''ሰውየውን ማግኘት እፈልጋለሁ''
#ethiopia | የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራኑ ከፍተኛ መንፈሳዊ መሪ ሞጅታባ ኻሚኒ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ለመፍጠር ፍላጎት እንዳላቸው የገለጹ ሲሆን፣ የውይይቱ መሳካት ግን በሁለቱ ሀገራት መካከል በተጀመሩት ስምምነቶች ውጤት ላይ እንደሚወሰን አስታውቀዋል።

​ፕሬዝደንት ትራምፕ በነጩ ቤተ መንግስት በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ የኢራንን ሃይማኖታዊ መሪ ለማግኘት ፍላጎት እንዳላቸውና ስብሰባው ሊካሄድ የሚችለው ዋሽንግተንና ቴህራን በኒውክሌር ፕሮግራም፣ በዩራኒየም ክምችት፣ በክልላዊ ደህንነትና በተኩስ አቁም ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መድረስ ሲችሉ ብቻ መሆኑን አስገንዝበዋል።

​ከ1979 የኢራን አብዮት በኋላ በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረውን የረጅም ጊዜ ውጥረት ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ይህ የታሰበው መገናኘት እውን ቢሆን በዓለም አቀፍ ፖለቲካ ላይ ታሪካዊ ለውጥ ሊያመጣ እንደሚችል ተነግሯል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu
​#አሜሪካ #ኢራን #ዶናልድትራምፕ #ሞጅታባኻሚኒ #ዓለምአቀፍዲፕሎማሲ #የኒውክሌርውል #ዋሽንግተን #ቴህራን

''ሰውየውን ማግኘት እፈልጋለሁ''
#ethiopia | የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራኑ ከፍተኛ መንፈሳዊ መሪ ሞጅታባ ኻሚኒ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ለመፍጠር ፍላጎት እንዳላቸው የገለጹ ሲሆን፣ የውይይቱ መሳካት ግን በሁለቱ ሀገራት መካከል በተጀመሩት ስምምነቶች ውጤት ላይ እንደሚወሰን አስታውቀዋል።

​ፕሬዝደንት ትራምፕ በነጩ ቤተ መንግስት በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ የኢራንን ሃይማኖታዊ መሪ ለማግኘት ፍላጎት እንዳላቸውና ስብሰባው ሊካሄድ የሚችለው ዋሽንግተንና ቴህራን በኒውክሌር ፕሮግራም፣ በዩራኒየም ክምችት፣ በክልላዊ ደህንነትና በተኩስ አቁም ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መድረስ ሲችሉ ብቻ መሆኑን አስገንዝበዋል።

​ከ1979 የኢራን አብዮት በኋላ በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረውን የረጅም ጊዜ ውጥረት ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ይህ የታሰበው መገናኘት እውን ቢሆን በዓለም አቀፍ ፖለቲካ ላይ ታሪካዊ ለውጥ ሊያመጣ እንደሚችል ተነግሯል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu
​#አሜሪካ #ኢራን #ዶናልድትራምፕ #ሞጅታባኻሚኒ #ዓለምአቀፍዲፕሎማሲ #የኒውክሌርውል #ዋሽንግተን #ቴህራን

የኢትዮጵያ የፋሽን ባለሙያዎች በዓለም አቀፍ መድረክ ላይ ስራዎቻቸውን ሊያስተዋውቁ ነው
#ethiopia | ታዋቂዋ የካሜሩን አርቲስት ሽሪ አቹ የአፍሪካን አህጉራዊ ትስስር በስነ-ጥበብና በፋሽን ለማጠናከር ያለመውን ፓን አፍሪካን ኢኒሼቲቭ የተሰኘ ዓለም አቀፍ የጨርቅ ዲዛይን ፕሮጀክት ይፋ አድርጋለች።

ይህንን ተከትሎም የኔክስት ፋሽን ዲዛይን ኮሌጅ መምህራንና ተማሪዎች የተሳተፉበት ትልቅ የፋሽን ውድድር በኢትዮጵያ በመካሄድ ላይ ይገኛል።

የአፍሪካን ባህል፣ ታሪክ እና መገለጫዎች በልዩ ሁኔታ በሚያንጸባርቅ ጨርቅ ላይ ተመስርቶ የተዘጋጀው ይህ ውድድር፣ ከኢትዮጵያ የተሳተፉትን ባለሙያዎች ለመለየት ነገ በሚካሄድ የቀጥታ ስርጭት የፋሽን ትዕይንት እና በዳኞች ምዘና አማካኝነት ማጠቃለያውን ያገኛል።

የፕሮጀክቱ አዘጋጅ ሽሪ አቹ ቀደም ሲል በአውስትራሊያ ባቀረበቻቸው የስዕል ስራዎቿ አማካኝነት በርካታ ተመልካቾች አፍሪካን ለመጎብኘት መነሳሳታቸውንና ይህም ትልቅ እርካታ እንደሰጣት ገልጻለች።

ይህንኑ መነሻ በማድረግ ሰዎችን በባህል ማስተሳሰር የሚችለውን የፓን አፍሪካን ጨርቅ ሀሳብ ያመጣች ሲሆን፣ ፕሮጀክቱ ለመጀመሪያ ጊዜ ባለፈው ዓመት በካሜሩን ኤምባሲ ውስጥ ይፋ ተደርጓል።

ጨርቁ የሰሜን፣ ምስራቅ፣ ደቡብ እና ምዕራብ አፍሪካን የሚወክሉ የዘጠኝ አገራትን ታሪክና ምልክቶች የያዘ ሲሆን፣ ዋና ዓላማውም አገራቱ ጨርቁን በመጠቀም አስደናቂ ዲዛይኖችን እንዲፈጥሩ እና የአፍሪካን አንድነት እንዲያሳዩ ማስቻል ነው።

የዘንድሮው የመጀመሪያው ውድድር በካሜሩን እና በኢትዮጵያ ብቻ እንዲካሄድ የተወሰነ ሲሆን፣ ሽሪ አቹ በዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን ላይ የቀረበውን የኔክስት ፋሽን ዲዛይን ኮሌጅ እንቅስቃሴና የኮሌጁን ዲሬክተር ቃለ-መጠይቅ ከተመለከተች በኋላ ከተቋሙ ጋር አብራ ለመስራት መወሰኗን አስታውቃለች።

በዚሁ መሠረት ለዋናው የብቃት ውድድር ያለፉት የኢትዮጵያ ዲዛይነሮች ናታንሊ አስፋው፣ ያሲሚን ኢብራሂም እና ሜቴ ሀይለማሪያም መሆናቸው ታውቋል።

እነዚህ ሶስት ወጣት ዲዛይነሮች ያዘጋጇቸው አልባሳት ነገ በሚካሄደው የቀጥታ ስርጭት የፋሽን ሾው ላይ በሞዴሎች አማካኝነት ለዕይታ የሚቀርቡ ሲሆን፣ አሸናፊውን ለመለየት ከኢትዮጵያ የሚሰበሰበው የሕዝብ ድምፅ 25 ፐርሰንት ድርሻ ይኖረዋል።

ጠቅላላው የድምፅ አሰጣጥ ሂደት እና የዳኞች ግምገማ ተደምሮ የፊታችን ሰኔ ወር ላይ ውጤቱ በይፋ የሚገለጽ ሲሆን፣ ከአገሪቱ አሸናፊ የሚሆነው ዲዛይነር በመጪው መስከረም 26 ቀን በዋሽንግተን ዲሲ በሚገኘው ታዋቂው የስሚዝሶኒያን ብሔራዊ የአፍሪካ ስነ-ጥበብ ሙዚየም ላይ በሚዘጋጀው ታላቅ የፋሽን ሾው ላይ ኢትዮጵያን ወክሎ የመቅረብ እና ስራዎቹን ለዓለም የማሳየት ሰፊ ዕድል ያገኛል።
#fashion #art #panafrican #design #ethiopiandesigners #nextfashioncollege #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ከዲሲ ዩናይትድ ጋር ሊያደርገው የነበረው የወዳጅነት ጨዋታ ተሰረዘ፡፡ በዋሽንግተን ዲሲ የሚገኘው ‹‹ዲሲ ዩናይትድ›› እግር ኳስ ክለብ ከኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ጋር ለማካሄድ ያቀደውን የወዳጅነት ግጥሚያ መሰረዙን አስታወቀ፡፡ ክለቡ ባወጣው መግለጫ ጨዋታው የተሰረዘው ‹‹ከቪዛ ጋር በተገናኘ ጉዳይና በቅርቡ ከተከሰተው የኢቦላ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ ነው›› ብሏል፡፡

ግጥሚያውን ጁላይ 11 በአውዲ ፊልድ ስታዲየም ለማካሄድ ታቅዶ የነበረ ሲሆን የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ወደዚያ በማቅናት ለ3ተኛ ተከታታይ አመት ጨዋታውን ያደርጋል የሚል ተስፋ ነበር፡፡ ክለቡ በመግለጫው ‹‹ዲሲ ዩናይትድና የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ለደጋፊዎች፣ ለተጨዋቾች፣ ለሰራተኞችና ለአካባቢው ማህበረሰብ ጤንነት ከምንም በላይ ቅድሚያ ይሰጣሉ›› በማለት ገልፆ ውድድሩ እንዲከናወን ጥረት ላደረጉ ምስጋናውን አቅርቧል፡፡

የዚህ ጨዋታ ትኬት አስቀድመው የገዙ ሰዎች ገንዘባቸው እንደሚመለስላቸውም አስረድቷል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ የዲሞክራቲክ ኮንጎ ብሄራዊ ቡድን ከቺሊ ጋር ስፔን ውስጥ የወዳጅነት ግጥሚያ ለማድረግ አቅዶ የነበረ ቢሆንም ይህ ጨዋታም ተሰርዟል፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) እስራኤል እና ሊባኖስ በዋሽንግተን ባደረጉት ውይይት በቅድመ ሁኔታዎች ላይ የተመሰረተ የተኩስ አቁም ስምምነት ተግባራዊ ለማድረግ መስማማታቸው ከተገለጸ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ፣ ሐሙስ ጠዋት የእስራኤል ጦር በደቡብ ሊባኖስ ላይ ጥቃት መፈጸሙን የሀገሪቱ መንግሥታዊ መገናኛ ብዙሃን ዘግበዋል።

የሊባኖስ ብሔራዊ ዜና አገልግሎት እንዳስታወቀው፣ የእስራኤል ሰው አልባ አውሮፕላኖች (ድሮኖች) በበርካታ የደቡብ ሊባኖስ አካባቢዎች በሚገኙ መንገዶች ላይ ጥቃት አድርሰዋል፤ ከጥቃቶቹ ቢያንስ አንደኛው በሰው ህይወት እና አካል ላይ ጉዳት ማድረሱንም አክሎ ገልጿል።
በዋሽንግተን ይፋ የተደረገው ይህ ስምምነት፣ የተኩስ አቁሙ ተግባራዊ የሚሆነው "የሂዝቦላህ ተኩስ ሙሉ በሙሉ ሲቆም እና ሁሉም የሂዝቦላህ ታጣቂዎች ከሊታኒ ወንዝ በስተደቡብ ካሉ አካባቢዎች ለቀው ሲወጡ" ብቻ መሆኑን ያብራራል።

እነዚህ የጸጥታ ቀጠናዎች እንዴት እንደሚቋቋሙ እና ተግባራዊ እንደሚሆኑ እስካሁን በግልጽ የታወቀ ነገር ባይኖርም፣ ስምምነቱ የሊባኖስ ጦር በእነዚህ አካባቢዎች ላይ ሙሉ ቁጥጥር እንዲያደርግ ጥሪ አቅርቧል።

አሜሪካና ኢራን ተጠቃቁ

አሜሪካ በኢራን ገ’ሽም(ቀሽም) ደሴት ላይ ጥቃት አደረሰች።

ቴህራን በበኩሏ ኩዌትን እና ባህሬንን በምላሹ ማጥቃቷን አሳውቃለች።

የአሜሪካ ጦር ራስን ለመከላከል የተሰነዘረ ጥቃት ነው ቢለውም ተኩስ አቁሙን ገደል የከተተ ዕርምጃ ነው በሚል ትችት ተሰዝሮበታል።

ኢራንም በሚሳዔል እና ሰው አልባ አውሮፕላን የአሜሪካን ዒላማዎች በኩዌትና ባህሬን መምታቷን ቀጥላለች።

ዋሽንግተን ወታደራዊ እርምጃ እየወሰደች ቢሆንም የተኩስ አቁም ድርድሩ አሁንም እንደቀጠለ ነው ብላለች።

ጥቃቱን ያደረሰው የአሜሪካው ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንት ኮም ) እንደሆነም ተረጋግጧል።

ዕዙ ሁለት በኩዌት ላይ እንዲሁም በባህሬን ላይ ሶስት ሚሳኤሎችን ቴህራን ብታስወነጭፍም ዒላማቸውን ሳይመቱ ወድቀዋል አሊያም አየር ላይ ከሽፈዋል በሚል ሀሳብ ሰጥቷል።

የኩዌት ጦር የአየር መከላከያ ስርዓቶች ሚሳዔሎችንና ድሮኖችን በማክሸፉ ስራ ላይ ተጠመጃለሁም ብሏል።

በባህሬንም ከፍተኛ የአደጋ መጥቷል ድምፅ ሰጪ ደውሎች ማስጠንቀቂያ ሲሰጡ አድረዋል ።

አልጀዚራ እንዳስነበበው።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ወራትን ያስቆጠረውን ጦርነት ለማቆም ተጀምሮ የነበረው የተኩስ አቁም ስምምነት ድርድር ባለፈው የሳምንት መጨረሻ ያለ ምንም መሻሻል መጓተቱን ተከትሎ፣ አሜሪካ እና ኢራን አዳዲስ ጥቃቶችን መለዋወጣቸው ተነግሯል። የአሜሪካ ጦር በኢራን ላይ የራስ መከላከል ጥቃቶችን መፈጸሙን እና ወደ መርከቦች እንዲሁም የባህረ ሰላጤው ሀገራት የተተኮሱ የባሊስቲክ ሚሳኤሎችንና ድሮኖችን መትቶ መጣሉን አስታውቋል። የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ (CENTCOM) በሆርሙዝ ስትሬት በምትገኘው ቄሽም ደሴት ላይ የፈጸመው ጥቃት፣ ኢራን በመካከለኛው ምስራቅ ለሞከረችው ጥቃት አጸፋዊ ምላሽ መሆኑን ገልጿል። በዚህም የኢራን ወታደራዊ የምድር መቆጣጠሪያ ጣቢያ ዒላማ የተደረገ ሲሆን፣ በሕጋዊ መንገድ ቀጠናውን እያቋረጡ በነበሩ የሲቪል መርከበኞች ላይ የተተኮሱ ሦስት ድሮኖችን አሜሪካ አክሽፋለች። በተጨማሪም ወደ ኩዌት የተተኮሱ ሁለት የኢራን ሚሳኤሎች መንገድ ላይ ሲከሽፉ፣ ወደ ባህሬን የተተኮሱ ሦስት ሚሳኤሎች ደግሞ በአሜሪካ እና በባህሬን የአየር መከላከያ ኃይሎች መክሸፋቸው ተገልጿል።

በበኩሏ ኢራን ለአሜሪካ ጥቃት አጸፋዊ ምላሽ ለመስጠት ሚሳኤሎችን እና ድሮኖችን በመጠቀም በአንድ የቀጠናው ሀገር ውስጥ በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች እና ሄሊኮፕተሮች ላይ ጥቃት ማድረሷን አስታውቃለች። የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ (IRGC) የሆርሙዝ ስትሬትን ደህንነት ማወክ በአሜሪካ ጦር ላይ ከባድ ዋጋ ያስከፍላል ሲልም አስጠንቅቋል።
ከዚህ ቀደም የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ሚያዝያ 13 የጀመረውን የሆርሙዝ ስትሬት የባህር ላይ እገዳ አካል በማድረግ፣ ወደ ኢራኗ ኻርግ ደሴት በማምራት ላይ በነበረችው እና በቦትስዋና ባንዲራ በምትጓዘው 'ኤም/ቲ ሌክሲ' በተሰኘች ባዶ ነዳጅ ጫኝ መርከብ ላይ ጥቃት ማድረሱን ገልጿል። የመርከቧ ሰራተኞች በ24 ሰዓታት ውስጥ የተሰጣቸውን ተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ባለመቀበላቸው፣ የአሜሪካ አውሮፕላን በመርከቧ የሞተር ክፍል ላይ የሄልፋየር ሚሳኤል የተኮሰ ሲሆን፣ አሜሪካ ይህ ጥቃት ሲፈጸም የሚያሳይ የቪዲዮ ምስል ይፋ አድርጋለች። የባህር ላይ እገዳው ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ እስካሁን 6 የንግድ መርከቦች ከጥቅም ውጪ ሲሆኑ፣ 122 መርከቦች ደግሞ አቅጣጫቸውን እንዲቀይሩ ተደርጓል።

ይህ ውጥረት የተባባሰው፣ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዚህ ሳምንት ተቺዎቻቸው ዘና እንዲሉ መክረው፣ ኢራን ስምምነት ላይ መድረስ እንደምትፈልግ እና ይህም ለአሜሪካ ጥሩ እንደሚሆን በተናገሩበት ወቅት ነው። የሲቢኤስ ኒውስ እንደዘገበው፣ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ሊኖር ስለሚችለው የሰላም ስምምነት ማዕቀፍ ማስተካከያ እንዲደረግ ጠይቀዋል። ማስተካከያው የሆርሙዝ ስትሬትን ጉዳይ፣ ከፍተኛ ማዕድን ያለው ዩራኒየምን ከኢራን ማውጣትን እና የኢራንን የኒውክሌር ፕሮግራም በተመለከተ አዲስ ድርድር መክፈትን ያካተተ ነው። ሆኖም የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኢል ባጋኢ ሰኞ ዕለት በሰጡት ምላሽ፣ ይህ ጉዳይ በድርድሩ ጠረጴዛ ላይ እንዳልነበረ ገልጸው፣ ዋሽንግተን ሁልጊዜ አቋሟን እንደምትቀይር እና አዳዲስ ወይም የሚጋጩ ፍላጎቶችን እንደምታቀርብ ከሰዋል።

ጦርነቱ ከጀመረ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በአሜሪካ ኮንግረስ ፊት ቀርበው ቃላቸውን የሰጡት የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ፣ አሜሪካ ስትሬቱን ክፍት ለማድረግ ስትል ለኢራን ማዕቀብ የማንሳት ጥያቄን አላቀረበችም ብለዋል። ማንኛውም ማዕቀብ የማንሳት ጉዳይ ማዕቀቦቹ በመጀመሪያ ከተጣሉበት ምክንያት፣ ማለትም ከኒውክሌር ፕሮግራማቸው ጋር የተያያዘ ቅድመ ሁኔታን መሰረት ያደረገ ነው በማለት አስረድተዋል። ኮሚቴው ውስጥ ካሉ ሴናተሮች ጋር በነበራቸው ውጥረት የበዛበት የቃላት ልውውጥ ወቅትም፣ ሚኒስትሩ ጦርነቱ አብቅቷል ማለታቸው ተዘግቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በከፊል የመንግሥት የሆነው የኢራኑ ታስኒም የዜና ወኪል እንደዘገበው፣ የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ በአሜሪካ እና በኢራን ኃይሎች መካከል የተካሄደውን የትጥቅ እና የተኩስ ልውውጥ ቅደም ተከተል የሚያብራራ መረጃ ይፋ አድርጓል።

እንደ አብዮታዊ ዘቡ መግለጫ፣ ግጭቱ የጀመረው የአሜሪካ ኃይሎች በሆርሙዝ ስትሬት አቅራቢያ በሚገኝ የኢራን የነዳጅ ጫኝ መርከብ ላይ ጥቃት በመሰንዘር የሞተር ክፍሉን ባወደሙበት ወቅት ነው።
ይህንን ተከትሎም IRGC (የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ) በአንድ የአሜሪካ-እስራኤል መርከብ ላይ የባህር ኃይል ሚሳኤሎችን በመጠቀም ጥቃት ማድረሱን ገልጿል።
ከዚህ የኢራን እርምጃ በኋላ፣ የአሜሪካ ኃይሎች ከቄሽም ደሴት በስተደቡብ በሚገኝ የIRGC የመገናኛ ማማ ላይ ጥቃት ማድረሳቸውን የኢራን አብዮታዊ ዘብ አስታውቋል።

በመጨረሻም IRGC ይህንን የዋሽንግተን እርምጃ ለመበቀል ሚሳኤሎችን እና ድሮኖችን በመጠቀም "በቀጠናው ከሚገኙት ሀገራት በአንዱ ውስጥ በሚገኝ" የአሜሪካ አየር ኃይል ሰፈር፣ የአሜሪካ አምስተኛ የባህር ኃይል ዋና መምሪያ እና የጦር ሄሊኮፕተሮች ላይ ጥቃት መፈጸሙን አስታውቋል።

(ይህ ሰበር ዜና እንደመሆኑ መጠን፣ የተከሰቱትን ክስተቶች በተመለከተ ተጨማሪ መረጃዎችን እንዳገኘን የምናቀርብ ይሆናል።)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የነበረው የዲፕሎማሲ ድርድር ቢቋረጥም ምንም እንደማይገዳቸው እና የነዳጅ ዋጋ ንረትም ፈጽሞ እንደማያሳስባቸው በአደባባይ መግለጻቸውን ተከትሎ፣ የዓለም የነዳጅ ገበያ በከፍተኛ መደናገጥ ውስጥ ወድቋል። ከዋሽንግተን ዲሲ የወጡ ወቅታዊ ዘገባዎች እንደሚያመለክቱት፣ ይህ አስተያየት ከተሰማበት ከጥቂት ደቂቃዎች ጀምሮ በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ ከባድ ስጋት ተፈጥሯል።

ይህ አሳሳቢ ዜና መሰራጨት ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ የወደፊቱ የነዳጅ መሸጫ ዋጋ በከፍተኛ ፍጥነት በማሻቀብ አንድ በርሜል ከመቶ ዶላር በላይ የዋጋ ጣሪያን ጥሶ አልፏል። የዛሬው የገበያ ውሎ ሲጀመር ከዚህ ዋጋ በእጅጉ ያነሰ የነበረ ቢሆንም፣ የፖለቲካው ውጥረት እና የትራምፕ ግዴለሽነት የተሞላበት ንግግር የገበያውን መረጋጋት በአጭር ጊዜ ውስጥ አናግቶታል።

ይባስ ብሎም በገበያው ውስጥ ያለውን አሳሳቢ የነዳጅ ክምችት እጥረት በቅርበት የሚከታተሉ አንድ የኩባንያ ዋና ሥራ አስፈፃሚ፣ የአቅርቦት እጥረቱን ተከትሎ የአንድ በርሜል ነዳጅ ዋጋ እስከ መቶ ሃምሳ ወይም መቶ ስልሳ ዶላር ሊደርስ እንደሚችል አስደንጋጭ ትንበያቸውን አስቀምጠዋል። ይህ ዓይነቱ አስፈሪ የዋጋ ንረት እውን ከሆነ፣ የትራንስፖርት እና የማምረቻ ወጪዎችን በከፍተኛ ደረጃ በማሳደግ በዓለም አቀፍ ደረጃ እጅግ የከፋ እና በቀላሉ ሊቀለበስ የማይችል የኢኮኖሚ ቀውስ እንደሚያስከትል የዘርፉ ባለሙያዎች አጥብቀው እያስጠነቀቁ ይገኛሉ።

(ዘ-ሐበሻ መዝናኛ) ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በ'ፍሪደም 250' ታላቁ የአሜሪካ ስቴት ፌር ላይ አንዘፍንም ብለው ፊታቸውን ባዞሩ አርቲስቶች ላይ በቁጣ ገንፍለዋል፤ አልፎ ተርፎም ይህን ዝግጅት ሙሉ በሙሉ ሊያሰርዙት ቋምጠዋል!

47ኛው የአሜሪካ ፕሬዝዳንት በ'ትሩዝ ሶሻል' ገጻቸው ላይ በለቀቁት ቦምብ መሳይ መልእክት፣ አርቲስቶቹን "ማንም ሊሰማቸው የማይፈልግ፣ ሙዚቃቸው አሰልቺ የሆነ፣ ነገር ግን ከማማረር ውጪ ምንም የማያውቁ ውድ ዘፋኞች" በማለት ክፉኛ ዘልፈዋቸዋል።

ትራምፕ ቁጣቸው በዚህ ብቻ አላበቃም፤ አሜሪካ ነጻ የወጣችበትን 20ኛ ዓመት በዓል ተከትሎ የሚዘጋጀው የ'ፍሪደም 250' ዝግጅት በአስቸኳይ እንዲሰረዝ በመጠየቅ፣ ዝግጅቱን "ከመፈራረስ አፋፍ ላይ ከሚገኘውና ደህንነቱ አስተማማኝ ካልሆነው የኬኔዲ ሴንተር" ጋር አመሳስለውታል።

እንደሚታወቀው ትራምፕ ሰኔ 24 በዋሽንግተን ዲ.ሲ. 'ናሽናል ሞል' ለአሜሪካ 250ኛ ዓመት የልደት በዓል ማድመቂያ የሚሆነውንና በ'ፍሪደም 250' አዘጋጅነት የሚካሄደውን ይህን ታላቅ ዝግጅት በይፋ ይከፍታሉ ተብሎ ይጠበቅ ነበር። ለዚሁ ዝግጅት በርካታ ታዋቂ ሙዚቀኞች ተጠርተው የነበረ ቢሆንም፣ ጥቂቶቹ ግን በድንገት እግራቸውን አውጥተዋል። ከነዚህም መካከል 'ዘ ኮሞዶርስ'፣ ማርቲና ማክብራይድ፣ ሞሪስ ዴይ እና ዘ ታይም፣ የ'ፖይዘን'ው ድምጻዊ ብሬት ማይክልስ፣ እንዲሁም ራፐሩ ያንግ ኤምሲ ይገኙበታል።

እነዚህ አርቲስቶች ከዝግጅቱ ራሳቸውን ያገለሉበትን ምክንያት ሲያስረዱ "ዝግጅቱ ከማንኛውም የፖለቲካ ወገንተኝነት የጸዳ ነው ተብለን ተዋሽተናል፤ እውነታው ግን ፈጽሞ የተለየ ነው" ብለዋል። ለነገሩ ትራምፕ 'ፍሪደም 250'ን ባለፈው አመት ያስጀመሩት ሲሆን፣ በአሁኑ ሰዓት ዝግጅቱን በዋናነት እየመሩት ያሉት የቀድሞው የትራምፕ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት ተሿሚ የሆኑት ኪዝ ክራች ናቸው።

ይህ ሁሉ ሆኖ ግን ተስፋ አልተቆረጠም! ዝግጅቱ ሙሉ በሙሉ ገደል ካልገባ በስተቀር... ፍሎ ራይዳ፣ ቫኒላ አይስ እና ፍሪደም ዊሊያምስ መድረኩን በሙዚቃዎቻቸው ለማንቀጥቀጥ አሁንም ዝግጁ ናቸው።

ወደ ኬኔዲ ሴንተር ውዝግብ ስንመለስ ትራምፕ በታሪካዊው የኪነ-ጥበብ ማዕከል ላይ ሊያደርጉት የነበረውን እድሳት በቅርቡ ባገዱባቸው የፌደራል ዳኛ ላይ አሁንም እሳት እየተፉ ነው።
ዳኛው አርብ እለት ባሳለፉት ውሳኔ ፕሬዚዳንቱ "ትራምፕ ኬኔዲ ማዕከል ሊሉት" ፈልገው የነበረ ሲሆን፤ የትራምፕ ስም ከማዕከሉ ሙሉ በሙሉ እንዲፋቅ ማዘዛቸው ይታወሳል። ይህ ውሳኔ ያንገበገባቸው ትራምፕም፣ በ'ትሩዝ ሶሻል' ገጻቸው ላይ ዳኛውን “ጸረ-ትራምፕ እና በጥላቻ ያበዱ” ሲሉ ያብጠለጠሏቸው ሲሆን፣ ታሪካዊውን የኬኔዲ ሴንተር ደግሞ "በሞት አፋፍ ላይ ያለ" በማለት ክፉኛ ተችተውታል!

በቴክሳስ ምርጫ ክልል ማስተካከያ ምክንያት አንጋፋው ዴሞክራት ተወካይ አል ግሪን በክርስቲያን ሜኔፊ ተሸነፉ

በቴክሳስ ግዛት በተደረገው የምርጫ ክልል ማስተካከያ ምክንያት ሁለት የዴሞክራቲክ ፓርቲ የኮንግረስ አባላትን በአንድ የምርጫ መድረክ ላይ ያገናኘው የሂዩስተን አካባቢው ድጋሚ ምርጫ ዛሬ ማክሰኞ ዕለት ተካሂዷል። በዚህም አንጋፋው ዴሞክራት እና የኮንግረስ አባል የሆኑት አል ግሪን በሌላኛው የቴክሳስ ተወካይ ክርስቲያን ሜኔፊ ተሸንፈዋል።

ይህ ምርጫ የተካሄደው ለቴክሳስ 18ኛው የኮንግረስ ምርጫ ክልል ሲሆን፣ ይህ አካባቢ ዴሞክራቶች በጠንካራ ሁኔታ የሚያሸንፉበት ስፍራ ነው። በሂዩስተን አካባቢ የተደረገው የምርጫ ክልል ድንበር ማስተካከያ፣ ግሪን እና ሜኔፊ የኮንግረስ ወንበራቸውን ለማስጠበቅ እርስ በርስ እንዲፎካከሩ አስገድዷቸዋል።

በቴክሳስ ምርጫ ህግ መሰረት፣ በመጀመሪያው ዙር ምርጫ ማንኛውም እጩ ከ50 በመቶ በላይ የድምፅ ብልጫ ማግኘት ካልቻለ፣ ጉዳዩ ወደ ድጋሚ ምርጫ ያመራል። ባለፈው ማርች ወር መጀመሪያ ላይ በተካሄደው ምርጫ ሜኔፊ 46 በመቶ ድምፅ ሲያገኙ፣ ግሪን ደግሞ 44.2 በመቶ አግኝተው ነበር። ይህም ሁለቱን ተፎካካሪዎች ለማክሰኞው ድጋሚ ምርጫ አብቅቷቸዋል። የቀድሞው የሃሪስ ካውንቲ አቃቤ ህግ የነበሩት ክርስቲያን ሜኔፊ፣ በኮንግሬሽናል ፕሮግረሲቭ ኮከስ ፖለቲካል አክሽን ኮሚቴ ድጋፍ ተሰጥቷቸዋል።

የአል ግሪን የፖለቲካ ጉዞ እና የክሪፕቶ ኢንደስትሪው ተጽዕኖ
አል ግሪን በኮንግረስ ውስጥ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን በጽኑ ከሚተቹ ፖለቲከኞች መካከል ግንባር ቀደሙ ናቸው። ፕሬዝዳንት ትራምፕ በስልጣን ላይ በነበሩባቸው ሁለቱም የስልጣን ዘመናት፣ ግሪን በተደጋጋሚ የክስ እና ከስልጣን የማንሳት ጥያቄዎችን አቅርበዋል። በተጨማሪም ትራምፕ ለሀገሪቱ በሚያደርጉት አመታዊ ንግግር ላይ ተነስተው ተቃውሞ በማሰማታቸው ምክንያት፣ ከስብሰባው አዳራሽ በተደጋጋሚ ተባርረዋል።

ከጠባቡ የማርች ወር ምርጫ በኋላ፣ ፎክስ ኒውስ ዲጂታል ካፒቶል ሂል ላይ ከግሪን ጋር ባደረገው ቆይታ፣ አንጋፋው የኮንግረስ አባል የምርጫው ፉክክር ይህን ያህል የጠበበበትን ምክንያት ሲያስረዱ፣ የክሪፕቶ-ኢንዱስትሪ በእሳቸው ዘመቻ ላይ ያወጣውን 1.5 ሚሊዮን ዶላር እንደዋነኛ ምክንያት ጠቅሰዋል።

በተመሳሳይ ጊዜ፣ ግሪን ተፎካካሪያቸው ሜኔፊን በልምድ ማነስ እና ከጠበቃነት ዘመናቸው በኋላ ወደ ኮንግረስ ሲገቡ በመጀመሪያዎቹ ቀናት ለድምፅ አሰጣጥ ባለመገኘታቸው በጽኑ ተችተዋቸዋል።

ሜኔፊ በዋሽንግተን የፖለቲካ መድረክ አዲስ ፊት ሲሆኑ፣ ትራምፕን እና ሪፐብሊካኖችን ለመዋጋት ለኮንግረሱ "አዲስ ገጽታ" ይዞ የመምጣትን አጀንዳ በማራመድ የምርጫ ዘመቻቸውን አካሂደዋል።

ከወታደራዊ ቤተሰብ የተገኙት እና የቀድሞው የንግድ ክርክር ጠበቃ የሆኑት ሜኔፊ፣ ቀደም ሲል ለግዛት አቀፍ ምርጫ ሊቀርቡ እንደሚችሉ ተገምቶ ነበር። ባለፈው ማርች ወር በድረ-ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሑፍ ይህንን ሲያብራሩ፣ "ለኮንግረስ ለመወዳደር የወሰንኩት፣ ብዙ ዴሞክራቶች እንደተገነዘቡት ሁሉ፣ በአጭር ጊዜ ውስጥ በቴክሳስ የፖለቲካ መድረክ ላይ ያለውን የሪፐብሊካኖች የበላይነት ለመስበር ያለው ተስፋ ደብዛዛ በመሆኑ ነው" ብለዋል።

ዛሬ በተካሄደው ድጋሚ ምርጫ አሸናፊ የሆኑት ሜኔፊ፣ በመጪው ኖቬምበር በሚካሄደው አጠቃላይ ምርጫ ከሪፐብሊካኑ እጩ ሮናልድ ዊትፊልድ ጋር ይፋለማሉ። ይሁን እንጂ፣ የሂዩስተን አካባቢው የምርጫ ክልል በከፍተኛ ደረጃ የዴሞክራቶች ይዞታ በመሆኑ፣ ሜኔፊ አጠቃላይ ምርጫውን በቀላሉ ያሸንፋሉ ተብሎ በሰፊው ይገመታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ፣ በድሮን ጥቃቶች መጨመር ምክንያት በኢራን በሚደገፈው የሄዝቦላህ ቡድን ላይ ጦራቸው ጥቃቱን በከፍተኛ ሁኔታ እንዲያጠናክር ማዘዛቸውን ገለጹ። ይህ የጠቅላይ ሚኒስትሩ መግለጫ የተሰማው፣ ዋሽንግተን በቡድኑ ላይ ሰፋ ያለ ወታደራዊ ዘመቻ ለማድረግ እንደምትደግፍ አንድ የአሜሪካ ባለስልጣን ፍንጭ ከሰጡ በኋላ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ግንቦት 17፣ 2026 (እ.ኤ.አ.) ሳምንታዊውን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ስብሰባ ሲመሩ በቪዲዮ ባስተላለፉት መልእክት፣ እስራኤል ከሄዝቦላህ ጋር ጦርነት ላይ መሆኗን አበክረው ገልጸዋል። በቅርብ ሳምንታት ውስጥ ብቻ የእስራኤል ተዋጊዎች ከ600 በላይ የቡድኑን ታጣቂዎች መደምሰሳቸውን የገለጹት ኔታንያሁ፣ ይህ ሆኖ ሳለ ግን እርምጃቸውን እንደማያቀዘቅዙ እና በተቃራኒው ጦራቸው ጥቃቱን ይበልጥ እንዲያጠናክር ትዕዛዝ መስጠታቸውን ተናግረዋል።

በሄዝቦላህ በኩል በእስራኤል ላይ እየተሰነዘረ ያለውን እየጨመረ የመጣ የድሮን ጥቃት በተመለከተም ጠቅላይ ሚኒስትሩ ማብራሪያ ሰጥተዋል። ቡድኑ በሳይበር የታገዙ ድሮኖችን ጭምር በመጠቀም ጥቃት እየሰነዘረ መሆኑን አምነው፣ ይህንኑ ጉዳይ የሚከታተል ልዩ የባለሙያዎች ቡድን በማቋቋም ችግሩን ለመፍታት እየሰሩ መሆናቸውን አስታውቀዋል። አሁን ከእስራኤል ጦር የሚፈለገው እርምጃውን ይበልጥ ማጠናከር እና ኃይሉን መጨመር መሆኑን በማስገንዘብ፣ ሄዝቦላህን በማያዳግም ሁኔታ እንደሚመቱት ጽኑ አቋማቸውን አረጋግጠዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በዋይት ሃውስ አቅራቢያ የተኩስ ድምፅ መሰማቱ ተገለጠ
ቅዳሜ ምሽት በዋሽንግተን ዲሲ በሚገኘው የዋይት ሃውስ ሰሜናዊ ሜዳ አቅራቢያ የተኩስ ድምፅ መስተጋባቱን የሲቢኤስ ኒውስ ጋዜጠኞች ዘግበዋል።

ከምሽቱ 6 ሰዓት በኋላ ባለው ጊዜ ውስጥ ወደ 20 የሚጠጉ የተኩስ ድምፆች የተሰሙ ሲሆን፥ ድምፁ የመጣው የኢዘንሃወር አስፈፃሚ ቢሮ ህንፃ ከሚገኝበት የዋይት ሃውስ ቅጥር ግቢ አቅጣጫ መሆኑ ተነግሯል።

ክስተቱን ተከትሎ የአሜሪካ ሚስጥራዊ ጥበቃ አገልግሎት በቦታው የነበሩ የብዙሃን መገናኛ አባላትን በፍጥነት ወደ ዋይት ሃውስ የውስጥ ክፍል እንዲገቡ አድርጓል።

የዋይት ሃውስ ቃል አቀባይ ስቲቨን ቼንግ ቀደም ብለው በሰጡት መረጃ መሰረት፥ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከቀኑ 4 ሰዓት ጀምሮ በዋይት ሃውስ ውስጥ ነበሩ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና | ዋሽንግተን) የትራምፕ አስተዳደር በኢራን ላይ አዲስ ዙር ወታደራዊ ጥቃት ለመክፈት ዝግጅት እያደረገ መሆኑን ጉዳዩን በቅርበት የሚያውቁ ምንጮች አርብ ዕለት አስታወቁ። ይሁን እንጂ የዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች አሁንም የቀጠሉ ሲሆን፣ እስከ አርብ ከሰዓት በኋላ ድረስ በጥቃቱ መከፈት ላይ የተሰጠ የመጨረሻ ውሳኔ የለም።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልእክት፣ "ከመንግስት ስራ ጋር በተያያዙ አጣዳፊ ሁኔታዎች" ምክንያት በዚህ የሳምንት መጨረሻ በሚካሄደው የልጃቸው ዶናልድ ትራምፕ ጁኒየር የሰርግ ስነስርዓት ላይ መገኘት እንደማይችሉ ገልጸዋል። በመጀመሪያ የመታሰቢያ ቀን (Memorial Day) የሳምንት መጨረሻ በዓልን በኒው ጀርሲ በሚገኘው የጎልፍ ማረፊያቸው ለማሳለፍ አቅደው የነበረ ቢሆንም፣ ክስተቶችን ተከትሎ ወደ ዋይት ሀውስ እንደሚመለሱ ታውቋል።
ሊኖር ይችላል ተብሎ በሚጠበቀው አዲስ ጥቃት ምክንያት፣ አንዳንድ የአሜሪካ ጦር እና የስለላ ማህበረሰብ አባላት የመታሰቢያ ቀን የዕረፍት ዕቅዳቸውን መሰረዛቸውን በርካታ ምንጮች ጠቁመዋል። የመከላከያ እና የስለላ ባለስልጣናት በባህር ማዶ በሚገኙ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ውስጥ ያሉ ወታደሮች ዝርዝር ላይ ማሻሻያ እያደረጉ ሲሆን፤ ይህ እርምጃ ኢራን ልትወስድ ከምትችለው የአጸፋ ጥቃት ስጋት አንጻር በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን የአሜሪካ ጦር ቁጥር ለመቀነስ ያለመ ነው።

አሜሪካ እና ኢራን ከሚያዝያ ወር መጀመሪያ አንስቶ በነበረው ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ምክንያት እርስ በእርስ ከመጠቃቃት ተቆጥበው የቆዩ ሲሆን፣ ይህ ጊዜም ዘላቂ ስምምነት ላይ ለመድረስ ለሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር ዕድል የሰጠ ነበር። የዋይት ሀውስ ቃል አቀባይ አና ኬሊ ለሲቢኤስ ኒውስ እንደተናገሩት፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ "ኢራን መቼም ቢሆን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ባለቤት መሆን አትችልም፤ እንዲሁም ያበለጸገችውን ዩራኒየም ማስቀመጥ አትችልም" በማለት ቀይ መስመራቸውን በሚገባ ግልጽ አድርገዋል። አክለውም፣ ፕሬዝዳንቱ ሁልጊዜም ሁሉንም አማራጮች እንደሚያስቀምጡ እና ኢራን ስምምነት ላይ መድረስ ካልቻለች የሚጠብቃትን መዘዝ አስጠንቅቀዋል ብለዋል።
በሌላ በኩል የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ (IRGC) ረቡዕ ዕለት ባወጣው መግለጫ፣ ከአሜሪካም ሆነ ከእስራኤል በሀገሪቱ ላይ ተጨማሪ ጥቃት ከተሰነዘረ፣ ግጭቱ ከመካከለኛው ምስራቅም አልፎ ሊሰፋ እንደሚችል እና ማንም ሊገምተው በማይችለው ቦታ ላይ አውዳሚ ምት እንደሚሰጥ አጸፋዊ ማስጠንቀቂያ አውጥቷል።

ቴህራን ወደ ሶስት ወር ገደማ የተጠጋውን እና የዓለምን የነዳጅ ገበያ በማናወጥ ዋጋ ያንረውን ጦርነት ለማስቆም የቀረበላትን የቅርብ ጊዜ የአሜሪካ የውሳኔ ሃሳብ እየገመገመች ትገኛለች። ረቡዕ ዕለት ለኢራን የተላከው ይህ ሰነድ፣ "የመጨረሻው ግብዣ" መሆኑን እና ይህ ውድቅ ከተደረገ ወታደራዊ ጥቃቱ እንደገና እንደሚቀጥል የሚያስጠነቅቅ መልዕክት አብሮት እንደነበር ምንጮች አመልክተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ አርብ ዕለት፣ "ኢራን ስምምነት ለማድረግ እጅግ ጓጉታለች፣ ምን እንደሚፈጠር አብረን እናያለን" ሲሉ የኢራንን ምላሽ ለመጠበቅ ጥቂት ቀናት እንደሚሰጡ ተናግረዋል።

ከማቅናታቸው በፊት ለጋዜጠኞች እንደገለጹት፣ አሜሪካ የኢራንን ምላሽ እንደ ዋነኛ አገናኝ ሆኖ እያገለገለ ባለው የፓኪስታን አምባሳደር (ፊልድ ማርሻል) በኩል ትጠብቃለች። ሩቢዮ ትራምፕ ከጥቃት ይልቅ ለዲፕሎማሲ ቅድሚያ እንደሚሰጡ እና በድርድሩ መሻሻሎች ቢኖሩም ገና ብዙ መስራት እንደሚቀር ተናግረዋል። ከዚህም በተጨማሪ፣ ኢራን በራሷ ፈቃድ የሆርሙዝ ባህር ሰላጤን ክፍት የማታደርግ ከሆነ፣ በወታደራዊ ኃይል አስገድዶ ለመክፈት ከኔቶ አጋሮች ጋር በስዊድን ውይይት መደረጉን እና ይህም እንደ "ፕላን ቢ" (Plan B) መያዙን አመላክተዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በዋሽንግተን የሚገኙ የሪፐብሊካን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ ስልጣናቸውን የሚገድብ የውሳኔ ሃሳብ ለማሳለፍ ጀምረውት የነበረውን ጥረት አቋርጠዋል። አባላቱ ይህንን ያደረጉት ውሳኔውን ለማሳለፍ የሚያስችል በቂ የድምጽ ድጋፍ ማግኘት እንደማይችሉ በማረጋገጣቸው ነው።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከዲፕሎማሲ መርኅ ውጪ በሆነ አካሄድ ከታይዋን ፕሬዝዳንት ጋር ሊነገጋሩ ነው

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከተለመደው ዲፕሎማሲ አካሄድ ውጪ በሆነ አካሄድ ስለ ጦር መሣሪያ ሽያጭ ከታይዋን ፕሬዝዳንት ላይ ቺንግ-ቲ ጋር ሊነጋገሩ መሆኑን ገለፁ።
ዋሽንግተን ለቻይና መንግሥት እውቅና በመስጠት ከታይዋን ጋር ያላትን ይፋዊ ግንኙት ካቋረጠችበት የአውሮፓውያኑ 1979 ወዲህ የአሜሪካ እና ታይዋን መሪዎች በቀጥታ ተነጋግረው አያውቁም።

ቻይና ታይዋንን የግዛቷ አካል አድርጋ የምታይ ሲሆን፤ ከአንድነትን ለማምጣት ልትከተል ከምትችላቸው አማራጮች መካከል አንዱም በኃይል መጠቅለል ነው።
እ.አ.አ በ2024 ወደ ሥልጣን የመጡት የታይዋን ፕሬዝዳንት ባለፉት ዓመታት ከታዩ እና የደሴቲቷን መከላከያ የማጠናከር ጠንካራ አቋም ካላቸው መሪዎች መካከል ናቸው።
አሜሪካ ለረጅም ዓመታት ታይዋንን የደገፈች ሲሆን በሕግ ራሷን ለመከላከል የሚያስችላትን መሣሪያ እንድታቀርብ ትገደዳለች። ነገር ግን ይህን ስታደርግ ከቻይና ጋር ያላትን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት አመዛዝና መሆን አለበት።
ትራምፕ ረቡዕ ዕለት የጦር መሣሪያ ሽያጭ ላይ ውሳኔ ከመድረሳቸው በፊት ከፕሬዝዳንት ላይ ጋር ለመነጋገር መወጠናቸውን ሲጠየቁ፤ "አነጋግረዋለሁ። ከሁሉም ሰዎች ጋር እናገራለሁ። ... በታይዋን ችግር ዙሪያ እኛ እንሰራለን" ብለዋል።

ከቻይና ፕሬዝዳንት ዢ ጋር ያላቸውን ግንኙነት "አስደናቂ" ብለው አሞካሽተዋል። ትራምፕ ይህን አስተያየት የሰጡት ባለፈው ሳምንት በቤጂንግ ያካሄዱትን የሁለት ቀናት ጉብኝት ተከትሎ ነው።
እ.አ.አ 1979 አሜሪካ 'የታይዋን ግንኙነት ሕግ' አፅድቃለች። ይህ ሕግ ለታይዋን የመከላከያ መሣሪያዎችን ማቅረብ እንዳለባት ይዘረዝራል። ሕጉ እስካሁን ድረስ ለታይዋን መሣሪያ እንድትሸጥ የሚያደርግ ምክንያት ነው።

ትራምፕ ፀረ ድሮን እና የአየር መቃወሚያ ሚሳዔል ስርዓቶችን የሚያካትተውን እንዲሁም 14 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣን የጦር መሣሪያ ጥቅል ለታይዋን ለመሸጥ እስካሁን እንዳልወሰኑ ተነግሯል።
እንደ ፋይናንሻል ታይምስ ዘገባ ቤጂንግ ትራምፕ ሽያጩ ላይ ውሳኔ እስኪያሳልፉ ድረስ የፔንታጎን ከፍተኛ የፖሊሲ ሹም ኤልብሪጅ ኮልቢን ጉብኝት አዘግይታለች።
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ሳምንት ከፕሬዝዳንት ዢ ጋር ተገናኝተው ሲመለሱ ስለ ለታይዋን የመሣሪያ ሽያጭ ተመሳሳይ ጥያቄ ሲቀርብላቸው "በአጭር ጊዜ ውስጥ እወስናለሁ" ብለው ነበር።
ትራምፕ በቤጂንግ በነበራቸው ጉብኝት ቻይና ከአሜሪካ ጋር ያላት ግንኙነት ከትልቅ ጉዳዮች አንዱ የታይዋን ነገር መሆኑን በግልጽ አቅርባለች።
ፕሬዝዳንት ዢ ጉዳዩ በአግባቡ ካልተከናወነ በሁለቱ ኃያላን ኃይሎች መካከል "ግጭት" ሊፈጠር እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

ትራምፕ ግን በደሴቱ ምክንያት በአሜሪካ እና ቻይና መካከል ግጭት ሊፈጠር የሚችልበትን እድል አጣጥለዋል። "እኔ ለሁለቱም ወገኖች ምንም ቃል አልገባሁም" በማለት ለጋዜጠኞች ተናግረዋል።
ከትራምፕ እና ዢ ንግግር በኋላ የታይዋኑ ፕሬዝዳንት አገራቸው "ሉዓላዊ፣ ነፃ ዲሞክራሲያዊ አገር" ናት በማለት፤ በታይዋን ወሽመጥ አካባቢ ያለው ሰላም " በመስዋዕት ወይም በንግድ ልውውጥ አይተካም" ብለዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዋሽንግተን እና ቴህራን መካከል ያለው ድርድር "ጫፍ ላይ የደረሰ" መሆኑን ጠቅሰው፣ አሜሪካ ከኢራን "ትክክለኛውን ምላሽ" ለማግኘት ለጥቂት ቀናት ለመጠበቅ ፈቃደኛ መሆኗን አስታወቁ።

ፕሬዝዳንቱ ከ'ኤር ፎርስ ዋን' (አውሮፕላን እንደወረዱ ለጋዜጠኞች በሰጡት ቃል፣ "ጉዳዩ በወሳኝ ምዕራፍ ላይ ይገኛል። ትክክለኛ ምላሾችን የማናገኝ ከሆነ፣ ነገሮች በጣም በፍጥነት ይቀየራሉ። ሁላችንም [ለማንኛውም እርምጃ] ሙሉ በሙሉ ዝግጁ ነን" ብለዋል።

ትራምፕ የኢራንን ምላሽ አስመልክቶ ሲያብራሩ፣ "ከኢራን ትክክለኛውን ምላሽ ማግኘት አለብን፤ ስለዚህ ምላሾቹ 100 በመቶ ሙሉ እና አጥጋቢ መሆን አለባቸው። ይህ ከተሳካ ብዙ ጊዜን፣ ጉልበትን እና ከምንም በላይ ደግሞ የሰዎችን ህይወት እናተርፋለን" በማለት የስምምነቱን አስፈላጊነት አስገንዝበዋል።

ይህ የውሳኔ ጊዜ "ጥቂት ቀናት ሊወስድ እንደሚችል፣ ነገር ግን በጣም በፍጥነትም ሊቋጭ እንደሚችል" የተናገሩት ፕሬዝዳንቱ፣ አሁን ላይ አሜሪካ ከኢራን በኩል እየተደራደረችባቸው ያሉትን አካላት አሞካሽተዋል።

"አሁን ላይ እየተነጋገርን ያለነው፣ ከዚህ ቀደም ከነበሩትና አሁን ከሌሉት ሰዎች ይልቅ እጅግ በጣም ምክንያታዊ ከሆኑ ሰዎች ጋር ነው ብዬ አስባለሁ" ያሉት ትራምፕ፣ "ስለዚህ እነዚህ ሰዎች ለሁሉም ወገን ተጠቃሚ የሚያደርግ ታላቅ ስምምነት ላይ ይደርሳሉ ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ" ሲሉ መልካም ምኞታቸውን አክለው ገልጸዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተቀሰቀሰውን ጦርነት ተከትሎ፣ ሞስኮ በሁለቱ ሀገራት መካከል ለሚደረጉ ማናቸውም የሰላም ድርድሮች አስፈላጊውን እገዛ ለማድረግ ዝግጁ መሆኗን የሩሲያ ውጭ ጉዳይ ምክትል ሚኒስትር ሰርጌይ ራያብኮቭ አስታወቁ።

ምክትል ሚኒስትሩ አክለውም ሩሲያ ድጋፍ ለማድረግ ፍላጎት ቢኖራትም፣ ፍላጎቷን ግን በሁለቱ ወገኖች ላይ በግድ የመጫን እቅድ እንደሌላት በግልጽ ተናግረዋል።

ሰርጌይ ራያብኮቭ ከሀገሪቱ የመንግስት የዜና ወኪል ታስ (TASS) ጋር ባደረጉት ቃለ-ምልልስ፣ "ይህንን ግጭት ለመፍታት ሩሲያ ሊደረግ የሚችለውን ሁሉንም ዓይነት ድጋፍ ለመስጠት ዝግጁ መሆኗን ተፋላሚዎቹ ወገኖች በሚገባ ያውቃሉ። በተመሳሳይ ጊዜ እኛ አገልግሎታችንን በነሱ ላይ በፍጹም ጭነን አናውቅም፤ የመጫንም ፍላጎት የለንም። ነገር ግን ተገቢው ጥያቄ ከቀረበልን የመርጃ እጃችንን እንዘረጋለን" ብለዋል።

ምክትል ሚኒስትሩ ሞስኮ ሁልጊዜም ቢሆን ለችግሮች መፍትሄ የሚገኘው በፖለቲካዊ እና በዲፕሎማሲያዊ መንገዶች ብቻ ነው የሚል ፅኑ እምነት እንዳላት እና አሁንም ለዚህ ቁርጠኛ መሆኗን አፅንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

ዋሽንግተን እና ቴህራን የድርድር ሂደቱን ለመቀጠል እያደረጉ ያሉትን ሙከራዎች ሩሲያ እንደምትደግፍ የገለጹት ራያብኮቭ፣ በተለይም በአካባቢው መረጋጋት እንዲሰፍን እና ለዘላቂ ሰላም ምቹ ሁኔታዎች እንዲፈጠሩ ለማድረግ የፓኪስታን ወገን እያጫወተ ያለውን ንቁ እና አዎንታዊ ሚና አድንቀዋል።

አሜሪካ የኢራን ዘይት የጫነች ማዕቀብ የተጣለባት “Skywave” መርከብን በህንድ ውቅያኖስ ላይ መያዟ ተሰማ!
​የዎል ስትሪት ጆርናል  የአሜሪካ ባለስልጣናትን ጠቅሶ እንደዘገበው፤ የአሜሪካ ጦር ከኢራን ጋር ግንኙነት ያላትን እና ማዕቀብ የተጣለባትን “Skywave” የተባለች የነዳጅ ጫኝ መርከብ በህንድ ውቅያኖስ ላይ በቁጥጥር ስር አውሏታል።

መርከቧ ባለፈው የካቲት ወር ላይ ከኢራኗ የኸርግ ደሴት  የተጫነ ከ1 ሚሊዮን በርሜል በላይ ድፍድፍ ዘይት ሳይዝ እንዳልቀረ ተገልጿል።Skywave” የተባለችው ይህች መርከብ የኢራንን ነዳጅ በማጓጓዝ ላይ በመሳተፏ ምክንያት ባለፈው መጋቢት ወር ላይ በአሜሪካ የኢኮኖሚ ማዕቀብ ተጥሎባት ነበር።

መርከቧ የማላካ ባህረ ሰላጤን አቋርጣ በማሌዥያ ምዕራባዊ የባህር ጠረፍ አካባቢ ስትጓዝ እንደነበር  የመርከብ መከታተያ መረጃዎች ያሳያሉ።
​
ይህ የአሜሪካ እርምጃ የመጣው በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ያለው ወታደራዊ እና ዲፕሎማሲያዊ ውጥረት በከፍተኛ ሁኔታ በረበበበት እና ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ወታደራዊ ጥቃቶችን ዳግም ለመጀመር በማስፈራራት ላይ ባሉበት ወቅት ነው።

seledadotio
seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በዋሽንግተን ዲሲ የሚገኘው "የባህረ ሰላጤው ዓለም አቀፍ ፎረም" ዋና ዳይሬክተር ዳኒያ ታፌር ለአልጀዚራ በሰጡት ማብራሪያ፤ የባህረ ሰላጤው ሀገራት "በቀጠናው ውስጥ ውጥረቱ ይበልጥ እንዲባባስ ፍጹም እንደማይፈልጉ" አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

ታፌር እንዳብራሩት "የእነዚህ ሀገራት ዋነኛ ፍላጎት በአሁኑ ወቅት የተደቀነባቸውን ቀውስ በዘላቂነት የሚፈታ መፍትሔ ማግኘት ነው" ያሉ ሲሆን፣ የቴህራን የኑክሌር መርሃ ግብር ለዋሽንግተን ዋነኛ ስጋት ቢሆንም ለባህረ ሰላጤው ሀገራት ግን "ቀዳሚ አጀንዳቸው እንዳልሆነ" ጠቁመዋል።

እነዚህ የባህረ ሰላጤው ሀገራት ከኑክሌሩ ጉዳይ ይልቅ አሁን ላይ እጅግ አሳሳቢ በሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ በአስቸኳይ እንዲከፈት እና በኢራን መደበኛ ሚሳኤሎች የተደቀነባቸውን የደህንነት ስጋት ማስወገድ ላይ በእጅጉ እንደሚያተኩሩ ታፌር ገልጸዋል።

አክለውም "እኔ እንደማስበው ውጥረቱን ማርገብ እና የሁሉም ወገኖችን ቅሬታና ስጋት ሊፈታ የሚችል ስምምነት ላይ መድረስ ለባህረ ሰላጤው ሀገራት ሁሉንም ነገር የሚያሳካ እጅግ ተመራጭ መፍትሔ ነው" ብለዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ጦርነቱን ለማቆም የሚደረገው የሰላም ድርድር መጓተቱን ተከትሎ ለቴህራን "ጊዜ እያለቀባችሁ ነው" የሚል ከባድ ማስጠንቀቂያ አስተላልፈዋል። ፕሬዝዳንቱ 'ትሩዝ ሶሻል' በተሰኘው የማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ፣ "በፍጥነት ቢንቀሳቀሱ ይሻላቸዋል፤ አለበለዚያ ከነሱ የሚተርፍ ምንም ነገር አይኖርም። አሁን ወሳኙ ነገር ጊዜ ነው!" ሲሉ ጽፈዋል። ይህ የትራምፕ ማስጠንቀቂያ የተሰማው፣ እሁድ ዕለት ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ጋር በስልክ ሊነጋገሩ በተቀጠሩበት ወቅት ነው።

በሌላ በኩል የኢራን ሚዲያዎች፣ አሜሪካ ጦርነቱን ለማቆም ቴህራን ላቀረበችው የቅርብ ጊዜ የድርድር ሀሳብ ምንም ዓይነት ተጨባጭ ማግባቢያ አላቀረበችም ሲሉ ዘግበዋል። ከፊል-መንግስታዊ የሆነው 'ሜህር' የዜና ወኪል፣ ከዋሽንግተን በኩል የማግባባት ፍላጎት አለመታየቱ የሰላም ድርድሩን ወደ ማይወጣበት "እንቅፋት" እንደሚመራው ማስታወቁን ቀደም ሲል በዘ-ሐበሻ ዜና ማስነበባችን አይዘነጋም። ከዚህ ቀደም ትራምፕ የኢራንን የድርድር ሀሳብ "ቆሻሻ" እና "ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለው" ሲሉ ያጣጣሉት ሲሆን፣ በሚያዝያ ወር መጀመሪያ ላይ የተኩስ አቁሙ ከመታወጁ ጥቂት ቀደም ብሎም ኢራን ጦርነቱን ለማቆም ካልተስማማች "አንድ ሙሉ ስልጣኔ" ሊጠፋ እንደሚችል ዝተው ነበር። ይሁን እንጂ የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋኢ፣ የሀገራቸው የድርድር ጥያቄዎች "ኃላፊነት የተሞላባቸው" እና "ለጋስ" መሆናቸውን አስረድተዋል።

'ታስኒም' የተሰኘው የኢራን የዜና ወኪል እንዳስነበበው፣ የቴህራን ጥያቄዎች በሁሉም ግንባሮች (በሊባኖስ የሂዝቦላህ ይዞታዎች ላይ እስራኤል የምታደርገውን ጥቃት ጨምሮ) ጦርነቱ በአፋጣኝ እንዲቆም፣ አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችው የባህር ላይ እገዳ እንዲነሳ እና በቀጣይ በኢራን ላይ ጥቃት ላለመፈጸሙ ዋስትና እንዲሰጥ የሚሉትን ያካትታል። በተጨማሪም የጦርነት ካሳ ክፍያ እንዲፈጸም እና የሆርሙዝ ስትሬት ሉዓላዊነት በኢራን ስር መሆኑ ላይ አጽንኦት ተሰጥቶበታል። በአንጻሩ አሜሪካ ለኢራን ጥያቄዎች ምላሽ አምስት ቅድመ-ሁኔታዎችን ማስቀመጧን 'ፋርስ' የዜና ወኪል ዘግቧል። ከእነዚህም መካከል ኢራን አንድ የኒውክሌር ጣቢያ ብቻ እንዲኖራት እና የበለጸገ የዩራኒየም ክምችቷን ወደ አሜሪካ እንድታስተላልፍ የሚሉት ይገኙበታል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ አርብ ዕለት በሰጡት አስተያየት፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል ትልቅ የልዩነት ነጥብ የሆነውን የኢራንን የኒውክሌር ፕሮግራም ሙሉ በሙሉ እንድታጠፋ ከማስገደድ ይልቅ፣ ለ20 ዓመታት እንድታግደው የሚለውን ሀሳብ ሊቀበሉት እንደሚችሉ ጠቁመዋል።

አሜሪካ እና እስራኤል የካቲት 21 በኢራን ላይ ግዙፍ የአየር ጥቃት መክፈታቸው ይታወሳል። የሰላም ድርድሩን ለማመቻቸት የታሰበው የተኩስ አቁም አልፎ አልፎ ከሚደረጉ የተኩስ ልውውጦች በስተቀር በአብዛኛው እየተከበረ ይገኛል። ይሁን እንጂ ኢራን 20 በመቶ የሚሆነው የዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ምርት የሚያልፍበትን ወሳኙን የሆርሙዝ ስትሬት መቆጣጠሯን ቀጥላለች። ኢራን ለአሜሪካ እና እስራኤል ጥቃቶች አጸፋ ነው ያለችው ይህ የስትሬት መዘጋት፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ የነዳጅ ዋጋ ንረትን አስከትሏል። በበኩሏ አሜሪካ ቴህራን በድርድሩ ቅድመ-ሁኔታዎች እንድትስማማ ጫና ለመፍጠር በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን እገዳ አጠናክራ ቀጥላለች። በአሁኑ ሰዓት ፓኪስታን በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የአስታራቂነት ሚና እየተጫወተች ቢሆንም፣ የሁለቱ ወገኖች የድርድር አቋም ግን አሁንም እጅግ የተራራቀ መሆኑ እየታየ ነው።

የሰላም ድርድር መቋረጥ፣ የሆርሙዝ ሰርጥ አዳዲስ ክልከላዎች እና የባራካህ የኑክሌር ጣቢያ ጥቃት
**************

በመካከለኛው ምሥራቅ የሰላም ድርድር ጥረቶች፣ በሆርሙዝ ሰርጥ የባሕር ላይ መተላለፊያ ቁጥጥር እና በተመዘገቡ የጸጥታ ስጋቶች ዙሪያ አዳዲስ ክስተቶች ተመዝግበዋል።

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የነበረው ቀጥተኛ ድርድር መቋረጡን ተከትሎ ዲፕሎማሲያዊ ውጥረቱ ያሻቀበ ሲሆን፣ የንግድ መርከቦች እንቅስቃሴን ለመቆጣጠርም አዳዲስ እርምጃዎች እየተወሰዱ ይገኛሉ።

የፓኪስታን የሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሞህሲን ናቅቪ አስቀድሞ ያልተገለጸ የሁለት ቀናት ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ለማድረግ ቴህራን መግባታቸውን የፓኪስታኑ ‘ዶን’ ጋዜጣ ዲፕሎማቲክ ምንጮችን ጠቅሶ ዘግቧል።

ይህ አስቸኳይ ጉብኝት የተደረገው የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የኢራንን የቅርብ ጊዜ የሰላም አማራጭ ውድቅ ማድረጋቸውን ተከትሎ፣ የሰላም ድርድሩ ሙሉ በሙሉ እንዳይደናቀፍ ለማድረግ የተጀመረው የሽምግልና ጥረት አካል መሆኑ ተገልጿል።

የኢራኑ ‘ተስኒም’ የዜና ወኪል በበኩሉ፣ ሚኒስትሩ ከኢራን አቻቸው ኤስካንዳር ሞሜኒ እና ከፓርላማ አፈ-ጉባኤ መሐመድ ባጌር ጋሊባፍ ጋር ተገናኝተው በዋሽንግተን እና ቴህራን መካከል ያለውን የሰላም ድርድር ማስቀጠል በሚቻልበት ሁኔታ ላይ መምከራቸውን ጠቁሟል።

ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ እንዳስነበበው፣ ፕሬዚዳንት ትራምፕ የኢራንን የሰላም ሃሳብ ውድቅ ቢያደርጉም፤ ኢራን የኑክሌር መርሐ ግብሯን ለ20 ዓመታት እንድታግድ የሚጠይቅ አማራጭ አቅርበዋል።

ይሁን እንጂ የኢራን ባለሥልጣናት በአሜሪካ ወገን ምንም ዓይነት ተጨባጭ የዲፕሎማሲ አካሄድ ለውጥ አልታየም ሲሉ መተቸታቸውን መህር የዜና ወኪል ዘግቧል።

የሆርሙዝ ሰርጥን በተመለከተ ኢራን የባሕር ላይ መተላለፊያውን ለመቆጣጠር አዲስ “ሙያዊ የአሠራር ሥርዓት” ያለችውን የቁጥጥር ሥርዓት ይፋ እንደምታደርግ አስታውቃለች።

የኢራን ፓርላማ የብሔራዊ ደኅንነት ኮሚቴ ሰብሳቢ ኢብራሂም አዚዝን ጠቅሶ ሮይተርስ እንደዘገበው፣ አዲሱ አሠራር ከኢራን ጋር ለሚተባበሩ የንግድ መርከቦች ብቻ ቅድሚያ የሚሰጥ ሲሆን፣ የአሜሪካ ደጋፊ ለሆኑ መርከቦች ግን ዝግ ይሆናል።

በተጨማሪም ኢራን በዲጂታል እና በቢትኮይን ክፍያ የሚሠራ “ሆርሙዝ ሴፍ” የተባለ አዲስ የባሕር ላይ መድን ይፋ ማድረጓን ፋርስ የዜና ወኪል አረጋግጧል።

በሆርሙዝ ሰርጥ ያለው የባሕር ላይ ትራፊክ አሁንም እንደቀዘቀዘ መሆኑን እና አንዳንድ የአውሮፓ ሀገራት መርከቦቻቸው በሰላም እንዲያልፉ ከኢራን አብዮታዊ ዘብ (IRGC) ጋር ድርድር መጀመራቸውን ብሉምበርግ ዘግቧል።

በሌላ በኩል የቀጣናውን ሰላም ይበልጥ አሳሳቢ የሚያደርግ ክስተት ተመዝግቧል። በተባበሩት ዓረብ ኢምሬቶች በሚገኘው የባራካህ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ ላይ የድሮን ጥቃት ደርሷል።

‘አሶሺዬትድ ፕሬስ' እንደዘገበው ጥቃቱ ከኃይል ማመንጫው የውስጠኛው አጥር ውጭ በሚገኝ የኤሌክትሪክ ጄነሬተር ላይ እሳት ቢያስነሳም፣ የኢምሬቶች ባለሥልጣናት እሳቱን በፍጥነት መቆጣጠር መቻሉን እና ምንም ዓይነት የጨረር ስጋትም ሆነ የሰው ጉዳት አለመድረሱን አረጋግጠዋል።

ዓለም አቀፍ የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ (IAEA) ዋና ዳይሬክተር ራፋኤል ግሮሲ ጥቃቱን “ተቀባይነት የሌለው” ሲሉ አውግዘውታል።

በመካከለኛው ምሥራቅ በአንድ በኩል ዲፕሎማሲያዊ የሰላም ጥረቶች ቢቀጥሉም፣ በሌላ በኩል እየተከሰቱ ያሉ የጸጥታ ስጋቶች ቀውሱ ወደ ከፋ ጦርነት እንዳያመራ ከፍተኛ ስጋት መፍጠራቸውን ዓለም አቀፍ የጂኦፖለቲካ ተንታኞች በማስጠንቀቅ ላይ ይገኛሉ።

በለሚ ታደሰ
#middleeastcrisis #peacetalks #straitofhormuz #diplomacy #globalenergy

የኢራን እና አሜሪካ ድርድር እንዲቀጥል የቅድመ ሁኔታዎች ልውውጥ መደረጉ ተገለጸ

ኢራን ላቀረበችው የሰላም ዕቅድ አሜሪካ ባለ አምስት ነጥብ ምላሽ መስጠቷን የቴህራን መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።
ለወታደራዊ እና ደኅንነት ተቋማት ቅርብ የሆነው ፋርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው፤ አሜሪካ ካስቀመጠችው ቅድመ ሁኔታ መካከል ቴህራን አንድ የኒውክሌር ተቋም ብቻ እንዲኖራት የሚጠይቀው ይገኝበታል።

የኢራን ጦርነት የሚቆመው ቅድመ ሁኔታዎች ተከብረው ድርድር ሲካሄድ መሆኑም ተመልክቷል።
ኢራን ለጦርነቱ ካሳ እንዲሰጣት ብትጠይቅም አሜሪካ ጥያቄውን አልተቀበለችም።
ሊባኖስን ጨምሮ በሁሉም ግንባሮች ጦርነትን ማቆም የኢራን ቅድመ ሁኔታ ነው።
በተጨማሪም ማዕቀቦች እንዲነሱ ቴህራን ያቀረበችውን ጥያቄ ዋሽንግተን አልተቀበለችም።
ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ሉዓላዊነቷ እንዲከበር መጠየቋም ተገልጿል።

የፓኪስታንየአገር ውስጥ ሚኒስትር ሞህሲን ናቂቭ በኢራን እና አሜሪካ መካከል የተቋረጠውን የሰላም ንግግር ለማስቀጠል ቴህራን ገብተዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዓለም አቀፉ የችግር አፈታት ተቋም በድረ-ገጹ ባወጣው አዲስ የትንታኔ ሪፖርት፣ አሜሪካ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ግንኙነት ለማጠናከር ከፍተኛ ጥረት እያደረገች መሆኑን አስታውቋል። ተቋሙ እንዳስነበበው፣ የአሜሪካ ኩባንያዎች በአዲስ አበባ አቅራቢያ በሚገነባው ግዙፍ የዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ እና በሌሎችም ፕሮጀክቶች ላይ መዋዕለ ንዋያቸውን እንዲያፈሱ ማበረታታቷ የዚሁ ጥረት አካል ነው። በተለይም ግንቦት 3 አሜሪካ ወደ ኢትዮጵያ የሚደረገውን የጦር መሳሪያ ሽያጭ የሚከለክለውን ፖሊሲዋን እንደምታላላ ይፋ ማድረጓን ሪፖርቱ በዋቢነት ጠቅሷል።

ክራይስስ ግሩፕ በዘገባው እንዳመለከተው፣ የአሜሪካ ባለስልጣናት የኢትዮጵያ መንግስት ከኤርትራ ጋር አዲስ ሰፊ ጦርነት የሚከፍት ከሆነ ከዋሽንግተን ጋር እያደገ የመጣው ግንኙነቱ ከባድ አደጋ ላይ እንደሚወድቅ በሚገባ እንደተረዳ ያምናሉ። ምንም እንኳን ይህ ሁኔታ በትግራይ ጉዳይ ላይም በተመሳሳይ መልኩ ተፈጻሚ መሆን አለመሆኑ ሙሉ በሙሉ ግልጽ ባይሆንም፣ ዋሽንግተን ግን አዲስ አበባ ከገባችበት የፖለቲካ ውጥረት በሰላማዊ መንገድ እንድትወጣ ለማግባባት ያላትን የዲፕሎማሲ ተጽዕኖ ፈጣሪነት በአግባቡ ልትጠቀምበት እንደሚገባ ተቋሙ አሳስቧል።

በአካባቢው እና በቀጠናው ካለው ውስብስብ ተለዋዋጭ ሁኔታ አንጻር የሰላም ሂደቱ በአጭር ጊዜ ውስጥ ተጨባጭ ለውጥ ያመጣል ብሎ ማሰብ አዳጋች መሆኑን የገለጸው ሪፖርቱ፣ የውጭ ተዋንያን ቀዳሚ ትኩረት መሆን ያለበት የፖለቲካ ውጥረቱ ተባብሶ ወደ ሌላ ጦርነት እንዳያመራ መከላከል ላይ መሆኑን አስገንዝቧል። ለዚህም ሁለቱን ወገኖች በአካልም ሆነ በአስታራቂዎች በኩል ወደ ድርድር ጠረጴዛ እንዲመጡ ማግባባት ወሳኝ የመነሻ ነጥብ ይሆናል። ከዚህም ባሻገር ሰፋ ያለ የቀጠናው የውጥረት ማስተንፈሻ እርምጃዎች እጅግ አስፈላጊ መሆናቸውን የጠቀሰው ክራይስስ ግሩፕ፣ በተለይም በአዲስ አበባ እና በሱዳን ጦር መካከል 'ለተኪ ታጣቂዎች ድጋፍ ታደርጋላችሁ' በሚል የጋራ ጥርጣሬ እያደገ የመጣውን ፍጥጫ ማርገብ ጊዜ የማይሰጠው ጉዳይ መሆኑን አብራርቷል።

የአፋጣኝ ግጭት ስጋቱ አንዴ ጋብ ካለ በኋላ፣ አዲስ አበባ እና መቀሌ የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት የሚያጠናክር እና አሁን ለተፈጠረው ከፍተኛ አለመግባባት መፍትሔ የሚያመጣ አዲስ ስምምነት ላይ መድረስ እንደሚኖርባቸው ክራይስስ ግሩፕ አጽንኦት ሰጥቷል። የተቋሙ ትንታኔ እንደሚያስረዳው፣ የማንኛውም አዲስ ስምምነት መሠረት መሆን ያለበት "አንደኛው ወገን ሌላኛውን በቀላሉ ሊያጠፋው አይችልም" የሚለውን መራር እውነት መቀበል ሲሆን፣ ይህንን በጦርነት ለማሳካት መሞከር የሚያስከትለው ኪሳራ እጅግ ግዙፍ እና አደገኛ ነው።

ትግራይ ወደ ኢትዮጵያ የፖለቲካ ፌዴሬሽን ሥርዓት እንዴት በድጋሚ ልትቀላቀል እንደምትችል የሚያሳይ ግልጽ እቅድ መኖር እንዳለበት የገለጸው ሪፖርቱ፣ በእነዚህ መሠረታዊ ጉዳዮች ላይ ጠንካራ ትኩረት ሰጥቶ መሥራት ካልተቻለ መቀሌ እና አዲስ አበባ እራሳቸውን ደጋግመው አሁን ወዳሉበት የግጭት እና የጥፋት አዙሪት ውስጥ መመለሳቸው አይቀሬ መሆኑን በማስጠንቀቅ ዘገባውን አጠናቋል።

የአይኤስ መሪ ተገደለ

የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በዓለም አቀፍ ደረጃ የአይኤስ አይኤስ ሁለተኛ መሪ መሆኑ የሚነገረውን አቡ ቢላል አል ሚኑኪ መገደሉን አስታውቀዋል፡፡

ፕሬዚዳንት ትራምፕ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው እንዳስታወቁት፤ አቡ ቢላል አል ሚኑኪ የተገደለው የአሜሪካ እና ናይጄሪያ የጦር ሃይሎች በጥምር ባካሄዱት ኦፕሬሽን ነው፡፡

ዋሽንግተን አቡ ቢላል አል ሚኑኪን በፈረንጆቹ 2023 ዓለም አቀፍ አሸባሪ በማለት መፈረጇ የሚታወስ ሲሆን፤ አሸባሪ ቡድኑ ውስጥ ከፍተኛ ተሰሚነት ያለው ሁለተኛው መሪ መሆኑ ይነገራል።

የናይጄሪያ ጦር በጉዳዩ ላይ እስካሁን ያለው ነገር የለም።

አል ሚኑኪ የቡድኑን የአፍሪካ ሴል የሚመራ ሲሆን በተለይም በቻድ፣ ኒጀር እና ማሊ በስፋት የሚቀሳቀሰውን ቡድን በበላይነት ይመራ እንደነበር ተሰምቷል፡፡

ፕሬዚዳንት ትራምፕ የአል ሚኑኪ ግድያ አሸባሪ ቡድኑን በአፍሪካ ብሎም በዓለም አቀፍ ደረጃ ክፉኛ የሚጎዳው መሆኑን በመግለጽ የናይጄሪያ መንግስትን ለአጋርነቱ አመስግነዋል፡፡

seledadotio
seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በቤጂንግ ከቻይናው አቻቸው ሺ ጂንፒንግ ጋር ያደረጉትን የሁለት ቀናት ጉባኤ እንዳጠናቀቁ፣ ታይዋን ከቻይና ተገንጥላ ይፋዊ ነፃነቷን ከማወጅ እንድትቆጠብ ጥብቅ ማሳሰቢያ ሰጡ።

ፕሬዚዳንት ትራምፕ አርብ ዕለት ለ 'Fox News' በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ "ማንም አካል ነፃነቱን ሲያውጅ ማየት አልፈልግም" ብለዋል። ታይዋን እራሷን እንደ ሉዓላዊት ሀገር ስለምትቆጥር ይፋዊ የነፃነት አዋጅ ማውጣት እንደማያስፈልጋት የታይዋኑ ፕሬዚዳንት ላይ ቺንግ-ቴ ከዚህ ቀደም በተደጋጋሚ መግለጻቸው ይታወቃል። ዩናይትድ ስቴትስ በሕግ በተደነገገው መሠረት ለታይዋን ራስን የመከላከል አቅም እንድትገነባ ለረጅም ጊዜ ስትደግፍ የቆየች ቢሆንም፣ ይህንን ጥምረት ከቻይና ጋር ካላት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ጋር ማመጣጠን ፈተና ሆኖባት ቆይቷል።

ትራምፕ ወደ ዋሽንግተን ሲመለሱ በነበራቸው የበረራ ጉዞ ላይ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ከፕሬዚዳንት ሺ ጋር ስለ ደሴቲቱ "በስፋት" መወያየታቸውን ገልጸዋል። ነገር ግን አሜሪካ ታይዋንን በወታደራዊ ኃይል ትከላከልላት እንደሆነ ለቀረበላቸው ጥያቄ ግልጽ ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ለ 'Fox News' በሰጡት ማብራሪያ ላይ ፕሬዚዳንቱ የአሜሪካ ፖሊሲ እንዳልተቀየረ አጽንኦት ሰጥተዋል። "እንደምታውቁት ጦርነት ለመዋጋት 9,500 ማይል (15,289 ኪ.ሜ) ርቀት መጓዝ ይጠበቅብናል። እኔ ይህንን አልፈልግም። እነሱ (ታይዋኖች) እንዲረጋጉ እፈልጋለሁ፤ ቻይናም እንድትረጋጋ እፈልጋለሁ" ብለዋል።

በቻይና መንግሥታዊ ሚዲያዎች ዘገባ መሠረት፣ ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ በውይይቱ ወቅት "የታይዋን ጉዳይ በቻይና እና አሜሪካ ግንኙነት ውስጥ እጅግ በጣም አስፈላጊው ጉዳይ ነው፤ በአግባቡ ካልተያዘ ሁለቱ ሀገራት ሊጋጩ ወይም ወደ ጦርነት ሊገቡ ይችላሉ" ሲሉ ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል። ይሁን እንጂ ትራምፕ ከቻይና ጋር ጦርነት ይፈጠራል ብለው እንደማያስቡ እና ፕሬዚዳንት ሺም ጦርነት ማየት እንደማይፈልጉ ገልጸዋል።

ቻይና በቅርብ ዓመታት በታይዋን ዙሪያ ወታደራዊ ልምምዶቿን ማጠናከሯ በቀጠናው ውጥረትን አባብሷል። ከዚህ ጋር በተያያዘ፣ ባለፈው ዓመት መገባደጃ ላይ የትራምፕ አስተዳደር ለታይዋን የ11 ቢሊዮን ዶላር የጦር መሳሪያ (የላቁ ሮኬት ማስወንጨፊያዎችን እና ሚሳኤሎችን ያካተተ) ለመሸጥ ማቅረቡ ቻይናን ክፉኛ አስቆጥቷል።

ትራምፕ ይህ የጦር መሳሪያ ሽያጭ ይቀጥል አይቀጥል በቅርቡ እንደሚወስኑ እና ከሺ ጋርም "በጥልቀት" እንደተወያዩበት ገልጸዋል። አክለውም፣ "በአሁኑ ጊዜ ታይዋንን ከሚያስተዳድረው ሰው ጋር መነጋገር አለብኝ" ብለዋል። ዩናይትድ ስቴትስ ከታይዋን ጋር ይፋዊ ያልሆነ ጠንካራ ግንኙነት ቢኖራትም፣ የአሜሪካ ፕሬዚዳንቶች ከታይዋን መሪ ጋር በቀጥታ መነጋገራቸው የተለመደ አይደለም። እንዲህ ዓይነቱ እርምጃ የቻይና መንግሥት "አስቸጋሪ እና የሰላም አፍራሽ" ብሎ ከሚጠራቸው የታይዋኑ ፕሬዚዳንት ላይ ቺንግ-ቴ ጋር በቀጥታ መነጋገርን ስለሚያስከትል፣ በቤጂንግ በኩል ከፍተኛ ቁጣን ሊጭር ይችላል።

የታይዋን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሊን ቺያ-ሉንግ በበኩላቸው፣ ቡድናቸው የአሜሪካ እና ቻይናን የመሪዎች ጉባኤ በቅርበት ሲከታተል እንደነበር እና የታይዋንን ጥቅም ለማስጠበቅ ከአሜሪካ ጋር ጥሩ ግንኙነት ማድረጋቸውን ገልጸዋል። ሚኒስትሩ ታይዋን በቀጠናው "የሰላም እና መረጋጋት ጠባቂ" መሆኗን በማንሳት፣ ቻይናን "በጥቃት አዘል ወታደራዊ እርምጃዎቿ እና በአምባገነናዊ ጭቆናዋ" አደጋን እያባባሰች ነው ሲሉ ከሰዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የፍትሕ ሚኒስቴር ባለሥልጣናት ዛሬ እንዳስታወቁት፣ የትራምፕ አስተዳደር በመጪው ጁላይ 4 ሚከበረው የአሜሪካ 250ኛ የነፃነት በዓል የጸጥታ ጥበቃን ለማጠናከር በሚል ተጨማሪ 1,500 የብሔራዊ ዘብ (ናሽናል ጋርድ) ወታደሮች በዋሽንግተን ዲሲ ጎዳናዎች ላይ እንዲሰማሩ አዝዟል።

ይህንን አስመልክተው መግለጫ የሰጡት የአሜሪካ ማርሻልስ አገልግሎት ዳይሬክተር ጋዲያሴስ ሴራልታ፣ በነፃነት በዓሉ ላይ የሚኖረውን ከፍተኛ የጎብኚዎች ቁጥር ግምት ውስጥ በማስገባት ተጨማሪ ጦር እንዲመደብላቸው መጠየቃቸውን ገልጸዋል። "የብሔራዊ ዘብ አባላቱ በከተማዋ በስፋት መታየታቸው ለወንጀል የሚሰጠውን ምላሽ ያፈጥናል፤ ለፖሊስ ድጋፍ ይሰጣል፤ የጸጥታ አስከባሪዎችን እና የሲቪሉን ማኅበረሰብ ደህንነት ይጠብቃል" ብለዋል። የእነዚህ ተጨማሪ 1,500 ወታደሮች መምጣት፣ በከተማዋ የሚዘዋወሩትን የብሔራዊ ዘብ አባላት ቁጥር ወደ 5,000 ከፍ ያደርገዋል።

ከብሔራዊ ዘቡ በተጨማሪ በአሜሪካ ፓርክ ፖሊስ፣ በ FBI፣ በማርሻልስ አገልግሎት እና በሌሎች የጸጥታ ተቋማት በኩልም በከተማዋ በእግር፣ በተሽከርካሪ እና በፈረስ ላይ የሚደረገው የጸጥታ ጥበቃ ከፍ እንደሚል ዳይሬክተሩ አክለው ገልጸዋል።

የትራምፕ አስተዳደር በዋሽንግተን ዲሲ የብሔራዊ ዘብን ማሰማራት የጀመረው ካለፈው ክረምት ጀምሮ ሲሆን፣ በወቅቱ የፌዴራል መንግሥቱ የዲሲን የሕግ ማስከበር ሥራ በፕሬዚዳንታዊ ትእዛዝ በጊዜያዊነት ተረክቦ 'D.C. Safe and Beautiful Task Force' የተሰኘ ግብረ-ኃይል አቋቁሞ ነበር። ባለፈው ኖቬምበር መገባደጃ ላይ ከዋይት ሀውስ ጥቂት ሜትሮች ርቀት ላይ በሁለት የብሔራዊ ዘብ አባላት ላይ የተኩስ ጥቃት መድረሱን ተከትሎ፣ አስተዳደሩ ተጨማሪ 500 ወታደሮችን በከተማዋ አሰማርቷል።

ይሁን እንጂ የፌዴራል መንግሥቱ እርምጃ በአካባቢው (የዲሲ) ባለሥልጣናት ዘንድ ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሞታል። የዲሲ ባለሥልጣናት ይህ ሥምሪት "አላስፈላጊ" መሆኑን በመግለጽ በአርብ ዕለቱ ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ሳይገኙ ቀርተዋል። ዳይሬክተር ሴራልታ የዲሲ ባለሥልጣናትን ለምን እንዳላማከሩ ሲጠየቁ፣ "ይህ የፕሬዚዳንቱ ግብረ-ኃይል ነው፤ የአካባቢው ባለሥልጣናት በመግለጫው ላይ እንዲገኙ ተጋብዘው ነበር፣ ነገር ግን መቅረትን መረጡ" የሚል ምላሽ ሰጥተዋል።

የዲሞክራቲክ ፓርቲ ሕግ አውጪዎችም በበኩላቸው ጦሩ እየተቆጣጠረ ያለው አነስተኛ ወንጀል የሚፈጸምባቸውን የቱሪስት አካባቢዎች መሆኑን በመጠቆም፣ ሥምሪቱ ግልጽ ስትራቴጂ የሌለው እና እጅግ አላስፈላጊ ወጪን የሚያስከትል ነው ብለዋል። የዲሞክራት ሴናተሮች የሆኑት አንዲ ኪም እና ጋሪ ፒተርስ ባወጡት ሪፖርት፣ በዲሲ የሚደረገው የብሔራዊ ዘብ ሥምሪት የፌዴራል መንግሥቱን በቀን 1.65 ሚሊዮን ዶላር እያስወጣ መሆኑን አስታውቀዋል። ይህ ማለት ከኦገስት ወር ጀምሮ እስካሁን ከ 450 ሚሊዮን ዶላር በላይ ወጪ ሆኗል።

ምንም እንኳን ተቃውሞ ቢኖርም፣ የፔንታጎን ዕቅድ የብሔራዊ ዘቡን ሥምሪት እስከ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ሁለተኛ የሥልጣን ዘመን ማብቂያ (ጃንዋሪ 20, 2029) ድረስ ለማቆየት ነው።

ከጁላይ 4ቱ የነፃነት በዓል በፊት የፍትሕ ሚኒስቴሩ በከተማዋ ያለውን ወንጀል ለመቀነስ ሌሎች ጥብቅ እርምጃዎችንም እያዘጋጀ ነው። በዋሽንግተን ዲሲ የአሜሪካ ጠቅላይ አቃቤ ሕግ የሆኑት ጃኒን ፒሮ፣ የሰዓት እላፊን የሚጥሱ ወጣቶች ወላጆች ላይ ክስ ለመመሥረት መታቀዱን አስታውቀዋል።

አቃቤ ሕጓ ወጣቶች በብዛት በሚሰበሰቡባቸው እንደ ኔቪ ያርድ፣ ዩ ስትሪት እና ኖማ ባሉ አካባቢዎች የሚፈጥሩትን ረብሻ በጽኑ ኮንነዋል። "እነዚህ ተግባራት ሠፈሮቻችንን አሸብረዋል፤ ንግዶችን ዘግተዋል፤ በሰላም መሥራት እና መኖር የሚፈልጉ ግብር ከፋይ ነዋሪዎችን አሳዝነዋል። ብዙ ጊዜም ወደ ጥቃት፣ ዝርፊያ እና ድብድብ ያመራሉ" ብለዋል።

የአቃቤ ሕጓ ጽሕፈት ቤት ወጣቶችን እንደ አዋቂ ቆጥሮ (ከባድ ወንጀል ካልሠሩ በስተቀር) መክሰስ ባይችልም፣ አብዛኛው በወጣቶች የሚፈጸም ወንጀል በአካባቢው የዲሲ ጠቅላይ አቃቤ ሕግ እንደሚታይ ገልጸው፣ "ወላጆች ልጆቻችሁን ካልተቆጣጠራችሁ፣ ከተማዋ ትቆጣጠራቸዋለች!" ሲሉ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል።

በዋሽንግተን ዲሲ በአሁኑ ወቅት ከ18 ዓመት በታች ለሆኑ ታዳጊዎች በመደበኛ ቀናት ከምሽቱ 11፡00 ሰዓት (p.m.)፣ በሳምንቱ መጨረሻ ቀናት ደግሞ ከሌሊቱ 6፡00 ሰዓት (midnight) ጀምሮ የሰዓት እላፊ ገደብ መኖሩ ይታወቃል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ መንግሥት ዛሬ እንዳስታወቀው፣ በእስራኤል እና በሊባኖስ (በተለይም በሄዝቦላህ) መካከል ያለው እና ደካማ መሠረት ያለው የተኩስ አቁም ስምምነት ለተጨማሪ 45 ቀናት ተራዝሟል። ይህ ማራዘሚያ ይፋ የተደረገው፣ በኢራን የሚደገፈው የሄዝቦላህ ታጣቂ ቡድን ከእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) ጋር እያደረገ ያለውን ግጭት፣ እንዲሁም ወደ እስራኤል ግዛት የሚተኩሳቸውን ሚሳኤሎች እና ድሮኖች ባላቆመበት ሁኔታ ውስጥ መሆኑ አነጋጋሪ ሆኗል።

የስምምነቱ መራዘም የተነገረው፣ በዋሽንግተን ዲሲ ሲካሄድ የነበረው ሦስተኛው ዙር የእስራኤል እና ሊባኖስ የድርድር መድረክ ከተጠናቀቀ በኋላ ነው። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት ይህንኑ ድርድር “እጅግ ፍሬያማ” ሲሉ የገለጹት ሲሆን፣ የተኩስ አቁሙ መራዘም “ተጨማሪ የሰላም እርምጃዎችን ለማምጣት ያስችላል” ብለዋል።

ለተከታታይ ሁለት ቀናት በዘለቀው በዚህ ሦስተኛ ዙር ድርድር ላይ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሁለቱም ወገን የተውጣጡ የጦር መኮንኖች ተሳትፈዋል። እስራኤልን ወክለው በአሜሪካ የእስራኤል ተጠባባቂ የመከላከያ አታሼ ብርጋዴር ጄኔራል አሪክ ቤን ዶቭ እና የ IDF ስትራቴጂክ ክፍል ኃላፊ ብርጋዴር ጄኔራል አሚካይ ሌቪን ተገኝተዋል። ቃል አቀባይ ፒጎት እንዳስታወቁት፣ የድርድሩ የፖለቲካዊ ውይይት ክፍል በመጪው ጁን 2 እና 3 እንደገና የሚቀጥል ሲሆን፤ የደህንነት ጉዳዮችን የሚመለከተው ውይይት ደግሞ የሁለቱ አገራት ወታደራዊ ልዑካን በተገኙበት በፔንታጎን ሜይ 29 ይጀመራል።

በአሜሪካ የእስራኤል አምባሳደር ዬቺኤል ሌይተር በበኩላቸው፣ ውይይቱን "ግልጽ እና ገንቢ" ሲሉ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ገልጸዋል። "የሚቀጥሉትን እርምጃዎች በጉጉት እጠብቃለሁ፤ ውጣ ውረዶች መኖራቸው ባይቀርም የስኬት ዕድሉ ግን ሰፊ ነው። በድርድሩ ሂደት ሁሉ ቅድሚያ የምንሰጠው ግን የዜጎቻችንን እና የወታደሮቻችንን ደህንነት ነው" ብለዋል።

የሊባኖስ ልዑካንም የተኩስ አቁሙ መራዘምን በበጎ የተቀበሉት ሲሆን፣ ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ጉዳዮች ተነጥለው በፔንታጎን እና በስቴት ዲፓርትመንት በተናጠል እንዲታዩ መደረጉን አድንቀዋል። "ሊባኖስ ሉዓላዊነቷን በማስከበር እና የሕዝቧን ደህንነት በመጠበቅ በድርድሩ ውስጥ ገንቢ ተሳትፎዋን ትቀጥላለች" ሲል ልዑኩ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል። የሊባኖሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናዋፍ ሳላምም፣ ሊባኖስ ለውጭ ኃይሎች ፍላጎት (በተለይ ሄዝቦላህ ለኢራን ሲል የከፈተውን ጦርነት በማመልከት) የምትከፍለው ዋጋ አብቅቷል ያሉ ሲሆን፣ አረብ አገራት እና ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በድርድሩ የቤሩትን አቋም እንዲደግፉ ጥሪ አቅርበዋል።

ስምምነቱ ከኤፕሪል 16 ጀምሮ በሥራ ላይ ቢሆንም፣ አሜሪካ እስራኤል በሄዝቦላህ አባላት ላይ ያነጣጠረ ጥቃት እንድትፈጽም ፈቅዳለች። በዚህም ምክንያት ሐሙስ እና አርብ ድርድሩ እየተካሄደ በነበረበት ጊዜም ጭምር የዕለት ተዕለት ጥቃቶች አልቆሙም። ሄዝቦላህ በደቡብ ሊባኖስ የጸጥታ ቀጠና የፈጠሩትን የእስራኤል ኃይሎች ኢላማ ማድረጉን ቀጥሏል። አርብ ዕለት ሄዝቦላህ ወደ ሰሜን እስራኤል በተለይም ወደ ኪሪያት ሽሞና እና መቱላ ድሮኖችን ያስወነጨፈ ቢሆንም እስካሁን የደረሰ ጉዳት አልተዘገበም።

በተመሳሳይ የእስራኤል ኃይሎች (IDF) በሊባኖስ ጥቃታቸውን አጠናክረዋል። የሊባኖስ ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው፣ አርብ ዕለት እስራኤል በጢሮስ አውራጃ በፈጸመችው የአየር ጥቃት 37 ሰዎች ቆስለዋል። እስራኤል ይህንን ጥቃት የፈጸመችው ቀደም ብላ ነዋሪዎች አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ ማስጠንቀቂያ ከሰጠች በኋላ ሲሆን፣ ጥቃቱ ሄዝቦላህ የሚጠቀምባቸውን መሠረተ ልማቶች ኢላማ ያደረገ መሆኑን ገልጻለች።

የግጭቱ አሃዞች እንደሚያሳዩት፣ እስካሁን በደቡብ ሊባኖስ 19 የእስራኤል ወታደሮች እና አንድ ሲቪል ኮንትራክተር የተገደሉ ሲሆን፤ በእስራኤል በኩል ደግሞ ከ2,000 በላይ የሄዝቦላህ ታጣቂዎች (በመቶዎች የሚቆጠሩ የ 'Radwan' ልዩ ኃይል አባላትን ጨምሮ) መገደላቸውን IDF አስታውቋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ አዛዥ የሆኑት የባህር ኃይል አድሚራል ብራድ ኩፐር፣ አሜሪካ በየካቲት ወር መገባደጃ ላይ የጀመረችው "ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ" የተሰኘው ወታደራዊ ዘመቻ የኢራንን ወታደራዊ አቅም እና በቀጠናው ያላትን ተጽዕኖ ፈጣሪነት ሙሉ በሙሉ ማዳከሙን አስታወቁ። አዛዡ ይህንን የተናገሩት በዋሽንግተን ዲሲ ለሴኔቱ የጦር ኃይሎች ኮሚቴ ስለ 2027 የበጀት ዓመት ጥያቄ እና በቀጠናው ስላለው ወታደራዊ አሰላለፍ ምስክርነት በሰጡበት ወቅት ነው።

አዛዡ በምስክርነታቸው እንዳብራሩት፣ የአሜሪካ ኃይሎች ከ40 ቀናት ባነሰ ጊዜ ውስጥ ወታደራዊ ግባቸውን በማሳካት የኢራንን የመከላከል አቅም ክፉኛ መትተዋል። በተለይም ባለፈው ዓመት ሚያዝያ እና ጥቅምት ወራት በእስራኤል ላይ ታይቶ የማያውቅ የጅምላ ሚሳኤል ጥቃት የፈጸመችው ኢራን፣ አሁን ላይ ይህን መሰል ጥቃት የመፈጸም አቅሟ በአሜሪካ ኃይሎች ተወግዷል። አድሚራል ኩፐር አክለውም፣ የኢራን የድሮን፣ የሚሳኤል እና የባህር ኃይል መከላከያ ኢንዱስትሪ በ90 በመቶ መውደሙን እና ቀሪ አቅሟ 10 በመቶ ብቻ መሆኑን አረጋግጠዋል። የኢራን የባህር ኃይል ይህንን ከባድ ውድመት ተቋቁሞ አቅሙን መልሶ ለመገንባት ከ5 እስከ 10 ዓመታት ሊወስድበት እንደሚችልም ወታደራዊ ግምገማቸውን አቅርበዋል።

ይህ ወታደራዊ እርምጃ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን መቼም ቢሆን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳይኖራት ያስቀመጡትን ብሔራዊ ግብ ለማሳካት ትልቅ ሚና ተጫውቷል። ከዚህም ባሻገር ኢራን በቀጠናው ለሚገኙ አሸባሪ ቡድኖች ስታደርግ የነበረው ቀጥተኛ ያልሆነ ድጋፍ ክፉኛ ተመቷል። ለዓመታት በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር እና የጦር መሣሪያ ሲቀርብላቸው የነበሩት እንደ ሐማስ፣ ሕዝቦላህ እና ሁቲ ያሉ የተኪ ተዋጊ (Proxy) ቡድኖች፣ በዘመቻው ምክንያት ከኢራን የሚያገኙት ማንኛውም ዓይነት ትጥቅም ሆነ ሃብት መቋረጡን አዛዡ አብራርተዋል። ይህ ድል በአጋጣሚ የመጣ ሳይሆን፣ ለወራት የተደረገ ጥንቃቄ የተሞላበት ዕቅድ እና የዓመታት ልምድ ውጤት መሆኑንም አስገንዝበዋል።

"ኦፕሬሽን ኤፒክ ፊዩሪ" የአሜሪካን ወታደራዊ የበላይነት ከማረጋገጥ ባለፈ፣ በመካከለኛው ምሥራቅ ካሉ አጋር አገራት ጋር ያላትን ወታደራዊ ትብብር ወደ አዲስ ምዕራፍ ማሸጋገሩ ተገልጿል። አድሚራል ኩፐር እንደገለጹት የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ባህሬን፣ ኩዌት፣ ኳታር እና ሳዑዲ አረቢያ ከአሜሪካ ጋር ጎን ለጎን በመቆም ራሳቸውንም ሆነ አሜሪካውያንን በመከላከል ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። በተጨማሪም ይህ ግዙፍ ወታደራዊ ስኬት ያለ ዮርዳኖስ እና እስራኤል የጠበቀ አጋርነት ሊሳካ እንደማይችል በመግለጽ፣ ዘመቻው በቀጠናው ያለውን የጸጥታ ትብብር ምን ያህል እንዳጠናከረው መስክረዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ቴህራን በዋሽንግተን ላይ "ምንም ዓይነት እምነት እንደሌላት" እና ድርድር የምትፈልገው አሜሪካ በጉዳዩ ላይ እውነተኛ እና ቁርጠኛ ከሆነች ብቻ መሆኑን ገለጹ። ሚኒስትሩ ይህንን የተናገሩት በኒው ዴልሂ በሚካሄደው የብሪክስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ስብሰባ ላይ ተገኝተው ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ሲሆን፣ ጦርነቱን ለማቆም የሚደረገው ድርድር አሁንም እንደተቋረጠ መሆኑን ጠቁመዋል።

አለም አቀፍ ትኩረት የሳበውን የሆርሙዝ የባህር መስመር በተመለከተ ሚኒስትሩ ማብራሪያ ሰጥተዋል። ከቴህራን ጋር በጦርነት ውስጥ ከሚገኙት በስተቀር ሁሉም መርከቦች በመስመሩ ማለፍ እንደሚችሉ ያረጋገጡት አራግቺ፣ ለማለፍ የሚፈልጉ መርከቦች ግን ከኢራን የባህር ኃይል ጋር ቅንጅት ማድረግ እንዳለባቸው አሳስበዋል። በዚሁ ስትራቴጂካዊ የባህር መስመር ዙሪያ ያለው ሁኔታ "እጅግ ውስብስብ" መሆኑንም አክለዋል።

ከአሜሪካ የሚመጡ "እርስ በርሳቸው የሚጣረሱ መልእክቶች" ዋሽንግተን ለድርድር ያላትን እውነተኛ ፍላጎት እንድትጠራጠር እንዳደረጋት ሚኒስትሩ ገልጸዋል። በፓኪስታን አደራዳሪነት የተጀመረው የሽምግልና ሂደት ሙሉ ለሙሉ ባይከሽፍም "በችግር ውስጥ" መሆኑን አስረድተዋል። ኢራን ለዲፕሎማሲ ዕድል ለመስጠት የተኩስ አቁሙን ለማስቀጠል ጥረት እያደረገች ቢሆንም፣ አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ ግን ወደ ጦርነቱ ለመመለስም ዝግጁ መሆኗን አስጠንቅቀዋል።

የአራግቺ መግለጫ የወጣው ዛሬ አርብ ሲሆን፣ ይህ የሆነው የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ ያላቸው ትዕግስት እያለቀ መሆኑን ከተናገሩ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ነው። ትራምፕ ከቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ ጋር ባደረጉት ውይይት ቴህራን የባህር መስመሩን ዳግም እንድትከፍት መስማማታቸውን መግለጻቸው ይታወሳል። በዚህ ጉዳይ ላይ ያተኮሩት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ፣ "ኢራን የችግሩ መፍትሄ አካል መሆን የሚችል ማንኛውንም አገር፣ በተለይም ቻይናን ታደንቃለች" በማለት ሀገራቸው ያላትን አቋም አንጸባርቀዋል።

ቻይና እና አሜሪካ የሆርሙዝ የባሕር ሰርጥ ክፍት ሆኖ እንዲቆይ ተስማሙ
**********************

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና የቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ በቤጂንግ ባደረጉት የፊት ለፊት ውይይት በሆርሙዝ የባሕር ሰርጥ ዙሪያ መክረዋል።

በውይይታቸውም በኢራን ጦርነት ሳቢያ በዓለም አቀፍ ገበያ ላይ ያለው ውጥረት በበረታበት በዚህ ወቅት፣ ስትራቴጂያዊው የሆርሙዝ ባሕር ሰርጥ “ነፃ የኃይል አቅርቦት ፍሰትን ለመደገፍ ሲባል የግድ ክፍት ሆኖ መቆየት አለበት” በሚለው ነጥብ ላይ ፕሬዚዳንት ሺ መስማማታቸውን ኋይት ሐውስ አስታውቋል።

በሌላ በኩል፣ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ በኒው ዴልሂ፣ በተካሄደው ስብሰባ ላይ የብሪክስ (BRICS) አባል ሀገራት አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የከፈቱትን ጦርነት እንዲያወግዙት አሳስበዋል።

ሚኒስትሩ “ቴህራን ለማንኛውም ዓይነት ውጫዊ ጫና በፍጹም እጅ እንደማትሰጥ” በአፅንኦት መናገራቸውን አልጀዚራ ዘግቧል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በደቡብ ሊባኖስ ከተሞች እና መንደሮች ላይ የእስራኤል ጥቃቶች አሁንም የቀጠሉ ቢሆንም፣ ግጭቱን በዘላቂነት ለማስቆም ያለመ የሊባኖስ እና የእስራኤል ተደራዳሪዎች ሦስተኛ ዙር የቀጥታ ውይይት በዋሽንግተን ዲሲ በመካሄድ ላይ እንደሚገኝ ተገልጿል።
#globalnews #usa #china #iran #hormuzstrait #brics #diplomacy