በኢራን 165 ተማሪዎች የተገደሉበትን ጥቃት ተከትሎ በኢሚሬትስ የሚገኘው የአሜሪካ ጦር ሰፈር በሚሳይል ተመታ

​የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ በደቡባዊ ኢራን በሚገኝ የሴቶች ትምህርት ቤት ላይ ለደረሰው አውዳሚ ጥቃት ምላሽ ለመስጠት፣ በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የሚገኘውን "አል ዳፍራ" የተሰኘ የአሜሪካ የጦር ሰፈር መምታቱን አስታወቀ።

​እንደ ፋርስ የዜና ወኪል ዘገባ፣ ባለፈው ሳምንት መጨረሻ በኢራን በሚገኘው "ሻጃሬ ታጄቫ" የሴቶች ትምህርት ቤት ላይ በደረሰው ጥቃት 165 ተማሪዎችን ጨምሮ በአጠቃላይ 171 ሰዎች ለህልፈት ተዳርገዋል።

የአብዮታዊ ዘብ ባወጣው መግለጫ፣ ይህን "አሸባሪ" የተባለውን ጥቃት የፈጸሙት የአሜሪካ የጦር አውሮፕላኖች የተነሱት ከአል ዳፍራ የጦር ሰፈር መሆኑን ገልጿል።

የ‘U-GIRLS 2’ ፕሮጀክት የማጠቃለያ መርሐ ግብር ተከናወነ
#ethiopia | በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ለስድስት ዓመታት ሲተገበር የቆየውና በሴት ተማሪዎች ሕይወት ላይ ጉልህ ለውጥ ያመጣው የ‘U-GIRLS 2’ ፕሮጀክት የማጠቃለያ መርሐ ግብር ተከናውኗል። ፕሮጀክቱ በኩሶ ኢንተርናሽናል ድጋፍ ሲከናወን የቆየ ሲሆን፣ በክልሉ የሚገኙ የሴት ተማሪዎችን የትምህርትና የማኅበራዊ ሕይወት ለመለወጥ የተሳካ ሥራዎችን አከናውኖ መጠናቀቁ ተገልጿል።

በመርሐ ግብሩ ላይ የቀረቡ ዋና ዋና ስኬቶች እነሆ፦

የተደራሽነትና የድጋፍ ስፋት

* ተጠቃሚዎች፦ ፕሮጀክቱ በክልሉ በሚገኙ ሰባት ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ የሚማሩ 23,816 ሴት ተማሪዎችን ተጠቃሚ ማድረግ ችሏል።

* የቁሳቁስ ድጋፍ፦ ለተማሪዎቹ የመማሪያ ቁሳቁሶች (ደብተር፣ ቦርሳ፣ ጫማ፣ ዩኒፎርም) ከመቅረባቸውም በላይ ለትምህርት ቤቶቹ የተማሪዎች መቀመጫ ወንበር (Desk) እና ኮምፒውተሮች ተከፋፍለዋል።

* መሰረተ ልማት፦ ሰባቱም ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የተሟላ የሶላር ኃይል አገልግሎት እንዲያገኙ ተደርጓል።

የአቅም ግንባታና ስልጠናዎች

* ለትማሪዎች፦ ከአካዳሚክ ማጠናከሪያ ትምህርት በተጨማሪ በሥራ ፈጠራ፣ በገንዘብ አያያዝ፣ በሕይወት ክህሎትና በሥነ-ተዋልዶ ጤና ዙሪያ ተከታታይ ስልጠናዎች ተሰጥተዋል።

* ለማኅበረሰቡ፦ የተማሪ ወላጆች፣ መምህራንና የክልሉ የሥራ ኃላፊዎች በሥርዓተ-ጾታ እኩልነትና በተለያዩ የአቅም ግንባታ መስኮች ተሳታፊ ሆነዋል።

የፕሮጀክቱ አበርክቶ

የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ሴቶችና ማኅበራዊ ጉዳይ ቢሮ እንደገለጸው፣ ፕሮጀክቱ ሴቶች በትምህርታቸው ጠንካራና መፍትሔ አምጪ እንዲሆኑ ከማስቻሉም በላይ የሴቶችን የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት በተጨባጭ ከፍ አድርጓል። የማኅበረሰቡ አባላትና ትምህርት ቤቶችም ፕሮጀክቱ ለችግራቸው ተደራሽ እንደነበር ምስክርነታቸውን ሰጥተዋል።

የመርሐ ግብሩ ማጠቃለያ ላይ ፕሮጀክቱ በይፋ መጠናቀቁ ቢበሰርም፣ ክልሉ መሰል የድጋፍ ፕሮግራሞች በቀጣይነት እንዲመቻቹ ያለውን ፍላጎት ገልጿል።

📸ከበደ መክብብ

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #ቤኒሻንጉል_ጉሙዝ #የሴቶች_ትምህርት #ኩሶ_ኢንተርናሽናል #u_girls_2 #ኢትዮጵያ #ትምህርት #genderequality #cusointernational

በኢራን ሴቶች ትምህርት ቤት ላይ እስራኤል ባደረሰችው ጥቃት 85 ሰዎች ተገደሉ ተባለ

​በደቡባዊ ኢራን ሚናብ ከተማ በሚገኝ የአንደኛ ደረጃ የሴቶች ትምህርት ቤት ላይ ዛሬ እስራኤል በፈፀመችው ጥቃት ቢያንስ 85 ሰዎች መገደላቸውንና በርካታ ተማሪዎች መቁሰላቸውን የኢራን መንግስት ሬዲዮና ቴሌቪዥን (IRIB) ዘግቧል።

የጋብቻ ውሳኔ፡ በዓለም አቀፍ አዝማሚያ እና በኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ

​ጋብቻ በሰው ልጅ ህይወት ውስጥ ካሉ ትልልቅ ምዕራፎች አንዱ ነው። ይሁን እንጂ ይህ ውሳኔ በዘመናችን ከፍቅር ስሜት ባለፈ በውስብስብ ማህበራዊ፣ ስነ-ልቦናዊ እና ኢኮኖሚያዊ ምክንያቶች የሚቃኝ ሆኗል።

እንደ ወርልድ ፖፑሌሽን ሪቪው (World Population Review) እና ስታቲስታ (Statista) መረጃዎች፣ በዓለም ዙሪያ ሰዎች ወደ ትዳር የሚገቡበት እድሜ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መጥቷል።

ይህ ለውጥ በኢትዮጵያም ውስጥ በግልጽ የሚታይ ሲሆን፣ በተለይም በገጠር እና በከተማ መካከል ያለው ልዩነት የሀገሪቱን የሽግግር ወቅት ያሳያል።

​1. ዓለም አቀፍ የጋብቻ አዝማሚያዎች፡ አጭር ዳሰሳ

​በተለያዩ ሀገራት የጋብቻ እድሜ የሚወሰነው በሀገሪቱ የኢኮኖሚ ጥንካሬ እና በማህበረሰቡ ባህላዊ እሴቶች ነው።

​ቀደምት ጋብቻ (ኮሎምቢያ እና ኔፓል): በኮሎምቢያ አማካይ የጋብቻ እድሜ 18 አካባቢ ሲሆን፣ በኔፓል ደግሞ 20 ነው። በእነዚህ ሀገራት ጋብቻ ከኢኮኖሚ ዋስትና እና ከቤተሰብ ስም ጋር የተያያዘ ነው።

​የኢኮኖሚ ጫና እና ጋብቻ (ግብፅ እና ቻይና): በግብፅ (25 ዓመት) እና በቻይና (26 ዓመት) ጋብቻን የሚያዘገየው ዋናው ምክንያት የቤት ባለቤትነት እና የሰርግ ወጪ ነው። በተለይ በቻይና አንድ ወንድ የቤት ባለቤት ካልሆነ ለትዳር የመታጨት እድሉ ዝቅተኛ ነው።

​የምርጫ ጋብቻ (አሜሪካ እና ጣሊያን): በአሜሪካ (31 ዓመት) እና በጣሊያን (34 ዓመት) ጋብቻ እንደ ግዴታ ሳይሆን እንደ "ምርጫ" ይታያል። ረጅም የትምህርት ጊዜ እና በጋራ የመኖር (Cohabitation) ባህል መስፋፋት ጋብቻን ወደ 30ዎቹ አጋማሽ ገፍቶታል።

​2. የኢትዮጵያ የጋብቻ አውድ፡ በባህል እና በዘመናዊነት መገናኛ

​በኢትዮጵያ የጋብቻ ውሳኔ ከግለሰባዊ ፍላጎት ይልቅ ማህበራዊ ግዴታነቱ ያመዝናል ማለት ይቻላል። ሆኖም ግን፣ ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት ውስጥ የሀገሪቱ ስነ-ህዝባዊ ገጽታ በከፍተኛ ሁኔታ ተቀይሯል።

​ሀ. የገጠሩ ክፍል፡ የባህልና የኑሮ ጫና

​በኢትዮጵያ ገጠራማ አካባቢዎች ጋብቻ አሁንም "የጉልምስና መጀመሪያ" ተደርጎ ይወሰዳል። የኢትዮጵያ ስነ-ህዝብ እና ጤና ጥናት (DHS) እንደሚያሳየው፣ በገጠር ያሉ ሴቶች በከተማ ካሉት ሴቶች በአማካይ ከ5 እስከ 7 ዓመታት ቀድመው ያገባሉ።

​የኢኮኖሚ ድጋፍ: ለብዙ የገጠር ቤተሰቦች ሴት ልጅን መዳር የቤተሰብን አፍ ለመቀነስ እንደ አማራጭ ይታያል።

​ማህበራዊ ክብር: "ልጄ ሳታረጅ ባል አየሁላት" የሚለው የክብር ስሜት ወላጆች ልጆቻቸውን በለጋ እድሜያቸው እንዲድሩ ይገፋፋቸዋል።

​ለ. የከተማው ክፍል፡ "የስኬት" ቅድመ ሁኔታ

​እንደ አዲስ አበባ ባሉ ትልልቅ ከተሞች የጋብቻ እድሜ በከፍተኛ ሁኔታ እየናረ ነው። ዛሬ ላይ የከተማ ወጣቶች ከ28-35 ዓመት ባለው እድሜ ውስጥ መጋባትን እንደ ብልህነት ይቆጥሩታል። ይህ የሆነው "መጀመሪያ ራስን መቻል" የሚለው አስተሳሰብ በመስፋፋቱ ነው።

​3. ለጋብቻ መዘግየት ዋና ዋና ምክንያቶች እና ጥናታዊ መረጃዎች

​ኢትዮጵያ ውስጥ ጋብቻ ከፍቅር ይልቅ "በኪስ" እንዲወሰን ያደረጉ ዋና ዋና ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው፡

​1. የቤት ኪራይ እና የመኖሪያ ቤት ቀውስ

​በከተሞች ያለው የመኖሪያ ቤት እጥረት ለጋብቻ ትልቁ እንቅፋት ነው። "ጎጆ መውጣት" የሚለው ጽንሰ-ሀሳብ ዛሬ ላይ እጅግ ውድ ዋጋ የሚያስከፍል ሆኗል። ብዙ ወጣቶች ራሳቸውን ችለው ቤት መከራየት ካልቻሉ ትዳር መመስረትን እንደ አደጋ ያዩታል።

​2. የሰርግ ወጪ ግሽበት

​በኢትዮጵያ የሰርግ ባህል ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተጋነነ መጥቷል። ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ አንድ መካከለኛ ሰርግ ለማድረግ የሚወጣው ወጪ የአንድን ወጣት የብዙ ዓመታት ቁጠባ ሊበላ ይችላል።

👉​የሆቴል አዳራሽ ኪራይ
👉​የቪዲዮ እና ፎቶግራፍ ወጪ
👉​የአጃቢዎች (ሚዜዎች) አልባሳት እና ግብዣ 👉እነዚህ ወጪዎች ወጣቶች "ገንዘብ እስካከማች" በሚል ጋብቻን እንዲያራዝሙ ያደርጋቸዋል።

​3. የሴቶች ትምህርት እና የሥራ ዕድል

​የሴቶች የትምህርት ተሳትፎ መጨመር የጋብቻን እድሜ ወደ ኋላ ገፍቶታል። ሴቶች የኢኮኖሚ ነፃነታቸውን ለማረጋገጥ እና በሙያቸው ለመገስገስ ሲሉ ትዳርን ያዘገያሉ። ይህ ደግሞ በሀገሪቱ የወሊድ መጠን ላይም የራሱን ተፅዕኖ አሳርፏል።

​4. የስነ-ልቦና እና ማህበራዊ ተጽዕኖዎች

​ጋብቻ ሲዘገይ የሚያመጣቸው ማህበራዊ ለውጦች ቀላል አይደሉም።

​የቤተሰብ ግፊት፡ "መቼ ነው የምንዳረው?" የሚለው ከቤተሰብ እና ከዘመድ የሚመጣ ጥያቄ በወጣቶች ላይ ከፍተኛ ጭንቀትን (Anxiety) ይፈጥራል።

​ብቸኝነት እና አብሮ መኖር፡ በከተሞች ውስጥ ሳይጋቡ አብሮ የመኖር (Cohabitation) ልምድ በዝግታ እየተለመደ መጥቷል፣ ይህም ከባህላዊው ጋብቻ የወጣ አማራጭ እየሆነ ነው።

​5. ማጠቃለያ እና የወደፊት እይታ

​በኢትዮጵያ የጋብቻ ውሳኔ በትውፊት እና በዘመናዊነት መካከል የሚደረግ ፍልሚያ ሆኗል። በገጠር ቀደም ብሎ የመጋባት ልምድ ቢኖርም፣ በከተሞች ያለው የኑሮ ውድነት እና የትምህርት መስፋፋት የጋብቻን እድሜ ወደ 30ዎቹ እየገፋው ነው።

​ጥናቶች እንደሚጠቁሙት፣ የጋብቻ እድሜ መግፋት በራሱ መጥፎ አይደለም፤ ምክንያቱም ሰዎች በስነ-ልቦና እና በኢኮኖሚ ጎልምሰው ወደ ትዳር ሲገቡ የፍቺ እድላቸው ዝቅተኛ ይሆናል። ሆኖም ግን፣ በኢኮኖሚ ጫና ምክንያት ብቻ ጋብቻን ማራዘም ማህበራዊ ቀውሶችን ሊያስከትል ይችላል።

​ዋናው ቁምነገር፡ ጋብቻ መቼ ተፈጸመ ከሚለው ይልቅ፣ ጥምረቱ በምን ያህል ዝግጁነት እና ብስለት ላይ ተመሰረተ የሚለው ለዘላቂነቱ ወሳኝ ነው።

ድምፃዊቷ የአለማችን ኮከብ ተባለች !

ቤኒናዊቷ ድምፃዊት አንጄሊኬ ኪዲጆ በሆሊውድ ዝና ላይ የምድራችን ኮከብ ድምፃዊት አዋርድ በመሸለም የመጀመሪያዋ ጥቁር አፍሪካዊት አርቲስት መሆን ቻለች ።

ይህም ክብር በዓለም ላይ ለጥቂቶች ብቻ የተሰጠ ነው።
ቤኒን ተወልዳ ያደገችውና በ1983 ዓ.ም በሀገሪቱ በነበረው የኮሚኒስት አገዛዝ ስር የነበረውን የፖለቲካ ጭቆና ወደ ፓሪስ ለመሰደድ የተገደደችው ድምፃዊቷ በፈረንሣይ ውስጥ ነፃነትን ብቻ ሳይሆን ተሰጥኦዋን ፈልጋ በማግኘት በአራት አስርት ዓመታት የስራ ዘመኗ አፍሮቢትን ከጃዝ፣ አር ኤንድ ቢ፣ ፈንክ እና የላቲን ሙዚቃ ክፍሎች ጋር በማዋሃድ 16 አልበሞችን አውጥታለች።
በዜማዎቿም የአፍሪካውያን ባህል አለባበስ ታሪክና የዜማ ስልቶች አስተዋዉቃለች ።
በዚህም 15 ጊዜ የግራሚ እጩነት 5 ጊዜ ደግሞ ግራሚ አዋርድ ማሸነፍ ችላለች ።

አሁንም በዓለም ላይ ካሉት ድንቅ የሽልማት ደረጃዎች ውስጥ አንዱ የሆነዉን Kidjo የኮከብ ሽልማት በመመረጥ በአፍሪካ የመጀመርያዋ አርቲስት ሁናለች ።

ከሙዚቃ ባሻገር፡ ተሟጋች፣ አስተማሪ፣ ለውጥ ፈጣሪ
የሆነችውን ኪዲጆን በባቶንጋ ፋውንዴሽን በኩል የሴቶች ትምህርት ሻምፒዮን የሆነች እና ለሥርዓተ-ፆታ እኩልነት፣ ለሰብአዊ መብቶች እና ለአየር ንብረት እርምጃዎች ተከታታይ ጠበቃ ስትሆን የዩኒሴፍ በጎ ፈቃድ አምባሳደር ነች።
ከአምነስቲ ኢንተርናሽናል እና እንደ የዓለም ኢኮኖሚክ ፎረም ያሉ ዓለም አቀፍ መድረኮችን በመጋበዝ ክብርን አትርፋለች ።

ኪዲጆ ስለ ሽልማቱ ስትጠየቅም “በዚህ ዓለም ውስጥ በሁሉም ቦታ ቦታ አለህ።" ስትል ተደምጣለች።ለረጂም አመታት ሆሊውድ ቦሊዩድ አርቲስቶች ብቻ ተይዞ የነበረን
ይህን የኮከብነት ክብር ማግኘት በመላው አፍሪካ ኩራትና ውክልና ሌሎች አርቲስቶችንም የሚያኮራ ነው ተብሏል ።

የኔታ ትዩብ ዘጋቢ ታዴ የማመይ ልጅ