(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአንድ ሀገር የሕግ ሥርዓት ጤናማነት የሚለካው ዜጎች በሚያገኙት ፍትህ መጠን ነው። የሀገራችን ሕግ ማንኛውም ተጠርጣሪ በቁጥጥር ስር በዋለ በሃያ አራት ሰዓታት ውስጥ ፍርድ ቤት መቅረብ እንዳለበት በግልጽ ይደነግጋል። ነገር ግን በአቃቂ ቃሊቲ እና አካባቢው ለሚገኙ ወጣቶች ይህ ሕጋዊ መብት ከሰማይ የራቀ ሆኖባቸዋል።
ከሰሞኑ በአካባቢው እየተካሄደ ያለው የጅምላ አፈሳ እና እስር የብዙሃኑን ቤተሰብ እያነባበረ ከመሆኑም በላይ፣ የሕግ የበላይነት ጥያቄ ውስጥ እንዲወድቅ አድርጓል። ሕግን ለማስከበር የተቋቋሙ የጸጥታ መዋቅሮች በራሳቸው ሕግን ሲጥሱ መመልከት እጅግ አሳሳቢ እና ወቅታዊ ትኩረት የሚሻ ጉዳይ ነው።
ስማቸው እንዳይጠቀስ የጠየቁ እና የዚሁ ኢፍትሃዊ እስር ሰለባ በመሆን ያለጥፋታቸው ታስረው ከሳምንታት መከራ በኋላ በቅርቡ የተፈቱ አንድ የአካባቢው ነዋሪ ያደረሱን መረጃ የችግሩን አሳሳቢነት ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። እንደ እማኙ ገለጻ፣ ወጣቶች ያለምንም በቂ ምክንያት ከመንገድ እየታፈሱ ወደ እስር ቤት ይጋዛሉ። ከታሰሩ በኋላም ከሳምንት እስከ ሃያ ቀናት ያህል ፍርድ ቤት ሳይቀርቡ ይቆያሉ። በእስር ቤቱ ውስጥ ያለው ሰብዓዊ አያያዝ እጅግ ዘግናኝ መሆኑን የሚገልጹት እኚሁ ግለሰብ፣ በአንድ አነስተኛ ክፍል ውስጥ ከሃምሳ ስምንት በላይ ሰዎች ተጠቅጥቀው እንደሚታሰሩ ያስረዳሉ። በዚህም ምክንያት ታሳሪዎች እርስ በእርስ ተደራርበው ለመተኛት ይገደዳሉ። ከዚህም ባሻገር ጠያቂ ቤተሰብ የሌለው ታሳሪ የሚበላው እንደማያገኝ እና በረሃብ እንደሚቀጣ ማወቅ ሁኔታውን ይበልጥ ልብ ሰባሪ ያደርገዋል።
ይህ አሳሳቢ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በዋናነት እየተፈጸመ የሚገኘው "ስርጢ ማርያም" ተብሎ በሚጠራው የፖሊስ ጣቢያ ውስጥ ነው። ተቋሙ የመንግሥት እና የሕግ ማስከበሪያ መሆኑ ቀርቶ በአንድ ግለሰብ ሙሉ ትዕዛዝ ስር የወደቀ ይመስላል። በጣቢያው ውስጥ ያለው አንድ አዛዥ በፈለገው ሰዓት ያለምክንያት እንደሚያስር እና ደስ ሲለው ደግሞ እንደሚፈታ መረጃዎች ያመለክታሉ። የፍትህ ሚዛኑ ያዘነበለው ወደ ሕግ ሳይሆን ወደ ትውውቅ እና የቤተሰብ ጉልበት ነው። አንድ ታሳሪ ቤተሰብ መጥቶ አጥብቆ ከጠየቀለት እና ጣቢያውን ካጨናነቀው ይህ አዛዥ የሰውየውን ጀርባ አይቶ ይለቀዋል፤ ነገር ግን ጠያቂ የሌለው፣ ድምጽ አልባ እና ምስኪን ከሆነ አዛዡ እስካልፈቀደ ድረስ ለቀናት በስቃይ ውስጥ እንዲቆይ ይደረጋል። ፍትህ በግለሰብ ስሜት እና ፍላጎት የምትመራ ከሆነች የሕግ ትርጉሙ ምኑ ላይ ነው?
ወንጀልን መከላከል እና የአካባቢን ሰላም ማስከበር የፖሊስ ተቀዳሚ ግዴታ መሆኑ አያጠያይቅም፤ ሚዛናዊነት የሚጠይቀውም ይህንኑ የጸጥታ ኃይሉን ኃላፊነት መገንዘብ ነው። ሆኖም ግን የወንጀል መከላከል ስራው በራሱ ሕግን የጣሰ እና የዜጎችን መሠረታዊ ሰብዓዊ መብት የረገጠ ሲሆን፣ ተግባሩ ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ ያመዝናል። የፍትህ አካላት፣ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች እንዲሁም የሚመለከታቸው የበላይ የመንግሥት የጸጥታ ኃላፊዎች በዚህ በስርጢ ማርያም ጣቢያ እና በአጠቃላይ በአቃቂ ቃሊቲ አካባቢ እየተፈጸመ ባለው አሰራር ላይ በአስቸኳይ ማጣራት ሊያደርጉ ይገባል። ድምጽ ለሌላቸው ምስኪን ወጣቶች ድምጽ መሆን የሁላችንም የሞራል ግዴታ በመሆኑ፣ አግባብነት የሌለው እስር በአስቸኳይ ቆሞ ዜጎች በሕግ አግባብ ብቻ እንዲዳኙ አበክረን እንጠይቃለን።
ከሰሞኑ በአካባቢው እየተካሄደ ያለው የጅምላ አፈሳ እና እስር የብዙሃኑን ቤተሰብ እያነባበረ ከመሆኑም በላይ፣ የሕግ የበላይነት ጥያቄ ውስጥ እንዲወድቅ አድርጓል። ሕግን ለማስከበር የተቋቋሙ የጸጥታ መዋቅሮች በራሳቸው ሕግን ሲጥሱ መመልከት እጅግ አሳሳቢ እና ወቅታዊ ትኩረት የሚሻ ጉዳይ ነው።
ስማቸው እንዳይጠቀስ የጠየቁ እና የዚሁ ኢፍትሃዊ እስር ሰለባ በመሆን ያለጥፋታቸው ታስረው ከሳምንታት መከራ በኋላ በቅርቡ የተፈቱ አንድ የአካባቢው ነዋሪ ያደረሱን መረጃ የችግሩን አሳሳቢነት ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። እንደ እማኙ ገለጻ፣ ወጣቶች ያለምንም በቂ ምክንያት ከመንገድ እየታፈሱ ወደ እስር ቤት ይጋዛሉ። ከታሰሩ በኋላም ከሳምንት እስከ ሃያ ቀናት ያህል ፍርድ ቤት ሳይቀርቡ ይቆያሉ። በእስር ቤቱ ውስጥ ያለው ሰብዓዊ አያያዝ እጅግ ዘግናኝ መሆኑን የሚገልጹት እኚሁ ግለሰብ፣ በአንድ አነስተኛ ክፍል ውስጥ ከሃምሳ ስምንት በላይ ሰዎች ተጠቅጥቀው እንደሚታሰሩ ያስረዳሉ። በዚህም ምክንያት ታሳሪዎች እርስ በእርስ ተደራርበው ለመተኛት ይገደዳሉ። ከዚህም ባሻገር ጠያቂ ቤተሰብ የሌለው ታሳሪ የሚበላው እንደማያገኝ እና በረሃብ እንደሚቀጣ ማወቅ ሁኔታውን ይበልጥ ልብ ሰባሪ ያደርገዋል።
ይህ አሳሳቢ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በዋናነት እየተፈጸመ የሚገኘው "ስርጢ ማርያም" ተብሎ በሚጠራው የፖሊስ ጣቢያ ውስጥ ነው። ተቋሙ የመንግሥት እና የሕግ ማስከበሪያ መሆኑ ቀርቶ በአንድ ግለሰብ ሙሉ ትዕዛዝ ስር የወደቀ ይመስላል። በጣቢያው ውስጥ ያለው አንድ አዛዥ በፈለገው ሰዓት ያለምክንያት እንደሚያስር እና ደስ ሲለው ደግሞ እንደሚፈታ መረጃዎች ያመለክታሉ። የፍትህ ሚዛኑ ያዘነበለው ወደ ሕግ ሳይሆን ወደ ትውውቅ እና የቤተሰብ ጉልበት ነው። አንድ ታሳሪ ቤተሰብ መጥቶ አጥብቆ ከጠየቀለት እና ጣቢያውን ካጨናነቀው ይህ አዛዥ የሰውየውን ጀርባ አይቶ ይለቀዋል፤ ነገር ግን ጠያቂ የሌለው፣ ድምጽ አልባ እና ምስኪን ከሆነ አዛዡ እስካልፈቀደ ድረስ ለቀናት በስቃይ ውስጥ እንዲቆይ ይደረጋል። ፍትህ በግለሰብ ስሜት እና ፍላጎት የምትመራ ከሆነች የሕግ ትርጉሙ ምኑ ላይ ነው?
ወንጀልን መከላከል እና የአካባቢን ሰላም ማስከበር የፖሊስ ተቀዳሚ ግዴታ መሆኑ አያጠያይቅም፤ ሚዛናዊነት የሚጠይቀውም ይህንኑ የጸጥታ ኃይሉን ኃላፊነት መገንዘብ ነው። ሆኖም ግን የወንጀል መከላከል ስራው በራሱ ሕግን የጣሰ እና የዜጎችን መሠረታዊ ሰብዓዊ መብት የረገጠ ሲሆን፣ ተግባሩ ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ ያመዝናል። የፍትህ አካላት፣ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች እንዲሁም የሚመለከታቸው የበላይ የመንግሥት የጸጥታ ኃላፊዎች በዚህ በስርጢ ማርያም ጣቢያ እና በአጠቃላይ በአቃቂ ቃሊቲ አካባቢ እየተፈጸመ ባለው አሰራር ላይ በአስቸኳይ ማጣራት ሊያደርጉ ይገባል። ድምጽ ለሌላቸው ምስኪን ወጣቶች ድምጽ መሆን የሁላችንም የሞራል ግዴታ በመሆኑ፣ አግባብነት የሌለው እስር በአስቸኳይ ቆሞ ዜጎች በሕግ አግባብ ብቻ እንዲዳኙ አበክረን እንጠይቃለን።
8 days ago
