(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኳታር መንግስት ለተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) ቻርተር ያለውን ሙሉ ቁርጠኝነት በማረጋገጥ፣ በቻርተሩ ላይ እየተፈጸሙ ያሉ ተደጋጋሚ ጥሰቶች በአስቸኳይ እንዲቆሙ ጥሪ አቀረበ። ኳታር በተመድ ማዕከልነት እና በቻርተሩ ላይ የተመሰረተውን ዓለም አቀፍ ስርዓት ለማጠናከር የምታደርገውን ጥረት እንዲሁም ቀጠናዊ እና ዓለም አቀፋዊ አጋርነቷን አጠናክራ እንደምትቀጥል አስታውቃለች።
ይህ የተገለጸው በኒውዮርክ የድርጅቱ ዋና መስሪያ ቤት “የተመድ ቻርተርን ማክበር እና በተመድ ላይ የተመሰረተውን ዓለም አቀፍ ስርዓት ማጠናከር” በሚል ርዕስ በተካሄደው ከፍተኛ የውይይት መድረክ ላይ፣ በተመድ የኳታር ቋሚ መልዕክተኛ በሆኑት ሼክ አሊያ አህመድ ቢን ሰይፍ አል-ታኒ አማካኝነት ነው። መልዕክተኛዋ በመግለጫቸው፣ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቂያ በኋላ የተመሰረተው የተመድ ቻርተር የህግ ሰነድ ብቻ ሳይሆን የጦርነትን አደጋ ለመከላከል ቃል የተገባበት የሞራል ስምምነት መሆኑን አስምረውበታል።
አክለውም አሁን ያለው በቻርተር ላይ የተመሰረተው ዓለም አቀፍ ስርዓት፣ የሀገራትን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት በሚጥሱ አደገኛ ጥቃቶች ምክንያት ከዚህ ቀደም ታይቶ ለማይታወቅ ፈተና መጋለጡን ጠቁመዋል። እነዚህ ጥቃቶች የተመድን ተዓማኒነት የሚሸረሽሩ በመሆናቸው፣ ለቻርተሩ ቁርጠኛ የሆነ እና በተባበሩት መንግስታት በኩል ብዝሃነትን የሚያጠናክር እውነተኛ የፖለቲካ ፍላጎት ማምጣት በእጅጉ እንደሚያስፈልግ አስረድተዋል። አሁን ያሉትን ዓለም አቀፋዊ ፈተናዎች ለመፍታት ከቻርተሩ አላማዎች እና ከተመድ ምስረታ ግቦች ጋር የሚጣጣም የጋራ ዓለም አቀፋዊ ምላሽ እንደሚያስፈልግም መልዕክተኛዋ አብራርተዋል።
በዚህ ረገድ ሼክ አሊያ የቻርተሩን መርሆዎች ሙሉ በሙሉ መተግበር አስፈላጊ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተው፣ የቻርተሩን ድንጋጌዎች በሚተረጉሙበት ወቅት አድልዎ ከማድረግ መቆጠብ ወሳኝ መሆኑን አመልክተዋል። በተጨማሪም በሀገራት መካከል ያለውን የሉዓላዊነት እኩልነት መርህ በማጉላት፣ በተለይም አሁን ባለው የዓለም አቀፍ ህግ እና የዓለም አቀፍ የሰብአዊ ህግ ግልጽ ጥሰቶች መሃል የኃይል እርምጃ መውሰድ ወይም በኃይል መዛት ሊከለከል እንደሚገባ አሳስበዋል።
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የነባሩ ዓለም አቀፍ ስርዓት ዋነኛ ማዕቀፍ ሆኖ መቀጠሉ ወሳኝ መሆኑን ኳታር እንደምትገነዘብ ያነሱት መልዕክተኛዋ፣ ስርዓቱ የሃያ አንደኛውን ክፍለ ዘመን ተግዳሮቶች መቋቋም የሚችል፣ ሁሉን አቀፍ እና ውጤታማ እንዲሆን የተመድ ተቋማዊ ማሻሻያ በፍጥነት ሊተገበር እንደሚገባ አሳስበዋል። ተቋሙ ተልዕኮውን በሚገባ እንዲወጣ በፋይናንስ፣ በሰው ኃይል እና በተቋማዊ አቅም ሊጠናከር እንደሚገባም ጠቁመዋል።
ከዚህ ጋር ተያይዞ ግጭትን የመከላከል ስርዓት ላይ ኢንቨስት ማድረግ እና የግጭቶችን መንስኤዎች መፍታት ወሳኝ መሆኑን የገለጹት መልዕክተኛዋ፣ ኳታር ሽምግልናን እና የመከላከያ ዲፕሎማሲን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲዋ ዋነኛ ምሰሶ አድርጋ እንደምትጠቀም አስታውሰዋል። ኳታር የተኩስ አቁም ስምምነቶችን፣ የፖለቲካ እስረኞች ልውውጥን፣ የግጭት አፈታት እና የሰላም ስምምነቶችን በተለያዩ አህጉራት በማመቻቸት የተመድ ስትራቴጂካዊ አጋር እና ታማኝ ዓለም አቀፍ አደራዳሪ መሆኗን አስመስክራለች ብለዋል።
የኳታር መንግስት በአሜሪካ እና በኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ መካከል ፓኪስታን እየመራች ላለው የሽምግልና ጥረት ምስጋናዋን እንደምታቀርብ እና ጥረቱንም እንደምትደግፍ አረጋግጠዋል። በቀጠናው ውጥረትን ለማርገብ፣ ሰላም እና መረጋጋትን ለማምጣት የሚያስችሉ እነዚህን የሽምግልና ጥረቶች ኳታር ሙሉ በሙሉ እንደምትደግፍም መልዕክተኛዋ አረጋግጠዋል።
ይህ የተገለጸው በኒውዮርክ የድርጅቱ ዋና መስሪያ ቤት “የተመድ ቻርተርን ማክበር እና በተመድ ላይ የተመሰረተውን ዓለም አቀፍ ስርዓት ማጠናከር” በሚል ርዕስ በተካሄደው ከፍተኛ የውይይት መድረክ ላይ፣ በተመድ የኳታር ቋሚ መልዕክተኛ በሆኑት ሼክ አሊያ አህመድ ቢን ሰይፍ አል-ታኒ አማካኝነት ነው። መልዕክተኛዋ በመግለጫቸው፣ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቂያ በኋላ የተመሰረተው የተመድ ቻርተር የህግ ሰነድ ብቻ ሳይሆን የጦርነትን አደጋ ለመከላከል ቃል የተገባበት የሞራል ስምምነት መሆኑን አስምረውበታል።
አክለውም አሁን ያለው በቻርተር ላይ የተመሰረተው ዓለም አቀፍ ስርዓት፣ የሀገራትን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት በሚጥሱ አደገኛ ጥቃቶች ምክንያት ከዚህ ቀደም ታይቶ ለማይታወቅ ፈተና መጋለጡን ጠቁመዋል። እነዚህ ጥቃቶች የተመድን ተዓማኒነት የሚሸረሽሩ በመሆናቸው፣ ለቻርተሩ ቁርጠኛ የሆነ እና በተባበሩት መንግስታት በኩል ብዝሃነትን የሚያጠናክር እውነተኛ የፖለቲካ ፍላጎት ማምጣት በእጅጉ እንደሚያስፈልግ አስረድተዋል። አሁን ያሉትን ዓለም አቀፋዊ ፈተናዎች ለመፍታት ከቻርተሩ አላማዎች እና ከተመድ ምስረታ ግቦች ጋር የሚጣጣም የጋራ ዓለም አቀፋዊ ምላሽ እንደሚያስፈልግም መልዕክተኛዋ አብራርተዋል።
በዚህ ረገድ ሼክ አሊያ የቻርተሩን መርሆዎች ሙሉ በሙሉ መተግበር አስፈላጊ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተው፣ የቻርተሩን ድንጋጌዎች በሚተረጉሙበት ወቅት አድልዎ ከማድረግ መቆጠብ ወሳኝ መሆኑን አመልክተዋል። በተጨማሪም በሀገራት መካከል ያለውን የሉዓላዊነት እኩልነት መርህ በማጉላት፣ በተለይም አሁን ባለው የዓለም አቀፍ ህግ እና የዓለም አቀፍ የሰብአዊ ህግ ግልጽ ጥሰቶች መሃል የኃይል እርምጃ መውሰድ ወይም በኃይል መዛት ሊከለከል እንደሚገባ አሳስበዋል።
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የነባሩ ዓለም አቀፍ ስርዓት ዋነኛ ማዕቀፍ ሆኖ መቀጠሉ ወሳኝ መሆኑን ኳታር እንደምትገነዘብ ያነሱት መልዕክተኛዋ፣ ስርዓቱ የሃያ አንደኛውን ክፍለ ዘመን ተግዳሮቶች መቋቋም የሚችል፣ ሁሉን አቀፍ እና ውጤታማ እንዲሆን የተመድ ተቋማዊ ማሻሻያ በፍጥነት ሊተገበር እንደሚገባ አሳስበዋል። ተቋሙ ተልዕኮውን በሚገባ እንዲወጣ በፋይናንስ፣ በሰው ኃይል እና በተቋማዊ አቅም ሊጠናከር እንደሚገባም ጠቁመዋል።
ከዚህ ጋር ተያይዞ ግጭትን የመከላከል ስርዓት ላይ ኢንቨስት ማድረግ እና የግጭቶችን መንስኤዎች መፍታት ወሳኝ መሆኑን የገለጹት መልዕክተኛዋ፣ ኳታር ሽምግልናን እና የመከላከያ ዲፕሎማሲን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲዋ ዋነኛ ምሰሶ አድርጋ እንደምትጠቀም አስታውሰዋል። ኳታር የተኩስ አቁም ስምምነቶችን፣ የፖለቲካ እስረኞች ልውውጥን፣ የግጭት አፈታት እና የሰላም ስምምነቶችን በተለያዩ አህጉራት በማመቻቸት የተመድ ስትራቴጂካዊ አጋር እና ታማኝ ዓለም አቀፍ አደራዳሪ መሆኗን አስመስክራለች ብለዋል።
የኳታር መንግስት በአሜሪካ እና በኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ መካከል ፓኪስታን እየመራች ላለው የሽምግልና ጥረት ምስጋናዋን እንደምታቀርብ እና ጥረቱንም እንደምትደግፍ አረጋግጠዋል። በቀጠናው ውጥረትን ለማርገብ፣ ሰላም እና መረጋጋትን ለማምጣት የሚያስችሉ እነዚህን የሽምግልና ጥረቶች ኳታር ሙሉ በሙሉ እንደምትደግፍም መልዕክተኛዋ አረጋግጠዋል።
2 months ago
