የሕንድ–ቻይና ግንኙነት
ከግጭት ወደ ጥንቃቄ የተሞላ መቀራረብ
#ethiopia | የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ እና የቻይና ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ ቅዳሜ ዕለት በኒው ዴልሂ በሚካሄደው የBRICS ስብሰባ ጎን ለጎን ውይይት ያደርጋሉ።

የቻይናው መሪ ከሰባት ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ሕንድን እየጎበኙ ሲሆን፣ ከ2020 ከተከሰተው አስከፊ የድንበር ግጭት ጀምሮ የሁለቱ የእስያ ኃያላን አገራት ግንኙነት እንዴት እንደተለወጠና ዛሬ ወደ የተረጋጋ ሁኔታ እየተመለሰ እንዳለ እንመልከት።

በ2020 ምን ተከሰተ?

የሕንድና የቻይና ወታደሮች በምዕራባዊ ሂማላያ በሚገኘው የሕንድ ላዳክ ግዛት ውስጥ በጋልዋን ሸለቆ ውጊያ ገጠሙ።

ይህ ከ1975 ወዲህ በሁለቱ አገራት መካከል ሰዎች የሞቱበት የመጀመሪያ ወታደራዊ ግጭት ነበር። የሕንድ ወታደሮች በራሳቸው ወገን ላይ እንደተገነቡ የገለጹዋቸውን ሁለት ድንኳኖችና የክትትል ማማዎች ካቃጠሉ በኋላ ግጭቱ ተነሳ።

በግጭቱ ቢያንስ 20 የሕንድ ወታደሮች እና 4 የቻይና ወታደሮች ተገድለዋል።

የኑክሌር መሣሪያ ያላቸው ሁለቱ ጎረቤት አገራት በሂማላያ ውስጥ ወደ 3,800 ኪሎ ሜትር የሚጠጋ፣ በአብዛኛው በግልጽ ምልክት ያልተከለለና አከራካሪ የሆነ ድንበር ይጋራሉ።

መንግሥታቱ እንዴት ምላሽ ሰጡ?

ኒው ዴልሂ የቻይና ኢንቨስትመንቶችን በበለጠ ጥብቅ ሁኔታ መመርመር ጀመረ፣ ለቻይናውያን ዜጎች የንግድ ቪዛ ማግኘትን አወሳሰበ፣ በሕንድ ታዋቂ የነበሩ የቻይና የሞባይል መተግበሪያዎችን ከለከለ እና ቀጥተኛ የመንገደኞች አየር በረራዎችን አቋረጠ።

ቤጂንግ በበኩሉ በሁለቱ አገራት መካከል የነበረው መግባባት በእጅጉ እንደተጣሰ ገለጸ፣ እንዲሁም ጋዜጠኞችና ነጋዴዎች ጨምሮ በሰዎች መካከል የሚደረጉ ግንኙነቶችን ገደበ።

የወታደሮች መለያየት መቼ ተከናወነ?

ሁለቱ ጎረቤት አገራት በጥቅምት 2024 የወታደራዊ መለያየት ስምምነት ላይ ደረሱ።

በዚያን ጊዜ ሁለቱም ወገኖች ወታደሮቻቸው ተፋጠው ከነበሩባቸው አምስት ቦታዎች ወታደሮቻቸውን አስወጥተው ነበር።

ስምምነቱ በ2020 ከነበረው ሁኔታ ጋር በመመሳሰል በቀሩት ሁለት ቦታዎችም ወታደሮችን ማስወጣትን ያካትት ነበር። ይህም ሂደት በዲሴምበር 2024 ተጠናቀቀ።

አሁን ሁኔታው ምን ይመስላል?

የንግድና የኢኮኖሚ ግንኙነቶች መሻሻል ጀምረዋል።

ሕንድ ቀጥተኛ በረራዎችን ወደ ቻይና እንደገና ጀምራለች፣ ለቻይናውያን ባለሙያዎች የንግድ ቪዛ ማጽደቅን ለማፋጠን ቢሮክራሲያዊ መሰናክሎችን ቀንሳለች፣ እንዲሁም የቻይና መሣሪያዎችን መግዛት ላይ የነበሩ አንዳንድ ገደቦችን አሳልፋለች።

ቻይና በሕንድ በ2025/26 የፋይናንስ ዓመት ትልቁ የምርት ማስገቢያ ምንጭ ነበረች። የሕንድ ከቻይና የገቢ ምርት ዋጋ ወደ 132 ቢሊዮን ዶላር ደርሷል። ከእነዚህም መካከል ለሕንድ ፋብሪካዎች አስፈላጊ የሆኑ ከ100 በላይ ምርቶች ይገኙበታል።

ነገር ግን በድንበሩ አካባቢ ሁለቱም አገራት ከፍተኛ የወታደራዊ ኃይል መሰማራትን እንደቀጠሉ ነው።

ምን ዓይነት ውጥረቶች አሁንም አሉ?

ከድንበሩ ላይ ከሚከሰቱ አልፎ አልፎ የሚነሱ ውጥረቶች በተጨማሪ፣ በሕንድ ሰሜን-ምሥራቃዊ ግዛት አሩናቻል ፕራዴሽ ላይ የሚነሳው የግዛት ክርክር አሁንም አለ።

ቤጂንግ አካባቢውን “ዛንግናን” ብላ ትጠራዋለች እና የደቡብ ቲቤት አካል እንደሆነ ትቆጥረዋለች።

ባለፈው ዓመት በሕንድና በቀድሞዋ ተቀናቃኝ ፓኪስታን መካከል በተካሄደው ወታደራዊ ግጭት የቻይና ሚናም ግንኙነቱን ያወሳሰበ ነው።

ቻይና በቀጥታ በግጭቱ ውስጥ ባትሳተፍም፣ ፓኪስታን በአራት ቀናት የቆየው ውጊያ በቻይና ሠራሽ የጦር አውሮፕላኖችና ሚሳይሎች ላይ በእጅጉ ተመስርታ ነበር።

የንግድ ግንኙነቶችም አሁንም በቀላሉ ሊናጉ የሚችሉ ናቸው። የኢንዱስትሪ ባለሙያዎች የቪዛ መዘግየቶችን እና እንደ ኤሌክትሮኒክስና የመሠረተ ልማት ልማት ባሉ ዘርፎች ወሳኝ የሆኑ የቻይና መሣሪያዎችንና ክፍሎችን ለማግኘት የሚኖሩ መሰናክሎችን ይጠቁማሉ።

ሕንድ በተጨማሪም ለብሔራዊ ደህንነት ስሱ ናቸው ብላ በምትቆጥራቸው ዘርፎች፣ ለምሳሌ ፋይናንስ፣ መከላከያ እና ቴሌኮሙኒኬሽን ውስጥ የቻይና ኢንቨስትመንት ላይ ጥንቃቄዋን ቀጥላለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

Special thanks : #india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #narendramodi #india #bricsbusinessforum #economy #trade #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #brics #bricssummit #india #pmoethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa