"የችየ ከረ" (የሻኛ ቀን)
#ethiopia | ዛሬ በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ በጉጉት የሚጠበቀውና በደስታ የሚከበረው "የችየ ከረ" (የሻኛ ቀን) ነው።

የሻኛ ቀን በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ በታላቅ ድምቀት የሚከበር ልዩ የቤተሰብ ቀን ነው።

የአካባቢው ማህበረሰቡ ሰብሰብ ብሎ የሚደሰትበትና "ሻኛ" በመመገብ ፍቅርና አንድነቱን የሚገልጽበት ዕለት ነው።

በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ በከፍተኛ ጉጉት የሚጠበቀውና በደመቀ ሥነ ሥርዓት የሚከበረው ታላቁ "የችየ ከረ" (የሻኛ ቀን) ዛሬ እየተከበረ ይገኛል።

የጉራጌ የመስቀል በዓል ከሃይማኖታዊና መንፈሳዊ ይዘቱ ባሻገር፤ የማህበረሰቡን ጠንካራ አንድነት፣ ሀገር በቀል ባህል፣ ረጅም ዘመናትን ያስቆጠረ አኗኗርና ውብ ወግ የሚያንፀባርቅ ታላቅና ድምቅ ያለ ህዝባዊ በዓል ነው።

በመስቀል ሳምንት ውስጥ እያንዳንዱ ቀን የራሱ የሆነ ጥልቅ ትርጉም፣ የተለየ ስምና የራሱ የሆነ ባህላዊ ሥነ ሥርዓት ያለው ነው።

ከነዚህ መካከል ደግሞ ዛሬ የሚከበረው "የችየ ከረ" (የሻኛ ቀን) ልዩ ቦታ ይይዛል።

በጉራጊኛ ቋንቋ "ችየ" ማለት ሻኛ እንደሆነ ሁሉ "ከረ" ማለት ደግሞ ቀን ማለት ነው።

በመሆኑም ዕለቱ ለመስቀል በዓል ማደመቂያነት የታረደው በሬ ሻኛ በተለየ ሥነ-ሥርዓት ተቆርጦ የሚበላበትና በደስታ የሚታለፍበት ልዩ ቀን ነው።

በዕለቱ ቤተሰብ፣ ዘመድ አዝማድና አጎራባች ማህበረሰብ በአንድ ላይ በመሰብሰብ የተዘጋጀው "ሻኛ" በጋራ ይመገባሉ።

በዚህም ረጅም ዘመናት የተሻገረውን አብሮነታቸውን ፍቅራቸውንና መከባበራቸውን ያደሳሉ።

ከሻኛ ቆረጣው ጎን ለጎን፣ ዕለቱ ልዩ ልዩ የባህል ምግቦች (እንደ ክትፎ፣ ጎመን በቆጮና አይብ ያሉ) እንዲሁም ባህላዊ የመጠጥ ዓይነቶች (እንደ አረቄና ጠጅ) በስፋት የሚቀርቡበትና እንግዶች በክብር የሚስተናገዱበት ነው።

በቀኑ ታላላቅ የቤተሰብ አባላትና የአገር ሽማግሌዎች ወጣቶችን መርቀው የወደፊት መልካም ምኞታቸውን ይገልጻሉ።

ታናናሾች ደግሞ ለአባቶችና እናቶች ያላቸውን አክብሮትና ፍቅር የሚገልጹበት ውብ ቀን ነው።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen

እንኳን አደረሳችሁ! እንኳን ደስ አላችሁ!

ባላገሮች ነን!

የመጪውን የመስቀል በዓል በማስመልከት፣ ለወገኖቻችን ልዩ ስጦታ ይዘን መጥተናል።

ባላገሩ ጉራጊኛ ቁጥር ፪ — «ተሟንጋሞ አከቤ»

የሀገራችን እውቅና ያተረፉ ባለሙያዎች ተጣምረው የሠሩት፣ ባህልን፣ ወግን፣ ፍቅርንና የባላገርነት መንፈስን ያካተተ ድንቅ ሥራ ነው።

ተወዳጁ መስፍን ዘበርጋ በድጋሚ በ«ባላገሩ ቁጥር ፪ — ተሟንጋሞ አከቤ» በሚለው ዜማው፣

«ከእናትና ከሀገር ምን ሊወዳደር ይችላል፣ ወገኔ?» ሲል በልዩ ድምፁ ይጠይቃል፤ መልሳችሁንም ይጠብቃል።

ባላገሮች ነን! ባህላችንን እንውደድ፣ ወጋችንን እንጠብቅ፣ አንድነታችንን እናጠናክር!

«ተሟንጋሞ አከቤ» — ባላገሩ ጉራጊኛ ቁጥር ፪

https://youtu.be/IeH8Tl1P4...

የጉራጊኛ ሙዚቃን ጥራት ለማሳደግ ያለመው “ታውስማ” አልበም ሊመረቅ ነው!
#fastmereja :- በጉራጊኛ ሙዚቃ ዘርፍ የሚታወቀው ድምፃዊ ተፈራ ፍቃዱ “ታውስማ” የተሰኘውን ሁለተኛ የሙዚቃ አልበሙን ነሐሴ 24 ቀን 2018 ዓ.ም በይፋ ሊያስመርቅ መሆኑን በዛሬዉ እለት በተሰጠ መግለጫ አስታዉቋል።

በሰባት የተለያዩ ስቱዲዮዎች የተዘጋጀው ይህ አልበም፣ የጉራጌ ብሄረሰብ ሙዚቃን ጥራት ባለው መልኩ ወደ ላቀ ደረጃ ለማድረስ ያለመ መሆኑ ተገልጿል።

በስራው ላይ እንደ ደምሴ ተካ፣ ደሳለኝ መርሻ፣ ፈለቀ ማሩ፣ አብራር ደሊል፣ ጎፈር፣ መስፍን ብርሃኑ እና ጋዜጠኛ ሙሉቀን ሀሰን ያሉ አንጋፋ ባለሙያዎች በግጥም እና ዜማ ተሳትፈዋል።

እንዲሁም በአቀናባሪነት አሌክስ ይለፍ፣ መሀመድ ኑርሴን፣ ዘሪሁን ሳህለማርያም፣ ኤርሚያስ ዘውዱ፣ ከድርሁሴን፣ በሀይሉ ዘርአይ እና ህስቅያስ ዘውዱ የተሳተፉበት ሲሆን፣ ታዋቂ ድምፃውያንን ያጀቡ የሙዚቃ መሳሪያ ተጫዋቾች በቀጥታ (Live) ቅንብር ያጀቡት ሲሆን የአልበሙ አጠቃላይ ማኔጅመንት በአርቲስት ደሳለኝ መርሻ የተመራ መሆኑ ተገልጿል።

የምርቃት ስነ-ስርዓቱ ነሐሴ 24 ቀን ከቀኑ 9:00 ሰዓት ጀምሮ መካኒሳ አቦ ቤተክርስቲያን ከፍ ብሎ በሚገኘው ዮድ አቢሲኒያ የባህል ምግብ አዳራሽ እንደሚካሄድ ነዉ የተገለፀዉ።

በአልበሙ የምርቃት መርሃ-ግብር ላይ ሀይሉ ፈረጃ፣ ደሳለኝ መርሻ፣ ረሻድ ከድር፣ ፈለቀ ማሩ እና ኮሜዲያን አዝመራው ሙሉሰውን ጨምሮ 11 አርቲስቶች ስራዎቻቸውን እንደሚያቀርቡ በመግለጫዉ ተገልጿል።

አልበሙ በምርቃቱ ዕለት በድምፃዊው የዩቲዩብ ቻናል (Tefera.Fikadu) እና በዓለም አቀፍ የዲጂታል ፕላትፎርሞች ላይ ለህዝብ እንደሚደርስ ነዉ የተገለፀዉ።
#ኪነ_ጥበብ

የመጀመሪያው የጉራጊኛ ረጅም ልቦለድ ደራሲ 16ኛው መጽሐፋቸውን አስመረቁ።

የመጀመሪያው የጉራጊኛ ረጅም ልቦለድ “የጫሙት ሽካ”ን በመጻፍ በኢትዮጵያ የሥነ-ጽሑፍ ታሪክ የማይረሳ አሻራ ያኖሩት አንጋፋው ደራሲ አጋዝ ገብረኢየሱስ ኃይለማርያም “የሕይወት መንገድ” የተሰኘውን 16ኛው መጽሐፋቸው ዛሬ ሰኔ 20 ቀን 2018 ዓ.ም. በብሔራዊ ቴአትር አዳራሽ አስመርቀዋል።

ደራሲው በጉራጊኛ፣ በአማርኛና በእንግሊዝኛ 16 መጽሐፍትን የጻፉ ሲሆን፣ ለጉራጌ ቋንቋና ባህል ጥበቃ፣ አንድነትና እድገት የላቀ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። ከዚህም ባሻገር የጉራጌ ሕዝብ ራስ አገዝ ልማት ድርጅት (ጉህራልድ) መሥራች በመሆን “በማኅበረሰብ ልማት” ዘርፍ ጉልህ ይታወሳሉ።

አጋዝ ገብረየሱስ በድርሰት ሥራ ላበረከቱት ልዩ አስተዋፅኦ ዕውቅና ከኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ተበርክቶላቸዋል። እርሳቸውም መጻሕፍታቸውን ሲያሳትሙ ለትልቅ ማህበረሰባዊ ዓላማ እንደነበር በማስታወስ በ97 አመታቸው እንዲህ አይነት እውቅናና ክብር በማግኘታቸው የተሰማቸውን ልዩ ደስታ ገልፀዋል።

የኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ፕሬዝዳንት ደራሲ አበረ አዳሙ አጋዝ ገብረየሱስ የፅናት ተምሳሌት መሆናቸውን ያስረዱ ሲሆን “የደራሲያን ማህበርም እውቅና በመስጠቱ ኩራት ይሰማዋል” ብለዋል።

የጉራጌ ዞን አስተዳደር ፅህፈት ቤት ሀላፊና በመድረኩ የዞኑ ዋና አስተዳዳሪ ተወካይ አቶ ደሳለኝ ገብሬ በመርሀ ግብሩ ባደረጉት ንግግር አጋዝ ገብረየሱስ ለአዲሱ ትውልድ አርአያ የሚሆኑ በተለይም በድርሰቱ መስክ ትልቅ አሻራ ያኖሩ በመሆናቸው እናከብራቸዋለን ሲሉ መልዕክት አስተላልፈዋል።

ደራሲ ገብረየሱስ በሁለቱ የጉራጌ ዞኖች ለሚገኙ የ2ኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የሚውል 1000 መጽሃፍትን በልገሳ ያበረከቱ ሲሆን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልዴ መጻህፍቱን ለማሰራጨት ሀላፊነት ወስደዋል።

የወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር ረዳት ፕሮፌሰር ካሚል ኑረዲን በመድረኩ የመጽሐፍ ዳሰሳ ያቀረቡ ሲሆን የደራሲው የበኩር ልጅ ኢትዮጵያ ገብረየሱስ የ“እንኳን ደስ አልዎ” መልዕክትና የቤተሰባዊ ምስክርነት ንግግር አድርገዋል።

መፅሐፉ በደራሲ ብርሀነ ዓለሙ የተሰናዳ ሲሆን የምረቃ ስነ-ስርዓቱን ተወዳጅ ሚድያና ኮሙኒኬሽን ከሶዶ ለማ ሚዲያ ጋር በመሆን አዘጋጅተውታል።

“የሕይወት መንገድ” ለንባብ በቃ
#ethiopia | የመጀመሪያው የጉራጊኛ ረጅም ልቦለድ ደራሲ 16ኛው መጽሐፋቸውን ለንባብ አብቅተዋል።

የመጀመሪያው የጉራጊኛ ረጅም ልቦለድ “የጫሙት ሽካ”ን በመጻፍ በኢትዮጵያ የሥነ-ጽሑፍ ታሪክ የማይረሳ አሻራ ያኖሩት አንጋፋው ደራሲ አጋዝ ገብረኢየሱስ ኃይለማርያም “የሕይወት መንገድ” የተሰኘውን 16ኛው መጽሐፋቸው ዛሬ ሰኔ 20 ቀን 2018 ዓ.ም. በብሔራዊ ቴአትር አዳራሽ አስመርቀዋል።

ደራሲው በጉራጊኛ፣ በአማርኛና በእንግሊዝኛ 16 መጽሐፍትን የጻፉ ሲሆን፣ ለጉራጌ ቋንቋና ባህል ጥበቃ፣ አንድነትና እድገት የላቀ አስተዋጽኦ አበርክተዋል።

ከዚህም ባሻገር የጉራጌ ሕዝብ ራስ አገዝ ልማት ድርጅት (ጉህራልድ) መሥራች በመሆን “በማኅበረሰብ ልማት” ዘርፍ ጉልህ ይታወሳሉ።

አጋዝ ገብረየሱስ በድርሰት ሥራ ላበረከቱት ልዩ አስተዋፅኦ ዕውቅና ከኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ተበርክቶላቸዋል።

እርሳቸውም መጻሕፍታቸውን ሲያሳትሙ ለትልቅ ማህበረሰባዊ ዓላማ እንደነበር በማስታወስ በ97 አመታቸው እንዲህ አይነት እውቅናና ክብር በማግኘታቸው የተሰማቸውን ልዩ ደስታ ገልፀዋል።

የኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ፕሬዝዳንት ደራሲ አበረ አዳሙ አጋዝ ገብረየሱስ የፅናት ተምሳሌት መሆናቸውን ያስረዱ ሲሆን “የደራሲያን ማህበርም እውቅና በመስጠቱ ኩራት ይሰማዋል” ብለዋል።

የጉራጌ ዞን አስተዳደር ፅህፈት ቤት ሀላፊና በመድረኩ የዞኑ ዋና አስተዳዳሪ ተወካይ አቶ ደሳለኝ ገብሬ በመርሀ ግብሩ ባደረጉት ንግግር አጋዝ ገብረየሱስ ለአዲሱ ትውልድ አርአያ የሚሆኑ በተለይም በድርሰቱ መስክ ትልቅ አሻራ ያኖሩ በመሆናቸው እናከብራቸዋለን ሲሉ መልዕክት አስተላልፈዋል።

ደራሲ ገብረየሱስ በሁለቱ የጉራጌ ዞኖች ለሚገኙ የ2ኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የሚውል 1000 መጽሃፍትን በልገሳ ያበረከቱ ሲሆን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልዴ መጻህፍቱን ለማሰራጨት ሀላፊነት ወስደዋል።

የወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር ረዳት ፕሮፌሰር ካሚል ኑረዲን በመድረኩ የመጽሐፍ ዳሰሳ ያቀረቡ ሲሆን የደራሲው የበኩር ልጅ ኢትዮጵያ ገብረየሱስ የ“እንኳን ደስ አልዎ” መልዕክትና የቤተሰባዊ ምስክርነት ንግግር አድርገዋል።

መፅሐፉ በደራሲ ብርሀነ ዓለሙ የተሰናዳ ሲሆን የምረቃ ስነ-ስርዓቱን ተወዳጅ ሚድያና ኮሙኒኬሽን ከሶዶ ለማ ሚዲያ ጋር በመሆን አዘጋጅተውታል።

በሔኖክ ወ/ገብርኤል
#የሕይወትመንገድ #ደራሲአጋዝገብረየሱስሀይለማርያም #ጌጡተመስገን #ሚዲያናኮሚኒኬሽን #getutemsgen #mediacommunication

አስቸኳይ የፍለጋ ጥሪ

#ethiopia | ውድ እናታችን ወ/ሮ አለምነሽ ደሳ ከቤተሰቦቻቸው ተለይተው የደረሱበት ቦታ ባለመታወቁ ቤተሰቦቻቸው በከፍተኛ ጭንቀትና ሐዘን ውስጥ ይገኛሉ።

ስም: ወ/ሮ አለምነሽ ደሳ
የጠፉበት ቦታ: ሰሜን ሸዋ፣ ስውሯ ማርያም ገዳም
የጠፉበት ቀን: 20/03/2018 ዓ.ም.
ሁኔታ: ከሌሊቱ 12:00 ሰዓት ለመጸበል ወጥተው ከዚያ በኋላ አልተመለሱም።

የለበሱት ልብስ: ሰማያዊ ቀሚስ እና ነጠላ
የሚናገሩት ቋንቋ: ጉራጊኛ ብቻ
የጠፉበት ጊዜ: ከ6 ወር ከ20 ቀን በላይ ሆኗቸዋል።

ወ/ሮ አለምነሽ ደሳን ያየ ወይም ያሉበትን ቦታ የሚያውቅ ሰው ካለ፣ እባክዎ ቤተሰቦቻቸውን ያሳውቁ። ቤተሰቦቻቸው ለሚያገኙበት መረጃ ተገቢውን ወረታ እና ምስጋና እንደሚሰጡ ገልጸዋል።

📞 የመገናኛ ስልኮች
• 09-06765262
• 09-20-95-90-46
• 09-29-09-49-69
• 09-21-31-34-64
• 09-89-00-66-15
• 09-89-00-66-14
• 09-13-53-83-56

እባክዎ ይህን መረጃ በማጋራት (Share) እናታችን ወደ ቤተሰቦቿ እንድትመለስ ድርሻዎን ይወጡ።

መልዕክቱን ማጋራት እናትን ከልጆቿ ሊያገናኝ ይችላል።
#አፋልጉኝ #አለምነሽደሳ #የጠፉሰዎች #እናት #ስውሯማርያም #ጉራጊኛ #ኢትዮጵያ #missingperson #helpfindher

"ደከመኝ!?"
የእማማ ገሎ የፅናት ጉዞ ...
#ethiopia | እጅን ለሰው ከመዘርጋት ይልቅ በጥረታቸው መኖርን የመረጡት የእኚህ እናት ታሪክ ለብዙዎች ትልቅ አስተምህሮት የሚሰጥ ነው።

መለመን በሰፋበት በዚህ ዘመን እሳቸው ግን ክብራቸውን አስጠብቀው በጥቂት ሎሚዎች ንግድ ራሳቸውን ለማስተዳደር ፀሐይን ተቋቁመው ይገኛሉ።

አራት ፍሬ ሎሚዎችን ብቻ ይዘው ወደ ገበያ የወጡት እኚህ እናት አንዱን ፍሬ በአስር ብር በመሸጥ በአጠቃላይ አርባ ብር ለማግኘት ነበር የደከሙት።

በአሁኑ ወቅት ይህ ገንዘብ ለአንድ ዳቦ ግዢ እንኳን የማይበቃ ቢሆንም፣ የእሳቸው ምርጫ ግን የሰው ፊት ከማየት ይልቅ በላባቸው መኖር ሆኗል።

እናትህ / እናትሽ

እርዳታን ከመጠባበቅ ይልቅ የራሳቸውን ጥረት እንደ ምክንያት በመጠቀም በክብር ማደርን መርጠዋል።

እናቴ!

እማማ ገሎ ወይም ገሎ ከበሺ ይባላሉ። በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ ከሃያ ዓመታት በላይ የኖሩ ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት የሚግባቡት በጉራጊኛ ቋንቋ ነው። ይህንን ያህል እድሜ ቢያስቆጥሩም ዛሬም ድረስ በላስቲክ በተሰራ መጠለያ ውስጥ ህይወታቸውን በጉሊት ንግድ እየደገፉ ይኖራሉ።

በዕለቱ አራት ፍሬ ሎሚዎችን ይዘው የወጡት እሷ ተሸጣላቸው ለልጆቻቸውና ለልጅ ልጆቻቸው እንጀራ ገዝተው ለመግባት ነበር። በዚህ እድሜ ድጋፍ እንጂ ድካም ባልተገባቸው ነበር።

እናትህ / እናትሽ

ለወጣቱ ትውልድ የሥራ ፍቅርንና የፅናትን ትልቅ ትምህርት የሚያስተምሩ ቢሆንም፣ በአሁኑ ሰዓት አቅማቸው የደከመ በመሆኑ ሰብአዊ ድጋፍ ያስፈልጋቸዋል።

በመሆኑም እናቴን
በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ
በሂሳብ ቁጥር
1000769117125
በስማቸው (Gelo Kebeshi) በተከፈተው አካውንት ድጋፍ ማድረግ ይቻላል።

በተጨማሪም ለክብርት ከንቲባ አዳነች አቤቤ በአዲስ አበባ ከተማ መስተዳድር በኩል ለእኚህ አረጋዊ እናት ተገቢው መጠለያ እንዲሰጣቸው ጥሪ ቀርቧል።
#ሰብአዊነት #አረጋውያን #ድጋፍ #ኢትዮጵያ #አዲስአበባ #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የሦስት አስርተ ዓመታት የፍቅር እና የጽናት ጉዞ የአንጋፋዎቹ ተወዛዋዦች ዳምጠው ወርቁ እና ጌጤ በሰይፉ አስደናቂ የትዳር ምስጢር
#ethiopia | በትዳር መፍረስ ዜናዎች በበዙበት በዚህ ዘመን ለሰላሳ ዓመታት በፍቅር እና በአንድነት የዘለቁት አንጋፋዎቹ የሀገር ፍቅር ቴአትር ተወዛዋዦች ዳምጠው ወርቁ እና ጌጤ በሰይፉ ሾው ላይ ቀርበው ያካፈሉት ተሞክሮ ለብዙዎች አርአያ የሚሆን ነው። ይህ ለረጅም ጊዜ የዘለቀው የትዳር ሕይወታቸው ስኬት ቁልፉ መቻቻል እና ትዕግስት መሆኑን ጥንዶቹ ገልጸዋል።

ትዳር እንደ አንድ ትልቅ ተቋም በሂደት የሚገነባ መሆኑን የገለጹት እነዚህ ጥንዶች ከባልና ሚስትነት ባለፈ ወደ ጥልቅ ጓደኝነት እና እንደ እህትና ወንድም ወደ መተሳሰብ ደረጃ መሸጋገር መቻሉ ለፍቅራቸው መጽናት ትልቁ ምስጢር እንደሆነ አስረድተዋል።

ለአስራ ስምንት ዓመታት በአሜሪካ ቢኖሩም ኢትዮጵያዊ ማንነታቸውን እና ባህላቸውን ጠብቀው የቆዩት ጥንዶቹ ዛሬም ድረስ በማንኛውም የደስታ ስፍራ አብረው በመጨፈር ይታወቃሉ።

ዳምጠው ወርቁ እንደገለጸው እንደ ጉራጊኛ፣ ወላይትኛ እና ትግርኛ ያሉ የሀገራችን ባህላዊ ውዝዋዜዎች ከየትኛውም የሰውነት ማጎልመሻ ስፖርት በላይ ለጤና ተመራጭ እና ለረጅም ዕድሜ ጠቃሚ ናቸው።

ባለቤቱ ጌጤ በበኩሏ ስጋን ከመመገብ በመቆጠብ እና ጤናማ የአኗኗር ዘይቤን በመከተል ውበቷን እና ወጣትነቷን መጠበቅ እንደቻለች ተናግራለች።

በስደት ዓለም የሚገጥሙትን የሥራ ጫናዎች በጽናት በማለፍ እና ልጃቸውን በመልካም ስነምግባር በማሳደግ ውጤታማ መሆን የቻሉት ጥንዶቹ በተለያዩ የበጎ አድራጎት ስራዎች ላይ በመሳተፍ ለወገናቸው ያላቸውን ፍቅር በተግባር እያሳዩ ይገኛሉ።

በተለይም ባለቤታቸው ለሥራ ጉዳይ ለስምንት ወራት በራቁበት ወቅት ጌጤ በብቸኝነት ያሳለፈችው የእርግዝና ጊዜ ለትዳራቸው ጥንካሬ ትልቅ ትምህርት እንደሆነ አስታውሰዋል።

በመጨረሻም ለሀገራቸው ኢትዮጵያ ሰላም እና አንድነት ያላቸውን መልካም ምኞት በመግለጽ ለፍቅር ቅድሚያ መስጠት እንደሚገባ መክረዋል።
#ethiopianart #marriageadvice #loveandresilience #ethiopianculture #relationshipgoals #inspiration #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የሦስት አስርተ ዓመታት የፍቅር እና የጽናት ጉዞ የአንጋፋዎቹ ተወዛዋዦች ዳምጠው ወርቁ እና ጌጤ በሰይፉ አስደናቂ የትዳር ምስጢር
#ethiopia | በትዳር መፍረስ ዜናዎች በበዙበት በዚህ ዘመን ለሰላሳ ዓመታት በፍቅር እና በአንድነት የዘለቁት አንጋፋዎቹ የሀገር ፍቅር ቴአትር ተወዛዋዦች ዳምጠው ወርቁ እና ጌጤ በሰይፉ ሾው ላይ ቀርበው ያካፈሉት ተሞክሮ ለብዙዎች አርአያ የሚሆን ነው። ይህ ለረጅም ጊዜ የዘለቀው የትዳር ሕይወታቸው ስኬት ቁልፉ መቻቻል እና ትዕግስት መሆኑን ጥንዶቹ ገልጸዋል።

ትዳር እንደ አንድ ትልቅ ተቋም በሂደት የሚገነባ መሆኑን የገለጹት እነዚህ ጥንዶች ከባልና ሚስትነት ባለፈ ወደ ጥልቅ ጓደኝነት እና እንደ እህትና ወንድም ወደ መተሳሰብ ደረጃ መሸጋገር መቻሉ ለፍቅራቸው መጽናት ትልቁ ምስጢር እንደሆነ አስረድተዋል።

ለአስራ ስምንት ዓመታት በአሜሪካ ቢኖሩም ኢትዮጵያዊ ማንነታቸውን እና ባህላቸውን ጠብቀው የቆዩት ጥንዶቹ ዛሬም ድረስ በማንኛውም የደስታ ስፍራ አብረው በመጨፈር ይታወቃሉ።

ዳምጠው ወርቁ እንደገለጸው እንደ ጉራጊኛ፣ ወላይትኛ እና ትግርኛ ያሉ የሀገራችን ባህላዊ ውዝዋዜዎች ከየትኛውም የሰውነት ማጎልመሻ ስፖርት በላይ ለጤና ተመራጭ እና ለረጅም ዕድሜ ጠቃሚ ናቸው።

ባለቤቱ ጌጤ በበኩሏ ስጋን ከመመገብ በመቆጠብ እና ጤናማ የአኗኗር ዘይቤን በመከተል ውበቷን እና ወጣትነቷን መጠበቅ እንደቻለች ተናግራለች።

በስደት ዓለም የሚገጥሙትን የሥራ ጫናዎች በጽናት በማለፍ እና ልጃቸውን በመልካም ስነምግባር በማሳደግ ውጤታማ መሆን የቻሉት ጥንዶቹ በተለያዩ የበጎ አድራጎት ስራዎች ላይ በመሳተፍ ለወገናቸው ያላቸውን ፍቅር በተግባር እያሳዩ ይገኛሉ።

በተለይም ባለቤታቸው ለሥራ ጉዳይ ለስምንት ወራት በራቁበት ወቅት ጌጤ በብቸኝነት ያሳለፈችው የእርግዝና ጊዜ ለትዳራቸው ጥንካሬ ትልቅ ትምህርት እንደሆነ አስታውሰዋል።

በመጨረሻም ለሀገራቸው ኢትዮጵያ ሰላም እና አንድነት ያላቸውን መልካም ምኞት በመግለጽ ለፍቅር ቅድሚያ መስጠት እንደሚገባ መክረዋል።
#ethiopianart #marriageadvice #loveandresilience #ethiopianculture #relationshipgoals #inspiration #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ከጉንችሪየ ለኢትዮጵያ የተበረከተው አዲስ አዳጊ ኮከብ
#ethiopia | እኔ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን ደጅ ከረገጥኩበት እለት ጀምሮ ፣ እያስደመመኝ ነው።አስቀድሞ የወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ግቢ ከደረሰ በኋላ ለኪነ ጥበብ ያለው ልዩ መሰጠትና ጉጉት ስላየሁ፣ ወደ ቢሮዬ ጠርቼው አናግሬው ነበር። የሰጠነው የተማሪዎች ካውንስል የህዝብ ግንኙነት ነበር።

ግቢው ራሱን ለማሳደግ የሚጠቅሙትን ብዙ ነገሮች እንዳሉት በዚህም በዞኑ ውስጥ ያለውን አቅም በደንብ ለመጠቀም እንደሚረዳው፣ ዞኑም ይሁን ዩኒቨርሲቲው ከእርሱ የሚፈልጉት ብዙ ነገር እንዳለ ነግሬው ተስማምተን ተለያየን።

ቆይቶ ግን የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ ለውድድር ማስታወቂያ ሲወጣ ስላላስቻለው መጥቶ ተወዳደረ። ተሳክቶለትም አለፈ። የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የቲአትር ት/ቤት ተቀላቀለ። በድጋሚ ወልቂጤ እንዲቀር ባሳምነውም በአገር ደረጃ ከፍ ያለ ነገር ሰርቼ ህዝባችንን ማስጠራት ይሻላል ነበር ያለኝ።

መልካም እድል ተመኝቼለት ተሰናበትን። አይደርስ የለ ፍረሽ ሆኜ ስድስት ኪሎ ስገባ እነ ፍርፍር ተራን ያስፎሸኝ እሱ ነው። ናኦድ አሁን የዩኒቨርሲቲዝ ከባድ የቲአትር ሰው የመድረክ መሪ እና አጋፋሪ ሆኗል።

ከትላንት በስቲያ ደሞ ትልቁን የአገር ዋርካ በመድረክ ቃለ መጠይቅ ሲያደርግ ድጌ ኮራሁበት። እናንተም ማንኛውም አይነት የጉራጊኛና የአማርኛ የመድረክ ስራ ሲኖራችሁ ደውላችሁ አሰሩት።በእርግጥም ትወዱታላችሁ። ተራእንረ ኧሰሞ!

ስልኩ: +251994691902

© Remedan Nürgeta

ቋንጤ ለጀግናዋ ወርኮ እየወረደች ትገኛለች
#ethiopia | የአዝማች ይርጋ ገብሬ ድረታ በትውልድ አካባቢያቸው በጉራጌ ዞን ጌታ ወረዳ ቋንጤ የለቅሶ ስነ ስርዓት(ወርኮ)እየተካሄደ ይገኛል።

አዝማች ይርጋ ገብሬ ድረታ የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. ከእናታቸው ከእቴት ጫሙት ስፍር እና ከአባታቸው ከአዝማች ገብሬ ድረታ በአዲስ አበባ ተወለዱ።

በቄስ ትምህርት ቤት፣ ቀጥሎም በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ኮከበ ጽባሕ ትምህርት ቤት በመግባት መደበኛ ትምህርታቸውን ተከታትለዋል።

ሐረር መምህራን ማሠልጠኛ ተቋም በመግባት የመምህርነት ትምህርታቸውን ካጠናቀቁ በኋላ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዮኒቨርሲቲ በትምህርት አስተዳደር የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን አግኝተዋል።

በመቀጠልም አሜሪካን ሀገር ከሚገኘው ዌስተርን ዋሽንግተን ዩኒቨርሲቲ ሁለተኛ ዲግሪያቸውን፣ እንዲሁም ከኔዘርላንድ ሀገር ዴልፍት ዮኒቨርሲቲ በማኔጅመንት ዲፕሎማ እና በልዩ ልዩ ሞያ ዘርፎች በርካታ ሰርተፍኬቶችን አግኝተዋል።

አዝማች ይርጋ ሀገርን ማገልገል በመምህርነት ሙያ ሲሆን በቀድሞው ሲዳሞ ክፍለሃገር፣ በኤርትራ እና በአሜሪካን ሀገር ቨርጅን አይላንድስም በአማርኛ መምህርነት ሠርተዋል።

በመምህራን ማሠልጠኛዎችም በአዲስ አበባ፣ በጅማ እና በሐረር ከመምህርነት አንሥቶ በምክትል ዳይሬክተርነት እና በተማሪዎች ዲንነት አገልግለዋል።

ከመምህርነት በተጨማሪ በትምህርት ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ውስጥ መምህራን የትምህርት ኤክስፐርት፣ የመምህራን ትምህርት ኮሌጆች ዋና አስተባባሪ፣ የአጠቃላይ ሥርዓተ ትምህርት መምሪያ ኃላፊ፣ የጎልማሶች ትምህርት የፕላን፣ የምርምር፣ የክትትል እና ግምገማ ዋና ኃላፊ፣ የፕላን ኤክስፐርት፣ እንዲሁም የጎልማሶች ትምህርት መምሪያ ኃላፊ እና እጅግ በጣም የተመሰገኑበት የመሠረተ ትምህርት ዘመቻ ላእላይ አመራር በመሆን አገራቸውን አገልግለዋል።

ወቅቱም መኀይምነትን ከኢትዮጵያ ለማጥፋት በ15 የኢትዮጵያ ቋንቋዎች የተካሄደውን የመሠረተ ትምህርት ዘመቻን በመወጠን፣ ቅርጽ በማስያዝ እና በመምራት የጎልማሶች ትምህርት ስኬታማነትን በማረጋገጥ ባሳዩት እጅግ የላቀ አመራር ከፍተኛ እውቅና እና ሽልማቶችን አግኝተውበታል።

ከዚህም በተጨማሪ አዝማች ይርጋ በመሠረታዊ ትምህርት ዘመቻ ሂደት የጉራጌ ቋንቋ የፊደል ገበታ ቀረጻ ሥራን ከሠሩት ምሁራን አንዱ ሲሆኑ ይህም ሥራቸው የጉራጊኛ ቋንቋ መጽሐፍት ህትመት እንዲዳብር ከፍተኛ አስተዋጽዖ አድርጓዋል።

ከመንግሥት ኃላፊነቶች በተጨማሪ የጉራጌ ሕዝብ ራስ አገዝ ልማት ድርጅትን ለ10 ዓመታት በፕሬዚዳንትነት መርተዋል።

በጉራጌ ዞን ብቸኛ የነበረውን የእመድብር 2ተኛ ደረጃ ትምህርት ቤትን በዘመናዊ መልኩ እንዲደራጅ ማድረግን ጨምሮ በርካታ ትምህርት ቤቶችን በእንዲሰሩ አስተባረዋል፡፡

የጉራጌ ባህላዊ ህግ (የጆካ ቂጫ) የሽማግሌዎች ግብረሃይል በማቋቋም ወደ ሰነድነት እንዲቀየር እና እንዲሰራጭ ማብቃታቸው ዋነኛው ሰው ነበሩ።

አዝማች በብዙ ዘርፎች መስክ ስኬታማ የነበሩ ሰው በመሆናቸው እንደ ምሁር የሰላ አዕምሮ የነበራቸው አሰላሳይ፣ እንደ ሐገር ሽማግሌ ታሪክና ጨዋታ አዋቂ፣ እንደ ነጋዴም ኢንቬስተር የነበሩ ስኬታማ ሰው ነበሩ።

በተለይም ኢትዮጵያ የመሰረተ ትምህርት በማደራጀት ስኬታማ ስራ ሰርተዋል፡፡

በዚህም አልፋ የትምህርት እና ስልጠና አክሲዮን ማኅበር፣ ኮከብ የቴክኖሎጂ እና ንግድ ድርጅት፣ አልፋ አታሚዎች፣ ንብ ኢንተርናሽናል ባንክ ፣ ንብ ኢንሹራንስ ኩባንያ ፣ ደቡብ ግሎባል ባንክ፣ ቡና ኢንተርናሽናል ባንክ፣ አዋሽ ኢንተርናሽናል ባንክ እና ዳኪ የመጠጥ ውሃ ኩባንያ ሲመሰረቱ በመሥራችነት፣ በቦርድ አባልነት፣ በቦርድ ሊቀመንበርነት፣ እንዲሁም በዋና ሥራ አስፈጻሚነት ለረጅም ጊዜ አገልግለዋል፡፡

አዝማች ይርጋ ገብሬ ንቁ የፓለቲካ ተሳትፎ የሚያደርጉ ዜጋም የነበሩ ሲሆን በኢህአፓ፣ በኢሠፓ፣ በጉሕዴግ፣ በቅንጅት እና በኢዜማ የፓለቲካ ድርጅቶች በመደበኛ አባልነት እና አመራርነት ተሳትፈዋል።

አዝማች ይርጋ የመልካም ስነምግባር አምባሳደር፣ የጉራጌ አባት፣ ነገር አዋቂ፣ አንደበተ ርእቱ፣ የአገር ሽማግሌ በተለያዩ ተቋማት አንቱታን ያተረፉ ባለሞያ፣ ህግ አዋቂ በተለያዩ የልማት ስራዎች ግንባር ቀደም ተሳታፊ እና መሪ እንዲሁም የሚደነቅ የፓለቲካ አቋም እና የድፍረት ባለቤት እና ተንቀሳቃሽ ላይብረሪ ተብለው ይታወቁ ነበር።

አዝማች ይርጋ ገብሬ ድረታ ለዘመናት በጽናት ሀገራቸውን ያገለገሉ፣ የማኅበረሰብ መሪ እና አስታራቂ፣ በዘመዶቻቸው እና በቤተሰቦቻቸው ዘንድ ተወዳጅ አባት እና ባል ነበሩ።

አዝማች ይርጋ ከባለቤታቸው እቴት ዓለምነሽ ኃይለማርያም ጋር ከአራት ዐሥርት ዓመታት በላይ በትዳር የኖሩ ሲሆን የሁለት ሴት እና የሁለት ወንድ ልጆች አባት እና የአራት የልጅ ልጆች አያት ናቸው።

አዝማች ይርጋ ገብሬ ባደረባቸው ሕመም በሕክምና ሲረዱ ቆይተው ታኅሣሥ 20 ቀን 2018 ዓ.ም. በ89 አመታቸው ከዚህ ዓለም ድካም አርፈዋል።

ስርአተ ቀብራቸውም ታህሳስ 22 ቀን 2018 ዓም መላ ቤተሰብ፣ ወዳጅ ዘመድ፣ ጎረቤት ጓደኞቻቸው፣ ከፍተኛ የመንግስትና የግል ዘርፍ መሪዎች፣ እንዲሁም የሐይማኖት መሪዎች በተገኙበት በሳሊተ ምህረት ቅድስት ማርያም ቤተክርስቲያን ተፈጽሟል።

ኧትምርት ሰማ አቆሚ ቤማ
እንም ኢትዮጵያ ይሰራንኸማ
ኧልማት ሳማ አቆሚ ቤማ
እንም ኢትዮጵያ ይሰራንኸማ።ኧብርጫሟኸ

አዝማች በትፈጠረ ንብረት ተጟከረ።ኧብርጫሟኸ
ሌሎችም ወርኮ እየተካሄደላቸው ይገኛል።

በዛሬው እለትም በተወለዱበት በጌታ ወረዳ ቋንጤ የለቅሶ ስነ ስርዓት(ወርኮ)እየተካሄደ ይገኛል።

በለቅሶ ስነ ስርአቱም ከፌደራል፣ከዞን፣ ከወረዳ የተወጣጡ ከፍተኛ የስራ ኃላፊዎች፣የወረዳው ማህበረሰብና መላው ወዳጅ ዘመዶቻቸው ተገኝተዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

የአዝማች ይርጋ ገብሬ ድረታ በትውልድ አካባቢያቸው በጉራጌ ዞን ጌታ ወረዳ ቋንጤ የለቅሶ ስነ ስርዓት(ወርኮ)እየተካሄደ ይገኛል።

አዝማች ይርጋ ገብሬ ድረታ የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. ከእናታቸው ከእቴት ጫሙት ስፍር እና ከአባታቸው ከአዝማች ገብሬ ድረታ በአዲስ አበባ ተወለዱ። በቄስ ትምህርት ቤት፣ ቀጥሎም በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ኮከበ ጽባሕ ትምህርት ቤት በመግባት መደበኛ ትምህርታቸውን ተከታትለዋል።

ሐረር መምህራን ማሠልጠኛ ተቋም በመግባት የመምህርነት ትምህርታቸውን ካጠናቀቁ በኋላ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዮኒቨርሲቲ በትምህርት አስተዳደር የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን አግኝተዋል። በመቀጠልም አሜሪካን ሀገር ከሚገኘው ዌስተርን ዋሽንግተን ዩኒቨርሲቲ ሁለተኛ ዲግሪያቸውን፣ እንዲሁም ከኔዘርላንድ ሀገር ዴልፍት ዮኒቨርሲቲ በማኔጅመንት ዲፕሎማ እና በልዩ ልዩ ሞያ ዘርፎች በርካታ ሰርተፍኬቶችን አግኝተዋል።

አዝማች ይርጋ ሀገርን ማገልገል በመምህርነት ሙያ ሲሆን በቀድሞው ሲዳሞ ክፍለሃገር፣ በኤርትራ እና በአሜሪካን ሀገር ቨርጅን አይላንድስም በአማርኛ መምህርነት ሠርተዋል። በመምህራን ማሠልጠኛዎችም በአዲስ አበባ፣ በጅማ እና በሐረር ከመምህርነት አንሥቶ በምክትል ዳይሬክተርነት እና በተማሪዎች ዲንነት አገልግለዋል።

ከመምህርነት በተጨማሪ በትምህርት ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ውስጥ መምህራን የትምህርት ኤክስፐርት፣ የመምህራን ትምህርት ኮሌጆች ዋና አስተባባሪ፣ የአጠቃላይ ሥርዓተ ትምህርት መምሪያ ኃላፊ፣ የጎልማሶች ትምህርት የፕላን፣ የምርምር፣ የክትትል እና ግምገማ ዋና ኃላፊ፣ የፕላን ኤክስፐርት፣ እንዲሁም የጎልማሶች ትምህርት መምሪያ ኃላፊ እና እጅግ በጣም የተመሰገኑበት የመሠረተ ትምህርት ዘመቻ ላእላይ አመራር በመሆን አገራቸውን አገልግለዋል።

ወቅቱም መኀይምነትን ከኢትዮጵያ ለማጥፋት በ15 የኢትዮጵያ ቋንቋዎች የተካሄደውን የመሠረተ ትምህርት ዘመቻን በመወጠን፣ ቅርጽ በማስያዝ እና በመምራት የጎልማሶች ትምህርት ስኬታማነትን በማረጋገጥ ባሳዩት እጅግ የላቀ አመራር ከፍተኛ እውቅና እና ሽልማቶችን አግኝተውበታል። ከዚህም በተጨማሪ አዝማች ይርጋ በመሠረታዊ ትምህርት ዘመቻ ሂደት የጉራጌ ቋንቋ የፊደል ገበታ ቀረጻ ሥራን ከሠሩት ምሁራን አንዱ ሲሆኑ ይህም ሥራቸው የጉራጊኛ ቋንቋ መጽሐፍት ህትመት እንዲዳብር ከፍተኛ አስተዋጽዖ አድርጓዋል።

ከመንግሥት ኃላፊነቶች በተጨማሪ የጉራጌ ሕዝብ ራስ አገዝ ልማት ድርጅትን ለ10 ዓመታት በፕሬዚዳንትነት መርተዋል። በጉራጌ ዞን ብቸኛ የነበረውን የእመድብር 2ተኛ ደረጃ ትምህርት ቤትን በዘመናዊ መልኩ እንዲደራጅ ማድረግን ጨምሮ በርካታ ትምህርት ቤቶችን በእንዲሰሩ አስተባረዋል፡፡ የጉራጌ ባህላዊ ህግ (የጆካ ቂጫ) የሽማግሌዎች ግብረሃይል በማቋቋም ወደ ሰነድነት እንዲቀየር እና እንዲሰራጭ ማብቃታቸው ዋነኛው ሰው ነበሩ።

አዝማች በብዙ ዘርፎች መስክ ስኬታማ የነበሩ ሰው በመሆናቸው እንደ ምሁር የሰላ አዕምሮ የነበራቸው አሰላሳይ፣ እንደ ሐገር ሽማግሌ ታሪክና ጨዋታ አዋቂ፣ እንደ ነጋዴም ኢንቬስተር የነበሩ ስኬታማ ሰው ነበሩ። በተለይም ኢትዮጵያ የመሰረተ ትምህርት በማደራጀት ስኬታማ ስራ ሰርተዋል፡፡

በዚህም አልፋ የትምህርት እና ስልጠና አክሲዮን ማኅበር፣ ኮከብ የቴክኖሎጂ እና ንግድ ድርጅት፣ አልፋ አታሚዎች፣ ንብ ኢንተርናሽናል ባንክ ፣ ንብ ኢንሹራንስ ኩባንያ ፣ ደቡብ ግሎባል ባንክ፣ ቡና ኢንተርናሽናል ባንክ፣ አዋሽ ኢንተርናሽናል ባንክ እና ዳኪ የመጠጥ ውሃ ኩባንያ ሲመሰረቱ በመሥራችነት፣ በቦርድ አባልነት፣ በቦርድ ሊቀመንበርነት፣ እንዲሁም በዋና ሥራ አስፈጻሚነት ለረጅም ጊዜ አገልግለዋል፡፡

አዝማች ይርጋ ገብሬ ንቁ የፓለቲካ ተሳትፎ የሚያደርጉ ዜጋም የነበሩ ሲሆን በኢህአፓ፣ በኢሠፓ፣ በጉሕዴግ፣ በቅንጅት እና በኢዜማ የፓለቲካ ድርጅቶች በመደበኛ አባልነት እና አመራርነት ተሳትፈዋል።

አዝማች ይርጋ የመልካም ስነምግባር አምባሳደር፣ የጉራጌ አባት፣ ነገር አዋቂ፣ አንደበተ ርእቱ፣ የአገር ሽማግሌ በተለያዩ ተቋማት አንቱታን ያተረፉ ባለሞያ፣ ህግ አዋቂ በተለያዩ የልማት ስራዎች ግንባር ቀደም ተሳታፊ እና መሪ እንዲሁም የሚደነቅ የፓለቲካ አቋም እና የድፍረት ባለቤት እና ተንቀሳቃሽ ላይብረሪ ተብለው ይታወቁ ነበር።

አዝማች ይርጋ ገብሬ ድረታ ለዘመናት በጽናት ሀገራቸውን ያገለገሉ፣ የማኅበረሰብ መሪ እና አስታራቂ፣ በዘመዶቻቸው እና በቤተሰቦቻቸው ዘንድ ተወዳጅ አባት እና ባል ነበሩ። አዝማች ይርጋ ከባለቤታቸው እቴት ዓለምነሽ ኃይለማርያም ጋር ከአራት ዐሥርት ዓመታት በላይ በትዳር የኖሩ ሲሆን የሁለት ሴት እና የሁለት ወንድ ልጆች አባት እና የአራት የልጅ ልጆች አያት ናቸው። አዝማች ይርጋ ገብሬ ባደረባቸው ሕመም በሕክምና ሲረዱ ቆይተው ታኅሣሥ 20 ቀን 2018 ዓ.ም. በ89 አመታቸው ከዚህ ዓለም ድካም አርፈዋል።

ስርአተ ቀብራቸውም ታህሳስ 22 ቀን 2018 ዓም መላ ቤተሰብ፣ ወዳጅ ዘመድ፣ ጎረቤት ጓደኞቻቸው፣ ከፍተኛ የመንግስትና የግል ዘርፍ መሪዎች፣ እንዲሁም የሐይማኖት መሪዎች በተገኙበት በሳሊተ ምህረት ቅድስት ማርያም ቤተክርስቲያን ተፈጽሟል።

ኧትምርት ሰማ አቆሚ ቤማ
እንም ኢትዮጵያ ይሰራንኸማ
ኧልማት ሳማ አቆሚ ቤማ
እንም ኢትዮጵያ ይሰራንኸማ።ኧብርጫሟኸ

አዝማች በትፈጠረ ንብረት ተጟከረ።ኧብርጫሟኸ
ሌሎችም ወርኮ እየተካሄደላቸው ይገኛል።

በዛሬው እለትም በተወለዱበት በጌታ ወረዳ ቋንጤ የለቅሶ ስነ ስርዓት(ወርኮ)እየተካሄደ ይገኛል።

በለቅሶ ስነ ስርአቱም ከፌደራል፣ከዞን፣ ከወረዳ የተወጣጡ ከፍተኛ የስራ ኃላፊዎች፣የወረዳው ማህበረሰብና መላው ወዳጅ ዘመዶቻቸው ተገኝተዋል።

የጉራጊኛ ቋንቋን በስርዓተ ትምህርት ዉስጥ እስከ 8ኛ ክፍል ለማካተት እየተሰራ ነዉ ተባለ

የጉራጊኛ ቋንቋን ለማሳደግ በትምህርት ስርዓቱ ዉስጥ የማካተት ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉ የተገለፀ ሲሆን በ2017 የትምህርት ዘመን በሙከራ ደረጃ የነበረዉ የ2ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት ወደ ሙሉ ትግበራ መግባቱን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ አስታዉቋል ።

በዞኑ ጉራጊኛ ቋንቋ በ2017 ዓ.ም የስራ ፣የሚዲያና የትምህርት ቋንቋ እንዲሆን በምክር ቤት መወሰኑን ተከትሎ ቋንቋዉን ይበልጥ ለማሳደግ በቋንቋዉ ከማዉራት ባለፈ በስርዓተ ትምህርት ዉስጥ የማካተት ሂደት በዘንድሮ አመት በ3ኛ ክፍል በ18 ትምህርት ቤቶች በሙከራ ደረጃ እንደሚሰጥ የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማሪያም ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል ።

በዞኑ ባለፉት ዓመታት የጉራጊኛ ትምህርት በቅድመ መጀበኛና በአንደኛ ክፍል በሙሉ ትግበራ መሰጠቱን ለጣቢያችን የተናገሩት ኃላፊዉ አምና በሙከራ ደረጃ የነበረዉ የ2ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት በሙሉ ትግበራ መሰጠት መጀመሩን ገልፀዋል ።ለዚህም በዞኑ ከ2 ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ በማድረግ ከ13ሺህ 5 መቶ የመማሪያና ማስተማሪያ መፅሀፍት ማሳተም መቻሉ ተናግሯል ።

በቀጣይ ዓመት የ3ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት በሁሉም ትምህርት ቤቶች ወደ ትግበራ እንደሚገባ ተገልጿል ።በተጨማሪም በቀጣይ አራት እና አምስት ዓመታት ዉስጥ የጉራጊኛ ትምህርትን በስርዓተ ትምህርቱ ዉስጥ እስከ 8ኛ ክፍል ለማካተት እየተሰራ መሆኑን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማሪያም ከጣቢያችን ጋር በነበራቸዉ ቆይታ ገልጸዋል ።

seledadotio
seledadotio

የጉራጊኛ ቋንቋን በስርዓተ ትምህርት ዉስጥ እስከ 8ኛ ክፍል ለማካተት እየተሰራ ነዉ ተባለ

የጉራጊኛ ቋንቋን ለማሳደግ በትምህርት ስርዓቱ ዉስጥ የማካተት ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉ የተገለፀ ሲሆን በ2017 የትምህርት ዘመን በሙከራ ደረጃ የነበረዉ የ2ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት ወደ ሙሉ ትግበራ መግባቱን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ አስታዉቋል ።

በዞኑ ጉራጊኛ ቋንቋ በ2017 ዓ.ም የስራ ፣የሚዲያና የትምህርት ቋንቋ እንዲሆን በምክር ቤት መወሰኑን ተከትሎ ቋንቋዉን ይበልጥ ለማሳደግ በቋንቋዉ ከማዉራት ባለፈ በስርዓተ ትምህርት ዉስጥ የማካተት ሂደት በዘንድሮ አመት በ3ኛ ክፍል በ18 ትምህርት ቤቶች በሙከራ ደረጃ እንደሚሰጥ የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማሪያም ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል ።

በዞኑ ባለፉት ዓመታት የጉራጊኛ ትምህርት በቅድመ መጀበኛና በአንደኛ ክፍል በሙሉ ትግበራ መሰጠቱን ለጣቢያችን የተናገሩት ኃላፊዉ አምና በሙከራ ደረጃ የነበረዉ የ2ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት በሙሉ ትግበራ መሰጠት መጀመሩን ገልፀዋል ።ለዚህም በዞኑ ከ2 ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ በማድረግ ከ13ሺህ 5 መቶ የመማሪያና ማስተማሪያ መፅሀፍት ማሳተም መቻሉ ተናግሯል ።

በቀጣይ ዓመት የ3ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት በሁሉም ትምህርት ቤቶች ወደ ትግበራ እንደሚገባ ተገልጿል ።በተጨማሪም በቀጣይ አራት እና አምስት ዓመታት ዉስጥ የጉራጊኛ ትምህርትን በስርዓተ ትምህርቱ ዉስጥ እስከ 8ኛ ክፍል ለማካተት እየተሰራ መሆኑን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማሪያም ከጣቢያችን ጋር በነበራቸዉ ቆይታ ገልጸዋል ።

በመባ ወርቅነህ
#ዳጉ_ጆርናል

የጉራጊኛ ቋንቋን በስርዓተ ትምህርት ዉስጥ እስከ 8ኛ ክፍል ለማካተት እየተሰራ ነዉ ተባለ
#ethiopia | የጉራጊኛ ቋንቋን ለማሳደግ በትምህርት ስርዓቱ ዉስጥ የማካተት ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉ የተገለፀ ሲሆን በ2017 የትምህርት ዘመን በሙከራ ደረጃ የነበረዉ የ2ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት ወደ ሙሉ ትግበራ መግባቱን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ አስታዉቋል ።

በዞኑ ጉራጊኛ ቋንቋ በ2017 ዓ.ም የስራ ፣የሚዲያና የትምህርት ቋንቋ እንዲሆን በምክር ቤት መወሰኑን ተከትሎ ቋንቋዉን ይበልጥ ለማሳደግ በቋንቋዉ ከማዉራት ባለፈ በስርዓተ ትምህርት ዉስጥ የማካተት ሂደት በዘንድሮ አመት በ3ኛ ክፍል በ18 ትምህርት ቤቶች በሙከራ ደረጃ እንደሚሰጥ የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማሪያም ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል ።

በዞኑ ባለፉት ዓመታት የጉራጊኛ ትምህርት በቅድመ መጀበኛና በአንደኛ ክፍል በሙሉ ትግበራ መሰጠቱን ለጣቢያችን የተናገሩት ኃላፊዉ አምና በሙከራ ደረጃ የነበረዉ የ2ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት በሙሉ ትግበራ መሰጠት መጀመሩን ገልፀዋል ።

ለዚህም በዞኑ ከ2 ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ በማድረግ ከ13ሺህ 5 መቶ የመማሪያና ማስተማሪያ መፅሀፍት ማሳተም መቻሉ ተናግሯል ።

በቀጣይ ዓመት የ3ኛ ክፍል የጉራጊኛ ትምህርት በሁሉም ትምህርት ቤቶች ወደ ትግበራ እንደሚገባ ተገልጿል ።

በተጨማሪም በቀጣይ አራት እና አምስት ዓመታት ዉስጥ የጉራጊኛ ትምህርትን በስርዓተ ትምህርቱ ዉስጥ እስከ 8ኛ ክፍል ለማካተት እየተሰራ መሆኑን የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማሪያም ከብስራት ሬዲዮ ጋር በነበራቸዉ ቆይታ ገልጸዋል ።

ሰንጋተራ – ጉራጌ ሰፈር
#ethiopia | ከታች ፎቶው የተያያዘው የመላኩ ተገኝ (ዶክተር) ግለ ታሪክ፣ የዚያ ትውልድ የወቅቱ ፖለቲካዊ እና ማህበራዊ ጉዳዮች ትዝታንና ትውስታን መሰረት ተደርጎ የተጻፈ ባለ 300 ገጽ መጽሐፍ ነው።

በዚህ መጽሐፍ ላይ በ1940ዎቹ በአዲስ አበባ በተለይም ሰንጋ ተራ የሚኖሩ ጉራጌዎች ባህሪይ፣ ጠባይ እና የወቅቱ የአኗኗር ዘይቤ በጥቂቱ እንዲህ ሰፍሯል።
................

"እኔና ወንድሜ የተወለድነው ሰንጋተራ ከ'ደሬ ውኃ ስንቁ'' ሰፈርና ጉራጌ ሰፈር” መሀል ባለው በ'ብላታ በቀለ ግቢ ውስጥ ነው። እኔ ትዝ የሚለኝ ግን ጉራጌ ሰፈር ስንኖር ነው። ደሬ ጉራጌ ሰፈር ተብሎ የሚጠራው ዛሬ አርቲስቲክ ማተሚያ ቤት ካለበት በስተጀርባ የነበረው ሰፈር ነው። ወይን ("ንብ ባንክ እና ዙርያ ገባው" አካባቢ)

የኛ ቤት በጉራጌ ሰፈር ዋናው መንገድ ላይ ሲሆን በጣም ብዙ ሰው የሚመላለስበት ነበር። ግመሎችን የሚነዱና ሸቀጥ በአህያ የጫኑ ነጋዴዎች ወደ መርካቶ ሲሄዱ፣ የኦርማ–ጋራዥ ሠራተኞችና ተማሪዎች በበራችን ሲያልፉ ትዝ ይለኛል።

ደጃፍ እናቴ የምትሠራውን እየሠራች ቁጭ ብዬ ወጪ ወራጁን እመለከት ነበር። ለዓይን ያዝ ሲያደርግ የጎረቤታችን የወንድሙ አባት ክራራቸውን ሲጫወቱ የሚያመሹት ነገር ዛሬም ድረስ አልተረሳኝም።

ጠዋት ጠዋት እማማ ትክከሏ #“በላለዴ ምጣ" ሳይሉ አያልፉም ነበር።

ከበስተኋላችን ከሚኖሩት ጎረቤቶች ደግሞ ጠዋት ጠዋት ላም ስትታለብ፣ ቡና ሲወቀጥ፣ ልጆች ወደ ትምህርት ቤት ለመሄድ ሲዘገጃጁ ይሰማል፤ በሰንጋ ተራ።

አብዛኛው ነዋሪ ትሑትና ሰው አክባሪ ነበር።

በሳምንቱ በተወሰኑ ምሽቶች መንደርተኛው ሁሉ አቶ ባለሜና እማማ ትክከሏ ቤት ይሰባሰባል። ቡና በትልቅ ጀበና ይፈላል፤ የበቆሎ ቆሎ ቁርስ ይቆላል።

ትላልቁ ሰው ቡና ሲጠጣ እኛ ኩታሮቹ ቆሏችንን እንበላና ከበሮ ይመጣል። ከዚያ በኋላ በጉራጊኛ ዘፈንና ጭፈራ ቤቱ ይደምቃል። እኔም ወንድ ልጅ መጨፈር ያለበትን የጉራጊኛ ጭፈራ ስልት ተማርኩ።

ያኔ የነበሩ ጓደኞቼ አይረሱኝም። ፍቅሬ፣ ጉልላት፣ ፍቃዱ፣ እነ ገረመው ዘርጋው፣ ፍቃዱ ወልዴ፣ ግርማ ጣሴና አስራት ጣሴ ታላላቆቻችን ነበሩ። እናቴ ከጉራጌ ሰፈር ሴቶች ጋር ጥብቅ ወዳጅነት ስለነበራት ጉራጊኛ ልቅም አድርጋ ትናገር ነበር።"
#enkssm #ethiopianhistoryandtourism

ገንዘብ ደስ የሚያሰኛችሁ መቼ ነው?

ስታገኙ ? …ስታወጡ ? ….ስትሰጡ ?
#ethiopia | አንዱን መልስ ምረጡና በልባችሁ ያዙ፡፡ እየተከራከራችሁ ተከተሉኝ ፡፡ መጨረሻ ላይ እንግባባለን፡፡

ዩኒቨርሲቲ ተማሪ እያለን የኢኮኖሚክስ መምህራችን ስለገንዘብ ሲያወራ የነገረን አንድ Evelyn Waugh የተባለ ጸሃፊ ጥቅስ መቼም ከአዕምሮዬ አትጠፋም፡፡ ኤቭሊን ታዋቂ ደራሲ ነው፡፡ እና ምን አለ? ‘’Money is only useful when you get rid of it’’ ፡፡ በግርድፍ ትርጉሙ “ገንዘብ ጠቃሚ የሚሆነው ያወጣኸው ጊዜ ብቻ ነው” እንደማለት ነው፡፡

አዎ! ገንዘብ ካላወጣኸውና የምትፈልገውን ካልገዛህበት ተራ ወረቀት…ዝም ብሎ ቁጥር ነው፡፡ ምንም አይጠቅምም፡፡

አንድ የሃገርቤት ምሳሌ ልጨምር፡፡ በደርግ ዘመን ኤርትራ የነበረው የጀግናው 2ኛው አብዮታዊ ሰራዊት አባላት ሁሉ የሚያውቁት እውነተኛ ታሪክ ነው፡፡

ከሻዕቢያ ጋር ለመዋጋት የዘመተው የዚሁ ሰራዊት አንድ ወታደር ግዳጅ ላይ ያለምንም እረፍት ብዙ ወራት ቆየ አሉ፡፡ደመወዙ ደግሞ በየወሩ ይመጣለታል፡፡ ምንም ሳያደርግበት ኪሱ ውስጥ ተጠራቀመ፡፡ እና አንድ ቀን ከውጊያ ፋታ አግኝቶ ብሩን ሲቆጥረው 1ሺህ 500 ደርሷል፡፡ ትከዝ እንደማለት ብሎ ምን አለ አሉ?....

“ምን ዋጋ አለው ሺህ አምስት መቶ ብር ... በአስመራ ከተማ ካልተዘረዘረ !!”

ሠራዊቱ ፈቃድ ሲፈልግ የሚጠቀምባት አባባል ሆና ቀረች 😀

እንዲያ ነው እውነቱ…ገንዘብ አግኝተኸው መልሰህ ካላወጣኸው ምንም ዋጋ የሌለው ወረቀት ነው፡፡ ራሱ ገንዘብ የሚባል ነገር የተፈጠረውም ሊወጣ ነው፡፡

ሳይንስ ገንዘብን ማውጣት የሚፈሩና “ማግኘትና ማጠራቀም ብቻ” ደስታ የሚፈጥርላቸው የሚመስላቸውን ሰዎች “የዐዕምሮ ህመም ያለባቸው ናቸው” ብሎ ይፈርጃቸዋል፡፡ ይህ ህመምም ‘Money Dysmorphia’ አንዳንዴም ‘Savings syndrome’ ተብሎ ይጠራል፡፡

እነዚህ ሰዎች ገንዘብ በማጠራቀም ደስታ አያገኙም፣ እንደውም ቁጥሩ ጨመረ ቀነሰ በማለት ደስታ አጥተው ሲሰቃዩ የሚኖሩ ናቸው፡፡ “ገብጋባ” የሚለው ቃል ይገልጻቸው ከሆነ እንጃ፡፡

ስለዚህ ገንዘብ ማግኘት ደስታ እንደማይሰጥ አረጋገጥን ማለት ነው አይደል? ፡፡

እሺ.. ማውጣትስ?

አሁን እዚህ ጋር ብዙ ክርክር አለ፡፡ ገንዘብ ማውጣት የሚሰጠን “እርካታ? ወይስ ደስታ?” የሚለው ነገር ውል ያለው መደምደሚያ አልተበጀለትም፡፡ ምክንያቱ ደግሞ ደስታና እርካታ ትርጉማቸው ለየቅል ነውና፡፡ አንድ ሰው ገንዘብ አገኘ እንበል ፡፡

"ያ ሰው ባገኘው ገንዘብ የሚፈልገውን ነገር ሲገዛ የሚሰማው እርካታ እንጂ ደስታ አይደለም" የሚሉ፣ በተቃራኒው ደግሞ "ሰው የሚፈልገውን ነገር በገንዘቡ ገዝቶ ካገኘ ከዚህ በላይ ምን ደስታ አለ?" የሚሉ ክርክሮች አሉ፡፡

ብዙዎቻችንን የሚያግባባንና ሰንጠቀምበት የቆየነው አባባል ደግሞ አለ፡፡ “ገንዘብ የምንፈልገውን ይገዛልን ይሆናል እንጂ ደስታን ግን አይሸምትልንም” የሚል፡፡

ለምሳሌ "ገንዘብ አገኘን፣ ሲጋራ አማረን፣ ገዝተን አጨስን፡፡አሁን እዚህ ጋር ረካን ወይስ ደስ አለን?” ብዬ ብጠይቃችሁ ምን ትመልሳላችሁ? ...ወይም "ገንዘብ አገኘን፣ መኪና ፈለግን፣ ገዛን…ደስ አለን ወይስ ፍላጎታችንን ስለሞላን ረካን?” ብላችሁስ?

ከራሳችሁ ጋር አውሩበት፡፡እኔ ወደመደምደሚያ ሀሳቤ ልምጣ፡፡

መስጠት !!!

ለመምከር ቀላል፣ ለማድረግ ከባድ ናት። ግን የደስታ ቁልፍ ያለችው ከዚህ ከባድ ውሣኔ በኋላ ነው። ምክንያቱም ሁሉም ሰዉ መስጠትን አይታደላትም። ከነአባባሉ "ለመስጠት መሰጠት ያስፈልጋል" ነው የሚባለው አይደል?

አንድ ቀን ሲስተር ዘቢደርን ኢንተርቪው እያደረኳት ነበር፡፡ በጨዋታችን መሃል ላይ የነገረችኝ አንድ የጉራጊኛ ምርቃት ለዚያ ጽሁፌ ርዕስ ሆነ፡፡ ጉራጊኛውን አላስታውሰውም፡፡ አባባሉ ግን እንዲህ ይተረጎማል፡፡

“እንደመስጠት ደስ ይበልህ”

በምድር ላይ ለአንድ ሙሉ የዐዕምሮ ጤና ላለው ሰው “ከመስጠት በላይ ደስ የሚያሰኘው ነገር የለም” ይባላል፡፡ በመጽሃፍ ቅዱስ የሐዋርያት ሥራ 20:35 ላይ “ከመቀበል ይልቅ መስጠት የበለጠ ደስታ ያስገኛል” የሚል ተጽፏል፡፡

በአንድ ምሳሌ የቅዳሜ ጨዋታዬን ልዝጋ

ቢልጌትስ የዓለማችን የናጠጠ ሞጃ ነው አይደል ? የርሱ ገንዘብ በካሚዎን ቢጫን አያልቅም ፡፡ ብዙ ያገኛል፣ ብዙ ያወጣል፡፡ ግን በህይወቱ ደስታ ያገኘው ሲሰጥ ነው፡፡ ለጌተስ መስጠት ማለት እድሜ መጨመር ማለት ነው፡፡

ለምሳሌ “ሜሊንዳ ኤንድ ጌትስ” በሚባለው ከሚስቱ ጋር ባቋቋሙት ፋውንዴሽን ባለፉት 25 ዓመታት አንድመቶ ቢሊዮን ዶላር ለበጎ አድራጎት ስራ አውሏል፡፡ ከሚስቱ ከተፋታና ሃብቱን ከተከፋፈለ በኋላ እጁ ላይ የቀረውን ሁለት መቶ ቢሊዮን ዶላር ለልጆቼ ላውርስ አላለም፡፡ በቃ “እሰጣለሁ” ነው ያለው፡፡

የዚህ ቱጃር ሰው ደስታ የተጠራቀመው ያገኘውን በመስጠት ላይ ነው፡፡ “ከዚህ በኋላ ከምግብና ከሌሎች የግል ወጪዎቼ ሌላ ምንም አልፈልግም፡፡ ለዚያ የሚሆነኝን አስቀርቼ በሚቀጥሉት 20 ዓመታት ውስጥ ያለኝን ሁለትመቶ ቢሊዮን ዶላር ለበጎ አድራጎት ስራ አውላለሁ (እሰጣለሁ)፡፡ ከሞትኩ በኋላ ጌትስ ፋውንዴሽን አይኖርም” ብሏል፡፡

አያችሁ?

የሰው ልጅ ምን በሃብት ቢናጥጥ የመጨረሻ ደስታውን የሚያገኘውና ነፍሱ እረፍት የሚሰማት ሲሰጥ ብቻ ነው፡፡ ስለዚህ ደስታ ማለት መስጠት ማለት መሆኑን እዚህ ጋር አረጋግጠን እናቆማለን ማለት ነው፡፡

በነገራችን ላይ ቢልጌትስ ኦቲዝም አለበት፡፡ Asperger's syndrome ይባላል የኦቲዝሙ አይነት፡፡ በማህበራዊ ግንኙነት እና ተግባቦት ላይ ተጽዕኖ ያሳርፋል፡፡ ቢል ብዙ ከሰው ጋር ማውራት አይችልም፡፡ ማህበራዊ ግንኙነቱም ውሱን ነው፡፡

ልመርቃችሁ?

አግኙ! አትጡ! ግን ደግሞ ስጡ!!

ሸጋ ሁኑ !

መላኩ ብርሃኑ

ወልቂጤ : የምስጋና እና የክብር ፕሮግራም
#ethiopia | ለአንጋፋው ለጉራጊኛ ድምፃዊ ደምሴ ተካ የምስጋና እና የክብር ፕሮግራም በወልቂጤ ከተማ ተካሄደ

አርቲስት ደምሴ ተካ በግጥም እና ዜማ ድርሰቶቹ እንዲሁም በጉራጊኛ 10 አልበሞች እና በርካታ ነጠላ ሙዚቃዎችን የሰራ ሲሆን በኢትዮጵያ ብሔረሰዊ ቴአትር የረጅም ጊዜ የባህል ድምጻዊ በመሆን እየሰራ ይገኛል።
‎
‎የምስጋና ፕሮግራሙ በአትነት የጉራጌ አርቲስቶች ማህበር፣ በጉራጌ ዞንና በወልቂጤ ከተማ አስተዳደር በጋራ በጆካ ኢንተርናሽናል ሆቴል ተዘጋጅቷል።

‎በመርሀ ግብሩ የወልቂጤ ከተማ አስተዳደር ከንቲባ አቶ ሙራድ ከድር ፣የጉራጌ ዞን ባህልና ቱሪዝም መምሪያ ሀላፊ ወ/ሮ መሠረት አመርጋ ፣የወልቂጤ ከተማ ዋና የመንግስት ተጠሪ አቶ ታደለ በቀለ ፣አትነት የጉራጌ አርቲስቶች ማህበር አባላት ፣የዞንና ከተማ ከፍተኛ የስራ ሀላፊዎች ፣የከተማ ነዋሪዎችና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በመርሀ -ግብር ላይ እየተሳተፉ ይገኛሉ።

ዓለም አቀፍ የጉራጌ ማህበር
- International Gurage Association - IGA

‎

ጀፎረ
#ethiopia | ጉራጌዎችን ታታሪ ጥበበኛ ከሚያሰኟቸው ነገሮች ውስጥ የመንደር አቀያየሳቸውና የሳር ቤት አሠራራቸው ተጠቃሽ ናቸው፡፡

በተለይ ደግሞ ማራኪ የመንደር ገጽታ እንዲኖራቸው ከጥንት ጊዜ ጀምረው የሚታወቁበት የምሕንድስና ጥበብ አስደማሚ ነው፤ ‹ጀፎረ›› ይባላል፡፡

በጉራጊኛ ‹ጀፎረ›› ማለት አውራ መንገድ ማለት ነው፡፡

‹ጀፎረ›› ከመሠረታዊ ጠቀሜታው ባለፈ ለጉራጌ መንደሮች ውበትን በማላበስ የጎላ አስተዋጽኦ አለው፡፡

በጉራጌ የመንደር አመሠራረት ያለ ጀፎረ አይታሰብም፡፡

ጀፎረ አረንጓዴ ሳር የለበሰ እና በሁለት ትይዩ መንደርተኞች መካከል የሚገኝ ሰፊና ማራኪ አውራ መንገድ ነው፡፡

ለአካባቢው ነዋሪዎች መግቢያና መውጫ እንዲሁም መተላለፊያ ሆኖ ያገለግላል፡፡
እስከ 60 ሜትር ድረስ ስፋት ያለው ይኽ የወል መንገድ ከመንገድነት ባሻገር ለተለያዩ ማኅበራዊ ኩነቶች ያገለግላል፡፡

‹ጀፎረ›› ለማኅበረሰቡ እንደሠርግ ያሉ የደስታ፣ እንደለቅሶ ያሉ የሐዘን ማኅበራዊ ሥነ ሥርዓቶች መከወኛ ስፍራም ነው፡፡

በሠርግ ወቅት ሰርገኞች የሚጨፍሩበት፣ አባቶችና እናቶች እንዲሁም የሰፈር አዛውንቶች ልጆቻቸውን መርቀው የሚሰጡበት ቦታ ነው፤ ‹ጀፎረ››፡፡

ከዚህም በተጨማሪ ‹ጀፎረ›› የተለያዩ ስብሰባዎች፣ እንደ ፈረስ ጉግስና መሰል ባህላዊ ትዕይንቶች የሚካሄዱበትም ነው፡፡

የጉራጌ እረኞች ከብቶቻቸውን የሚያመላልሱበት በዚሁ ‹ጀፎረ›› በተባለው የወል ስፍራ ነው፡፡

በጉራጌ ባህል ‹ጀፎረ›› ወይም ባህላዊ አውራ መንገድን አጥሮ ወደ ግል ማካለል የተወገዘ ተግባር፤ ነውርም ነው።

ይህን ስርዓት ተላላልፎ የተገኘ ግለሰብ ቢኖር በማኅበረሰቡ ዘንድ ተቀባይነት ያጣል፤ ከማንኛውም ማኅበራዊ ግንኙነት ይገለላል፡፡
በጉራጌዎች ዘንድ በየዓመቱ በድምቀት የሚከበረው የዓረፋና የመስቀል በዓል በዚህ የወል ስፍራ ላይ ነው የሚከወነው፡፡

በበዓሉ ልጃገረዶችና ጎረምሶች ከሥነ ሥርዓቱ በኋላ ባህላዊ ጨዋታዎችን የሚጫወቱበት ስፍራም ነው፤ ‹ጀፎረ››፡፡

‹ጀፎረ›› በአሁን ወቅት የሃገሪቷን ማህበረሰብ ቀልብ ስቦ የከተማና የገጠር ኮሪደር ምሳሌ ሆኗል።

የሀገር ውስጥና የውጭ ቱሪስቶች ‹ጀፎረ››ን ለመጎብኘት ወደ ጉራጌዎች ምድር ማቅናታቸው በህዝቡ ዘንድ ደስታን ፈጥሯል።

OBN

የተከዳው የጥበብ ዋርካ ሰብ ኸንከም በዛ አፈር ትትነብር ጥፉወ አትህን በገጋኸ ይሰብር ፣ ወሄነት ተሰብ ዋረም ያድር ወሄ ህን ዘር ተጡር ይነብር•••• ህይወቱን ሙሉ ሰጥቶ ሸርተት ሲል የተከዳው የጥበብ ዋርካ (ጀማል መሀመድ) #ethiopia | ጀማል መሀመድ ከውልደት እስከ እርጅና ህዝብና ሀገር በማገልገል ዘመኑን የጨረሰ ሰው ነው። ሰው ስለሆንን ሄደን ሄደን በዱኒያ ጉዳይ ልንዝል መቻላችን ሰውኛ ነው። እሱንም የገጠመው ይኸው ነው። ከአመታት በፊት ተዳፍኖ ከቀረበት ተስፋ የሚባል ልጅ ወደ ህዝብ አምጥቶት ለማንሰራራት ቢሞክርም በቋሚነት መቆም አልቻለም። ተደጋጋሚ የገንዘብ ስብራት ገጠመው። ያኔ ተስፋ ህዝብ አስተባብሮ የተከፈተው ሱቅም በኮሪደር ምክንያት ፈረሰ። ይባስ ብሎም ጤናው ታውኮ የነርቭና የዲስክ መንሸራተት ሰለባ ሆኖዋል። ጀማል መሀመድ ዛሬ እኛ በፅሁፍ በሌላ ቋንቋ(አነጋገር) የምናወራቸውን የጉራጌን ችግሮች አስቀድሞ ያየውን በምስክርነት የፈራውን በትንበያ አስቀምጧል። ጀማል ችግሮቻችንን ብቻ ሳይሆን መፍትሄያቸውንም ጭምር በሚገርም ኪነጥበባዊ ቋንቋ አመላክቷል። ዛሬ ጠፍንጎ የያዘን መንደርተኝን ጨምሮ። ስለደግነት፣ስለ ቤተሰብ፣ስለአንድነት፣ስለ አረፋና መስቀር፣ ስለአገር፣ ስለ ፍቅር፣ ስለ መሰዋእት... ወዘተ ጀማል ማህበራዊ ስሪቶቻችንን በሙሉ በማይሰለቸው ድምፁ በተራ በተራ እያነሳ አዝናንቶ አስተምሮናል። "እንዴ እማት ህሮ ሰበና፣ወፈንቻ አትመዝሮ በዘና: ቸሀ እኖሩ ጌታ ትንብነ፣እንጭመታ አተረ ሸመነ..." ከጀማል በዘመን አቧራ የማይሸፈኑ ወርቃማ ሀሳቦች ውስጥ ነው። ጀማል የጉራጌን ባህልና ኪነጥበብን እንዳይወርድና እንዳይነካ ከፍ አድርጎ ከሰቀለው በኋላ በክብሩና በዝናው ሳይታበይ ተከታዮችንም በቅንነት አፍርቷል። የጉራጌ ባህል፣ ማንነት፣ ስነልቦና፣ ማ/ሰባዊ ፍልስፍና ከማህበሰባችን አልፎ ለመላው ኢትዮጵያውያን አድርሷል። ያለ ምንም ልዩነት በአገር ደረጃ የሚወደድ የጥበብ ሰው! ዛሬ ታሞ፣ ስራ ፈትቶ እያለ የሱን ጉዳይ የሚመለከተው ተስፋ ነዳ ብቻ መሆኑ ያሳዝናል። በመሆኑም የሚከተሉትን የመፍትሄ ሀሳቦች ማስቀመጥ ወደድኩኝ። 1. በባለሃብት ተብዬዎች በኢንቨስትመንት ስምና በቀድሞ ዘርማ ነን ባይ ፈርሴቡላዎች እየተቸበቸበ ካለው የጉራጌ መሬት በየቦታው ሰው እያንጓጠጣቸው ላሉት ለጀማልና ሌሎች የጉራጌ ባህልና ወግ እያስተዋወቁ ላሉት የጉራጊኛ ድምፃዊያን የቤት መስሪያ ቦታ በከተማዎቹ ወልቂጤና ቡታጅራ ወይም ሌላ አቻ ቦታ ሊሰጣቸው ይገባል። ለዚህም አትነት የጉራጌ አርቲስቶች ማህበርና የዞኑ ባህልና ቱሪዝም ጫና ሊያደርጉ ይገባል። 2. በእኖር ወረዳ ዋና ከተማና በእኖር ኤነር መገር ወረዳ ዋና ከተሞች በሆኑት ጉንችሪየና ሚቄ ከተሞች ጀማል ለሰራቸው ስራዎች ባይመጥንም የቤት መስሪያ ቦታ በሁለቱም ከተሞች ሊሰጠው ይገባል። ለዚህም ከአካባቢው ተወላጆች ኮሚቴ በማዋቀር በፍጥነት ሊደረግለት ይገባል። 3. የትውልድ አካባቢው በሆነው እኖር ውስጥ በቁም እያለ በስሙ "ጀማል መሀመድ ጎዳና'' ሊሰየምለት ይገባል። ብናከብረው የምንከበረው እኛ በመሆናችን ይሄም ሊደረግለት ይገባል። በቁሙ እያየው ቢደሰት የሚገባው ነው። ለዚህም ከላይ አስቀድሜ ከወረዳው (አካባቢው) ተወላጅ ቢመሰረት ባልኩት ኮሚቴ ማስኬድ ይቻላል። 4. ለጉራጌ ባህል፣ልማትና ባህል የሚሰራው የጉራጌ ልማትና ባህል ማህበር እና የጉራጌ ዞን አስተዳደር ሁለቱ ለህክምና ሂደቱ ሀላፊነት ሊወስዱ ይገባል። 5. ጀማል በእርጅና ዘመኑ የገንዘብ ጉዳይ ሀሳብ እንዳይሆንበት እሱን የሚመጥን ታላቅ የገቢ ማሰባሰቢያ ልናደርግለት ይገባል። ለዚህም ወዳጆቹ፣ አትነት፣ የዞኑ መንግስት እና ጉልባማ ስራውን መስራት ይኖርባቸዋል። 6. የመሆኑ ነገር እርግጠኛ ባልሆንም በውትድርና ካገለገላት አገሩ አዲስ አበባ (ሻዋ) ላይ ቢያንስ ኮንዶሚኒየም እንዲያገኝ ጥረት ማድረግ ቢቻል። ይሄም መልካም ስምና ተፅእኖ ባላቸው ሰዎች ፕሮቶኮሉ ጠብቆ ከንቲባዋ ጋር ቢደርስ። በዚሁ አጋጣሚ በማናቸውም አስተባባሪ ኮሚቴዎች ውስጥ ገብቼ ለማገዝ ፈቃደኛ መሆኔን አስቀድሜ እገልፃለሁ። #unity #gurage