያ የዲጂታል ለውጥ ጉዞዋን በፍጥነት እያፋጠነች ባለችበት ወቅት፣ እየተባባሱ የሚመጡ የሳይበር ጥቃቶችን እና የዲጂታል ደህንነት ተግዳሮቶችን እየተጋፈጠች መሆኗን አዲስ የኢንተርፖል የአፍሪካ የሳይበር ስጋት ግምገማ ሪፖርት አመልክቷል።

ሪፖርቱ በ36 የአፍሪካ አባል ሀገራት እና እንደ Shadowserver Foundation ባሉ ተቋማት የተሰበሰበ መረጃን መሰረት አድርጎ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ፈጣን የቴክኖሎጂ እድገት ከሳይበር ደህንነት አቅምና ከተቋማዊ ዝግጁነት በፍጥነት እየቀደመ መሆኑን ገልጿል።

በዚህም መሰረት ኢትዮጵያ በአፍሪካ ከተመዘገቡ የዲጂታል ተጋላጭነቶች 3.3 በመቶውን በመያዝ በአህጉሪቱ 5ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች።

በመላው አፍሪካ በሳይበር ወንጀሎች የደረሰው ቀጥተኛ የኢኮኖሚ ኪሳራ 5 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ሊጠጋ ሲችል፣ ለሳይበር ደህንነት የተደረገው ወጪ 15.3 ቢሊዮን ዶላር ደርሷል።

በተጨማሪም በሳይበር ወንጀሎች የተመዘገበው የገንዘብ ኪሳራ ከ192 ሚሊዮን ዶላር ወደ 484 ሚሊዮን ዶላር ሲጨምር፣ የተጎጂዎች ቁጥርም ከ35 ሺህ ወደ 87 ሺህ ከፍ ብሏል።

ሪፖርቱ እንደሚያሳየው በምስራቅ አፍሪካ የሳይበር ስጋት መጠን መካከለኛ እስከ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል። ይህም በተለይ ከሞባይል ገንዘብ ማጭበርበር፣ በቴሌኮሙኒኬሽን ዘርፍ ጥቃቶች እና ወሳኝ መሠረተ ልማቶችን የሚያነጣጥሩ የራንሰምዌር ጥቃቶች ጋር የተያያዘ ነው።

ኢንተርፖል እንደገለጸው፣ በብዛት ለጥቃት የሚጋለጡት ያልተዘመኑ የሶፍትዌር ስርዓቶች፣ ለህዝብ የተጋለጡ የVPN አገልግሎቶች እና በትክክል ያልተዋቀሩ የሰነድ አስተዳደር መድረኮች ናቸው። እንዲሁም ኢትዮጵያ 1.36 በመቶ የአፍሪካ የቦትኔት ኖዶችን እንደምታስተናግድ ተገልጿል።

በተጨማሪም በሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ (AI) የሚደገፍ ዲጂታል የጾታ ማስፈራሪያ (Sextortion) እያደገ የመጣ ስጋት ሲሆን፣ ኢትዮጵያ በዚህ ዘርፍ 8 በመቶ የአህጉራዊ መለኪያ ድርሻ እንዳላት ተጠቅሷል።

ሪፖርቱ በአፍሪካ ያሉ የህግ አስከባሪ ተቋማትም ከባድ የአቅም ችግሮች እንደሚያጋጥሟቸው ያመለክታል። 94 በመቶ የሚሆኑት ተቋማት በቂ የዲጂታል ፎረንሲክስ መሳሪያዎች እንደሌላቸው ሲገልጹ፣ 78 በመቶ የበጀትና የባለሙያ እጥረት እንዳለባቸው፣ 89 በመቶዎቹ ደግሞ በሀገራት መካከል የተሻለ ትብብር አለመኖሩ ዋና ተግዳሮት መሆኑን ጠቁመዋል።

በመጨረሻም ኢንተርፖልና የሳይበር ደህንነት ባለሙያዎች መንግስታት ድንበር ተሻጋሪ ትብብርን ማጠናከር፣ የሳይበር ንፅህና መርሆችን ማሻሻል፣ የመንግስትና የግል ዘርፍ አጋርነትን ማሳደግ እንዲሁም ዘመናዊ የህግ ማዕቀፎችን ማዘጋጀት ወሳኝ መሆኑን አሳስበዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

ቋሚ ሲኖዶስ በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ጉዳይ የተቋቋመው አጣሪ ኮሚቴ ማስረጃ እንዲቀርብ ጥሪ አቀረበ
#ethiopia | የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቋሚ ሲኖዶስ፣ በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት በሚስተዋሉ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ላይ ምርመራ ለማካሄድ የተቋቋመው አጣሪ ኮሚቴ ሕዝብ መረጃና ማስረጃ እንዲያቀርብ ጥሪ አቀረበ።

ኮሚቴው እንደገለጸው፣ በሀገረ ስብከቱና በአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ደረጃ የተከሰቱ ሕገ-ወጥ ቅጥር፣ ዕድገትና ዝውውር፣ ሕገ-ወጥ የፋይናንስ አሠራሮችና የገንዘብ ዝውውሮች፣ ሕገ-ወጥ የቦታና የቤት ኪራይ ውሎች፣ ተደራራቢ ሥራዎችና መሰል ጉዳዮችን በዝርዝር በማጣራት ከመፍትሔ ሐሳብ ጋር ሪፖርት ለቋሚ ሲኖዶስ ያቀርባል።

በዚህ ሂደት የማጣራት ሥራው በማስረጃ ላይ የተመሰረተ፣ ተቋም ተኮርና ዘላቂ መፍትሔ የሚያመጣ እንዲሆን መረጃዎችን መሰብሰብ፣ መተንተን እና በዲጂታል ቴክኖሎጂ ማደራጀት ዋና የሥራ አቅጣጫው መሆኑን ገልጿል።

ኮሚቴው በተለይም ባለፈው አንድ ዓመት ውስጥ በተጠቀሱት እና ተመሳሳይ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ምክንያት ተጎጂ የሆኑ እና በቂ ማስረጃ ያላቸው ግለሰቦች፣ በሥራ ሰዓት የማስረጃቸውን ኮፒ በመያዝ በጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽሕፈት ቤት የሕዝብ ግንኙነት መምሪያ በተከፈተው የመረጃ መሰብሰቢያ ቢሮ በመቅረብ፣ በጽሑፍ፣ በድምፅ ወይም በምስል መረጃ እንዲያቀርቡ ጠይቋል።

በተጨማሪም መረጃ የሚያቀርቡ ሰዎች በዚህ ምክንያት ማንኛውም ዓይነት ጉዳት እንዳይደርስባቸው በቋሚ ሲኖዶስ ዋስትና መሰጠቱን አስታውቆ፣ ማንኛውም አካል ያለውን መረጃና ማስረጃ በነጻነት እንዲያቀርብ ጥሪ አቅርቧል።

መግለጫው በአጣሪ ኮሚቴው በሐምሌ 29 ቀን 2018 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ተሰጥቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ጃኬን አሳታሚ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ባለፉት ጥቂት ቀናት ውስጥ በድርጅቱ፣ በሰራተኞቹ እና በንብረቶቹ ላይ የተፈጸሙ ተከታታይ እና ከባድ ጥቃቶችን አስመልክቶ ለአጋሮቹ፣ ለዲፕሎማቲክ ማህበረሰቡ፣ ለሰብአዊ መብት ተሟጋቾች እና ለመላው ህዝብ ይፋዊ መግለጫ አውጥቷል።

በመግለጫው መሰረት ቅዳሜ ኦገስት 1 ቀን 2026 የ'አዲስ ስታንዳርድ' ዋና አዘጋጅ የሆነው ዮናስ ከድር በጸጥታ ኃይሎች ታፍኖ ከተወሰደ በኋላ ለ24 ሰዓታት ያህል አካላዊ ጥቃት እና የተራዘመ ምርመራ ተፈጽሞበታል። ዋና አዘጋጁ ከተለቀቀ በኋላ በደረሰበት ጥቃት ዙሪያ ዝርዝር የጽሁፍ ሪፖርት ለድርጅቱ የህግ ክፍል ያቀረበ ሲሆን፣ ይህም ማስረጃ ለቀጣይ የህግ ሂደት አካል ሆኖ መያዙን አሳታሚው ገልጿል።

በማግስቱ እሁድ ኦገስት 2 ቀን 2026 ደግሞ ከባድ መሳሪያ የታጠቁ የጸጥታ እና የደህንነት ኃይሎች ያለምንም ህጋዊ ሂደት ወደ አዲስ ስታንዳርድ ቢሮ በመግባት በልዩ ሁኔታ ከተገነባው የፕሮዳክሽን ስቱዲዮ ውስጥ ከፍተኛ መጠን ያላቸውን የመልቲሚዲያ እቃዎች ወስደዋል። ከጥቃቱ በኋላ የድርጅቱ የሰው ሀብት አስተዳደር እና የህንፃው አስተዳደር ባደረጉት ማጣራት፣ በርካታ ፕሮፌሽናል 4K የቪዲዮ ካሜራዎች፣ ትሪፖዶች፣ የድምፅ መቅረጫ መሳሪያዎች እና ሌሎች ለስራው እጅግ አስፈላጊ የሆኑ የብሮድካስት ግብዓቶች መወሰዳቸውን አረጋግጠዋል። በተጨማሪም በስቱዲዮው የብርሃን ስርዓቶች እና በተያያዥ መሳሪያዎች ላይ ሆን ተብሎ የተፈጸመ የውድመት ድርጊት መስተዋሉን አሳታሚው ጠቁሟል። የጠፉት እና የወደሙት ንብረቶች ሙሉ ዝርዝር እና ግምት ለህግ ሂደት እንዲያገለግል ተሰንዶ ተቀምጧል።

በድርጅቱ ላይ ያለው ጫና ይበልጥ ተባብሶ ሰኞ ኦገስት 3 ቀን 2026፣ ጃኬን አሳታሚ ላለፉት 16 ዓመታት ሲሰራበት የነበረው ህንፃ አስተዳደር በፖሊስ በተደረገበት ጫና ምክንያት ኩባንያው በሶስት ቀናት ውስጥ ቢሮውን ለቆ እንዲወጣ የማስጠንቀቂያ ደብዳቤ እንዲሰጥ ተገዷል። ሆኖም የጃኬን የህግ ክፍል ይህ የማስወጣት እርምጃ ህጋዊ የውል መሰረት የሌለው እና አስገዳጅ የሆነውን የኪራይ ውል የሚጥስ መሆኑን በመግለጽ ማስጠንቀቂያውን ለመቃወም ህጋዊ እርምጃ መጀመሩን አስታውቋል።

እነዚህ ተከታታይ ክስተቶች የተፈጸሙት ጃኬን አሳታሚ የኢትዮጵያ ሚዲያ ባለስልጣን የ'አዲስ ስታንዳርድ'ን የኦንላይን ሚዲያ ምዝገባ ፈቃድ ለመሰረዝ ያሳለፈውን ውሳኔ በመቃወም ፍርድ ቤት ባቀረበው አቤቱታ ላይ የህግ ክትትል እያደረገ ባለበት ወቅት ነው። ይህ የድርጊቶች ቅደም ተከተል ነጻ የሚዲያ ተቋማት ከማስፈራራት እና ከህገ-ወጥ ጣልቃ ገብነት ነጻ ሆነው ለመስራት ያላቸውን አቅም፣ እንዲሁም የህግ የበላይነት መኖር ላይ ጥልቅ ስጋት የሚፈጥር ነው ሲል ድርጅቱ ገልጿል።

ጃኬን አሳታሚ የፍትህ ሚኒስቴር፣ የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ እና የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የድርጅቱ የህግ ክፍል በሚያደርገው ማጣራት ላይ ሙሉ ትብብር እንዲያደርጉ፣ የተወሰደው እርምጃ ህጋዊ መሰረት እንዲገለጽ እና ተጠያቂነት እንዲሰፍን ጥሪ አቅርቧል። እንዲሁም የሀገሪቱ የፍትህ ተቋማት የህግ ሂደትን እንዲያከብሩ እና በህገ-መንግስቱ የተረጋገጠውን የሀሳብን በነጻነት የመግለጽ፣ የፕሬስ ነጻነት እና የህግ የበላይነት መብቶችን እንዲያስጠብቁ አሳስቧል።

ጃኬን አሳታሚ ኃ/የተ/የግ/ማህበር እና አዲስ ስታንዳርድ ሚዲያ ይህ ሁሉ ያልተጠበቀ ፈታኝ ሁኔታ ቢኖርም፣ ለነጻ፣ ሙያዊ እና የህዝብን ጥቅም ለሚያስቀድም የጋዜጠኝነት ስራ ያላቸውን ቁርጠኝነት አጠናክረው እንደሚቀጥሉ አረጋግጠዋል። ድርጅቱም የሰራተኞቹን ደህንነት ለመጠበቅ እና መብቱን ለማስከበር ሁሉንም ህጋዊ አማራጮች እንደሚጠቀም አስታውቋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ሲኤንኤን (የዜና አውታር ባወጣው ዘገባ፣ ሜሪካ ያላት የታድ (THAAD) ሚሳኤል መቃወሚያ ክምችት "እጅግ አደገኛ" ወደሆነ ዝቅተኛ ደረጃ መውረዱን አስታውቋል። ዘገባው እንደሚያመለክተው፣ የአሜሪካ ጦር ከፀረ-ባሊስቲክ ሚሳኤል መቃወሚያዎቹ (THAAD) ውስጥ 80 በመቶ የሚጠጋውን እንዲሁም ከፓትሪዮት ሚሳኤል መቃወሚያዎቹ ውስጥ 50 በመቶ የሚሆነውን ተጠቅሞ ጨርሷል።

የዜና አውታሩ ምንጮች እንዳረጋገጡት፣ ይህ አሳሳቢ የሆነ ዝቅተኛ የሚሳኤል ክምችት የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አማካሪዎች ባለፈው ሳምንት መጨረሻ በኢራን ላይ ሊሰነዘር ታቅዶ የነበረውን ትልቅ ጥቃት እንዲያዘገዩ ካደረጓቸው ምክንያቶች አንዱ ነው። ይሁን እንጂ ዋይት ሀውስ ይህንን መረጃ በማስተባበል፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ጥቃቱን ያዘገዩት ሳዑዲ አረቢያን ጨምሮ ከባህረ ሰላጤው ሀገራት በተደረገባቸው ጫና ምክንያት መሆኑን አስታውቋል።

ባለፈው ሳምንት 'ሴንተር ፎር ስትራቴጂክ ኤንድ ኢንተርናሽናል ስተዲስ' የተሰኘው ተቋም ባወጣው ሪፖርት፣ ከየካቲት እስከ ሀምሌ ባለው ጊዜ ውስጥ 65 በመቶ የሚሆኑ የፓትሪዮት ሚሳኤል መቃወሚያዎች ጥቅም ላይ መዋላቸውን ገምቷል። በተጨማሪም የአሜሪካ የታድ ባሊስቲክ ሚሳኤል መቃወሚያ ክምችት ጦርነቱ ሲጀመር ከነበረው መጠን ቢያንስ በ38 በመቶ ማሽቆልቆሉን አመላክቷል።

ፓትሪዮት እና ታድ ወደ እነሱ የሚመጡ የጠላት ሚሳኤሎችን በመለየት እና በማውደም በኩል፣ በአሜሪካ የጦር መሳሪያ ክምችት ውስጥ ካሉ እጅግ ውጤታማ ስርዓቶች መካከል በዋነኝነት የሚመደቡ ናቸው።

ጓቲማላ የፉዌጎ እሳተ ገሞራ ፈንድቶ ከፍተኛ የአደጋ ማንቂያ ታወጀ
#ethiopia | ጓቲማላ መንግሥት የመካከለኛው አሜሪካ እጅግ ንቁ ከሆኑ እሳተ ገሞራዎች አንዱ የሆነው ፉዌጎ (Fuego) ከባድ ፍንዳታ ካሳየ በኋላ በመላ ሀገሪቱ ሁለተኛውን ከፍተኛ የአደጋ ማንቂያ (Orange Alert) አውጇል።

ባለሥልጣናት ከእሳተ ገሞራው አቅራቢያ የሚገኙ ሁለት መንደሮችን በአስቸኳይ እንዲለቁ ትዕዛዝ ሰጥተዋል።

የላቫ ፍሰት፣ የአመድ ደመና እና ፓይሮክላስቲክ ፍሰቶች (በከፍተኛ ፍጥነት የሚንቀሳቀሱ የሞቃት ጋዝ፣ አመድ እና ድንጋይ ድብልቆች) በአካባቢው ላይ አደጋ ሊያስከትሉ ስለሚችሉ የመከላከያ እርምጃዎች ተጠናክረዋል።

በተጨማሪም በአካባቢው ያሉ ትምህርት ቤቶች ለጊዜው ተዘግተዋል፣ ወደ ታሪካዊቷ አንቲጓ ከተማ የሚያመራው ዋና መንገድም ተዘግቷል።

በአሁኑ ወቅት የሟቾች ወይም የከባድ ጉዳት ሪፖርት አልወጣም፣ ነገር ግን ባለሥልጣናት የእሳተ ገሞራውን እንቅስቃሴ በቅርብ እየተከታተሉ ነው።

ፉዌጎ እሳተ ገሞራ በ2018 በፈነዳበት ወቅት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተው ነበር፤ ስለዚህ የአሁኑ ፍንዳታ በባለሥልጣናት በከፍተኛ ጥንቃቄ እየተያዘ ነው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩናይትድ ኪንግደም የባህር ንግድ ኦፕሬሽን ማዕከል እንዳስታወቀው፣ ዛሬ [በአካባቢው አቆጣጠር] ማክሰኞ ማለዳ ላይ በኦማን የባህር ዳርቻ አቅራቢያ የምትጓዝ አንዲት የጭነት መርከብ ባልታወቀ ተወንጫፊ መሳሪያ መመታቷን ሪፖርት አድርጋለች። ተቋሙ እንዳብራራው፣ መርከቧ ከኦማኗ ኻሳብ ከተማ በስተሰሜን ምስራቅ 20 የባህር ማይል ርቀት ላይ እየተጓዘች ባለችበት ወቅት ጥቃት እንደደረሰባት በVHF ቻናል 16 የድረሱልኝ ጥሪ አስተላልፋለች።

ይህንን ክስተት ተከትሎ ባለስልጣናት ምርመራ የጀመሩ ሲሆን፣ ዩኬ ኤም ቲ ኦ በቀጠናው የሚያልፉ መርከቦች ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ እና ማንኛውንም አጠራጣሪ እንቅስቃሴ ለሚመለከተው አካል ሪፖርት እንዲያደርጉ አሳስቧል። እስካሁን ድረስ ለዚህ ጥቃት ኃላፊነት የወሰደ አካል የለም።

ይህ የጥቃት ክስተት የተሰማው፣ በቅርቡ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተፈጠረውን ወታደራዊ ፍጥጫ ተከትሎ በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ዙሪያ ውጥረቱ አይሎ ባለበት ወቅት ነው። ዋሽንግተን በዚሁ ስትራቴጂካዊ የውሃ መስመር ላይ የባህር ላይ ጉዞ ነፃነት እንዲረጋገጥ ለቴህራን ጥሪ ስታቀርብ፣ ኢራን በበኩሏ በባህር ዳርቻዎቿ አቅራቢያ የሚደረጉ የመርከብ እንቅስቃሴዎች በእሷ ቁጥጥር እና እይታ ስር መሆን አለባቸው የሚል ጠንካራ አቋም እያንጸባረቀች ትገኛለች።

ባለፈው ቅዳሜ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በቀጠናው በተደረገ የሽምግልና ጥረት ምክንያት በኢራን ላይ ሊፈጽሙት የነበረውን ወታደራዊ ጥቃት መሰረዛቸውን መግለጻቸው ይታወሳል። ይሁን እንጂ የኢራን ባለስልጣናት ይህን የፕሬዝዳንቱን ንግግር ውድቅ በማድረግ፣ የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤን ዳግም ክፍት ለማድረግ የተደረሰ ምንም ዓይነት ስምምነት የለም ሲሉ ሪፖርቶቹን አስተባብለዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን አብዮታዊ ዘብ የየብስ ኃይል አዛዥ የሆኑት ሞሀመድ ካራሚ፣ በምዕራብ ኢራን የሚገኙት ታጣቂዎች ከቀጠናው ውጭ ባሉ ጠላቶች ወይም በአሸባሪ ቡድኖች ሊፈጸም ለሚችል ማንኛውም "የተሳሳተ ስሌት" አፋጣኝ ምላሽ ለመስጠት በተጠንቀቅ ላይ እንደሚገኙ ገልጸዋል።

አዛዡ በኤክስ ማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልዕክት፣ የሀምዜ ሰይድ አል-ሹሀዳ ዕዝ ታጣቂዎች በስለላ መረጃ፣ በዘመቻ ዝግጁነት እንዲሁም እምነትን፣ ቴክኖሎጂን እና ዘመናዊ ሳይንሶችን በማቀናጀት ለማንኛውም ስጋት ቆራጥ እና የማያዳግም ምላሽ ለመስጠት በተሟላ ዝግጁነት ላይ መሆናቸውን አስታውቀዋል።

ይህ በእንግሊህ እንዳለ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ እና የኦማን አቻቸው በድር አል-ቡሳይዲ ምሽት ላይ በስልክ ባደረጉት ውይይት በቀጠናው ወቅታዊ የፖለቲካ እና የጸጥታ ጉዳዮች ዙሪያ መምከራቸውን ኢራናዊው ከፍተኛ ዲፕሎማት በቴሌግራም ገጻቸው ይፋ አድርገዋል።

ኦማን እና ኢራን በሁለቱም ሀገራት የውሃ ክልል በሚያዋስነው የሆርሙዝ ስትሬት አዲስ የባህር ላይ መስመር ለመክፈት ድርድር እያደረጉ ይገኛሉ። ይህንን ተከትሎም ባለፈው ምሽት አራግቺ ለኢራን ካቢኔ ባቀረቡት ሪፖርት፣ በቴህራን እና በሙስካት (ኦማን) መካከል እየተካሄደ ያለው ይህ የውሃ መስመር ድርድር "ወደ ማጠናቀቂያው ምዕራፍ እየተቃረበ" መሆኑን አረጋግጠዋል።

በአማራ ክልል የ2018 የትምህርት ዘመን የ6ኛ ክፍል ክልላዊ ፈተና ውጤት ይፋ ሆነ
 
በአማራ ክልል የ2018 የትምህርት ዘመን የ6ኛ ክፍል ክልል አቀፍ ፈተና ውጤት ይፋ ሆኗል።
 
የ6ኛ ክፍል ክልል አቀፍ ፈተና ውጤት በቴክኖሎጅ ታርሞ ይፋ የተደረገ ሲሆን በክልሉ 194374 ተማሪዎች ፈተናውን መውሰዳቸው ይታወቃል። ፈተናውን ከወሰዱት ተማሪዎች መካከልም 165342(85.06%) ተማሪዎች 50% እና በላይ ውጤት አስመዝግበዋል። ይህም ከባለፈው አመት ተመሳሳይ አፈፃፀም ጋር ሲነፃፀር የ3% ብልጫ አሳይቷል።
 
ተማሪዎች በሁለት አማራጮች ውጤታቸውን ማየት የሚችሉ ሲሆን :-
 
➊ በኮምፒውተር ወይም ስልካቸው ባለዉ የድር መፈለጊያ መተግበሪያ ( Web browser Application ) ላይ
1) ለ6ኛ ክፍል ተፈታኞች https://amhara6.ministry.e... የሚለውን አድራሻ በመፃፍ
2) በሚመጣው ቅጽ (form) ላይ የተማሪውን መለያ ቁጥር (Registration Number) እና ስም በአማርኛ በማስገባት
3) ዉጤት ይመልከቱ (Check your result) የሚለውን ቁልፍ በመጫን ማየት ይችላሉ፡፡
 
❷ በተጨማሪም emacs_ministry_result_qmt_bot በሚለው የቴሌግራም ቦት ላይ በመግባት ተማሪዎች ውጤታቸውን መመልከት የሚችሉ ሲሆን ለመጀመሪያ
1) start የሚለውን ይጫኑ!
2) በመቀጠልም ክፍልዎን ይምረጡ
3) ከዚያም ክልልዎን ይምረጡ
4) በመቀጠል የምዝገባ መለያ ቁጥር እና የመጀመሪያ ስምን በማስገባት ውጤታቸውን ማየት ይችላሉ።
ተማሪዎች ማንኛውም ከውጤት ጋር የተያያዘ ቅሬታ ካላቸው ማቅረብ ይችላሉ። ቅሬታቸውንም ለማቅረብ
 
➌ በኮምፒውተር ወይም ስልካቸው ላይ ባለዉ የድር መፈለጊያ መተግበሪያ ( Web browser Application )
 
1) ለ6ኛ ክፍል ተፈታኞች https://amhara6.ministry.e... የሚለውን አድራሻ በመፃፍ
2) በሚመጣው ቅጽ(form) ላይ የተማሪውን መለያ ቁጥር (Registration Number) እና የተማሪውን የመጀመሪያ ስም (First Name)በማስገባት
3) የትምህርት ዓይነት አሳይ(Fetch course) የሚለውን ቁልፍ በመጫን
4) ቅሬታ ማቅረብ የሚፈልጉበትን ይምረጡ
5) በመጨረሻም ሪፖርት (Add Complaint) የሚለውን ቁልፍ በመጫን ቅሬታቸውን ማቅረብ ይችላሉ።
 
Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የጀርመን የጂኦ-ሳይንስ ምርምር ማዕከል ባወጣው መረጃ መሰረት፣ በግብጽ የ5.4 ማግኒቲዩድ መጠን ያለው የመሬት መንቀጥቀጥ ተከስቷል። ይህ የመሬት መንቀጥቀጥ ከመሬት ወለል በታች 10 ኪሎ ሜትር (6 ማይል) ጥልቀት ላይ የተከሰተ መሆኑን ማዕከሉ አረጋግጧል።

የመሬት መንቀጥቀጡ በግብጽ ብቻ ሳይወሰን፣ አቋርጦ በማለፍ በደቡባዊ እና መካከለኛው እስራኤል ክፍሎችም ድረስ በስፋት ተሰምቷል።

የግብጽ ቀይ ጨረቃ ማህበር አደጋው በተሰማባቸው ግዛቶች ውስጥ የአስቸኳይ ጊዜ ምላሽ እቅዱን ወደ ተግባር ማስገባቱን አስታውቋል። ይሁን እንጂ ማህበሩ እስካሁን ባለው መረጃ የደረሰ የሰው ህይወት መጥፋትም ሆነ የንብረት ውድመት ሪፖርት እንዳልደረሰው ገልጿል።

ባለሥልጣናቱ አጠቃላይ ሁኔታውን ማጣራታቸውን እስኪጨርሱ ድረስ፣ ነዋሪዎች የመሰነጣጠቅ ወይም የጉዳት ምልክት ከሚያሳዩ ሕንፃዎች ርቀው እንዲቆዩ እና ይፋዊ መረጃዎችን ብቻ እንዲከታተሉ ቀይ ጨረቃ ማህበር አጥብቆ አሳስቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በ2026 የመጀመሪያ አጋማሽ የቻይና የ'ቤልት ኤንድ ሮድ' ኢንቨስትመንት በአፍሪካ በሶስት እጥፍ በማደግ 33.5 ቢሊዮን ዶላር መድረሱን አንድ አዲስ ሪፖርት አመለከተ። በዚህ ግዙፍ የካፒታል ፍሰት ውስጥ፣ ኢትዮጵያ ከቻይናው 'ሚንግያንግ ስማርት ኢነርጂ ግሩፕ' ጋር በተፈራረመችው የ14.8 ቢሊዮን ዶላር የአረንጓዴ ኃይል እና አሞኒያ ማምረቻ ስምምነት ከአፍሪካ ቀዳሚዋ የኢንቨስትመንት መዳረሻ ሆናለች። ግብጽን በመሳሰሉ ሀገራትም በማዕድን ማቀነባበር እና በመሰረተ ልማት ግንባታ ላይ ቻይና ከፍተኛ መዋዕለ ንዋይ እያፈሰሰች መሆኑ ተገልጿል።

ይሁን እንጂ ሪፖርቱ ይህንን የካፒታል ፍሰት ለአፍሪካ የአረንጓዴ ኢንዱስትሪ ሽግግር እንደ ትልቅ ስኬት ቢስለውም፣ ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉ ታዛቢዎች ግን ወሳኝ ጥያቄዎችን ያነሳሉ። ምዕራባውያን ከቤጂንግ ጋር የንግድ ጦርነት ውስጥ በገቡበት በዚህ ወቅት፣ ይህ ግዙፍ የቻይና የፋይናንስ ፍሰት አፍሪካን ይበልጥ ለጂኦ-ፖለቲካዊ ጥገኝነት እና ለጥሬ ዕቃ ብዝበዛ ሊያጋልጣት ይችላል የሚል ሰፊ ስጋት አለ። በተለይም ለኢትዮጵያ፣ ይህ በታሪኳ ትልቁ የተባለለት የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት በወረቀት ላይ እጅግ ተስፋ ሰጪ ቢመስልም፣ ሀገሪቱ አሁን ካለችበት ውስብስብ የጸጥታ እና የማክሮ-ኢኮኖሚ ቀውስ አንጻር ፕሮጀክቱ በተግባር የመሬት ላይ እውነት ይሆናል ወይ? እንዲሁም ይህን መሰሉ ግዙፍ ስምምነት የሀገሪቱን የረጅም ጊዜ የዕዳ ጫና እና የውጭ ጥገኝነት ምን ያህል ያከብደዋል? የሚሉት ነጥቦች በባለሙያዎች ዘንድ አሳሳቢ ሆነው ቀጥለዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት አቶ ሽመልስ አብዲሳ፣ የክልሉን የደን ሽፋን እና የተፈጥሮ ሀብት እንክብካቤን አስመልክቶ አስገራሚ አሃዞችን ያካተተ መግለጫ ዛሬ አውጥተዋል። ፕሬዝዳንቱ በመግለጫቸው የክልሉ መንግስት አሳክቶታል ያሉትን የአረንጓዴ አሻራ ስኬት ቢያሞካሹም፣ ዘገባው ግን ከመሬት ላይ ካለው እውነታ ጋር የተራራቀ የፖለቲካ ትርክት ነው የሚል ትችት እየቀረበበት ይገኛል።

ባለፉት ሰባት ዓመታት 28 ቢሊዮን ችግኞች መተከላቸውንና 85 በመቶው መጽደቃቸውን የገለጹት አቶ ሽመልስ፣ የክልሉ የደን ሽፋን ከ17 በመቶ ወደ 29 በመቶ ማደጉን ሞግተዋል። ይሁን እንጂ፣ ይህ በመንግስት በኩል ብቻ የቀረበው ግዙፍ አሃዝ በገለልተኛ ሶስተኛ ወገን ያልተረጋገጠ ከመሆኑም በላይ፣ ብዙዎች የችግኝ ተከላ ዘመቻው ከፖለቲካ ፕሮፓጋንዳ ማራመጃነት ባለፈ በተግባር ያመጣው ለውጥ አጠያያቂ መሆኑን ይገልጻሉ።

ፕሬዝዳንቱ በመግለጫቸው የደረቁ ወንዞች ዳግም መንጨታቸውን፣ ራቁታቸውን የነበሩ ተራሮች በደን መሸፈናቸውን፣ የምርት መጠን መጨመሩን እና የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥ መቻሉን ተናግረዋል። ነገር ግን መግለጫው ይህንን የተንቆጠቆጠ የልማት እና የብልጽግና ምስል ቢስልም፣ ክልሉ አሁን ካለበት እጅግ አሳሳቢ የጸጥታ መደፍረስ፣ የእርሻ መሬቶች መተው፣ ሰፊ የህዝብ መፈናቀል እና የኑሮ ውድነት አንጻር የቀረበው ሪፖርት የህዝቡን የዕለት ተዕለት ስቃይ የካደ እና እውነታውን የደበቀ ነው ሲሉ የፖለቲካ ተንታኞች ይተቹታል።

ይህ በእንዲህ እንዳለም ሽመልስ የተፈጥሮ ሀብት እንክብካቤውን እንደ ሽፋን በመጠቀም "ኦሮሚያን እንገነባለን፣ ኢትዮጵያን እናጸናለን፣ የአፍሪካ ቀንድንም እናረጋጋለን" የሚል ሰፊ የፖለቲካ መልዕክት ለማስተላለፍ ሞክረዋል። በመጪው ሐምሌ 27 ቀን 2018 ዓ.ም በአንድ ቀን ብቻ 466 ሚሊዮን ችግኞችን እንተክላለን ያሉት ፕሬዝዳንቱ፣ ህዝቡ በነቂስ እንዲወጣ ጥሪ አቅርበዋል።

የአቶ ሽመልስ አብዲሳ መግለጫ የአካባቢ ጥበቃን ሽፋን ያደረገ ቢመስልም፣ በውስጡ ግን የክልሉ መንግስት ያለበትን ከፍተኛ የጸጥታና አስተዳደራዊ ውድቀቶች በመሸፈን፣ የፖለቲካ ቅቡልነትን ለማግኘት እና ህዝቡን በልማት ስም ለማስተባበር የተሞከረበት ፖለቲካዊ ቅስቀሳ መሆኑን የፖለቲካ ታዛቢዎች ያነሳሉ። መሬት ላይ ያለው ማህበራዊ እና ፖለቲካዊ ቀውስ ሳይፈታ፣ በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ችግኞችን ተክለናል የሚለው ትርክት የክልሉን መሰረታዊ ችግሮች ሊፈታው እንደማይችልም አበክረው ይገልጻሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሼክ አልአሙዲ ሀብት ከ10 ቢሊዮን ዶላር አለፈ፡፡ የሼክ መሀመድ አልአሙዲ የሀብት መጠን 10.1 ቢሊዮን ዶላር መግባቱን ተከትሎ የአለም ሀብታሞች ዝርዝር ውስጥ ተመልሰው ለመግባት ቻሉ፡፡ ዛሬ ኦገስት 1 ቀን 2026 ይፋ የሆነው የብሉምበርግ የአለም ቢሊየነሮች ዝርዝር ውስጥ አልአሙዲ በ375ተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል፡፡

ትውልደ ኢትዮጵያዊው ባለሀብት ይህንን ደረጃ ለማግኘት የቻሉት በዚህ አመት የሀብታቸው መጠን በ1.67 ቢሊዮን ዶላር ወይንም 19.7 ፐርሰንት ጭማሪ በማሳየቱ ነው፡፡ አልአሙዲ ከጥቂት አመታት በፊት ከነበሩበት የሀብት ማሽቆልቆል አሁን ተመልሰው ወደላይ እየወጡ መሆኑን የሚገልፀው ይህ ሪፖርት በቅርቡ በወጣ መረጃ በአንድ ቀን ሀብታቸው በ33.7 ሚሊዮን ማደጉን አስረድቷል፡፡

እንደሪፖርቱ ለአልአሙዲ ሀብት መጨመር ትልቁን ሚና እየተጫወተ ያለው በስዊድን የሚገኘው ፕሪም የተሰኘው ነዳጅ ማጣሪያቸው ነው፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ በብሉምበርግ የአልአሙዲ ሀብት ከ10 ቢሊዮን ዶላር ማለፉ የተገለፀ ቢሆንም በፎርብስ አመታዊ የሀብታሞች ዝርዝር ውስጥ ግን ስማቸው አልሰፈረም፡፡ ይህ የሆነው ደግሞ ሁለቱ ተቋማት የቢሊየነሮችን ሀብት የሚገምቱበት የአሰራር መንገድ ስለሚለያይ ነው፡፡ ብሉምበርግ የቢሊየነሮችን መረጃ የሚያሰላው በአለም አቀፍ ደረጃ በየእለቱ በሚከናወኑ የንግድ እንቅስቃሴዎች ላይ ተመስርቶ ነው፡፡ ፎርብስ ግን ከዚህም በላይ የራሱን ግምገማ የሚያደርግ ከመሆኑም በላይ አንዳንዴ ከባለሀብቶቹም ትክክለኛውን መረጃ ያረጋግጣል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በትግራይ ክልል ከ 3.7 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በኤልኒኞ ምክንያት ለተከሰተ ከባድ ድርቅ መጋለጣቸውን ተከትሎ፣ የሰብአዊ ዕርዳታ ኤጀንሲዎች የ623 ሚሊዮን ዶላር የገንዘብ እጥረት (ክፍተት) እንደገጠማቸው አሳወቁ። የትግራይ አደጋ ስጋት ስራ አመራር ኮሚሽን (TDRMC) እና አለም አቀፍ አጋሮች ባወጡት የጋራ ሪፖርት መሰረት፣ አደጋውን ለመቀልበስ ከሚያስፈልገው 626.8 ሚሊዮን ዶላር ውስጥ እስካሁን የተገኘው 3.38 ሚሊዮን ዶላር ብቻ ሲሆን፣ ይህም ከሚያስፈልገው አጠቃላይ በጀት 99 በመቶው ያልተሸፈነ መሆኑን በማሳየት ሁኔታውን እጅግ አሳሳቢ አድርጎታል።

በድርቁ አደጋ የዕርዳታ ፈላጊ ከሆኑት ወገኖች መካከል ከ900 ሺህ በላይ የውስጥ ተፈናቃዮች እና አንድ ሚሊዮን የሴፍቲኔት ፕሮግራም ተጠቃሚዎች ይገኙበታል። የኢትዮጵያ ሚቲዎሮሎጂ ኢንስቲትዩት የጋራ ትንበያ በመጪው የ2026 የክረምት ወቅት ዝናብ ሊዘገይ፣ ቀድሞ ሊያቆም፣ የተራዘመ ደረቃማ ጊዜ እና ከፍተኛ የሙቀት መጠን ሊኖር እንደሚችል ያረጋገጠ ሲሆን፣ በክልሉ ከሚገኙ 50 የገጠር ወረዳዎች ውስጥ 21ዱ እጅግ "በከፍተኛ ደረጃ አደገኛ" በተባለው ምድብ (Risk Level 5) ውስጥ ተመድበዋል።

አደጋው ሙሉ በሙሉ ጉዳት ከማድረሱ በፊት የቅድመ መከላከል ጣልቃ ገብነት ለማድረግ የ6 ሳምንታት ጠባብ ጊዜ ብቻ የቀረ ሲሆን፣ አስቸኳይ የምግብ ዕርዳታው ብቻ 366.78 ሚሊዮን ዶላር ይፈልጋል። ከዚህ በተጨማሪ የንጹህ መጠጥ ውሃ እና ንፅህና (50.95 ሚሊዮን ዶላር)፣ የስነ-ምግብ፣ የግብርና እና የጤና ዘርፎች የየራሳቸው የሆነ ከፍተኛ በጀት ጠይቀዋል። ይህ የገንዘብ እጥረት በፍጥነት ተቀርፎ የዕርዳታ አቅርቦት ካልተጀመረ፣ በቀጠናው የከፋ የሰብአዊ ቀውስ ሊከሰት እንደሚችል ኮሚሽኑ አጥብቆ አስጠንቅቋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሊባኖስ ብሔራዊ ዜና አገልግሎት (NNA) እንዳስታወቀው፣ እስራኤል በፈጸመችው ጥቃት በደቡባዊ የሀገሪቱ ክፍሎች በሚገኙት ዮህሞር አል-ችቂፍ፣ አርኑን እና ክፋር ቴብኒት አካባቢዎች እኩለ ሌሊት ላይ ተከታታይ እና ከባድ ፍንዳታዎች ተሰምተዋል።

የፍንዳታዎቹ ድምጽ በደቡቡ ክፍል በስፋት የተስተጋባ ሲሆን፣ የሚረብሸው ንዝረቱ እስከ ኤል-ካሩብ እና ካልዴ ድረስ መሰማቱ ተገልጿል። በማርጃዩን አውራጃ በምትገኘው የቢውፎርት ካስትል አቅራቢያ በተከሰቱት ኃይለኛ ፍንዳታዎች ምክንያት፣ በአቅራቢያው በምትገኘው የቅላያ ከተማ የቤቶች መስታወት የረገፈ ሲሆን በመኖሪያ ቤቶች ላይም ጉዳት ደርሷል።

የአካባቢው ነዋሪዎች ስፍራውን ያናወጠ ከባድ ንዝረት እንደተሰማቸው እና ኃይለኛ የባሩድ ሽታ አካባቢውን አውዶት እንደነበር ለዜና ወኪሉ አስረድተዋል።

የዜና አገልግሎቱ አክሎም የእስራኤል ጦር በጢሮስ አውራጃ በሚገኙት አል-ማንሱሪ እና ቢዩት አል-ሰይድ ዳርቻዎች ላይ በከባድ ማሽን ጠመንጃዎች ተኩስ የከፈተ ሲሆን፣ በአል-ማንሱሪ ላይ ደግሞ የመድፍ ጥቃቶችን መፈጸሙን ሪፖርቱ አመልክቷል።

በተጨማሪም በቢንት ጅቤይል አውራጃ ከባራቺት ኮረብታ ወደ አይናታ አቅጣጫ የእስራኤል ታንክ እንቅስቃሴዎች እንደነበሩ ሪፖርት የተደረገ ሲሆን፣ ከዚሁ ጋር ተያይዞ በምስራቅ እና ምዕራብ ሴክተሮች ከባድ ፍንዳታዎች እና ንዝረቶች መሰማታቸውን የሊባኖስ ብሔራዊ ዜና አገልግሎት (NNA) አረጋግጧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ አክሲዮን ማህበር ላለፉት ሁለት የውድድር ዘመናት በክለቦች የተጫዋቾች እና የቴክኒክ አባላት የደመወዝ ክፍያ ላይ ጥሎት የነበረውን ዓመታዊ የወጪ ጣሪያ ሙሉ በሙሉ ማንሳቱን አስታውቋል።

ባለፈው የውድድር ዘመን እያንዳንዱ ክለብ በዓመት ለደመወዝ ማውጣት የሚችለው ከፍተኛው የገንዘብ መጠን 70 ሚሊዮን ብር እንዲሆን ተወስኖ ነበር። ይህ የገንዘብ ጣሪያ አሰራሩ ለመጀመሪያ ጊዜ ሲተገበር ከነበረው 50 ሚሊዮን ብር ከፍ ተደርጎ የተተገበረ ቢሆንም፣ አዲሱ የሊጉ ውሳኔ ግን ክለቦች ለ2026/27 የውድድር ዘመን ያለምንም የገንዘብ ገደብ የደመወዝ በጀታቸውን በራሳቸው እንዲወስኑ ሙሉ ነፃነት ይሰጣቸዋል።
ይህ የገንዘብ ጣሪያ በአንድ ተጫዋች ደመወዝ ላይ ሳይሆን ክለቦች በአጠቃላይ ለደመወዝ በሚያወጡት ወጪ ላይ የተጣለ ሲሆን፣ ዋነኛ ዓላማውም እያሻቀበ የመጣውን የደመወዝ ወጪ ለመቆጣጠር እና የተለያየ የፋይናንስ አቅም ባላቸው ክለቦች መካከል ያለውን የፋይናንስ ፉክክር ለማመጣጠን ነበር። ጣሪያው መነሳቱ በክረምቱ የተጫዋቾች ዝውውር እና የውል ድርድር ላይ ትልቅ ለውጥ እንደሚያመጣ ይጠበቃል፤ ምክንያቱም ክለቦች ከዚህ በኋላ ዓመታዊ የደመወዝ ወጪያቸውን ከ70 ሚሊዮን ብር በታች ለማድረግ አይገደዱም።

ይህ ውሳኔ የተላለፈው አብዛኛዎቹ የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ክለቦች አሁንም ለህልውናቸው በክልል መንግስታት፣ በከተማ አስተዳደሮች፣ በመንግስት ተቋማት እና በልማት ድርጅቶች ዓመታዊ በጀት ላይ ጥገኛ በሆኑበት ወቅት ነው። ከስፖንሰርሺፕ፣ ከቴሌቪዥን ስርጭት መብት፣ ከቲኬት ሽያጭ፣ ከማልያ ሽያጭ እና ከመሳሰሉት የንግድ እንቅስቃሴዎች የሚገኘው ገቢ አሁንም በመላው ሊጉ እጅግ አነስተኛ ሆኖ ቀጥሏል። የበርካታ ክለቦች ዋነኛ የፋይናንስ ምንጭ አመታዊ የበጀት ድልድል ሲሆን፣ በርካቶቹ የራሳቸው ስታዲየም፣ ቋሚ የመለማመጃ ሜዳ ወይም ቋሚ ገቢ የሚያስገኝ የንግድ ተቋም የላቸውም።

የስፖርት ተንታኙ ፈይሰል ዘኪር የደመወዝ ወጪን መጨመር ብቻውን የኢትዮጵያን እግር ኳስ መዋቅራዊ ችግር እንደማይፈታው ያስገነዝባል። "ብዙ ገንዘብ ማውጣት ምንም አዲስ ነገር አያመጣም፤ ይልቁንም ይኸው ገንዘብ ለክለቦች ስታዲየም ለመገንባት እና ትልቅ አቅም ያላቸውን ወጣት ተጫዋቾች ለማፍራት መዋል ነበረበት" በማለት ተችቷል። ክለቦች ወጪያቸውን ከማሳደጋቸው በፊት ዘላቂ የገቢ ምንጭ መፍጠር ላይ ሊያተኩሩ እንደሚገባም አሳስቧል። አክሎም "በጀት አመዳደቡ የአጭር ጊዜ ውጤት ላይ ብቻ ያተኮረ ነው፤ ለዚህም ነው አንድ ክለብ በአንድ የውድድር ዘመን ከላይ አጠናቆ፣ በሚቀጥለው ዓመት በጀቱ ሲያልቅ ወደ ታች የሚወርደው" ሲል የችግሩን ስር-መሰረት አብራርቷል።

በአህጉር አቀፍ ደረጃ የተለያዩ የአፍሪካ ሊጎች በክለብ ወጪ እና በተጫዋቾች ክፍያ ላይ የተለያየ አሰራር አላቸው። ለምሳሌ ጋና የክለቦችን አጠቃላይ ወጪ ከመገደብ ይልቅ ለተጫዋቾች የሚከፈል አነስተኛ የደመወዝ እርከን በማውጣት ተጫዋቾችን ትጠብቃለች። ደቡብ አፍሪካ ደግሞ ምንም ዓይነት የደመወዝ ጣሪያ ሳታስቀምጥ ክለቦች በስፖንሰር እና በቴሌቪዥን መብት በሚያገኙት ገቢ በነጻነት ይደራደራሉ። በአውሮፓ እግር ኳስ ማህበር (UEFA) በኩል ደግሞ የክለቦችን ወጪ ከሚያገኙት ገቢ ጋር የሚያስተሳስር የፋይናንስ ህግ ይተገበራል።

የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ የተነሳውን የደመወዝ ጣሪያ በሌላ ከገቢ ጋር በተገናኘ የፋይናንስ ህግ ወይም የፋይናንስ ሪፖርት አቀራረብ ስርዓት ስለመተካቱ እስካሁን ያሳወቀው ነገር የለም። የጣሪያው መነሳት ለክለቦች በዝውውር ገበያው ላይ ሰፊ ነፃነት ቢሰጥም፣ የደመወዝ ክፍያ ግዴታዎችን ማክበር እና የፋይናንስ አስተዳደር ኃላፊነትን ግን ሙሉ በሙሉ በእያንዳንዱ ክለብ ትከሻ ላይ ጥሎታል ያስብላል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ ቴክሳስ ግዛት ኦስቲን ከተማ በታዋቂው የአማዞን ኩባንያ ውስጥ በሶፍትዌር ኢንጂነርነት ሲሰራ የነበረው (ከዚህ ቀደም በኢንሳ ሰርቷል) ኢትዮጵያዊው ወጣት ያዴሳ እምሩ አጋ በኔቫዳ ግዛት በሚገኘው ታዋቂው 'ሌክ ታሆ' ሐይቅ ውስጥ ሰምጦ አሳዛኝ ህልፈተ ህይወት እንዳጋጠመው ትናንት በዘ-ሐበሻ ዜና መዘገባችን ይታወሳል። የካሊፎርኒያ ጋዜጦች ዛሬ ተጨማሪ መረጃዎችን ይዘው ወጥተዋል። የሰላሳ ሁለት ዓመቱ ወጣት ያዴሳ ወደ ስፍራው ያቀናው ከቅርብ ጓደኞቹ ጋር በመሆን መንፈሳዊ የቤተክርስቲያን ኮንፈረንስ ላይ ለመካፈል እንደነበር የቅርብ ሰዎቹ እና ቤተሰቦቹ በከፍተኛ ሀዘን ውስጥ ሆነው ገልጸዋል።

አደጋው የደረሰው ሰኞ ምሽት አካባቢ ሲሆን፣ የዋሾ ካውንቲ የሸሪፍ ጽህፈት ቤት ፖሊሶች እንደገለጹት ወጣቱ ድንጋያማ ወደሆኑት የሐይቁ ክፍሎች እየዋኘ ከሄደ በኋላ በድንገት ከውሃው ወለል በታች ጠፍቶ ሊሰምጥ ችሏል። በአካባቢው የነበሩ ሰዎች በፍጥነት ወደ ውሃው በመግባት ያዴሳን አውጥተው የመጀመሪያ እርዳታ (CPR) ያደረጉለት ቢሆንም፣ እንዲሁም የድንገተኛ አደጋ ህክምና ባለሙያዎች ቦታው ላይ ደርሰው ህይወቱን ለመታደግ ከፍተኛ ጥረት ቢያደርጉም በዚያው በስፍራው ህይወቱ ሊያልፍ መቻሉን ፖሊስ አረጋግጧል።

የያዴሳ ጓደኞች፣ ቤተሰቦች እና የቤተክርስቲያን አባላት ለቀብር ማስፈጸሚያ የሚሆን የገንዘብ ማሰባሰቢያ ያዘጋጁ ሲሆን፣ ወጣቱ እጅግ ትሁት፣ ፊቱ ሁልጊዜ በፈገግታ የተሞላ እና ለሰዎች አሳቢ እንደነበር መሰክረውለታል። እምነቱ በህይወቱ ውስጥ ትልቁን ስፍራ እንደሚይዝና ተፈጥሮን ማድነቅ እንዲሁም መጎብኘት ይወድ እንደነበር አስታውሰዋል። በአሁኑ ወቅት አስከሬኑን ወደ ትውልድ ሀገሩ ኢትዮጵያ ለመላክ እና በአሜሪካም ሆነ በሀገር ቤት ለሚደረገው የቀብር ስነ-ስርዓት የሚወጣውን ወጪ ለመሸፈን ማህበረሰቡ ርብርብ እያደረገ ይገኛል። ቀጣሪው የአማዞን ኩባንያም የተወሰነውን ወጪ ለመሸፈን ከቤተሰቦቹ ጋር አብሮ እየሰራ መሆኑ ታውቋል።

የአካባቢው ፖሊስ አደጋውን ድንገተኛ የመስመጥ አደጋ ብሎ የመዘገበው ቢሆንም፣ የዋሾ ካውንቲ የህክምና መርማሪዎች ቢሮ ምርመራው ገና ስላላለቀ ትክክለኛውን የሞት መንስኤ ይፋ አለማድረጉን አሳውቋል። የባለሙያዎቹ ሪፖርት ሙሉ በሙሉ ተጠናቆ ለመውጣት ከአስር እስከ አስራ ሁለት ሳምንታት ሊፈጅ እንደሚችል ተገልጿል። ይህ አሳዛኝ ክስተት የተፈጠረው፣ በዚሁ ተመሳሳይ ሐይቅ ውስጥ ከጥቂት ሳምንታት በፊት ሌላ ሰው በውሃ ውስጥ አደጋ አጋጥሞት ህይወቱ ማለፉ ከተሰማ በኋላ መሆኑ ታውቋል።

የጎ ፈንድ ሚ ሊንኩን ኮመንት ላይ አስቀምጠናል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ሳፋሪኮም ኢትዮጵያ በ3 ወራት ውስጥ 1 ሚሊዮን በላይ አዳዲስ ደንበኞችን ማፍራቱን አስታወቀ፡፡ በኢትዮጵያ 2ተኛው የቴሌኮም አቅራቢ የሆነው ሳፋሪ ኮም የደንበኞቹ ቁጥር 14.7 ሚሊዮን መድረሱን ገለፀ፡፡ ይህም በኢትዮጵያ ውስጥ የጀመረውን ስራ በማርች ወር 2027(እ.ኤ.አ) ወደትርፋማነት ለማሸጋገር የወጠነውን እቅድ እንደሚያጠናክርለት አስረድቷል፡፡

ሳፋሪኮም የዘንድሮ በጀት አመት አፈፃፀሙን በተመለከተ ባወጣው ሪፖርት በሩብ አመቱ ወይንም ባለፉት 3 ወራት ውስጥ ከ1 ሚሊዮን በላይ አዳዲስ ደንበኞችን ማግኘቱን ጠቁሞ ከኬንያ ውጭ በከፍተኛ ሁኔታ አገልግሎቱን እያስፋፋ ያለው በኢትዮጵያ መሆኑን አስታውቋል፡፡ ይህ ውጤትም በኢትዮጵያ ውስጥ ያለው እንቅስቃሴ ወደዘላቂነት ያለው እድገት እየሄደ መሆኑን እንደሚያሳይ ገልጿል፡፡

ሳፋሪኮም እንዳለው ባለፈው በጀት አመት በኢትዮጵያ ያሉት ደንበኞቹ ቁጥር 10.06 ሚሊዮን የነበረ ሲሆን ዘንድሮ 14.7 ሚሊዮን መድረሳቸው የ46.1 አንድ ጭማሪ መታየቱን ያመላክታል፡፡ በዘርፉ በመንግስት ባለቤትነት የሚተዳደረው ተቋም ትልቅ ድርሻ ያለው ቢሆንም የታየው እድገት ግን ተስፋ ሰጪ መሆኑንም ጠቅሷል፡፡

የመንግስት አገልግሎት ማሻሻያ በፍጥነትና በጥራት ተጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል - ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ
******************

የመንግስት አገልግሎት ማሻሻያ በቴክኖሎጂ፣ በፍጥነት፣ በፈጠራና በጥራት ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገለፁ፡፡

ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው፤ ሀገር በቀል ሆኖ በሰባት አምዶች ተደራጅቶ የተቀረጸው የመንግስት አገልግሎትና አስተዳደር አፈጻጸም ሪፖርት ለሪፎርም ምክር ቤቱ ቀርቦ በዝርዝር መገምገሙን አስታውቀዋል።

ሪፖርቱ ዘመኑን የዋጀና በተዋረድ የተናበበ አደረጃጀት፣ ብቃት ያለው የሰው ኃይል ስምሪት፣ ብዝሃነት፣ ዲጂታላይዜሽን፣ የለውጥ አመራር እና የአገልግሎት ማሻሻያን የያዘ መሆኑን ገልጸዋል።

አፈጻጸሙም ፍጥነትን፣ ፈጠራን፣ ፈጻሚዎቹን ባለቤት ማድረግንና ዘላቂ ሥርዓት ግንባታን መሠረት በማድረግ በጥብቅ ዲስፕሊንና በእውቀት ውጤታማ እና ተስፋ በሚሰጥ ሁኔታ እየተፈጸመ መሆኑን አይተናል ብለዋል።

በሪፖርቱ መሠረት ሰው ተኮር በሆነ ሁኔታ የመሶብ አገልግሎትን በማስፋፋት ሂደት በየከተሞቹ ጉልህ የሚባል መሻሻል መታየቱን ጠቁመው፣ በአገልግሎት ማሻሻያ ረገድ ትልቅ ለውጥ ማምጣት እንደሚቻልና በዜጎች በኩል የነበረውን እሮሮ መፍታት መጀመሩ በተግባር የታየ መሆኑን አመልክተዋል።

የተጀመረው የመንግስት አገልግሎት ማሻሻያ በቴክኖሎጂ፣ በፍጥነት፣ በፈጠራ፣ በጥራትና በታማኝነት ማስፋፋቱ ተጠናክሮ መቀጠል እንደሚገባም ገልጸዋል።

ለዚህም ሥራ የጠራ መረጃ ማደራጀት፣ ቴክኖሎጂን ማበልጸግ እና የሰራተኞችን ብቃት ማጠናከር የቀጣይ ትኩረት እንዲሆን በሪፎርም ምክር ቤቱ አቅጣጫ መቀመጡንም ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገልጸዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአማራ ክልል በቀጠለው አውዳሚ ግጭት እና አለመረጋጋት መዋቅር ውስጥ ሕጻናት ላይ የሚፈጸመው ሰብዓዊ ጥቃት ወደ አሰቃቂ ምዕራፍ መሸጋገሩ ይፋ ሆነ። የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አረጋ ከበደ የክልሉን የ2018 በጀት ዓመት የእቅድ አፈጻጸም ሪፖርት ለክልሉ ምክር ቤት ባቀረቡበት ወቅት፣ በግጭቱ እና በወቅታዊው ሁኔታ ውስጥ በርካታ ሕጻናት መደፈራቸውን እና የ900 ሕጻናት የአስገድዶ መድፈር ጥቃት ጉዳይ በችሎት መታየቱን በይፋ አረጋግጠዋል።

ይህ ይፋዊ መግለጫ የግጭቱን አስከፊ ሰብዓዊ ዋጋ እና በተለይም አቅመ ደካማ የሆኑ ሕጻናት ላይ እየደረሰ ያለውን የሰብዓዊ መብት ረገጣ እጅግ አሳሳቢነት ያሳያል። ይሁን እንጂ ርዕሰ መስተዳድሩ ከቀረቡት አጠቃላይ አሃዞች መካከል በግጭቱ አውድ እና በቀጥተኛ ጦርነት ተጽዕኖ ብቻ ስንት ሕጻናት የጥቃቱ ሰለባ እንደሆኑ በግልጽ አለመናገራቸው፣ ችግሩ ከተገለጸው በላይ የሰፋ እና የከፋ ሊሆን እንደሚችል የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾችን ስጋት አባብሶታል። በግጭት ቀጠናዎች ውስጥ የሚፈጸሙ የፆታዊ እና የጾታ-ተኮር ጥቃት ወንጀሎች ሪፖርት ሳይደረጉ የሚቀሩት ጉዳዮች እጅግ እልፍ መሆናቸው ይታወቃል።

በሌላ በኩል በባህር ዳር፣ በጎንደር እና በደሴ ከተሞች የጥቃቱ ሰለባ ለሆኑ ሕጻናት ማገገሚያ የተቋቋሙ ማዕከላት በበቂ ሁኔታ መደራጀታቸውን እና ድጋፍ እየሰጡ መሆናቸውን ርዕሰ መስተዳድሩ ገልጸዋል። ቢሆንም፣ የደረሰውን ጥልቅ ማህበራዊ፣ የጤና እና የሥነ-ልቦና ጉዳት ለመቋቋም የተዘረጋው መዋቅር አሁን ባለው የሀገሪቱ እና የክልሉ አስቸጋሪ የጸጥታ ሁኔታ ውስጥ ምን ያህል አቅም አለው የሚለው ጥያቄ በብዙዎች ዘንድ ይነሳል።

በግጭት ውስጥ የሚገኙ ሕጻናትን ከእንዲህ ዓይነቱ ዘግናኝ ጥቃት መጠበቅ፣ አጥፊዎችን ለህግ ማቅረብ እና ሰለባዎችን በዘላቂነት ማቋቋም የመንግስት ቀዳሚ ኃላፊነት ቢሆንም፤ የህግ የበላይነት በተሸረሸረበት እና ተቋማት ፈተና ውስጥ በወደቁበት አካባቢ የፍትህ ሂደቱ ፍጥነት እና አጋዥነቱ ጥያቄ ውስጥ ወድቋል። ይህ ሪፖርት የግጭቱ ሰለባዎች ዋነኛ ተጠቂዎች ህጻናት እና ሴቶች መሆናቸውን በድጋሚ ያረጋገጠ እና አፋጣኝ የመንግስትና የህብረተሰብ ጣልቃ ገብነትን የሚጠይቅ ብሔራዊ አሳሳቢ ጉዳይ ሆኗል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በስዊድን ጎተንበርግ ከተማ እየተካሄደ በሚገኘው የ'ጎቲያ ካፕ' የዓለም የወጣቶች እግር ኳስ ውድድር ላይ ለመሳተፍ ካቀኑት የኢትዮጵያ ቡድኖች መካከል፣ 20 የሚሆኑ የአንድ ቡድን ተጫዋቾች እና አጃቢ አዋቂዎች የውድድሩ ማጠቃለያ ዕለት ባልታሰበ ሁኔታ መሰወራቸው ተገልጿል። ይህ ክስተት በስፖርቱ ሽፋን በራሳቸው ፍቃድ የተፈጸመ ህገ-ወጥ ስደት (illegal migration) ሊሆን እንደሚችል የስዊድን ፖሊስ አስታውቋል።

ከ77 ሀገራት የተውጣጡ ቡድኖች በተሳተፉበት በዚህ ውድድር ኢትዮጵያ በአራት ቡድኖች ተወክላ ነበር። ሆኖም የፍጻሜው ውድድር በሚካሄድበት ዕለት የተጫዋቾቹ ማረፊያ የነበረው ትምህርት ቤት አስተናጋጆች፣ አባላቱ እቃቸውን ጠቅልለው መጥፋታቸውን ደርሰውበታል። የጎቲያ ካፕ የፕሬስ ቃል አቀባይ ፍሬድሪክ ቤክማን፣ አዘጋጁ ኮሚቴ ከቡድኑ ጋር ጥሩ ግንኙነት ስለነበረው ድርጊቱ እንዳስገረማቸው ገልጸው፣ ለጥንቃቄ ሲባል ለፖሊስ ሪፖርት ማድረጋቸውን ተናግረዋል። ውድድሩ ከተጠናቀቀ አስር ቀናት ቢያልፉም፣ የቡድኑ አባላት እስካሁን ወደ ኢትዮጵያ አልተመለሱም።

አዘጋጆቹ ከቡድኑ አስተባባሪ በደረሳቸው የኢሜል መልእክት "የተፈጠረው የመግባባት ችግር ነው" የሚል ማስተባበያ ቢሰጥም፣ ተጫዋቾቹ የት እንዳሉ ግን ምንም ዓይነት ፍንጭ አልተሰጠም። የስዊድን ፖሊስ የጠፉ ሰዎችን የመፈለግ ክፍል ኃላፊ ኤሊኖር ሃልዲን እንደገለጹት፣ ከዚህ በፊት በውድድሩ ታሪክ ጥቂት ሰዎች የመጥፋት አጋጣሚ ቢኖርም፣ በአንድ ጊዜ 20 ሰዎች ሲሰወሩ ግን ይህ የመጀመሪያው ነው።

ፖሊስ ከስደተኞች ኤጀንሲ እና ከድንበር ተቆጣጣሪዎች ጋር በመተባበር ፍለጋውን የቀጠለ ሲሆን፣ ድርጊቱ በሰው አዘዋዋሪዎች የተፈጸመ ሳይሆን አባላቱ አስቀድመው ያቀዱት ስደት መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ።

ይህ ክስተት ዓለም አቀፍ ስፖርታዊ መድረኮች ላልተገባ የስደት ዓላማ መጠቀሚያ እየሆኑ መምጣታቸውን የሚያሳይ አሳሳቢ አጋጣሚ ሆኗል። ታዳጊ አትሌቶች እና አጃቢዎቻቸው ሀገራቸውን ወክለው በሄዱበት የውድድር መድረክ ላይ መሰወራቸው፣ በሀገራት መካከል ያለውን እምነት ከመፈተኑም በላይ፤ በቀጣይ ሌሎች ወጣት ኢትዮጵያውያን ስፖርተኞች ዓለም አቀፍ የውድድር ዕድሎችን እንዳያገኙ እና የቪዛ ክልከላ እንዲያጋጥማቸው ሊያደርግ የሚችል አደገኛ አዝማሚያ መሆኑ የጉዳዩን አሳሳቢነት ያጎላዋል።

የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ባወጣው መግለጫ፤ "ዓመታዊው የጎቲያ ካፕ ውድድር ላይ ለመካፈል ወደ ስዊድን ያመሩ ታዳጊዎች እና የቡድን አባላት በስዊድን መጥፋታቸውን አስመልክቶ የተለያዩ መረጃዎች እየወጡ ይገኛሉ። በጉዳዩ ዙርያ ምላሽ ወይም ማብራርያ እንድንሰጥ ወደ ኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ጥያቄዎች እየቀረቡ ሲሆን ፌዴሬሽናችን የቡድኑ አባላት መጥፋት ያሳዘነው መሆኑን እየገለጸ ታዳጊ ቡድኖች በመሰል ውድድሮች ላይ በራሳቸው ጥረት በሚያገኙት እድል ወደ ውድድሩ የሚያመሩ እንጂ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድንን የወከሉ አለመሆኑን እየገለፅን በአንዳድ አካላት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን አባላት እንደሆኑ እየተገለጸበት ያለው መንገድ ትክክል አለመሆኑን እናሳውቃለን። " ብሏል።

በጎቲያ ካፕ የተሳተፉ 20 የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ታዳጊ ተጫዋቾችና የቡድን አመራሮች በስዊድን መሰወራቸው ተረጋገጠ
#ethiopia | በስዊድን ጎተንበርግ ከተማ በተካሄደው የ2026 የ«ጎቲያ ካፕ» ዓለም አቀፍ የታዳጊዎች እግር ኳስ ውድድር ላይ የተሳተፉ 20 የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ታዳጊ ተጫዋቾችና ቢያንስ አንድ የቡድን አመራር አባል ከውድድሩ በኋላ መሰወራቸውን የስዊድን ፖሊስ አረጋግጧል።

በስዊድን ፖሊስ መረጃ መሠረት፣ ቡድኑ ያረፈበትን ትምህርት ቤት ለቆ ያለማሳወቅ እንደወጣ ከታወቀ በኋላ ለፖሊስ ሪፖርት ተደርጓል። ፖሊስ እስካሁን የወንጀል፣ የሰው ዝውውር ወይም የግዳጅ ማስጠፋት ምልክት እንዳልተገኘ ገልጾ፣ ድርጊቱ በራሳቸው ፈቃድ የተፈጸመ እንደሚመስል አስታውቋል።

የጎቲያ ካፕ አዘጋጆች በበኩላቸው ከቡድኑ አንድ አመራር ጋር ግንኙነት እንዳደረጉ ገልጸው፣ ተጫዋቾቹ ከቤተሰቦቻቸው ጋር መገናኘታቸውንና በደህና መሆናቸውን ቢናገርም፣ አሁን የሚገኙበት ቦታ እንደማይታወቅ ገልጸዋል።

በኢትዮጵያ በኩል የእግር ኳስ ፌዴሬሽኑ የሚዲያና ኮሙኒኬሽን ኃላፊ አቶ አብርሃም ገብረማሪያም፣ የተሰራጨው መረጃ እውነት መሆኑን አረጋግጠው፣ ወደ ስዊድን የሄደው ቡድን የኢትዮጵያን ብሔራዊ ቡድን ወክሎ የተላከ ሳይሆን በግል አደረጃጀት የተሰባሰበ ቡድን መሆኑን ገልጸዋል። በተጨማሪም ፌዴሬሽኑ በጉዳዩ ላይ ዝርዝር መግለጫ እንደሚያወጣ አስታውቋል።

«ጎቲያ ካፕ» በዓለም ላይ ትልቁ የታዳጊዎች የእግር ኳስ ውድድር ሲሆን፣ በ2026 ውድድሩ ከ78 አገራት የመጡ ከ45,000 በላይ ተጫዋቾችና አሰልጣኞች ተሳትፈዋል።
#ethiopia #gothiacup #sweden #sportsnews #getutemesgen #getunews

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመጪው መስከረም ይፋ ይደረጋል ተብሎ የሚጠበቀው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) ረቂቅ ሪፖርት፣ ከአሜሪካዊ የጦር ተቋራጭ ጋር ግንኙነት ያላቸው ቦይንግ 727 አውሮፕላኖች ለሱዳኑ ፈጥኖ ደራሽ ኃይል የጦር መሳሪያዎችን፣ ድሮኖችን እና የውጭ ቅጥረኛ ወታደሮችን ሲያመላልሱ መቆየታቸውን አጋለጠ። በዳርፉር ክልል የዘር ማጥፋት ወንጀል ፈጽሟል ተብሎ በሚወነጀለው የፈጥኖ ደራሽ ኃይል የጀርባ ደጋፊዎች ላይ ብርሃን የፈነጠቀው ይህ ሪፖርት፣ የውጭ ኃይሎች በሱዳን ጦርነት ውስጥ ያላቸውን ድብቅ እጅ እርቃኑን ያወጣ ነው።

ሮይተርስ ያገኘው ይህ የባለሙያዎች ሪፖርት እንደሚያስረዳው፣ እነዚህ አውሮፕላኖች ሆን ብለው ከራዳር እይታ ለመሰወር ጥረት ያደርጉ ነበር። ከቻድ መዲና ንጃሜና ወታደራዊ አየር ማረፊያ በመነሳት የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ ዋነኛ የጦር እና የሎጂስቲክስ ማዕከል ወደሆነችው የዳርፉሯ ኒያላ ከተማ በምሽት ሚስጥራዊ በረራዎችን ሲያካሂዱ ቆይተዋል። የቻድ መንግስት በሱዳን ጦርነት ውስጥ እጄ የለበትም፤ አላማዬ ሰላም ማምጣት ነው ቢልም፣ አውሮፕላኖቹ የቻድን አየር ማረፊያ መጠቀማቸው የቀጠናውን የጸጥታ ችግር ይበልጥ ውስብስብ እና የሀገሪቱን ፖለቲካዊ ግብዝነት ያጋለጠ አድርጎታል።

ከጦር መሳሪያ አቅርቦቱ ባሻገር ሪፖርቱ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች መሰረት ባለው 'ግሎባል ሴኪዩሪቲ ሰርቪስስ ግሩፕ' የተባለ ኩባንያ አማካኝነት የተቀጠሩ ከ1,500 እስከ 2,000 የሚደርሱ ኮሎምቢያውያን ቅጥረኛ ወታደሮች ለፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ ድጋፍ መስጠታቸውን አጋልጧል። "የበረሃ ተኩላዎች" በመባል የሚታወቁት እነዚህ ቅጥረኞች፣ ድሮኖችን በማብረር እና የጦር ስልቶችን በመንደፍ ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ እ.ኤ.አ በ2025 በዳርፉር አል-ፋሽር ከተማ ያደረገውን ዘግናኝ ጥቃት መምራታቸው ተገልጿል። ይህ ጥቃት በተመድ "የዘር ማጥፋት" ወንጀል ተብሎ የተፈረጀ ሲሆን፣ ኤሚሬቶች ግን በበኩሏ የተጠቀሰው ኩባንያ ምንም ዓይነት የቅጥረኛ ወታደር ስምሪት አላደረገም ስትል አስተባብላለች።

ይህ ሪፖርት በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ንጹሃንን የገደለው እና በዓለማችን እጅግ የከፋውን ሰብዓዊ ቀውስ የፈጠረው የሱዳን ጦርነት፣ ከጀርባ በውጭ ኃይሎች የጦር መሳሪያ እና የቅጥረኛ ወታደሮች አቅርቦት እንዲሁም በሚስጥራዊ በረራዎች እንዴት እየተቀጣጠለ እንደሚገኝ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው።

የአሜሪካ ኩባንያ አውሮፕላኖች ለሱዳኑ 'አር ኤስ ኤፍ' የጦር መሣሪያ ሲያቀብሉ መያዛቸው ተገለጸ፡፡

የተመድ ባለሙያዎች በሚስጥር ባዘጋጁት ረቂቅ ሪፖርት፣ ከአሜሪካ ወታደራዊ ድርጅት ጋር ግንኙነት ያላቸው አውሮፕላኖች ለሱዳኑ ፈጥኖ ደራሽ ኃይል (RSF) ድሮኖች እና የጦር መሣሪያዎችን ሲያጓጉዙ ተደርሶበታል።

የቀድሞ የአሜሪካ ልዩ ኃይል አባል ከሆኑት ስቲቨን ሻውሊስ ጋር የተያያዙት እነዚህ አውሮፕላኖች ከቻድ ተነስተው በሱዳን ኒያላ ከተማ በምሽት ሚስጥራዊ በረራዎችን ሲያደርጉ እንደነበር ሪፖርቱ አጋልጧል።

በጎርጎርሳዊው 2023 ከተቀሰቀሰ ወዲህ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ሕይወት የቀጠፈው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩትን ከቀዬአቸው ያፈናቀለው የሱዳን ጦርነት አሁን ደግሞ የውጭ አገር ሕገ-ወጥ የጦር መሣሪያ ዝውውር ማዕከል ሆኗል።

የፊታችን መስከረም ወር በይፋ ይወጣል ተብሎ የሚጠበቀው ይህ ሙሉ ሪፖርት በዳርፉር የተፈጸሙ ተጨማሪ አሰቃቂ ድርጊቶችን እና የጦር መሣሪያ አቅራቢዎችን በይፋ ያሳያል ተብሎ ይጠበቃል።

Seledadotio
Seledadotio

ብቸኝነት ያለባቸው ሰዎች ለከባድ የልብ በሽታ የመጋለጥ ዕድላቸው በ19 በመቶ እንደሚጨምር በአዲስ ጥናት ተመላከተ

ብቸኝነት የአእምሮ ጤና ጉዳይ ብቻ ሳይሆን፤ የልብን መዋቅር በቀጥታ በመጉዳት ለከፋ የጤና ችግር የሚያጋልጥ አሳሳቢ ችግር መሆኑን በአሜሪካ የልብ ማህበር (AHA) ይፋ የተደረገ አንድ አዲስ ጥናት አመላክቷል።

ጥናቱ እንዳመለከተው፣ ብቸኝነት የሰውነትን የጭንቀት መጠንን በመጨመር የጭንቀት ሆርሞኖች (እንደ ኮርቲሶል ያሉ) በሰውነታችን ውስጥ እንዲጨምሩ ያደርጋል።

ይህ ከብቸኝነት የሚመነጭ ስነ-ልቦናዊ እና ማህበራዊ ጭንቀት ደግሞ፣ በጊዜ ሂደት የልብ ቫልቭን (Heart Valve) በመጉዳት ለከፋ የልብ ጤና መቃወስ እንደሚያጋልጥ በካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ የተመራው ይህ የጥናት ቡድንአረጋግጧል።

በካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ ሀኪም የሆኑት ዶክተር ክሪስታል ዋይሊ ሴኔ እንዳሉት፤ “የህክምና ባለሙያዎች ታካሚዎቻቸውን ስለ ማህበራዊ ግንኙነቶቻቸው ሊጠይቋቸው ይገባል፤ ይህን አለማድረግ ታካሚዎችን ለከፋ የልብ ጤና እክል አልፎ ተርፎም ለሞት ሊያጋልጣቸው ይችላል" ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

በተጨማሪም ብቸኛ የሆኑ ሰዎች ሲጋራ ማጨስን፣ ከመጠን በላይ አልኮል መጠጣትን እና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ አለማድረግን የመሳሰሉ ጤናማ ያልሆኑ የአኗኗር ዘይቤዎችን በብዛት ስለሚከተሉ፣ ይህ ልምምድ ለልብ እና የደም ስር ጉዳት መፋጠን ተጨማሪ ምክንያት መሆኑ ተጠቁሟል።

የአሜሪካ ዋና የቀዶ ጥገና ሀኪም በፈረጆቹ 2023 ብቸኝነትን "የህዝብ ጤና ወረርሽኝ" ሲሉ ያወጁት ሲሆን፤ ችግሩ ያለዕድሜ የመሞት አደጋን በ26 በመቶ ከፍ እንደሚያደርገውና ይህም በቀን 15 ሲጋራዎችን ከማጨስ ጋር እኩል የሚመዘን ጉዳት እንዳለው መግለጻቸው ይታወሳል።

ይህ የችግሩ አሳሳቢነት የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) ከአንድ ዓመት በፊት ካወጣው ሪፖርት ያስታወቀ ሲሆን ፣ ድርጅቱ ብቸኝነትን በየዓመቱ ከ871ሺህ በላይ ሰዎችን ያለዕድሜ የሚቀጥፍ ዓለም አቀፍ የጤና ስጋት አድርጎ ፈርጆታል።
 
በተጨማሪም፤ ከልብ በሽታ፣ ስትሮክ እና ድብርት ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ያለው ይህ አሳሳቢ ችግር በየሰዓቱ 100 ሰዎችን ለሞት እንደሚዳርግ መግለጹ አይዘነጋም።

በመሆኑም የህክምና ባለሙያዎች 'የብቸኝነት' እንደ አእምሮ ጤና ጉዳይ ብቻ ሳይሆን፤ የልብ እና የደም ስር የጤና ስጋት በመሆኑ ተገቢውን ትኩረት ሊሰጠው እንደሚገባ በጥናቱ አጽኖት ተሰጥቷል።
 
Seledadotio
Seledadotio

"አቶ ቢኒያም ሙሰማ ሀሽም የ(ELMIS) ፕሮጀክት ኦፕሬሽን ማናጀር ሲሆኑ ከአቶ ብርሃኑ አለቃ ጋር በመሆን የውጭ ሀገር ስራ ስምሪት የኦንላይን (online) ሲስተሙ እንዳይሰራ በማድረግ ከኤጀንሲዎች እና ከግለሰቦች ጋር በገንዘብ በመደራደር ሲስተም እንዲሰራላቸው በማድረግ፤ ያለምንም ጥፋት የስራ አገናኝ ኤጀንሲዎችን በማገድ እና በማሰር በገንዘብ በመደራደር እንዲለቀቁ እና እግዱ እንዲነሳላቸው ያደርጋል፤ ወደ ውጭ ሀገር የሚሄዱ ዜጎች የብቃት ምዘና ፈተና (COC) ሳይፈተኑ እና ተገቢውን ስልጠና ሳይወስዱ እንዳለፉ በማስመሰል ሀሰተኛ ዶክመንት በመስጠት ከኤጀንሲዎች ጋር በመደራደር ሀገር ውስጥ ማስገባት የሚገባቸውን ኮሚሽን ሳያስገቡ እንዳስገቡ በማስመሰል ለኤጀንሲዎች ሀሰተኛ የኮሚሽን ሪፖርት በማዘጋጀት ሀገሪቱ ማግኘት ያለባትን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ አሳጥቷል፤ በዚህ ህገ-ወጥ ተግባርም በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በከፈተው ሁለት ሂሳብ ቁጥር 16,599,554 (አስራ ስድስት ሚሊዮን አምስት መቶ ዘጠና ዘጠኝ ሺህ አምስት መቶ አምሳ አራት) ብር ገቢ ተደርጎለታል፡፡"

የፌዴራል ፖሊስ በሥራ እና ክህሎት ሚ/ር ባለስልጣናት ላይ ከመሰረተው ክስ መዝገብ ላይ

" አቶ ኤርሚያስ ተክሉ ዘነበ የውጭ ሀገር ስራ ስምሪት መሪ ስራ አስፈፃሚ ሲሆኑ ከስራ አገናኝ ኤጀንሲዎች እና ግለሰቦች ጋር በገንዘብ በመደራደር ፍቃድ መስጠት፤ከአቶ ብርሃኑ አለቃ ጋር በመሆን የውጭ ሀገር የስራ ስሪት የ online ሲስተሙ እንዳይሰራ በማድረግ ከኤጀንሲዎች እና ግለሰቦች ጋር በገንዘብ በመደራደር ሲስተም እንዲሰራላቸው በማድረግ፤ ያለ ምንም ጥፋት የስራ አገናኝ ኤጀንሲዎችን በማገድ እና በማሰር በገንዘብ በመደራደር እንዲለቀቁና እግዱ እንዲነሳላቸው ያደርጋል፤ ወደ ውጭ ሀገር የሚሄዱ ዜጎች የብቃት ምዘና ፈተና (COC) ሳይፈተኑ እና ተገቢውን ስልጠና ሳይወስዱ እንዳለፉ በማስመሰል ሀሰተኛ ሰነድ(ዶክመንት) መስጠት፤ ከኤጀንሲዎች ጋር በመደራደር ወደ ሀገር ውስጥ ማስገባት የሚገባቸውን ኮሚሽን ሳያስገቡ እንዳስገቡ በማስመሰል ለኤጀንሲዎች ሀሰተኛ የኮሚሽን ሪፖርት በማዘጋጀት ሀገሪቱ ማግኘት ያለባትን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ አሳጥቷል፤ በዚህ ህገ ወጥ ተግባር በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በከፈተው ሂሳብ ቁጥር 7,752,943.09 ብር (ሰባት ሚሊዮን ሰባት መቶ አምሳ ሁለት ሺህ ዘጠኝ መቶ አርባ ሶስት ብር ከዘጠኝ ሳንቲም) ገቢ ተደርጎለታል፡፡"

የፌዴራል ፖሊስ በሥራ እና ክህሎት ሚ/ር ባለስልጣናት ላይ ከመሰረተው ክስ መዝገብ

92 ሚሊዮን የሚጠጋ የኢትዮጵያ ሕዝብ "ጤናማ የምግብ ሥርዓት" ለመከተል አቅም እንደሌለው የተመድ የምግብ ዋስትና ሪፖርት አመለከተ።

በኢትዮጵያ ጤናማ የምግብ ሥርዓትን ለማስጠበቅ በነፍስ ወከፍ የሚወጣው ወጪ ከምሥራቅ አፍሪካ ከፍተኛው መኾኑን ሪፖርቱ ጠቅሷል።

ባለፈው የአውሮፓዊያን ዓመት የኢትዮጵያ የነፍስ ወከፍ ጤናማ የምግብ ወጪ 4 ነጥብ 7 ዶላር እንደነበርና ይህም ከኬንያ፣ ኡጋንዳና ታንዛኒያ የበለጠ መሆኑን ሪፖርቱ አመልክቷል።

ከአውሮፓዊያኑ 2023 እስከ 2025 60 በመቶ ኢትዮጵያዊያን "መካከለኛ" እና "ከፍተኛ" የምግብ ዋስትና እጦት ገጥሟቸው እንደነበርም ሪፖርቱ ጠቅሷል። ሪፖርቱ የትግራይ ክልልን መረጃ አላካተተም።

Seledadotio
Seledadotio

ኢትዮጵያ በሚሊየነሮቿ ብዛት በ10ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች
#ethiopia | ​በአፍሪካ አህጉር የሚገኙ ባለሀብቶች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ እንደሚገኝና በአሁኑ ወቅት አህጉሪቱ የ25 ቢሊየነሮች(በዶላር) እና ከ120 ሺህ በላይ ሚሊየነሮች(በዶላር) መኖሪያ መሆኗን የ«Henley & Partners» እና «New World Wealth» የሀብት ሪፖርት አመለከተ።

​በወጣው አህጉራዊ መረጃ መሠረት ደቡብ አፍሪካ 41 ሺህ 100 ሚሊየነሮች በማፍራት ከአፍሪካ ቀዳሚዋ ሀገር ስትሆን፣ ግብፅ በ14 ሺህ 800 እንዲሁም ሞሮኮ በ7 ሺህ 500 ሚሊየነሮች ሁለተኛ እና ሦስተኛ ደረጃን ይዘዋል።

ናይጄሪያ በ7 ሺህ 200፣ ኬንያ በ6 ሺህ 800፣ ሞሪሸስ በ4 ሺህ 800፣ አልጄሪያ በ2 ሺህ 700፣ ጋና በ2 ሺህ 600 እና ናሚቢያ በ2 ሺህ 500 ሚሊየነሮች ተከታዮቹን ደረጃዎች ይዘዋል።

ኢትዮጵያ ደግሞ 2 ሺህ 400 የዶላር ሚሊየነሮችን በማፍራት ከአፍሪካ በ10ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

በኦፕታ ሪፖርት መሰረት... በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ ታሪክ ውስጥ ለሶስቱም ታላላቅ ክለቦች ማለትም ለአርሰናል፣ ለቼልሲ እና ለማንችስተር ዩናይትድ ተዘዋውሮ የተጫወተ አንድም ሰው እስካሁን አልነበረም።