አውሮፓ በእሳት እየተቃጠለች ነው‼

በአውሮፓ የሙቀት መጠኖች አዲስ ሪኮርድ እያሰመዘገቡ ነው፣ ሰደድ እሳቶች እየተስፋፉ ነው፣ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫዎች ምርታቸውን እየቀነሱ ነው

​እጅግ በጣም ሞቃታማ እና ደረቅ የሆነው የበጋ ወቅት በግብርና ላይ ከባድ ጉዳት እያደረሰ ይገኛል

አዲስ የሙቀት ሪኮርድ፦ በአውሮፓ የሙቀት መጠኑ በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሮ በኦስትሪያ እስከ 41.2°C ተመዝግቧል።

​የኃይል ማመንጫዎች አቅም መቀነስ፦ የዳኑብ እና የሳቫ ወንዞች የውሃ መጠን በመቀነሱ በሃንጋሪ እና በስሎቬንያ የሚገኙ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫዎች ምርታቸውን ለመቀነስ ተገደዋል።

​የደን እሳት እና መፈናቀል፦ በፈረንሳይ፣ እስፓንያ፣ አልባንያ እና ግሪክ አጥፊ የእሳት አደጋዎች የተከሰቱ ሲሆን በሺዎች የሚቆጠሩ ሄክታር መሬቶች ተቃጥለው በርካቶች ተፈናቅለዋል።

​የኢኮኖሚና የግብርና ጉዳት፦ በራይን ወንዝ የውሃ ማነስ ምክንያት የመርከብ ትራፊክ ሲስተጓጎል፣ በታላቋ ብሪታንያ ደግሞ እ.ኤ.አ. ከ1984 ወዲህ እጅግ አነስተኛው የእህል ምርት እንደሚመዘገብ ተገምቷል።

​የሕይወት እልቂት፦ በሙቀት ማዕበሉ ምክንያት በአህጉሩ ከ1,300 በላይ ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተዋል።

Seledadotio
Seledadotio

ማዕድን - የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ዕድገት አንዱ ምሰሶ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 29፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የለውጡ መንግሥት ትኩረት ሰጥቶ ከሰራባቸው አምስቱ የኢኮኖሚ ምሰሶዎች ውስጥ ማዕድንን በማካተቱ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ለውጥ ተመዝግቦበታል፡፡

‎በወርቅ፣ በወሳኝ ማዕድናት፣ በነዳጅ እና በማዳበሪያ ምርት ላይ እየተስፋፋ በመጣው የኢንቨስትመንት ለውጦች፣ ኢትዮጵያ ያላትን የተፈጥሮ ሀብት አቅም ወደ ተጨባጭ ብሔራዊ ዕድገት እየቀየረችው ትገኛለች፡፡

ለዘርፉ ከፍተኛ ትኩረት በመሰጠቱ በወርቅ፣ በድንጋይ ከሰል፣ በፖታሽ፣ ብረት እና ሴራሚክስ በመሳሰሉት ማዕድናት ረገድ ከፍተኛ ውጤት ለማስመዝገብ ተችሏል፡፡

በያዝነው ሳምንት የሲኤንኤን ጋዜጠኛ ቪክቶሪያ ሩቢዳሪ በኢትዮጵያ ላይ በሚያተኩረው ዘገባዋ በሀገሪቱ ያለውን ወርቅ ጨምሮ ከፍተኛ የብረት ማዕድናት አምራች ለመሆን እያደረገች ያለውን ጥረት አንስታለች፡፡

ኢትዮጵያ ለታላላቅ ኢንዱስትሪዎቿ ግብዓት የሚሆን የከሰል ድንጋይ ሙሉ ለሙሉ ከውጭ ስታስገባ ቆይታለች፡፡

ሆኖም ከለውጡ ወዲህ በተሰሩ አፋጣኝ ስራዎች እንደ አርጆ፣ ዮ ሆልዲንግ የመሳሰሉ የድንጋይ ከሰል ማምረቻዎችን በመገንባት ለድንጋይ ከሰል ግዢ በየዓመቱ የምታወጣውን ከ300 ሚሊየን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ ማስቀረት ተችሏል፡፡

በዚህም የግብዓትና ምርት ስርጭት ፍጥነትን፣ ቅልጥፍናን እና ገቢን ለማሳደግ አስችሏል፡፡

የድንጋይ ከሰል ማምረቻዎቹ በመከፈታቸው የኢንዱስትሪዎችን ፍላጎት በሀገር ውስጥ በመተካት ከውጭ የሚገባ ምርትን ከማስቀረት ባለፈ ለአካባቢው ነዋሪዎችም የሥራ ዕድል ፈጥሯል።

‎በምስራቅ አፍሪካ ግዙፍ የተባለውና በደብረ ብርሃን አካባቢ የተገነባው ግራንዲውር እንዲሁም የባጀአ የሴራሚክ ማምረች ፋብሪካዎች በከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ወደ ሀገር ውስጥ የምታስገባውን የግንባታ ግብዓት በሀገር ውስጥ ለመተካት አስችሏል፡፡

በኢትዮጵያ ግዙፉ የለሚ ሲሚንቶ ፋብሪካ ተጠናቅቆ አገልግሎት መጀመሩ ሌላው በዘርፉ የተመዘገበ ባለ ብዙ ፋይዳ ስኬት ነው፡፡ ፋብሪካው የሀገር ውስጥ የግንባታ ግብዓት እጥረትን ከመቅረፉ ባሻገር የገበያ ዋጋን በማረጋጋት ረገድ ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ ነው፡፡

የማዕድን ዘርፍ ለብቻው የሚቆም ሳይሆን ከሌሎች ዘርፎች ጋር የሚተሳሰር እና ተመጋጋቢነትን የሚፈጥር ነው፡፡

ዘርፉ ከነበረበት ደካማ አፈጻጸም ተነስቶ በአሁኑ ወቅት የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገት ስትራቴጂካዊ ምሰሶዎች አንዱ መሆን የቻለበትን የትራንስፎርሜሽን ጉዞ ላይ ይገኛል፡፡

በቁርጠኛ ማሻሻያዎች፣ በገበያ መልሶ ማዋቀር እና እሴትን መጨመር በሚያስችሉ ኢንቨስትመንቶች በመታገዝ ዘርፉ ከፍተኛ የወጪ ንግድ ገቢን እያስገኘ፣ የገቢ ምርቶችን ጥገኝነት እየቀነሰ እና ለኢንዱስትሪ ልማት አዳዲስ ዕድሎችን እየፈጠረ ይገኛል፡፡

በአጠቃላይ የማዕድን ዘርፍ የውጭ ኢንቨስትመንት ለመሳብ፣ ለተኪ ምርት ዕድገት፣ ለስራ ዕድል ፈጠራ፣ ለወጪ ንግድና ለዘርፎች የጎንዮሽ ትስስር ማደግ ግዙፍ አቅም መፍጠር ችሏል፡፡
‎
በቴዎድሮስ ሳህለ

የኢትዮጵያ ትንሳኤ !

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 29፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የአፍሪካ የብስራት አድማስ እና የዓለም ዓይኖች ማረፊያ እየሆነች ትገኛለች።

እሷ የታሪክ እምብርት፣ የሰው ዘር መገኛ እና የነፃነት ማኅተም ናት። ዛሬ ደግሞ በልጆቿ ጽናት እና በማይበገረው ህዝባዊ ወኔያቸው አዲስ የትንሳኤ ምዕራፍ እየተቀኘች ትገኛለች።

ይህ የትንሳኤ ብርሃን ለራሷ ብቻ ሳይሆን፣ ለመላው ጥቁር ህዝብ እና ለአፍሪካ አህጉር አዲስ የብስራት አድማስ እየቀደደ ነው።

የዚህች ታላቅ ሀገር ትንሳኤ ከባዶ የተነሳ ሳይሆን፣ ከጥንታዊው የክብር ሥርዓቷ እና ካልተደፈረው ማንነቷ የተቀዳ ነው። አፍሪካ በቅኝ አገዛዝ ቀንበር ሥር በነበረችበት የጨለማ ዘመን፣ ኢትዮጵያ የነፃነት ብቸኛ ፋኖስ ሆና እንዳበራች ሁሉ፣ ዛሬም ያ የወርቃማ ታሪክ በዘመናዊው ትውልድ ልብ ውስጥ እንደገና እየተቀጣጠለ ይገኛል።

በመሆኑም ይህች የአናብስት ምድር የገጠሟትን ዘመናዊ ፈተናዎች፣ የኢኮኖሚ ጫናዎች እና ማህበራዊ ውጣ ውረዶች በራሷ ልጆች ጥረት እና ጥንካሬ እያሸነፈች ትገኛለች።

የኢትዮጵያ ህዝብ ታታሪነቱ፣ ለነጻነት ቀናኢነቱ፣ የማይበገረው ፅናቱ እና ለሀገሩ ያለው ጥልቅ ፍቅር አዲሱን የትንሳኤ መንገድ እያቀናው ነው።

በዚህ ጽናት ላይ የተገነባው የኢትዮጵያ ትንሳኤ የመላው አፍሪካም ትንሳኤ ነው። አፍሪካ ለዘመናት የድህነት፣ የጦርነት እና የተስፋ መቁረጥ ምድር ተደርጋ በምዕራባውያን መገናኛ ብዙኃን ስትሳል ብትኖርም፤ ኢትዮጵያ ይህንን የተሳሳተ ትረካ በተግባር እየቀየረችው ትገኛለች።

ከኢትዮጵያ ታላቁ የህዳሴ ግድብ እስከ ቢሾፍቱ የአውሮፕላን ማረፊያ፣ በታላላቅ የልማት ፕሮጀክቶቿ፣ በአረንጓዴ ዐሻራዋ እና በኢኮኖሚ መነቃቃቷ አህጉራዊ ተምሳሌትነቷን በማደስ ላይ ትገኛለች።

የኢትዮጵያ ትንሳኤ አፍሪካውያን በራሳቸው አቅም ማደግ፣ መበልጸግ እና የራሳቸውን ዕድል በራሳቸው መወሰን እንደሚችሉ የሚያሳይ ትልቅ የብስራት አድማስ ሆኖ፣ አህጉሪቱ ወደ አዲስ የነፃነት እና የብልጽግና ምዕራፍ እንድትሻገር ግንባር ቀደም ሚና እየተጫወተች ነው።

በዚህም የምክንያት ዛሬ የዓለም ዓይኖች ወደ እሷ እየተመለከቱ ነው። በዓለም ከሚታወቁት ግዙፍ ሚዲያዎች አንዱ የሆነው የአሜሪካው ሲኤንኤን የሰሞኑ ዘገባው ይህን ያመለክታል። ይህ ዘገባ የአድናቆት እና የግርምት እይታ ነው።

በማዕድን፣ በቱሪዝም፣ በአቪየሽን እንዲሁም አጠቃላይ በልማት እያስመዘገበቸው ያለውን ዕምርታ በጥልቀት የዳሰሰው ሚዲያው የኢትዮጵያን ትክክለኛ መልክ ያሳዬ ነበር፡፡ በዚህም ሀገራችን የዓለም አቀፍ ባለሀብቶችን እና ቱሪስቶች ቀልብ ስባለች።

ሰፊው የገበያ እምቅ አቅሟ እና ስትራቴጂካዊ መልክዓ ምድራዊ አቀማመጧ የዓለም አቀፍ የንግድ ማዕከል እያደረጋት ሲሆን ፤ ከተፈጥሮ ውበቷ እስከ ጥንታዊ ስልጣኔዎቿ፣ ከላሊበላ እስከ አክሱም ዘመናትን የተሸገሩ ቅርሶቿ ደግሞ ዓለምን ማስደመማቸውን ቀጥለዋል።

የኢትዮጵያ ትንሳኤ የሩቅ ህልም ሳይሆን የዕለት ተዕለት እውነታ እየሆነ የመጣ ተጨባጭ ክስተት ነው። በራሷ ውስጣዊ ዕምቅ አቅም፣ በህዝቦቿ ላብ እና ጥረት የምታስመዘግበው ስኬት የዓለምን መድረክ እየማረከ ይገኛል።

ኢትዮጵያ ትናንት የነፃነት ምልክት እንደነበረች ሁሉ፤ ዛሬ ደግሞ የብልጽግና እና የብስራት አድማስ ሆና በዓለም ፊት በኩራት ቆማለች ።

በኃይለኢየሱስ መኮንን

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢትዮጵያ ለግማሽ ምዕተ ዓመት ገደማ የውጭ ባንኮች በሀገሪቱ የፋይናንስ ዘርፍ ውስጥ እንዳይገቡ የጣለችውን እገዳ አንስታለች። በሰኔ 2025 በወጣው ታሪካዊ መመሪያ መሰረት፣ ዓለም አቀፍ አበዳሪዎች ቅርንጫፎችን መክፈት፣ የራሳቸውን ተቋም ማቋቋም እና በልዩ ሁኔታዎች የሀገር ውስጥ ባንኮችን ሙሉ በሙሉ መግዛት የሚችሉበት ዕድል ተፈጥሯል። ይሁን እንጂ ውሳኔው ከተላለፈ ከአንድ ዓመት በኋላ፣ የአፍሪካ ግዙፍ ባንኮች ከፍተኛ ፍላጎት ቢያሳዩም እስካሁን በተግባር ወደ ገበያው የገባ የውጭ ባንክ የለም።

ይህ ታሪካዊ እርምጃ የጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ የሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ አጀንዳ አካል ነው። የባንክ ስራ አዋጅ ቁጥር 1360/2024 በታህሳስ 2024 በፓርላማ ፀድቆ በመጋቢት 2025 በነጋሪት ጋዜጣ ታትሟል። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክም በሰኔ 2025 የውጭ ባንኮችን የፍቃድ አሰጣጥ የሚገዛውን መመሪያ ይፋ አድርጓል።

መመሪያው የውጭ ባንኮች ወደ ገበያው የሚገቡባቸውን አምስት መንገዶች ቢያስቀምጥም፣ ጥብቅ የባለቤትነት ገደቦችን አስቀምጧል። በአንድ ባንክ ውስጥ የውጭ ዜጎች አጠቃላይ የባለቤትነት ድርሻ ከ49 በመቶ መብለጥ አይችልም። አንድ ስትራቴጂካዊ የውጭ ባለሀብት እስከ 40 በመቶ ብቻ መያዝ ሲችል፣ የውጭ ኩባንያዎች እስከ 10 በመቶ፣ እንዲሁም ግለሰቦች እስከ 7 በመቶ ድርሻ ብቻ ሊኖራቸው ይችላል። በተጨማሪም ማንኛውም የውጭ ባንክ ቅርንጫፍ ወይም ተቋም ሲያቋቁም ቢያንስ 5 ቢሊዮን ብር (በወቅቱ የምንዛሬ ተመን 32 ሚሊዮን ዶላር) የተከፈለ ካፒታል በውጭ ምንዛሬ እና በጥሬ ገንዘብ (በተዘዋዋሪ ክፍያ ሳይሆን) ማምጣት ይጠበቅበታል።

እስካሁን ቢያንስ ሰባት ትልልቅ የአፍሪካ ባንኮች ወደ ኢትዮጵያ ገበያ የመግባት ፍላጎት አሳይተዋል። በጠቅላላ ሀብቱ በአፍሪካ ትልቁ ባንክ የሆነው ስታንዳርድ ባንክ ግሩፕ፣ በህዳር 2025 በአዲሱ ማዕቀፍ መሰረት የውክልና ቢሮውን ፈቃድ ያደሰ የመጀመሪያው የውጭ ተቋም ሲሆን፣ አሁን ላይ ከባዶ የራሱን ባንክ ስለማቋቋም እያሰበ ይገኛል። የምስራቅ አፍሪካው ግዙፍ አበዳሪ ኬሲቢ ግሩፕ በ2026 መገባደጃ ላይ ሙሉ በሙሉ ወደ ገበያው ለመግባት እያለመ ሲሆን፣ ለዚህም ከሀገር ውስጥ አጋር ጋር አብሮ ለመስራት እያፈላለገ ይገኛል።

በተመሳሳይ የኬንያው ከፍተኛ ትርፋማ ባንክ ኢኩዊቲ ግሩፕ ዋና ስራ አስፈፃሚ ከመንግስት የኢንቨስትመንት ኮሚሽን ጋር በሴፕቴምበር 2025 ቀጥተኛ ውይይት አድርገዋል። ከነዚህም በተጨማሪ እንደ የደቡብ አፍሪካው አብሳ፣ የጅቡቲው ቢሲአይኤምአር፣ እንዲሁም የናይጄሪያዎቹ ዜኒዝ እና ፈርስት ባንክ ገበያውን እና አማራጮችን በማጥናት ላይ እንደሚገኙ ታውቋል።

በባንኮቹ በኩል ከፍተኛ ፍላጎት ቢኖርም እስካሁን በተግባር ወደ ስራ ያልገቡባቸው ዋና ዋና ምክንያቶች አሉ። የመጀመሪያው ጉዳይ የ49 በመቶው የባለቤትነት ድርሻ ገደብ ነው። አብዛኛዎቹ የውጭ ባንኮች አዲስ ገበያ ሲገቡ የአብላጫ ድርሻ መያዝ ይፈልጋሉ። ነገር ግን ይህ ገደብ በስትራቴጂ፣ በአስተዳደር እና በካፒታል ድልድል ላይ ያላቸውን ውሳኔ ሰጪነት ስለሚገድበው አንዳንዶቹን የባለቤትነት ጣራው እስኪሻሻል እንዲያመነቱ አድርጓቸዋል።

ቀጣዩ ምክንያት የውጭ ምንዛሬ እና የዕዳ ስጋት ነው። መንግስት የውጭ ምንዛሬ ተመኑን በገበያ እንዲወሰን ማድረጉ በጎ እርምጃ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ በታህሳስ 2023 የ1 ቢሊዮን ዶላር የዩሮቦንድ እዳዋን መክፈል አለመቻሏ እና ያላት አነስተኛ የውጭ ምንዛሬ ክምችት የውጭ ባንኮችን አሳስቧል። እነዚህ ባንኮች ትርፋቸውን በውጭ ምንዛሬ ወደ ሀገራቸው ይዘው መውጣት ስለመቻላቸው እርግጠኛ መሆን ይፈልጋሉ።

በመጨረሻም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የውጭ ባንኮችን በፍጥነት ከማስገባት ይልቅ በመጀመሪያ የሀገር ውስጥ ባንኮችን አቅም ለማጠናከር ትኩረት መስጠቱ ለዘገየው ሒደት ሌላኛው ምክንያት ነው። የባንኮች ዝቅተኛ የተከፈለ ካፒታል ወደ 5 ቢሊዮን ብር ከፍ እንዲል በማድረግ ባንኮች አቅማቸውን እንዲያጎለብቱ ወይም እንዲዋሃዱ ግፊት እያደረገ ነው። ከዚህ ጋር ተያይዞ በቅርቡ ስራ የጀመረው የኢትዮጵያ ሰነደ ሙአለነዋይ ገበያ ለሀገር ውስጥ ባንኮች ተጨማሪ ካፒታል የማሰባሰቢያ መድረክ ሆኖላቸዋል።

እስካሁን የውጭ ባንክ ፈቃድ አለመሰጠቱ የሪፎርሙን ውድቀት አያሳይም፤ ይልቁንም የሽግግሩ ሂደት ከመጀመሪያው የዜና ጩኸት ይልቅ በተረጋጋ እና በጥንቃቄ እየሄደ መሆኑን ያመላክታል። ትልቁ ጥያቄ ያለው የኢትዮጵያ መንግስት በቀጣይ በባለቤትነት ገደቦች፣ በካፒታል እና በውጭ ምንዛሬ አቅርቦት ዙሪያ ያሉትን ጥብቅ ደንቦች ምን ያህል ያላግባቸዋል በሚለው ላይ የተመሰረተ ነው።

ከዛሬ ባሻገር ለትውልዶች የሚሻገር ዘላቂ ሀብት፤ የአረንጓዴ ዐሻራ ዘርፈ-ብዙ ስኬቶች
********************

ዓለም በተፈጥሮ ሀብት መመናመንና በአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት እያስተናገደቻቸው ያሉ አሉታዊ ተጽዕኖዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመሩ በመጡበት በአሁኑ ወቅት ይህንን ተግዳሮት ለመቋቋም የተፈጥሮ ሚዛንን መጠበቅና ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር አረንጓዴ የኢኮኖሚ ሥርዓት መገንባት ወሳኝ ሆኗል።

በዚህ ረገድ በ2011 ዓ.ም በጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሀሳብ አመንጪነት የተጀመረው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር በአጭር ጊዜ ውስጥ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎችን በማሳተፍ ትልቅ ሀገራዊ ስኬት ማስመዝገብ ችሏል።

የዚህ አመት "ተስፋን እንትከል" በሚል መሪ ቃል በተካሄደው ሀገር አቀፍ መርሃ ግብር በአንድ ጀምበር 800 ሚሊዮን ችግኞች ለመትከል ከተያዘው እቅድ በላይ 805.3 ሚሊዮን በላይ ችግኞች ተተክለዋል።

ይህም ሀገራችን የራሷን ክብረ ወሰን በድጋሚ በማሻሻል ለተቀረው ዓለም የተፈጥሮ ጥበቃ አርአያነትን በተግባር ማሳየት የቻለችበት ሁነት ነው።

የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር የተራቆቱ መሬቶችን መልሶ በማገገም የአፈር መሸርሸርን በመከላከል የከርሰ ምድር ውሃ እንዲበለጽግ በማድረግና የደን ሽፋንን በከፍተኛ ደረጃ በማሳደግ በኩል የማይተካ ሚና እየተጫወተ ይገኛል።

ይህ የተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ሥራ ከኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ምሰሶ ከሆነው ከግብርና ዘርፍ ጋር በጥብቅ የተሳሰረ በመሆኑ ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር የግብርና ሥርዓት ለመገንባት የሚያስችሉ በርካታ ጠቀሜታዎችን አስግኝቷል።

በየዓመቱ የሚተከሉት ችግኞች የአፈር ለምነትን በመጠበቅ የመሬት ምርታማነትን ከመጨመራቸውም በላይ ለምግብነት የሚውሉ እንደ አቮካዶ፣ ማንጎና ፓፓያ ያሉ የፍራፍሬ ችግኞችን እንዲሁም የቡና ተክሎችን በማካተት የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥና የዜጎችን የገቢ ምንጭ ለማስፋት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያበረከቱ ነው።

ይህ መርሃ ግብር ሀገሪቱ በሌማት ትሩፋት መርሐ ግብር ምርቶችን ለማሳደግ እንዲሁም በበጋ መስኖ የስንዴ ልማት በምግብ ራስን ለመቻልና ለውጭ ገበያ ለማቅረብ ለምታደርገው ጥረት ጠንካራ መሠረት ጥሏል።

ከአካባቢ ጥበቃና ከኢኮኖሚ በላይ የአረንጓዴ አሻራ ንቅናቄ የኢትዮጵያውያንን ማህበራዊ መስተጋብርና ሀገራዊ አንድነት ያጠናከረ ታላቅ ድል ነው።

እንደ ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ሁሉ አረንጓዴ አሻራም ኢትዮጵያውያን በመደመር ዕሳቤ ሲተባበሩና አብረው ሲቆሙ ምን ማድረግ እንደሚችሉ ለአፍሪካና ለዓለም ያረጋገጡበት አዲስ ምዕራፍ ነው።

መርሐ ግብሩ የተፈጥሮ ሥነ ምህዳርን ከመጠበቅና የምግብ ዋስትናን ከመደገፍ ባሻገር ተስፋን፣ የሀገር ፍቅርንና ለአዲሱ ትውልድ ዘላቂ ሀብት የማውረስ ዕሴትን በማጠናከር ኢትዮጵያ የምትናገረውን የምትፈጽም ሀገር መሆኗን በተግባር ያስመሰከረ ብሔራዊ ንቅናቄ መሆን ችሏል፡፡

በብሌን ደምበሎ

"በለጠ" - የድንች ዝርያ
#ethiopia | አዊ ብሔረሰብ አስተዳደር – አድማስ ሁለገብ የገበሬዎች የኅብረት ሥራ ማኅበራት ዩኒየን በአዊ ብሔረሰብ አስተዳደር የተሻሻሉ የድንች ዘሮችን በማባዛት የአርሶ አደሮችን ምርታማነትና ገቢ ለማሳደግ እየሰራ መሆኑን ገለጸ።

በአንከሻ ጓጉሳ ወረዳ ካፍታ ቀበሌ 20 ወጣቶች በሚያካሂዱት የድንች ዘር ብዜት ልማት ላይ የገበሬዎች በዓል ተካሂዷል።

የዩኒየኑ ዋና ሥራ አስኪያጅ መሠረት ወርቄ፣ በአካባቢው የድንች ምርጥ ዘር እጥረትን ለመቅረፍ የተሻሻሉ ዘሮችን የማባዛት ሥራ መጀመሩን ገልጸው፣ ከ1.5 ሄክታር የተጀመረው ፕሮጀክት በአሁኑ ወቅት በ6 ሄክታር መሬት በጓንጓ፣ ባንጃ፣ አንከሻ እና ጓጉሳ ሽኩዳድ ወረዳዎች መስፋፋቱን ጠቁመዋል።

እንደ መሠረት ወርቄ ገለጻ፣ ዩኒየኑ በቀጣይ ዓመት የዘር ብዜት ልማቱን ወደ 15 ሄክታር በማስፋት የድንች ሰብልን ከምግብነት ባለፈ ለኢንዱስትሪ ግብዓት እንዲሆን ለማድረግ እየሰራ ነው።

የአዊ ብሔረሰብ አስተዳደር ግብርና መምሪያ ኃላፊ ቤዛዊት ጌታሁን በበኩላቸው፣ ድንች ለምግብ ዋስትና ብቻ ሳይሆን ለኢኮኖሚ ዕድገትም ጠቃሚ ሰብል መሆኑን ገልጸው፣ የተሻሻሉ ዝርያዎችን ማስፋፋት ምርታማነትን ለማሳደግ ወሳኝ መሆኑን አስረድተዋል።

"በለጠ" የተሰኘው የድንች ዝርያ በሽታን የመቋቋም አቅም ያለው ሲሆን፣ በሄክታር እስከ 350 ኩንታል ምርት እንደሚሰጥ ተጠቁሟል።

ከቡና ባሻገር፦ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ አዲስ ምዕራፍ በዓለም አቀፍ ሚዲያዎች ትኩረት ውስጥ
#ethiopia | የአሜሪካው ዓለም አቀፍ የዜና አውታር CNN በ«Connecting Africa» ፕሮግራሙ ላይ ኢትዮጵያ ከቡና ባሻገር እየገነባችው ስላለው አዲስ የኢኮኖሚ አቅጣጫ ሰፊ ዘገባ አቅርቧል።

ዘገባው የቡና ታሪካዊ ሚናን በመጥቀስ፣ ኢትዮጵያ ዛሬ በወርቅ፣ በኃይል ልማት፣ በአቪዬሽን እና በግዙፍ መሠረተ ልማት ፕሮጀክቶች ላይ ያተኮረ አዲስ የኢኮኖሚ ምዕራፍ እየከፈተች መሆኑን ያሳያል።

በዘመናዊ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ታሪክ ለብዙ ዓመታት ቡና ዋናው የውጭ ምንዛሬ ምንጭ ነበር። ይሁን እንጂ ባለፈው ዓመት ወርቅ በውጭ ገቢ ቡናን በመብለጥ አዲስ ምዕራፍ መክፈቱ የኢኮኖሚው እየተለዋወጠ መምጣቱን ያመለክታል።

ወርቅ፤ አዲሱ የውጭ ምንዛሬ ኃይል

የሲኤንኤን ዘጋቢ ቪክቶሪያ ሩባዲሪ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ የሚገኘውን የኩርሙክ የወርቅ ፕሮጀክት ጎብኝታለች። ከ600 ሚሊዮን ዶላር በላይ የፈሰሰበት ይህ ፕሮጀክት ከኢትዮጵያ ትልልቅ የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንቶች አንዱ ሲሆን፣ በዓመት 9 ቶን ወርቅ የማምረት አቅም እንዳለው ተገልጿል። ፕሮጀክቱ በዓመት ከ1 ቢሊዮን ዶላር በላይ ለኢትዮጵያ የውጭ ምንዛሬ ገቢ እንደሚያመጣ ይጠበቃል።

ይህ እድገት ሌሎች ዓለም አቀፍ የማዕድን ኩባንያዎች ወደ ኢትዮጵያ እንዲገቡ እምነት እየፈጠረ መሆኑም ተጠቅሷል።

የህዳሴ ግድብ፤ የኃይልና የክልላዊ ትስስር ማዕከል

CNN በዘገባው ታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ በስፋት አስተውሏል። ግድቡ የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦትን በማሳደግ ኢንዱስትሪን ለማጠናከር፣ ወደ ጎረቤት ሀገራት ኃይል በመላክ የውጭ ምንዛሬ ለማስገኘት እና የክልል ኢኮኖሚያዊ ትስስርን ለማጠናከር ቁልፍ ሚና እንዳለው አመልክቷል።

ቢሾፍቱ አዲሱ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ

ዘገባው በቢሾፍቱ እየተገነባ ያለውን ግዙፍ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያም በሰፊው ያቀረበ ሲሆን፣ ይህ ፕሮጀክት 12.5 ቢሊዮን ዶላር የሚገመት የአፍሪካ ትልቁ የአቪዬሽን መሠረተ ልማት እንደሆነ ገልጿል። የመጀመሪያ ደረጃው 60 ሚሊዮን ተሳፋሪዎችን በዓመት የሚያስተናግድ ሲሆን፣ ሙሉ በሙሉ ሲጠናቀቅ 110 ሚሊዮን ተሳፋሪዎችን በዓመት የማስተናገድ አቅም ይኖረዋል። ይህም ኢትዮጵያን የአፍሪካ ዋና የአቪዬሽን ማዕከል ለማድረግ ያለመ ነው።

ዓለም አቀፍ ሚዲያዎች የሚሉት

ከCNN ባሻገር ሌሎች ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችም ኢትዮጵያ በወርቅ፣ በኃይል፣ በአቪዬሽን እና በመሠረተ ልማት እያደረገች ያለውን ለውጥ በተደጋጋሚ እየዘገቡ ነው። ትኩረታቸውም ኢትዮጵያ ከባህላዊ የቡና ኢኮኖሚ ወደ የተለያዩ የገቢ ምንጮች የተመሰረተ ኢኮኖሚ እየተሸጋገረች መሆኗን ያሳያል።

መደምደሚያ

ቡና አሁንም የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ መለያ ሆኖ ቢቀጥልም፣ የወርቅ ማዕድን፣ የህዳሴ ግድብ፣ የቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ እና ሌሎች ግዙፍ ፕሮጀክቶች የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ወደ አዲስ አቅጣጫ እየመሩት እንደሆነ ዓለም አቀፍ የዜና አውታሮች እያመለከቱ ነው። እነዚህ ፕሮጀክቶች በተሳካ ሁኔታ ከተጠናቀቁ፣ ኢትዮጵያ በአፍሪካ የንግድ፣ የኢንቨስትመንት፣ የአቪዬሽን እና የኃይል ማዕከል የመሆን እድሏን የበለጠ ታጠናክራለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

የቀድሞው የኢትዮጵያ አየር መንገድ መሪ ተወልደ ገብረማሪያም የኤር ኢንዲያ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሆነው ተሾሙ

የሕንድ ሁለተኛው ትልቁ አየር መንገድ የቀድሞውን የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ሥራ አስፈፋሚ ተወልደ ወልደማሪያምን ዋና ሥራ አስፈጻሚው አድርጎ መሾሙን አስታወቀ።
የኢትዮጵያ አየር መንገድን ከአስር ዓመት በላይ የመሩት እና አየር መንገዱን ከአፍሪካ ግዙፉ እንዲሁም ቀዳሚው በማድረግ አሁን ከደረሰበት ደረጃ ላይ በማድረስ ቁልፍ ሚና የነበራቸው ተወልደ፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ያካሄደውን የባለ ብዙ ሚሊዮን ዶላር ማስፋፋት እና ባለ ብዙ አውሮፕላኖች ባለቤት እንዲሆን ያስቻሉ መሆናቸው ይነገራል።
አቶ ተወልደ ገብረማሪያም በኢትዮጵያ አየር መንገድ ስኬት ላይ ብቻ ሳይሆን ፈተናዎች በገጠሙት ጊዜ ተቋሙ ተግዳሮቶችን ተቋቁሞ በስኬት እንዲያልፍ አድርገዋል።
በተለይም በአየር መንገዱ ታሪክ ውስጥ ከባድ በነበሩት የኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ወቅት በርካታ አየር መንገዶች ለኪሳራ እና ከሥራ ውጪ ለመሆን ሲገደዱ የኢትዮጵያ አየር መንገድ በሥራው ላይ ለውጥ በማድረግ ትርፋማ ለመሆን አስችለውታል።
በተጨማሪም ከአዲስ አበባ ወደ ናይሮቢ ሲበር ተከስክሶ ሁሉም መንገደኞች እና የአውሮፕላኑ ሠራተኞች ከሞቱበት የቦይን 737 ማክስ አውሮፕላን አደጋ ወቅት የአየር መንገዱን ጥንካሬ ዝና ጠብቀው ከቀውሱ ለመውጣት መቻላቸው ከሚጠቀሱላችው ስኬቶቻቸው መካከል ናቸው።

አቶ ተወልደ ገብረማሪያም አሁን የዋና ሥራ አስፈጻሚውን ቦታ የሚረከቡት ኤር ኢንዲያ አየር መንገድ ባለፈው የአውሮፓውያን ዓመት አውሮፕላኑ ተከስክሶ 260 መንገደኞች ከሞቱ በኋላ በከባድ ፈተና ውስጥ ይገኛል።
አየር መንገዱ በተጨማሪም ከፍተኛ የገንዘብ እና የሥራውን የማካሄድ ፈተና የገጠመው ሲሆን፣ ከደረሰበት አደጋ ተያይዞ በአቪየሽን ተቆጣጣሪ አካላት ጥብቅ ቁጥጥር የሚደረግበት ነው።
አቶ ተወልደ የመሪነት ኃላፊነቱን የሚረከቡት ኤር ኢንዲያ በሚያጓጉዛቸው መንገደኞች ብዛት በሕንድ ውስጥ ካሉ አየር መንገዶች ሁለተኛው ትልቁ አየር መንገድ ነው።

ታታ ግሩፕ 75 በመቶ የባለቤትንት ድርሻውን እንዲሁም የሴንጋፖር አየር መንገድ 25 ባለቤትነት ያለው ወደ 200 የሚጠጉ አውሮፕላኖች እና ከ31 ሺህ በላይ ሠራተኞች የሚሰስተደድረው አየር መንገዱ ወደ 90 ዓለም አቀፍ እና የአገር ውስጥ የበረራ መስመሮች አሉት።
በኢትዮጵያ አየር መንገድ ውስጥ ከ20 ዓመታት በላይ በተለያዩ ኃላፊነቶች ላይ የሠሩት አቶ ተወልደ ገብረማሪያም የአየር መንገዱ ዋና ሥራ አስፈጻሚ የሆኑት በጥር 2003 ዓ.ም. ነበረ።

አቶ ተወልደ በተባበሩት መንግሥታት ውስጥ ዘላቂነት ባለው ትራንስፖርት ዘርፍ ከፍተኛ የአማካሪዎች ቡድን አባል ሆነው ሠርተዋል።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ አባል በሆነበት የስታር አሊያንስ ዋና የቦርድ አባል፣ የዓለም አቀፉ የትራንስፖርት ማኅበር (አይኤቲኤ) የቦርድ አባል በተጨማሪም የአፍሪካ የአየር መንገዶች ማኅበር (ኤኤፍአርኤኤ) የዋና ኮሚቴ አባል በመሆን አገልግለዋል።
አቶ ተወልደ የአፍሪካ የጉዞ ማኅበር (ኤቲኤ) የቦርድ አባል እና የኢትዮጵያ የቱሪዝም ድርጅት (ኢቲኦ) የዳይሬክተሮች ቦርድ አባልም ነበሩ።
አቶ ተወልደ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሆነው ባገለገሉባቸው በርካታ ዓመታት የተለያዩ ሽልማቶችን አግኝተዋል።
ከሽልማቶቹ መካከል የዓመቱ የአፍሪካ ምርጥ ዋና ሥራ አስፈጻሚ፣ ምርጥ የአፍሪካ የቢዝነስ መሪ፣ የቀጣናዊ የአየር መንገድ አመራር ሽልማት እንዲሁም ምርጥ ፆታን ያማከለ ሥራ አስፈፃሚ የሚሉት ይጠቀሳሉ።

የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በኢኮኖሚክስ፣ ሁለተኛ ዲግሪያቸውን ከዩናይትድ ኪንግደም ኦፕን ዩኒቨርስቲ በንግድ አስተዳደር ያገኙ ሲሆን ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የክብር ዶክትሬትም ተበርክቶላቸዋል።
አቶ ተወልደ ገብረ ማሪያም ከአስር ዓመት በላይ በስኬት የመሩትን የኢትዮጵያ አየር መንገድን የለቀቁት በጤና ሁኔታን በምክንያት ጠቅሰው በ2014 ዓ.ም. ነበር።

BBC

መዝሙረ ሄላም ላይ የተደረገ አጭር ኂሳዊ ንባብ
ከቢኒያም አቡራ
#ethiopia | አዳም ረታ ታሪክን ከነገሥታት፣ ከመሪዎች፣ ማኅበረሰቡ ባበጀው ድልድል ውስጥ ‹ላዕላይ› ከሚባሉት ደረጃዎች አንጻር አያስመለክተንም። ታሪካዊ ከሚባሉ አጋጣሚዎች ውስጥ የተዘነጉትን ጥቃቅን የታሪክ ኹነተ-ደቂቅ (micro-events) ይመርጣል። ይወስዳል መንገድ ላይ … “ቀዳዳ” በተሰኘው ታሪክ ላይ ፍንዳታውን ከሚሞት ዘመድ፣ ከሚደነግጥ ለማኝ፣ ከሚሰነጠቅ የወፍ እንቁላል፣ ከሚፈስ የእናት ወተት ጋር Micro-Macro Connection በመፍጠር የትልቁ ቀዳዳ መፈጠርን ከሚጢጢዬ ሽንቁሮች ጋር ያስተሳስርልናል። እንዲህ ያሉ የኒው ሂስቶሪሲዝም ባሕሪያትን ከዚህ ቀደም ባሳተማቸው መጻሕፍቱ ውስጥ በተለያየ መጠን እናገኛለን።

Adam Reta አዳም ረታ "መዝሙረ ሄላም" በተሰኘው በዐዲሱ መጽሐፉ ላይም በኢትዮጵያ ታሪካዊ-ፖለቲካዊ አጋጣሚ ውስጥ እንደ ዐውራ የሚታዩትን የእድገት በኅብረት ዘመቻን እንደነ-አሮን፣ እንደነቃል … ባሉ ገጸባሕርያት በኩል፣ የሰባ ሰባቱን ድርቅ በሄላም ጡት በኩል፣ “ጥላሁን ለምን ለምን ሞተ” እየተባለ ኢዮቤልዩ ቤተመንግሥት ጋር የተደረገውን ሰላማዊ ሰልፍ በሡልጣን በኩል፣ የከተማ መሬት ዐዋጅን በተለያዩ ግለሰቦች በኩል … እናያለን። በዚህም የታሪክን ትልቅ ካርታ ለመረዳት የተረሱና የጠለሉ ታሪኮችን ይመረምራል። ስለዚህ ነቁጣዊ ማኅበራዊ ክስተቶችን ወደ ታሪክ ምኩራብ በማምጣት ከትልቁ የታሪክ ምሥል ጎን ያስተያያል። ይህ ደግሞ የኒው ሂስቶሪሲዝም ኹነኛ ማጠንጠኛ ነው።

ልክ “ይወስዳል መንገድ ያመጣል መንገድ …” በተሰኘው መጽሐፉ ውስጥ ባለው “የመንግሥቱ ጊዜ” በሚለው ድርሰት ውስጥ፣ ትልቁን “የታኅሣሥ ግርግር”ን እንደ መቼት አምጥቶ የተጻፈውና የተተኮረው ግን ኹነተ-ደቂቅ (micro-events) ላይ ነው። ስለግርማሜ ንዋይ፣ ስለኮሌኔል ወርቅነህ ገበየሁ፣ ሰለጄነራል ሙልጌታ ቡሊ አይደለም የሚያትተው። ስለአንድ ብላቴና ከእንቅልፍ መነሳት፣ ስለገበጣ ጨዋታ፣ ቤተክርስቲያን ውስጥ ሕፃናትን አሰብስቦ ‹ኪራላይሶን› የሚያስብል ካሕን፣ ስለመንደር ውስጥ ሐሜቶች፣ ስለግለሰቦች ፍርሃት፣ በአጋጣሚ ስላየው አስደናቂ አሞራ … ያወጋል። የታሪክ አጋጣሚ አምጥቶ በታሪክ ውስጥ ግለሰቦች ላይ ስለሚረብበው የታሪክ መንፈስ ያትታል። ልክ እንደዚሁ መዝሙረ ሄላም ላይም ጽሑፉ ታሪክን አያብራራም፤ ነገር ግን ታሪክ እንዴት በሰው ልብ ውስጥ እንደሚኖር ያሳያል። በዚህ ኹነተ-ደቂቅ (micro-event) ምክንያት በዘመኑ ላይ ያገነገነውን ባሕላዊ እምነትን፣ የሥልጣን መዋቅርን፣ የወል ግንዛቤን አጨንቁረን እንድንመለከት ያስችለናል።

ከመንግሥት ሼልፍ ላይ ሳይኾን ከግለሰብ ጀርባ ላይ የተወሰደው የአዳም የአጻጻፍ መንገድ ከኒው ሂስቶሪስዝም ጽንሰ-ሐሳቦች ጋር በአንድ መም ላይ የሚሄዱ ናቸው። መዝሙረ ሄላም የተሰኘው ዐዲሱ የአዳም ረታ መጽሐፍ የኒው ሂስቶሪሲዝም ባሕርያትን ይጋራል። አንዳንድ ነገሮችን በዓይን መመልከት ባይቻልም በግብሩ (ቁስ ላይ በሚያደርገው ግፊት) ግን ይታወቃል። በመዝሙረ ሄላም መጽሐፍ ውስጥም አንዳንድ ነገሮችን በቀጥታ ማየት ባንችልም ቅሉ እነርሱን የሚያሳይልንን ነገሮች ግን እንቃኛለን። ዘማች ወጣት ተማሪዎችን እናያለን፤ መንግሥትን፣ ሕግንና ኃይልን ግን በቀጥታ አንመለከትም። የተማከለ ኃይል አናይም ግን የገጸባሕርያቱ የፍርሃት ምንጭ ከተማከለ ኃይል ጋር የተያያዘ ቀጭን መስመር መኖሩን እናያለን። መንግሥትም ቢኾን በቀጥታ አይገባም፤ ነገር ግን ፍርሃት እንደ ሥርዓት ዘዋሪ (system driver) ይኾናል። እንደ ሚሸል ፉኮ አገላለጽ ኃይል ከተማከለ ሥርዓት የሚመነጭ ሳይኾን በየትኛውም ቦታና ጊዜ በፍርሃት፣ በልማድ፣ በንግግር … ሊከሰት የሚችል ሂደት አይደል?

መዝሙረ ሄላም ላይ ታሪክ እንደ “circulation of social energy” ቀርቧል። መዝሙረ ሄላም ላይ መረጃ ከመንግሥት አይመጣም፤ ከግለሰብ እንጂ። የከተማ መሬት ዐዋጅም ኾነ የተማሪዎች ዘመቻ በገጸባሕርያቱ ወሬ ውስጥ ነው የሚንቀረቀበው። ይህ የመረጃ ሥርዓት ኃይል ማን እንዳለው ማን እንደሌለው ያሳያል። እንግዲህ ይህ በፉኮኛ micro-power መኾኑ ነው። በመዝሙረ ሄላም ላይ ታሪክ እንደ ወሬ እንጂ እንደ ሰነድ አይቀርብም።

ወሬ የፍርሃት ቤንዚን ነው … ፍርሃት ደግሞ በዝምታ መሸበብን ይፈጥራል … የዝምታ አፈ-ሙቅ ደግሞ ኃይለኛው እንዳይታይ ያደርጋል … የተደራጀው ኃይል ጥፋትን ሊያደርስ ባሰበ ቁጥር የወሬ ቤንዚን ይጨምራል። ሰዎች በዕቅብተ-ንግግር ራሳቸውን ሲሸብቡ ደርዝ ያለው ሙግት ይኮሰምናል፣ ንግግር ሲጠፋ ያልታወቀ አደጋ ይከሰታል፣ ፍርሃትም ይጨምራል። ያልታወቀ አደጋ ደግሞ ከታወቀ አካል ይመጣል። ስለዚህ ጥንስሱ የሚጀምረው ከወሬ እንደኾነ ያስመለክተናል። አዳም በመዝሙረ ሄላም ላይ ታሪክን እንደ “circulation of social energy” ሲያቀርብ ፕሬዝዳንት፣ ጀነራል፣ ፕሮፌሰር የኾኑ ታሪክ ከላዕላይ ያስቀመጣቸው ሰዎች አያስፈልጉትም። በአንጻሩ ሄላም ለማን እንደሳመችው ተደርጎ ብርሃኔ ያስወራው ወሬ፣ የሄላም አባት ወታደር በመኾኑ ምክንያት በካሱ፣ በሄኖክ እናት የተነዛው ወሬ እና ሄላም ከሄኖክ ጋር የተቆራረጠችበት መንገድ እንዲሁም የሄላምን የጡት ወተት በተመለከተ የተነዛው ወሬን ይጠቀማል።

መዝሙረ ሄላምን ከድኅረ-ቅኝ-አገዛዝ የኂስ መንገድ አንጻር እንመልከተው።
እውን ቅኝ-ግዛት ተረት ኾኖ ቀርቷል? በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚ፣ በሥነልቦና ረገድ የቅኝ አገዛዝ ዳናው ሙሉ ለሙሉ ጠፍቷል? አዳም በመዝሙረ ሄላም ጽሑፍ ውስጥ ከቅኝ-ግዛት በተወረሰ መዋቅር ምክንያት የተሰናከለን ሕይወት ሊያስመለክተን ይኾን?

“ከተሞች ከቅኝ ግዛት በኋላ ሁለት ዓይነት መልክ ይኖራቸዋል፤ ለጥቂቱ የተድላ፣ ለተቀረው ደግሞ የአሳር መንደር ይኾናሉ” ይላል ፍራንዝ ፋኖን። በመዝሙረ ሄላም ላይ እና “የቢሾፍቱ ልጆች ጥላሞት” የተሰኘው ድርሰት ላይም ይህንን ነው የምንመለከተው። “ይወስዳል መንገድ ያመጣል መንገድ …” በተሰኘው መጽሐፉ ውስጥ ካሉ ጽሑፎች መካከል “የቢሾፍቱ ልጆች ጥላ ሞት” አንዱ ነው። የቢሾፍቱ ልጆች ሆቴሉን ያዩታል፤ ግን አይገቡበትም። ሆቴሉ የሀገራቸው መሬት ላይ ነው፤ እነርሱ ግን ከሆቴሉ ውጭ ናቸው። መናፈሻው ውስጥ አንዲት የፈረንጅ ልጅ ጠግባ ለልጆቹ እንደ ውሻ ዳቦ ትወረውርላቸዋለች። አፈር ላይ የወደቀን ዳቦ አራግፈው ይመገባሉ። በገዛ ሐይቃቸው ዳር ላይ ናቸው፤ ሌሎች ግን በጀልባ እየተንሸራሸሩ ይንፈላሰሳሉ። ለፈረንጆቹ ያደረው ሞገስ የላንድሮቨር ተፈናጣጭ ኾኗል። ሌሎቹ ግን ከመኪናው ውጪ ናቸው። ሞገስ እንደ እነርሱ ሕጻን ቢኾንም ለፈረንጅ በማሸርገዱ የትምህርት ቤቱ ባለቤት ሲመስል ሌሎች ልጆች ግን በገዛ መምህራቸው ይብጠለጠላሉ። የቢሾፍቱ ልጆች፣ ነጻ በተባለች ሀገር እየኖሩ በቅኝ ግዛት ጥላ ይተዳደራሉ። የቢሾፍቱ ልጆች በገዛ መንደራቸው አካሉ በማይታይ የቅኝ ግዛት እጅ ይገፋሉ። ሞገስ አይናገርም፤ የሚናገርለት አለ። ልክ የቢሾፍቱ ልጆች ላይ በአንድ ከተማ ውስጥ ሁለት የከተማ ምሥል እንደምናገኘው ሁሉ “የስንብት ቀለማት” ላይም በአዲስ አበባ ውስጥ ሁለት የከተማ ምሥል እንመለከታለን። እንደ ዘድሬክ፣ ሳተርን፣ ከተስፋዬ ወደ አሸናፊ የተቀየሩ የድሎት ምሥሎች እና የእነምትክ ጉልት፣ የእትየ እልልታ የጉርሻ መሸጫ መስኮት ያሉ የእጦት ሥዕል እናገኛለን። መዝሙረ ሄላም ላይም እንዲህ ያለ በአንድ ከተማ ላይ የሁለት ምሥሎች አደባባይ እጀግ ብዙ ቦታ ይገኛል።

በሌላኛው የድኅረ-ቅኝ-ግዛት ኂስ (postcolonial criticism) መዝሙረ ሄላምን ስንመለከት መጀመሪያ ላይ “ፈረንጅ ሲያደንቀኝና ሲገረምብኝ የሰሙ የአገሬ ደነዞች በየተራ “ካላስ የኔ ጎሳ ናት” … እያሉ መሻማት ጀመሩ ትላለች - ሄላም። በኋላ ደግሞ በተነዛባት አጓጉል ወሬ … የሄላምን ጡት ንቀው፣ አንጓጥጠው፣ አባረዋት ሲያበቁ የፈረንጅ የዱቄት ወተትን ይመርጣሉ። ይህ በባሕላዊ ማንነትና በዘመናዊነት መካከል የሚዋልል ማኅበረሰብን ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ የድኅረ-ቅኝ-ግዛት አካል ነው። በሌሎቹ የአዳም ሥራዎች ውስጥ ድኅረ-ቅኝ-ግዛት አተያይ በቋንቋና በኪነ-ጥበብ ምርጫ ውስጥ እንዴት እንደሚንፀባረቅ ያሳያል። በመዝሙረ ሄላም ላይ ደግሞ ምዕራባዊው ዓለም ለአገር በቀል መፍትኼ-ሥራይ የሚሰጠው ዋጋ ዝቅተኛ መኾኑንና የኢኮኖሚ ብዝበዛው አሁንም በረቂቅ መንገድ መቀጠሉን ያሳያል። እዚህ ላይ ሥዕለማርያም የተባለችዋን ገጸባሕርይ እና በውጭ ሀገራት የተነዙ ወሬዎችን ስንጨማምር ደግሞ የበለጠ ብዙ ለማለት ያስችላል።

መዝሙረ ሄላም ላይ እጅግ ብዙ ማኅበረሰባዊ ኂስ እናገኛለን። ለአብነት ያህል አንድ ሁለቱን እንቃኝ።
“መዝሙረ ሄላም” ላይ ማኅበረሰቡ በችላ-ባይነት አልያም በኾን ተብሎነት ልጆቹን ምን ያህል ተጠቂ እንዳደረጋቸው የሚያሳይ መልክ ተንጸባርቆበታል ማለት ይቻላል። ጋሽ ክብካብና ዘመናይ ኾን ብለው ቴዲና ሄላም ላይ የሚያደርሱትን፣ ተክለማርያም የወላጁን(የዘሪቱን) ችላ-ባይነት ለአብነት ማቅረብ ይቻላል። ማኅበረሰቡ ልጆችን “የነገ ተስፋዎች” ይላል፤ ነገር ግን ዛሬያቸው ላይ አይሠራም።

ማኅበረሰብ የመማጸኛ ከተማዎችን ወደ ተጨማሪ ግፍ መሥሪያ ቦታዎች እንደሚቀይር በአዳም መጻሕፍት ላይ በብዛት እንመለከታለን። “ይወስዳል መንገድ …” ላይ … “ቀዳዳ” በተሰኘው ታሪክ ላይ ማርታ ለደበበ በምትሰጠው ፍቅር ሳቢያ የሚሠራበትን ግፍ የምታስረሳ ብትኾንም ማኅበረሰቡ ግን ተጨማሪ ግፍ የሚሠራበት መሣሪያ ኾናለች። የስንብት ቀለማት ላይ ምኒልክ ከዚያ ሁሉ እስርና እንግልት በኋላ፣ “በፊያሜታ አርፋለሁ” ብሎ ቤቷ ሲሄድ ተጨማሪ ሕመም በጆሮው በኩል ጭንቅላቱ ላይ ይሻጥበታል። መዝሙረ ሄላም ላይም፣ ሄላም “ሙዚቃዬን ከሕዝብ ጆሮ ያደርስልኛል … ያሳርፈኛል …” ብላ የተመካችበት ምናሴ እንጦሮጦስ ይጨምራታል። ማኅበረሰባችን የመስቀል ተ ሠላጢን ግብር እንዳለው፣ ከላይ አሳልሞ ከታች በአንካሴው ጉድጓድ እንደሚምስ ያሳያል። ይህም የመልእክትን ወጭት ሰብሮ የወጣ ጥበባዊ አጻጻፍ ነው። በፈጣጣው የቀረበ የትችት ኮሶ አይደለም። ድንቅ ነው!

መዝሙረ ሄላም ላይ ከምናገኛቸው ዋና ዋና ገጸባሕርያት የተወሰኑት (አሮን፣ ቃል፣ ምናሴ፣ ሄላም) ላይ መጠነኛ ቅኝት እናድርግ።
auto-fiction ዓይነት አጻጻፍ ባለው የአሮን አተራረክ ውስጥ አሮን “system observer” መኾኑን እንገነዘባለን። ሥርዓቱን ያያል፣ ዘማቹን ያስተውላል፣ ቃለጉባኤ ይይዛል፣ ችግሩን ይመለከታል፣ ይጽፋል። አሮን የተገፋ ታሪክ ድምፅ ነው፤ ንቃት አለው፣ ግን የታሪክ ሂደትን የሚቀይር ኃይል የለውም፤ ስለዚህም ያ ሁሉ የጻፈውን ጽሑፍን ያጣል። የንቃት ችግር የለበትም፤ የማኅበራዊ ንቃት ድምፅነቱን ከዘመነ አባት ጋር ባደረገው ውይይት ውስጥ ተመልክተናል። ግን ደግሞ ይህ ብቻውን የቆመ ነጠላ ነገር ነው፤ ምክንያቱም ማኅበራዊ ተሳትፎ የለበትም። ቃል የተሰኘችው ገጸባሕርይም እንደ አሮን ናት፤ ንቃት ያላት፣ system observer ናት። ማኅበራዊ ንቃት ማኅበራዊ እንቅስቃሴ ካላገዘው ግንጥል ጌጥ ነው። ቃልና አሮን ንቃት አላቸው፤ ግን ንቃታቸውን ተግባር አላገዘውም፤ ንቃቱን የሚተገብር አደረጃጀት የላቸውም። ስለዚህ ዕጣ-ፈንታቸው ውድቀት ይኾናል። በኢትዮጵያ ውስጥ የተንሰራፋውን ይህን የድግግሞሽ አዙሪት መዝሙረ ሄላም ላይ ደራሲ አዳም ረታ በሰላ ብዕር አስቀምጧል።

የደራሲና የአርታኢ ትስስር በተንጸባረቀበት በሄላም አተራረክ ውስጥ ምናሴ የተሰኘ ገጸባሕርይ እናገኛለን። ምናሴ የ-false collective consciousness ትእምርት ነው። ምናሴዎች ለሥልጣን ይሠራሉ፣ ራሳቸውን እንደ ነጻ ያስባሉ፤ ነገር ግን የሥርዓቱ የመጠቀሚያ መሣሪያ (system functionary) ናቸው። ምናሴዎች የኦልቪቴዎች ጥይት ናቸው። ምናሴዎች የሔላምዎች ስኬት ሳይኾን የገዛ ጥቅማቸውን የሚያስቀድሙ የማኅበረሰቡ አካል ናቸው። ምናሴ በሌላ መነጽር ብናየው የመንግሥት ቢሮክራት የመካከለኛው መደብ ውክል ነው። ሀገሩ ከንጉሣዊ ሥርዓት ወደ ወታደራዊ ሥርዓት ቢቀየርም፤ ከወታደራዊ ሥርዓት ወደ ሌላ ሥርዓት ቢለወጥም ምናሴያውያን ግን አይቀየሩም። ሥርዓት ይቀየራል - ምናሴያውያን አይቀየሩም፣ ትእዛዝ ይፈጽማሉ፣ ይከድራሉ። ይህ በኢትዮጵያ ፖለቲካል-ታሪክ ውስጥ የተደጋገመ፣ ግን ደግሞ ያልተስተዋለ እውነት ነው።

ሄላም የወታደር ልጅ ናት፤ እንዲያሳድጋት በአደራ የተሰጠው ቤተሰብ የሚበድላት። የሷ ዓይነት ዕጣ ከደረሰው እንደ ወንድሟ ከምታየው ቴዲ ከሚባል ልጅ ጋር ታድጋለች። መጀመሪያ የሚልዮን፣ የኋላ ኋላ የምናሴ ፍቅረኛ የምትኾን ድምፀ-መረዋ ሴት ናት። ሁሉ ነገሯን ባጣችበት ወቅት ጡቷ ተአምር ያመርታል።
በመዝሙረ ሄላም ላይ የሄላም የጡት ወተት የአንዳች ነገር ውክል ይመስለኛል። ሻዕቢያ ለታጋይ ወጣቶች ማሳደጊያ ፈልጓት ሊሰርቃት መፈለጉ በቀላሉ የሚዘለል ነገር ነው? ወተት እና ጡት በመጀመሪያ እይታ የሕፃናት ትዝታ፣ የእናትነት ምሥል፣ የእምነት እና የጾታ መነሳሳት የተዋሃዱበትም አይደል? ወተት ሕይወት ነው? የመጀመሪያ ምግብ፣ ከእናት ወደ ልጅ የሚፈስም አይደል? በክርስቲያናዊ ምልክት ንጹሕነትን አይወክልም? ወተት ከ“ቅዱስ” ወደ “ሥጋዊ” የሚያስተላልፍ ድልድይ ነው ማለት እንችል ይኾን? የሄላምን ጡት የጠባ ታማሚ ልጅ እንዴት ጤናማ ሊኾን ቻለ? የምን ትእምርት ነው? ሄላም ከብዙ ወንድ ጋር የወጣች እንደመኾኗ ለዚህ ሰናይ ግብር ለምን የሷ ጡት ተመረጠ?

ሌላው፣ መዝሙረ ሄላም ላይ ኦልቬቲን እናገኛታለን። ኦልቬቲ የግራጫ ቃጭልዋ። መዝገቡ ንፋስ መውጫ ሳለ፣ ባልንጀራው ኤልያስ የብልግና ሀሁ ሊያስተምረው እፊቱ ያቆማት ቀይ ሰሌዳ ነበረች ኦልቬቲ። መዝሙረ ሄላም ላይ ምናሴን እና ቤተሰቡን የምታሾር ዐውራ ገጸባሕርይ ኾና ትከሰታለች። መዝሙረ ሄላም እና ግራጫ ቃጭሎች በጋለሞታይቱ በኦልቬቲ ብቻ ሳይኾን በዘመነ እንድርያስ እና በመዝገቡ ዱባለም ይገናኛሉ። ነጋ ዳቦ ጋጋሪውም በ-typological space መዝሙረ ሄላም ላይ እናገኘዋለን።

መዝሙረ ሄላምን ከህላዌነት (Existentialism) አንጻር እንመልከተው። ሄላም ትርጉም በማይሰጥ ዓለም ውስጥ እንዴት እንደምትኖር እናነባለን። የሀገሯ ዳር ድንበር እንዳይነካ አባት ብታዋጣም አሳዳጊዎቿ ግን የወላጅን ፍቅር አዋጥተው አይለግሷትም። ወርቅ አበድራ ጠጠር ትነፈጋለች። ዕቃ ለማገዝ ቤቷ ድረስ ለመጣው ሚልዮን ልቧን ትሰጣለች። ሀና የሸነቆረችውን ክፍተት ለሞላችበት ውለታዋ ክፍያ ይኾን ዘንድ ሚልዮን ለሄላም የወለፈንዴ ቡጢ ያሳርፍባታል። ለሕይወት ትርጉም ለመስጠት ባስ ውስጥ ካገኘችው ሄኖክ ጋር ብትሞክርም የበለጠ የሕይወት ትርጉም ይዛባባታል። የወታደር ልጅ መኾኗ ሄላምነቷን በዜሮ ያባዘዋል። የመጨረሻው ስንብትም ከሄኖክ ጓደኛ አፎት በሚወጣ ሰይፍ መቀላት ይኾናል። ከሄኖክ ጓደኛ ጀርባ የሚውለበለበው ባንዲራ ደግሞ የሄኖክ ሸሚዝ መኾኑ ደግሞ ቁስሉን እንደ አቡሰዲቅ ያደርገዋል። ለሕይወቷ ትልቅ ትርጉም ያለውን የሙዚቃ ሥራዋን፣ “ትርጉም ወዳለው

ነገር ይቀይርልኛል” ብላ በምትተማመንበት በምናሴ ትነጠቃለች። ተአምር በሚያስብለው በጡት ወተት ምክንያት ለሕይወቷ ትርጉም ለመስጠት ትታትራለች። የጡት ወተቷን ምርምር በማድረግ ለትልቅ ዓለምአቀፍ በጎ ተፅዕኖ ታደርጋለች ተብላ የተቆጠረችው ሥዕለማርያም የዓለም አቀፍ መሳለቂያና ትችት ምንጭ ትኾንባታለች። ይህ ሁሉ ትርጉም የሌለው ድግግሞሽ ነው። ይህ ደግሞ በሳርተር የተገለጸውን “existence without essence”-ን ያሳያል።

የህላዌነት መሠረታዊ ሐሳብ ነጻነት ነው፤ ግን ነጻነት ፍርሃትን ይወልዳል። ሄላም ለአሮን ፍቅሯን መናገር ትችላለች፤ ነገር ግን ዝምታን መርጣለች። የግራጫው መዝገቡ፣ የእንጀራ እናቱ የምታደርስበትን በደል እንደሚያውቀው ሁሉ ሄላምም ክብካብና ዘበናይ የሚያደርሱባትን አድሎ ታውቃለች፤ ግን ለረዥም ጊዜ ዝም ብላለች። ሄላም፣ ሙዚቃዋን ካጣች በኋላ ወደ ባንዱ ሄዳ መጋፈጥ ትችላለች፤ ነገር ግን አትሄድም … ይህ በሳርተርኛ bad faith ነው።

የሄላም ምርጫ ዝምታ ኾነ እንጂ ደካማ ናት ማለት አይደለም። “አልተናገርኩም ማለት አላውቀውም ማለት አይደለም” የሚል ዝምታ ነው ያላት። በሌላ ጎኑ ደግሞ ዝምታዋ፣ የለመደችውን ግፍ ከማታውቀው ዐዲስ ግፍ የመምረጥ ኹኔታ ነው። ዐዳዲስ ግፎችን ለመሸሽ በዝምታ አላዋቂነት ዛጎል ውስጥ የመደበቅ ብቃት ነው። የለመደችውን ግፍ የመከላከል አቅም ስላላት ባለመደችው ግፍ እንዳያጠፏት ሠግታ በውስጣዊ ንቃተ ሕሊና የዘየደችው ብልሃት ሊኾን ይችላል። ዝምታዋ የመቆየቷ ምሥጢር ነው። ደበበ ቀዝቃዛ ገለልተኛ ነኝ የሚለው ሰው ለመኖር ሲል ሳይታወቀው ስሜቱን የሚቆጣጠርበት መንገድን ለማስታወስ ነው።

“የስንብት ቀለማት” ገጸባሕርይ የኾነው ዮሴፍም ብዙ ነገር ያውቃል፤ ግን ዝም ይላል … ፊያሜታ ቂል መስሏት ትዘባርቃለች … እሱ ግን “አልተናገርኩም ማለት አላውቀውም ማለት አይደለም” የሚል የዝምታ መልስ ይመልስላታል። እሷ ግን ዝምታው አይገባትም። የ“ቀዳዳ”ው ደበበ እና “የስንብት …” ዮሴፍ ቀዳዳውን አይሞሉትም፤ እያዩት ይኖራሉ። ዶነሮች ጥሩ ፈንድ ሲለቁ ፊያሜታ ፕሮጀክቱን ለአሳምነው ትሰጠውና ዮሴፍን “ምን ዶነሮች እኮ ጠፉ ትለዋለች” … ዝም ይላል፤ ይታዘባል።

ቃል መሣሪያ ነበር፤ በዘመነ ደበበ፣ በዘመነ ዮሴፍ፣ በዘመነ ሄላም እና በዘመነ መዝገቡ ዱባለ ግን ቃል አደገኛ ኾኗል፤ ዝምታ ኹነኛ መጠጊያ ነው … ይህ ከደርግ በኋላ የተፈጠረ “traumatized literary silence” ማሳያ ነው። ስለኾነም ተራኪዎቹ (ደበበ፣ መዝገቡ፣ ዮሴፍ እና ሄላም) ለምን ዝም አሉ ሳይኾን "ዝምታን የሚያመነጭ ሥርዓት ምን ይኾን?" ብለን እንድንጠይቅ ያደርጋል። ግለሰብ ዝም ሲል፤ ሕዝብ በጸጥታ ይዋጣል፤ የዚያኔ የተማከለው ኃይል አፍ ያወጣል።

የአዳምን ዐዲሱን መጽሐፍ "በንባብ ይለቅ" ብለን መርቀናል።

ቢኒያም አቡራ
ሐምሌ 25 / 2018 ዓ.ም

የኢትዮጵያ ብሔራዊ መታወቂያ ፕሮግራም ወደ መንግሥታዊ የልማት ድርጅት ተሸጋገረ

የኢትዮጵያ ብሔራዊ መታወቂያ ፕሮግራም (ፋይዳ) በይፋ"ፋይዳቨርስ" በመባል ወደ የመንግሥት የልማት ድርጅት ማዕቀፍ ማደጉ ተገለጸ።

ይህ አዲስ ድርጅት በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) ሥር የተጠቃለለ ሲሆን፤ ፕሮጀክቱ ከነበረበት ማዕቀፍ ወጥቶ በንግድ አሠራር የሚመራ እና ዘላቂ ዲጂታል መሠረተ ልማት አቅራቢ ሆኖ እንዲቀጥል ታስቦ የተቋቋመ መሆኑ ተጠቁሟል።

የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ብሩክ ታዬ እንደገለጹት፤ የዲጂታል መሠረተ ልማት ለኢኮኖሚ ዕድገት፣ ለፋይናንስ አካታችነት እና ለቀልጣፋ አገልግሎት አሰጣጥ ወሳኝ ድርሻ አለው።

ፕሮግራሙ አሁን ላይ ከ50 ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎችን መመዝገብ የቻለ ሲሆን፣ 150 የሚደርሱ የንግድ ተቋማት የደንበኛ ማረጋገጫ (eKYC) ውህዶችን አከናውኗል። በተጨማሪም ከ190 ሚሊዮን በላይ ደህንነታቸው የተጠበቁ የማረጋገጫ ሂደቶችን በማከናወን ከ15 ሚሊዮን በላይ ዲጂታል መታወቂያ ምስክር ወረቀቶችን መስጠቱ ተገልጿል።

ተቋሙ አሁን የያዘውን አዲስ መዋቅር በመጠቀም የዲጂታል መታወቂያ መፍትሔዎችን ከአህጉራዊ አጀንዳዎች ማለትም ከአፍሪካ ነፃ ንግድ ቀጠና  እና ከስማርት አፍሪካ ጋር ለማስተሳሰር እና አገልግሎቱን በክልሉ ለማስፋፋት ተነግሯል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቀድሞው የዓለም ባንክ ፕሬዝዳንት ዴቪድ ማልፓስን ሀሳብ ዋቢ በማድረግ ክቡር ገና ባወጡት ትንታኔ፣ በኢትዮጵያ እየተተገበረ ያለው የኢኮኖሚ ማሻሻያ እና የገንዘብ ፖሊሲ በተራው ዜጋ ላይ እያስከተለ ያለውን ጫና በጽኑ ተችተዋል። የኢኮኖሚ ቃላቶች እንደ "ማረጋጋት"፣ "ሊበራላይዜሽን"፣ "የገበያ መተማመን" እና "ተለዋዋጭ የምንዛሬ ተመን" የመሳሰሉት ዘመናዊነትን እና ኃላፊነትን የሚያንፀባርቁ ቢመስሉም፣ ከዚህ መረጋጋት ተጠቃሚው ማነው የሚለው ጥያቄ ግን ክሪቲካል መሆኑን ጽሁፉ ያነሳል።

የኢትዮጵያ መንግስት የብርን የምንዛሬ ተመን በገበያ እንዲወሰን ማድረጉ የማይቀር አማራጭ እንደነበር ይከራከራል። ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማትም ይህንን በመደገፍ የውጭ ምንዛሪ ገበያው በነፃነት እየሰራ መምጣቱን፣ የወጪ ንግድ ገቢ መጨመሩን፣ የዋጋ ግሽበት ከነበረበት ከፍተኛ ደረጃ መጠነኛ መሻሻል ማሳየቱን፣ እንዲሁም የዕዳ ሽግሽግ ሂደቱ እርምጃ እያሳየ መሆኑን እንደ አበረታች ውጤቶች ይጠቅሳሉ። ይሁን እንጂ፣ እነዚህ ማሻሻያዎች የዜጎችን ድህነት እንዳባባሱ እና የተራውን ኢትዮጵያዊ የመግዛት አቅም በከፍተኛ ሁኔታ እንዳዳከሙ የቀድሞው የዓለም ባንክ ፕሬዝዳንት ሞግተዋል። ክቡር ገና በጽሁፋቸው እንዳስገነዘቡት፣ እነዚህ ሁለት ተቃራኒ የሚመስሉ ሀሳቦች ስኬትን ከሚለኩበት መነፅር አንፃር የሚለያዩ እንጂ የሚጣረሱ አይደሉም። አንደኛው የማክሮ ኢኮኖሚ ተቋማትን ጤንነት ሲለካ፣ ሌላኛው ደግሞ የህብረተሰቡን ተጨባጭ የኑሮ ሁኔታ ይለካል።

አንድ ሀገር ያደገች የምትባለው የምንዛሬ ተመኗ በነፃ ገበያ ስለተመራ፣ የባለሀብቶች መተማመን ስለጨመረ ወይም የዕዳ ሽግሽግ ስለተደረገ አይደለም። እነዚህ ግቡን መምቻ መንገዶች እንጂ እራሳቸውን የቻሉ ግቦች አይደሉም። የጽሁፉ አቅራቢ እንዳስቀመጡት የእውነተኛ እድገት መለኪያዎች የምርት አቅም መስፋፋትን፣ የሰራተኞች ምርታማነት ማደግን፣ የኢንዱስትሪዎች አቅም መጎልበትን፣ የአርሶ አደሩ ምርት መጨመርን፣ ወጣቶች ትርጉም ያለው የስራ ዕድል ማግኘታቸውን፣ እንዲሁም ሀገሪቱ በውጭ ፋይናንስ ላይ ያላት ጥገኝነት መቀነሱን ያካትታሉ። ታሪክ እንደሚያስተምረው፣ የበለጸጉ ሀገራት መጀመሪያ ገበያቸውን በማስተካከል ሳይሆን፤ ምርታቸውን በማሳደግ፣ ስትራቴጂካዊ ኢንዱስትሪዎቻቸውን በመጠበቅ እና የቴክኖሎጂ አቅማቸውን በመገንባት ነው ሀብታም የሆኑት። ኢትዮጵያ ግን አሁን ላይ የፋይናንስ ማሻሻያውን በማስቀደም፣ መዋቅራዊ ሽግግሩን ወደ ኋላ በመተው የተገላቢጦሽ መንገድ እየተጓዘች መሆኗን ጽሁፉ ይተቻል።

የእነዚህን የኢኮኖሚ ማሻሻያዎች ጫና የሚሸከሙት ዓለም አቀፍ አበዳሪዎች፣ የፋይናንስ ተቋማት ወይም ሀብታቸው ዋጋ በሚጨምር ንብረቶች የተጠበቀላቸው አካላት አይደሉም። ይልቁንም የኢኮኖሚው ማሻሻያ ጫና በዋናነት የሚያርፈው በደመወዝ ተከፋዮች፣ በአነስተኛ የንግድ ተቋማት፣ በሸማቾች፣ ከውጭ የሚገቡ ግብዓቶችን ውድ በሆነ ዋጋ በሚገዙ አርሶ አደሮች፣ እና እጅግ ውድ ወደሆነው የስራ ገበያ አዲስ በሚቀላቀሉ ወጣቶች ላይ ነው። በመሆኑም እነዚህ የኢኮኖሚ ድንጋጤን የመቋቋም አቅም የሌላቸው የህብረተሰብ ክፍሎች፣ ለማክሮ ኢኮኖሚው መረጋጋት ዋነኛ ፋይናንስ አድራጊዎች ሆነዋል። ምንም እንኳን ይህ ጫና ጊዜያዊ መስዋዕትነት ተብሎ ቢቀርብም፣ ጊዜያዊ መስዋዕትነቶች ወደ ቋሚነት የመቀየር አዝማሚያ እንዳላቸው ታሪክ ያሳያል።

እርግጥ ነው የትኛውም ሀገር ስር በሰደደ የዋጋ ግሽበት፣ በተዛባ የምንዛሬ ተመን እና ሊቋቋመው በማይችለው የህዝብ ፋይናንስ ውስጥ ሆኖ ሊበለጽግ አይችልም። ነገር ግን ኢኮኖሚያዊ መረጋጋቱ የማንን ፍላጎት ለማሟላት ነው? መረጋጋቱ በራሱ ብቸኛ ግብ ከሆነ፣ ኢኮኖሚው ከልማት ቅድሚያዎች ይልቅ የፋይናንስ አመልካቾችን ወደ ማሟላት ይሸጋገራል። በውጤቱም፣ በጀቶች ጤናማ ሲሆኑ ቤተሰቦች እየደኸዩ ይሄዳሉ፤ የውጭ መተማመን ሲጨምር የሀገር ውስጥ የመግዛት አቅም ይዳከማል፤ በመጨረሻም የኢኮኖሚ ፖሊሲው ህዝብን ከማገልገል ይልቅ ገበያን እና አበዳሪዎችን ወደ ማርካት ይዞራል። የቀድሞው የዓለም ባንክ ፕሬዝዳንት ለማስታወስ እንደሞከሩት፤ የማክሮ ኢኮኖሚ ስኬት ማለት፣ ማህበራዊ ስኬት ማለት አይደለም። ታሪክ በመጨረሻ የሚጠይቀው ጥያቄ፣ ገበያው ቀልጣፋ መሆኑን፣ የምንዛሬ ተመኑ ተለዋዋጭ መሆኑን ወይም የዋጋ ግሽበቱ የታሰበው ግብ ላይ መድረሱን ሳይሆን ማሻሻያው ሀገሪቱን ከበፊቱ የበለጠ ጠንካራ አድርጓታል ወይ የሚለውን ነው። የማክሮ ኢኮኖሚ አመልካቾች እየተሻሻሉ ህዝቡ እየደኸየ የሚሄድባት ሀገር መረጋጋትን ልታመጣ ትችል ይሆናል፤ ነገር ግን እድገትን አምጥታለች ወይ የሚለው አሁንም ምላሽ ያላገኘ ትልቅ ጥያቄ መሆኑን ጽሁፉ በፅኑ ያስገነዝባል።

ቱሪዝም - የኢትዮጵያን ብልጽግና ማረጋገጫ አንዱ መሳሪያ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 28፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ውስጥ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የቱሪዝም ዘርፉ ከዋና ዋናዎቹ የክፍለ ኢኮኖሚው ምሰሶዎች ዝርዝር በመግባቱ ለዘርፉ በርካታ መሰረተ ልማቶች ተሰርተዋል፡፡

ኢትዮጵያም ለሌሎችም የሚተርፍ ገቢን መፍጠር የሚያስችል እምቅ የቱሪዝም ሃብት ቢኖራትም እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በሚገባው ልክ አልተጠቀመችበትም ነበር።

ዘርፉ እንዲያንሰራራ ፖሊሲ የማውጣት፣ ተቋማትን የማዋቀር፣ አዳዲስ ልማቶችን የማከናወን ሥራ ተከናውኗል፡፡

ከለውጡ ወዲህ በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች የሚገኙ ቅርሶችን ከመጠገን ባለፈ አዳዲስ የቱሪዝም መዳረሻዎች ተገንብተዋል፡፡

የኢትዮጵያ የቱሪዝም ዘርፍ ከፍተኛ እመርታ በማሳየት የሀገሪቱ ዋና የኢኮኖሚ ምንጭ እየሆነ መጥቷል።

የመደመር እሳቤ የኢትዮጵያን የቱሪዝም ዘርፍ ከነበረበት መዘናጋት በማውጣት የሀገሪቱን ብልጽግና ከሚያረጋግጡ ዋና ዋና የኢኮኖሚ ምሰሶዎች አንዱ እንዲሆን አድርጎታል፡፡

መንግሥት ዘርፉን እንደ አንድ ስትራቴጂካዊ የኢኮኖሚ ምሰሶ አድርጎ በመቅረጽ፣ አዳዲስ ግዙፍ መዳረሻዎችን በመገንባት እና ነባር የባህል፣ የታሪክና የተፈጥሮ ጸጋዎችን በማዘመን ረገድ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥቶ እየሰራ ይገኛል።

ቱሪዝምን ከተፈጥሮ ጥበቃ እና ከማህበረሰብ ልማት ጋር ያቀናጁ የገበታ ለሸገር፣ ገበታ ለሀገር እና ገበታ ለትውልድ ሜጋ ፕሮጀክቶችን መቅረጽና መተግበር ነው።

በርካታ የሀገር ውስጥ እና የውጭ ሀገር ጎብኚዎችን በመሳብ ለሀገሪቱ ገቢና የስራ ዕድል ፈጠራ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያበረከተ ይገኛል፡፡

ለዘርፉ እድገት መንግሥት በሰጠው ትኩረት አዳዲስ መዳረሻዎችና መሠረተ ልማቶች ተገንብተዋል፡፡

በአዲስ አበባ ከተማ እና በሌሎችም የሀገሪቱ ከተሞች የተከናወኑት የኮሪደር ልማቶች የከተሞችን ውበት በማጎልበት ምቹ ሁኔታን በመፍጠር ቱሪዝሙን ማነቃቃት ተችሏል፡፡

የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የፋሲለደስ ግንብ እና የጁገል ግንብ የመሳሰሉ አንጋፋ ቅርሶችን የመጠበቅና የዕድሳት ሥራዎች በስፋት ተግባራዊ ተደርገዋል፡፡

ከውጭ ጎብኚዎች ባለፈ፣ የሀገር ውስጥ ቱሪዝም ከፍተኛ እድገት እያሳየ ሲሆን፤ ዜጎች ሀገራቸውን እንዲያውቁና እንዲጎበኙ በማድረግ፤ የህዝብ ለህዝብ ትስስርን አጠናክሯል።

የኢትዮጵያ የቱሪዝም ዘርፍ እመርታ የሀገሪቱን አወንታዊ ገጽታ በዓለም አቀፍ ደረጃ በማስተዋወቅ ረገድ የማይተካ ሚና አለው።

የቱሪዝም መዳረሻዎችን በዘመናዊ መንገድ የማልማትና አገልግሎቶችን የማዘመን ሥራዎችም በስፋት እየተሰሩ ነው፡፡

ኢኮኖሚው በብዝሃ ዘርፍ ላይ እንዲመሰረት መደረጉ በቱሪዝም ዘርፍ ያለውን እምቅ አቅም ይበልጥ መጠቀም የሚያስችል ዕድል ፈጥሯል።

በወንድማገኝ ጸጋዬ

ኢትዮጵያ ለአካባቢ ጥበቃ ያላትን ቁርጠኝነት ለዓለም ያሳየችበት አረንጓዴ ዐሻራ

‎አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 28፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር የግብርና ምርታማነትን ማሳደግን ጨምሮ ዘርፈ ብዙ ሀገራዊ ጠቀሜታዎችን እያበረከተ ነው፡፡

መርሐ ግብሩ የአካባቢ ጥበቃ ሚናውን በጥቂት ዓመታት ብቻ ከፍ አድርጓል፡፡ የአፈር መሸርሸርን በመከላከል እና የደን ሽፋንን በማሳደግ ረገድ ከፍተኛ ውጤት አሳይቷል።

ይህ ንቅናቄ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሀሳብ አመንጪነት ከ2011 ዓ.ም ጀምሮ ሲተገበር ቆይቷል። በዚህም የዘንድሮውን ሳይጨምር ከ48 ቢሊየን በላይ ችግኞችን በመትከል ስኬት ተመዝግቦበታል።

የመላው ኢትዮጵያውያን ላብ ውጤት የሆነው አረንጓዴ ዐሻራ የአየር ንብረት ለውጥን እና የተፈጥሮ ሀብት መመናመንን ለመላቀቅ፣ ለምግብ ዋስትናና ለሥራ ዕድል ፈጠራ የተተለመ ትውልድ ተሻጋሪ እቅድ ነው።

የአየር ንብረት ለውጥ ተግዳሮትና የደን መመናመን የአፈር መሸርሸር እና የውሃ አካላት መድረቅ ፈተናዎችን አስከትሎ ነበር፡፡ የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር በቁርጠኝነት መተግበሩ የደን መመናመንን በማስቀረት የአየር ንብረት ለውጥ ጫናን ለመቋቋም የሚያስችል አቅም ፈጥሯል።

በዚህም የአፈር መከላት ችግር ቀደም ሲል ከነበረው አንጻር በ50 በመቶ ያህል መቀነስ መቻሉ እና የውሃ አካላት በደለል የመሞላት ችግር መፈታቱ ዘርፈ ብዙ ጥቅም እየሰጠ ይገኛል።

ይህም የምግብ ዋስትናን ከማረጋገጥ ባለፈ ፍራፍሬዎችን ጨምሮ የተለያዩ የግብርና ምርቶችን ወደ ውጭ የመላክ አቅሟን ለማሳደግ በቅታለች፡፡

የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ህጻናትን፣ አዛውንቶችን፣ ወጣቶችን እና የመንግሥት ሰራተኞችን ጨምሮ መላውን ህዝብ አሳትፏል፡፡

መርሐ ግብሩ የተፈጥሮ ሀብትን ከመጠበቅ ባለፈ ሰፊ የስራ ዕድል ፈጥሯል።

የመላው ኢትዮጵያውያን የጋራ ላብ ውጤት የሆነው አረንጓዴ አሻራ ዛሬ ላይ የሚታይ ተጨባጭ የለምለም ተፈጥሮ መሠረት ብቻ ሳይሆን ለቀጣዩ ትውልድ ንጹህ አየር፣ ውሃ እና አፈርን የማስተላለፍ ዋስትና ነው።

ይህ ህዝባዊ ንቅናቄ ኢትዮጵያ ለአካባቢ ጥበቃ ያላትን ጽኑ ቁርጠኝነት ለዓለም ያስመሰከረችበት እና አረንጓዴ ኢኮኖሚን እውን ለማድረግ የተጠቀመችበት ታላቅ የድል ምዕራፍ ነው።

በመርሐ ግብሩ የተመዘገበውን ድል የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዕውቅና የሰጠው ሲሆን፤ በተለያዩ አጋጣሚዎችም ኢትዮጵያ ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር ኢኮኖሚ ለመገንባት የምታደርገውን ጥረት አድንቋል።

የተባበሩት መንግሥታት የአየር ንብረት ጉባኤ (ኮፕ-32) በኢትዮጵያ እንዲዘጋጅ የተወሰነውም ለኢትዮጵያ ጥረት ዕውቅና በመስጠት ነው።

ወደ ዘላቂ ልማት የሚደረግ ሽግግር

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 28፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ለመዋቅራዊ ሽግግር፣ ለኢኮኖሚ ጥንካሬ እና ለአካታች ሀገራዊ እድገት ቁርጠኝነት ባለው ሥርዓት እየተመራች በዘመናዊ ታሪክ ግንባታዋ ወሳኝ ምዕራፍ ላይ ትገኛለች።

በሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ኢትዮጵያ በዋና ዋና ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዘርፎች ላይ አበይት ስኬቶችን እያስመዘገበች ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ መሰረት የሆነው ግብርና ወደ ቴክኖሎጂ መር ያደረገው ሽግግር ተጨባጭ ውጤት እያስመዘገበ ይገኛል፡፡

በበጋ መስኖ ስንዴ ልማት እና በክላስተር እርሻ እቅዶች አማካኝነት ኢትዮጵያ የሀገር ውስጥ ምርትን በከፍተኛ ሁኔታ አሳድጋለች፡፡ይህም ከውጭ የሚገቡ ምርቶች ጥገኝነትን ቀንሷል፡፡

በሀገሪቱ በአረንጓዴ ዐሻራ ፕሮግራሞች በአትክልትና ፍራፍሬ ላይ የተደረጉ ኢንቨስትመንቶች የአየር ንብረት ተፅዕኖን ለመቋቋም ሥነ ምህዳርን ለማከም እና የኑሮ ውድነትን ለማረጋጋት የሚደረገውን ጉዞ እየደገፈ ነው፡፡

የኃይል ማመንጨት አቅምን በማሳደግ የመንገድ መረቦችን በማዘመን እና በማስተሳሰር የኢትዮጵያ የመሰረተ ልማት ገጽታ አስደናቂ ለውጥ በማድረግ፤ የሀገር ውስጥ ትስስርን እያጠናከረ ኢትዮጵያን በአህጉራዊ ነጻ ንግድ ቀጣና ስር የንግድ ማዕከል እያደረጋት ይገኛል።

በአዲስ አበባ እና በክልል ከተሞች የተካሄደው የኮሪደር ልማት የሕዝብ ቦታዎችን በመሠረታዊነት በማደስ፤ መንገዶችን በማዘመን፣ አረንጓዴ የሕዝብ ቦታዎችን በመገንባት፣ የመገልገያ መሠረተ ልማቶችን በማስፋፋት እና የንፅህና አጠባበቅ ሥርዓቶችን በማሻሻል ተስማሚ የከተማ አካባቢን እየፈጠረ ነው፡፡

ዘላቂ ኢኮኖሚ ለመገንባት ኢትዮጵያ በዲጂታል ኢትዮጵያ ስትራቴጂ አማካኝነት የዲጂታል ሽግግርን በከፍተኛ ሁኔታ እያፋጠነች ትገኛለች።

በቴሌኮሙኒኬሽን እና በፋይናንስ ዘርፍ ላይ የተደረጉ ኢንቨስትመንቶች የፋይናንስ አካታችነትን እያሳደገ ነው፡፡

የኢንዱስትሪ ፓርኮችን ለማስፋፋት የሀገር ውስጥ ማኑፋክቸሪንግን ለማነቃቃት እና ከፍተኛ ዋጋ ያላቸውን የውጭ ኢንቨስትመንቶችን ለመሳብ የሚደረጉ ጥረቶች የኤክስፖርት ገቢን በማሳደግ የሰለጠነ የሰው ሀይል መፍጠራቸውን ቀጥለዋል።

የኢኮኖሚ እድገት ያለ ማህበራዊ ልማት ትርጉም የለውምና የኢትዮጵያ መንግሥት በትምህርት፣ ጤና እና ሌሎች ዘርፎች መሠረተ ልማቶችን በማሻሻል የሰራተኛውን ክህሎት ከዘመናዊ የገበያ ፍላጎት ጋር በማጣጣም የዜጎችን ሁለንተናዊ ለውጥ ማጠናከር ተችሏል።

ኢትዮጵያ እስካሁን ላስመዘገበቻቸው ስኬቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ የተሰጧት እውቅናዎች የበለጸገች ሉዓላዊት ሀገር ለመገንባት በሚደረገው ጥረት ውስጥ ፈተናዎች ቢኖሩም ህዝብ ከውጤት ተኮር አመራር ጋር ተቀናጅቶ ወደ ዘላቂ ልማት የሚያደርገው ጉዞ በተገቢ መስመር ላይ ስለመሆኑ ማሳያ ናቸው።

በምሕረት ደምሴ

ቀብር
#ethiopia | ​የብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር ዋና ሥራ አስኪያጅነትና በተለያዩ መስሪያ ቤቶች ከ40 ዓመታት በላይ በኃላፊነት ሲሠሩ የነበሩት ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው አረፉ።

ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው በ83 ዓመታቸው ያረፉት ሐምሌ 27 ቀን 2018 ዓ.ም. በአጋጠማቸው ድንገተኛ ሕመም ነው።

​ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ሴቶች ከዩኒቨርሲቲ ለመመረቅና በከፍተኛ ኃላፊነት ተመድበው ለመሥራት ብርቅ በነበረበት ጊዜ በውጤት ያለፉ፣ በፋና ወጊነት በሚቆጠር አርአያነት፣ በከፍተኛ ተሳትፎ ሀገራቸውን ሲያገለግሉ ቆይተዋል።

​በ1950ዎቹ መጨረሻ ከቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ በኢኮኖሚክስ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን፣ ከዋሺንግተን ዲሲ አሜሪካን ዩኒቨርሲቲ ሁለተኛ ዲግሪያቸውን በማግኘት ለወጣት ሴቶች ምሳሌ ለመሆን የበቁ ነበሩ።

​ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ከ40 ዓመታት በላይ በኃላፊነትና በሥራ መሪነት ባገለገሉባቸው የግልና የመንግሥት መስሪያ ቤቶች አዳዲስ የሥራ ዘዴዎችን በመቀየስና የተቀናጀ አሠራር በማስለመድ ስማቸው በመልካም ሲጠራ ቆይቷል።

​በተለይም ለ19 ዓመታት በዋና ሥራ አስኪያጅነት የመሩትን የብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር ትርፋማ ለማድረግ፣ አሠራሩን ለማዘመንና ጠንካራ ተቋም እንዲሆን ያበረከቱት አስተዋጽኦ በጊዜው በነበሩትና ሰነድ በሚመረምሩት ዘንድ የታወቀ ነው።

እንደ ፈጣን ሎተሪ ዓይነቶቹ ከጊዜው ጋር የተጣጣሙ አሠራሮች በብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር እንዲለመዱና የተጠናከሩ እንዲሆኑ ያደረጉት ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ናቸው።

​በኢትዮጵያ መድን ድርጅት፣ በኅብረት ኢንሹራንስ፣ በናይል ኢንሹራንስ፣ በብርሃን ኢንሹራንስ በመመሪያ ሥራ አስኪያጅነት እየተመደቡ ተቋሞቹ እንዲጠናከሩ ሙሉ ልምዳቸውንና ችሎታቸውን ማስተላለፋቸውን አብረዋቸው የሠሩት እየመሰከሩላቸው ነው።

​ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው ትኩረትና ጥንቃቄ ከሚጠይቀው የሥራ መደባቸው ጋር ደርበው እንደ ቤተሰብ መመሪያ ማኅበር ከአንዴም ሁለቴ፣ እንደ ቀይ መስቀል ማኅበር፣ እንደ ኢየሩሳሌም የሕፃናት ማሳደጊያ ድርጅትና በመሣሰሉት ተቋማት ለረጅም ዓመታት በቦርድ ሊቀ መንበርነትና አባልነት፣ በሥራ አስፈጻሚነትም ጭምር ሲሠሩ ቆይተዋል።

​ዘለግ ላለውና ውጤታማ ለሆነ ሥራቸው የተለያዩ ሽልማቶችን አግኝተዋል።

እስከ ሕልፈታቸው ድረስ ከሥራ ሳይለዩ በጥናትና በምርምር ሥር ቆይተዋል።

​የሁለት ልጆች የሆኑት ወይዘሮ መዓዛ ቅጣው የቀብር ሥነ ሥርዓት ኮተቤ በሚገኘው በመካነ ቅዱሳን ሐና ወኢያቄም ቤተ ክርስቲያን ሐሙስ ሐምሌ 30 ቀን 2018 ዓ.ም. ከቀኑ በ6:00 ሰዓት እንደሚፈጸም ቤተሰቦቻቸው ነግረውናል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

ከቡና ባሻገር :- እየገዘፈ ያለው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ!

የኢትዮጵያ አስደናቂ የብዝሃ ኢኮኖሚና እምቅ የቱሪዝም አቅም በሲኤንኤን (CNN) ዕይታ

ዓለም አቀፉ የቴሌቪዥን ጣቢያ ሲኤንኤን (CNN) "Connecting Africa" በተሰኘው ታዋቂ ዝግጅቱ፤ ኢትዮጵያ ከለመደችው የቡና ኤክስፖርት ባለፈ በቱሪዝም፣ በማዕድን፣ በታዳሽ ኃይል እና በግዙፍ መሰረተ ልማቶች ላይ እያስመዘገበች ያለውን አስደናቂ የኢኮኖሚ ሽግግር በስፋት ዳስሷል። የጣቢያው ዘጋቢ ቪክቶሪያ ሩባድሪ በልማት ስፍራዎቹ በአካል በመገኘት ባቀረበችው ዘገባ፣ ሀገሪቱ ያላትን እምቅ ሀብት በተጨባጭ ወደ ተግባር እየቀየረች መሆኑን እማኝነቷን ሰጥታለች።

ዘጋቢዋ በልዩ ትኩረት ከተመለከተቻቸው መስኮች አንዱ የኢትዮጵያ የቱሪዝም ዘርፍ ነው። ኢትዮጵያ ያላትን እምቅ የቱሪዝም ሀብት እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በሚገባው ልክ ሳትጠቀም ብትቆይም፣ አሁን ላይ ግን በመደመር እሳቤ ከዋና ዋና የኢኮኖሚ ምሰሶዎች አንዱ ሆኗል። በተለይም በፈረንጆቹ 2023 በተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ ሳይንስና ባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) በዓለም ቅርስነት የተመዘገበውንና 250 ሺህ ሄክታር መሬት የሚሸፍነውን የባሌ ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በመጎብኘት፣ ስፍራው በዓለም ላይ በመጥፋት ላይ ያሉ የእንስሳት ዝርያዎች መገኛ መሆኑን ዘገባው አውስቷል። መንግስት ለዘርፉ በሰጠው ልዩ ትኩረት ደረጃቸውን የጠበቁ ኢኮ-ሎጆችና የመንገድ መሰረተ ልማቶች መገንባታቸው የሀገር ውስጥና የውጭ ጎብኚዎችን በከፍተኛ ደረጃ እየሳበ ይገኛል። የቱሪዝም ዘርፉ እመርታ እያሳየ ያለው በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አነሳሽነት የተጀመሩት የገበታ ለሸገር፣ ገበታ ለሀገር እና ገበታ ለትውልድ ፕሮጀክቶች ባመጡት ትልቅ አቅም መሆኑን ዘገባው በስፋት ያትታል።

የሀገሪቱ የልማት ራዕይ በቱሪዝም ብቻ የተገደበ አይደለም። ኢትዮጵያ ቀጣናዊ ትስስርን የሚያጠናክሩ ግዙፍ ፕሮጀክቶችን እውን እያደረገች ትገኛለች። ከ12 ቢሊዮን ዶላር በላይ በሆነ ወጪ እየተገነባ ያለውና በ2030 ሙሉ ለሙሉ ተጠናቆ አገልግሎት ሲጀምር በአፍሪካ ተወዳዳሪ የማይገኝለት ግዙፍ ፕሮጀክት የሆነው የቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ለዚህ ማሳያ ነው።

ማረፊያው የሀገሪቱን ንግድና ቱሪዝም ወደ ላቀ ደረጃ ያሸጋግራል ተብሎ ይጠበቃል። በተጨማሪም በአፍሪካ ቀዳሚው የውሃ ኃይል ማመንጫ የሆነው ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ፣ የሚሊዮኖችን ቤት ወደ ብርሃን ከመቀየሩም ባሻገር ከራስ ፍጆታ እስከ ቀጣናዊ የኃይል ትስስር ትልቅ ሚና እየተጫወተ ይገኛል።
ኢትዮጵያ ኢኮኖሚዋን በብዝሃ ዘርፍ ለማሳደግ የጀመረችው ጥረት በማዕድን ዘርፉም ደማቅ አሻራ አሳርፏል። በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል የሚገኘው የኩርሙክ የወርቅ ፋብሪካ በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰራተኞችን አቅፎ እየተገነባ የሚገኝ ትልቅ የማዕድን ሀብት ማውጫ ነው። በሌላ በኩል፣ 140 ዓመታት ያስቆጠረችው መዲናችን አዲስ አበባ፣ ታሪኳን በሚመጥን መልኩ በሚያስደንቅ የልማትና የለውጥ ጉዞ ላይ እንደምትገኝ እና ለሀገሪቱ ሰፊ የኢኮኖሚ ራዕይ አይነተኛ ማሳያ መሆኗ በዘገባው ተጠቁሟል።

በአጠቃላይ የሲኤንኤን ጥልቅ ዘገባ፣ ኢትዮጵያ ኢኮኖሚዋን በብዝሃ ዘርፍ ላይ እንዲመሰረት በማድረግ የሀገሪቱን ብሎም የቀጣናውን የኢኮኖሚ ምህዳር ለመቀየር የጀመረችው ጉዞ ስኬታማ መሆኑን የሚያሳይ ነው። ፖሊሲ ከማውጣት ጀምሮ ቅርሶችን እስከመጠገንና ተቋማትን እስከማዋቀር የተሰሩት ስራዎች ኢትዮጵያን ተመራጭ የኢንቨስትመንትና የቱሪዝም መዳረሻ እያደረጓት ይገኛል።

ሲኤንኤን (CNN) በ‘ኮኔክቲንግ አፍሪካ’ (Connecting Africa) ፕሮግራሙ የኢትዮጵያን አዲሱን የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ በዝርዝር ዳስሷል #ebc #etv #ebcdotstream #cnninternational

የቢሾፍቱ አውሮፕላን ማረፊያ ፕሮጀክት ኢትዮጵያ በአቪየሽን ዘርፍ መሪነቷን እንደታጠናክር ያስችላታል - ሲኤንኤን
***********************

የዓለማችን ታዋቂው የዜና መረብ ሲኤንኤን (CNN) "ኮኔክቲንግ አፍሪካ" በተሰኘው ዝነኛ ፕሮግራሙ፣ የአፍሪካ የአቪዬሽን መሪ የሆነው የኢትዮጵያ አየር መንገድ እየመራው ያለውን ታላቅ የመሠረተ ልማት፣ የኢኮኖሚ እና የቱሪዝም እምርታ በሰፊው ዳስሷል።

ዘገባው እንደ አመላከተው፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ለአህጉሪቱ ምሳሌ የሚሆን የዕድገት ሞተር ከመሆኑም በላይ ኢትዮጵያን የዓለም አቀፍ ትስስር ማዕከል በማድረግ ረገድ ወደ አዲስ እየተሸጋገረ ይገኛል።

ዘገባው ኢትዮጵያ የአቪዬሽን ዘርፏን ዘመናዊ በማድረግ፣ የአፍሪካ አህጉራዊ ነፃ ንግድ ቀጣናን (AfCFTA) ተግባራዊነት በማፋጠን እና የተፈጥሮ ሀብቶቿን ለዓለም አስተዋውቃ የቱሪዝም አቅሟን በመገንባት በኩል እያከናወነቻቸው ያሉትን ዐበይት ተግባራት በስፋት አሳይቷል።

በዘገባው ጎልተው ከተካተቱት ዐበይት ጉዳዮች መካከል በ12.5 ቢሊዮን ዶላር ወጪ ግንባታው የተጀመረው እና በአፍሪካ ታሪክ ትልቁ የሆነው የቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ሜጋ ፕሮጀክት ቀዳሚው ነው።

ይህ ዘመናዊ የአቪዬሽን መንደር የመጀመሪያው ምዕራፍ ሲጠናቀቅ 60 ሚሊዮን፣ ሙሉ በሙሉ ሲጠናቀቅ ደግሞ በዓመት እስከ 110 ሚሊዮን መንገደኞችን የማስተናገድ እና 4 ሚሊዮን ቶን ካርጎ የማጓጓዝ ከፍተኛ አቅም ይኖረዋል።

የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ መስፍን ጣሰው ከሲኤንኤን ዘጋቢ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ አዲሱ አውሮፕላን ማረፊያ አፍሪካውያንን እርስ በእርስ በማስተሳሰር ረገድ የመሪነት ሚናውን እንደሚቀጥል ገልጸዋል።

በተጨማሪም አየር መንገዱ የአፍሪካ ነፃ ንግድ ቀጣናን ስኬታማ ለማድረግ እና አህጉራዊ የንግድ ትስስርን ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር ቁልፍ ሞተር መሆኑን አስረድተዋል።

በዘገባው ላይ እንደተጠቆመው የኢትዮጵያን ተፈጥሯዊና ታሪካዊ ሀብቶች ለዓለም አቀፍ እና ለአህጉራችን ጎብኚዎች ተደራሽ ለማድረግ ዘመናዊ የመሠረተ ልማት ግንባታዎች፣ ደረጃቸውን የጠበቁ የማረፊያ ስፍራዎች እና አዳዲስ የመንገድ ዝርጋታዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ።

ይህም ኢትዮጵያ ከቱሪዝም ዘርፍ የምታገኘውን የኢኮኖሚ ጥቅም ወደ ላቀ ደረጃ የሚያሸጋግር ነው።

የሲኤንኤን ዘገባ የኢትዮጵያ አየር መንገድ በአቪዬሽን ዘርፍ እያመጣ ያለውን ብሩህ ተስፋ እና በአቪዬሽን መሠረተ ልማት አህጉራዊ መሪነቷን በጽኑ የምታረጋግጥበትን የልማት ጉዞ በግልጽ ያሳየ ነው።

የአፍሪካ ኩራት የሆነው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሀገራችን የአህጉሪቱ ዋና የንግድ፣ የቱሪዝም እና የኢኮኖሚ መገናኛ ማዕከል በማድረግ ጉዞውን አጠናክሮ ቀጥሏል።

በሔዋን ጌታቸው

#ethiopia #ebc #bishoftuairport #ethiopianairlines #connectingafrica #cnn

ተመራማሪዎች ሰለ ኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ምን አሉ?

“የፊታችን አራት ዓመት ለመደበኛው ሕዝብ ሀብታም የመሆን የመጨረሻው ዕድሎች ናቸው” — የጉግል ዋና ሥራ አስፈጻሚ
#ethiopia | ​የጉግል ዋና ሥራ አስፈጻሚ
ሱንዳር ፒቻይ ከ2026 እስከ 2030 ያሉት ዓመታት ተራው ሕዝብ በከፍተኛ ደረጃ ሀብት ለማፍራትና የኢኮኖሚ አቅሙን ለማሳደግ የሚያገኝበት የመጨረሻው ወርቃማ አጋጣሚ መሆናቸውን ገለጹ።

ዋና ሥራ አስፈጻሚው በሰጡት ማብራሪያ በአሁኑ ወቅት እየታየ ያለው የቴክኖሎጂ እና የኢኮኖሚ ሽግግር ለብዙዎች ያልተጠበቀ የሀብት ፈጠራ ዕድል ይዞ የመጣ ቢሆንም ይህን አጋጣሚ አሁኑኑ ተፎካካሪ ሆኖ ያልተጠቀመበት የሕብረተሰብ ክፍል ግን ወደፊት የሚፈጠሩትን እድሎች ለማግኘት እጅግ እንደሚቸገር አሳስበዋል።

በመሆኑም ሰዎች አዳዲስ የስራ አዝማሚያዎችን ቀድመው በመገንዘብ አሁኑኑ ተገቢውን ዝግጅት እንዲያደርጉና ይህን አጋጣሚ ወደ እውነተኛ ስኬት እንዲቀይሩት ጥሪ የቀረበ ሲሆን ትክክለኛውን እርምጃ በአሁኑ ወቅት መውሰድ የነገውን የገንዘብ ነፃነት ለመወሰን ወሳኝ መሆኑ ገልጸዋል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

በፕሬዚዳንቱ ገደብ ውስጥ ኢትዮጵያም ተካታለች
#ethiopia | ​ኢትዮጵያ፣ ናይጄሪያ፣ ታንዛኒያ፣ ኡጋንዳ፣ ዚምባብዌ፣ ቡሩንዲ እና ሴኔጋልን ጨምሮ የ30 የአፍሪካ ሀገራት ዜጎች ለንግድና ለጉብኝት (B1 እና B2) ወደ አሜሪካ ለመጓዝ የቪዛ ማመልከቻ በሚያስገቡበት ወቅት እስከ 20 ሺህ የአሜሪካ ዶላር የዋስትና ማስያዣ እንዲከፍሉ የሚገደዱበት አዲስ መመሪያ ተጣለ።

የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ይህ አሰራር የቪዛ ጊዜያቸውን አጠናቀው በህገ-ወጥ መንገድ የሚቀሩ ሰዎችን ቁጥር ለመቀነስ ያለመ ነው ሲል ገልጿል።

በአንጻሩ የስደተኞች እና የጉዞ መብት ተሟጋቾች ውሳኔው ህጋዊ ተጓዦችን በማስደንግጥና ከፍተኛ የኢኮኖሚ ጫና በመፍጠር ህጋዊ የሆኑ ጉዞዎችን የሚያስቀር ነው ሲሉ ተችተውታል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

ኢትዮጵያ ለዓለም ያስተማረችው አዲስ ታሪክ
****************

ትላንት በመላው ኢትዮጵያ በተካሄደው ታሪካዊ የአንድ ጀምበር የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ኢትዮጵያ በ12 ሰዓታት ውስጥ ለመትከል ካቀደችው 800 ሚሊዮን ችግኝ 805 ሚሊዮን ችግኞችን በመትከል አዲስ የዓለም አቀፍ ሥነ ምህዳር ጥበቃ ታሪክ አስመዝግባለች።

ከማለዳው ጀምሮ በመላው ኢትዮጵያ በሚገኙ የመትከያ ስፍራዎች ወጣቶች፣ የመንግሥት ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች፣ የዲፕሎማቲክ ማኅበረሰብ አባላት እና ታዋቂ ግለሰቦች በተገኙበት የተካሄደው ይህ ታላቅ ሕዝባዊ ንቅናቄ ኢትዮጵያውያን ለሀገራቸው ተፈጥሮአዊ ህልውና እና ለቀጣዩ ትውልድ አረንጓዴ ምድር ያላቸውን ቁርጠኝነት በተግባር ያረጋገጡበት ሆኗል።

ኢትዮጵያ ካቀደችው በላይ 805 ሚሊዮን ችግኞችን በመትከል ባስመዘገበችው በዚህ ታላቅ ስኬት ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ጠንካራ መልእክቶችን አስተላልፋለች።

የአየር ንብረት መዛባትን ለመከላከል የሚደረገው ጥረት በመግለጫዎች እና በኮንፈረንሶች ብቻ ሳይሆን በተግባር መሬት ላይ በሚወርዱ ግዙፍ ሕዝባዊ ሥራዎች መመራት እንዳለበት በተግባር የተደገፈ መሪነቷን አሳይታለች።

በሌላ በኩል ሀገራችን የራሷን የደን ሽፋን ከማሳደግ እና የደረቁ የውኃ አካላትን ከመመለስ ባለፈ ለጎረቤት ሀገራት ችግኞችን በማካፈል በቀጣናው አረንጓዴ ኢኮኖሚን ለመገንባት የምታደርገውን ጥረት አጠናክራ እንደምትቀጥል አረጋግጣለች።

ኢትዮጵያ በራሷ አቅም እና በሕዝቧ ንቅናቄ ትልቅ ሀገራዊ ሀላፊነቷን መወጣቷን በመግለጽ የበለፀጉ ሀገራት እና የዓለም አቀፍ አካባቢ ጥበቃ ተቋማት ለአየር ንብረት ለውጥ መከላከል የገቡትን የፋይናንስ እና የቴክኖሎጂ ድጋፍ ቃል በተግባር እንዲወጡ በድፍረት እንድትሞግት ትልቅ የዲፕሎማሲ ሞራል እና አቅም ፈጥሮላታል።

ይህ ታሪካዊ ስኬት ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ የተጣለባትን እምነት የሚያጸና ሲሆን፣ ሀገራችን በታላላቅ የዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ጉባኤዎች ላይ በዘርፉ ያላትን የላቀ የሞራል ልዕልና እና ተደማጭነት ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ዳግም ያስመሰከረ ነው።

የተመዘገበው 805 ሚሊዮን ችግኝ ተከላ ስኬት የዛሬን የተፈጥሮ ቁስል እያከመ፣ የነገዋን ኢትዮጵያ እና የዓለምን ሥነ ምህዳር ለመጠበቅ በተግባር የተጻፈ ታሪካዊ የአረንጓዴ ዐሻራ ምዕራፍ ነው።

በሃና ምንዳሁን
#ethiopia #ebc #ebcdotstream #greenlegacy #planthope #climateresilience #ethiopiarising

ከቃል ባሻገር የታየ ሀገራዊ ብቃት፡ ትላልቅ ህልሞችን የማሳካት ታሪካዊ ጉዞ
************************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ “የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ኢትዮጵያ ትላልቅ ነገሮችን አቅዳ ሕዝቦቿን አስተባብራ ማሳካት እንደምትችል ማሳያ ነው" ሲሉ የተናገሩት ሀሳብ በትላንትናው ዕለት መላ ኢትዮጵያንን ባንቀሳቀሰው ግዙፍ ንቅናቄ በተግባር ተረጋገጧል።

ኢትዮጵያውያን ከጫፍ እስከ ጫፍ በአንድ ልብ ተነስተው ያከናወኑት የችግኝ ተከላ ሀገራችን በጽናት ከተነሳች እና ሕዝቧን በአንድነት አስተባብራ ከተንቀሳቀሰች ማንኛውንም ግዙፍ ሀገራዊ ህልም ማሳካት እንደምትችል ለዓለም ያስመሰከረችበት ታሪካዊ ዕለት ሆኗል።

በዕለቱ የተከናወነው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር የችግኝ ተከላ ሂደት ብቻ ሳይሆን፣ የሕዝብን አቅም እና ቁርጠኝነት ያሳየ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ነው።

ከማለዳው ጀምሮ በየተራራው፣ በየሸለቆው እና በየከተሞች አደባባይ የታየው ሕዝባዊ መነቃቃት የሀገራዊ ኅብረታችንን ጥንካሬ በግልጽ ያሳየ ነበር።

ይህ በትላንትናው ዕለት በየቦታው የተተከለው አረንጓዴ ዐሻራ ሀገራችን ለአየር ንብረት ለውጥ የማትበገር፣ በምግብ ራሷን የቻለች እና ለተፈጥሮ ሀብቷ ተቆርቋሪ የሆነች ኢትዮጵያን የመገንባት ትልቅ ራእይ በተግባር የተተረጎመበት ነው።

ይህ ታላቅ ስኬት ሙሉ የሚሆነው ከመትከል ባሻገር በሚደረገው ዘላቂ ጥረት መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል።

ችግኝ መትከል የመጀመሪያው እና ወሳኙ እርምጃ ቢሆንም፣ ዋናውና ትልቁ ትኩረታችን መሆን ያለበት በተተከሉት ችግኞች እንክብካቤ ላይ ነው። እያንዳንዷ የተተከለች ችግኝ ተንከባካቢ እና ጠባቂ ሊኖራት ይገባል።

ችግኞቹ ፀድቀው፣ አድገው እና ጥላ እና ፍሬ ሆነው እስኪታዩ ድረስ የማኅበረሰቡ፣ የተቋማት እና የየአካባቢው ዜጎች የቅርብ ክትትል ሊደረግላቸው ይገባል።

የዚህ ኅበረታችን የመጨረሻው ስኬት የሚለካው በኅበረት ወጥተን ችግኞቹን እንደተከልናቸው ሁሉ አድገው በጸደቁት እና የአካባቢውን ሥነ-ምህዳር በቀየሩት ዛፎች መጠን ነው::

ዛሬ በየምድሩ የተተከሉት ሚሊዮን ችግኞች የነገዋ ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እና የአካባቢ ጥበቃ ሀብቶች ናቸው።

በመሆኑም ከዚህ የተከላ ንቅናቄ ማጠቃለያ በኋላ እያንዳንዱ ዜጋ የተተከሉትን ችግኞች የመጠበቅ፣ የመንከባከብ እና የማሳደግ ሀገራዊ ኃላፊነቱን አጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል።

ዛሬ በላባችን ያራሰነው አፈር እና የተከልነው ችግኝ ነገ ለሀገራችን ለምለምነት፣ ለንጹህ አየር እና ለቀጣዩ ትውልድ አስተማማኝ ሕይወት ዋስትና ሆኖ ይኖራል።

በሔዋን ጌታቸው
#ethiopia #ebc #greenlegacyethiopia #plantingtonurturing #sustainableethiopia

የዘመናችን ሉዓላዊነት፡ ከድንበር ጥበቃ እስከ ኢኮኖሚያዊና ዲጂታል ልዕልና
*******************

( የዕለቱ መልዕክት)

ትናንት የሀገር ዳር ድንበር በጀግኖች ደምና አጥንት ይጠበቅ ነበር። ዛሬ ግን የዓለማችን የጂኦ-ፖለቲካ መልክ እና የኃይል አሰላለፍ መሰረታዊ ለውጥ ሲያስተናግድ፣ የሉዓላዊነት ትርጓሜም እጅግ ጥልቅ የሆነ አዲስ ገጽታን ተላብሷል።

በ21ኛው ክፍለ ዘመን የኢትዮጵያ ሉዓላዊነት እና የህልውና ዋስትና የሚረጋገጠው ጂኦግራፊያዊ ድንበርን በጦር መሣሪያ በመጠበቅ ብቻ ሳይሆን በስንዴ ማሳዎቻችን ስፋት፣ በፋብሪካዎቻችን የማምረት አቅም እንዲሁም በዲጂታል ቴክኖሎጂ ብቃታችን ጭምር ነው።

እውነተኛ ነፃነት ማለት የራስን ትርክት በራስ አቅም መጻፍ መቻል፣ የራስን ህዝብ በራስ አቅም መመገብ እና የሀገርን ጉዳይ ያለ አንዳች የውጭ ጫና መወሰን መቻል ማለት ነው።

ይህ ሉዓለዊነት ከእርዳታ ጥገኝነት እና ከተረጂነት አዘቅት ተላቆ በምግብ ራስን መቻልን፣ ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን በሀገር ውስጥ አቅም ማምረትን እና በከንቱ የሚባክኑ የተፈጥሮ ጸጋዎቻችንን ወደ ሀገራዊ ሀብት መቀየርን ማዕከል ያደረገ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) "ደሃ አይከበርም፤ እየለመነ የሚኖር ሀገር አይከበርም" ሲሉ የተናገሩት መራር ሀቅ፣ የዘመናችንን የሉዓላዊነት ትግል ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው። ክብራችን በዓለም አቀፍ መድረክ ላይ ደምቆ የሚታየው፣ ቃላችንም የሚሰማው ፖሊሲዎቻችንን ያለማንም ጣልቃ ገብነት ማስፈጸም የሚያስችል የኢኮኖሚ ጡንቻ ስንገነባ ብቻ መሆኑን ይህ አዲስ እሳቤ ያስገነዝበናል።

ይህ ሁለንተናዊ የኢኮኖሚ እና የቴክኖሎጂ ሉዓላዊነት እርስበርስ በተሳሰሩ ጠንካራ ምሰሶዎች ላይ የቆመ ነው። የግብርናው ዘርፍ ዜጎችን ከረሃብ ከመታደግ አልፎ፣ ሀገርን በእርዳታ ስም ከሚመጣ የፖለቲካ ተጽዕኖ እና የውጭ ጫና ነጻ የማውጣት አቅም አለው።

ከዚህ ጎን ለጎን አምራች ኢንዱስትሪውና ማዕድን ልማቱ የውጭ ምንዛሬን በማስገኘት ሀገራዊ ሜጋ ፕሮጀክቶቻችንን በራሳችን አቅም እንድንገነባና ኢኮኖሚያችን እንዲጠናከሩ እያደረጉ ይገኛሉ። የቱሪዝም ዘርፉ የብሔራዊ ገጽታችንን ከመገንባት ባሻገር ባህላችንን ለዓለም የምናስተዋውቅበት የሶፍት ፓወር መሣሪያችን ሲሆን የዲጂታል ኢኮኖሚው ደግሞ ከዘመኑ የቴክኖሎጂ ፍጥነት ጋር እኩል እንድንራመድ የሚያደርገን የህልውናችን ወሳኝ ቁልፍ ሆኗል።

የታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ የሉኣላዊነታችን መከበር ትልቁ ማሳያ ነው። ዓለም አቀፍ ጫናዎችን ተቋቁመን ግድቡን ከዳር ማድረሳችን፣ ወደ ብሪክስ (BRICS) አባልነት መቀላቀላችን እና የባህር በር ጥያቄያችንን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለማሳካት የምናደርገው ትጋት ሀገራችን በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተሰሚነት እና ሉዓላዊ ክብሯን በተጨባጭ የሚያሳዩም ናቸው።

ይሁን እንጂ፣ እነዚህ ታላላቅ ሀገራዊ ስኬቶችና የዲፕሎማሲ ድሎች ዘላቂና ሙሉ ትርጉም የሚኖራቸው በውስጣችን ሰላምና ሀገራዊ መግባባት ሲሰፍን ብቻ መሆኑን መዘንጋት የለብንም። የልዩነት ግንቦችን አፍርሰን በጠረጴዛ ዙሪያ በሀገራዊ ምክክር ካልተወያየን እንዲሁም የጋራ ጠላታችን በሆነው ድህነት ላይ በአንድነት ካልዘመትን፣ የጀመርነውን የብልጽግና ጉዞ ማሳካትና ሉዓላዊነታችንን ከውስጥም ከውጭም ማስጠበቅ እጅግ ይከብዳል። የኢኮኖሚና የዲጂታል ልዕልናን ለማረጋገጥ መነሻው የውስጥ ሰላምና የአንድነት መንፈስ ነው።

በሌላ በኩል ደግሞ ይህን ሁለንተናዊ የልማት ጉዞ እውን ለማድረግ የሀገርን ሉዓላዊነት እና የሕዝባችንን ሰላም ለማስጠበቅ ሌሊትና ቀን የሚተጋው፣ በቆራጥነትና በጀግንነት የተገነባው መከላከያ ሠራዊታችን ሚና በጉልህ የሚጠቀስ ነዉ፡፡

ሠራዊቱ ለሀገሩና ለህዝቡ ሲል ዛሬም ይፋለማል፣ ይዋደቃል፣ የተከበረ ህይወቱንም ይሰጣል። ይህ ሠራዊት ሀገሩን ከውጭና ከውስጥ ፀረ-ሰላም ኃይሎች በመጠበቅ የሉዓላዊነታችን ጠንካራ ዘብ በመሆን ለልማታችን ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል።

የሠራዊቱን የጀግንነት ፈለግ በመከተል ሕዝብ በአንድነት ሲቆም፣ አገርን ከጠላት መጠበቅና ወደ ብልጽግና ማሻገር ይቻላል። ስለዚህም የሀገርን ድንበርና ሰላም በንቃት መጠበቅ እንዲሁም ለጸጥታ አካላት ጠንካራ ድጋፍና አጋርነት ማሳየት የሁሉም ዜጋ ግዴታ ነው።

ስለሆነም አሁን ጊዜው ታሪካዊ ጀግንነታችንን ወደ አዲስ ምዕራፍ የምናሸጋግርበት ወቅት ነው። ሀገራዊ ሉዓላዊነታችንን ዘላቂ ለማድረግ፣ ሁለንተናዊ ብልጽግናችንን ለማረጋገጥ እንዲሁም ትግላችንን ከጦር ሜዳ ወደ ዲጂታል ፈጠራ፣ ከተረጂነት ወደ አምራችነት እና ወደ ጠንካራ የስራ ባህል የምናሸጋግርበት ወሳኝ የለውጥ ዘመን ላይ እንገኛለን። የትናንት አባቶቻችን በደማቸው ያቆዩልንን ነጻነት፣ ዛሬ በላባችን፣ በእውቀታችን እና በፈጠራ ክህሎታችን ልናደምቀው ግድ ይለናል!

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የትራምፕ አስተዳደር ከ10 እስከ 12.5 በመቶ የሚደርስ ዓለም አቀፍ ታሪፍ (ቀረጥ) ለመጣል ያደረገውን አዲስ ሙከራ ለማገድ፣ 25 የአሜሪካ ግዛቶች ሰኞ ዕለት በአሜሪካ ዓለም አቀፍ የንግድ ፍርድ ቤት ክስ መስርተዋል።

ግዛቶቹ በክሳቸው እንዳስገነዘቡት፣ የአሜሪካ የንግድ ተወካይ ጽሕፈት ቤት በዓለም አቀፍ ደረጃ "የግዳጅ ስራን" ለመከላከል በሚል ያካሄደው ምርመራ ህገ-ወጥ የንግድ እገዳዎችን በድጋሚ ለመጣል የተቀነባበረ ሽፋን ነው። በተለምዶ ከአንድ ዓመት በላይ የሚወስደውን ምርመራ በ60 ሀገራት (ኢኮኖሚዎች) ላይ በሁለት ወር ተኩል ጊዜ ውስጥ ብቻ በችኮላ በማጠናቀቅ፣ አስተዳደሩ ቀድሞ የተወሰነ ውሳኔ ላይ መድረሱን እና እርምጃውም "የዘፈቀደ እና ህግን የጣሰ" መሆኑን ከሳሾቹ በጽኑ ተችተዋል። የኒውዮርክ አቃቤ ህግ ሌቲሻ ጄምስ ፕሬዝዳንቱ በፈለጋቸው ሀገራት ላይ ሰፊ ታሪፍ የመጣል ስልጣን እንደሌላቸው ሲያሰምሩበት፣ የክልሉ ገዥ ካቲ ሆቹል ደግሞ እርምጃውን የዕለት ተዕለት የሸቀጦች ዋጋን የሚያንር "በሰራተኛው ቤተሰብ ላይ የተጣለ ግብር" ሲሉ ኮንነውታል።

ግዛቶቹ የስራ አስፈፃሚው አካል ከኮንግረስ የታክስ ስልጣንን በህገ-ወጥ መንገድ ለመንጠቅ እየሞከረ መሆኑን በመግለጽ ፍርድ ቤቱ ታሪፉን ህገ-ወጥ ብሎ እንዲያግደው የጠየቁ ቢሆንም፣ ኋይት ሀውስ ግን ክሱን ውድቅ አድርጎታል። አስተዳደሩ የውጭ ሀገራት የሰራተኛ መብቶችን ባለማክበራቸው በአሜሪካ የንግድ እንቅስቃሴ እና ሰራተኞች ላይ የሚያደርሱትን ጫና ለመከላከል በህጋዊ መብቱ እና ስልጣኑ እየተጠቀመ መሆኑን የኋይት ሀውስ ቃል አቀባይ ኩሽ ዴሳይ ምላሽ ሰጥተዋል።

ኢትዮጵያ ለጅቡቲ የጭነት ተሽከርካሪዎች ማረፊያ የሚሆን መሬት ሰጠች

ኢትዮጵያ እና ጅቡቲ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን የንግድና የትራንስፖርት ኮሪደር ለማዘመን የሚያስችላቸውን ታሪካዊ ስምምነት በመተግበር በሞጆ ከተማ የመሬት ርክክብ ፈጸሙ።

ላለፉት 25 ዓመታት ዘግይቶ የቆየው ይህ ፕሮጀክት፣ ለጅቡቲ የከባድ ጭነት ተሽከርካሪዎች ማቆሚያ ተርሚናል ግንባታ የሚውል መሬት ለጅቡቲ ወገን በመስጠት እውን ሆኗል።

በሞጆ ከተማ በተካሄደው የርክክብ ሥነ-ሥርዓት ላይ የኢትዮጵያ የትራንስፖርትና ሎጅስቲክስ ሚኒስትር ዓለሙ ስሜ፣ የጅቡቲ የመሠረተ ልማትና መሳሪያዎች ሚኒስትር ሳይድ ኑህ ሀሰን፣ የሞጆ ከተማ ከንቲባ እና የሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ ባለሥልጣናት ተገኝተዋል።

ዓለሙ ስሜ እንደገለጹት፤ ፕሮጀክቱ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ እና በጅቡቲ ባለሥልጣናት መካከል በተደረገው ውይይት ውሳኔ ያገኘ ሲሆን፣ የሁለቱን ሀገራት ታሪካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ቁርኝት የበለጠ ያጠናክራል።

ለባህር በር አልባዋ ኢትዮጵያ ዋነኛ የንግድ መስመር የሆነው የሞጆ-ጅቡቲ ኮሪደር፣ አዲሱ የከባድ መኪኖች ማቆሚያ ተርሚናል ሲገነባበት በትራፊክ መጨናነቅ ምክንያት ይባክን የነበረውን ጊዜና ተጨማሪ ወጪ በእጅጉ ይቀንሰዋል ተብሏል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ እና ጅቡቲን የሚያገናኘውን የባቡር መስመር የጭነት አቅም እስከ እ.ኤ.አ. 2027 ወደ 6.2 ሚሊዮን ቶን ለማሳደግ ታቅዶ እየተሰራ እንደሚገኝ ይታወቃል።

Seledadotio
Seledadotio

ከዛፎች ጥላ ስር

ትናንት የተከልናቸው ችግኞች አድገው ጥላ ሆነውን፣ ከስሮቻቸው ተሰብስበን ጉዳዮቻችንን ተወያይተንባቸዋል። አረንጓዴ ዐሻራ ፍሬ አፍርቶ፣ የህይወት እስትንፋስ የሆነውን ተፈጥሮን ዳግም አስነስቶልናል።

በእነዚህ የዛፍ ጥላዎች ስር ሆነን፣ ከባቢ አየራችን እንዴት እንደተቀየረ መመስከር ጀምረናል። የተራቆቱ ተራሮቻችን አረንጓዴ ለብሰው የአፈር መሸርሸር ቆሟል፤ የጠፉ ምንጮቻችን ፈልቀው የተፈጥሮ የውሃ ዑደታችንን በሚገርም ሁኔታ መልሰነዋል።

ውይይታችን ወደ ኢኮኖሚያዊ ትሩፋቶቻችን ሄዶ፣ የተከልናቸው የፍራፍሬ እና የጥምር ደን ግብርና ችግኞች የምግብ ዋስትናችንን እያረጋገጡልን መሆኑን አንስተናል። ለወጣቶቻችን የስራ እድል ከመፍጠር ባለፈ፣ የቤተሰብ ገቢያችንን በከፍተኛ ደረጃ አሳድገንበታል።

ይህ አረንጓዴ ጉዞ ማህበራዊ ትስስራችንንም እጅግ አጠናክሮታል።

በክረምት ዝናብና ጭቃው ሳይበግረን አብረን የተከልነው እያንዳንዱ ችግኝ፣ የብሔራዊ አንድነታችንና የጋራ ራዕያችን ህያው ሀውልት ሆኖ ዛሬም በመካከላችን የፍቅር ጥላ ዘርግቷል።

እያደረግን ያለነው የአየር ንብረት ለውጥን የመከላከል ትግል ለዓለም ትልቅ ትምህርት ሆኗል። ከድርቅ ስጋት ተላቀን፣ ለምድራችን ጤንነት ግንባር ቀደም ጠበቆች በመሆናችን ልባዊ ኩራት ይሰማናል።

ከዛፎቹ ጥላ ስር የምንነሳው ለቀጣዩ ትውልድ የተሻለች እና የበለጸገች ሀገር ለማስረከብ ቃል በመግባት ነው። አረንጓዴ ዐሻራችን የህልውናችን መሰረት ሆኗል፡፡

በአረንጓዴ ዐሻራ ወደ ዓለም አቀፍ እውቅና የተሻገረችው ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 27፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማረጋገጥ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቀልበስ ያለመው ሀገራዊ የአረንጓዴ ዐሻራ ንቅናቄ፤ ዛሬ በአንድ ጀንበር ከ800 ሚሊየን በላይ ችግኞችን የመትከል ታሪካዊ መርሃ ግብሩን በስኬት እያከናወነ ይገኛል።

የዘንድሮውን ሀገራዊ የችግኝ ተከላ እና የደረሰበትን ምዕራፍ አስመልክቶ የብሔራዊ አረንጓዴ አሻራ ቴክኒክ ኮሚቴ አስተባባሪ አደፍርስ ወርቁ (ዶ/ር) በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፤ አረንጓዴ አሻራ በሀገር ውስጥ ካመጣው ሥነ-ምህዳራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ለውጥ ባሻገር ትልቅ የዲፕሎማሲ ድል እያስገኘ ነው ብለዋል፡፡

ከስምንት ዓመታት በፊት በከፍተኛ ሁኔታ የሙቀት መጨመር፣ የደን ሽፋን መመናመን፣ የዱር እንስሳት ስደት እና የግብርና ምርታማነት መቀነስ የመሳሰሉ ችግሮች እየጨመሩ መጥተው ነበር፡፡ ይህን አሳሳቢ ሁኔታ ለመቀልበስ የተጀመረው አረንጓዴ ዐሻራ፤ እስካሁን ባለው ሂደት ከ48 ቢሊየን በላይ ችግኞችን መትከል መቻሉን ዶ/ር አደፍርስ ገልጸዋል።

ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ጀምሮ ሁሉም ዜጋ እና ተቋማት በአንድነት በተሳተፉበት በዚህ ንቅናቄ፤ አሳሳቢ የነበረው የኢትዮጵያ የደን ሽፋን 23.6 መድረስ ችሏል።

ኢትዮጵያ ባከናወነችው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከዚህ ቀደም በየዓመቱ እስከ 92 ሺህ ሄክታር ይደርስ የነበረው የደን ጭፍጨፋ አሁን ላይ ወደ 27 ሺህ ሄክታር ዝቅ እንዲል ማድረግ ተችሏል።

በመርሃ ግብሩም የደን፣ የፍራፍሬ፣ የእንስሳት መኖ እና ልዩ ልዩ ችግኞችን በማፍላት እና በመንከባከብ ሂደት ከ2 ነጥብ 4 ሚሊየን በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የስራ ዕድል ተፈጥሯል።

ይህም ለዜጎች የገቢ ምንጭ ከመሆኑም በላይ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና ምርት እና ምርታማነትን ለመጨመር አስችሏል።

በአረንጓዴ ዐሻራ የመጣው ድምር ሥነ-ምህዳራዊ ውጤት፤ እንደ ሐረማያ እና አቢጃታ-ሻላ ያሉ የደረቁ እና መጠናቸው በከፍኛ ሁኔታ የቀነሱ ሐይቆች ዳግም እንዲያንሰራሩ ጭምር ትልቅ ሚና መጫወቱን ዶክተር አደፍርስ ወርቁ አብራርተዋል።

እንደ ዶ/ር አደፍርስ ማብራሪያ፣ የአረንጓዴ አሻራ ንቅናቄ ሲጀመር በተለይም በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ ከፍተኛ ጥርጣሬ ነበረ።

ነገር ግን ኢትዮጵያ ከእቅዷ በላይ በመትከል እና አጽድቃ በማሳየት ይህንን ትርክት መቀየር ችላለች ብለዋል።

አሁን ላይ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ስለ አየር ንብረት ለውጥ በንድፈ ሀሳብ ከመወያየት ባለፈ፤ የኢትዮጵያን ተግባራዊ ስራዎች እና ውጤቶች በማየት ከኢትዮጵያ ጋር መስራት ጀምሯል።

ይሄም ሀገሪቱ በዲፕሎማሲው መስክ ትልቅ ትሩፋት እንድታገኝ እና ስሟ በበጎ እንዲነሳ ማድረጉ አስተባባሪው ጠቅሰዋል።

ኢትዮጵያ 32ኛውን የተባበሩት መንግስታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP 32) እንድታዘጋጅ መመረጧ የዚሁ ጥረት ውጤት መሆኑንና፤ ጉባኤውም ትክክለኛው የአፍሪካ ኮፕ እንደሚሆን ዶክተር አደፍርስ አብራርተዋል።

አረንጓዴ ዐሻራ አርሶ አደሩን እና አርብቶ አደሩን ከሚያጋጥመው የድርቅ ፈተና ከመታደግ ባለፈ፣ ኢትዮጵያ የዓለምን የአየር ንብረት ለውጥ ጉዳትን በመቀልበስ ረገድ ግንባር ቀደም ተዋናይ መሆኗን በተግባር ያረጋገጠ ነው።

በዓለምሰገድ አሳዬ

ጋምቤላና ደምቢዶሎ በአየር ሊገናኙ ነው
#ethiopia | የኢትዮጵያ አየር መንገድ የሀገር ውስጥ የበረራ አገልግሎቱን በማስፋት ከጋምቤላ ወደ ደምቢዶሎ እና ከደምቢዶሎ ወደ ጋምቤላ የሚደረግ ቋሚ የበረራ መስመር ከነሐሴ 6 ቀን 2018 ዓ.ም. ጀምሮ እንደሚጀምር አስታውቋል። ይህ አዲስ መስመር የአየር መንገዱ የሀገር ውስጥ ኔትወርኩን የማስፋትና የክልሎችን ትስስር የማጠናከር እቅድ አካል መሆኑ ተገልጿል።

አየር መንገዱ እንደገለጸው፣ አዲሱ የበረራ መስመር በጋምቤላና በደምቢዶሎ መካከል ያለውን የትራንስፖርት እንግልት በእጅጉ በመቀነስ ለንግድ፣ ለኢንቨስትመንት፣ ለመንግሥታዊ አገልግሎቶች እና ለማኅበራዊ ግንኙነቶች አመቺ ሁኔታ ይፈጥራል።

በተጨማሪም ይህ አዲስ መስመር በሁለቱ አካባቢዎች መካከል ያለውን ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ትስስር ይበልጥ እንደሚያጠናክር ተጠቁሟል። የኢትዮጵያ አየር መንገድም የዜጎችን የጉዞ ፍላጎት ለማሟላት የሀገር ውስጥ መዳረሻዎቹን በቀጣይነት እያሰፋ እንደሚቀጥል አረጋግጧል።
#ethiopianairlines #gambella #dembidolo #domesticflights #ethiopianews #aviation #ጋምቤላ #ደምቢዶሎ