(ዘ-ሐበሻ ዜና) ለበርካታ አሥርት ዓመታት የውጭ ባለሙያዎች በአፍሪካ ቀንድ ለሚታዩት ዘርፈ ብዙ ችግሮች የተለያዩ መፍትሔዎችን ሲያቀርቡ ቆይተዋል። አንዳንዶች ዴሞክራሲን፣ ሌሎች ደግሞ ፀጥታን እንደ ዋነኛ መፍትሔ ሲያነሱ፣ ጥቂቶች ደግሞ በቅንጦት ሆቴሎች ውስጥ ስለ ድህነት መወያየትን ይመርጣሉ። ይሁን እንጂ፣ የቀጣናው እጅግ አሳሳቢ እና ሥር የሰደደ ችግር ከዚህ የተለየ ነው። ይኸውም ገንዘብን፣ በተለይም ወጣቱን የሰው ኃይል ወደ ሥራ ሊያስገባ የሚችል ጠንካራ የባንክ እና የፋይናንስ ሥርዓት አለመኖር ነው።
የአፍሪካ ቀንድ ወቅታዊ ሁኔታ ሁሉም ሰው መሬት ለማረስ ጓጉቶ፣ ነገር ግን ብቸኛዋ አካፋ በተቆለፈ ሣጥን ውስጥ ሆና ቁልፉ እንደጠፋበት መንደር ይመስላል። ቀጣናው በሰው ኃይል፣ በፈጠራ መንፈስ እና በወጣቶች ምኞት የዳበረ ቢሆንም፣ እነዚህን ሀሳቦች ወደ ተጨባጭ የሥራ ዕድል እና የቢዝነስ ተቋማት ሊቀይር የሚችል በቂ የፋይናንስ ሥርዓት ይጎድለዋል።
ይህንን ችግር በተጨባጭ ለመረዳት፣ በሞቃዲሾ፣ ቦረማ፣ አስመራ፣ ሀርጌሳ ወይም ጅቡቲ ከተማ የሚገኝን አንድ ወጣት የቢዝነስ ፈጣሪ ማየት በቂ ነው። ይህ ወጣት ፋብሪካ፣ የትራንስፖርት ድርጅት፣ የሶፍትዌር ኩባንያ ወይም ዘመናዊ እርሻ ለመክፈት ሀሳብ ይዞ ወደ ባንክ ሲያመራ፣ የባንክ ባለሙያዎች በጥርጣሬ ዓይን ይመለከቱታል። ውሎ አድሮም የብድር ጥያቄው ውድቅ ይደረጋል፣ ወይም ማለቂያ በሌለው ቢሮክራሲ ይንዛዛል፤ አልፎ ተርፎም እርዳታ ከጠየቀው የፋይናንስ ተቋም የቢዝነስ ሀሳቡ ሊሰረቅበት ይችላል።
የዚህ የተበላሸ አሰራር ውጤት ደግሞ ግልጽ ነው። ንግዶች አያድጉም፣ ፋብሪካዎች አይገነቡም፣ ኢንቨስትመንት ይዳከማል፣ እንዲሁም የሥራ ዕድል አይፈጠርም። በዚህ መሀል፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ወጣቶች በየዓመቱ ወደ ሥራ ገበያው ሲቀላቀሉ፣ የሚጠብቃቸው የተዘጋ በር እና ባዶ ተስፋ በመሆኑ፣ ለስደት፣ ለወንጀል፣ ለሽብር ቡድኖች እና ለፖለቲካ ቀውሶች ይጋለጣሉ።
"መንደሩ ያላቀፈው ልጅ የመንደሩን ሙቀት ለማግኘት ሲል መንደሩን ያቃጥለዋል" እንደሚባለው አፍሪካዊ አባባል፣ ሥራ አጥነት የኢኮኖሚ ችግር ብቻ ሳይሆን የጸጥታ ችግርም ነው። ወጣትነት እና ስራ አጥነት ሲገናኙ ለጽንፈኝነት፣ ለወንጀል እና ለፖለቲካ መጠቀሚያነት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራሉ።
መንግሥታት ብዙውን ጊዜ የችግሩን መንስኤ ከመፍታት ይልቅ በምልክቶቹ ላይ ብቻ ያተኩራሉ። የጸጥታ በጀትን ይጨምራሉ፣ ኮሚሽኖችን ያቋቁማሉ፣ ስብሰባዎችን ያዘጋጃሉ፣ እንዲሁም መግለጫዎችን ያወጣሉ። ይህ ግን የሚያፈሰውን ጣሪያ ትቶ ወለሉን ደጋግሞ እንደማጽዳት ይቆጠራል። አፍሪካ ቀንድ የሥራ ተነሳሽነት እጥረት የለበትም። ዜጎቹ ታታሪ እና ድንበር ተሻግረው የሚነግዱ ናቸው። የጎደለው ነገር ቢኖር ምኞትን ከእውን የሚያገናኝ የፋይናንስ ድልድይ ብቻ ነው። የፋይናንስ አቅርቦት በሌለበት ሁኔታ አምራች ኢንቨስትመንት ታፍኖ ይቀራል፣ የኢኮኖሚ ስብጥር ይዳከማል፣ የሥራ ዕድል ፈጠራም ከህዝብ ቁጥር እድገት ጋር ሊመጣጠን አይችልም።
የባንክ ሥርዓትን ማሻሻል ብቻውን ሁሉንም የፖለቲካ ችግር ይፈታል ባይባልም፣ ንጹህ እና ጠንካራ የፋይናንስ ሥርዓት ግን ከዚህ ቀደም ያልነበሩ ሰፊ ዕድሎችን ሊፈጥር ይችላል። ሰላም እና መረጋጋት በፓርላማ፣ በጦር ሠፈር ወይም በሰላም ጉባኤዎች ብቻ ሳይሆን በባንኮች፣ በብድር ተቋማት እና በፋይናንስ ገበያዎችም ጭምር ይገነባል። ሥራ ያለው ወጣት ከማንኛውም ሚሊሻ ይልቅ ወደ ልማት የማዘንበል ዕድሉ ከፍተኛ ነው።
ስለሆነም የቀጣናው የወደፊት ዕጣ ፈንታ የሚወሰነው በፖለቲካዊ መግለጫዎች ሳይሆን፣ አንድ ወጣት አዋጭ ሀሳብ ይዞ ወደ ባንክ ሲሄድ ከባዶ ምክር ይልቅ የገንዘብ ድጋፍ ይዞ መውጣት ሲችል ነው። ታሪክ እንደሚያስረዳው፣ ከማንኛውም የፖለቲካ ንግግር እና የልማት መፈክር ይልቅ፣ የኢኮኖሚ ብልጽግና እና የፋይናንስ ተደራሽነት እጅግ የተሻለ ሰላም አስከባሪ ነው።
የአፍሪካ ቀንድ ወቅታዊ ሁኔታ ሁሉም ሰው መሬት ለማረስ ጓጉቶ፣ ነገር ግን ብቸኛዋ አካፋ በተቆለፈ ሣጥን ውስጥ ሆና ቁልፉ እንደጠፋበት መንደር ይመስላል። ቀጣናው በሰው ኃይል፣ በፈጠራ መንፈስ እና በወጣቶች ምኞት የዳበረ ቢሆንም፣ እነዚህን ሀሳቦች ወደ ተጨባጭ የሥራ ዕድል እና የቢዝነስ ተቋማት ሊቀይር የሚችል በቂ የፋይናንስ ሥርዓት ይጎድለዋል።
ይህንን ችግር በተጨባጭ ለመረዳት፣ በሞቃዲሾ፣ ቦረማ፣ አስመራ፣ ሀርጌሳ ወይም ጅቡቲ ከተማ የሚገኝን አንድ ወጣት የቢዝነስ ፈጣሪ ማየት በቂ ነው። ይህ ወጣት ፋብሪካ፣ የትራንስፖርት ድርጅት፣ የሶፍትዌር ኩባንያ ወይም ዘመናዊ እርሻ ለመክፈት ሀሳብ ይዞ ወደ ባንክ ሲያመራ፣ የባንክ ባለሙያዎች በጥርጣሬ ዓይን ይመለከቱታል። ውሎ አድሮም የብድር ጥያቄው ውድቅ ይደረጋል፣ ወይም ማለቂያ በሌለው ቢሮክራሲ ይንዛዛል፤ አልፎ ተርፎም እርዳታ ከጠየቀው የፋይናንስ ተቋም የቢዝነስ ሀሳቡ ሊሰረቅበት ይችላል።
የዚህ የተበላሸ አሰራር ውጤት ደግሞ ግልጽ ነው። ንግዶች አያድጉም፣ ፋብሪካዎች አይገነቡም፣ ኢንቨስትመንት ይዳከማል፣ እንዲሁም የሥራ ዕድል አይፈጠርም። በዚህ መሀል፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ወጣቶች በየዓመቱ ወደ ሥራ ገበያው ሲቀላቀሉ፣ የሚጠብቃቸው የተዘጋ በር እና ባዶ ተስፋ በመሆኑ፣ ለስደት፣ ለወንጀል፣ ለሽብር ቡድኖች እና ለፖለቲካ ቀውሶች ይጋለጣሉ።
"መንደሩ ያላቀፈው ልጅ የመንደሩን ሙቀት ለማግኘት ሲል መንደሩን ያቃጥለዋል" እንደሚባለው አፍሪካዊ አባባል፣ ሥራ አጥነት የኢኮኖሚ ችግር ብቻ ሳይሆን የጸጥታ ችግርም ነው። ወጣትነት እና ስራ አጥነት ሲገናኙ ለጽንፈኝነት፣ ለወንጀል እና ለፖለቲካ መጠቀሚያነት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራሉ።
መንግሥታት ብዙውን ጊዜ የችግሩን መንስኤ ከመፍታት ይልቅ በምልክቶቹ ላይ ብቻ ያተኩራሉ። የጸጥታ በጀትን ይጨምራሉ፣ ኮሚሽኖችን ያቋቁማሉ፣ ስብሰባዎችን ያዘጋጃሉ፣ እንዲሁም መግለጫዎችን ያወጣሉ። ይህ ግን የሚያፈሰውን ጣሪያ ትቶ ወለሉን ደጋግሞ እንደማጽዳት ይቆጠራል። አፍሪካ ቀንድ የሥራ ተነሳሽነት እጥረት የለበትም። ዜጎቹ ታታሪ እና ድንበር ተሻግረው የሚነግዱ ናቸው። የጎደለው ነገር ቢኖር ምኞትን ከእውን የሚያገናኝ የፋይናንስ ድልድይ ብቻ ነው። የፋይናንስ አቅርቦት በሌለበት ሁኔታ አምራች ኢንቨስትመንት ታፍኖ ይቀራል፣ የኢኮኖሚ ስብጥር ይዳከማል፣ የሥራ ዕድል ፈጠራም ከህዝብ ቁጥር እድገት ጋር ሊመጣጠን አይችልም።
የባንክ ሥርዓትን ማሻሻል ብቻውን ሁሉንም የፖለቲካ ችግር ይፈታል ባይባልም፣ ንጹህ እና ጠንካራ የፋይናንስ ሥርዓት ግን ከዚህ ቀደም ያልነበሩ ሰፊ ዕድሎችን ሊፈጥር ይችላል። ሰላም እና መረጋጋት በፓርላማ፣ በጦር ሠፈር ወይም በሰላም ጉባኤዎች ብቻ ሳይሆን በባንኮች፣ በብድር ተቋማት እና በፋይናንስ ገበያዎችም ጭምር ይገነባል። ሥራ ያለው ወጣት ከማንኛውም ሚሊሻ ይልቅ ወደ ልማት የማዘንበል ዕድሉ ከፍተኛ ነው።
ስለሆነም የቀጣናው የወደፊት ዕጣ ፈንታ የሚወሰነው በፖለቲካዊ መግለጫዎች ሳይሆን፣ አንድ ወጣት አዋጭ ሀሳብ ይዞ ወደ ባንክ ሲሄድ ከባዶ ምክር ይልቅ የገንዘብ ድጋፍ ይዞ መውጣት ሲችል ነው። ታሪክ እንደሚያስረዳው፣ ከማንኛውም የፖለቲካ ንግግር እና የልማት መፈክር ይልቅ፣ የኢኮኖሚ ብልጽግና እና የፋይናንስ ተደራሽነት እጅግ የተሻለ ሰላም አስከባሪ ነው።
2 months ago
