ቀብር
#ethiopia | ​የብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር ዋና ሥራ አስኪያጅነትና በተለያዩ መስሪያ ቤቶች ከ40 ዓመታት በላይ በኃላፊነት ሲሠሩ የነበሩት ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው አረፉ።

ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው በ83 ዓመታቸው ያረፉት ሐምሌ 27 ቀን 2018 ዓ.ም. በአጋጠማቸው ድንገተኛ ሕመም ነው።

​ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ሴቶች ከዩኒቨርሲቲ ለመመረቅና በከፍተኛ ኃላፊነት ተመድበው ለመሥራት ብርቅ በነበረበት ጊዜ በውጤት ያለፉ፣ በፋና ወጊነት በሚቆጠር አርአያነት፣ በከፍተኛ ተሳትፎ ሀገራቸውን ሲያገለግሉ ቆይተዋል።

​በ1950ዎቹ መጨረሻ ከቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ በኢኮኖሚክስ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን፣ ከዋሺንግተን ዲሲ አሜሪካን ዩኒቨርሲቲ ሁለተኛ ዲግሪያቸውን በማግኘት ለወጣት ሴቶች ምሳሌ ለመሆን የበቁ ነበሩ።

​ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ከ40 ዓመታት በላይ በኃላፊነትና በሥራ መሪነት ባገለገሉባቸው የግልና የመንግሥት መስሪያ ቤቶች አዳዲስ የሥራ ዘዴዎችን በመቀየስና የተቀናጀ አሠራር በማስለመድ ስማቸው በመልካም ሲጠራ ቆይቷል።

​በተለይም ለ19 ዓመታት በዋና ሥራ አስኪያጅነት የመሩትን የብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር ትርፋማ ለማድረግ፣ አሠራሩን ለማዘመንና ጠንካራ ተቋም እንዲሆን ያበረከቱት አስተዋጽኦ በጊዜው በነበሩትና ሰነድ በሚመረምሩት ዘንድ የታወቀ ነው።

እንደ ፈጣን ሎተሪ ዓይነቶቹ ከጊዜው ጋር የተጣጣሙ አሠራሮች በብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር እንዲለመዱና የተጠናከሩ እንዲሆኑ ያደረጉት ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ናቸው።

​በኢትዮጵያ መድን ድርጅት፣ በኅብረት ኢንሹራንስ፣ በናይል ኢንሹራንስ፣ በብርሃን ኢንሹራንስ በመመሪያ ሥራ አስኪያጅነት እየተመደቡ ተቋሞቹ እንዲጠናከሩ ሙሉ ልምዳቸውንና ችሎታቸውን ማስተላለፋቸውን አብረዋቸው የሠሩት እየመሰከሩላቸው ነው።

​ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ትኩረትና ጥንቃቄ ከሚጠይቀው የሥራ መደባቸው ጋር ደርበው እንደ ቤተሰብ መመሪያ ማኅበር ከአንዴም ሁለቴ፣ እንደ ቀይ መስቀል ማኅበር፣ እንደ ኢየሩሳሌም የሕፃናት ማሳደጊያ ድርጅትና በመሣሰሉት ተቋማት ለረጅም ዓመታት በቦርድ ሊቀ መንበርነትና አባልነት፣ በሥራ አስፈጻሚነትም ጭምር ሲሠሩ ቆይተዋል።

​ዘለግ ላለውና ውጤታማ ለሆነ ሥራቸው የተለያዩ ሽልማቶችን አግኝተዋል።

እስከ ሕልፈታቸው ድረስ ከሥራ ሳይለዩ በጥናትና በምርምር ሥር ቆይተዋል።

​የሁለት ልጆች የሆኑት ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው የቀብር ሥነ ሥርዓት ኮተቤ በሚገኘው በመካነ ቅዱሳን ሐና ወኢያቄም ቤተ ክርስቲያን ሐሙስ ሐምሌ 30 ቀን 2018 ዓ.ም. ከቀኑ በ6:00 ሰዓት እንደሚፈጸም ቤተሰቦቻቸው ነግረውናል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በትግራይ ክልል ከ 3.7 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በኤልኒኞ ምክንያት ለተከሰተ ከባድ ድርቅ መጋለጣቸውን ተከትሎ፣ የሰብአዊ ዕርዳታ ኤጀንሲዎች የ623 ሚሊዮን ዶላር የገንዘብ እጥረት (ክፍተት) እንደገጠማቸው አሳወቁ። የትግራይ አደጋ ስጋት ስራ አመራር ኮሚሽን (TDRMC) እና አለም አቀፍ አጋሮች ባወጡት የጋራ ሪፖርት መሰረት፣ አደጋውን ለመቀልበስ ከሚያስፈልገው 626.8 ሚሊዮን ዶላር ውስጥ እስካሁን የተገኘው 3.38 ሚሊዮን ዶላር ብቻ ሲሆን፣ ይህም ከሚያስፈልገው አጠቃላይ በጀት 99 በመቶው ያልተሸፈነ መሆኑን በማሳየት ሁኔታውን እጅግ አሳሳቢ አድርጎታል።

በድርቁ አደጋ የዕርዳታ ፈላጊ ከሆኑት ወገኖች መካከል ከ900 ሺህ በላይ የውስጥ ተፈናቃዮች እና አንድ ሚሊዮን የሴፍቲኔት ፕሮግራም ተጠቃሚዎች ይገኙበታል። የኢትዮጵያ ሚቲዎሮሎጂ ኢንስቲትዩት የጋራ ትንበያ በመጪው የ2026 የክረምት ወቅት ዝናብ ሊዘገይ፣ ቀድሞ ሊያቆም፣ የተራዘመ ደረቃማ ጊዜ እና ከፍተኛ የሙቀት መጠን ሊኖር እንደሚችል ያረጋገጠ ሲሆን፣ በክልሉ ከሚገኙ 50 የገጠር ወረዳዎች ውስጥ 21ዱ እጅግ "በከፍተኛ ደረጃ አደገኛ" በተባለው ምድብ (Risk Level 5) ውስጥ ተመድበዋል።

አደጋው ሙሉ በሙሉ ጉዳት ከማድረሱ በፊት የቅድመ መከላከል ጣልቃ ገብነት ለማድረግ የ6 ሳምንታት ጠባብ ጊዜ ብቻ የቀረ ሲሆን፣ አስቸኳይ የምግብ ዕርዳታው ብቻ 366.78 ሚሊዮን ዶላር ይፈልጋል። ከዚህ በተጨማሪ የንጹህ መጠጥ ውሃ እና ንፅህና (50.95 ሚሊዮን ዶላር)፣ የስነ-ምግብ፣ የግብርና እና የጤና ዘርፎች የየራሳቸው የሆነ ከፍተኛ በጀት ጠይቀዋል። ይህ የገንዘብ እጥረት በፍጥነት ተቀርፎ የዕርዳታ አቅርቦት ካልተጀመረ፣ በቀጠናው የከፋ የሰብአዊ ቀውስ ሊከሰት እንደሚችል ኮሚሽኑ አጥብቆ አስጠንቅቋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመጪው መስከረም ይፋ ይደረጋል ተብሎ የሚጠበቀው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) ረቂቅ ሪፖርት፣ ከአሜሪካዊ የጦር ተቋራጭ ጋር ግንኙነት ያላቸው ቦይንግ 727 አውሮፕላኖች ለሱዳኑ ፈጥኖ ደራሽ ኃይል የጦር መሳሪያዎችን፣ ድሮኖችን እና የውጭ ቅጥረኛ ወታደሮችን ሲያመላልሱ መቆየታቸውን አጋለጠ። በዳርፉር ክልል የዘር ማጥፋት ወንጀል ፈጽሟል ተብሎ በሚወነጀለው የፈጥኖ ደራሽ ኃይል የጀርባ ደጋፊዎች ላይ ብርሃን የፈነጠቀው ይህ ሪፖርት፣ የውጭ ኃይሎች በሱዳን ጦርነት ውስጥ ያላቸውን ድብቅ እጅ እርቃኑን ያወጣ ነው።

ሮይተርስ ያገኘው ይህ የባለሙያዎች ሪፖርት እንደሚያስረዳው፣ እነዚህ አውሮፕላኖች ሆን ብለው ከራዳር እይታ ለመሰወር ጥረት ያደርጉ ነበር። ከቻድ መዲና ንጃሜና ወታደራዊ አየር ማረፊያ በመነሳት የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ ዋነኛ የጦር እና የሎጂስቲክስ ማዕከል ወደሆነችው የዳርፉሯ ኒያላ ከተማ በምሽት ሚስጥራዊ በረራዎችን ሲያካሂዱ ቆይተዋል። የቻድ መንግስት በሱዳን ጦርነት ውስጥ እጄ የለበትም፤ አላማዬ ሰላም ማምጣት ነው ቢልም፣ አውሮፕላኖቹ የቻድን አየር ማረፊያ መጠቀማቸው የቀጠናውን የጸጥታ ችግር ይበልጥ ውስብስብ እና የሀገሪቱን ፖለቲካዊ ግብዝነት ያጋለጠ አድርጎታል።

ከጦር መሳሪያ አቅርቦቱ ባሻገር ሪፖርቱ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች መሰረት ባለው 'ግሎባል ሴኪዩሪቲ ሰርቪስስ ግሩፕ' የተባለ ኩባንያ አማካኝነት የተቀጠሩ ከ1,500 እስከ 2,000 የሚደርሱ ኮሎምቢያውያን ቅጥረኛ ወታደሮች ለፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ ድጋፍ መስጠታቸውን አጋልጧል። "የበረሃ ተኩላዎች" በመባል የሚታወቁት እነዚህ ቅጥረኞች፣ ድሮኖችን በማብረር እና የጦር ስልቶችን በመንደፍ ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ እ.ኤ.አ በ2025 በዳርፉር አል-ፋሽር ከተማ ያደረገውን ዘግናኝ ጥቃት መምራታቸው ተገልጿል። ይህ ጥቃት በተመድ "የዘር ማጥፋት" ወንጀል ተብሎ የተፈረጀ ሲሆን፣ ኤሚሬቶች ግን በበኩሏ የተጠቀሰው ኩባንያ ምንም ዓይነት የቅጥረኛ ወታደር ስምሪት አላደረገም ስትል አስተባብላለች።

ይህ ሪፖርት በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ንጹሃንን የገደለው እና በዓለማችን እጅግ የከፋውን ሰብዓዊ ቀውስ የፈጠረው የሱዳን ጦርነት፣ ከጀርባ በውጭ ኃይሎች የጦር መሳሪያ እና የቅጥረኛ ወታደሮች አቅርቦት እንዲሁም በሚስጥራዊ በረራዎች እንዴት እየተቀጣጠለ እንደሚገኝ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው።

የአሜሪካ ኩባንያ አውሮፕላኖች ለሱዳኑ 'አር ኤስ ኤፍ' የጦር መሣሪያ ሲያቀብሉ መያዛቸው ተገለጸ፡፡

የተመድ ባለሙያዎች በሚስጥር ባዘጋጁት ረቂቅ ሪፖርት፣ ከአሜሪካ ወታደራዊ ድርጅት ጋር ግንኙነት ያላቸው አውሮፕላኖች ለሱዳኑ ፈጥኖ ደራሽ ኃይል (RSF) ድሮኖች እና የጦር መሣሪያዎችን ሲያጓጉዙ ተደርሶበታል።

የቀድሞ የአሜሪካ ልዩ ኃይል አባል ከሆኑት ስቲቨን ሻውሊስ ጋር የተያያዙት እነዚህ አውሮፕላኖች ከቻድ ተነስተው በሱዳን ኒያላ ከተማ በምሽት ሚስጥራዊ በረራዎችን ሲያደርጉ እንደነበር ሪፖርቱ አጋልጧል።

በጎርጎርሳዊው 2023 ከተቀሰቀሰ ወዲህ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ሕይወት የቀጠፈው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩትን ከቀዬአቸው ያፈናቀለው የሱዳን ጦርነት አሁን ደግሞ የውጭ አገር ሕገ-ወጥ የጦር መሣሪያ ዝውውር ማዕከል ሆኗል።

የፊታችን መስከረም ወር በይፋ ይወጣል ተብሎ የሚጠበቀው ይህ ሙሉ ሪፖርት በዳርፉር የተፈጸሙ ተጨማሪ አሰቃቂ ድርጊቶችን እና የጦር መሣሪያ አቅራቢዎችን በይፋ ያሳያል ተብሎ ይጠበቃል።

Seledadotio
Seledadotio

የአበል አፈፃፀም መመሪያ‼️
የኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን በመሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ከመደበኛ የሥራ ሰዓት ውጭ እና በቅዳሜ ቀናት ለሚሰሩ ሠራተኞች የትራንስፖርት አበል አፈጻጸም መመሪያ አውጥቷል።

በመመሪያው መሠረት በቅዳሜ ቀን ለሚሰሩ ሠራተኞች በቀን 200 ብር (በወር 800 ብር) እንዲሁም በምሽት ለሚሰሩ የትራንስፖርት መመለሻ በቀን 100 ብር (በወር 2,200 ብር) ተመድቧል። በዚህም መሠረት አንድ ሠራተኛ በወር እስከ 3,000 ብር የትራንስፖርት አበል ማግኘት ይችላል።

የትራንስፖርት አበል የሚከፈለው ከመደበኛ ሰዓት በኋላ አገልግሎት ለሚሰጡ ሠራተኞች፤ በቅዳሜ ቀናት በተፈቀደ የሥራ መርሐ-ግብር መሠረት ለሚሰሩ ሠራተኞች ብቻ ነው።

- በረዥም ጊዜ ሥልጠና ወይም ትምህርት ላይ ለሚገኝ ሠራተኛ፤
- በተፈቀደው የሥራ መርሐ-ግብር መሠረት በሥራ ላይ ላልተገኘ ሠራተኛ፤
- ተቋሙ የጋራ ወይም በተናጥል ትራንስፖርት አገልግሎት ላቀረበለት ሠራተኛ እና በተመሳሳይ ዓላማ ከሌላ ምንጭ የመጓጓዣ ድጋፍ የሚያገኝ ሠራተኛ የዚህ ትራንስፖርት አበል ተጠቃሚ አይሆንም

Seledadotio
Seledadotio

92 ሚሊዮን የሚጠጋ የኢትዮጵያ ሕዝብ "ጤናማ የምግብ ሥርዓት" ለመከተል አቅም እንደሌለው የተመድ የምግብ ዋስትና ሪፖርት አመለከተ።

በኢትዮጵያ ጤናማ የምግብ ሥርዓትን ለማስጠበቅ በነፍስ ወከፍ የሚወጣው ወጪ ከምሥራቅ አፍሪካ ከፍተኛው መኾኑን ሪፖርቱ ጠቅሷል።

ባለፈው የአውሮፓዊያን ዓመት የኢትዮጵያ የነፍስ ወከፍ ጤናማ የምግብ ወጪ 4 ነጥብ 7 ዶላር እንደነበርና ይህም ከኬንያ፣ ኡጋንዳና ታንዛኒያ የበለጠ መሆኑን ሪፖርቱ አመልክቷል።

ከአውሮፓዊያኑ 2023 እስከ 2025 60 በመቶ ኢትዮጵያዊያን "መካከለኛ" እና "ከፍተኛ" የምግብ ዋስትና እጦት ገጥሟቸው እንደነበርም ሪፖርቱ ጠቅሷል። ሪፖርቱ የትግራይ ክልልን መረጃ አላካተተም።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያ እያሻቀበ የመጣው የኑሮ ውድነት እና የዋጋ ግሽበት፣ 92 ሚሊዮን የሚጠጋ የሀገሪቱን ሕዝብ "ጤናማ የምግብ ሥርዓት" መከተል እንዳይችል ማድረጉን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) የቅርብ ጊዜ የምግብ ዋስትና ሪፖርት ይፋ አደረገ።

ሪፖርቱ እንዳመለከተው፣ በኢትዮጵያ ጤናማ የምግብ ሥርዓትን ለማስጠበቅ በነፍስ ወከፍ የሚወጣው ወጪ በቀጠናው (ምሥራቅ አፍሪካ) ከፍተኛው ሆኗል። ባለፈው የአውሮፓውያን ዓመት (2025) በኢትዮጵያ አንድ ሰው ጤናማ ምግብ ለማግኘት በቀን 4 ነጥብ 7 ዶላር ማውጣት የነበረበት ሲሆን፣ ይህ አኃዝ ከጎረቤት ሀገራቱ ኬንያ፣ ኡጋንዳ እና ታንዛኒያ በእጅጉ የላቀ ነው።

ከፈረንጆቹ 2023 እስከ 2025 ባለው ጊዜ ውስጥም 60 በመቶ የሚሆነው ኢትዮጵያዊ "መካከለኛ" እና "ከፍተኛ" የምግብ ዋስትና እጦት ገጥሞት እንደነበር ሪፖርቱ አብራርቷል። ይሁን እንጂ ይህ የተመድ ሪፖርት ባለፉት ዓመታት በጦርነት ክፉኛ የተጎዳውን የትግራይ ክልል መረጃ ያላካተተ በመሆኑ፣ ሀገራዊ የምግብ ቀውሱ አኃዝ ሪፖርቱ ካቀረበው እጅግ የከፋ ሊሆን እንደሚችል የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ይገምታሉ።

ይህ የተመድ ሪፖርት የሚያሳየው የኢትዮጵያ ማክሮ ኢኮኖሚ ቀውስ በዜጎች የእለት ተእለት ህይወት እና ጤና ላይ እያደረሰ ያለውን አውዳሚ ተጽእኖ ነው። አንድ ኢትዮጵያዊ ጤናማ ምግብ ለመመገብ በቀን 4.7 ዶላር (በወቅቱ የባንክ ምንዛሪ ወደ 500 ብር ገደማ) ማውጣት አለበት ማለት፣ አብዛኛው የሀገሪቱ ህዝብ በቀን ከሚያገኘው አጠቃላይ ገቢ በእጅጉ የላቀ ነው።

ይህ የዋጋ ንረት ሀገሪቱ በግብርናው ዘርፍ እያመጣች ነው ከምትለው የምርት እድገት ትርክት ጋር በእጅጉ ይቃረናል። በተጨማሪም 92 ሚሊዮን ህዝብ (ከ80 በመቶ በላይ የሚሆነው ዜጋ) ጤናማ ምግብ የማግኘት አቅም የለውም ማለት፤ ሀገሪቱ ወደፊት ለከፍተኛ የተመጣጠነ ምግብ እጥረት፣ በሽታ እና ተያያዥ ማህበራዊ ቀውሶች እየተጋለጠች መሆኑን ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ አደገኛ አመልካች ነው። መንግስት የፖለቲካ እና የጸጥታ ቀውሶችን ፈትቶ ምርታማነትን ካላሳደገ እና የዋጋ ግሽበቱን መቆጣጠር ካልቻለ፣ ይህ የምግብ ዋስትና እጦት ወደ ሀገራዊ የህልውና አደጋ ማምራቱ የማይቀር መሆኑን ይህ ክስተት በግልጽ ያሳስባል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የባሕረ ሰላጤው የትብብር ምክር ቤት አባል አገራት እና ዮርዳኖስ በጋራ ባወጡት መግለጫ፣ የራሳቸውን ሉዓላዊነት የመከላከል መብታቸውን ካረጋገጡ ባሻገር በኢራን ላይ ቀጥተኛ ወታደራዊ የአጸፋ ጥቃት የመክፈት ፍላጎት እንደሌላቸው ተገለጸ።

ባህሬን፣ ኩዌት፣ ኦማን፣ ኳታር፣ ሳዑዲ ዓረብያ፣ የተባበሩት ዓረብ ኤሚሬቶች እና ዮርዳኖስ በጋራ በፈረሙት መግለጫ፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) ቻርተር መሠረት ሉዓላዊነታቸውን፣ ግዛታቸውን፣ ዜጎቻቸውን፣ የንግድ መርከቦችን እና ስትራቴጂካዊ መሠረተ-ልማቶቻቸውን ለመጠበቅ "ማንኛውንም ሕጋዊ እርምጃ" የመውሰድ ሙሉ መብት እንዳላቸው አስታውቀዋል።

አገራቱ ከኢራን የሚቃጡባቸውን በርካታ ሚሳኤሎች እና ድሮኖች ለመመከት ዘመናዊ የሆኑ የባለብዙ-ደረጃ አየር መከላከያ ሥርዓቶችን እየተጠቀሙ የሚገኙ ሲሆን፣ አብዛኞቹን ጥቃቶችም በስኬት ማክሸፍ ችለዋል። ሆኖም ግን ያወጡት የጋራ መግለጫ በኢራን ላይ ተመሳሳይ የአጸፋ ጥቃት ስለመሰንዘር የሚናገረው ነገር የለም።

ከዶሃ የተገኘው ዘገባ እንደሚያመላክተው የነዚህ አገራት አቋም ባለፉት ጥቂት ወራት ከነበረው የዲፕሎማሲ አቅጣጫ የተለየ አይደለም። አገራቱ ቀውሱን ለመፍታት ብቸኛው መንገድ ወደ ውይይት መድረክ መመለስ መሆኑን በመግለጽ፣ ከአጸፋ ወታደራዊ እርምጃ ይልቅ ለዲፕሎማሲያዊ ንግግሮች እና ለራሳቸው መከላከል (Self-defence) ትልቅ ትኩረት ሰጥተው እየንቀሳቀሱ ይገኛሉ።

ዛሬ የኢትዮጵያ የመጨረሻው ንጉሥ የልደት ቀን ነው
#ethiopia | ቁመታቸው ከ1 ሜትር ከ 60 ሴንቲ ሜትር አይበልጥም፣ክብደታቸውም ከ50 ኪግ የሚዘል አይደለም፡፡በጣም አጭር እና ቀጭን ነበሩ፡፡

ግን ግርማ ሞገሳቸው ልዮ ነው፡፡ ቤተሰቦቻቸው 8 ጊዜ ወልደው ከእርሳቸው በስተቀር አላደገላቸውም፡፡በእርግጥ እናታቸው ወይዘሮ የሺእመቤትም በልጅነታቸው ስለሞቱባቸው ያለ እናት፣በአባት ብቻ አድገዋል፡፡

አባታቸው ራስ መኮንን በባዶ እግራቸው በሮም አደባባይ ኢትዮጵያን ብሎም አፍሪካን የሸመገሉ መሪ ነበሩ።ግርማዊነታቸው ከአባታቸው ዲፕሎማሲን ተምረዋል፡፡በዓለም ላይ ከ 160 በላይ ሀገራትን የጎበኙ እሳቸው ሳይሆኑ አይቀሩም፡፡የሁለተኛው የዓለም ጦርነት በአሜሪካ አሸናፊነት ሲያከተም፣የሂትለር ባድማ ጀርመን ዓለም ፊቱን አዞረባት፡፡ጀርመን እንደ ሲኦል መንደር ተቆጠረች፡፡ጃንሆይ ግን የተዘጋ በር ከፍተው ጀርመንን ጎብኝተዋል፡፡አስታርቀዋል፡፡አሜሪካ ከጆርጅ ዋሽንግተን እስከ ትራምፕ ድረስ 45 ፕሬዝዳንቶችን ሹማለች፡፡

እነዚህ ፕሬዝዳንቶች በሙሉ አየር ማረፊያ ድረስ ሂደው የሀገር መሪ አይቀበሉም፡፡ጃንሆይን ግን ፕሬዝዳንት ኬኔዲ መንገድ ወጥተው ተቀብለዋቸዋል፡፡ለጥቁር የነፃነት አውጭ ናቸው፡፡

ኤርትራን ከኢትዮጵያ አዋህደዋል፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶን ከግብፅ ጣልቃገብነት ነፃ አውጥተዋል፡፡የፊውዳሊዝም ሥርዓትን አሻሽለዋል፡፡ስነፁሁፍ እንዲያድግ ነፃነትን ሰጥተዋል፡፡1960 ዎቹ ወርቃማው የስነፁሁፍ ዘመን ነበር፡።

የተፃፈ ህግን፣ ህገመንግስትን ጨምሮ አሰንደዋል፡፡ ከአፍሪካ ህብረት እስከ ተመድ ድረስ እንዲመሰረት ዋና ተዋናይ ነበሩ፡፡

የኒወክርክ ታይምስ ጋዜጣ ጃንሆይን የዓመቱ ምርጥ አፍሪካዊ ንጉስ አድርጎ ከማውጣቱም ባለፈ፣የኖቤል ሽልማት ሊሸለሙ እያለ በ 1953 ዓም በተነሳው አለመረጋጋት ምክንያት ሽልማቱ አልፏቸዋል ፡፡

የአፍሪካ መስራች ቢሆኑም፣ሀውልት ለጃንሆይ ሳይገነባ ለጋናዊው ክዋሜ ንኩርማህ ብቻ ተገንብቶ ቆይተዋል፡፡በሗላ ከመሸምቢሆን የአፍሪካ ህብረት የጃን ሀውልት በግቢው አቁሟል።

ለነባር ዕውቀት ዕድገት ተግተዋል፡፡

ጃንሆይ ለፈረንጅ የማያጎበድዱ ይልቁንም ጃንሆይ ና ህዝቦቻቸው ለነጭ ንቀት ያላቸው ብቸኛ የዓለማችን ሰዎች ናቸው ይላሉ ፈረንጀች፡፡እንዳውም ፈረንጆች አማርኛ ቋንቋ እንዲናገሩ ይገደዳሉ፡፡የኢትዮጲያን ባህል እንዲላበሱ ይወተወታሉ።

በእርግጥም ጃንሆይ፣ሀገር በቀል እውቀት እንዲለማ ከጣና ገዳማት እስከ አክሱም ፅዮን ያሉ አብያተክርስቲያናት እንዲታደሱ እና ለታሪክ ምርምር እንዲውሉ አድርገዋል፡፡

የዓለም ስልጣኔ መነሻው ውሃ እንደሆነ በመረዳት አባይን ከመገደብ ጀምረው ጣናን እስከ ማልማት እንቅስቃሴ ጀምረው ነበር፡፡ግን በነሩሲያ የፖለቲካ ጫና እና በነጣሊያን ውስጣዊ ሴራ መክኗል፡፡

ለሙስሊም ህብረተሰብ የሀይማኖቱን ምሁራንን ከየአካባቢው በመሰብሰብ ቁርዐንን ከአረብኛ ወደ አማርኛ እንዲተረጉሙ ታላቅ ድጋፍ እና አስተዋፅዎ አድርገዋል።

ጃንሆይ ሀምሌ 16 ቀን 1884 ዓም በሀረርጌ ኤጀርሳ ጎሮ ተወለዱ፡፡ ሐምሌ 16 የመጨረሻው የኢትዮጵያ ንጉስ የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የልደት በዓላቸው ነው፡፡ራስታዎችም( ጃይማካዎች) የጃንን ልደት ይዘክራሉ።

ደጋፊና ነቃፊዎቻቸው መሳ ለመሳ ቢሄዱም ሟች አይወቀስምና ምንዳው ምንዳው ብቻ ተጻፈ

📸 ተስፋዬ ወልደሚካሄል

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም መዘናጋት አያስፈልግም አሉ?
#ethiopia | በትራፊክ አደጋ አበረታች ለውጥ እየተመዘገበ ቢሆንም መዘናጋት ግና አያስፈልግም ብለዋል።

የአለም ጤና ድርጅ ሊቀመንበር ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም በዓለም አቀፍ ደረጃ በትራፊክ አደጋ የሚደርሰው የሞት መጠን በ21 በመቶ መቀነሱ ተናግረዋል።

ቢሆንም የሰው ህይወትን ሙሉ በሙሉ ለመታደግ የበለጠ የተቀናጀ እና ጠንካራ እርምጃ እንደሚያስፈልግ ነው የገለፁት።

ይህ አበረታች ለውጥ ሀገራት በዘመናዊ እና ደህንነቱ በተጠበቀ የመንገድ መሠረተ ልማት ላይ ኢንቨስት ሲያደርጉ ውጤታማ ለውጥ ማምጣት እንደሚቻል የሚያሳይ ማሳያ ነው ብለዋል።

በተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) የዓለም አቀፍ የመንገድ ደህንነት ከፍተኛ ደረጃ ስብሰባ ላይ የተገኙት ሀገራት በመንገድ ደህንነት ጉዳይ ከፍተኛ ለውጥ እያስመዘገቡ ይገኛል ነው የተባለው።

ሀገራት የሚያወጧቸው ህጎችና ደንቦች ዜጋ ተኮር ማድረግ አለባቸው ብለዋል።

ተሽከርካሪዎች ለሰው ልጅ ደህንነት እና ለግለሰቦች እንቅስቃሴ ቅድሚያ በሚሰጥ መልኩ እንዲነደፉ የሚያበረታታ ነው።

በትራፊክ አደጋ የሚደርስው የዜጎች ሞት ቀላል በሆኑ ህጎች መከላከል የሚቻል መሆኑ መታሰብ ይኖርበታል ሲሉ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #worldhealthorganization #drtewodrosadehanom #roadaccidentsummit

ወሳኙ የንግድ መስመር ቀይ ባህር !!

በኢራን የሚደገፉት የየመን ሁቲ ኃይሎች የሳውዲ አረቢያ መርከቦች የባሕር እንቅስቃሴ ላይ እገዳ አወጁ።

ቡድኑ እገዳውን ያወጀው ሳውዲ አረቢያ በየመን ላይ "ኢፍትሃዊና ጨቋኝ ከበባ እየጣለች ነው" በሚል ክስ ነው።

የቀይባሕር ዋነኛ መተላለፊያ ባብ አል-መንደብ ሰርጥ ለሳውዲ መርከቦች እንደሚዘጋ ሁቲዎች አስታውቀዋል።

ይህ ከ2022 ጀምሮ በተመድ ድጋፍ ሲቆይ የነበረውን የተኩስ አቁም ስምምነት የሚያዳክም እርምጃ መሆኑ ተጠቁሟል።

እገዳው የመጣው በሁቲዎች ቁጥጥር ስር ባለው የሳና አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ከተፈጸመ ጥቃት በኋላ ነው።

የየመን መንግሥት የኢራና አውሮፕላን እንዳያርፍ ለመከላከል " ጥቃቱን ፈጽሜያለሁ " ቢልም ፤ ሁቲዎች ግን ሳውዲን ተጠያቂ በማድረግ የሚሳይል ጥቃት ከፍተው አሁን ደግሞ የባሕር ላይ እንቅስቃሴ እገዳ አውጀዋል።

ባብ አል-መንደብ ሙሉ በሙሉ ከተዘጋ የዓለም የነዳጅ አቅርቦት እስከ 7 በመቶ ሊቀንስ፤ በቀይ ባሕር የሚካሄደውን የንግድ መጓጓዣ እና የኃይል አቅርቦት በከፍተኛ ሁኔታ ሊያውክ ይችላል።

የየመን ሁቲዎች የባሕር ላይ እንቅስቃሴ እገዳ በቀጠናው እየተባባሰ ካለው የጂኦፖለቲካ ውጥረት ጋር የተያያዘ መሆኑ እየተነገረ ነው።

ኢራን በመሠረተ ልማቶቿ ላይ ለሚፈጸመው የእነ አሜሪካ ወታደራዊ ጥቃት ምላሽ እንዲሆን፣ ሁቲዎች የምዕራባውያንና የባሕረ ሰላጤ ሀገራት የመርከብ መጓጓዣ ወሳኝ መተላለፊያዎችን እንዲያውኩ ሁቲዎችን " ግፊት አድርጋባቸዋለች ም" ተብሏል።

Seledadotio
Seledadotio

የሀገራዊ ምክክር ጉባኤ ቁልፍ ምዕራፍ ውይይት በይፋ አስጀመረ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 13፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን በ80 ንዑስ ቡድኖች ያደራጀው የሀገራዊ ምክክር ጉባኤ የውይይት ምዕራፍ በዛሬው ዕለት በይፋ መጀመሩን አስታወቀ።

የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ኮሚሽነር አምባሳደር መሐሙድ ድሪር እንዳሉት÷ የተጀመረው የንዑስ ቡድን ውይይት የሀገራዊ ምክክሩ ቁልፍ ምዕራፍ ነው።

ምዕራፉ ተመካካሪዎች በተመደቡባቸው አጀንዳዎች ላይ ሐሳባቸውን የሚያቀርቡበትና አንዱ የሌላውን ሐሳብ በማዳመጥ በሰለጠነ መንገድ የሚመካከሩበት ሂደት እንደሆነም ገልጸዋል።

ለእያንዳንዱ አጀንዳ 500 ተመካካሪዎችን ያካተተ ዐቢይ የሥራ ቡድን መደራጀቱንም አብራርተዋል።

እያንዳንዱ ዐቢይ የሥራ ቡድን 50 ተመካካሪዎች ያሉባቸው 10 ንዑስ ቡድኖችን የያዘ መሆኑን ገልጸው÷ በአጠቃላይ 80 ንዑስ ቡድኖች በተመደቡላቸው አጀንዳዎች ላይ ዝርዝር ውይይት እያካሄዱ እንደሚገኙ አመልክተዋል።

ተመካካሪዎቹ ከሐምሌ 8 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ በኮሚሽኑ ይፋ በተደረጉት ስምንት አጀንዳዎች ላይ ተመድበው የቅድመ ምክክር ውይይቶችን፣ የጋራ ትውውቆችን እና በምክክሩ የአሠራር ሥርዓቶች ላይ አስፈላጊውን ግንዛቤ ወስደዋል ነው ያሉት።

የውይይቱን ሂደት በተደራጀ መልኩ ለማስተባበር ኮሚሽኑ በሥራ ልምድና በትምህርት ዝግጅት ብቃት ያላቸውን 160 አመካካሪዎች እና 256 የቃለ ጉባኤ ጸሐፊዎች ማሰማራቱን ተናግረዋል።

ባለሙያዎቹ የምክክሩን ሂደት የመመዝገብና የመደገፍ ሥራቸውን እያከናወኑ እንደሚገኙም ጠቁመዋል።

"ኔታንያሁ ኒዮርክ ከተማ ከገቡ ይታሰራሉ" - ከንቲባ ማምዳኒ

የኒዮርክ ከንቲባ ዞህራን ማምዳኒ በእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ላይ የወጣውን የእስር ትዕዛዝ ተግባራዊ አደርጋለሁ አሉ።

ዓለማቀፍ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት (ICC) እስራኤል በጋዛ ጦርነት የጦር ወንጀል ፈፅማለች በሚል በኔታንያሁና ሌሎች ሁለት ባለስልጣናት ላይ የእስር ትዕዛዝ ማውጣቱ ይታወቃል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቀጣይ ሳምንት ከፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጋር ለመወያየት ወደ አሜሪካ ይጓዛሉ።

ከንቲባ ዞህራን ማምዳኒ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤኒያም ኔታንያሁ በሚመሯት የኒዮርክ ከተማ ከገቡ እንደሚታሰሩ ተናግረዋል።

"በጉዳዩ ዙሪያ እየተወያየን ነው፤ ግን ህግ እንደ አዲስ አይፃፍም" ሲሉ አይሲሲ ያወጣውን መመሪያ እንደሚተገብሩ ጠቁመዋል።

"በኒውዮርክ እስካለው ድረስ የከተማ ህግ አድርገው ብሎ የሚፈቅድልኝን ለማድረግ ዝግጁ ነኝ" ብለዋል። ማምዳኒ "ኔታንያሁ የጦር ወንጀል ፈፅመዋል ብየ አምናለሁ"ሲሉ ገልጸዋል።

"እሱ ባለፉት አመታት በሰራቸው ወንጀሎች መቅረብ ያለበት ሄግ በሚገኘው ፍርድቤት ነው" ብለዋል። ከንቲባ ማምዳኒ ወደ ኃላፊነት እንደመጡ ተመሳሳይ አስተያየት ሰጥተው ነበር።

ኔታንያሁ ከማምዳኒ ሹመት በኋላ ወደ አሜሪካ ቢያቀኑም ኒዮርክ ከተማ ግን አልገቡም።

ነገር ግን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከንቲባው ወደ ሚያስተዳድሯት ኒዮርክ የሚገቡት በመጪው መስከረም ወር በሚካሄደው የተመድ አመታዊ ጠቅላላ ጉባኤ ነው።  

Seledadotio
Seledadotio

የአዲስ አበባ ታክሲዎች ጉዞ ከመጀመራቸው በፊት ክፍያ እንዲሰበስቡ ተወሰነ

የአዲስ አበባ ትራንስፖርት ቢሮ የታክሲ አሽከርካሪዎች ከተወሰነው ታሪፍ በላይ እንዲሚያስከፍሉ ከማኅበረሰቡ የሚነሳውን ቅሬታ ለመፍታት ክፍያው ከመነሻው እንዲሰበሰብ የሚያስገድድ የአሠራር ሥርዓት መዘርጋቱን አስታውቋል።

አሽከርካሪዎች በታሪፍ መመሪያው መሠረት ብቻ ከመነሻው የትራንስፖርት ክፍያ እንዲሰበስቡ ለማስቻል ተቆጣጣሪዎች በመነሻ መጫኛ ቦታዎች ላይ ተመድበው ሥራ መጀመራቸውን የቢሮው ምክትል ኃላፊ አቶ ዳኛቸው ሽፈራው ተናግረዋል።

ይህ አሠራር በጉዞ ወቅት "ሒሳብ ጨምሩ" በሚል ከአሽከርካሪዎች የሚነሳውን አግባብነት የሌለው ጥያቄ ለመግታት የጎላ ፋይዳ እንደሚኖረው ታምኖበታል።

ይሁን እንጂ አዲሱ አሠራር ተግባራዊ መደረጉን ተከትሎ አንዳንድ ተግዳሮቶች መፈጠራቸውን የቢሮው ኃላፊዎች ጠቁመዋል።

በከተማዋ በሚገኙ መነሻዎች ላይ ክፍያውን አስቀድሞ በመሰብሰብ ሂደት የተወሰነ ጊዜ እየወሰደ መሆኑ በማኅበረሰቡ በኩል ቅሬታ መፍጠሩ ተገልጿል።

በተመሳሳይ አንዳንድ አሽከርካሪዎች መንገድ ከጀመሩ በኋላ ታሪፍ የመጨመር አዝማሚያዎችን እያሳዩ መሆናቸውን ቢሮው አስታውቋል።

ይህንን ችግር በዘላቂነት ለመቅረፍ ማኅበረሰቡ የጉዳዩን ፋይዳ በመገንዘብ ተገቢውን ትብብር እንዲያደርግና ህገ-ወጥ አሽከርካሪዎችን በተመለከተ ጥቆማዎችን በመስጠት የዜግነት ኃላፊነቱን እንዲወጣ አቶ ዳኛቸው አሳስበዋል።

በሌላ በኩል ከዚህ ቀደም ያለ ረዳት በሚጭኑ አሽከርካሪዎች ላይ እርምጃ እንደሚወሰድ ሲገለጽ መቆየቱ የሚታወስ ቢሆንም፤ ቢሮው በአሁኑ ወቅት ትኩረቱን አዲሱ የአሠራር ሥርዓት ላይ ማድረጉን አመልክቷል።

ይሁን እንጂ የረዳት አጠቃቀምን በተመለከተ ግልጽና ወጥ የሆነ የአሠራር ሥርዓት እንደሚያስፈልግ አቶ ዳኛቸው ገልጸዋል።

Seledadotio
Seledadotio

አስገዳጅ የክረምት ትምህርት ዓላማውን ያሳካል?

( መላኩ ብርሃኑ)

(ይህ ጽሁፍ ዘለግ ይላል፣ ማንበብ የማትችሉ እለፉት፣የሚገድዳችሁ ብቻ አንብቡት)
#ethiopia | በከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ለሚማሩ የ11ኛና የ12ኛ ክፍል ተማሪዎች በሙሉ በዚህ ክረምት ከሃምሌ 6 እስከ ነሃሴ 29 ቀን ለሁለት ወር የሚቆይ የግዴታ ትህምርት እንዲሰጥ በከተማው ትምህርት ቢሮ መመሪያ ወርዶ በየወረዳው ያሉ ትምህርት ቤቶችም እሱን ለመተግበር ተማሪዎችን መጥራት ጀምረዋል። ለአገልግሎቱ 1 ሺህ ብር ክፍያ መክፈልም ግዴታ ነው። እንደሰማሁት ከሆነ ፕሮግራሙ “የተማሪዎች እውቀት ማላቂያ ስትራተጂ” የሚባል ሲሆን ፣ ዓላማውም ተማሪዎችን ለመጪው የ12ኛ ክፍል መልቀቂያ ፈተና ማዘጋጀት ነው።

ተማሪዎች በማጠናከሪያ ትምህርት መደገፋቸውና ለሚቀጥለው ክፍል ዝግጁ መደረጋቸው በድፍኑ ሲታይ መልካም ነው። ግን ደግሞ እዚህ ላይ ተማሪዎቹም ይሁኑ ወላጆች የሚያነሷቸው ጥያቄዎች ብዙ ናቸው።
እኔ ነገሩን በሁለት አቅጣጫ ማየት እፈልጋለሁ። ከተማሪዎችና ወላጅ ከ “ፍላጎትና ተገቢነት” እና ከ”ትምህርት ጥራት” አኳያ።

“ፍላጎት እና ፋይዳ ”

በፍላጎት ደረጃ የሁሉንም ወላጆች ወክዬ መናገር ባልችልም ቢያንስ በቅርቤ የማውቃቸው ደርዘን የሚያልፉ ወላጆች ሁሉ ( እኔን ጨምሮ) በዚህ ፕሮግራም አይስማሙም። ገሚሶቹ “ልጆቹ ለወራት ከከረሙበት አስጨናቂ እና የተደራረበ የትምህርት መርሃግብር አኳያ ቢያንስ በዚህ ክረምት እረፍት ማግኘት አለባቸው፣ በተጨማሪም ከመደበኛ ትምህርት ውጪ በሆኑ ሙያዎችና እውቀቶች (Extra-curricular activities) ራሳቸውን ‘ሪፍሬሽ’ በማድረግ አዕምሯቸውን ለሚቀጥለው ዘመን ትምህርት ማዘጋጀት ይገባቸዋል” የሚል ነው። ገሚሶቹ ወላጆች ደግሞ “ልጆቻችን በዚህ ክረምትና ብርድ በዝናብ እየተደበደቡ ትምህርት ቤት በመሄድና በመመለስ እንዲታክቱብን አንፈልግም፣ ክረምት የእረፍትና የመዝናናት ጊዜ ነው” ይላሉ።

More or less የሁለቱም ወገን አስተያየት ጭብጥ አንድ ነው። “ልጆች ረጅም ወራት ከተማሩ ፣ ለአጭር ጊዜ ደግሞ እረፍት ማግኘታቸው ግዴታ ነው። እንኳን ትኩረት የሚፈልገው ትምህርት ቀርቶ ያለእረፍት የሚካሄድ ማንኛውም እንቅስቃሴ ሁሉ ስልቹነት (Burnout) ያመጣል። ይህ ደግሞ የሚቀጥለውን ዘመን ትምህርት ብቃት ይጎዳዋል የሚል ነው። ይህ ሲጠቃለል ከጎንዮሽ ጉዳቱ አንጻር ሲመዘን የዚህን ፕሮግራም ፋይዳ (significance) አናሳ ያደርገዋል” የሚል ነው።

በሌላ በኩል ያነጋገርኳቸው መምህራንም ቢሆኑ እረፍት ማድረግ በሚፈልጉበት የክረምት ወራት የማስተማር ፍላጎት እንደሌላቸው ተረድቻለሁ። ማስተማር በተፈጥሮው ከባድ ስራ ነው። የአካልም የዐዕምሮም ዝለት ያመጣል። መምህራን ማረፍና ራሳቸውን ለመጪው ዘመን የማስተማር ስራ ማዘጋጀት ይገባቸዋል።ይህ ማለት ግን እግራቸውን ሰቅለው ሁለት ወር ይተኛሉ ማለት አይደለም።

በብዙ ጣልቃገብነት እየተካሄደ ባለ አስቸጋሪ የመማር ማስተማር ሂደት ውስጥ የመምህራን ስልቹነት ጎልቶ እየወጣ ነው። ይህን ስልቺነት ያመጣው ማስተማር ከተረጋጋ አካሄድ ይልቅ ሩጫ የበዛበት ስራ እየሆነ በመምጣቱ ነው። ሲጀምር የትምህርት ዓመቱና ለተማሪዎች የሚታደለው ቴክስት ቡክ አልተጣጣሙም። ቴክስት ቡኩ በሚገባ ተሸፍኖ ሳያልቅ ፈተና ይደርሳል። ቴክስት ቡኩ የያዘው ነገር ሁሉ በፈተና ውስጥ ስለሚካተት ፣ ፈተናው ተማሪዎች ያልተማሩትን ፖርሽን ጨምሮ ስለሚመጣ ብዙዎች ውጤታቸው እየተበላሸባቸው ነው።

ትምህርት ‘መጽሃፉን ለመጨረስ ሲባል’ በከፍተኛ ፍጥነት ስለሚካሄድ ተማሪዎች አንዱን ሳይይዙ ወደሌላው መዝለላቸው ልማድ እየሆነ መጥቷል። በዚህ ሳቢያ መምህራንም ለፍተው የተማሪን እርካታና የትምህርቱንም ውጤት ሳያገኙ እየቀሩ በስነልቡና ተዳክመዋል። ጥቂት እረፍት እና ቆም ብሎ ማሰብ ያስፈልጋቸዋል።

በክረምት ወር መምህራን ለቀጣዩ ዘመን ትምህርት እጅግ በጣም አስፈላጊ ስራ መስራት አለባቸው። ያለፈውን ዘመን የትምህርት ሂደትና ውጤት ይገመግማሉ። አዲስ ሌሰን ፕላን ያዘጋጃሉ። የደከሙትን የሚያበቁበት፣ ጎበዞቹን የሚያበረቱበት ስትራተጂ ይነድፋሉ። የመምህራን ስልጠናም በዚሁ ክረምት ነው የሚሰጠው።

ትምህርት ቤቶችም ቢሆኑ ግቢያቸውን ለመማር ማስተማር ዝግጁ ማድረግ አለባቸው። ህንጻ እድሳት፣ ቀለም ቅብ ፣ሜዳ ማስተካከል እና የተሰበሩ ወንበርና ጠረጴዛዎችን መጠገን የሚቀጥለው አመት ትምህርት ዝግጅት አካል ነው። ተማሪዎች በአዲሱ ዓመት ሲመጡ በትምህርት ቤታቸው ለየት ያለ ከባቢ ሲያገኙ የመማር ፍላጎታቸው ይጨምራል ተብሎ ይታመናል። በአጠቃላይ ክረምት ከተማሪም፣ ከመምህራንም፣ ከትምህርት ቤትም አንጻር የብዙ ነገር መስሪያ ጊዜ ነው።

“የትምህርት ጥራት”

ሁለተኛው በዚህ የክረምት ትምህርት ላይ ማንሳት የምፈልገው ጉዳይ የትምህርት ጥራት ጉዳይ ነው። የሃገራችን ትምህርት ትልቁ ካንሰር የትምህርት ጥራት አለመኖሩ ነው። ይህንን በሽታ ለማዳን በየዘርፉ የሚሞከሩ ስራዎችን አደንቃለሁ። ነገር ግን እንደክረምት ትምህርት ያሉ አንዳንድ እርምጃዎች የጋራ መግባባትን ይፈልጋሉ። ተማሪዎችና ወላጆች አምነውበት፣ መምህራንም ተቀብለውት ፣ ቢቻል ማትጊያ (Incentive) ታክሎበት ቢሆን የተሻለ ለውጥ ማምጣት ያስችላል።

ነገር ግን “ክረምት የማይማር ተማሪ በአዲሱ የትምህርት ዘመን መመዝገብ አይችልም፣ ሁሉንም ተማሪዎች በዚህ ፕሮግራም ያላካተተ ትምህርት ቤት ቅጣት ይጣልበታል” ብሎ ጉዳዩን ከጥቅሙ አኳያ ከመመዘንና ከማሳመን ፣ ሂደቱንምበጋራ መግባባት ላይ ከመመስረት ይልቅ የበላይ መመሪያን ለማስፈጸም (compliance) ብቻ ሲባል አስገዳጅ ክራይቴሪያ አድርጎ ማምጣት የትምህርት ጥራትን ያስጠብቃል ብዬ አላምንም።

ይህንን መመሪያ ግዴታ አድርጎ ከማውረድ በፊት ትምህርት ቤቶች፣ ወላጆችና መምህራንን ያካተተ የባለድርሻ አካላት ውይይት መካሄድ ነበረበት። እንዳለመታደል ሆኖ በየዘርፉ ባህል ያደረግነው አሰራር ከውይይት ይልቅ አስገዳጅ ነገር ላይ ያተኩራል። ከበላይ መመሪያ ወረደ ከተባለ ከሰማይ እንደመጣ ትዕዛዝ ጠፍንጎ ማስፈጸም የተለመደ ነው። ከመጣንበት መንገድ አልወጣንም። ከወታደራዊ ‘አድርግ አታድርግ’ ትዕዛዝ ለዘዘለ ሶስተኛ ሃሳብ ቦታ አንሰጥም። የውይይትና ባህል ስለሌለን እኛ ካልነው ተቃራኒ ድምጽ የመስማትን ትከሻ (Tolerance) አጥተናል። ይህም በማንኛውም ፕሮግራም ላይ የኔነት (ownership) ይዞ የሚሰራ ባለድርሻን ያሳጣናል።

ከዚህ ‘የማላቂያ’ ስትራተጂ ውስጥ በክረምት ትምህርት ፕሮግራም ላይ ወላጆችንና የየወረዳው የትምህርት ቢሮዎችን ያላስማማው አንዱ ጉዳይ ደግሞ ተማሪዎቹ እንዲማሩ የሚፈለገው በየትምህርት ቤቶቻቸው ውስጥ አለመሆኑ ነው። በተለይ የተሻለ ደረጃ ያላቸው የግል ትምህርት ቤት ተማሪዎች ወደሌላ የማያውቁት የመንግስት ሌላ ትምህርት ቤት ሄደው ተቀላቅለው እንዲማሩ መመሪያው ያስገድዳል። ይህ ደግሞ ወላጅ የትራንስፖርት፣ የአካባቢ አለመመቸትን እንዲያማርር፣ የተማሪዎች መድከም እና በሂደቱ ፍላጎት ማጣት እንዲከሰት መነሻ ሆኗል።

የመንግስት ትምህርት ቤት ተማሪዎች የተሻለ አቅም አላቸው ከሚባሉ የግል ትምህርት ቤት ተማሪዎች ጋር በጋራ መማራቸውና መወራረሳቸው የሚከፋ ሆኖ አይደለም። ግን የዚያ ‘ልምድ ልውውጥ’ ማስፈጸሚያ መንገድ የታሰበበትና የተጠና ፣ በአግባቡ ቁጥጥር የሚደረግበት አካሄድ የሚከተል ከመሆን ይልቅ ተማሪዎችን በዘፈቀደ መቀላቀልና ማስተማር ላይ ያተኮረ መሆኑ ላይ ነው ክፍተቱ። ይህም ‘ከኮቺንግ’ ይልቅ ወደትርጉም አልባ ውሎ መግባት አዘንብሏል። ቡድን ለይቶ ‘ቡሊ’ ወደመደራረግ አምርቷል። በተለይ ሴት ተማሪዎች በሂደቱ ላይ ያላቸው ፍላጎት እምብዛም ሆኖ ታይቷል። ይህም ከታሰበውን አላማ ስኬት ይልቅ የጎንዮሽ ጉዳቱ እንዲያመዝን አድርጎታል። ያለፈው አካሄድ ያመጣው ውጤት በትክክለኛ ዳታ ላይ ተመስርቶ የታየም አይመስለኝም።

“መፍትሄ”

ከላይ ከዘረዘርኳቸው ተማሪዎችና ወላጆችም ይሁን ከመምህራንና ትምህርት ቤቶች አንጻርም ስናየው ይህ በአካል ክፍል መገኘትን የሚጠይቅ የክረምት ትምህርት ፕሮግራም የሚፈለገውን ውጤት ያመጣል የሚል እምነት የለኝም። ሙሉ በሙሉ ይቅር የሚል አቋምም የለኝም። ቢሆን የተሻለ ነው የምለው የርቀት ድጋፍና ስልጠና (ኮቺንግ) ላይ ማትኮርን ነው።

ተማሪዎች ሳይጉላሉ፣ ወላጆች ሳይማረሩ፣ መምህራን ሳይሰላቹ፣ ክረምቱም ለሁሉም ተግባር በቂ ተመድቦለት እንዲካሄድ ተማሪዎችን ቤት እያሉ በሩቁ በዋና ወና ትምህርቶች ላይ ብቻ ኖት እየላኩ በቀን ለተወሰኑ ሰዓታት ብቻ እንዲያነቡና እንዲያጠኑ ማድረግ፣ የመርጃ መጽሃፍትንና የሚነበቡ ማቴሪያሎችን ሊንክ መላክ፣ ከዚያ ኖት ላይ ቴስት አውጥቶ መፈተን፣ የመጨረሻውን ፈተና ደግሞ በመስከረም ትምህርት ቤት ሲጀመር በአካል ማድረግ፣ ውጤቱንም በሚቀጥለው ትምህርት ዘመን ውጤት ላይ በመቶኛ መደመርና ትርጉም ወዳለው ለውጥ ማምጣት ይቻላል።

ለዚህ ስራ ለመምህራን ማትጊያ ክፍያ የሚሆን ከተማሪዎች በተመጣጣኝ ዋጋ ክፍያ መሰብሰብም ይቻላል። በዚህ ሂደት ማንም ‘ኮምፕሌይን’ ሳያደርግ የሚፈለገው ‘ማላቂያ’ ስትራተጂም ተፈጽሞ የትምህርት ጥራትም እንዲጠበቅ ማድረግ ይቻላል ብዬ አምናለሁ።

የጻፍኩት ሁሉ እንደአንድ የትምህርት ጥራት እንደሚያሳስበው ዜጋና ጠቃሚ ዜና ማፍራት እንደሚፈልግ አባት ያቀረብኩት የግል ሃሳቤ ነው፣ ማንኛውም የተለየም ይሁን ከዚህ ጋር የሚሄድ ሃሳብ ላለው ሰው መድረኩ ለውይይት ክፍት ነው። ሳንነጋገር በየቤታችን በማማረር እና በማልጎምጎም ለባሰ ውድቀት ከማዋጣት የዘለለ ተጨባጭ ለውጥ አናመጣም።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሱዳን መንግስት ከአሜሪካ ለቀረበለት የሰላም ምክረ ሀሳብ መልስ መስጠቱ ተዘገበ፡፡ ሮይተርስ እንደዘገበው 3 አመታትን የዘለቀው የሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነት እንዲያበቃ በሚል አሜሪካ አዲስ የሰላም ምክረ ሀሳብ አቅርባለች፡፡ ይህ ምክረ ሀሳብ ባለፈው ወር ማለትም ጁን 20 ለሱዳን ወታደራዊ መንግስት እንደደረሰውም አስረድቷል፡፡ ሮይተርስ ይህንን ምክረ ሀሳብ እንደተመለከተው ገልፆ በውስጥ ሁለቱም ተፋላሚዎች በአስቸኳይ የ90 ቀናት የተኩስ አቁም እንዲያደርጉና ይህም ወደዘላቂ ተኩስ ማቆም የሚያመራ ውይይት ለመጀመር እንዲችሉ በር እንዲከፍት የሚል ሀሳብ እንዳለበት ጠቅሷል፡፡

እንዲሁም ተፋሚው ፈጥኖ ደራሽ ሀይል ከሰሜናዊ ዳርፉርና ሰሜናዊ ኮርዶፋን የተወሰኑ ቦታዎች ለቆ የሚወጣበትን መንገድ የሚያስፈፅም በተመድ የሚመራ ግብረ ሀይል እንዲሰማራም የሚጠይቅ መሆኑን የጠቆመው ዘገባው በሌተና ጄኔራል አልብሩሀን የሚመራው ወታደራዊ መንግስት በአብዛኛው ምክረ ሀሳቦች ላይ መስማማቱን አስታውቋል፡፡ ይሁንና ተፋላሚው ‹‹የተወሰኑ አካባቢዎችን ለቆ እንዲወጣ›› በሚለው ላይ ተቃውሞ ማቅረቡን አስረድቷል፡፡

እነአልብሩሀን ፈጥኖ ደራሽ ሁሉ ሙሉ በሙሉ ከያዛቸው ቦታዎች መልቀቅ አለበት የሚል መልስ መስጠታቸውንም ገልጿል፡፡ የአሜሪካ መንግስት በዚህ ምክረ ሀሳቡ በአገሪቱ ውስጥ አንድ የጦር ሀይል ብቻ እንደኖርና ዲዲአር እንዲፈፀምም ያስቀመጠ መሆኑን የጠቀሰው ዘገባው እንዲሁም ሙስሊም ብራዘር ሁድንና ሚሊሻዎችን የማያካትት በሲቪል የሚመራ መንግስት ሽግግር እንዲኖር የሚጠይቅ መሆኑንም አስረድቷል፡፡ በሌላ በኩል የተፋላሚው ፈጥኖ ደራሽ ሀይል ከፍተኛ አመራር ለዜና አውታሩ በሰጡት መግለጫ የአሜሪካ አዲስ የሰላም ምክረ ሀሳብ እንደደረሳቸው ገልፀው ለምክረ ሀሳቡ በፅሁፍ መልስ መስጠታቸውን አስታውቀዋል፡፡ ምላሹ ምን እንደሆነ ከመናገር ግን ተቆጥበዋል፡፡

ኢትዮጵያ በኤርትራ ላይ የቀረበውን የሰብዓዊ መብት ውሳኔ ደገፈች‼️
የተመድ የሰብዓዊ መብቶች ምክር ቤት በኤርትራ ላይ የሾመውን የልዩ ራፖርተር የሥራ ዘመን አራዘመ።

ኢትዮጵያ የውሳኔ ሃሳቡን ደግፋ ድምፅ ሰጥታለች

የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) የሰብዓዊ መብቶች ምክር ቤት በኤርትራ ያለውን የሰብዓዊ መብት አያያዝ የሚከታተሉትን የልዩ ራፖርተር ዶ/ር መሐመድ አብደልሰላምን የሥራ ዘመን ለአንድ ተጨማሪ ዓመት ማራዘሙ ታውቋል።

ምክር ቤቱ የልዩ ራፖርተሩን የሥራ ዘመን ለማራዘም የቀረበውን ረቂቅ የውሳኔ ሃሳብ ያሳለፈው በአብላጫ ድምፅ ሲሆን፣ የኢትዮጵያ መንግስት የውሳኔ ሃሳቡን በመደገፍ ድምፅ መስጠቱ ተረጋግጧል።

በምክር ቤቱ አባላት መካከል በተካሄደው የድምፅ አሰጣጥ ሂደት ላይ የቀረበውን ረቂቅ ውሳኔ ኢትዮጵያን ጨምሮ 23 ሀገራት የደገፉት ሲሆን፣ 6 ሀገራት ደግሞ ተቃውመውታል።

ቀሪዎቹ 17 ሀገራት ደግሞ ድምፅ ከመስጠት መታቀባቸው ታውቋል።

ኢትዮጵያ ለውሳኔ ሃሳቡ ድጋፏን የቸረች ሲሆን፣ የኤርትራ መንግስት የዜጎቹን የሰብዓዊ መብት እንዲያከብርና ተገቢውን ጥበቃ እንዲያደርግ የበኩሏን ድጋፍ ለማድረግ ዝግጁ መሆኗን ገልጻለች።

ይህ የኢትዮጵያ የዲፕሎማሲ አቋም በቀጣናዊ የሰብዓዊ መብቶች አያያዝ ዙሪያ ያላትን ቁርጠኝነት የሚያሳይ መሆኑ የተገለጸ ሲሆን፣ ውሳኔው በሁለቱ ጎረቤት ሀገራት የወደፊት ግንኙነት እና በአጠቃላይ በምስራቅ አፍሪካ ፖለቲካዊ ምህዳር ላይ የራሱ የሆነ ከፍተኛ አንድምታ ይኖረዋል ተብሎ ይገመታል።

Seledadotio
Seledadotio

ታሪካዊው የኤአይ ጉባኤ በጄኔቫ መካሄድ ጀመረ
**************

የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ከሰው ልጅ የመቆጣጠር አቅም በላይ በሆነ አስገራሚ ፍጥነት እያደገ ባለበት በዚህ ዘመን፣ የነገው የዓለማችን ዕጣ ፈንታ ምን ሊሆን ይችላል? እኛ ቴክኖሎጂውን በጋራ እናስተዳድረዋለን ወይስ እሱ እኛን እንዲገዛን እንፈቅዳለን?

ለዚህ ወሳኝና የሕልውና ጥያቄ ምላሽ ለመስጠት፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መንግሥታትን፣ ታላላቅ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎችን፣ ምሁራንን እና የሲቪል ማኅበረሰቡን በአንድ ጠረጴዛ ዙሪያ ያሰባሰበውን የመጀመሪያውን ዓለም አቀፍ የኤአይ (AI) አስተዳደር ውይይት በይፋ ጀምሯል።

እስካሁን ድረስ የዚህ ግዙፍ ቴክኖሎጂ ሕጎችና አሠራሮች በዋናነት የሚወሰኑት ቴክኖሎጂው በገፋባቸው ጥቂት በለጸጉ ሀገራት ብቻ ነበር።

የቴክኖሎጂው የጎንዮሽ ጉዳት በቀጥታ የሚያርፍባቸው ታዳጊ ሀገራት ደግሞ በውሳኔ ሰጪነት ሚናቸው እጅግ አነስተኛ ነበር።

ይህ ታሪካዊ ጉባኤ ግን ይህንን የቆየ ኢ-ፍትሃዊነት በማረም፣ በማደግ ላይ ያሉ የደቡቡ ዓለም ሀገራትን (Global South) ጨምሮ ሁሉም የዓለም አገራት ታዛቢ ብቻ ሳይሆኑ በእኩልነት ተቀምጠው የነገውን የቴክኖሎጂ አቅጣጫ እንዲወስኑ ሰፊ ዕድል ፈጥሯል።

በጉባኤው መክፈቻ ላይ መልዕክት ያስተላለፉት የተመድ ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ፣ ይህን አዲስ ዓለም አቀፋዊ ተሳትፎ ወደ ተግባራዊ እርምጃ በመቀየር፤ ቴክኖሎጂው ይበልጥ ደህንነቱ የተጠበቀ፣ ፍትሃዊ፣ ለሁሉም ተደራሽ እና ሥነ-ምግባርን የተላበሰ ሊሆን እንደሚገባ አሳስበዋል።

ከዲጂታል ክፍተትን ማጥበብ እስከ ዓለም አቀፍ ትብብር ድረስ ሰፊ ርዕሶችን በሚዳስሰው በዚህ መድረክ ላይ የጉባኤው ተባባሪ ሊቀመናብርት የሆኑት የኤልሳልቫዶር እና የኢስቶኒያ አምባሳደሮችም ወሳኝ ነጥቦችን አንስተዋል።

አምባሳደሮቹ የሰው ሰራሽ አስተውሎት የጥቂቶች መጠቀሚያ ከመሆን ወጥቶ ለመላው የሰው ልጅ ጥቅም የሚውል ዓለም አቀፍ የጋራ ሀብት ሊሆን እንደሚገባውና፤ ከምንም በላይ ደግሞ ማሽኖቹ በማንኛውም ጊዜ በሰው ልጆች ሙሉ ቁጥጥርና ዕይታ (Human Oversight) ሥር መሆን እንዳለባቸው አጽንዖት ሰጥተዋል።

ይህ ጉባኤ የዓለም አገራት የዲጂታል ቴክኖሎጂን የደህንነት ስጋት ቀንሰው አዳዲስ ዕድሎቹን በጋራ ለመጠቀም የሚያስችላቸውን የጋራ መግባባት የሚፈጥሩበት ትልቅ ታሪካዊ ምዕራፍ እንደሚሆን በሰፊው ይጠበቃል።
#ebc #un #aigovernance #unglobaldialogue #artificialintelligence

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ለታሊ መክረ ከኢትዮጵያ ወደ እስራኤል ያደረገችው ጉዞ በበርካታ ፈተናዎች የታጀበ ቢሆንም፣ የተሻለ የወደፊት ህይወትን ለመገንባት ባላት ጽናት እና ቆራጥነት ዛሬ ላይ ትልቅ የስኬት ማማ ላይ መድረስ ችላለች።

ወደ አዲሱ ህይወት ያደረገችው የሽግግር ጉዞ የጀመረው ገና በ5 ዓመቷ በ1997 (እ.ኤ.አ) ነበር። በመጀመሪያዎቹ ዓመታት ቤተሰቦቿ በአከር በሚገኝ የስደተኞች መቀበያ ማዕከል ውስጥ ይኖሩ የነበረ ሲሆን፣ ታናናሽ እህት እና ወንድሟም የተወለዱት እዚያው ነው። በኋላም ወደ ኔታንያ ከተማ ተዘዋውረዋል። በእስራኤል የነበራቸው አዲስ ህይወት ቀላል አልነበረም። ወላጆቿ የዕብራይስጥ ቋንቋ የማይናገሩ በመሆናቸው ቤተሰቡን ለማስተዳደር ለረጅም ሰዓታት ይለፉ ነበር። ታሊ ይህንን ጊዜ ስታስታውስ፣ "እንደ ታላቅ ልጅ ታናናሾቼን እከባከብ እንዲሁም በወላጆቼ እና በማህበረሰቡ መካከል ያለውን የቋንቋ እና የባህል ክፍተት ለመሙላት እረዳ ነበር፤ ትልቅ ኃላፊነትም ወድቆብኝ ነበር" ትላለች።

እነዚህ ሁሉ ፈተናዎች ቢኖሩም፣ ታሊ ትምህርቷን እጅግ ትወድ ስለነበር በተለይም በሳይንስ፣ ቴክኖሎጂ፣ ምህንድስና እና ሂሳብ (STEM) የትምህርት ዘርፎች ላይ ከፍተኛ ጥረት አድርጋለች። ለትምህርት ቤቷ የላቀ ውጤት ወላጆቿ፣ የራሷ ጽናት እና በእሷ ያመኑ መምህራኖቿ ትልቅ አስተዋጽኦ እንዳደረጉ ትናገራለች። በከፍተኛ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እያለች በቴል አቪቭ ዩኒቨርሲቲ እና በዌይዝማን የሳይንስ ኢንስቲትዩት በሚመራ ሀገር አቀፍ የሳይንስ ማበልጸጊያ ፕሮግራም እንድትሳተፍ ተመርጣ፣ በከፍተኛ ማዕረግ ተመርቃለች።

በ18 ዓመቷ የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) የትምህርት ውጤቷን በመመልከት ውትድርናዋን ከመጀመሯ በፊት የሁለት ዓመት የተግባር ምህንድስና (Practical Engineer) ፕሮግራም እንድትማር መክሯታል። ፕሮግራሙን ካጠናቀቀች በኋላ በመረጃ ደህንነት የቴክኖሎጂ ክፍል ውስጥ ተመድባ በቴክኖሎጂ እና በምህንድስና ዘርፍ ጠቃሚ የሙያ ልምድ አግኝታለች።

የሶስት ዓመቱን የውትድርና አገልግሎት ካጠናቀቀች በኋላ በኔጌቭ በሚገኘው የቤን-ጉርዮን ዩኒቨርሲቲ በኤሌክትሪካል እና ኮምፒውተር ምህንድስና ትምህርቷን ለመቀጠል ተቀባይነት አገኘች። ሆኖም የአራት ዓመቱን የትምህርት ወጪ እንዴት እንደምትሸፍን ተጨንቃ ነበር። ነገር ግን 'አቲዲም' (Atidim) ከተባለ ፕሮግራም የትምህርት ክፍያ፣ የኑሮ ወጪ እና ላፕቶፕን ጨምሮ የተሟላ ድጋፍ በማግኘቷ ስጋቷ ተቀርፎ ትምህርቷን በስኬት አጠናቃለች።

በፕሮግራሙ ማበረታቻ መሰረት በዩኒቨርሲቲ ቆይታዋ በእስራኤል ቀዳሚ የደህንነት ቴክኖሎጂ ኩባንያ በሆነው ኤልቢት ሲስተምስ ውስጥ የቦርድ ዲዛይን ኢንጂነር በመሆን ሰርታለች። ከተመረቀች በኋላ በዩኒቨርሲቲ ቆይታዋ ከተዋወቀችው የኮንስትራክሽን ኢንጂነር ባለቤቷ ጋር ትዳር መስርታ በሀዴራ ከተማ መኖር የጀመረች ሲሆን፣ እ.ኤ.አ በ2022 በዓለም አቀፍ ደረጃ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ የኮምፒውተር ስራዎች ቀዳሚ ወደሆነው ኤንቪዲያ (Nvidia)ኩባንያ ተቀላቅላለች።

በአሁኑ ወቅት የሶስት ልጆች እናት የሆነችው የ34 ዓመቷ ታሊ፣ በከፍተኛ የቴክኖሎጂ ዘርፍ ውስጥ ያላትን ስራ እና የእናትነት ኃላፊነትን ማመጣጠን ፈታኝ ቢሆንም ኤንቪዲያ ለሚሰሩ እናቶች የሚያደርገው ድጋፍ ልዩ መሆኑን ትናገራለች። ታሊ የኤሌክትሪካል ኢንጂነር ለሆነችው ታናሽ እህቷም ሆነ በዘርፉ መሰማራት ለሚፈልጉ ትውልደ ኢትዮጵያውያን ወጣት ሴቶች ትልቅ አርአያ ሆናለች።

"በተለይ በኢትዮጵያውያን ማህበረሰብ ውስጥ ያሉ ልጃገረዶች በርካታ እድሎች እንዳሏቸው እና የማደግና የስኬት አቅም እንዳላቸው እንዲያውቁ እፈልጋለሁ" በማለት መልዕክቷን ታስተላልፋለች። ለመጀመሪያ ጊዜ የዩኒቨርሲቲ ምሩቅ እና ኢንጂነር የሆነችው ታሊ "ሊረዱ የሚችሉ ድንቅ ሰዎች አሉ። በራስዎ ላይ እምነት እና ቆራጥነት ካለዎት ማንኛውም ነገር ይቻላል" የሚል አበረታች መልዕክት ለወጣቶች ታካፍላለች።

በአዲሱ ሀገር ካጋጠማት የልጅነት ፈተና ተነስታ በእስራኤል የከፍተኛ ቴክኖሎጂ ዘርፍ ውስጥ እስከደረሰችበት የስኬት ማማ ያደረገችው ጉዞ፣ ትምህርት፣ ጽናት እና ትክክለኛ ድጋፍ ሊፈጥሩ የሚችሉትን ዕድል በጉልህ የሚያሳይ ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተመድ ሰብአዊ መብት ምክር ቤት የኤርትራ ራፖርተርን የስራ ዘመን በአንድ አመት አራዘመ፡፡ በተመድ የኤርትራ የሰብአዊ መብት ራፖርተር የሆኑት መሀመድ አብዲሰላም ባቢከር ባለፈው 6 አመት የስራ ዘመናቸው በኤርትራዊያን በኩል በ2 መልክ ሲታዩ ቆይተዋል፡፡

አንደኛው መልክ በመላው አለም በሚገኙ ኤርትራዊያን እይታ የሚንፀባረቅ ሲሆን እሳቸው በየአመቱ በጄኔቫ የሚያቀርቡት ሪፖርት በአገራቸው ውስጥ ያለውን ስቃይ፣ ግፍና ሰቆቃ ለአለም የሚያሳይ ብቸኛው መንገድ አድርገው ይቆጥሩታል፡፡ ሁለተኛው መልክ ደግሞ በኤርትራ መንግስት በኩል ሰውየው የሚገለፁበት ነው፡፡ የኤርትራ መንግስት እኚህ ራፖርተር በተደጋጋሚ ዘልፈዋቸዋል፡፡

ከአደጉ አገራት በሚሰጣቸው ትእዛዝ በማደግ ላይ ባሉ አገራት ላይ ጫና የሚያሳድሩ፣ ብሄራዊ ሉአላዊነትን ለመጣስ የሚሞክሩና በአጠቃላይ የኤርትራን ደህንነት አደጋ ውስጥ የሚከቱ መሆናቸውንም ይገልፃሉ፡፡ በመሆኑም ራፖርተሩ ከሀላፊነታቸው እንዲነሱ ያላሰለሰ ጥያቄ ሲያቀርቡ ቆይተዋል፡፡ ይህንን ተከትሎም ሰሞኑን እኚህን ራፖርተር ለመተካት 8 እጩዎች እየተገመገሙ መሆኑን የሚገልፁ ዘገባዎች በስፋት ሲሰራጩ ነበር፡፡

ነገር ግን ዛሬ በጄኔቭ በተካሄደው የምክር ቤቱ ስብሰባ ላይ እኚህ ራፖርተር ለተጨማሪ አንድ አመት በሀላፊነታቸው እንዲቀጥሉ ውሳኔ ተላልፏል፡፡ የውሳኔውን ረቂቅ ያቀረበው የአውሮፓ ህብረት ሲሆን በተሰጠው ድምፅ አሰጣጥ 23 የምክር ቤቱ አባላት ውሳኔውን ሲደግፉ፣ 17ቱ ደግሞ ድምፀ ተአቅቦ በማድጋቸውና 6 አገራት የተቃውሞ ድምፅ በመስጠታቸው ውሳኔው ፀድቋል፡፡ ውሳኔው እንዳይፀድቅ ተቃውሞ ድምፅ የሰጡት 6 አገራት ግብፅ፣ ብሩንዲ፣ ቻይና፣ ኩባ፣ ህንድና ፓኪስታን ናቸው፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሕወሓት የሚመራው የትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት ካቢኔ፣ በ2025/2026 የትምህርት ዘመን የ12ኛ ክፍል ሀገር አቀፍ ፈተና አሰጣጥ ሂደት ላይ የተደረገውን ለውጥ፣ በትግራይ የሚገኙ ተማሪዎችን ኢ-ፍትሃዊ በሆነ መንገድ የሚጎዳ ነው በማለት ውድቅ አድርጎታል።

ካቢኔው ባወጣው መግለጫ እንዳስታወቀው የፌዴራል ትምህርት ሚኒስቴር መጀመሪያ ላይ ፈተናውን በሀገር አቀፍ ደረጃ በኮምፒውተር ላይ የተመሰረተ አድርጎ ለመስጠት አቅዶ ነበር። ነገር ግን የኮምፒውተር እና ተያያዥ የመሰረተ ልማት እጥረቶች በማጋጠማቸው ምክንያት፣ ፈተናውን በኮምፒውተር እና በወረቀት አጣምሮ ለመስጠት ሀገር አቀፍ ስምምነት ላይ ተደርሶ ነበር።

እንደ መግለጫው ከሆነ በትግራይ ክልል ፈተናውን ለመውሰድ 29,755 ተማሪዎች ተመዝግበዋል። ከእነዚህ ውስጥ 14,406ቱ (48.4 በመቶ) በኮምፒውተር ለሚሰጠው ፈተና የተመደቡ ሲሆን፣ ቀሪዎቹ 15,349 ተማሪዎች (51.6 በመቶ) ደግሞ በወረቀት ለሚሰጠው ፈተና ተመድበዋል። ካቢኔው ለፈተናው አስፈላጊው ዝግጅት ሁሉ መጠናቀቁን ገልጾ፣ በኮምፒውተር የሚሰጠው ፈተና ከጁላይ 30፣ 2026 ጀምሮ መሰጠት መጀመሩን አረጋግጧል።

በወረቀት ለሚሰጠው ፈተና የተመደቡት 15,349 ተማሪዎች አሁን ላይ ከሂደቱ ውጪ መደረጋቸውን ካቢኔው ከሷል። ለዚህም እንደ ምክንያት ያቀረበው የፈተና ቁሳቁሶች፣ አስተባባሪዎች እና በጀቶች ወደ ሌሎች ክልሎች በተገቢው ሁኔታ ቢላኩም፣ ወደ ትግራይ ግን አለመላካቸውን ነው።

የክልሉ መንግስት ይህንን የትምህርት ሚኒስቴር እርምጃ ተገቢነት የሌለው ሲል የገለጸው ሲሆን፣ ፈተናው በመጀመሪያ በተደረሰው ሀገር አቀፍ ስምምነት መሰረት ተግባራዊ እንዲደረግ ጠይቋል።

በተጨማሪም የመጀመሪያው የፈተና አሰጣጥ ስምምነት ወደነበረበት ካልተመለሰ በስተቀር፣ ተማሪዎች ለጁላይ 10 ወይም ለጁላይ 13፣ 2026 ለተያዘው የወረቀት ላይ ፈተና በጣቢያዎች እንዳይገኙ መክሯል። ካቢኔው አክሎም የተማሪዎችን የትምህርት መብት ለማስከበር ሁሌም ቁርጠኛ መሆኑን በመግለጫው አረጋግጧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዘለንስኪ ‹‹በእርግጠኝነት ሩሲያን እንበቀላታለን›› አሉ፡፡ የዩክሬይኑ ፕሬዝደንት ዘለንስኪ በትላንትናው እለት በዋና ከተማቸው በተፈፀመው ጥቃት ጉዳት የደረሰባቸውን ቦታዎች ጎብኝተዋል፡፡ በጉብኝታቸው ወቅት ባደረጉት ንግግርም በሩሲያ ላይ ‹‹በእርግጠኝነት›› የበቀል እርምጃ እንደሚወስዱ አስታውቀዋል፡፡

ከጉብኝቱ በኋላ በቴሌግራም ገፃቸው ላይ ባስተላለፉት መልእክት ‹‹ትላንት በሩሲያ ጥቃት በተፈፀመባቸው 3 ቦታዎች ላይ አሁንም ህይወት የማዳን ፍለጋው ቀጥሏል፡፡ የአደጋ ጊዜ ሰራተኞች ፍርስራሾችን እየጠረጉ ቢሆንም እስካሁን 10 ሰዎች የት እንዳሉ አልታወቀም፡፡ በዚህ ጥቃት 30 ሰዎች መገደላቸው የተረጋገጠ ሲሆን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እመኛለሁ፡፡›› ያሉት ዘለንስኪ ህፃናትን ጨምሮ በመቶዎች የሚቆጠሩ መቁሰላቸውንም አስረድተዋል፡፡ ትላንት በኬይቭ ብቻም ሳይሆን በሌሎች ግዛቶች ውስጥም ድብደባ መከናወኑን ያስረዱት ፕሬዝደንቱ በክሪቪ ሪህ አንድ ጋራዥ፣ ሁለት ትምህርት ቤቶችና የመኖሪያ ህንፃዎች ጉዳት እንደደረሰባቸውና 7 ሰዎች እንቆሰሉ ጠቅሰዋል፡፡

እንዲሁም በኬርሰን ግዛት ደግሞ አንድ ሆስፒታል በሚሳኤል መመታቱን ገልፀዋል፡፡ ሲያስረዱም ‹‹ሩሲያዊያን ምን ኢላማ እንዳደረጉ ያውቁ ነበር፡፡ በኬርሰን የመቱት ምንም ወታደራዊ ጠቀሜታ የሌለው ሆስፒታል ነው፡፡ በዚህም በሚያሳዝን ሁኔታ አንድ ዶክተር ሲገደል ሌላ ነርስ ቆስላለች፡፡ በሱሚ ግዛት ደግሞ በአንድ አፓርታማ ላይ ባደረሱት ጥቃት አንዲት እናትና ሴት ልጇን ጨምሮ 4 ሰዎች ተገድለዋል፡፡›› በማለት አስታውቀዋል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ የተመድ ዋና ፀሀፊ አንቶኒዮ ጉተሬዥ የትላንቱን የሩሲያ ጥቃት አውግዘው ተኩስ አቁም እንዲደረግ በድጋሚ ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል፡፡ ዋና ፀሀፊው ጨምረውም ‹‹በየትኛውም ቦታ በሲቪሎችና ሲቪል መሰረተ ልማት ላይ የሚደረግ ጥቃት አለም አቀፍ የሰብአዊነት ህግን የሚጥስ በመሆኑ በአስቸኳይ መቆም ይኖርበታል›› ብለዋል፡፡

በሌላ በኩል የአውሮፓ ህብረት ከፍተኛ ዲፕሎማት የሆኑት ካጃ ካላስ በዚህ ጥቃት የተነሳ በሩሲያ ላይ አዲስ ማእቀብ እንደሚጣል አስታውቀዋል፡፡ ፕሬዝደንት ዘለንስኪ በዛሬ መልእክታቸው ሩሲያ ቀንና ለሊት በዩክሬይን ላይ ጥቃት ልትፈፅም እንደምትችል ገልፀው አጋሮቻቸው አስተማማኝ የአየር መቃወሚያ እንዲሰጧቸውም ጠይቀዋል፡፡

በአዲስ አበባ ከተማ ሙሉ በሙሉ በበይነ መረብ የሚሰጠው የ2018 ዓ.ም የ12ኛ ክፍል ፈተና በተለያዩ ጣቢያዎች እየተሰጠ ይገኛል

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ትምህርት ቢሮ ኃላፊ ክቡር ዶክተር ዘላለም ሙላቱ ከምክትል ቢሮ ኃላፊ አቶ ሳምሶን መለሰ እና ከጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ ሲሳይ እንዳለ ጋር በመሆን ፈተናው ከሚሰጥባቸው ጣቢያዎች መካከል አንዱ በሆነው የአድዋ ድል መታሰቢያ ሙዚየም ተገኝተው የፈተናውን አጀማመር በመመልከት ተማሪዎችን አበረታተዋል።

በከተማ አስተዳደሩ የ12ኛ ክፍል መልቀቂያ የሚወስዱ ተማሪዎች ውጤታማ እንዲሆኑ የማጠናከሪያ ትምህርትን ጨምሮ የተለያዩ ስትራቴጂዎች ተዘጋጅተው ተግባራዊ በመደረጋቸው በከተማ አስተዳደሩ ዘንድሮ የተሻለ ውጤት እንደሚጠበቅ አስታውቀዋል።

ኃላፊው አያይዘውም በከተማ አስተዳደሩ ፈተናው ለ58,309 ተማሪዎች በአራት ዙር የሚሰጥ መሆኑን ጠቅሰው ከ2ሺ በላይ የፈተና አስፈጻሚዎች በየፈተና ጣቢያው ተመድበው ሂደቱን በመከታተል ላይ መሆናቸውንም አስረድተዋል።
#አሐዱ

የፌዴራል መንግስት በዋናነት በግምጃ ቤት ሰነድ ሽያጭ በ2019 የሚኖረውን የበጀት ጉድለት ለመሙላት አስቤያለሁ ብሏል፡፡

ትላልቆቹን ጨምሮ የገንዘብ ተቋማት በግምጃ ቤት ሰነድ ሽያጭ ለመንግስት የሚያበድሩ ከሆነ የግሉ ዘርፍ የፋይናንስ እጥረት ሊገጥመው እንደሚችል ባለሞያዎች እየተናገሩ ነው።

ለካፒታል የተመደበው በጀት ከቀዳሚው ዓመት ብዙም ዕድገት አለማሳየቱም የስራ ዕድል ፈጠራ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ እንደሚኖረው ተጠቅሷል።

የ2019 የፌዴራል መንግስት አጠቃላይ በጀት 2 ነጥብ 34 ትሪሊየን ብር እንዲሆን ረቂቅ ተዘጋጅቷል።

ከዚህ በጀት 1 ነጥብ 8 ትሪሊየን ብሩ ከሀገር ውስጥ በሚሰበሰብ ገቢ እንዲሸፈን መታሰቡን የገንዘብ ሚኒስትሩ አቶ አህመድ ሽዴ ፤ በረቂቁ ዙሪያ ለህዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት ማብራሪያ ሲሰጡ ተናግረዋል።

ቀሪውን 522 ቢሊየን ብር ደግሞ በዋናነት በመንግስት የግምጃ ቤት ሰነድ ለመሙላት እንደታሰበ ጠቅሰዋል።

ጉድለቱን ለመሙላት ከብሄራዊ ባንክ የሚወሰድ ብድር ግን አይኖርም ተብሏል።

የምጣኔ ሃብት ባለሙያ አቶ ዋስይሁን በላይ የመንግስት የግምጃ ቤት ሰነድም የግሉ ዘርፍ በቂ ብድር እንዳያገኝ ሊያደርግ እንደሚችል ይናገራሉ።

በባንኮች የብድር ጣሪያ ላይ ከተቀመጠው ገደብ እና በየጊዜው ከሚካሄደው የውጭ ምንዛሪ ጨረታ ጋር ሲደመር አሰራሩ የግሉ ዘርፍ ብድር የማግኘት ዕድል ጫና አለው ብለዋል።

በሌላ በኩል ለአመቱ ከተያዘው በጀት 568 ነጥብ 2 ቢሊየን ብሩ ለካፒታል ወጪ የተመደበ እንደሆነ ተጠቁሟል።

በ2018 ለካፒታል ወጪ ተመድቦ የነበረው 415 ቢሊዮን ብር ነው ። ልዩነቱ ሲታይ ለካፒታል ወጪ የተመደበው ገንዘብ ብዙም ዕድገት አለማሳየቱን መረዳት ይቻላል።

ሁኔታው መንግስት አዳዲስ ፕሮጀክቶችን መጀመር ላይ ትንሽ ያዝ ማድረግ መፈለጉን ያሳያል የሚሉት አቶ ዋሲሁን ትኩረቱ የነበሩትን መጨረስ ላይ አድርጓል ሲሉም አክለዋል፡፡

መንግስት አዳዲስ ፕሮጀክቶችን ከመጀመር ቆጠብ ሲል ሊፈጠር የሚችል የስራ ዕድልም አብሮ ይቀንሳል የሚሉት ፤የምጣኔ ሃብት ባለሞያው አቶ ዋሲሁን አማራጩ የግሉ ዘርፍ ማሳተፍ እንደሆነ ተናግረዋል።

ክልሎች ከፌዴራል መንግስት ያገኙትን በጀት ለካፒታል ወጪ ማዞር ከቻሉ ግን ገንዘቡ ትንሽ እንዳልሆነ አቶ ዋሲሁን ተናግረዋል።

ዋናው ጉዳይ የተመደበው የካፒታል በጀት ስራ መፍጠር እና የወጪ ንግድን ለሚያሳድጉ ዘርፎች መዋሉ ነው ብለዋል።

ለካፒታል ወጪ ከፍተኛ ገንዘብ ቢመደበም የሚሰበሰበው ገቢ ካላደገ የበጀት ጉድለቱ ከፍ ከማለት ውጪ ሊተገገበር እንደማይችል የምጣኔ ሃብት ባለሞያው አቶ ዋሲሁን ተናግረዋል።

Sheger Fm

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተመድ ዋና ፀሀፊ ለቀድሞዋ የኢትዮጵያ ፕሬዝደንት አዲስ ሹመት ሰጡ፡፡ የቀድሞዋ የኢትዮጵያ ፕሬዝደንት ወይዘሮ ሳህለወርቅ ዘውዴ በተመድ ዋና ፀሀፊ ሀላፊነት እንደተሰጣቸው ተዘገበ፡፡ ዋና ፀሀፊው አንቶኒዮ ጉተሬዥ የሰጧቸው ይህ ሹመትም የተመድ የምእራብ አፍሪካና ሳህል ቢሮ ውስጥ ገለልተኛ ስትራቴጂያዊ ግምገማ እንዲያደርጉ የሚያስችል ነው፡፡

የተመድ የምእራብ አፍሪካና ሳህል ቢሮ በአካባቢው ለሚፈጠሩ ቀውሶች ዘገምተኛ ምላሽ በመስጠት ትችት የሚቀርበበት ሲሆን ወይዘሮ ሳህለወርቅ የተሰጣቸው ሀላፊነት የተቋሙን የአሰራር ክፍተት መመርመር ነው፡፡ ይህ የያዝነው የፈረንጆች ወር ማለትም ጁን ሲያበቃ አዲሱን ሀላፊነታቸውን የሚረከቡት የቀድሞዋ ፕሬዝደንት በመጀመሪያ ወደኒውዮርክ በማቅናት ከፀጥታው ምክር ቤት አባላት ማብራሪያ እንደሚሰጣቸው ተገልጿል፡፡

በመቀጠልም የተመድ የምእራብ አፍሪካና ሳህል ቢሮ ዋና መስሪያ ቤት ወደሚገኝበት ዳካር በመጓዝ ከሴኔጋል ከፍተኛ አመራሮች ጋር በመወያየት ወደስራ የሚገቡ ይሆናል፡፡ ለወይዘሮ ሳህለወርቅ ይህ ሀላፊነት ሊሰጣቸው የቻለው ቀደም ሲል በሴኔጋል፣ ማሊ፣ ጊኒና ኬፕ ቨርዲ የኢትዮጵያ አምባሳደር በመሆን በመስራታቸው ስለቀጠናው የተሻለ እውቀትና ግንዛቤ አላቸው በሚል ነው፡፡

የሊቢያ መንግሥት ባለሥልጣናት የአራት አጎራባች የአፍሪቃ ሃገራት ዜጎች ወደ ሀገሪቱ እንዳይገቡ አገዱ

የምሥራቅ ሊቢያ መንግሥት ባለሥልጣናት የአራት አጎራባች የአፍሪቃ ሃገራት ዜጎች ወደ ሀገሪቱ እንዳይገቡ አገዱ። የባለሥልጣናቱ እርምጃ በምዕራባዊ የሊቢያ የባሕር ወደብ በኩል ወደ አውሮጳ ለመሻገር የሚያልሙ ተሰዳጆችን ቁጥር ለመቀነስ ያለመ መሆኑ ተገልጿል። በሊቢያ ባለሥልጣናት እገዳ የተጣለባቸው የሱዳን፤ የኤርትራ፣ የኢትዮጵያ እና የሶማሊያ ዜጎች መሆናቸው ተገልጿል። የሊቢያ የባሕር ወደብ የተሻለ ሕይወትን አልመው ወደ አውሮጳ ለመሰደድ የሚሞክሩ በርካታ የአፍሪቃ ተሰዳጆች የሚያዘወትሩት መሸጋገሪያ መስመር ነው።

ተሰዳጆቹ በሕገወጥ ሰው አሸጋጋሪዎች አማካኝነት ለጉዞ አስተማማኝ ባልሆኑ ትናንሽ ጀልባዎች ከመጠን በላይ ተጠቅጥቀው የሚሳፈሩ ሲሆን ባሕር ላይ በሚያጋጥመው አደጋ በሺህዎች የሚቆጠሩት ካሰቡበት ሳይደርሱ ሕይወታቸው እንደሚቀጠፍ በየጊዜው ይዘገባል። ትናንት ይፋ የተደረገው እገዳ የሱዳን፤ የኤርትራ፤ የኢትዮጵያ እና የሶማሊያ ተሰዳጆች በየብስም ሆነ በባሕር እና በአየር ወደ ሊቢያ ግዛት እንዳይገቡ ከልክሏል። መግለጫው አክሎም ክልከላው ዲፕሎማቶች፤ የጤና እና የትምህርት ዘርፍ ሠራተኞችን እንደማይመለከት አስታውቋል።
ይህ በእንዲህ እንዳለም፤ ከሌላ ሃገር ወደ ሊቢያ የሚላኩ ስደተኞችን ጉዳይ በተመለከተ በምሥራቅ እና ምዕራብ የሊቢያ መንግሥታት መካከል ላለፉት ወራት ውጥረት አስነስቷል።

አምነስቲ ኢንተርናሽናል እንደሚለው ስደተኞች ላይ በተደረገው ክትትል በሺህዎች የሚቆጠሩ በዚሁ ምክንያት ታስረዋል። የተመድ መረጃ እንደሚያመለክተው፤ ሊቢያ ውስጥ ከ900 ሺህ በላይ ስደተኞች ይገኛሉ። ከእነዚህ መካከል ከፍተኛውን ቁጥር የያዙት የሱዳን ዜጎች ናቸው። አብዛኞቹ ስደተኞች ወደ አውሮጳ ለመሻገር የሚፈልጉ ቢሆንም ስደተኞችን የጫኑ ጀልባዎች በባሕር ላይ ቃኚዎች እየተያዙ ወደ ሊቢያ እንዲመለሱ እየተደረገ ነው። ስደተኞቹ በሊቢያ መንግሥታት እስር ቤቶች የሚያዙ ሲሆን እንግልት፤ የግዳጅ የጉልበት ሥራ፤ ድብደባ፣ አስገድዶ መድፈር እና ማሰቃየት እንደሚፈጸምባቸው ተገልጿል። የተመድ መርማሪ ኮሚሽንም ስደተኞቹ ላይ የሚደርሰውን እንግልት በሰብአዊነት ላይ የሚፈጸም ወንጀል ነው ብሎታል።

DW Amharic

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) እና የተለያዩ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ተቋማት፣ በሱዳን ሰሜን ኮርዶፋን ግዛት በምትገኘው ኤል-ኦበይድ ከተማ "በቅርቡ የጅምላ ጭፍጨፋ እና የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ሊፈጸሙ ይችላሉ" ሲሉ አፋጣኝ ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል። ይህ ስጋት ያየለው፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች በክልሉ በሚገኘው መደበኛ የሱዳን ጦር ላይ የሚያደርጉትን ጥቃት አጠናክረው በመቀጠላቸው ነው።

በጀነራል መሀመድ ሀምዳን ዳግሎ (ሄሜድቲ) የሚመራው የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል፣ አብዛኛው ነዋሪዋ ሙስሊም የሆነባትን ይህችን የኮርዶፋን ቀጠና ከተማ ለወራት ከበባ ውስጥ አቆይቷታል። የተመድ የፀጥታው ምክር ቤት ቅዳሜ ዕለት ባወጣው መግለጫ፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች በከተማዋ ዙሪያ ከፍተኛ ወታደራዊ ስምሪት እያደረጉ መሆናቸውን በሚያሳዩ ሪፖርቶች ላይ "ጥልቅ ስጋቱን" ገልጿል። ምክር ቤቱ ሁሉም ተፋላሚ ወገኖች ግጭታቸውን እንዲያቆሙና አባል ሀገራትም ሁከቱን ከሚያባብስ ማንኛውም ጣልቃ ገብነት እንዲቆጠቡ ጥሪ አቅርቧል።

የሱዳን የሀኪሞች ትስስር በበኩሉ፣ ባለፉት ሳምንታት በትምህርት ቤቶች፣ በሆስፒታሎች፣ በጤና ጣቢያዎች እና በተፈናቃዮች መጠለያ ካምፖች ላይ የድሮን ጥቃቶች መጨመራቸውን አጋልጧል። በቅርቡም በኤል-ኦበይድ የኤሌክትሪክ ማመንጫ ላይ በደረሰ ጥቃት ከተማዋ በጨለማ እንድትዋጥ ከመደረጓም በላይ የውሃ አቅርቦት ተቋርጧል።

የኖርዌይ የስደተኞች ምክር ቤት አማካሪ ኤልያስ አቡ አታ እንደገለጹት፣ ኤል-ኦበይድ ተራ ከተማ ሳትሆን የቀጠናው የንግድ እና የሰብዓዊ እንቅስቃሴዎች ማዕከል ናት። ከተማዋ ፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ በተቆጣጠረው ዳርፉር እና መደበኛው ጦር በያዘው የምስራቅ ሱዳን መካከል የምትገኝ ወሳኝ የሽግግር ቀጠና መሆኗም የውጊያውን ስጋት ከፍ አድርጎታል።

የተመድ ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝ እና በሱዳን የተመድ ልዩ ልዑክ ፔካ ሃቪስቶ፣ በከተማዋ ላይ አደጋ አንዣብቧል በማለት ሄሜድቲ ኤል-ኦበይድን ከጥቃት እንዲታደጓት አሳስበዋል። ጉተሬዝ "በኤል-ፋሸር የታየው አሰቃቂ ድርጊት በኤል-ኦበይድ እንዲደገም መፍቀድ የለብንም" ሲሉ አጥብቀው አስጠንቅቀዋል።

ተመድ ይህን ስጋት ያቀረበው፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ ዳርፉር ውስጥ በምትገኘው ኤል-ፋሸር ከተማ ላይ ከ500 ቀናት ከበባ በኋላ በከፈተው ጥቃት የዘር ማጥፋት ምልክት ያላቸው የጅምላ ጭፍጨፋዎች እና አስገድዶ መድፈር ወንጀሎችን መፈጸሙን የተመድ አጣሪ ቡድን ማረጋገጡን ተከትሎ ነው።

የአውሮፓ ህብረትም በተመሳሳይ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ በሰላማዊ ዜጎች ላይ የሚያደርገውን ጭፍጨፋ፣ ብሔርን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶችን እና በመሰረተ ልማቶች ላይ የሚያደርሰውን ውድመት በአስቸኳይ እንዲያቆም ጠይቋል።

እ.ኤ.አ. ከሚያዝያ 2023 ጀምሮ በሱዳን እየተካሄደ ያለው ይህ አውዳሚ ጦርነት፣ እስካሁን ቢያንስ 59 ሺህ ሰዎችን ህይወት የቀጠፈ ሲሆን፣ ወደ 13 ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎችን አፈናቅሏል፤ እንዲሁም ከ30 ሚሊዮን በላይ ሱዳናውያንን አስቸኳይ የሰብዓዊ እርዳታ ጠባቂ አድርጓቸዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፀጥታው ምክር ቤት RSF የሚያደርገውን ጥቃት እንዲያቆም አሳሰበ፡፡ የተመድ የፀጥታው ምክር ቤት ዛሬ ባወጣው መግለጫ የሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ሀይል ወይንም RSF በአል ኦቤድ አካባቢ ወታደራዊ ሀይሉን እያጠናከረ መሆኑን መስማቱን ገልፆ ይህም በከተማው ውስጥ ጥቃት ለመፈፀም መዘጋጀቱን እንደሚያመለክት አስረድቷል፡፡

ጨምሮም ሁኔታው የጅምላ ግድያን ሊያስከትል ይችላል የሚል ስጋት ስላደረበት ፈጥኖ ደራሽ ሀይሉ ጥቃቱን በአስቸኳይ እንዲያቆም አሳስቧል፡፡ መግለጫው በመቀጠልም ‹‹‹የምክር ቤቱ አባላት በኮርዶፋን ግዛት እየተባባሰ የመጣውን ግጭት ጨምሮ በሱዳን የቀጠለው ጦርነት አስከፊ የሆነውን የሰብአዊነት ሁኔታ የባሰ ያደርገዋል በሚል በጥልቅ አሳስቧቸዋል፡፡ በመሆኑም በአስቸኳይ የተኩስ አቁም እንዲደረግ ጥሪ ያቀርባሉ›› ብሏል፡፡ አስከትሎም ሁሉም ተፋላሚ አካላት ሲቪሎችን የመጠበቅና አለም አቀፍ ህጎችን የማክበር ግዴታ እንዳለባቸው ገልጿል፡፡

በአል ኦቢድ ፈጥኖ ደራሽ ሀይሉና ሁለቱም ተፋላሚዎች ደግሞ በመላው አገሪቱ የሚያከናውኑት የድሮን ጥቃት እንዳሳሰበው የጠቀሰው ምክር ቤቱ በተፈፀሙ ሁሉም የሰብአዊ መብት ጥሰቶች ላይ ምርመራ ተደርጎ አጥፊዎች ተጠያቂ እንዲሆኑም አሳስቧል፡፡

ሁለቱም ተፋላሚዎች ያልተገደበ የሰብአዊ እርዳታ እንቅስቃሴ የመፍቀድ ግዴታ እንዳለባቸውም ገልፆ ይህ ጦርነት እንዲቀጥልና ሰላም እንዳይፈጠር ድጋፍ የሚያደርጉ የውጭ አካላትም ከድርጊታቸው እንዲታቀቡ መልእክት አስተላልፏል፡፡ የፀጥታው ምክር ቤት ጨምሮም ለሱዳን ሉአላዊነት፣ ነፃነትና የግዛት አንድነት እውቅና እንደሚሰጥ ያረጋገጠ ሲሆን ፈጥኖ ደራሽ ሀይሉ በተቆጣጠራቸው አካባቢዎች የመሰረተው ትይዩ መንግስት ተቀባይነት እንደሌለው አስታውቋል፡፡

የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲያዊ ከፍታ...

አዲስ አበባ፣ ሰኔ 11፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ረጅም ዘመናትን ያስቆጠረው የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት እና የዲፕሎማሲ ታሪክ በቅርብ ዓመታት ውስጥ በርካታ አመርቂ ስኬቶችን እያስመዘገበ ይገኛል።

ኢትዮጵያ በተለይም በፈታኝ ቀጣናዊና ዓለም አቀፋዊ ሁኔታዎች ውስጥ አልፋ ሚዛናዊ፣ አጋርን ማብዛት ላይ ያተኮረና ሀገራዊ ጥቅምን ያስቀደመ ተራማጅ የውጭ ግንኙነት ፍልስፍና በመከተሏ በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ቅቡልነት እና ተደማጭነት ከፍ አድርጋለች።

በዚህም በባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ እና የዓለም አቀፍ ተቋማት ተሳትፎ በርካታ ስኬቶች ማስመዝገብ ችላለች።

ከእነዚህም መካከል ኢትዮጵያ የብሪክስ ጥምረትን ሙሉ አባል ሆና መቀላቀሏ በታሪኳ ያገኘችው ታላቅ የዲፕሎማሲ ስኬት እና የታሪክ አሻራ ነው።ይህም በማደግ ላይ ካሉ ሀገራት ጋር ያላትን የኢኮኖሚና ፖለቲካዊ ትብብር ወደ ላቀ ደረጃ አሸጋግሮታል።

እንዲሁም በተባበሩት መንግሥታት (ተመድ) የሰብዓዊ መብት ምክር ቤት አባል ሆና መመረጧ በባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ መስክ ያላትን ሚና ከፍ አድርጎታል።

ኢትዮጵያ ከፈረንጆቹ 2026 ጀምሮ የአፍሪካ ህብረት የሰላምና ጸጥታ ምክር ቤትን በሊቀመንበርነት እንድትመራ መመደቧ በአህጉሪቱ ሰላም ማስከበር ላይ ያላትን ቁልፍ ሚና ያሳየ የዲፕሎማሲ ስኬቷ ነው።

በሁለትዮሽ ግንኙነትና ስትራቴጂካዊ አጋርነት ላይ ኢትዮጵያ ከተለያዩ ሀገራት ጋር ያላትን ትስስር አጠናክራለች።

በዚህም በቅርቡ የኢትዮጵያ እና የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ባደረጉት ውይይት በኢኮኖሚ፣ በደህንነት እና በቀጣናዊ ሰላም ዙሪያ በጋራ ለመሥራት የሚያስችል የሁለትዮሽ ስምምነት ተፈራርመዋል።

ከሕንድ ጋር ያላት ግንኙነት ወደ ስትራቴጂካዊ አጋርነት ያደገ ሲሆን÷ ከገልፍ ሀገራት ጋርም በቴክኖሎጂ ሽግግርና በኢንቨስትመንት ዙሪያ ሰፊ ትብብሮችን መፍጠር ችላለች።

በተጨማሪም ከጎረቤት ሀገራት ጋር ያላትን ሁለንተናዊ ትስስር ከማጠናከር ባሻገር፣ የአንካራው ስምምነት አማካኝነት የተመዘገቡት ስኬቶች በቀጣናው መረጋጋትን የፈጠሩና የኢትዮጵያን ጥቅም ያስከበሩ ነበሩ።

በሌላ በኩል ኢትዮጵያ ያስመዘገበቻቸው የልማት ስኬቶች ለውጭ ዲፕሎማሲዋ ጥንካሬ እንደጀርባ አጥንት አገልግለዋል።

ኢትዮጵያ ለስንዴ ምርትና ለምግብ ዋስትና የሰጠችው ትኩረት ዓለም አቀፍ አድናቆትን ከማስገኘት ባሻገር ከጣሊያን መንግሥት ጋር በመተባበር 2ኛውን የዓለም የምግብ ሥርዓት ጉባዔን በአዲስ አበባ እንድታስተናግድ በር ከፍቷል።

ዓለም አቀፍ አጀንዳ መሆን የቻለው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብርም ወደ ሀገር ውስጥ የሚመጡ የዓለም መሪዎችና ዲፕሎማቶች በዚህ መርሐ ግብር ላይ እንዲሳተፉ በማድረግ የሀገሪቱን መልካም ገጽታ ለመገንባት በከፍተኛ ሁኔታ ጥቅም ላይ ውሏል።

ሁለተኛው የአፍሪካ የአየር ንብረት ለውጥ ጉባዔ እና መሰል ታላላቅ መድረኮችን በስኬት ማስተናገድ መቻሏ ኢትዮጵያን ብሎም አዲስ አበባን የዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ማዕከልነት ይበልጥ ያጠናከረ ነው።

በዜጋ ተኮር ዲፕሎማሲም ኢትዮጵያ በርካታ ስኬቶችን ማስመዝገብ ችላለች፤ በዚህም ባለፉት አጭር ጊዜያት ብቻ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያንን ከተለያዩ ሀገራት ወደ ትውልድ ቀያቸው በሰላም መመለስ ተችሏል።

በአጠቃላይ መንግሥት የተከተለው ዘመናዊ የዲፕሎማሲ አካሄድ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅሟን፣ ሉዓላዊነቷንና የግዛት አንድነቷን አስከብራ እንድትቀጥል እና በዓለም አቀፍ መድረክ ያላት ተደማጭነት ይበልጥ እንዲጎለብት አስችሏል።

በሶስና አለማየሁ

ሰላም! እንደምን አደራችሁ?

ኢትዮጵያን ወደ አቪዬሽን ማዕከልነት…

የቢሾፍቱ አቡሴራ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ዓለምን ለማስተሳሰር የሚኖረው ሚና ከፍተኛ ይሆናል፡፡ ኢትዮጵያን ከአህጉራዊ የትራንዚት ማዕከልነት ወደ መላው ዓለም ስልታዊ መገናኛ ድልድይነት ያሸጋግራታል፡፡

ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያው ኢትዮጵያን የአፍሪካ ቁልፍ የአቪዬሽን መናኸሪያ ከማድረግ ባለፈ፣ ለቀጣዩ ትውልድ ጭምር ኩራት የሚሆኑ የኢትዮጵያን ዘላቂ የኢኮኖሚ፣ ማህበራዊ እና የቴክኖሎጂ ሽግግር የሚያረጋግጡ በረከቶችን ይዞ እየመጣ ነው፡፡

ለግዙፉ ፕሮጀክት በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የመሠረተ ድንጋይ ተቀምጦለት፣ በአሁኑ ወቅት የመጀመሪያው ምዕራፍ የመሬት ማስተካከል ሥራዎች ቀንና ሌሊት በከፍተኛ ፍጥነት እየተከናወኑለት ይገኛል።

ይህ ሜጋ ፕሮጀክት በአጠቃላይ 12 ነጥብ 5 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ወጪ የሚደረግበት ሲሆን÷ ሲጠናቀቅ በአፍሪካ ትልቁ የአቪዬሽን ማዕከል ይሆናል።

በአሁኑ ወቅት ለቦታው መሬት ማስተካከል እና የዝግጅት ሥራዎች 610 ሚሊየን ዶላር ተመድቦ ሥራው በከፍተኛ ፍጥነት እየተከናወነ ይገኛል።
የመጀመሪያው ዙር የመሬት ዝግጅት ሥራ እንደተጠናቀቀ፣ ዋና ዋናዎቹ የግንባታ ተቋራጮች ወደ ስፍራው ገብተው ግንባታቸውን ይጀምራሉ። የፕሮጀክቱ የመጀመሪያ ምዕራፍ ግንባታ በፈረንጆቹ እስከ 2030 ድረስ ተጠናቅቆ ለአገልግሎት ክፍት እንዲሆን ግብ ተቀምጧል።

የመጀመሪያው ምዕራፍ ሲጠናቀቅ በዓመት 60 ሚሊዮን፣ ሙሉ በሙሉ ሲጠናቀቅ ደግሞ እስከ 110 ሚሊየን መንገደኞችን የማስተናገድ ግዙፍ አቅም ይኖረዋል። ይህም አሁን ካለው የቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ አቅም በ4 ነጥብ 4 እጥፍ ይበልጣል። አየውሮፕላን ማረፊያው አራት ዘመናዊ ማኮብኮቢያዎች እና በአንድ ጊዜ እስከ 270 አውሮፕላኖችን ማቆም የሚችል ስፍራም ይኖረዋል።

አቡሴራ ከአዲስ አበባ 40 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ከባሕር ጠለል በላይ በ1 ሺህ 910 ሜትር ከፍታ ላይ የሚገኝ በመሆኑ ከአዲስ አበባ ቦሌ (2 ሺህ 334 ሜትር) በተሻለ ለአውሮፕላኖች መነሳትና ማረፍ እጅግ ምቹ የአየር ሁኔታን ይሰጣል።

የፕሮጀክቱ ዲዛይን በታዋቂው የለንደን ዘሃ ሃዲድ አርክቴክትስ የተሰራ ሲሆን÷ በውስጡ ዘመናዊ ሆቴሎችን፣ የገበያ ማዕከላትን፣ የንግድና የዕቃ መጋዘን (Cargo) ኮምፕሌክሶችን ያካትታል። አዲሱ አየር ማረፊያ ከአዲስ አበባ ከተማ ጋር በፈጣን የኤክስፕረስ መንገድ እና በከፍተኛ ፍጥነት ተንቀሳቃሽ የባቡር መስመር እንደሚገናኝ ይጠበቃል፡፡

ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያው የኢትዮጵያን አጠቃላይ የኢኮኖሚ እና የማህበራዊ እድገት ለማሳለጥ የሚያበረክተው አስተዋፅኦ ሀገሪቱን ወደ መካከለኛ ገቢ ካላቸው ሀገራት ተርታ ለማሰለፍ የሚደረገውን ጉዞ የሚያፋጥን ዘላቂ ሞተር ይሆናል። ይህ ሜጋ ፕሮጀክት የሀገሪቱን ሁለንተናዊ እድገት ለማረጋገጥ አበርክቶው ከፍተኛ ነው፡፡

በግንባታው ወቅት በሺህ የሚቆጠሩ መሃንዲሶችንና ሰራተኞችን ቀጥሮ እያሰራ ያለ ሲሆን÷ ሥራ ሲጀምር ደግሞ በአየር መንገዱ፣ በሆቴሎችና በሎጂስቲክስ ዘርፍ ለበርካታ ዜጎች ቋሚ የሥራ ዕድል ይፈጥራል። በዓመት እስከ 110 ሚሊየን መንገደኞችን በማስተናገድ ከትራንዚት፣ ከቀረጥ ነፃ ንግድ እና ከአየር መንገድ አገልግሎቶች የሚገኘውን የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሪ ገቢ በከፍተኛ ደረጃ ያሳድጋል። የአካባቢው የዶሮ፣ የወተት፣ የአትክልትና ፍራፍሬ አምራቾች ለግዙፉ አውሮፕላን ማረፊያና ለሆቴሎቹ ምርቶቻቸውን በስፋት የሚያቀርቡበት ሰፊ የገበያ እድልም ይፈጥርላቸዋል።

የማክሮ ኢኮኖሚ መዋቅራዊ ሽግግርን በሀገር ውስጥ ምርት እድገት፣ በውጪ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንትና በውጪ ምንዛሪም ማሳደግን ያስችላል፡፡ ማረፊያው በሚሊየን የሚቆጠሩ መንገደኞችን እና በሚሊየን የሚቆጠር ቶን ጭነት ማስተናገዱ በራሱ ለሀገሪቱ የሀገር ውስጥ ምርት እድገት ቀጥተኛ እና ከፍተኛ ድርሻ ያበረክታል።

ምቹ፣ ፈጣን እና ዘመናዊ የአየር ትራንስፖርት እና የሎጂስቲክስ መሠረተ ልማት መኖሩ ዓለም አቀፍ ግዙፍ ኩባንያዎችና ፋብሪካዎች ወደ ኢትዮጵያ መጥተው ኢንቨስት እንዲያደርጉ ዋነኛ ማበረታቻ ይሆናል።

ከአገልግሎቶች፣ ከነዳጅ ሽያጭ፣ ከትራንዚት ሆቴሎች እና ከቀረጥ ነፃ የንግድ ማዕከላት የሚገኘው ገቢ የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሪ እጥረት በዘላቂነት ይቀርፋል።

የወጪ ንግድ እና የኢንዱስትሪ ፓርኮችን እድገት በማሳለጥ ረገድም የላቀ ሚና ይጫወታል፡፡ እንደ አበባ፣ ፍራፍሬ፣ አትክልትና ስጋ ያሉ በቀላሉ ሊበላሹ የሚችሉ የኢትዮጵያ እና የሌሎች ሀገራት ወጪ ምርቶች ሳይዘገዩ በጥራት ለዓለም ገበያ እንዲቀርቡ በማድረግ የገበሬውንና የላኪውን ገቢ ያሳድጋል።

በአውሮፕላን ማረፊያው አቅራቢያ እና በሀገሪቱ ያሉ የኢንዱስትሪ ፓርኮች የሚያመርቷቸውን የጨርቃጨርቅ፣ የቆዳ እና የኤሌክትሮኒክስ ምርቶች በከፍተኛ ፍጥነት ወደ አውሮፓ፣ አሜሪካ እና እስያ ገበያዎች ለማጓጓዝ ምቹ የሎጂስቲክስ ሰንሰለት ይፈጥራል።የአህጉሪቱ የንግድና የሎጂስቲክስ እንቅስቃሴ ዋና ማስተላለፊያ ማዕከል በመሆን የኢትዮጵያን ዲፕሎማሲያዊና ኢኮኖሚያዊ ተሰሚነት ያጠናክራል።

የቱሪዝም ኢንዱስትሪውን ወደ ላቀ ደረጃ ማሸጋገር ደግሞ ሌላኛው ትሩፋቱ ይሆናል፡፡ አውሮፕላን ማረፊያው ከማረፊያነት ባለፈ ዘመናዊ ሆቴሎችን፣ የገበያ ማዕከላትን፣ የኤግዚቢሽን ማዕከላትንና የንግድ ህንጻዎችን የያዘ "የኤርፖርት ከተማ" ወይም አዲስ የኢኮኖሚ ከተማ ሆኖ ይገነባል።

አካባቢው ለቱሪዝም ምቹ በመሆኑም ዓለም አቀፍ ቱሪዝምን ይስባል፡፡ በዓመት እስከ 110 ሚሊየን መንገደኞችን የማስተናገድ አቅሙ፣ በሚሊየን የሚቆጠሩ የትራንዚት መንገደኞች ቢያንስ ለጥቂት ቀናት በሀገሪቱ እንዲቆዩ እና የኢትዮጵያን ታሪካዊና ተፈጥሯዊ መስህቦች እንዲጎበኙ በር ይከፍታል።
የቱሪስቶች ቁጥር መጨመር በሀገር ውስጥ ያሉ ሆቴሎች፣ ሪዞርቶች፣ አስጎብኚ ድርጅቶች እና የባህል ምርቶች አቅራቢዎች ገቢያቸው እንዲያድግ እና ሰፊ የሥራ ዕድል እንዲፈጥሩ ያደርጋል።

የቴክኖሎጂ ሽግግር እና የሰው ኃይል ልማት ላይ የሚኖረው አንድምታም በቀላሉ የሚታይ አይደለም፡፡ አውሮፕላን ማረፊያው የሚገነባው እጅግ ዘመናዊ በሆኑ የኤክስሬይ፣ የደህንነት፣ የሮቦቲክስ እና በሰው ሰራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂዎች በመሆኑ የሀገር ውስጥ መሃንዲሶች እና ባለሙያዎች ከፍተኛ የቴክኖሎጂ እውቀትና ክህሎት ባለቤት እንዲሆኑ ያስችላል።ከፕሮጀክቱ ጋር ተያይዞ የሚስፋፉት የአቪዬሽን ማሰልጠኛዎች እና የምርምር ማዕከላት ኢትዮጵያን በአፍሪካ ቀዳሚ የእውቀት ማዕከል ያደርጓታል።

በሌላ መልኩ ደግሞ ኢትዮጵያን ክልላዊ የልማት መናኸሪያ ያደርጋታል፡፡ ፕሮጀክቱ ቢሾፍቱን፣ ሞጆን፣ ዱከምንና አዲስ አበባን የሚያስተሳስር አዲስ የኢኮኖሚ ኮሪደር ይፈጥራል። ይህ ከተሞች፣ የንፁህ ውሃ አቅርቦት፣ የኃይል እና የመገናኛ መሠረተ ልማቶችን በጥራት እንዲያድጉ ያደርጋል።

ከዚህ ባለፈም ዓለም አቀፋዊ ትስስርን በከፍተኛ ደረጃ ለማሳደግ ከፍተኛ ሚና ይጫወታል፡፡ የመጀመሪያው ሚና የዓለም አቀፍ አየር መንገዶች መዳረሻነት ነው፡፡ በዓመት እስከ 110 ሚሊየን መንገደኞችን የማስተናገድ አቅም የሚኖረው በመሆኑ፣ ከእስያ፣ ከአውሮፓ፣ ከአሜሪካ እና ከላቲን አሜሪካ የሚነሱ ተያያዥ በረራዎችን በአንድ ማዕከል ያስተናግዳል ፤ ይህም ግዙፍ የመንገደኞች ፍሰትን ይፈጥራል፡፡

የኢትዮጵያ አየር መንገድ አባል የሆነበት ስታር አሊያንስ እና ሌሎች ዓለም አቀፍ አየር መንገዶች አቡሴራን ዋና የምስራቅ አፍሪካ መሸጋገሪያ መናኸሪያቸው ያደርጉታል። የአሊያንስ ማዕከልነታችንንም የምናረጋግጥበት ይሆናል፡፡

ሁለተኛው ሚና የግሎባል ደቡብ ዋነኛ ትስስር ድልድይን መፍጠር ነው፡፡ አዲሱ ማረፊያ አፍሪካን ከላቲን አሜሪካ፣ ከእስያ (በተለይም ከቻይና እና ህንድ) እና ከመካከለኛው ምስራቅ ጋር በቀጥታና በአጭር ሰዓት የሚያገናኝ ዋነኛ መስመር ይሆናል። ይህ ሲሆን ኢትዮጵያን ብቻ ሳይሆን አፍሪካን ከዓለም ጋር አስተሳሰርን ማለት ነው፡፡

የአፍሪካ ነፃ የንግድ ቀጣና ስምምነትን ተፈፃሚነት ለማፋጠን ሰዎችንና የንግድ ዕቃዎችን ከአህጉሪቱ ጥግ እስከ ዓለም ጫፍ በፈጣን የሎጂስቲክስ ሰንሰለት ያገናኛል። ለአህጉር አቀፍ ንግድ መነቃቃት አበርክቶው ከፍተኛ ይሆናል፡፡

ሦስተኛው የዓለም አቀፍ የአየር ጭነት ማዕከልነታችንን ማረጋገጥ ነው፡፡ የሚገነባው ግዙፍና ዘመናዊ የካርጎ ተርሚናል የዓለም የንግድ ዕቃዎች እና የህክምና አቅርቦቶች ከአምራች ሀገራት ተነስተው ወደ ተጠቃሚዎች የሚሰራጩበት ዋነኛ የአየር ሎጂስቲክስ ማዕከል እንዲሆን ያደርገዋል። እንደ አበባ፣ ፍራፍሬ እና ስጋ ያሉ የኢትዮጵያና የጎረቤት ሀገራት ምርቶች ሳይበላሹ በጥራትና በከፍተኛ ፍጥነት ወደ መላው ዓለም ገበያ እንዲደርሱ ያስችላል።

ምቹ መልክዓ-ምድራዊ አቀማመጥ እና የአቪዬሽን ብቃት ደግሞ ሌላኛው ሚናው ይሆናል፡፡ ኢትዮጵያ በዓለም ካርታ ላይ ያላት ስልታዊ አቀማመጥ (በአውሮፓ፣ በእስያ እና በአፍሪካ መገናኛ መስመር ላይ መገኘቷ) አቡሴራን ለዓለም አቀፍ በረራዎች አጭርና ተመራጭ የመሸጋገሪያ መስመር ያደርገዋል።

የአቡሴራ ከፍታ ከአዲስ አበባ ቦሌ ያነሰ በመሆኑ፣ የዓለም አቀፍ በረራ አውሮፕላኖች ሙሉ ነዳጅና ጭነት ይዘው ረጅም ርቀት በቀጥታ እንዲበሩ ሰፊ የአቪዬሽን ምቹነትን ይሰጣል። የአውሮፕላኖች የመጫን አቅምን ጨመረ ማለት ነው።

ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት ሲጠናቀቅ ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ የአቪዬሽን ኢንደስትሪ ውስጥ እንደ ዱባይ (DXB) እና ሲንጋፖር (Changi) ያሉ ታላላቅ የዓለም መገናኛ ማዕከላት ተርታ ያሰልፋታል።

በአጠቃላይ ሲታይ ፕሮጀክቱ ኢትዮጵያ በአፍሪካ ያላትን ስልታዊ፣ ፖለቲካዊ እና ዲፕሎማሲያዊ ተሰሚነት ከማጠናከሩ ባሻገር የሀገሪቱን የኢኮኖሚ እድገት በከፍተኛ ፍጥነት የሚያሳልጥ ታላቅ ብሔራዊ ትሩፋት ነው።