የድኅረ-እውነት ፈተና፦ እውነት ዋጋ ባጣበት ዘመን ኢትዮጵያን ማዳን
**********************

በ21ኛው ክፍለ ዘመን በዓለም አቀፍ ደረጃ የሕዝብ አስተያየት አወቃቀር እና የፖለቲካ ንግግሮች ምኅዳር በከፍተኛ ሁኔታ ተለውጧል።

ለዚህም ዋነኛው ማሳያ፥ ተጨባጭ እና ሳይንሳዊ ሐቆች ለሕዝባዊ ውሳኔዎች መሠረት መሆን ሲገባቸው፣ ከእውነት ይልቅ ለሰዎች ስሜት እና ቀድሞ ለተነገሩ የግል እምነቶች የሚቀርቡ የማሳመን ሙከራዎች ከፍተኛውን ተፅዕኖ መፍጠራቸው ነው።

ምሁራን ይህን ጽንሰ-ሐሳብ "ድኅረ-እውነት" (post-truth) በማለት ይገልጹታል። ይህ ጽንሰ-ሐሳብ ሰዎች እውነትን ስለመቃወማቸው ሳይሆን፣ እውነት ራሱ ዋጋ ቢስ ወደሚሆንበት እና ከጉዳይ ወደማይቆጠርበት ደረጃ መድረሱን የሚያሳይ ነው።

ጀርመናዊው ፈላስፋ ፍሬድሪክ ኒቼ ይህን ሀሳብ ሲገልጽ፣ "ተጨባጭ የሆኑ ፍፁማዊ እውነታዎች የሉም፤ ያለው የሰው ልጅ የሥልጣን ፍላጎት የሚፈጥረው ትርጓሜ ብቻ ነው" ይላል።

ዛሬ ላይ እውነታን ከፈጠራ የመለየት አቅም ማጣት ማኅበረሰብን ወደ አጠቃላይ አምባገነናዊነት እና ትርምስ እየመራው ይገኛል።

የድኅረ-እውነት ፖለቲካ መፈጠር እና መስፋፋት በዓለም አቀፍ ደረጃ በዴሞክራሲያዊ ተቋማት፣ በሕዝብ አመኔታ እና በብሔራዊ ደኅንነት ላይ ከፍተኛ ውድቀቶችን አስከትሏል።

እ.አ.አ በ2016ቱ የአሜሪካ ምርጫ እና በእንግሊዝ የ‘ብሬግዚት' ውሳኔ ወቅት፣ ፖለቲከኞች የሕዝቡን የኢኮኖሚ ስጋት እና ብሔራዊ ስሜት የሚቀሰቅሱ የተሳሳቱ መረጃዎችን በማሰራጨት የምርጫውን ውጤት መለወጥ ችለዋል።

በተመሳሳይ እ.አ.አ በ2017 በሚያንማር በማኅበራዊ ሚዲያ የተሰራጩ የጥላቻ እና የሐሰት ዘገባዎች በሀገሪቱ ለተፈጸመው አሰቃቂ የዘር ማጥፋት ወንጀል ዋነኛ መንስኤ እንደነበሩ የተባበሩት መንግሥታት መረጃዎች ያመለክታሉ።

ለዚህ የመረጃ ሥነ-ምህዳር መዛባት ግንባር ቀደም መደላድል የፈጠሩት በከፍተኛ ፍጥነት እየተስፋፉ ያሉት የማኅበራዊ ሚዲያ መድረኮች ናቸው።

የነዚህ መድረኮች የውሳኔ ሰጪ ስልተ-ቀመሮች (Algorithms) የተገነቡት የመረጃን እውነትነት ለማረጋገጥ ሳይሆን፣ የተጠቃሚዎችን ቀልብ በመሳብ መድረኩ ላይ ረጅም ጊዜ እንዲያሳልፉ ለማድረግ ነው።

በዚህም የተነሳ ስሜት ቀስቃሽ፣ ጽንፈኛ እና አስደንጋጭ የሐሰት መረጃዎች በፍጥነት ይሰራጫሉ።

በተጨማሪም ተጠቃሚዎች የራሳቸውን አመለካከት ብቻ ከሚያስተጋቡ ሰዎች ጋር እንዲገናኙ በማድረግ፣ "Echo Chambers" ውስጥ እንዲዘፈቁ እና ከተቃራኒ እውነታዎች እንዲገለሉ ያደርጋሉ።

የኢትዮጵያ ፈተና እና የሀገራዊ ምክክር ሂደቱ

በኢትዮጵያ ያለው የድኅረ-እውነት ፈተና ከምዕራባውያን ሀገራት በተለየ መልኩ እጅግ አደገኛ እና የሰዎች ሕይወት ላይ አደጋ የሚፈጥር እየሆነ ነው።

በጥቂት ጽንፈኞች የሚነዙ ስሜት ቀስቃሽ የፈጠራ ትርክቶች ሀገራችንን ምን ያህል ዋጋ እንዳስከፈሏት፣ በሰሜኑ ጦርነት ወቅት እንደ ጦር መሣሪያ ያገለገለው የሐሰተኛ መረጃ ስርጭት ምስክር ነው።

መንግሥት መረጃ የማጣራት ሥራ ቢሠራም፣ የቴክኖሎጂው ፍጥነት ለቁጥጥር ፈተና ሲሆን አስተውለናል።

በአሁኑ ወቅትም በሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) የተፈበረኩ እና ከሃይማኖት እንዲሁም ከብሔር ጋር የተያያዙ ሐሰተኛ የሤራ ትንተናዎች ማኅበራዊ ሚዲያውን አጥለቅልቀውታል።

ይህ የመረጃ መዛባት በአሁኑ ወቅት በሀገራችን እየተካሄደ ካለው የሀገራዊ ምክክር ሂደት አንጻር ሲታይ አሳሳቢ ነው።

ሀገራዊ ምክክሩ ስኬታማ ሊሆን እና የዘመናት ቁስሎቻችንን ሊያክም የሚችለው፣ በሐሰተኛ ትርክቶች ያልተመረዘ፣ ለእውነት እና ለምክንያታዊነት የቆመ የሕዝብ ተሳትፎ ሲኖር ነው።

ነገር ግን የድኅረ-እውነት ፖለቲካ አራማጆች የሕዝቡን ስሜት በመኮርኮር፣ መተማመንን ለማሳጣት እና ልዩነቶችን ለማስፋት የሐሰት መረጃን በስፋት እየተጠቀሙ ይገኛሉ።

በመሆኑም እውነተኛ ሀገራዊ መግባባት ላይ ለመድረስ የምክክር ሂደቱ ከሐሰተኛ የመረጃ ዘመቻዎች ሊጠበቅ ይገባል።

አሁን እያንዳንዱ ዜጋ ሀገሩን ከዚህ ፈተና የማዳን ታሪካዊ ኃላፊነት አለበት። ማንኛውንም መረጃ ከማመናችን እና ከማጋራታችን በፊት "መረጃው ከየት መጣ? ምንጩስ ታማኝ ነው ወይ?" ብለን መጠየቅ ዘመኑ የሚጠይቀው ዋነኛ የዜግነት ግዴታችን ነው።

ስሜትን ከሚኮረኩሩ እና ሀገርን ወደ ግጭት ከሚመሩ የሐሰት ትርክቶች ራሳችንን በማራቅ፣ ሀገራችንን ከድኅረ-እውነት አደጋ በጋራ እንታደግ!

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #posttruth #disinformation #factcheck #socialmedia #ebc

የአሮጌው ዘመን አዙሪት ለትውልዱ አይመጥንም!! ​
******************

የሰው ልጅ የሥልጣኔ ጫፍ ላይ ለመድረስ የሚያደርገው አድካሚ ጉዞ፣ በሐሳብ ልዕልና፣ በምክንያታዊነት፣ በሰላማዊ መስተጋብር፣ እንዲሁም በምርምርና ቴክኖሎጂ ላይ የተገነባ ነው። ፖለቲካዊ ፍላጎትን በጉልበት ለማስፈጸም መሞከር፣ ከሰለጠነ ውይይት ይልቅ የጠመንጃን ቋንቋ መምረጥ፣ ንጹሐንን በመግደልና ተቋማትን በማኮላሸት ስጋትን ማንገስ የትላንቱ የጨለማ ዘመን እንጂ፣ የዛሬውና የነገው የፖለቲካ ስልት ሊሆን ከቶ አይችልም።

​የሕዝብን የጠራ ፍላጎት በጠመንጃ አፈሙዝና በፍርሃት ቆፈን ሥር አድርጎ ለማሸነፍ የሚኬድበት አቋራጭ ጎዳና፣ ለዚህ ዘመን የነቃ እሳቤ የማያብር ያረጀና ያፈጀ ስልት ነው። የዛሬው ትውልድ ይህንን የጥፋት አዙሪት በጽኑ አመክንዮ እና በነቃ ተሳትፎው እያመከነው ይገኛል።

የታሪክ ጠባሳ እና የተማርነው እውነት

​ያለፉት ዘመናት የታሪክ ማኅደሮቻችንን አቧራ ስናራግፍ፣ ኢትዮጵያ በጠመንጃ ፖለቲካ እና በኃይል እርምጃ ያተረፈችው መቆሚያ የሌለው የደም አበሳ እና የንብረት ውድመት እንጂ፣ ለኩራት የሚበቃ የሥልጣኔ ትሩፋት አልነበረም።

ፖለቲካዊ ልዩነቶችን በሰለጠነ የጠረጴዛ ዙሪያ ውይይት ከመፍታት ይልቅ፣ በየቋጥኙ ሥር መሽጎና ጦር መዝዞ የራስን እውነት በሌሎች ላይ ለመጫን የተደረጉ አፍራሽ ድርጊቶች ሀገሪቱን ለዘመናት ወደ ኋላ ጎትተዋታል። በዚህ ስሑት መንገድ ብዙ ተዳምተናል፣ እጅግ ውድ የሆነ የሰው ሕይወት ገብረናል፤ ዛሬን ብቻ ሳይሆን ነገንም ክፉኛ ጎድቶታል።
​
የዓለም ተሞክሮ፡ ከጥፋት ወደ ሐሳብ ልዕልና

​ዓለም የደረሰችበትን የፖለቲካ ሥልጣኔ ስንቃኝ፣ ያደጉትና የበለጸጉት ሀገራት የደረሱበት የከፍታ ማማ ምስጢር የጠመንጃን አፈሙዝ ዘግተው ሐሳብን በማንገሳቸው መሆኑን እንረዳለን። እንደ ሶማሊያ፣ ሊቢያ እና የመን ያሉ ሀገራት፣ የፖለቲካ ፍላጎትን በኃይል ለማስገደድ በሞከሩ ጽንፈኛ ኃይሎች ሳቢያ ሀገረ መንግሥታቸው ፈርሶ (Failed State) ሕዝባቸው ለከፋ ስደትና መከራ ተዳርጓል።

​ከእነዚህ የዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ተሞክሮዎች የምንማረው አንድ ታላቅ እውነት ቢኖር፤ እውነተኛ የፖለቲካ አሸናፊነት የሚረጋገጠው የሕዝብን ልብ በበሳል ፖለቲካዊ ፕሮግራም እና በአሳማኝ ፖሊሲ በመማረክ እንጂ፣ አፈናን በመጠቀም አለመሆኑን ነው። የዘመኑ የኢትዮጵያ ትውልድ ይህንን የሰለጠነ ፖለቲካዊ ሒደት ጠንቅቆ ይገነዘባል፤ ሀገሩም ከተያያዘችው የሥልጣኔ እና የብልጽግና ጎዳና እንድትሰናከል አይፈቅድም።

ነባራዊው እውነታ እና የመንግሥት ጽኑ ጥረቶች

​በአሁኑ የኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ፣ መንግሥት የሕዝብን የሥልጣን ባለቤትነት ለማረጋገጥ፣ ጠንካራና ገለልተኛ ተቋማትን ለመገንባት እና የዴሞክራሲ ሥርዓትን ለማጽናት በርካታ ወሳኝ እርምጃዎችን እየወሰደ ይገኛል። ብሔራዊ የምክክር ኮሚሽን በማቋቋም ዘመናትን የተሻገሩ ሀገራዊ የፖለቲካ ስብራቶችን ለመጠገን፣ እንዲሁም በቅርቡ የተካሄደውን 7ኛውን ጠቅላላ ምርጫ በስኬት በማጠናቀቅ የሥልጣን ሽግግር ውሳኔ በድምጽ መስጫ ካርድ እንጂ በጥይት እንዳይሆን ሰፊ ጥረት አድርጓል።

​ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ አሁንም የአሮጌው ዘመን እንደራሴ ነን ባዮች የራሳቸውን ፖለቲካዊ ፍላጎት በኃይል ለመጫን ይሞክራሉ። የሕዝብን ሰላማዊ ኑሮ ለማወክ ንጹሐንን ዒላማ ያደረጉ ጥቃቶችን በመፈጸም፣ እንዲሁም የዲጂታል ሚዲያዎችን በመጠቀም የሐሰት ትርክትን (Disinformation) በማሰራጨት ሕዝብን ከሕዝብና ከመንግሥት ለማጋጨት ይጥራሉ። ነገር ግን፣ "ውሸት ያሯሩጣል እንጂ አያደርስም" እንደሚባለው ጥልቅ አባባል፣ የእነዚህ ኃይሎች የሐሰት ፕሮፓጋንዳ እና የተንኮል ሴራ በጊዜ ሒደት ገመናው እየተገለጠ፣ በነቃው ሕዝብ ፊት እርቃኑን እየቀረ ይገኛል። መንግሥት እነዚህን የጥፋት ኃይሎች በሕግ አግባብ ከመመከት ባለፈ፣ ትዕግስትንና ሆደ ሰፊነትን መርሆው በማድረግ ለሰላም የዘረጋው እጅ፣ ለሀገር ግንባታ ያለውን ጽኑ ቁርጠኝነት የሚያሳይ ታላቅ ማሳያ ነው።
​
​ትውልዱ ይህንን ሀገራዊ እውነት ጠንቅቆ ተረድቷል። አሁን ያለንበት የ2018 ዓ.ም የኢትዮጵያ የትንሣኤ ዘመን፣ የቴክኖሎጂ ፈጠራና የመስፈንጠሪያ ዘመን እንጂ፣ ወደ ኋላ ተመልሰን በሽፍትነት የአሮጌውን ዘመን የጥፋት አዙሪት የምንለማመድበት ጊዜ አይደለም። ሀገረ መንግሥቱ ከሕዝቡ ጋር በመቀናጀት የሚያደርገውን የሕግ የበላይነት የማስከበር፣ ሰላምን የማረጋገጥ እና ልማትን የማፋጠን ጉዞ፣ አዲሱ ትውልድ በሙሉ አቅሙ ይደግፈዋል።
​
​የፖለቲካ ፍላጎትን በጠመንጃ እና በሐሰት ትርክት ለማስፈጸም የሚደረገው ጥረት በመቃብር ያለ፣ ያለፈ ዘመን ትርክት ነው። ዛሬ ላይ የሐሳብ ልዕልና፣ የምክንያታዊነት እና የዴሞክራሲያዊ ውይይት ድምጽ ከፍ ብሎ እየተሰማ ነው። ትውልዱ የጥፋት ኃይሎችን አጀንዳ በማመከን፣ መንግሥት ለጀመረው ሀገረ መንግሥት ግንባታ፣ ለተቋማት ጥንካሬ እና ዘላቂ ሰላም ማረጋገጥ ሒደት ጽኑ ዘብ በመቆም፣ የበለጸገች እና የተከበረች ኢትዮጵያን ወደፊት እያሻገረ ይገኛል። የአሮጌው ዘመን አዙሪት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ተሰብሯል!

በአዶኒያስ ወልደአረጋይ
Ethiopian Broadcasting Corporation #ethiopia #ebc #ትውልድ

የሚዲያ ብዛት ወይስ የሚዲያ ብቃት? የቁጥሮች እድገትና የነፃነት አዙሪት በኢትዮጵያ

​የመገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን ያወጣው መረጃ እንደሚያሳየው፣ በኢትዮጵያ የሚዲያ ተቋማት ቁጥር 309 መድረሱ በራሱ ትልቅ ስኬት ይመስላል። ሆኖም ይህንን ቁጥር በሁለት እይታዎች መመርመር ያስፈልጋል፡

​የመረጃ ተደራሽነት መስፋፋት፡ የ73 የበይነ መረብ (Online) እና የ175 ብሮድካስት ተቋማት መኖር ህዝቡ የተለያዩ አማራጮችን እንዲያገኝ በር ይከፍታል። ይህ በተለይ "መረጃ የማግኘት መብትን" ለማረጋገጥ የሚረዳ እርምጃ ነው።

​የይዘት ጥራት እና የገበያ አቅም፡ ጥያቄው ግን እነዚህ 309 ተቋማት ምን ያህሉ ራሳቸውን ችለው በገበያ ውስጥ መቆየት ይችላሉ? የሚለው ነው። አብዛኞቹ የሚዲያ ተቋማት ተመሳሳይ ይዘት የሚያቀርቡ፣ በፖለቲካዊ እና በግለሰቦች ድጋፍ ወይም በጥቂት ማስታወቂያዎች ላይ የተንጠለጠሉ መሆናቸው የሚዲያ ዘላቂነትን (Media Sustainability) አደጋ ላይ ይጥለዋል። ቁጥር መብዛቱ ብቻውን "ብዝሃነትን" (Pluralism) አያረጋግጥም።

​ ከሚዲያ ነፃነት ጋር ያለው ቁርኝት

​የሚዲያ ተቋማት ፈቃድ ማግኘታቸው "ነፃነት አላቸው" ለማለት በቂ አይደለም።
​የቁጥጥር ስጋት፡ ፈቃድ ሰጪው አካል (ባለሥልጣኑ) የቁጥጥር ስልጣኑን ተጠቅሞ በይዘት ላይ ተጽዕኖ የሚያደርግ ከሆነ፣ ቁጥሩ መብዛቱ ለዴሞክራሲ የሚያበረክተው አስተዋፅኦ አነስተኛ ይሆናል።

​ራስን ሳንሱር ማድረግ (Self-censorship)፡

ብዙዎቹ አዳዲስ ሚዲያዎች ፈቃዳቸውን ላለማጣት ሲሉ ወሳኝ በሆኑ ሀገራዊ ጉዳዮች ላይ ሚዛናዊ ትንተና ከመስጠት ይልቅ "ደህንነቱ የተጠበቀ" ዘገባ ላይ ብቻ ሊያተኩሩ ይችላሉ።

​የባለሙያ ጥራት እና ስነ-ምግባር

​በአጭር ጊዜ ውስጥ 55 አዳዲስ ሚዲያዎች ወደ ስራ መግባታቸው ትልቅ የሰው ኃይል ጥያቄ ያስነሳል።

​የባለሙያ እጥረት፡ ፈጣን እድገቱ የሰለጠነ እና የስነ-ምግባር መርሆዎችን የተረዳ ጋዜጠኛ እጥረት እንዲፈጠር ያደርጋል። ይህ ደግሞ ለሀሰተኛ መረጃዎች (Disinformation) እና ለጥላቻ ንግግሮች መስፋፋት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል።

​ሙያዊ ነፃነት፡ ጋዜጠኛው በድርጅቱ ባለቤት ወይም በፖለቲካ ፍላጎት ተፅዕኖ ስር የሚወድቅ ከሆነ፣ የሙያ ጥራቱ ይወርዳል።

​ የሌሎች ሀገራት ተሞክሮ

​ከሌሎች ሀገራት ልምድ ስንነሳ ሁለት ተቃራኒ ገጽታዎችን እናያለን፡

​እንደ ኖርዌይ እና ዴንማርክ ያሉ ሀገራት፡ የሚዲያ ቁጥር ሳይሆን የሚዲያ ነፃነት ኢንዴክስ ላይ ትኩረት ያደርጋሉ። መንግስት ለግል ሚዲያዎች ሳይቀር ድጎማ (Subsidies) በማድረግ የኤዲቶሪያል ነፃነታቸው ሳይነካ እንዲቆዩ ይረዳቸዋል።

​እንደ ጎረቤት ሀገር ኬንያ፡ የንግድ ሚዲያው ዘርፍ በጣም ጠንካራ ነው። ቁጥራቸው የበዛ ቢሆንም፣ በገበያ ውድድር ውስጥ ለማለፍ ጥራት ያለው ዘገባ ላይ ኢንቨስት ያደርጋሉ።

​ስጋቱ (The Warning)፡ በአንዳንድ በማደግ ላይ ያሉ ሀገራት፣ የገዥው ፓርቲ አጋሮች በርካታ የሚዲያ ፈቃዶችን በመውሰድ "የሚዲያ ብዝሃነት" ያለ ይመስላሉ። ነገር ግን ሁሉም በአንድ ድምፅ የሚናገሩ (Media Capture) በመሆናቸው እውነተኛ ነፃነትን ያፍናሉ።

​ማጠቃለያ

​የ309 ሚዲያዎች መኖር ለኢትዮጵያ የሚዲያ ኢንዱስትሪ ትልቅ አቅም ነው። ሆኖም ይህ ቁጥር ወደ ትርጉም ያለው ለውጥ እንዲቀየር፡

👉​የሚዲያ ባለሙያዎች የሙያ ማሻሻያ ስልጠና ማግኘት አለባቸው።

👉​የሚዲያ ባለሥልጣኑ ከፈቃድ ሰጪነት ባለፈ፣ ነፃ የኤዲቶሪያል አካባቢ እንዲፈጠር መስራት ይኖርበታል።

👉​ሚዲያዎቹ በገንዘብ ራሳቸውን የሚችሉበት የንግድ ሞዴል መቅረጽ አለባቸው።

6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር “የሳይበር ደህንነት - የዲጂታል ኢትዮጵያ መሰረት” በሚል መሪ ቃል ይከበራል

አዲስ አበባ፡ መስከረም 29/2018 ዓ.ም፡ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር (ኢመደአ) ዋና ዳይሬክተር ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ከጥቅምት 1-30/2018 ዓ.ም ድረስ የሚከበረውን 6ኛውን ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር አስመልክተው ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጡ፡፡

ዋና ዳይሬክተሯ በመግለጫቸው 6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር “የሳይበር ደህንነት - የዲጂታል ኢትዮጵያ መሰረት” በሚል መሪ ቃል በተለያዩ የግንዛቤ ማስጨበጫ መርሃ ግብሮች እንደሚከበር ገልጸዋል፡፡

በሀገራችን የቴክኖሎጂ ተጠቃሚነት ከማደጉ ጋር ተያይዞ በዜጎች፣ በተቋማት እና ቁልፍ መሰረተ ልማቶች ላይ የሚደርሰው የሳይበር ጥቃት በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ መምጣቱን ዋና ዳይሬክተሯ ጠቁመው፣ የሳይበር ደህንነት ወር የተቋማትን እና የኅብረተሰቡን የሳይበር ደህንነት ንቃተ-ህሊና በማጎልበት ለሳይበር ደህንነት ተገቢ ትኩረት እንዲሰጡና እራሳቸውን ከሳይበር ጥቃት መከላከል እንዲችሉ የሚያግዙ የተለያዩ መርሐግብሮች የሚካሄዱበት ወር እንደሆነ ገልጸዋል።

6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር በሁለት ዋና ዋና ጭብጦች እንደሚከበር የገለጹት ዋና ዳይሬክተሯ፤ የመጀመሪያው የሃሰተኛ መረጃ ዝግጅትና ስርጭት መከላከል ላይ የሚያተኩር ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ ዲጂታላይዜሽን እና የሳይበር ደህንነት ጋር የሚያተኩር ነው፡፡

6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር የመክፈቻ መርሃ ግብር ጥቅምት 1/2018 ዓ/ም በኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ዋና መ/ቤት የሚከፈት ሲሆን፤ በእለቱ “የሃሰተኛ መረጃ ዝግጅት፣ ቁጥጥርና ስርጭት (Disinformation and misinformation in the AI era)” በሚል ርዕስ የውይይት መድረክ ይካሄዳል፡፡ በዚህም በሀገር አቀፍ ደረጃ የሃሰተኛ መረጃ ስርጭት ጋር ተያይዞ የተሰራ ጥናት እንደሚቀርብም ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ገልጸዋል፡፡ ከውይይቱ ባሻገር በእለቱ ታዳጊዎችንና ወጣቶችን የሚያሳትፍ Catch the Flag – CTF ውድድር ይካሄዳል፡፡

በሁለተኛ እና ሦስተኛ ሳምንት መርሃ ግብር “ዲጂታላይዜሽን እና የሳይበር ደህንነት ላይ ትኩረት በማድረግ በሁለት የክልል ከተሞች የውይይት መድረክ የሚካሄድ ይሆናል፡፡

ከላይ ከሚካሄዱት መርሃ ግብሮች ባሻገር የጥቅምት ወርን ሙሉ ቀናት የሕብረተሰቡንና የተቋማትን የሳይበር ደህንነት ንቃተ ሕሊና የሚያጎለብቱ የሚዲያ ንቅናቄ ሥራዎች እንደሚሰሩ ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ተናግረዋል፡፡ በሌላም በኩል በዩኒቨርሲቲዎችና በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የሳይበር ደህንነት ክበባትን ለማበረታታት የሚያስችሉ ሥራዎች ይሰራሉ፡፡ በተጨማሪም ዜጎችን የሚያሳትፉ የሳይበር ደህንነት ንቃተ-ህሊናን የሚያጎለብቱ የተለያዩ ውድድሮች ይካሄዳሉ፡፡ በዚህም ዜጎች ስለሳይበር ደኅንነት ያላቸውን ግንዛቤ የሚገመግሙበትና የተለያዩ ሽልማቶችን የሚያገኙበት ይሆናል:: ከዚህም በተጨማሪ ከፍተኛ ሽልማት የሚያስገኙ የማህበራዊ ሚዲያ ንቅናቄ እና የአጭር ፊልም ውድድሮች መዘጋጀታቸውን ዳይሬክተሯ ጠቁመዋል፡፡

ኢመደአ የሀገሪቱን የሳይበር ደህንነት የማስጠበቅ የመሪነት ኃላፊነቱን እየተወጣ እንደሆነ የገለጹት ዋና ዳይሬክተሯ፤ በተመሳሳይ የመንግስትና የግል ተቋማት የሳይበር ደህንነትን የማረጋገጥ ሥራ የጋራ ኃላፊነት መሆኑን በመረዳት የጥቅምት ወርን የሰራተኞቻቸውን የሳይበር ደህንነት ንቃተ-ህሊና ለማሳደግ የሚያስችሉ የንቅናቄ ሥራዎችን በመከወን እንዲያከብሩ ዋና ዳይሬክተሯ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል፡፡ እንዲሁም የሚዲያ አካላት በዚህ ወር የኅብረተሰቡን የሳይበር ደህንነት ግንዛቤ የሚያጎለብቱ ይዘቶችን ትኩረት በመስጠት በስፋት እንዲያስተላልፉ ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

የሳይበር ደህንነት ወር በዓለም አቀፍ ደረጃ ዘንድሮ ለ22ኛ ጊዜ የሚከበር ሲሆን በኢትዮጵያ ለ6ኛ ጊዜ የሚከበር ይሆናል፡፡

6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር “የሳይበር ደህንነት - የዲጂታል ኢትዮጵያ መሰረት” በሚል መሪ ቃል ይከበራል

አዲስ አበባ፡ መስከረም 29/2018 ዓ.ም፡ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር (ኢመደአ) ዋና ዳይሬክተር ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ከጥቅምት 1-30/2018 ዓ.ም ድረስ የሚከበረውን 6ኛውን ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር አስመልክተው ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጡ፡፡

ዋና ዳይሬክተሯ በመግለጫቸው 6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር “የሳይበር ደህንነት - የዲጂታል ኢትዮጵያ መሰረት” በሚል መሪ ቃል በተለያዩ የግንዛቤ ማስጨበጫ መርሃ ግብሮች እንደሚከበር ገልጸዋል፡፡

በሀገራችን የቴክኖሎጂ ተጠቃሚነት ከማደጉ ጋር ተያይዞ በዜጎች፣ በተቋማት እና ቁልፍ መሰረተ ልማቶች ላይ የሚደርሰው የሳይበር ጥቃት በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ መምጣቱን ዋና ዳይሬክተሯ ጠቁመው፣ የሳይበር ደህንነት ወር የተቋማትን እና የኅብረተሰቡን የሳይበር ደህንነት ንቃተ-ህሊና በማጎልበት ለሳይበር ደህንነት ተገቢ ትኩረት እንዲሰጡና እራሳቸውን ከሳይበር ጥቃት መከላከል እንዲችሉ የሚያግዙ የተለያዩ መርሐግብሮች የሚካሄዱበት ወር እንደሆነ ገልጸዋል።

6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር በሁለት ዋና ዋና ጭብጦች እንደሚከበር የገለጹት ዋና ዳይሬክተሯ፤ የመጀመሪያው የሃሰተኛ መረጃ ዝግጅትና ስርጭት መከላከል ላይ የሚያተኩር ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ ዲጂታላይዜሽን እና የሳይበር ደህንነት ጋር የሚያተኩር ነው፡፡

6ኛው ሀገር አቀፍ የሳይበር ደህንነት ወር የመክፈቻ መርሃ ግብር ጥቅምት 1/2018 ዓ/ም በኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ዋና መ/ቤት የሚከፈት ሲሆን፤ በእለቱ “የሃሰተኛ መረጃ ዝግጅት፣ ቁጥጥርና ስርጭት (Disinformation and misinformation in the AI era)” በሚል ርዕስ የውይይት መድረክ ይካሄዳል፡፡ በዚህም በሀገር አቀፍ ደረጃ የሃሰተኛ መረጃ ስርጭት ጋር ተያይዞ የተሰራ ጥናት እንደሚቀርብም ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ገልጸዋል፡፡ ከውይይቱ ባሻገር በእለቱ ታዳጊዎችንና ወጣቶችን የሚያሳትፍ Catch the Flag – CTF ውድድር ይካሄዳል፡፡

በሁለተኛ እና ሦስተኛ ሳምንት መርሃ ግብር “ዲጂታላይዜሽን እና የሳይበር ደህንነት ላይ ትኩረት በማድረግ በሁለት የክልል ከተሞች የውይይት መድረክ የሚካሄድ ይሆናል፡፡

ከላይ ከሚካሄዱት መርሃ ግብሮች ባሻገር የጥቅምት ወርን ሙሉ ቀናት የሕብረተሰቡንና የተቋማትን የሳይበር ደህንነት ንቃተ ሕሊና የሚያጎለብቱ የሚዲያ ንቅናቄ ሥራዎች እንደሚሰሩ ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ተናግረዋል፡፡ በሌላም በኩል በዩኒቨርሲቲዎችና በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የሳይበር ደህንነት ክበባትን ለማበረታታት የሚያስችሉ ሥራዎች ይሰራሉ፡፡ በተጨማሪም ዜጎችን የሚያሳትፉ የሳይበር ደህንነት ንቃተ-ህሊናን የሚያጎለብቱ የተለያዩ ውድድሮች ይካሄዳሉ፡፡ በዚህም ዜጎች ስለሳይበር ደኅንነት ያላቸውን ግንዛቤ የሚገመግሙበትና የተለያዩ ሽልማቶችን የሚያገኙበት ይሆናል:: ከዚህም በተጨማሪ ከፍተኛ ሽልማት የሚያስገኙ የማህበራዊ ሚዲያ ንቅናቄ እና የአጭር ፊልም ውድድሮች መዘጋጀታቸውን ዳይሬክተሯ ጠቁመዋል፡፡

ኢመደአ የሀገሪቱን የሳይበር ደህንነት የማስጠበቅ የመሪነት ኃላፊነቱን እየተወጣ እንደሆነ የገለጹት ዋና ዳይሬክተሯ፤ በተመሳሳይ የመንግስትና የግል ተቋማት የሳይበር ደህንነትን የማረጋገጥ ሥራ የጋራ ኃላፊነት መሆኑን በመረዳት የጥቅምት ወርን የሰራተኞቻቸውን የሳይበር ደህንነት ንቃተ-ህሊና ለማሳደግ የሚያስችሉ የንቅናቄ ሥራዎችን በመከወን እንዲያከብሩ ዋና ዳይሬክተሯ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል፡፡ እንዲሁም የሚዲያ አካላት በዚህ ወር የኅብረተሰቡን የሳይበር ደህንነት ግንዛቤ የሚያጎለብቱ ይዘቶችን ትኩረት በመስጠት በስፋት እንዲያስተላልፉ ወ/ሮ ትዕግስት ሃሚድ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

የሳይበር ደህንነት ወር በዓለም አቀፍ ደረጃ ዘንድሮ ለ22ኛ ጊዜ የሚከበር ሲሆን በኢትዮጵያ ለ6ኛ ጊዜ የሚከበር ይሆናል፡፡

ተጨማሪ የሳይበር ደህንነት መረጃዎችን ለማግኘት፡-
• ድረ ገጽ፦ https://www.insa.gov.et
• ቲክቶክ፡- https://www.tiktok.com/@in...
• ዩትዩብ፦ https://www.youtube.com/@c...
• ቴሌግራም፦ https://t.me/insagovet
• ትዊተር (X) ፦ https://twitter.com/INSAEt...
• የሳይበር ጥቃት ጥቆማ ለመስጠት ነጻ የስልክ መስመር፡ 933