እስራኤል በሶማሊላንድ ልትመሰርት ያሰበችው የጦር ሰፈር በሶማሊያ ከፍተኛ ተቃውሞ ገጠመው
#ethiopia | በቀጣናው አዲስ የጂኦ-ፖለቲካዊ ሽኩቻ ቀስቅሷል የተባለው የእስራኤል የጦር ሰፈር ግንባታ ዕቅድ፣ በሶማሊያ መንግሥት በኩል ጠንካራ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶበታል። ሶማሊያ ግዛቷ "በውጭ ሀገራት ግጭቶች" ውስጥ መካተት እንደሌለበት አሳስባለች።

የጦር ሰፈሩ ስልታዊ ጠቀሜታ

ይህ የታቀደው የጦር ሰፈር በኤደን ባሕረ ሰላጤ ማዶ፣ ከየመን ፊት ለፊት የሚገኝ ሲሆን ለእስራኤል የሚከተሉትን ስልታዊ ዕድሎች ይሰጣል ተብሏል፦

* የሁቲ አማጺያን ላይ የአየር ጥቃት ለመሰንዘር የቀረበ መነሻ ይሆናል።

* በኢራን እና በሊባኖስ ለሚገኙት የሄዝቦላህ ኃይሎች ቅርብ የሆነ የክትትል ነጥብ ያደርጋታል።

* እስራኤል በአሁኑ ወቅት እያካሄደች ላለው ጦርነት እንደ ተጨማሪ ስልታዊ የጥቃት ማዕከል ያገለግላል።

የሶማሊላንድ እና የእስራኤል አዲሱ ወዳጅነት

ባለፈው ታህሳስ ወር እስራኤል የሶማሊላንድን ነጻነት ዕውቅና በመስጠት የመጀመሪያዋ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አባል ሀገር ሆናለች። ይህን ተከትሎም፦

* ሁለቱ ወገኖች ጠንካራ ዲፕሎማሲያዊ አጋርነት መስርተዋል።

* የሶማሊላንድ ባለሥልጣናት እስራኤል በግዛታቸው ላይ የጦር ሰፈር እንድትገነባ የሚቀርብላቸውን ጥያቄ ውድቅ እንደማያደርጉ በየካቲት ወር መጀመሪያ ላይ ፍንጭ ሰጥተዋል።

የሶማሊያ ስጋት

ሶማሊላንድን እንደ ራሷ ግዛት የምትቆጥረው ሶማሊያ፣ ይህ እርምጃ የሀገሪቱን ሉዓላዊነት የሚጋፋ እና ቀጣናውን ለማያባራ ግጭት አሳልፎ የሚሰጥ መሆኑን በመግለጽ ስጋቷን እየገለጸች ትገኛለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #somalia #somaliland #israel #middleeastpolitics #geopolitics #hornofafrica #securityupdate

የኤርዶጋን የአዲስ አበባው ንግግር ቅሬታ አስነሳ
#ethiopia | የቱርኩ መሪ ኤርዶጋን በአዲስ አበባ ባደረጉት ጉብኝት፣ ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ጋር በነበራቸው የጋራ መግለጫ የወዳጅነት መልእክታቸውን ብቻ ሳይሆን፣ የአፍሪካ ቀንድን ዲፕሎማሲ የሚያናውጥ አስተያየትም ይዘው ብቅ ብለዋል። ፕሬዝዳንቱ አፅንዖት የሰጡት በሁለት ዋና ነጥቦች ላይ ነው፦

* ሉዓላዊነት፦ ቱርክ ለአገራት የግዛት አንድነት ያላትን ፅኑ አቋም በመግለጽ፣ ሶማሊያን ያላገለለ አካሄድ እንደምትደግፉ ገልፀዋል።

* የእስራኤል "ካርድ"፦ እስራኤል ለሶማሊላንድ እውቅና መስጠቷን በጽኑ በመተቸት፣ ይህ እርምጃ ለቀጣናው ሰላም ጠንቅ እንጂ ፋይዳ እንደሌለው ገልጸዋል።

የሶማሊላንድ ቁጣ፦ "ዲፕሎማሲያዊ ጣልቃ ገብነት"

ይህ የኤርዶጋን ንግግር በሀርጌሳ በኩል በቀላሉ አልታለፈም። የሶማሊላንድ መንግስት በሰጠው ምላሽ፣ የቱርክን አቋም "የሉዓላዊነት ጥሰት" እና "ያልተገባ ጣልቃ ገብነት" ሲል ኮንኖታል። ሶማሊላንድ የራሷን የውጭ ግንኙነት የመወሰን መብት እንዳላት በማሳሰብ፣ የኤርዶጋን ንግግር የቀጣናውን ሚዛን የሚያዛባ ነው የሚል ጠንካራ ተቃውሞ አሰምታለች።

አሁን ላይ ኢትዮጵያ በሁለት ኃያላን ወዳጆቿ መካከል ያለች ትመስላለች። በአንድ በኩል ለኢትዮጵያ ሰላምና ልማት ቁልፍ አጋር የሆነችው ቱርክ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በስትራቴጂካዊ ግንኙነቷ ስሟ የሚነሳው እስራኤል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #ethiopia #turkey #somaliland
#israel #diplomacy #africahorn #erdogan #abiyahmed

"ከኢትዮጵያ ጋር አዲስ የትራንዚትና ትራንስፖርት ስምምነት ለማድረግ እየተነጋገርን ነው" — ፕሬዚዳንት አብዱራህማን አብዱላሂ
#ethiopia | የሶማሊላንዱ ፕሬዚዳንት አብዱራህማን መሐመድ አብዱላሂ ሀገራቸው ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን የኢኮኖሚ ትብብር ወደ ላቀ ደረጃ የሚያሸጋግር አዲስ የትራንዚት ንግድና የትራንስፖርት ስምምነት ለማድረግ በንግግር ላይ መሆናቸውን ገለጹ። ፕሬዚዳንቱ ከሲኤንኤን ቢዝነስ (CNN Business) ጋር በነበራቸው ቆይታ፣ ይህ ስምምነት በቅርቡ ይጠናቀቃል ተብሎ እንደሚጠበቅም ጠቁመዋል።

ፕሬዚዳንቱ በንግግራቸው ያነሷቸው ዋና ዋና ነጥቦች፦

* የኢንቨስትመንት መነቃቃት፦ ሶማሊላንድ ሰላማዊና ዲሞክራሲያዊት ሀገር መሆኗን የገለጹት ፕሬዚዳንቱ፣ ከእስራኤል ያገኙት እውቅና የውጭ ኢንቨስትመንትን ለመሳብ ትልቅ በር እንደሚከፍት ገልጸዋል።

* የበርበራ ኮሪደር እና ኢትዮጵያ፦ የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች የበርበራ ወደብን ከኢትዮጵያ ጋር የሚያገናኘውን ኮሪደር በመገንባት ረገድ ያላትን ድርሻ አውስተው፣ ከኢትዮጵያ የመጣው የመጀመሪያው ዓለም አቀፍ ባንክ በሀገሪቱ የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ ላይ ያለውን ሚና አድንቀዋል።

* የነዳጅ እና ማዕድን ሀብት፦ ሶማሊላንድ በቢሊዮን የሚቆጠር በርሜል የነዳጅ ሀብት እንዳላትና በ2027 ማውጣት እንደምትጀምር የገለጹት ፕሬዚዳንቱ፣ ከወሳኝ ማዕድናት ጋር በተያያዘም ከአሜሪካ ጋር እየሰሩ መሆኑን ጠቁመዋል።

* ለኢንቨስተሮች የቀረበ ጥሪ፦ በሀገሪቱ ፋብሪካ ለሚገነቡ ኢንቨስተሮች ነፃ መሬትና የረጅም ጊዜ የታክስ እረፍት እንደሚሰጥም ቃል ገብተዋል።

በሌላ በኩል፣ የሶማሊያው ፕሬዚዳንት ሀሰን ሼህ መሐሙድ እስራኤል ለሶማሊላንድ የሰጠችውን እውቅና ለመቀልበስ ከሳዑዲ አረቢያ ጋር እንደሚሰሩ መግለጻቸው የሚታወስ ሲሆን፣ ቀጣናዊው ፖለቲካዊ ውጥረት በንግድ ግንኙነቱ ላይ የሚኖረው ተጽዕኖ የብዙዎች መነጋገሪያ ሆኗል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #ኢትዮጵያ #ሶማሊላንድ #ንግድ #ኢንቨስትመንት #በርበራ #ቀይባህር #somaliland #ethiopia #tradeagreement #hornof Africa #economy

⚓ ኤምሬቶች በበርበራ ላይ ናቸው

📌ኩባንያው በቀጠናው ካለው ፖለቲካዊ ውጥረት ነፃ መሆኑን አስታወቀ
#ethiopia | በተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች ስር የሚገኘው ግዙፉ የወደቦችና ሎጂስቲክስ ኩባንያ ዲፒ ወርልድ (DP World)፣ በሶማሌላንድ በኩል ባለው የበርበራ ወደብ ላይ እያከናወነ ያለው ስራ በምንም ዓይነት ጫና ውስጥ እንዳልወደቀ በይፋ አስታወቀ።

🌍 የፖለቲካ ውጥረትና የኩባንያው አቋም
የሞቃድሾ መንግስት ከአቡ ዳቢ ጋር ያለውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ማቋረጡን ተከትሎ፣ በሶማሌላንድ ያለው የኤሚሬቶች የንግድ መዋቅር አደጋ ላይ ሊወድቅ ይችላል የሚሉ ስጋቶች ተፈጥረው ነበር። ሆኖም ዲፒ ወርልድ የሚከተሉትን ነጥቦች አረጋግጧል፦

* የስራ ቀጣይነት፦ ኩባንያው ከዚህ ቀደም በተደረጉ ስምምነቶች መሠረት በበርበራ ወደብ ላይ እያከናወነ ያለውን ተግባር በተለመደው ሁኔታ እየቀጠለ ይገኛል።

* ከውጥረት ነፃ መሆን፦ በየመን ያለው ጦርነት እንዲሁም በአረብ ኤሚሬቶች፣ በሳውዲ አረቢያ እና በሶማሊያ መካከል ያለው ፖለቲካዊ ሽኩቻ በወደቡ እንቅስቃሴ ላይ እስካሁን ያመጣው ተፅዕኖ የለም።

* የንግድ ፅናት፦ ምንም እንኳን የአፍሪካ ቀንድ ቀጠና በጂኦፖለቲካዊ ውጥረት ውስጥ ቢገኝም፣ የኩባንያው ዕለታዊ የንግድ ፍሰት እንዳልተገታ ሮይተርስ ዘግቧል።

🔍 የበርበራ ወደብ ፋይዳ

የበርበራ ወደብ ለኤሚሬቶች በአፍሪካ ቀንድ ያላትን ስልታዊ የንግድ ተፅዕኖ ለማሳረፍ ቁልፍ ድርሻ አለው። ዲፒ ወርልድ በዚህ ወቅት "ስራዬ ላይ ነኝ" ማለቱ፣ ለባለሀብቶችና ለአጋር ሀገራት (በተለይም ለኢትዮጵያ መሰል የባህር በር ፈላጊ ሀገራት) ትልቅ የደህንነትና የመረጋጋት መልዕክት እንደሆነ ተንታኞች ይገልጻሉ።

​Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ዲፒወርልድ #በርበራ #ሶማሌላንድ #አፍሪካቀንድ #ኢኮኖሚ #ወደብ #dpworld #berberaport #somaliland #uae #maritimenews

"ቡድኖቹ ለሶማሊላንድ እውቅና መንገድ ከፍተዋል"ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ
#ethiopia | የሶማሊያው ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ፣ አሸባሪ ቡድኖቹ አልሸባብና ISIL የሶማሊያን ሕዝብ ደህንነትና ኑሮ በማውደም ረገድ ቀዳሚ ተጠያቂዎች መሆናቸውን ገለጹ።

ፕሬዝዳንቱ ለአልጀዚራ በሰጡት ልዩ ቃለ
ምልልስ እንዳመለከቱት፤ እነዚህ አሸባሪ ቡድኖች በሶማሊያ ውስጥ የሚፈጥሩት አለመረጋጋትና ውድመት ሀገሪቱን ለውጭ ጣልቃ ገብነትና ለተለያዩ የፖለቲካ ቀውሶች አጋልጧታል::

ፕሬዝዳንት ስለ ሰሞኑን ሁኔታ ምን አሉ 🔎

ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ በንግግራቸው ውስጥ ትኩረት የሚስብ ወቀሳ ሰንዝረዋል። የአሸባሪ ቡድኖቹ እንቅስቃሴ ሀገሪቱን በማዳከም "እስራኤል ለሶማሊላንድ እውቅና እንድትሰጥ በር ከፍተዋል" ሲሉ ከሰዋል። ይህም ቡድኖቹ ከሚያደርሱት ቀጥተኛ የጥፋት እርምጃ ባሻገር፣ ለሀገሪቱ ሉዓላዊነትና አንድነት ስጋት መሆናቸውን አመልክተዋል።

ሶማሊያ አልሸባብን ከሀገሪቱ ሙሉ በሙሉ ለማጥፋት መጠነ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ እያካሄደች በምትገኝበት በዚህ ወቅት፣ የፕሬዝዳንቱ መግለጫ ቡድኖቹ በሀገሪቱ ጂኦ-ፖለቲካ ላይ እያሳደሩት ያለውን ተጽዕኖ በግልጽ ያሳየ መሆኑ ተመልክቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#somalia #hassansheikhmohamud #alshabaab #isil #somaliland #regionalsecurity #aljazeera #hornofafrica

የአፍሪካ ቀንድ አዲስ ስጋት‼️
ሶማሊላንድ ከእስራኤል የሉዓላዊ ሀገርነት እውቅና ለማግኘት ስትል በሶስት ቅድመ ሁኔታዎች ላይ ተስማምታለች።
1. ፍልስጤማውያንን ለማስፈር(the resettlement of Palestinians in Somaliland).
2- በኤደን ባሕረ ሰላጤ ላይ እስራኤል የጦር ሰፈር እንድታቋቁም(An Israeli military base on the Gulf of Aden coast)

3- ሶማሌላንድ በአብርሃም ስምምነት (Abreham Accord agreement) ውስጥ መካተት(Somaliland’s inclusion to the Abraham Accords) ናቸው።
በዚህ ምክንያት የመካከለኛው ምስራቅ ግጭት ወደ አፍሪካ ቀንድ እንዳይስፋፋ ስጋት አስከትሏል። በቀጣይ በርካታ ሀገራት ለሶማሊላንድ እውቅና እንደሚሰጡ የሶማሊላንዱ ፕሬዚዳንት ተናግረዋል።

seledadotio
seledadotio

የእስራኤል እውቅና እና የሞቃዲሾ ቁጣ፦ የሶማሊያ ሉዓላዊነት በፈተና ላይ
#ethiopia | ​የእስራኤል መንግስት ሶማሊላንድን እንደ ገለልተኛ ሀገር እውቅና ለመስጠት መወሰኑን ተከትሎ፣ በሶማሊያ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ታላቅ የተቃውሞ ሰልፍ ተካሄደ። በሺዎች የሚቆጠሩ ሶማሊያውያን አደባባይ በመውጣት "ሶማሊያ አትከፋፈልም!" በሚሉ መፈክሮች የእስራኤልን ውሳኔ በጽኑ ኮንነዋል።

​📢 የሰልፈኞቹ ድምፅ እና ስሜት

​እሁድ ዕለት በሞቃዲሾ ጎዳናዎች የተሰሙት ድምፆች የሀገሪቱን አንድነት የሚደግፉ ነበሩ። ሰልፈኞች የእስራኤልን ውሳኔ በሶማሊያ ሉዓላዊነት ላይ የተሰነዘረ "ግልጽ ጥቃት" ሲሉ ጠርተውታል።

​መሀመድ አቦር (ሰልፈኛ)፦ "ለእስራኤልም ሆነ ለሌላ ሀገር የምንሰጠው መሬት የለም፤ ሶማሊያ አንድ ናት!"
​አብዲ ኢስማኢል (ተቃዋሚ)፦ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ይህንን ድርጊት እንዲያወግዝ ጥሪ አቅርቧል።

​🌍 ታሪካዊ ውሳኔ እና የቀጠናው ስጋት

​እስራኤል ባለፈው አርብ ለሶማሊላንድ እውቅና መስጠቷን ተከትሎ፣ ሶማሊላንድን እንደ ሀገር የተቀበለች የመጀመሪያዋ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (UN) አባል ሀገር ሆናለች። ይህ እርምጃ ግን ቀጠናዊ ውጥረትን ቀስቅሷል፦
​የሶማሊያ መንግስት፦ ግዛቴ ተደፈረ በሚል ከፍተኛ ተቃውሞ እያሰማ ይገኛል።

​ቱርኪዬ፦ የሶማሊያ የቅርብ ወዳጅ በመሆኗ ድርጊቱን በጽኑ ኮንናለች።

​የአካባቢው ሀገራት፦ ውሳኔው በአፍሪካ ቀንድ ተጨማሪ አለመረጋጋት ሊፈጥር ይችላል የሚል ስጋት አላቸው።

​📜 ከበስተጀርባ...

​ሶማሊላንድ በ1991 ከሶማሊያ መገንጠሏን ብታውጅም፣ ለሦስት አስርት ዓመታት ዓለም አቀፍ እውቅና ፍለጋ ላይ ትገኛለች። ምንም እንኳን የራሷ የሆነ አስተዳደር፣ የጸጥታ ኃይል እና የገንዘብ ሥርዓት ቢኖራትም፣ የሞቃዲሾ መንግስት ግዛቴን አልለቅም በማለት እስካሁን ሲከራከር ቆይቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

​#somalia #somaliland #israel #mogadishu #geopolitics #hornofafrica #diplomacy #breakingnews #ethiopia