ግራንድ አፍሪካን ረን 2026 | Grand African Run 2026

አብሮነት መሻል ነው!
Celebrating Africa and bringing people together
#ethiopia | ወደ መነሻ መስመሩ ይቅረቡ፤ ግራንድ አፍሪካን ረን ~ የተለያዩ የኑሮ ዘርፎችና የሕይወት ታሪኮች ያሏቸውን ሰዎች በአንድ የሚያሰባስብ የ5 ኪሎ ሜትር ሩጫ እና ከባህል ጋር የተቆራኘ የአንድነትና የተሳትፎ ልምድ የሚያቀርብ የትርፍ ያልሆነ ዝግጅት ነው።

ከተለያዩ ትውልዶች የተውጣጡ ቤተሰቦች፣ የተለያየ ዕድሜ፣ የአኗኗር ዳራ፣ ችሎታና የሕይወት ልምድ ያላቸው ሰዎች ተመሳሳይ ቀለም ያላቸውን ሸሚዞች ለብሰው በሩጫው፣ በእግር ጉዞው እና በመራመዱ ይሳተፋሉ።

የግራንድ አፍሪካን ረን መስራች ዶ/ር ጋሻው አበዛ እንደሚሉት፦

“ሁሉም ሰው ተመሳሳይ ዓይነት ሸሚዝ ለብሷል፤ ስለዚህ ማን ዕድሜው የገፋ ወይም ወጣት፣ ሀብታም ወይም ድሃ መሆኑን ማወቅ አይቻልም። በመነሻ መስመሩ አጠገብ የሚፈሱትን ሰዎች ማየት ያለውን ስሜት እወደዋለሁ፤ ምክንያቱም ይህን ዝግጅት ለማዘጋጀት ብዙ ጥረት ይደረጋል።”

ከሩጫ በላይ የሆነ የባህል ተሞክሮ

ግራንድ አፍሪካን ረን በአሌክሳንድሪያ ከተማ በሚገኙ እንደ Old Town እና Potomac Yard ባሉ ሰፈሮች የሚካሄድ ሩጫ ብቻ አይደለም። ይህ አፍሪካዊ ባህልን የሚያስተዋውቅ ልዩ የባህል ተሞክሮም ነው።

በዝግጅቱ የተለያዩ የቀጥታ ትርዒቶች ይቀርባሉ። ሙዚቀኞች የተለያዩ የአፍሪካ ከበሮዎችንና ቫዮሊንን ይጫወታሉ፤ ዳንሰኞችም እስክስታ የተባለውን ባህላዊ የኢትዮጵያ ዳንስ ጨምሮ ከኤርትራ፣ ከሩዋንዳ፣ ከኬንያና ከሌሎችም የአፍሪካ አገራት የተውጣጡ ባህላዊ ውዝዋዜዎችን ያቀርባሉ።

በተጨማሪም ከአፍሪካ ዲያስፖራ የተውጣጡ ምግቦችና የባህል ቅርሶች በነጋዴዎች ይቀርባሉ። የበጎ አድራጎት አጋር ድርጅቶችም ከተሳታፊዎች ጋር በመገናኘት ሩጫውን የሚሳተፉበትን ወይም የሚደግፉበትን የበጎ አድራጎት ዓላማ እንዲመርጡ ያደርጋሉ።

ከእነዚህም መካከል African Women’s Cancer Awareness Association (AWCAA)፣ Your Ethiopian Professionals Network (YEP)፣ Raeye Children Aid (RCA) እና ሌሎች በርካታ ድርጅቶች ይገኙበታል። WIHA የተባለው ድርጅት ደግሞ በአፍሪካ ለሚገኙ በቂ አገልግሎት ላላገኙ ማህበረሰቦች ንጹህ ውሃ፣ የወር አበባ ንጽህና ፓዶችና ሌሎች አስፈላጊ ድጋፎችን ያቀርባል።

አሌክሳንድሪያ፦ የተለያዩ ባህሎች መገናኛ

ዶ/ር ጋሻው አበዛ አሌክሳንድሪያ ለግራንድ አፍሪካን ረን ተስማሚ ስፍራ የሆነችውን ምክንያት ሲገልጹ፦

“ከተማዋ ሰዎቿ ናቸው። ከመላው ዓለም የመጡ ሰዎች በአሌክሳንድሪያ ይኖራሉ። እዚህ ሁሉም ሰው ተቀባይነት አለው፤ ተሞክሮዎቹም ይህንን ያረጋግጣሉ።”

የመስጠትና የማህበረሰብ መንፈሱ በዝግጅቱ ሁሉ ይቀጥላል። ተሳታፊዎች የመኪና ሎተሪ ዕጣ ለመግዛትም ዕድል ያገኛሉ። በዚህ ዓመት ሽልማቱ 2026 Toyota Corolla ነው።

እንዲሁም African Impact Award በተለያዩ የሥራ ዘርፎች የላቀ አስተዋጽኦ ያበረከቱ የአፍሪካ መሪዎችን የሚያውቅና የሚያከብር የሽልማት መርሃ ግብር ነው።

ዶ/ር አበዛ፣ “ለማንም ክፍት ነው። ሁሉም ሰው በሩጫው መሳተፍ ይችላል። ነገር ግን የአፍሪካን ስኬቶች ለማክበር ስለፈለግን ግራንድ አፍሪካን ሩን ብለን ሰየምነው” ይላሉ።

የአፍሪካ የሩጫ ባህል ያነሳሳው ስም

ግራንድ አፍሪካን ረን የሚለው ስም አፍሪካ በሩጫ ዓለም ያላትን ጠንካራ ባህል ያንፀባርቃል። ዶ/ር አበዛ ይህንን ባህል በሥራ ሕይወታቸው መጀመሪያ ላይ ከ30,000 በላይ ተሳታፊዎችን ባሰባሰበ የሩጫ ዝግጅት ላይ በመስራት ተመልክተዋል።

“ያ የሥራ ሕይወቴ የመጀመሪያ ዘመን በጣም ያምር ነበር። ያ ከአምስት ዓመታት በላይ የሠራሁበት የመጀመሪያ ሥራዬ ነበር። በዚያን ጊዜ ወንዶች፣ ሴቶች፣ አካል ጉዳተኞች—ሁሉም አብረው ይሰበሰቡ ነበር።”

ዶ/ር አበዛ ለአምስት ዓመታት ያህል የሩጫ ዝግጅቶችን በማዘጋጀት ያሳለፉ ሲሆን፣ ስፖርት የዕድሜ፣ የባህል፣ የአኗኗር ወይም የችሎታ ልዩነት ሳይገድበው ሰዎችን ማቀራረብ እንደሚችል በተግባር ተመልክተዋል።

በቀጣይ ዓመታትም በስፖርት ቢዝነስ ዘርፍ ተመራማሪ፣ ፕሮፌሰርና አማካሪ በመሆን ሰፊ ልምድ አካብተዋል። የዶክትሬት ትምህርታቸውን ሲጀምሩ፣ ከባለቤታቸውና ከልጆቻቸው ጋር መረጋጋት ሲጀምሩና በሌላ ሀገር ቤት መስራት ምን ማለት እንደሆነ ሲያስቡ ስለሕይወት ዓላማቸው በጥልቀት ማሰብ ጀመሩ።

“ማስተማር እችላለሁ። መጽሐፍትን መጻፍና ተማሪዎችን ማስተማር እችላለሁ። ግን ከዚያስ? ማሰብ ጀመርኩ፤ ‘አንድ ነገር ማድረግ አለብኝ። ሕይወት ወደዚህ የዓለም ክፍል ካመጣኝ፣ መልሼ ለማኅበረሰቡ መስጠት እፈልጋለሁ’ አልኩ። 70 ዓመት ሲሆነኝ ለልጆቼ ምን እነግራቸዋለሁ? እናንተ በሕይወታችሁ ዓላማ አላችሁ፤ እኔም በሕይወቴ ዓላማ አለኝ። ሁሉም ሰው በዚህ ሕይወት ዓላማ አለው፣ አይደል? የእኔ ዓላማ ለሌሎች መስጠት ነው።”

ይህ የሕይወት ዓላማ ፍለጋ የግራንድ አፍሪካን ሩን ሃሳብ እንዲወለድ አደረገ። የሚቀረው ጉዳይ ይህንን ራዕይ ለማስፈጸም ተስማሚ ቦታ ማግኘት ነበር፤ እሱም አሌክሳንድሪያ ሆነች።

የአፍሪካ ብቃትና ስኬትን ማክበር

የዝግጅቱ ዓላማ ግልጽ ከሆነ በኋላ ዶ/ር አበዛ ግራንድ አፍሪካን ሩንን ከአፍሪካና ከዓለም የተወደዱ ታዋቂ አትሌቶች ጋር ለማገናኘት ችለዋል። ከእነዚህም መካከል የኦሎምፒክ ታሪካዊ አትሌቶች ጥሩነሽ ዲባባ እና ደራርቱ ቱሉ ይገኙበታል።

በአቅራቢያውም ለህፃናት የሚዘጋጅ የሩጫ ውድድር ይካሄዳል፤ ይህም ለዝግጅቱ ሌላ የደስታና የተሳትፎ ደረጃን ይጨምራል።

ዶ/ር አበዛ እንደሚሉት፦

“በአሌክሳንድሪያ ሁሉም ባህሎች ይገናኛሉ። ውብ ከተማ ናት፤ ከዓለም የመጡ ሰዎችም በውስጧ ይኖራሉ። ፍጹም መዳረሻ ናት። ከVisit Alexandria የሚደረገው ድጋፍም ሚና አለው። አሁን ያለችው ከንቲባ አሊያ ጋስኪንስ፣ የከተማው ምክር ቤት አባል ጆን ቴይለር ቻፕማን እና ሌሎችም በጣም ደጋፊ ነበሩ። ለዚህም ነው በአሌክሳንድሪያ የምናደርገው።”

ግራንድ አፍሪካን ረን 2026

ቅዳሜ፣ ጥቅምት 10 ቀን 2026
አሌክሳንድሪያ፣ ቨርጂኒያ፣ አሜሪካ
5 ኪ.ሜ ሩጫ • ባህል • ማኅበረሰብ • በጎ አድራጎት
አፍሪካን፣ ስኬቶቿንና የአንድነት መንፈሷን ለማክበር

ግራንድ አፍሪካን ረን ለሁሉም ክፍት ነው።

***
Grand African Run

Step up to the starting line for the Grand African Run, a nonprofit event where people from all walks of life come together for a 5K run and a cultural experience rooted in connection and belonging.

Families spanning generations, people of all ages, backgrounds, abilities, and life experiences create a vibrant sea of runners, joggers, and walkers—united by matching-colored shirts.

“All human beings in the same type of shirt…so you can’t tell who is old or young, rich or poor. I love that feeling of seeing a stream of people by the start line, because there’s a lot of hard work that goes into this event,” says Dr. Gashaw Abeza, founder of the Grand African Run.

More than a race through Alexandria’s neighborhoods, including Old Town and Potomac Yard, the Grand African Run is an immersive cultural experience. Live performers take the stage as musicians play African drums and violins, while dancers showcase Eskista, the traditional Ethiopian dance, alongside cultural performances from Eritrea, Rwanda, Kenya, and other African communities.

Vendors also offer food, cultural products, and artifacts from across the African diaspora. Charity partners connect with participants and give runners the opportunity to support causes of their choice, including the African Women’s Cancer Awareness Association (AWCAA), Your Ethiopian Professionals Network (YEP), Raeye Children Aid (RCA) and many other organizations. Among them is WIHA, which supports underserved communities in Africa by providing clean water, menstrual pads, and other essential resources.

Alexandria: A City of Connection

Dr. Abeza says Alexandria quickly became the perfect home for the Grand African Run.

“The city is the people. People from all over the world live in Alexandria. You are welcome, and the experiences prove it.”

That spirit of community and giving continues throughout the event. Participants also have the opportunity to enter a lottery drawing for a car, with the 2026 Toyota Corolla serving as this year’s prize.

The event also features the African Impact Award, which recognizes extraordinary achievements by African leaders across different industries.

“It’s open for anyone. Everybody is welcome to run in it. But we called it that way to celebrate Africa’s achievements, so we called it Grand African Run,” Dr. Abeza explains.

Inspired by Africa’s Running Culture

The name Grand African Run also reflects Africa’s remarkable running culture, something Dr. Abeza encountered early in his career while working at a local running event that attracted more than 30,000 participants.

“That early age of my career was beautiful. That was my very first job, which I did for five years, and during that time, men, women, anyone disabled, they all came together.”

For nearly five years, Dr. Abeza helped organize running events and saw firsthand how sport could bring people together regardless of age, background, or ability.

Over the years, he developed an extensive career as a researcher, professor, and consultant in sports business. But while pursuing his doctoral degree, settling down with his wife and children, and reflecting on what it meant to build a home in another country, he began thinking more deeply about purpose.

“I can teach. Write books and educate students. But so, what? I started to think, I have got to do something. If life took me to this part of the world, I want to give back. When I’m 70, what am I going to tell my kids? You have purpose in your life. I have a purpose in my life. Everyone has got purpose in this life, right? My purpose is giving back.”

That search for purpose became the inspiration for the Grand African Run. The remaining question was where to bring the vision to life—and Alexandria proved to be the place.

Celebrating African Excellence

With the event's purpose firmly established, Dr. Abeza has brought the Grand African Run to the attention of some of Africa and the world's celebrated athletes, including Olympic legends Tirunesh Dibaba and Derartu Tulu.

A dedicated kids’ race also takes place nearby, adding another generation to the celebration.

“In Alexandria, all cultures come together. It’s a beautiful city and people from all over the world live in it. It’s a perfect destination, and having support from Visit Alexandria plays a role as well. The current Mayor Alyia Gaskins, Councilman John Taylor Chapman, those people they have been amazingly supportive. That’s why we do it in Alexandria,” says Dr. Abeza.

Join the Grand African Run

The Grand African Run will take place on Saturday, October 10, 2026, in Alexandria, Virginia.

It is more than a 5K. It is a gathering of communities, cultures, generations, athletes, families, charities, and supporters coming together to celebrate Africa, its people, achievements, and spirit of belonging.

Everyone is welcome.

Grand African Run 2026
Saturday, October 10, 2026
Alexandria, Virginia, USA
5K Run • Culture • Community • Giving

Celebrating Africa and bringing people together

Getu: We had a coverage on Visit Alexandria:
https://visitalexandria.co...
We posted it this way:
https://www.facebook.com/s...

--

“የኢሮብ ሕዝብ”፦ ታሪክ፣ ባህልና የመኖር ትግልን የዳሰሰ መጽሐፍ
#ethiopia | አዲስ አበባ — “The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” የተሰኘው መጽሐፍ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክ፣ ባህል፣ ቋንቋ፣ የአመጣጥ ትርክቶችን እና በኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የተጋረጡበትን የጂኦፖለቲካ ፈተናዎች በስፋት የሚዳስስ ሥራ ነው።

መጽሐፉ በግርማይ ተስፋገርጊስ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ዋና ዓላማው የኢሮብ ወጣቶችና ቀጣዩ ትውልድ ስለ ቅርሳቸው፣ ስለ ታሪካቸው እና ስለ ባህላቸው በጥልቀት እንዲያስቡና በምርምር እንዲመረምሩ ማነሳሳት መሆኑ በመግቢያው ተገልጿል።

ታሪክን ከትውፊት መለየት

የመጽሐፉ ዋና መልዕክቶች አንዱ በአፍ ትውፊት የተላለፉ ታሪኮችን ከተመዘገበ ወይም በማስረጃ ከተደገፈ ታሪካዊ እውነታ ለይቶ መመልከት እንደሚገባ ያተኩራል።

በመጽሐፉ የተጠቀሱት አንዳንድ የአመጣጥ ትርክቶች ከኢሮብ ሕዝብ የቃል ትውፊት ጋር የተያያዙ ሲሆኑ፣ እነዚህ ትርክቶች በቀጥታ እንደ ታሪካዊ ማስረጃ ከመውሰድ ይልቅ በጥናትና በትችት መመርመር እንዳለባቸው ደራሲው ያሳስባል።

ለምሳሌ፣ “የሮም ንጉሥ መግድር” እና “የእስራኤሉ ንጉሥ ዳዊት ልጅ ንግሥት ኢሌኒ” የኢሮብ ሕዝብ ቅድመ አያቶች እንደነበሩ የሚነገረው ታሪክ በማስረጃ መመርመር እንደሚገባው መጽሐፉ ይጠቁማል።

በተመሳሳይም፣ በኢሮብ ትውፊት ጋይሶላ በእንስት አጋዘን ተንከባክባ ወተቷን እየጠባች አደገች የሚለውን ታሪክ ደራሲው እንደ ባህላዊ ተረት ማስቀመጥ እንደሚቻል እንጂ በቀጥታ እንደ ታሪካዊ እውነታ መቀበል እንደማይገባ ያብራራል።

ይህ አቀራረብ የትውፊትን ዋጋ ለመቀነስ ሳይሆን፣ ትውፊትን ከታሪካዊ ማስረጃ ጋር በመለየት በጥናት መመልከትን ለማበረታታት መሆኑ በመጽሐፉ መግቢያ ተገልጿል።

የኢሮብ ቋንቋና የቃል ባህል

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ ባህላዊ ማንነት የሚገለጽባቸውን የቃል ባህል መንገዶችም በስፋት ያካትታል።

ኢሮቦች ስሜታቸውን፣ ሐሳባቸውንና ልምዳቸውን በምትና በሥነ-ግጥም መልክ በሚቀርቡ “አዶር” በተባሉ ግጥሞች እንደሚገልጹ መጽሐፉ ያብራራል።

ከዋናው የመጽሐፉ ይዘት ጋር ተያያዥነት ያላቸው የአዶር ግጥሞች፣ ተጨማሪ ግጥሞችና የልቅሶ ግጥሞች በአባሪነት ተካተዋል። ደራሲው እንደሚገልጸው፣ የግጥሞቹ ምርጫ በጥብቅ የሥነ-ጥበብ ወይም የይዘት መስፈርት ላይ ሳይመሠረት በደራሲው እጅ በነበረው የመረጃ ተደራሽነት ላይ በከፊል የተመሠረተ ነው።

ደራሲው የአዶር እና የማይቃስ ግጥሞችን ለመተርጎም ከመሞከር ይልቅ በመጀመሪያ ቋንቋቸው ለመጠበቅ መርጧል። ይህም ለወደፊት ትውልድ የአካባቢውን ቋንቋዊና ባህላዊ ይዘት ለማስቀመጥ የታለመ ነው።

የሳሆ ቋንቋ ጽሑፎችም ለንባብ ቀላልነት በግዕዝ ፊደልና በላቲን ፊደል ቀርበዋል።

ምሳሌዎች፣ እንቆቅልሾችና ባህላዊ እውቀት

የኢሮብ ሕዝብ ከትውልድ ወደ ትውልድ ያስተላለፋቸው ምሳሌዎችና እንቆቅልሾችም በመጽሐፉ አባሪ ውስጥ ተካተዋል።

እነዚህ የቃል ቅርሶች በሕዝቡ ውስጥ የተስፋፉ እምነቶችን፣ የአስተሳሰብ መንገዶችንና የዕለት ተዕለት ባህላዊ እውቀቶችን ለመመልከት መስኮት እንደሚሆኑ መጽሐፉ ያቀርባቸዋል።

ከዚህ በተጨማሪ፣ በ“ናባራ” የተጠቀሱ ግለሰቦች ዝርዝርም በአባሪው ውስጥ ተካትቷል። ደራሲው ግን ዝርዝሩ በግል ማጣቀሻዎች ላይ የተመሠረተ መሆኑንና ሙሉ ዝርዝር እንዳልሆነ ገልጿል።

የድንበር ጦርነቶችና የሕዝቡ ፈተና

መጽሐፉ ከባህላዊ ይዘቱ ባሻገር የኢሮብ ሕዝብ የተጋረጠበትን የፖለቲካና የጂኦፖለቲካ ፈተና ያነሳል።

የኢሮብ ሕዝብ በሰሜን ምሥራቅ ትግራይ ከኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የሚኖር ኢትኖ-ሊንጉስቲክ አናሳ ማኅበረሰብ መሆኑን መጽሐፉ ይገልጻል። በቅርብ ዓመታት በአካባቢው በተከሰቱ ጦርነቶች ማኅበረሰቡ ከባድ ተጽዕኖ እንደደረሰበትም ይዳስሳል።

በመጽሐፉ አቀራረብ መሠረት፣ የኢሮብ ባህላዊና ታሪካዊ መኖሪያ አካባቢ በሁለት ሀገራት መካከል መከፈሉ የማኅበረሰቡን የግዛት ትስስር በመፈታተን ላይ እንደሚገኝ ይተነትናል።

መጽሐፉ በተለይ የኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር ጦርነትና ውጤቱ በኢሮብ ማኅበረሰብ ላይ ያሳደረውን ተጽዕኖ በማተኮር የማኅበረሰቡን የመኖር ትግል ለማሳየት ይሞክራል።

የኢሮብ አስተዋጽዖ

ደራሲው በመጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ያደረገውን አስተዋጽዖ ለማሳየት ሞክሯል።

የኢሮብ ሕዝብ ታሪክን በአካባቢያዊ የቃል ትውፊት ብቻ ሳይሆን ከኢትዮጵያ ሰፊ ታሪክ አንፃር መመልከት እንደሚገባም መጽሐፉ ያነሳል።

በዚህ ረገድ፣ ሥራው የኢሮብ ታሪክና ባህል በተለይም ለወጣቱ ትውልድ እንዲተዋወቅ የሚያግዝ የመረጃ ምንጭ ለመሆን ያለመ ነው።

የወጣቱ ትውልድ ሚና

ደራሲው በመጽሐፉ የሚያነሳው አንዱ ትልቅ ጉዳይ የወጣቱ ትውልድ የቅርስ ጥናት ላይ የሚኖረው ሚና ነው።

ያለፈውን ታሪክ ማወቅ አስፈላጊ ቢሆንም፣ የተላለፉ ትርክቶችን ያለጥያቄ ከመቀበል ይልቅ ምንጫቸውን፣ ማስረጃቸውንና ታሪካዊ አውዳቸውን መመርመር እንደሚገባ ደራሲው ያስገነዝባል።

በተለይም የዘር ሐረግን ከአዳም ጀምሮ እስከ ዛሬ ያለውን ትውልድ ያለማስረጃ መቀበል ምክንያታዊነቱን መመርመር እንደሚጠይቅ መጽሐፉ ይጠቁማል።

ይህም ሥራው የተለመዱ ትርክቶችን ብቻ ለማስተላለፍ ሳይሆን፣ የኢሮብ ወጣቶች ስለ ታሪካቸው በጥያቄ፣ በምርምርና በክፍት አስተሳሰብ እንዲያስቡ ለማነሳሳት የተዘጋጀ መሆኑን ያሳያል።

የመጽሐፉ ልዩ ይዘቶች

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል በጽሑፍ ብቻ ሳይወሰን በፎቶግራፎች፣ በምስሎች፣ በቋንቋ አነባበብ መመሪያዎች፣ በግጥሞች፣ በምሳሌዎችና በእንቆቅልሾች ያቀርባል።

ይህ አቀራረብ አንባቢዎች የኢሮብ ሕዝብን ባህላዊ ሕይወት በተለያዩ ገጽታዎች እንዲመለከቱ ለማስቻል የታሰበ ሲሆን፣ በተለይም በቃል ትውፊት የተጠበቁ ባህላዊ ይዘቶች ለወደፊት ትውልድ እንዲተላለፉ የሚያግዝ ሰነድ ለመፍጠር ያለመ ነው።

ደራሲው በዩናይትድ ስቴትስ የሚኖር የኢሮብ ተወላጅ ሲሆን፣ ለረጅም ጊዜ የኢትዮጵያ ታሪክንና የሀገሪቱን ውስብስብ የፖለቲካ ታሪክ ሲያጠና እንደቆየ መጽሐፉ ይገልጻል።

“The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” በዚህ መልኩ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል ከዘመናዊ የትችት አስተሳሰብ ጋር ለማያያዝ፣ የቃል ትውፊቶችን ለመመዝገብ እና ማኅበረሰቡ በድንበር ጦርነቶችና በጂኦፖለቲካዊ ለውጦች ያሳለፈውን ተሞክሮ ለማስቀመጥ የተሞከረ ሥራ ሆኖ ቀርቧል።

The Irob People

History, Culture, and the Struggle for Survival

Ghirmay Tesfagherghis

***
Introduction

The main purpose of this brief appraisal of Irob society is to inspire the younger generation to engage critically with their heritage. While understanding ancestral history and culture is important, including the appreciation of time-honored legends, it is equally vital to distinguish between folklore and historical facts.

For instance, legends claiming that "King Megdir of Rome and Queen Illeni, daughter of King David of the Israelites" were ancestors of the Irob people require critical evaluation to determine their factual basis.

Similarly, the tale of Gaiysola, who, according to Irob tradition, was raised by a she-deer and nursed on her milk, and other such stories should not be taken as literal history. However, there is nothing wrong with preserving and retelling them as folklore.

Some aspects of this text may appear unconventional or even controversial, especially to those with traditional views. These elements have been included deliberately to stimulate critical thinking and to encourage thoughtful research and reflection, particularly among Irob students and the younger generation. For example, the practice of tracing genealogy from Adam to the present day and accepting it without question may not be entirely rational or reasonable. In essence, this work seeks to inspire the new generation to explore their heritage with discernment and an open mind.

XII

The Irob people traditionally express their feelings, thoughts, and ideas through rhythmic verses known as ador (poems). A selection of these poems, chosen for their thematic relevance to the main text, is included in the appendix. Their purpose is to illustrate the popularity of the book's central figures.

The appendix also contains a small number of additional poems and eulogies that the author deemed significant. It should be noted, however, that the selection was guided primarily by the availability of material to the author, rather than by strict content or artistic criteria.

Similarly, the individuals listed as Nabara were identified through personal referrals. Their inclusion does not imply endorsement, and the list is not intended to be exhaustive. Furthermore, the few photographs and illustrations featured were selected based on their availability at the time of publication.

A collection of proverbs and riddles preserved through generations is included in the appendix to offer a glimpse into the cultural beliefs of the Irob people.

The author did not attempt to translate the poems (the ador and maiqas) but instead included them in their original language to preserve them for future local generations. To aid readability, the Saho texts are presented in both Ethiopic and Latin scripts.

***
The Irob people are an ethno-linguistic minority group from northeastern Tigray, Ethiopia. Situated on the Ethio-Eritrean border, this community has been uniquely devastated by the recent wars. In addition to suffering the ravages of war, the Irob have witnessed their ancestral lands and community baselessly and unjustly divided between two nations, threatening their territorial integrity and leaving their continuation as a significant ethno-political entity in question.

This book offers a rare look into the history, culture and geopolitical challenges of this little-known, fascinating minority group. It narrates theories about their origin story and details their significant contributions to the Ethiopian state throughout time. Readers will immerse themselves in Irob culture and language through pronunciation guides, photographs, vivid descriptions of cultural practices, and an appendix of poems, proverbs and riddles displaying their rich cultural heritage expressed through storytelling, poetry and oral history. Readers will also come away from this book with a deep insight into the causes and impact of the Ethio-Eritrean border war with a particular focus on how it has pushed this invaluable community to the brink of extinction.

An Irob native currently residing in the United States, the author is a lifelong Ethiopian history enthusiast who has dedicated much of his life to studying the nation’s rich history and exploring its complex political landscape.

***

‹ጋቢሶ - አመሰግናለሁ! … Gabyohso

የአዩርቬዳ ቀንን በማስመልከት በአዲስ አበባ የዮጋና የጤና ማስተዋወቂያ መርሃ ግብር ተካሄደ
#ethiopia | የአዩርቬዳ ቀን አከባበርን በማስመልከት በሕንድ ኤምባሲ አዘጋጅነት፣ ከKhul Wholeness Centre እና ከEthiopian Global Traditional Taekwondo Federation (GTTF) ጋር በመተባበር የዮጋና የጤና እና የደህንነት መርሃ ግብር ተካሄደ።

የጠዋቱ መርሃ ግብር የአዩርቬዳን አቀራረብ በተለይም ከጤናማ የአመጋገብና የምግብ ልምዶች ጋር ያለውን ግንኙነት የሚያብራራ አጭር የቪዲዮ በማሳየት ተጀመረ።

ከዚያም ተሳታፊዎች በዮጋ ልምምድ እና በተለያዩ የጤናና የደህንነት እንቅስቃሴዎች ተሳትፈዋል። መርሃ ግብሩ ዮጋና አዩርቬዳ በጤናና በሰውነት-አእምሮ ሚዛን ላይ ያላቸውን ተዛማጅነት ለመረዳት ለተሳታፊዎች ዕድል ፈጥሯል።

አዩርቬዳ ከጥንታዊ የሕንድ የጤና እውቀት ሥርዓቶች አንዱ ሲሆን፣ የጤና ጥበቃን ከአመጋገብ፣ ከአኗኗር እና ከዕለታዊ ልምዶች ጋር በማያያዝ የሚመለከት አቀራረብ አለው። ዮጋም ከዚህ የጤናና የደህንነት አቀራረብ ጋር በተያያዘ የሰውነት፣ የአእምሮና የውስጣዊ ሚዛንን ለማጠናከር የሚተገበር ልምምድ ነው።

በመርሃ ግብሩ የተለያዩ የአኗኗር ዘርፎችን የሚወክሉ ወደ 180 የሚጠጉ የዮጋና የጤና አፍቃሪዎች ተሳትፈዋል። የተሳታፊዎቹ ቁጥር እና ተሳትፎ ዝግጅቱ ያለውን ሰፊ ፍላጎት ያሳየ ሲሆን፣ መርሃ ግብሩም ደማቅና ተሳትፎ የበዛበት ድባብ እንዲፈጠር አስችሏል።

በዝግጅቱ ሥፍራ የሕንድ የጥንታዊ የሕክምና ሥርዓቶችን የሚያስተዋውቁ የመረጃ ባነሮችና በራሪ ጽሑፎች ተቀምጠው ለተሳታፊዎች መረጃ ተሰጥቷል። በተለይም AYUSH በሚባለው የሕንድ ባህላዊና ተዛማጅ የጤና ሥርዓቶች ላይ ግንዛቤ ለማስፋት የተዘጋጁ ይዘቶች በመርሃ ግብሩ ላይ ተሰራጭተዋል።

የመርሃ ግብሩ ዋና ትኩረት ዮጋና አዩርቬዳ በተለያዩ መንገዶች የጤና እና የደህንነት አኗኗርን ለማበረታታት የሚኖራቸውን ሚና ለማስተዋወቅ ነበር።

በመጨረሻም ተሳታፊዎች በመርሃ ግብሩ የተሰጠውን መረጃና የተከናወኑትን የዮጋ እና የደህንነት ልምምዶች በአዎንታዊ መንፈስ ተቀብለዋል። ተሳታፊዎችም ለአዩርቬዳ ቀን መጪው አከባበር ፍላጎት እንዳላቸውና ቀጣዩን መርሃ ግብር እንደሚጠባበቁ ገልጸዋል።

የሕንድ ኤምባሲ በኢትዮጵያ ከዚህ ቀደምም በአዲስ አበባ የአዩርቬዳ ቀን መርሃ ግብር ማካሄዱ የተመዘገበ ሲሆን፣ በ2023 በTulsi Yoga and Wellness Centre የአዩርቬዳ ቀን በማክበር የመረጃ ስብሰባ ማካሄዱ በኤምባሲው የሩብ ዓመት ሪፖርት ተገልጿል።

የዘንድሮው መርሃ ግብርም የሕንድን ጥንታዊ የጤና እውቀት ከዮጋ እና ከዘመናዊ የደህንነት ልምምዶች ጋር በማስተዋወቅ፣ በኢትዮጵያ ያለውን የጤናና የዮጋ ማኅበረሰብ ተሳትፎ ለማጠናከር ያለመ መርሃ ግብር ሆኖ ተካሂዷል።
#ayurveda #ayurvedaday #ayurvedalifestyle #yoga #wellness #ayush #indiainethiopia #ethiopia #addisababa

Harar Jugol – The Living Museum
ሐረር ጁጎል – ሕያው ሙዚየም
#ethiopia | ሐረር በየዕለቱ ሰላም፣ መቻቻል እና አብሮነት የሚኖሩባት ከተማ ናት።

ሐረር በዓለም ላይ ሦስት የዓለም ቅርስ እውቅናዎችን ያጎናጸፈች ልዩ ታሪካዊ ከተማ ናት።

መዲናቱል አውሊያ – የቅዱሳን ከተማ

የምሥራቅ አፍሪካ ቲምቡክቱ

የታሪካዊው የአዳል ሱልጣኔት ዋና ከተማ

የምሥራቅ አፍሪካ ታሪካዊ የንግድ ማዕከል

በእስልምና ዓለም አራተኛዋ ቅድስት ከተማ በመሆን የምትከበር

የድሮውና የዘመናዊው ዓለም የሚገናኙባት ልዩ ከተማ

የሐረርን የበለጸገ ታሪክ፣ ባህል፣ ልዩ የስነ-ሕንፃ ቅርስ እና እንግዳ ተቀባይነት ለመመስከር ይጎብኙ። በየአደባባዩ ታሪክ ይነገራል፤ እያንዳንዱ ጉብኝትም የማይረሳ ተሞክሮ ይሆናል።

Harar is the City of Peace, Tolerance, and Solidarity, where these values are lived every day.

A rare city embraced by three UNESCO World Heritage recognitions, Harar is a treasure unlike any other.

Harar Medinat al-Awliya – The City of Saints

The Timbuktu of East Africa

Former capital of the Adal Sultanate

A historic center of East African trade

Revered as the fourth holiest city in Islam

Where the old meets the new in perfect harmony

Visit Harar to discover its rich history, vibrant culture, remarkable architecture, and warm hospitality. Every corner tells a story, and every visit becomes an unforgettable experience.

ሐረር በዩኔስኮ (UNESCO) በአንድ የዓለም ቅርስነት ዕውቅና የተሰጠው ሲሆን ይህም "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በመባል ይታወቃል። እ.ኤ.አ. በ2006 "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በሚል ኦፊሴላዊ ስም በዓለም ቅርስነት መዝገብ ውስጥ ሰፍሯል።

ይህ ስፍራ አንድ የዓለም ቅርስ ቢሆንም፣ ዩኔስኮ ለዚህ ቦታ "የላቀ ሁለንተናዊ እሴት" (Outstanding Universal Value) የሰጠው በሦስት ዋና ዋና የባህል መስፈርቶች (iv እና v) ላይ በመመስረት ነው።

1. ልዩ የሕንፃ ጥበብ ውህደት

ሐረር የአፍሪካ እና የእስልምና ወጎች ያልተለመደ ውህደትን ትወክላለች። የከተማዋ አቀማመጥ እና የ"ሐረሪ" ቤቶች ዲዛይን—በመሃል ላይ በሚገኙ ግቢዎች እና ውስጣዊ ግድግዳዎቻቸው ላይ በሚታዩ ውስብስብ እና ያሸበረቁ የእንጨት ቅርጻ ቅርጾች የሚታወቁ—በክልሉ ከሚገኙ ሌሎች የእስልምና ከተሞች የተለዩ ያደርጓታል። ይህም የኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች እና የሰፊው የእስልምና ዓለም ለዘመናት የነበራቸው መስተጋብር ውጤት የሆነ ልዩ ማንነትን ፈጥሯል።

2. ልዩ የሆነ የሃይማኖት ፋይዳ

ብዙውን ጊዜ በእስልምና አራተኛዋ የተቀደሰች ከተማ ተብላ የምትጠራው (ከመካ፣ ከመዲና እና ከኢየሩሳሌም በመቀጠል)፣ ሐረር ትልቅ መንፈሳዊ ማዕከል ናት። በከተማዋ ግንብ ውስጥ እጅግ በጣም ብዙ የሃይማኖት ስፍራዎች ይገኛሉ፦

ሦስቱ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ የቆዩትን ጨምሮ 82 መስጊዶች።

ለአካባቢው ቅዱሳን እና እስላማዊ ታላላቅ ሰዎች የተገነቡ 102 መቃብሮች (ሸሪዎች)።

3. "ሕያው" የሆነ ታሪካዊ የከተማ ገጽታ

እንደ ብዙዎቹ የቅርስ ስፍራዎች ሳይሆን፣ ሐረር የመካከለኛው ዘመን የከተማ አወቃቀሯን በመጠበቅ እንደ ዘመናዊ የባህል ማዕከል የምታገለግል "ሕያው" የቅርስ ከተማ ናት። በ13ኛው እና በ16ኛው ክፍለ ዘመን መካከል የተገነባው "ጁጎል" (የመከላከያ ግንብ)፣ አሁንም የድሮዋን ታሪካዊ ከተማ ይከብባል። ይህም የባህላዊ ማህበራዊ አደረጃጀትን፣ የመንገድ አቀማመጥን እና ቀደም ሲል ኢትዮጵያን ከአረብ ባሕረ ገብ መሬት እና ከዓለም ገበያዎች ጋር ያገናኙ የነበሩ ጥንታዊ የንግድ መስመሮችን ጠብቆ እንዲቆይ አድርጓል።

ሐረር በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ዘጠኝ የዓለም ቅርስ ቦታዎች አንዷ ነች። ሌሎችም የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የስምየን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ፣ የአክሱም ሥልጣኔ፣ የፋሲል ግቢ (ጎንደር)፣ የአዋሽ ሸለቆ፣ የታችኛው ኦሞ ሸለቆ፣ የቲያ ሐውልቶች እና የኮንሶ የባህል መልክዓ ምድር ይገኙበታል።

Harar is officially recognized by UNESCO as a single World Heritage site: Harar Jugol, the Fortified Historic Town. It was inscribed on the World Heritage List in 2006 under the official name Harar Jugol, the Fortified Historic Town.

​While it is a single site, UNESCO’s recognition is based on three primary cultural criteria (iv and v) that define why it holds "Outstanding Universal Value":

​1. Unique Architectural Synthesis

​Harar represents an exceptional fusion of African and Islamic traditions. Its urban layout and "Harari" house designs—characterized by central courtyards and intricate, colorful interior woodwork—are distinct from other Islamic cities in the region. This creates a unique architectural identity resulting from centuries of interaction between the Ethiopian highlands and the wider Muslim world.

​2. Exceptional Religious Significance

​Often described as the fourth holiest city in Islam (after Mecca, Medina, and Jerusalem), Harar serves as a major spiritual center. Within its walls, the city contains an extraordinary concentration of religious sites:

​82 mosques, three of which date back to the 10th century.

​102 shrines dedicated to local saints and Islamic figures.

​3. A "Living" Historic Urban Landscape

​Unlike many archeological sites, Harar is a "living" heritage city that has preserved its medieval urban fabric while functioning as a modern cultural hub. Its "Jugol" (defensive wall), built between the 13th and 16th centuries, still encloses the historic old town, maintaining the traditional social organization, street patterns, and ancient trade routes that once connected Ethiopia to the Arabian Peninsula and global markets.

Harar is one of nine total recognitions in the country. The others include the Rock-Hewn Churches of Lalibela, the Simien Mountains National Park, the Kingdom of Aksum, Fasil Ghebbi (Gondar), the Lower Valley of the Awash, the Lower Omo Valley, the Tiya Stelae, and the Konso Cultural Landscape.

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#visitharar #hararjugol #ethiopia #unesco #heritage #culture #tourism #landoforigins #ሐረር #የዓለም_ቅርስ #ቱሪዝም

Ethio telecom and Inspur Software Technology Explore Strategic Partnership to Accelerate Ethiopia's Digital Infrastructure Transformation

Ethio telecom CEO, Frehiwot Tamru, hosted high-level strategic discussions with a senior delegation from Inspur Software Technology Co., Ltd., led by its Board Chairman, Mr. Lin Shuai. Joining the delegation was Mr. Gao Xinjie, Deputy General Manager of Shandong Hi-Speed Road & Bridge International Engineering, reflecting a shared commitment to fostering an integrated partnership that combines advanced digital technologies with state-of-the-art infrastructure development.

Aligned with Ethio telecom's "Next Horizon: Digital & Beyond 2028" strategy, the discussions focused on establishing a strategic partnership that integrates next-generation digital technologies with modern infrastructure to accelerate Ethiopia's digital transformation and strengthen the nation's digital economy. By combining cutting-edge computing capabilities with robust physical infrastructure, the collaboration aims to create a resilient, intelligent, and future-ready digital ecosystem that supports inclusive economic growth and national development.

As part of the proposed collaboration, Inspur Software Technology will contribute its expertise in advanced digital infrastructure by supporting the design and deployment of high-performance computing, AI-ready data center solutions, cloud computing platforms, and intelligent digital infrastructure. These capabilities are expected to strengthen Ethiopia's sovereign digital infrastructure, enhance national computing capacity, support AI-driven innovation, and enable the delivery of next-generation digital and enterprise services.

The discussions also explored opportunities to jointly develop localized digital applications and industry-specific solutions tailored to Ethiopia's market, with the aim of accelerating digital adoption across key sectors of the economy. Furthermore, the companies discussed collaboration in areas including AI computing infrastructure, cloud services, enterprise digital transformation, smart industry solutions, talent development, technology transfer, research and innovation. They also explored leveraging their complementary strengths to expand cooperation beyond Ethiopia and jointly pursue strategic opportunities across Africa, contributing to regional digital transformation, digital inclusion, and sustainable economic growth.

During the discussions, Mr. Lin Shuai and Mr. Gao Xinjie highly commended Ethio telecom's visionary leadership, remarkable transformation journey, and outstanding achievements in evolving from a traditional telecommunications operator into one of Africa's leading digital services and technology companies. They expressed their admiration for the company's strategic direction, rapid digital transformation, continuous investment in advanced technologies, and its growing role in driving Ethiopia's digital economy. Reaffirming their confidence in Ethio telecom's future, they conveyed their strong interest in establishing a long-term strategic partnership that extends beyond Ethiopia to jointly pursue opportunities across the African market.

Concluding the meeting, CEO Frehiwot Tamru directed the respective technical teams to expedite the development of a comprehensive cooperation framework and implementation roadmap. This preparatory work will pave the way for a subsequent executive-level engagement to formalize the partnership and initiate the implementation of high-impact strategic initiatives that will contribute to Ethiopia's and Africa's digital future.
#ethiotelecom #inspur #sdhs #telebirr #nexthorizon #digitalethiopia #digitaltransformation #gsma #itu

ባማኮን ሪል እስቴት በቦሌ አውሮፕላን ማረፊያ አካባቢ የገነባውን ዘመናዊ አፓርታማ አስመረቀ!
#fastmereja I ባማኮን ሪል እስቴት በቦሌ አዉሮፕላን ማረፊያ አካባቢ የገነባውንና ግንባታው ሙሉ በሙሉ የተጠናቀቀውን ዘመናዊ የመኖሪያ አፓርታማ ህንፃ በዛሬዉ እለት በይፋ መርቆ ለደንበኞቹ አስረከበ።

ፕሮጀክቱ በሀገሪቱ የታየውን ከፍተኛ የኢኮኖሚ ጫና እና የህንጻ መገንቢያ ቁሳቁሶች ዋጋ ንረት ተቋቁሞ፣ በደንበኞች ላይ ምንም ዓይነት ተጨማሪ ክፍያ ሳይጠይቅ መረከቡ ተገልጿል።

የባማኮን ሪል እስቴት የሽያጭና ማርኬቲንግ ዋና ኦፊሰር አቶ ፍሬው በየነ በምረቃው ሥነ-ሥርዓት ላይ እንደገለጹት፤ ህንፃው በአጠቃላይ 22 ሰፋፊ መኖሪያ ቤቶችን እና ተጨማሪ አንድ የፔንት ሃውስ (Penthouse) መኖሪያን ያካተተ መሆኑ ተገልጿል።

ህንፃው በየወለሉ (per floor) ሁለት አፓርታማዎችን ብቻ የያዘ ሲሆን፣ ይህም ቤቶቹ ሰፋፊ፣ ዘመናዊና ምቹ እንዲሆኑ ታስቦ የተገነባ መሆኑን ጠቁመዋል።

እንዲሁም በየወለሉ ላይ የሚገኙት "A" እና "B" የተሰኙት ቤቶች 206 እና 208 ካሬ ሜትር ስፋት ያላቸው ሲሆን፣ ለነዋሪዎች አስተማማኝ ፀጥታና ግላዊነትን (Privacy) የሚያጎናጽፉ የቅንጦት (Super Luxury) መኖሪያዎች መሆናቸው ተብራርቷል።

በተጨማሪም ቤቶቹ ዘመናዊ (Modern) እና የሀገር ውስጥ ባህላዊ ምግቦችን ለማዘጋጀት የሚረዳ (Traditional) ባለሁለት ኩሽናን ያካተቱ ሲሆን፣ ይህም የምግብ ሽታና ጭስ ወደ ሳሎን እንዳይሰራጭ ታስቦ የተሰራ ነው።

በሀገሪቱ የነበረው የገንዘብ ምንዛሬ ለውጥ (Devaluation)፣ የጦርነት ተፅዕኖ እና የነዳጅ ዋጋ መጨመር በህንፃ መገንቢያ ግብአቶች ላይ ከፍተኛ የዋጋ ጭማሪ ቢያስከትልም፤ ኩባንያው ደንበኞቹን ከተጨማሪ ክፍያ በጠበቀ መልኩ ቤቶቹን ማስረከብ መቻሉን የሥራ ኃላፊው ገልጸዋል።

በተጨማሪም ባማኮን በአጠቃላይ ስምንት እህት ኩባንያዎች ያሉት ሲሆን፣ እነዚህ ኩባንያዎች እርስ በርስ የሚደጋገፉበት ጠንካራ አቅም መኖሩ ሥራው ሳይስተጓጎል እንዲጠናቀቅ ከፍተኛ እገዛ ማድረጉን ገልጸዋል።

"ህንፃው ወደ ሽያጭ ከመውጣቱ በፊት ከ80% እስከ 85% የሚሆነው ግንባታው ተጠናቆ እንደነበር የተጠቀሰ ሲሆን ይህም በደንበኞች ላይ ምንም አይነት የዋጋ ጭማሪ ሳይደረግ ሙሉ በሙሉ አጠናቀዉ (Fully Finished) ለማስረከብ መቻላቸዉንም ገልፀዋል።

ባማኮን ሪል እስቴት ከተቋቋመ ሰባት ዓመታት የሆነው ሲሆን፣ አሁን ያስረከበው ህንፃ አራተኛ ፕሮጀክቱ ነው። ዋናው እናት ኩባንያ የሆነው ባማኮን ኢንጂነሪንግ በአዲስ አበባ የባንክ ዲስትሪክት አካባቢ በርካታ ግዙፍ ህንፃዎችን በመገንባት የሚታወቅና በዘርፉ ከ23 ዓመታት በላይ ልምድ ያለው ታላቅ ኩባንያ መሆኑ ይታወቃል።
#ቢዝነስ

Ethio telecom and Huawei Strengthen Strategic Partnership to Accelerate Enterprise and SME Growth Through Digital Innovation

Ethio telecom Chief Executive Officer, Frehiwot Tamru, and Huawei Northern Africa President, Mr. Li Shen, together with their executive leadership teams, held high-level strategic discussions to further strengthen their long-standing strategic partnership and accelerate the growth of Ethiopia's Enterprise and Small & Medium Enterprise (SME) markets through innovative digital solutions.

The discussions were aligned with Ethio telecom's Next Horizon: Digital & Beyond 2028 strategy and focused on expanding the partnership beyond traditional telecommunications infrastructure toward a broader business, innovation, and digital ecosystem collaboration. Both companies reaffirmed their shared commitment to jointly driving Ethiopia's digital transformation by creating sustainable value for businesses, communities, and the wider digital economy.

A key focus of the meeting was the joint development of integrated, industry-specific digital solutions that combine advanced connectivity, cloud computing, artificial intelligence (AI), cybersecurity, Internet of Things (IoT), data center services, and digital platforms to accelerate the digital transformation of enterprises across key sectors of the economy.

The leadership teams also discussed strengthening the digital ecosystem for Enterprise and SME customers by integrating innovative business solutions with the telebirr platform, enabling digital payments, financial services, business management tools, e-commerce, and other value-added services that empower businesses to improve productivity, expand their markets, and enhance competitiveness.

Recognizing the importance of local innovation and faster service delivery, the discussions emphasized strengthening local software development, solution customization, system integration, and technical support through enhanced local engineering capabilities, solution architects, and research and development collaboration. Both companies agreed that closer collaboration between their technical teams will accelerate innovation, improve responsiveness to customer requirements, and enable the rapid development of solutions tailored to Ethiopia's evolving market needs.

The meeting further explored opportunities to strengthen collaboration in expanding smartphone affordability and digital device accessibility through innovative financing models and broader market initiatives. Both companies recognized that increasing access to affordable smart devices is fundamental to accelerating digital inclusion and enabling greater participation in Ethiopia's growing digital economy.

Beyond technology and business growth, both companies emphasized the importance of expanding collaboration in Environmental, Social, and Governance (ESG) initiatives and corporate social responsibility. The discussions highlighted opportunities to work together in promoting digital inclusion, digital literacy, rural connectivity, digital education, community empowerment, and sustainable digital infrastructure, reaffirming their shared commitment to delivering meaningful social and economic impact.

The leadership also agreed to strengthen collaboration in marketing communications, customer education, and digital awareness initiatives to accelerate the adoption of innovative digital services. Joint efforts will focus on developing creative campaigns, educational content, promotional materials, and customer engagement initiatives that enhance awareness and maximize the value of Ethio telecom's expanding portfolio of digital products and services, including telebirr and enterprise digital solutions.

Huawei reaffirmed its unwavering commitment to supporting Ethio telecom's transformation into a leading technology-driven digital services company (TechCo). The company expressed its readiness to deepen collaboration in enterprise innovation, SME empowerment, digital ecosystem development, solution co-creation, and regional growth opportunities, supporting Ethio telecom's ambition to expand digital innovation beyond Ethiopia into regional and African markets.

The meeting concluded with a shared commitment to translate these strategic priorities into concrete initiatives that will accelerate Ethiopia's digital transformation, unlock new opportunities for enterprises and SMEs, strengthen digital inclusion, and create scalable digital solutions capable of serving markets across Africa.
#ethiotelecom #huawei #nexthorizon #digitalbeyond2028 #digitaltransformation #enterprisesolutions #sme #telebirr #digitalinclusion #techco #innovation #africa #cloud #ai #cybersecurity

🎉 የአንዱ ስኬት የሁላችንም ኩራት ነው! 🎉

ውድ እህታችን ያላትን ትጋት፣ ጥረትና ትልቅ ሕልም ይኸው ዛሬ በተግባር አይተን የምንደሰትበት ቀን ደረሰ! ታላቁ የ "MUDAY SCARF & GIFTS" ሱቅ በይፋ ይመረቃል።

ይህ ሱቅ ለየት ያሉ በርካታ ጥራት ያላቸውን ምርቶችና አገልግሎቶች ይዞላችሁ ብቅ ብሏል፦
🛍️ የምናቀርባቸው ምርቶችና አገልግሎቶች
✨ በእጅ የተሰሩ ባህላዊ ጌጣጌጦች እና ጫማዎች (Handmade traditional jewelry & shoes)

🧣 ጥራት ያላቸው ውብ ሻርፖች፣ ቦርሳዎችና ባርኔጣዎች (Scarves, bags, & hats)

🎁 ለተለያዩ ፕሮግራሞች የሚሆኑና በድርጅት ደረጃ የሚታዘዙ የስጦታ ፓኬጆች (Gift packages)

📚 የአማርኛ እና የእንግሊዝኛ መጻሕፍት — ለሽያጭና ለኪራይ (Books for rent & sale)

👗 የወንዶች፣ የሴቶችና የሕፃናት አልባሳት (Gym wear, underwear, & family clothing)

🧴 የውበትና የቆዳ መጠበቂያ ምርቶች (Beauty & personal care)

🏠 የቤት ማጌጫና የቤት ውስጥ አገልግሎት ዕቃዎች (Home decor)

🌐 የኦንላይን (Online) ትዕዛዝ መቀበል፣ ማድረስና አስተማማኝ የደንበኞች አገልግሎት!

በዚህ ታላቅ የደስታ ቀን ሁላችሁም መጥታችሁ ታበረታቷት ዘንድ በትህትና እንጋብዛችኋለን። የእናንተ መገኘት ለሷ ትልቅ ጉልበትና ብርታት ነው!

ቦታ፦ ልደታ ሜክሲኮ፣ አልሳም አፓርታማ (Alsam Apartments)

ቀን፦ ቅዳሜ፣ ሰኔ 27 (July 4, 2026)

Ethio telecom & Afreximbank Join Forces to Accelerate Africa’s Digital Future!

Ethio telecom hosted a high-level strategic engagement with senior executives from the African Export-Import Bank (Afreximbank) at its headquarters. The meeting served a powerful dual purpose: formally welcoming Afreximbank’s newly appointed Regional Director and Head of Mission for East Africa, Mr. Humphrey Nwugo, and exploring strategic financing partnerships to fuel Ethiopia’s digital transformation.

During the engagement, Ethio telecom’s CEO presented the company’s remarkable transformation journey and key achievements realized over successive strategic periods. The presentation highlighted Ethio telecom’s strong operational and financial performance, continued market leadership, expanding digital ecosystem, and its pivotal role in advancing Ethiopia’s national digital transformation agenda and inclusive socio-economic development.

Discussions focused on pairing Afreximbank’s robust continental financing capabilities with Ethio telecom’s ambitious "Next Horizon: Digital and Beyond 2028" strategy. Ethio telecom showcased its successful evolution from a traditional telecom operator into a regional tech powerhouse, highlighting the massive growth of its digital ecosystem, including telebirr, Zemen Gebeya, TeleStream, advanced cloud services, and Z-nexus.

Impressed by Ethio telecom’s strong financial performance, leadership, and regional expansion goals, the Afreximbank delegation expressed strong interest in a long-term strategic financing partnership. Both institutions are committed to moving forward with tailored financing solutions that will drive digital infrastructure, support enterprise transformation, and foster sustainable economic development across the continent.

This milestone engagement marks an exciting step toward building a more connected, inclusive, and thriving African digital economy!
#ethiotelecom #afdb #afrexim #telebirr #digitalethiopia #digitalafrica #gsma #itu #worldbank #oecd #g6countries

ቴክኖ ኢትዮጵያ ለመላው የስነ ጥበብ ባለሙያዎች አሪፍ ነገር ይዞ መጥቷል፡፡ ቴክኖ ኦትዮጵያ በካሞን የስልክ ሞዴሉ ባላፉት አመት ከBoard CellPhone Ethiopia ጋር በመሆን እና ኢትዮጵያን በመዞር እና በመቃኘት በቴክኖ ካሞን ስልክ የተነሱ ፎቶዎችን በኤግዚቢሽን መልክ ለናንተ ሲያደርስ ቆይቷል፡፡ ዘንድሮ ደግሞ በካሞን 50 ሲሪየስ ስልኩ ለሚያዘጋጀው ለየት እና ከፍ ያለ የፎቶ ኤግዚቢሽኑ ከስነ ጥበብ ባላሙያዎች ጋር አብሮ መስራትን አስቧል፡፡
ከቴክኖ ሞባይል ጋር አብሮ መስራት የሚያስችለውን ይህን ዕድል ማንኛውም Installation Artists፤ Muralists፤ Sculptors፤ Set Designers ፤Fashion / Textile Artists፤ Digital Artists፤ Motion Graphic Artists ፤Traditional Craft Artists ፤Multidisciplinary Creatives ሙያዎች ላይ ያለ ግለሰብ ወይንም ቡድን ከስር የተቀመጠውን ሊንክ በመጫን ተጨማሪ መረጃ ማግኘት እንዲሁም መሳተፍ ትችላላችሁ፡፡ መልካም ዕድል ቴክኖ ኦትዮጵያ

https://docs.google.com/fo...

Ethio telecom and the African Development Bank (AfDB) Review Strategic Partnership to Accelerate Ethiopia’s Digital Transformation and Next Horizon Strategy

Ethio telecom CEO, Frehiwot Tamru, held a high-level strategic engagement with Excellency Mr. Solomon Quaynor S, Vice President of the African Development Bank, together with senior AfDB management, to review the ongoing partnership and collaborative engagements aimed at supporting the execution of Ethio telecom’s transformative “Next Horizon: Digital & Beyond 2028” strategy and Ethiopia’s broader digital transformation journey.

During the meeting, both institutions assessed the strong progress of their ongoing strategic engagements and financing discussions designed to accelerate the expansion and modernization of Ethiopia’s digital and telecom infrastructure, strengthen digital platforms and ecosystems, and expand inclusive access to innovative digital services that empower millions of citizens, businesses, and institutions across the country.

The CEO briefed the AfDB leadership on the significant progress being achieved under the “Next Horizon: Digital & Beyond 2028” strategy, highlighting Ethio telecom’s continued growth and advancement across all major business and transformation pillars. She emphasized the company’s successful evolution from a traditional telecom operator into a leading digital solutions and platform provider, supported by continuous investments in advanced telecom infrastructure, cloud services, AI-enabled technologies, fintech ecosystems, and digital platforms.

The discussion further highlighted Ethio telecom’s rapidly expanding “Beyond Connectivity” ecosystem, including strategic digital platforms such as telebirr, Zemen GEBEYA, and znexus, which are increasingly contributing to financial inclusion, digital commerce, entrepreneurship, innovation, and socio-economic empowerment. The CEO also outlined the company’s ongoing investments in next-generation digital infrastructure, including 4G and 5G expansion, rural connectivity, cloud and AI capabilities, green and energy-efficient infrastructure, and cross-border initiatives such as the Horizon Fiber project, which collectively reinforce Ethiopia’s growing role in the regional digital economy.

Vice President Solomon Quaynor and the AfDB senior management acknowledged Ethio telecom’s remarkable transformation journey and operational progress, noting the company’s growing relevance as one of Africa’s leading digital transformation success stories. They reaffirmed AfDB’s commitment to strengthening strategic collaboration and exploring sustainable financing frameworks that support large-scale digital infrastructure development, digital inclusion, innovation, and long-term economic growth.

The engagement also reflected the shared commitment of both institutions toward advancing continental priorities, including Africa’s digital transformation agenda, regional digital integration, and the broader vision of a connected and inclusive African digital economy.

At the conclusion of the meeting, Ethio telecom and the African Development Bank reaffirmed their mutual commitment to expediting ongoing collaborative initiatives, deepening their long-term strategic partnership, and accelerating investments that will continue to digitally transform Ethiopia, empower millions of lives, and contribute to sustainable and inclusive growth across the continent.
#ethiotelecom #afdb #digitalafrica #nexthorizon2028 #telebirr #digitalethiopia #digitalafrica #gsma #itu

ቴክኖ ኦትዮጵያ ለመላው የስነ ጥበብ ባለሙያዎች አሪፍ ነገር ይዞ መጥቷል፡፡ ቴክኖ ኦትዮጵያ በካሞን የስልክ ሞዴሉ ባላፉት አመት ከBoard CellPhone Ethiopia ጋር በመሆን እና ኢትዮጵያን በመዞር እና በመቃኘት በቴክኖ ካሞን ስልክ የተነሱ ፎቶዎችን በኤግዚቢሽን መልክ ለናንተ ሲያደርስ ቆይቷል፡፡ ዘንድሮ ደግሞ በካሞን 50 ሲሪየስ ስልኩ ለሚያዘጋጀው ለየት እና ከፍ ያለ የፎቶ ኤግዚቢሽኑ ከስነ ጥበብ ባላሙያዎች ጋር አብሮ መስራትን አስቧል፡፡
ከቴክኖ ሞባይል ጋር አብሮ መስራት የሚያስችለውን ይህን ዕድል ማንኛውም Installation Artists፤ Muralists፤ Sculptors፤ Set Designers ፤Fashion / Textile Artists፤ Digital Artists፤ Motion Graphic Artists ፤Traditional Craft Artists ፤Multidisciplinary Creatives ሙያዎች ላይ ያለ ግለሰብ ወይንም ቡድን ከስር የተቀመጠውን ሊንክ በመጫን ተጨማሪ መረጃ ማግኘት እንዲሁም መሳተፍ ትችላላችሁ፡፡ መልካም ዕድል ቴክኖ ኦትዮጵያ

https://docs.google.com/fo...

🏆 ቬሮኒካ አዳነ በአፍሪማ (AFRIMA) የክብር ዘውድ ደፋች!
#ethiopia | ኢትዮጵያዊቷ የሙዚቃ ኮከብ ቬሮኒካ አዳነ፣ በመላው አፍሪካ ትልቅ ግምት የሚሰጠውን የ9ኛው የአፍሪካ ሙዚቃ ሽልማት (AFRIMA) በአሸናፊነት በማጠናቀቅ የሀገራችንን ስም በአህጉሪቱ መድረክ ላይ አንግሳለች።

✨ የድሉ ዝርዝር

ቬሮኒካ ብርቱ ፉክክር በታየበት "The Best Artist, Duo or Group in African Traditional Music" በሚለው ዘርፍ ከአህጉሪቱ ጥንካሬ ያላቸው ተፎካካሪዎች መካከል በመመረጥ አሸናፊ መሆን ችላለች።

ድምፃዊቷ ይህንን ክብር ለመቀዳጀት ያስቻላት፦

* የኢትዮጵያን ባህላዊ ዜማዎች ከዘመናዊ የሙዚቃ ቅላጼ ጋር በጥበብ ማዋሃድ መቻሏ።

* የሀገራችንን ባህልና ውበት በአህጉር ደረጃ በተለየ ለዛ ማቅረቧ ነው።

🌍 የአፍሪማ ፋይዳ

በመላው አፍሪካ የሚገኙ የሙዚቃ ባለሙያዎችን ለማበረታታት የሚዘጋጀው የአፍሪማ (AFRIMA) መድረክ፣ የኢትዮጵያን አርቲስቶች ስም በተከታታይ ዓመታት በመዘገብ የኢትዮጵያን ጥበብ ለዓለም በማስተዋወቅም ትልቅ ድልድይ ሆኗል። እንዲህ አይነት ድሎች የኢትዮጵያን ሙዚቃ በአህጉሪቱ ያለውን ቅቡሉነት አንድ እርምጃ ወደፊት እንዲራመድ ይረዳል።

​Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ቬሮኒካአዳነ #አፍሪማ #ኢትዮጵያ #ሙዚቃ #አፍሪካ #afrima #veronicaadane #ethiopianmusic #africanpride #ድል

TECNO Brings Immersive Fan Experience to AFCON 2025 with Pop-Up Stores and Interactive Zones Across Moroccon
TECNO expanded its AFCON 2025 presence beyond the stadium by launching AI-powered pop-up stores and fan zones in Rabat and Casablanca, creating immersive public spaces that blended technology, football, and culture. As part of the “Power Your Moment” campaign, the brand activated four experiential venues two pop-up stores and two fan zones—allowing fans to explore how TECNO AI enhances photography, gaming, productivity, and entertainment. Opened alongside the tournament kickoff, these spaces shifted TECNO’s engagement from a ceremonial moment to sustained, hands-on interaction throughout the competition, supported by live performances, cultural showcases, and interactive programming.
Designed as consumer-first experiences rather than traditional retail outlets, the TECNO AI pop-up stores offered hands-on product testing, AI demonstrations, customization stations, and creative installations celebrating AFCON teams and fan culture. Complementing these, TECNO’s open-access fan zones provided community-focused engagement through football challenges, photo experiences, giveaways, and social sharing activities. By maintaining simultaneous activations in both cities across match days, TECNO established a continuous physical and cultural presence during AFCON 2025—positioning its AI ecosystem as intuitive, accessible, and deeply connected to the everyday passion of African football fans.

TECNO Brings Immersive Fan Experience to AFCON 2025 with Pop-Up Stores and Interactive Zones Across Moroccon

TECNO expanded its AFCON 2025 presence beyond the stadium by launching AI-powered pop-up stores and fan zones in Rabat and Casablanca, creating immersive public spaces that blended technology, football, and culture. As part of the “Power Your Moment” campaign, the brand activated four experiential venues two pop-up stores and two fan zones—allowing fans to explore how TECNO AI enhances photography, gaming, productivity, and entertainment. Opened alongside the tournament kickoff, these spaces shifted TECNO’s engagement from a ceremonial moment to sustained, hands-on interaction throughout the competition, supported by live performances, cultural showcases, and interactive programming.

Designed as consumer-first experiences rather than traditional retail outlets, the TECNO AI pop-up stores offered hands-on product testing, AI demonstrations, customization stations, and creative installations celebrating AFCON teams and fan culture.

Complementing these, TECNO’s open-access fan zones provided community-focused engagement through football challenges, photo experiences, giveaways, and social sharing activities. By maintaining simultaneous activations in both cities across match days, TECNO established a continuous physical and cultural presence during AFCON 2025—positioning its AI ecosystem as intuitive, accessible, and deeply connected to the everyday passion of African football fans.

የኢትዮጵያ ባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን በአህጉር አቀፍ ደረጃ እውቅና ተሰጠው
#ethiopia | የኢትዮጵያ ባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን ለአህጉር አቀፉ የአፍሪካ የባህል ስፖርቶች እና ጨዋታዎች ኮንፌዴሬሽን (African traditional sports and games confederation) ያቀረበው የአባልነት ጥያቄ ተቀባይነት ማግኘቱ ይታወሳል።

ይህን ተከትሎ በዛሬው ዕለት በዙምባብዌ ሀራሬ እየተካሄደ በሚገኘው የኮንፌዴሬሽኑ አመታዊ የባለድርሻ አካላት ጉባዔ ላይ የኢትዮጵያ ባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን እውቅና ተሰጥቶታል።

በ1977 ዓ.ም የተመሰረተው የኢትዮጵያ ባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን የኢትዮጵያዊያን ልዩ መለያ የሆኑ ባህላዊ ስፖርቶች እና ጨዋታዎች በጥናት እና ምርመር በመታገዝ ከትውልድ ወደ ትውልድ ይዘታቸውን ጠብቀው እንዲተላለፉ የማልማት፣ የማሳደግ፣ የመጠበቅ እና የማስተዋወቅ ስራዎችን በስፋት እየሠራ ይገኛል።

ፌዴሬሽኑ ከሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ከሚገኙ የባህል ስፖርት ፌዴሬሽኖች ቀድሞ ከረዥም አመታት በፊት የተመሠረተ እና በርካታ ስራዎች የሰራ በመሆኑ ለተሳታፊ ባለድርሻ አካላት ሠፊ ተሞክሮ አቅርቧል።

በተጨማሪም አብዛኛው የኮንፌዴሬሽኑ አባል ሀገራት የባህል ስፖርት ፌዴሬሽኖች ከተመሠረቱ አጭር ጊዜ የሆናቸው እና ገና በህግ እና በመመሪያዎች ያልተጠናከሩ በመሆናቸው በቀጣይ ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት የልምድ ልውውጦችን ማድረግ እንደሚፈልጉ ተገልጿል።

አመታዊ የባለድርሻ አካላት ጉባዔ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢትዮጵያ ባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን ፕሬዝዳንት ወ/ሮ ህይወት መሀመድ በአህጉር አቀፍ ደረጃ ፌዴሬሽኑ እውቅናን በማግኘቱ የተሰማቸውን ደስታ ገልፀው በብዝሃነት ያሸበረቀች አፍሪካን ለመፍጠር በሁሉም ሀገራት ውስጥ የሚገኙ አንጡራ ባህሎች እና እሴቶች ጉልህ ሚና እንዳላቸው ጠቁመዋል።

አክለውም ፌዴሬሽኑ የአፍሪካ የባህል ስፖርቶች እና ጨዋታዎች ኮንፌዴሬሽን አባል በመሆኑ ከሌሎች ሀገራት ጋር የልምድ ልውውጦችን በማድረግ በቀጣይ በአህጉር እና በአለም አቀፍ ደረጃ ለመስራት የታቀዱ በርካታ ስራዎችን በአጭር ጊዜ ውስጥ ለመስራት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንዳለው ተናግረዋል።

አመታዊ የባለድርሻ አካላት ጉባዔው ነገም ይካሄዳል።

አዲስ የኢትዮጵያ ሬስቶራንት
✨ Discover Addis Ethiopian Restaurant – Oakland, California ✨

Step into a world of authentic Ethiopian flavors and warm, soulful hospitality. 🌿
Make Addis your home base in Oakland — where the aroma of berbere meets the rhythm of the city.

የሰላም፣ የፍቅርና የአብሮነት ማዕድ ተቋደስናል።

እሰይ! - እጅሽ ይባረክ

Join us for special tasting menus, hands-on cooking classes, and cultural events that celebrate the heart of Ethiopia.
Turn your next date night into a romantic culinary escape with our exclusive offers. 💫

Hands washed. Food plated. Hearts open.
Share a traditional feast on soft, tangy injera — a meal made to connect hearts and cultures.

🍲 Halaal-friendly & Gluten-free options
🌱 Loved by Vegans & Non-Vegans alike
💚 Hearty, Healthy & Wholesome

ADDIS
OAKLAND ROOTS. ETHIOPIAN SOUL.
#addisethiopianrestaurant #oaklandeats #tasteofafrica #authenticethiopianfood #ethiopiancuisine #africandining #oaklandrestaurants

#እንኳን_ደሰ_አላችሁ !
#ethiopia | የኢትዮጵያ የባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን ለአህጉር አቀፉ የአፍሪካ የባህል ስፖርቶች እና ጨዋታዎች ኮንፌዴሬሽን (ATSGC) ያቀረበው የአባልነት ጥያቄ ተቀባይነት አገኘ።

የኢትዮጵያ የባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን ለአህጉር አቀፉ የአፍሪካ የባህል ስፖርቶች እና ጨዋታዎች ኮንፌዴሬሽን (African traditional sports and games confederation) ያቀረበው የአባልነት ጥያቄ በዛሬው ዕለት ተቀባይነት አገኝቷል።

በጉዳዩ ዙሪያ ያነጋገርናቸው የኢትዮጵያ የባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት ወ/ሮ ህይወት መሀመድ የተሰማቸውን ከፍተኛ ደስታ በመግለፅ የእንኳን ደስ አላችሁ መልዕክት አስተላልፈዋል።

አክለውም በሀገራችን በአራቱም አቅጣጫ በኩል የሚገኙ የፍቅር፣ የአንድነት፣ የውበት፣ የማንነት፣ የኩራት እና የጀግንነት ተምሳሌታዊ መገለጫ የሆኑ ብርቅዬ ባህላዊ ስፖርቶቻችንን በሀገር አቀፍ፤ በአህጉር አቀፍ እና በአለም አቀፍ ደረጃ በስፋት ለማስተዋወቅ ብሎም ተዘውታሪ ለማድረግ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የኢትዮጵያ የባህል ስፖርቶች ፌዴሬሽን አመርቂ ውጤቶችን ያስመዘገቡ ከፍተኛ ስራዎችን እየሰራ እንደሚገኝ ተናግረዋል።

አያይዘውም ፌዴሬሽኑ በ2018 ዓ.ም ለመከወን ከያዛቸው እቅዶች መካከል አንዱ የሆነውን በአህጉር አቀፉ የአፍሪካ የባህል ስፖርቶች እና ጨዋታዎች ኮንፌዴሬሽን (African traditional sports and games confederation) አባል የመሆን እቅድ በአጭር ጊዜ ውስጥ በተደረገ ከፍተኛ እንቅስቃሴ በአመቱ የመጀመሪያ ወር ላይ ልናሳካ ችለናል ያሉ ሲሆን በቀጣይ ከሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ጋር ድንበር ተሻጋሪ የሆነ ግንኙነቶችን በመፍጠር ባህላዊ ስፖርቶቻችንን ለማስተዋወቅ እና የባህል ልውውጦችን ለማድረግ ጉልህ ሚናን ይጫወታል ብለዋል።

በተጨማሪም ፌዴሬሽኑ በአሁኑ ወቅት ልዩ የሆነ ትኩረትን በመስጠት ለመጀመሪያ ጊዜ የሚካሄደውን የ2026 African traditional sports and multi event festival ለማዘጋጀት መጠነ ሠፊ ስራዎችን እየሠራ እንደሚገኝ ወ/ሮ ህይወት ጠቁመዋል።

በመጨረሻም በፌዴሬሽኑ በኩል ለሚሰሩ በርካታ ስራዎች ፈር የቀደደ ታሪካዊ ጅማሮ በመሆኑ ሁላችንም የዚህ ጅማሮ አካል በመሆን ባህላዊ ስፖርቶቻችንን በማሳደግ፣ በማስተዋውቅ፣ በመጠበቅ እና በማልማት ሀላፊነታችን ልንወጣ ይገባል ሲሉ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።

ውይይይ ሬዲዮ እኮ! የልቤና ሱሴም ነው! "ያለሽቦ ቃል ሚያሳልፍ የንፋስ ስልክ የተባለው 'ሬዲዮ'-የኢትዮጵያው 90ኛ የልደት ሻማውን ለኮሰ።
#ethiopia | መስከረም 2/1928 ዓ.ም ግርማዊ ጃንሆይ ለመጀመሪያ ጊዜ በሬዲዮ ስርጭቱ ንግግር አደረጉ፤ ልዕልት ጸሐይ በእንግሊዝኛ መልዕክት አስተላልፈውበታል፤ ኢጣሊያም ኢትዮጵያን ልትወር ያንዣበበችበት ዋዜማ ነበር።

ሬዲዮው በ9 ሀገራዊና በ3 የውጭ ቋንቋዎች ዜናና ፕሮግራሞችን እንደሚያስተላልፍ ያመሳከርኩት የታሪክ ሰነድ ያመለክታል።

በሞያ ብቃት የተገራሁበትን የድሮ ቤቴን ዛሬም ቢሆን በአፍሪካ ብዙዎች ከኋላው ተፈጥረው ቢቀድሙትም ከነጉድለቶቹ እወደዋለሁ።

ዋናው የኢትዮጵያ የሕዝብ ሀብት ነው ፥ ሲቀጥል ፈር ቀዳጁ የሀገር ልጆች የመሰረቱት አፍሪካዊ ሚዲያ መሆኑ እና ከሕዝብ ጋር ተሳስሮ ክፉና ደጉን እየተጋራ የዘለቀም ስለሆነ።

የኢጣሊያ አንሶልዶ ኩባንያ በሰራው የንፋስ ስልክ ጣቢያ ስርጭት የጀመረው ሬዲዮ እስከ1956 ዓ.ም ድረስ በአጭር ሞገድ ማሰራጨቱ ፉጨትና ጩኸት ስለሚቀላቀልበት በጥራት አይሰማም ነበር።

ሬዲዮን ጨምሮ ቴሌቪዥንና ጋዜጣ ያኔ ድሮ ዋነኞቹ የመረጃ ምንጮች (mainstream media)፥ ቀጥሎ የተለመዱ የዜና አገልግሎት መስጫዎች (traditional media) ሲባል ቆየና ከ10 አመት ወዲህ ስያሜው በውርስ መገናኛ ብዙኀንነት (በ-legacy media) ይጠራሉ።

ቀደምቱ ሚዲያ ፈተና ተጋርጦባቸው እየተንገዳገዱ ነው። የታዳሚያን በሩጫ በተሞላ አኗኗራቸው ሳቢያ ቤት ቁጭ ብለው ሚዲያ የመጠበቅ ዝንባሌ ከመቅረቱ ጋር የተያያዘው የባህሪ ለውጥ መምጣቱ (Shift in audience behaviour) አንዱ ነው።

ፈጣን የዲጂታል ቴክኖሎጂው እንቅስቃሴን የዋጁ መረጃን በፈለጉት ጊዜና ቦታ እጅ መዳፍ ላይ
ማምጣቱ (Swift changes in technology) ሌላው በጥንቶቹ ሚዲያ ላይ የተደቀነ ፈተና ነው።

በተጨማሪም የገበያ ውድድሩ አቅጣጫ ከፍጥነት፥ ተደራሽነት፥ ዋጋ፥ ጥራትና አዋጭነት አኳያ በአማራጭ ብዛት ትኩረቱ መለወጡ (Shift in Market competition) አስተማማኝ ዘላቂ ገቢን ለማረጋገጥ እየተፈተኑ ነው።

እናም የዲጂታል ቴክኖሎጂው ፈጣን ለውጥ -"If you can't change, the change will change you" - ወቅቱን በሚዋጅ መልኩ ካልተለወጥክ - ለውጡ ራሱ ይለውጥሃል ነው ቅኔው።

እናም ውድድሩ ትንቅንቅ በሆነበት ዘመን የዕድሜ ረዥምነት ላይ ብዙ ከመመፃደቅ ያለፈ ፋይዳው የቀጠለ (Relevant) እና የገቢ አዋጭነቱ አዝላቂ (Viable) የሆነ ተጨባጭ ስራን መስራት ይጠይቃል።

እናም የአናሎግ ዘመኖቹ የሕትመትና የብሮድካስት ሚዲያዎች በቴክኖሎጂ የዝማኔ ለውጥ ከመጡት የዲጂታልና የማህበራዊ ሚዲያዎች እንዲሁም ከሰው ሰራሽ አስተውሎት ጋር የተዋጁ አሰራሮች ጋር አጣጥሞ የማስኬድ ስልትን መከተል የግድ ይላቸዋል፤አሰራሩም Media convergence strategy በሚል ይጠራል።

ሬዲዮ ለሚለው ቃል ወካይ አማርኛ ሲሰጠው - "ያለሽቦ ቃል የሚያሳልፍ መኪና" ተብሎ ተተርጉሟል።

የመሰረት ድንጋይ በተቀመጠበት ቦታ የተጻፈ-'በንፋስ የሚሄድ ስልክ' የሚል ነበርና ዛሬ አካባቢውም 'ንፋስ ስልክ' የሚል መጠሪያውን ይዞ ቀረ።

በኢትዮጵያ ሬዲዮ-ዜና ፋይል፥የሰሞኑ ታላቅ ዜናና ዓለም በዚህ ሳምንት እጅግ ተወዳጅ ከነበሩት የዜናና መዋዕለ ዜና መካከል ይጠቀሳሉ።

ከፕሮግራሞች መካከል "የእሁድ ጠዋት" ፥ "የቅዳሜ ከሰአት መዝናኛ" ፥ "ኢትዮጵያን እንቃኛት"፥ "የኪነ - ጥበባት ምሽት"፥ "ከመድሀፍት ዓለም"፥"ከአድማስ ባሻገር"፥ "አውደ ገጠር" እና "ኢኮኖሚያችን" ጥቂቶቹ ናቸው።

የአፍሪካ አንድነት ድርጅት ሲመሰረት ሂደቱን የቀረጸው የኢትዮጵያ ሬዲዮ ነው፤ የመሪዎቹ ንግግሮች የታሪካዊ ሁነት (Historical events Speech) ተብሎ በኢትዮጵያ ሬዲዮ የድምፅ ማህደር ተሰድሮ ይገኛል።

የጥበቡ ሰውና የሸገር ሬዲዮ አንዱ መስራች ተፈሪ አለሙ፥ ከያኒውና የኢትዮ ኤፍ.ኤም ሬዲዮ አንዱ መስራች ሰራዊት ፍቅሬ እና ጋዜጠኛ መሳይ አለማየሁ ታሪክን ከትናንት፥ ዛሬና መጪውንም አክለን ተወያየን።

የእናትፋንታ ውቤ ውይይቱን ስትመራ መሳይዬ የድሮ የስቱዲዮ ማጋፈሩ ታውሶት እንደ እኛ እንግዳ ብቻ አልነበረም።

ቀዳማዊ አፄ ኃ/ሥላሴ ሐምሌ 14/ 1923 ዓ.ም በነፋስ ስልክ ለሬዲዮ ጣቢያ መቋቋም የመሰረት ድንጋይ አኖሩ፤ ጣቢያው ተመርቆ አገልግሎት የጀመረው ግን በ1927 ዓ.ም ነው።

ስርጭቱ ኢትዮጵያን እንዲሸፍን ተጠንቶ በ9 ከተሞች የሬዲዮ ማሰራጫ ጣቢያ ቢሰራ ተብሎ ታቀደ - በ1956 ዓ.ም።

ይሁንና የአካባቢ ሽፍታ በቀላል መሳሪያ ጣቢያውን ተቆጣጥሮ "ንጉሥ ሆኛለሁ" ቢል ችግር ይፈጥራል ተባለ።

ስለዚህ ጣቢያዎቹ አ/አ፥ ሐረር እና አስመራ ላይ ብቻ ተቋቁመዋል።

ስርጭቱ ርቆ ስለማይወጣም የአዲስ አበባው ሬዲዮ በሚል ይተረብ ነበር።

የትራንስሚተር ድክመቱ ፍሪኩዌንሲ እንዳይረጋ ሆኖ ሞያተኛውንም ለፍቶ መና ሲያደርገው ቆይቷል።

በ1959ዓ.ም ግን ቀ/ኃ/ሥላሴ 35ኛ የዘውድ በአላቸው ወቅት የሚዲየም ዌቭ ማሰራጫ መርቀው ከፈቱ።

አዲሱን የማሰራጫና መቅረጫ መሣሪያዎች ተጠቅሞ በምዕራብ አፍሪካና ለምዕራብ አውሮፖ በእንግሊዝኛና ፈረንሣይኛ፤ ለምስራቅና መካከለኛው እስያ በአረብኛ፤ እንዲሁም ለመካከለኛው እና ለምስራቅ አፍሪካ በስዋህሊ ቋንቋዎች ፕሮግራሞችን በማስተላለፍ የተደራሽነቱን አድማስ አሰፋ።

እናም ይህ ከአፍሪካም አልፎ አለም አቀፍ ሚዲያ ለመሆን አልሞ ብዙ ርቀት የተጓዘው በነፃዪቱ ኢትዮጵያ የተመሰረተው የኢትዮጵያ ሬድዮ ዛሬ ከዕድሜ ቆጠራ በዘለቀ ይህን ራዕይ የት አደረሰው?

የሬዲዮ ቴክኒክ ክፍሉም በቴሌ ስር ስለነበር - አብዛኞቹን ማስተላለፊያና ማሰራጫ መሳሪያዎችን የመትከልና መጠገን አገልግሎት ሲሰጥ የቆየው በቴሌኮምዩኒኬሽን መ/ቤት ነበር።

እሸቱ ገለቲ

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗

እስቲ አንድ ጊዜ ሰይድ ለሚባለው ሀበሻ ቀሚስ ለሚሰራው ልጅ አጨብጭቡለት 🥰
በጣም አመሰግናለሁ የሚያምር ቀሚስ ነው የሰራህልኝ
Zemenawi Tibeb Seyd habesha_dress_by_zemenawi
☎️+251912627224👗 whatsapp call him for orders #viralpost2025シ #habeshafashion #zemenawi #traditional #clothes #habeshafashion #habeshawedding #habeshadresses👗