የግብፅን የኢትዮጵያ የባህር በር ጥረት ማደናቀፍ እንቅስቃሴ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኮነነ
#ethiopia | የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ግብፅ ሀገሪቱ የወደብ ባለቤት እንዳትሆን እያደረገች ያለውን ዲፕሎማሲያዊ ጫና እና የእንቅፋት ፈጠራ ስትራቴጂ አጥብቆ ተቃውሟል።

የቀይ ባህር ጉዳይ የሚመለከተው የባህር ዳርቻ ያላቸውን ሀገራት ብቻ ነው በማለት በግብፅ በኩል የሚሰነዘረውን አቋም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አምባሳደር ነቢያት ጌታቸው ፍጹም ተቀባይነት የሌለው ሲሉ አጣጥለውታል።

በተጨማሪም ግብፅ በቅርቡ ከኤርትራ፣ ሶማሊያ እና ሱዳን ጋር የመሰረተችው ወታደራዊ እንዲሁም ኢኮኖሚያዊ ትብብር ኢትዮጵያን በዲፕሎማሲው መድረክ የማግለልና የመክበብ ስልት አካል ተደርጎ ተወስዷል።

ይህ አዲስ ውጥረት ከታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ድርድር አለመግባባት ጋር የተያያዘ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ ግን የወደብ ባለቤት ለመሆን የጀመረችውን ዲፕሎማሲያዊ ጥረት በቁርጠኝነት እንደምትቀጥል አስታውቃለች።

በተለይም ከሶማሊላንድ ጋር የተፈረመውን የመግባቢያ ሰነድ ጨምሮ፣ ሀገሪቱ ያላትን የባህር በር የማግኘት ህጋዊ ፍላጎት በማናቸውም ውጫዊ ጫና ሳትበገር በሰላማዊ መንገድ እንደምታስፈጽም ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በድጋሚ አረጋግጧል።
#ግብፅ #የባህርበር #የቀይባህር #የህዳሴግድብ #ዲፕሎማሲ #የአፍሪካቀንድ #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ቱርክ በሶማሊያ የባህር ክልል የነዳጅ ቁፋሮ ልትጀምር ነው
#ethiopia | ​በቱርክ እና በሶማሊያ መካከል የተደረሰውን ስትራቴጂካዊ ስምምነት ተከትሎ፣ የቀጠናውን የኢነርጂ ታሪክ የሚቀይር ግዙፍ የነዳጅ ቁፋሮ በይፋ ሊጀመር ነው።
​
​“ቻግሪ ቤይ” መርከብ፦ ግዙፏ የቱርክ የነዳጅ ቁፋሮ መርከብ የ45 ቀናት የባህር ጉዞዋን አጠናቅቃ በመጪው አርብ መቃዲሾ ትደርሳለች።

​የመርከቧ ስራዋን የምትጀምረው “ኩራድ-1” በተሰኘው ጥልቅ የባህር ውስጥ የነዳጅ ጉድጓድ ላይ ይሆናል።
​
በ2024 በሁለቱ ሀገራት መካከል በተፈረመው ስምምነት መሰረት፣ በ16,000 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ስፋት ላይ ያረፉ ሶስት ዋና ዋና ብሎኮች የፍለጋ ስራ ይካሄድባቸዋል።
​
ይህ ፕሮጀክት ለሶማሊያ አዲስ የኢኮኖሚ ምንጭ ከመሆን ባለፈ፣ ቱርክ በአፍሪካ ቀንድ ያላትን ተፅዕኖ ይበልጥ የሚያጠናክር ነው። በተለይ በቀይ ባህርና በሕንድ ውቅያኖስ አካባቢ ያለውን የሀይል ሚዛን ሊቀይረው እንደሚችል ተገምቷል።

​#getu #turkeysomalia #oilexploration #chagribey #energygeopolitics #hornofafrica #mogadishu #blueeconomy #strategicpartnership #ቱርክ #ሶማሊያ #ነዳጅ #ኢነርጂ #አፍሪካቀንድ #ጌጡተመስገን #getutemesge

⚓ ኤምሬቶች በበርበራ ላይ ናቸው

📌ኩባንያው በቀጠናው ካለው ፖለቲካዊ ውጥረት ነፃ መሆኑን አስታወቀ
#ethiopia | በተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች ስር የሚገኘው ግዙፉ የወደቦችና ሎጂስቲክስ ኩባንያ ዲፒ ወርልድ (DP World)፣ በሶማሌላንድ በኩል ባለው የበርበራ ወደብ ላይ እያከናወነ ያለው ስራ በምንም ዓይነት ጫና ውስጥ እንዳልወደቀ በይፋ አስታወቀ።

🌍 የፖለቲካ ውጥረትና የኩባንያው አቋም
የሞቃድሾ መንግስት ከአቡ ዳቢ ጋር ያለውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ማቋረጡን ተከትሎ፣ በሶማሌላንድ ያለው የኤሚሬቶች የንግድ መዋቅር አደጋ ላይ ሊወድቅ ይችላል የሚሉ ስጋቶች ተፈጥረው ነበር። ሆኖም ዲፒ ወርልድ የሚከተሉትን ነጥቦች አረጋግጧል፦

* የስራ ቀጣይነት፦ ኩባንያው ከዚህ ቀደም በተደረጉ ስምምነቶች መሠረት በበርበራ ወደብ ላይ እያከናወነ ያለውን ተግባር በተለመደው ሁኔታ እየቀጠለ ይገኛል።

* ከውጥረት ነፃ መሆን፦ በየመን ያለው ጦርነት እንዲሁም በአረብ ኤሚሬቶች፣ በሳውዲ አረቢያ እና በሶማሊያ መካከል ያለው ፖለቲካዊ ሽኩቻ በወደቡ እንቅስቃሴ ላይ እስካሁን ያመጣው ተፅዕኖ የለም።

* የንግድ ፅናት፦ ምንም እንኳን የአፍሪካ ቀንድ ቀጠና በጂኦፖለቲካዊ ውጥረት ውስጥ ቢገኝም፣ የኩባንያው ዕለታዊ የንግድ ፍሰት እንዳልተገታ ሮይተርስ ዘግቧል።

🔍 የበርበራ ወደብ ፋይዳ

የበርበራ ወደብ ለኤሚሬቶች በአፍሪካ ቀንድ ያላትን ስልታዊ የንግድ ተፅዕኖ ለማሳረፍ ቁልፍ ድርሻ አለው። ዲፒ ወርልድ በዚህ ወቅት "ስራዬ ላይ ነኝ" ማለቱ፣ ለባለሀብቶችና ለአጋር ሀገራት (በተለይም ለኢትዮጵያ መሰል የባህር በር ፈላጊ ሀገራት) ትልቅ የደህንነትና የመረጋጋት መልዕክት እንደሆነ ተንታኞች ይገልጻሉ።

​Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ዲፒወርልድ #በርበራ #ሶማሌላንድ #አፍሪካቀንድ #ኢኮኖሚ #ወደብ #dpworld #berberaport #somaliland #uae #maritimenews

⚠️ አሜሪካ ሶማሊያን ዕርዳታ አልሰጥሽም አለቻት
#ethiopia | የዕርዳታ መጋዘን መውደም እና የምግብ ዕርዳታ መዘረፍ ነው ተብሏል አሜሪካ ለሶማሊያ የፌዴራል መንግስት የምታበረክተውን ማንኛውንም ዓይነት ድጋፍ ሙሉ በሙሉ ማቋረጧን በይፋ አስታወቀች። ይህ አስደንጋጭ ውሳኔ የተላለፈው በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ግንኙነት ወደ ከፋ ደረጃ ሊያሸጋግር የሚችል ክስተት በሶማሊያ መፈጸሙን ተከትሎ ነው።

🚫 ለውሳኔው የተሰጡ ምክንያቶች

የአሜሪካ መንግስት ለዚህ እርምጃው ሁለት ዋና ዋና ምክንያቶችን አስቀምጧል፦

* የመጋዘን መውደም፦ አሜሪካ በገንዘብ የምትረዳው የዓለም የምግብ ፕሮግራም (WFP) መጋዘን በሶማሊያ የፌዴራል መንግስት ባለሥልጣናት መውደሙን ገልጻለች።

* የዕርዳታ እህል መያዝ፦ ለተቸገሩ የሶማሊያ ዜጎች እንዲውል በልገሳ የተላከ 76 ሜትሪክ ቶን የምግብ ዕርዳታ በሕገ-ወጥ መንገድ በቁጥጥር ስር መዋሉን አሜሪካ አረጋግጫለሁ ብላለች።

📉 ሊከተል የሚችል ተጽዕኖ

አሜሪካ ለሶማሊያ የምታደርገው ድጋፍ ከሰብአዊ እርዳታ ባለፈ በጸጥታና በመንግስት ግንባታ ላይ ያተኮረ በመሆኑ፣ ድጋፉ መቋረጡ በሶማሊያ የውስጥ መረጋጋትና በአል-ሸባብ ላይ በሚደረገው ዘመቻ ላይ ከፍተኛ ጥላ ሊያሳርፍ እንደሚችል ተሰግቷል።

የሶማሊያ የፌዴራል መንግስት እስካሁን በጉዳዩ ላይ የሰጠው ይፋዊ ምላሽ የለም።

​Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#አሜሪካ #ሶማሊያ #ሰብአዊእርዳታ #ዓለምየምግብፕሮግራም #wfp #የአፍሪካቀንድ #ፖለቲካ #somalia #usaid #ዜና

ሶማሊያ በእስራኤል ላይ ጠንካራ ተቃውሞ አቀረበች
#ethiopia | የሶማሊያ የውጭ ጉዳይ እና ዓለም አቀፍ ትብብር ሚኒስቴር ዛሬ ባወጣው መግለጫ፣ የእስራኤል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ወደ ሐርጌሳ (ሶማሊላንድ) ያደረጉትን ጉዞ "ያልተፈቀደ እና ሉዓላዊነትን የሚጋፋ" ሲል በጽኑ ኮንኗል።

🚫 የሉዓላዊነት ጥያቄ እና ተቃውሞ

ሶማሊያ ሐርጌሳ የሉዓላዊ ግዛቷ የማይነጠል አካል መሆኗን በማሳሰብ፣ የእስራኤል ባለስልጣን ከፌዴራል መንግስቱ እውቅና ውጭ ያደረጉት ጉዞ የሚከተሉትን ህጎች የጣሰ ነው ብላለች፦

* የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (UN) ቻርተር
* የአፍሪካ ህብረት (AU) መሥራች ስምምነት
* የአገራትን ሉዓላዊ እኩልነት የሚደነግጉ ዓለም አቀፍ መርሆዎች

⚖️ "ህጋዊ ተቀባይነት የለውም"

ሚኒስቴሩ አፅንዖት እንደሰጠው፣ ከማዕከላዊ መንግስቱ ፈቃድ ውጭ በሶማሊያ ግዛት ውስጥ የሚደረግ ማንኛውም ይፋዊ ግንኙነትም ሆነ እንቅስቃሴ "ህጋዊ ተቀባይነት የሌለው እና ዋጋ ቢስ" ነው። ድርጊቱን በአባል አገር የውስጥ ጉዳይ ላይ የተፈጸመ "ተቀባይነት የሌለው ጣልቃ ገብነት" ሲልም ገልጾታል።

🌍 የሶማሊያ ጥሪ ለአለም አቀፍ ተቋማት

ሞቃዲሾ እስራኤል ድርጊቱን በአፋጣኝ እንድታቆም የጠየቀች ሲሆን፣ የሚከተሉት አካላት ለሶማሊያ አንድነት ያላቸውን ድጋፍ እንዲያረጋግጡ ጥሪ አቅርባለች፦

* የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት
* የአፍሪካ ህብረት
* የአረብ ሊግ
* የእስልምና ትብብር ድርጅት (OIC)

🛡️ ቀጣይ እርምጃዎች

የሶማሊያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ ለሰላማዊ ዲፕሎማሲ ቁርጠኛ መሆኗን ብትገልጽም፣ ብሄራዊ አንድነቷን ለማስከበር ግን "ማንኛውንም ዓይነት ህጋዊ እና ዲፕሎማሲያዊ እርምጃ" የመውሰድ መብቷ የተጠበቀ መሆኑን አስታውቃለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ሶማሊያ #እስራኤል #ሐርጌሳ #ዲፕሎማሲ #ሉዓላዊነት #የአፍሪካቀንድ #ዜና #somalia #israel #diplomacy