ለ7 ዓመታት በህመም ስትሰቃይ ከነበረቸዉ እናት 25 ኪሎ ግራም እጢ በቀዶ ህክምና ተወገደ

የ52 ዓመት ዕድሜ ያላቸዉ እኚህ እናት ለሰባት ዓመታት ያህል በህመም ሲሰቃዩ የነበረ ሲሆን በደብረ ብርሃን አጠቃላይ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል መስከረም 27 ቀን 2019 ዓ.ም በተደረገላቸው ህክምና 25 ኪሎ ግራም ክብደት ያለዉ የማህፀን እጢ ተወግዶላቸዋል።

በሆስፒታሉ የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ሃኪም ዶክተር ሳሙኤል በዛብህ ለብስራት ሬዲዮ እንደተናገሩት ታካሚዋ በሰባት ዓመታት ዉስጥ ሆዳቸዉ አከባቢ እየጨመረ የመጣዉን እብጠት የክብደት መጨመር ሊሆን ይችላል በሚል ትኩረት ሳይሰጡት ቆይተዋል።

የማህፀን እጢ በአፋጣኝ ህክምና ካላገኘ ወደ ካንሰር ተቀይሮ ለህይወት አስጊ የሚሆንበት አጋጣሚ ሊኖር እንደሚችል የሚገልፁት ዶክተር ሳሙኤል ለታካሚዋ እስካሁን በተደረገዉ ምርመራ እብጠቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ ከመጨመሩ ዉጪ የካንሰር ባህሪይ እንዳልተገኘበት ገልጸዋል ።

በሆድ አከባቢ ህመሞች እና እብጠቶች ሲኖሩ ወደ ህክምና ተቋም በመሄድ ምርመራዎችን ማድረግ አስፈላጊ መሆኑ የተገለፀ ሲሆን ከከፋ ስቃይና ህመም መዳን እንደሚቻል ተጠቁሟል፤ 1 ሰዓት ተኩል የፈጀ ቀዶ ህክምና የተደረገላቸዉ የ52 ዓመቷ እናት አሁን ላይ በጥሩ ጤንነት ላይ እንደሚገኙ ታውቋል።

በመባ ወርቅነህ
#ዳጉ_ጆርናል

በኢትዮጵያ የአፍና የጥርስ ህክምና ባለሙያዎች እጥረት መኖሩ ተገለፀ

በአገሪቱ የአፍና የጥርስ ጤና ችግሮች በስፋት የሚታዩ ቢሆንም በዘርፋ የህክምና ባለሙያዎች እጥረት መኖሩን የቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ሚሊኒየም ህክምና ኮሌጅ አስታውቋል።

በማህበረሰቡ ዘንድ ከሚስተዋሉ የጥርስ ጤና ችግሮች መካከል በዋናነት የህፃናትና የአዋቂዎች ጥርስ መበስበስ፣ የድድና የጥርስ አቃፊ አጥንት ሕመም፣ የጥርስ መርገፍ እንዲሁም የአፍና የከንፈር ካንሰር ይገኙበታል።

በሆስፒታሉ የጥርስና ማክሲሎፌሻል ትምህርት ክፍል ኃላፊ እንዲሁም የፊትና መንጋጋ ቀዶ ጥገና ማኅበር ምክትል ፕሬዝዳንት ዶክተር አዲስ ካሳሁን ከብስራት ሬዲዮ ጋር በነበራቸው ቆይታ እንደገለፁት ጥርስን እስከ ማጣት ሊያደርስ የሚችለው የድድና የጥርስ አቃፊ አጥንት ህመም 18.7 በመቶ ስርጭት ሲኖረው የጥርስ መርገፍ ደግሞ 1.8 በመቶ ስርጭት እንዳለው  ተናግረዋል።

የሕክምና ኮሌጁም ከመደበኛው የጥርስ ህክምና በተጨማሪ የአፍ፣ የመንጋጋና የፊት ቀዶ ጥገና ሕክምናን እንደሚሰጥ ገልጿል።ተቋሙም በየቀኑ ከ90 እስከ 140 የሚደርሱ ታካሚዎችን በማስተናገድ ሕክምናን እየሰጠ መሆኑን ዶክተር አዲስ ጨምረው ለጣቢያችን ተናግረዋል።

በፈረንጆቹ 2022 የታተመውና በ2018 አ/ም የተሰበሰበው መረጃን ያካተተው የዓለም ጤና ድርጅት ጥናት እንደሚያሳየው ከሆነ በኢትዮጵያ የሚገኙት 1 ሺህ 745 የጥርስ ህክምና ባለሙያዎች ብቻ ናቸው።በዘርፋ የተሰማሩ የባለሙያዎችን ቁጥር አስመልክቶ ወቅታዊና የተጠናቀረ መረጃ ባለመኖሩ በአሁኑ ወቅት ያለው ቁጥር ከዚህ የተለየ ሊሆን እንደሚችልም ዶክተር አዲስ ገልጸዋል።

በሰብል አበበ
#ዳጉ_ጆርናል

ሼር

በኤምሬትስ የ7 ዓመት ህጻን ህይወት
የታደገችው ጀግናዋ ኢትዮጵያዊት!

በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ፉጃይራህ ግዛት ውስጥ አንዲት የ25 ዓመት ወጣት ኢትዮጵያዊት የቤት ሠራተኛ የሰራችው አስደናቂ የጀግንነት ስራ ብዙዎችን እያነጋገረ ይገኛል። ወጣቷ በምትሰራበት ቤት ጀርባ የነበረ ጥልቅ የውሃ ጉድጓድ ክዳን በድንገት ሲሰበር፣ እርሷ እና የ7 ዓመት ታዳጊ ህጻን አብረው ወደ ጉድጓዱ ውስጥ ወድቀዋል።

በወደቀችበት ቅጽበት የአንደኛ እግሯ አጥንት ቢሰበርም የራሷን ህመም ወደ ጎን በመተው የብረት መዋቅር ተደግፋ ህጻኑን አጥብቃ በመያዝ የአደጋ ጊዜ ሰራተኞች እስኪደርሱ ድረስ ሳትለቅ አቆይታዋለች። የፖሊስ እና የሲቪል ዲፌንስ ቡድኖች ደርሰው የማውጣት ስራ ሲጀምሩም ጀግናዋ ወጣት እሷ ከመውጣቷ በፊት ህጻኑ ቅድሚያ ተሰጥቶት ህይወቱ እንዲተርፍ አድርጋለች። ታዳጊው በሆስፒታል ታክሞ በጤንነት ሲመለስ፣ ወጣቷ በደረሰባት የእግር ጉዳት በፉጃይራህ ሆስፒታል በህክምና ላይ ትገኛለች።

ታዳጊው በሆስፒታል ታክሞ በጤንነት ወደ ቤተሰቡ ሲመለስ፣ ጀግናዋ ወጣት ግን በደረሰባት ከባድ የእግር ጉዳት በሆስፒታል በህክምና ላይ ትገኛለች። የፉጃይራህ ሲቪል ዲፌንስ ምክትል ዳይሬክተር በሆስፒታል ተገኝተው ወጣቷን የጎበኙ ሲሆን፣ ገልፍ ኒውስ እንደዘገበው፤ ወጣቷ ላሳየችው የላቀ መስዋዕትነትና ጀብዱ ከፍተኛ እውቅና እና ምስጋና ተሰጥቷታል።

ሼር

የማቴዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን መስራች አቶ ወንዱ በቀለ የዐይን ብሌናቸውን ለገሱ

የኢትዮጵያ ደምና ህብረ ህዋስ ባንክ አገልግሎት ለአቶ ወንዱ በቀለ ቤተሰቦች የምስጋና የክብር ምስክር ወረቀት አበርክቷል።

የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን መስራች እና ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ወንዱ በቀለ ባደረባቸው ህመም ምክንያት በህክምና ሲረዱ ቆይተው ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩት መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ.ም ረፋድ ነበር።

አቶ ወንዱ በቀለ በኢትዮጵያ በካንሰር በሽታ ቁጥጥር እና በሕፃናት ሕክምና ድጋፍ ዙሪያ የሚሰራው "ማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን" (የቀድሞው ማቲዎስ ወንዱ የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ) መስራች እና ዋና ሥራ አስፈጻሚ ነበሩ።

በሙያቸው የቢዝነስ አስተዳደር ባለሙያ የሆኑት አቶ ወንዱ በቀለ፣ የበጎ አድራጎት ሥራቸውን እንዲጀምሩ ያደረጋቸው ልጃቸው ሕፃን ማቲዎስ ወንዱ በደም ካንሰር ሕመም ምክንያት በሕፃንነቱ ከዚህ ዓለም በሞት መለየቱ ነበር።

የልጃቸውን ሕልፈት መታሰቢያ በማድረግ ሚያዝያ 9 ቀን 1996 ዓ.ም (በ2004 እ.ኤ.አ) ድርጅቱን መሠረቱ።

ተቋሙ በካንሰር ለተያዙ አቅም የሌላቸው ሕፃናትና ወላጆቻቸው የምክር፣ የመጠለያ፣ የሕክምና ቁሳቁስ እና የፋይናንስ ድጋፍ ይሰጣል።

በተጨማሪም፤ የካንሰር ተጋላጭነትን ለመቀነስ ጥብቅ የትንባሆ ቁጥጥር ሕጎች በሀገሪቱ እንዲወጡ ከጤና ሚኒስቴር እና ከዓለም ጤና ድርጅት ጋር በመሆን ከፍተኛ የፖሊሲ ሙግት አድርገዋል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

ኬንያ የመጀመሪያው የኢቦላ በሽታ በሀገሯ መገኘቱን ማረጋገጫ ሰጠች
 
👉ከዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ መነሻውን አድርጎ የተጓዘው ታካሚም በናይሮቢ ህይወቱ አልፏል
 
ኬኒያ የመጀመሪያውን የኢቦላ ቫይረስ ተጠቂ ማረጋገጧን የጤና ሚኒስትሩ አደን ዱዋሌ አስታውቀዋል። ህይወቱ ያለፈው ኬኒያዊ ዜጋ ላለፉት ሰባት ዓመታት በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ኑሮውን ያደረገ ሲሆን፣ ወደ ኬኒያ ከመመለሱ ከአንድ ወር አስቀድሞ በህመም ተይዞ ነበር።
 
ታካሚው በጤና ተቋማት ህክምናን ከተከታተለ በኋላ በየብስ ትራንስፖርት ወደ ጎረቤት ሀገር ኡጋንዳ ተጉዟል። ከዚያም ከኡጋንዳ በጃምቦጀት አውሮፕላን ተሳፍሮ በአውሮፓውያኑ አቆጣጠር ጥቅምት 3 ቀን ከቀኑ 7 ሰአት ከ10 ደቂቃ ላይ ናይሮቢ ከሚገኘው ጆሞ ኬንያታ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ደርሷል።

 በአውሮፕላን ማረፊያው የተለመደውን የህዝብ ጤና ምርመራ ካደረገ በኋላ፣ ዘመድ አዝማዶቹ እና ጓደኞቹ በቀጥታ ከኤርፖርት ወደ ናይሮቢ ሆስፒታል ወስደውት ወዲያውኑ በለይቶ ማቆያ እንዲገባ የተደረገ ሲሆን በሆስፒታል ቆይታው በ‘ቡንዲቡግዮ የኢቦላ ዝርያ መያዙ ተረጋግጦ ህይወቱ አልፏል።

 የጤና ባለስልጣናት ወረርሽኙ እንዳይስፋፋ ለመከላከል ፈጣን እርምጃዎችን የወሰዱ ሲሆን ከሟቹ ጋር ንክኪ ነበራቸው የተባሉ የቤተሰብ አባላትና የጤና ሰራተኞችን ጨምሮ 28 ግለሰቦችን ለይተዋል።በኮንጎ፣ በኡጋንዳ እና በናይሮቢ የተደረገው የታካሚው የአውሮፕላን በረራ እንዲሁም ከቤተሰብ እና ከህክምና ባለሙያዎች ጋር የነበረው ንክኪ አሁን ላይ በመንግስት የክትትል ሰንሰለት ውስጥ ተካቷል።
 
ኢቦላ በበሽታው ከተያዘ ሰው ሰውነት ውስጥ ከሚወጡ ፈሳሾች ወይም በበሽታው ከተበከሉ ነገሮች ጋር ቀጥተኛ ንክኪ በሚፈጠርበት ወቅት የሚተላለፍ አደገኛ በሽታ በመሆኑ የጤና ባለስልጣናት የኢቦላን ስርጭት ለመቆጣጠር የተለዩትን ግለሰቦች በቅርበት እየተከታተሉ ይገኛሉ።
 
ትግስት ላቀው
#ዳጉ_ጆርናል Photo

የቀድሞው " የማቲዎስ ወንዱ ካንሰር ሶሳይቲ " የአሁኑ " የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን " መስራች እና ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ወንዱ በቀለ ስርዓተ ቀብር ዛሬ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም በቦሌ ደብረ ምህረት ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስትያን ተፈጽሟል።

በ1996 ዓ/ም ህፃን ልጃቸውን በደም ካንሰር የተነጠቁት አቶ ወንዱ "ብዙ ማቲዎሶችን ማዳን እንችላለን" በሚል ለ22 ዓመት አገልግሎት የሰጠውን የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዳሽንን መስርተው ለበርካቶች ወገኖቻቸው ደርሰዋል።

አቶ ወንዱ፣ ለአንድ አመት ከ10 ወር ከካንሰር ህመም ጋር ታግለው ህክምና ሲከታተሉ ቢቆዩም፣ መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ/ም ከዚህ ዓለም ድካም አርፈዋል።

ኢትዮጵያን አልፎ ለአፍሪካ እና ዓለም ሀገራት መድረስ የሚችል ተላላፊ ያልሆኑ ህመሞች ችግር ለመፍታት ያለመ "ጤናማ አፍሪካ የልህቀት ማዕከል" የተሰኘ ፕሮጀክት ቀርጸው በመስራት ላይ ነበሩ። ይህንኑ ፕሮጀክት ከግብ ለማድረስ ፋውንዴሽኑ ጥሪ አቅርቧል።

አቶ ወንዱ በቀለ የ3 ልጆች አባት ነበሩ።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia "ታሞ ሕክምና ሲከታተል ነበር። ባልጠበቅነው ሁኔታ በድንገት ነው ያረፈው" - የሟች ቤተሰብ ልጃቸው ህፃን ማቲዎስን የካንሰር በሽታ ሲነጥቃቸው በልጃቸው ስም የህክምና ተቋም ያቋቋሙት "‎የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን" መስራችና ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ወንዱ በቀለ ከዚህ ዓለም በሞት መለየታቸውን ፋውንዴሽኑና ቤተሰባቸው ለቲክቫህ ኢትዮጵያ ገለጹ። አንድ ቤተሰባቸው በሰጡን ገለጻ፣ አቶ ወንዱ በቀለ ሕይወታቸው…

"ታሞ ሕክምና ሲከታተል ነበር። ባልጠበቅነው ሁኔታ በድንገት ነው ያረፈው" - የሟች ቤተሰብ

ልጃቸው ህፃን ማቲዎስን የካንሰር በሽታ ሲነጥቃቸው በልጃቸው ስም የህክምና ተቋም ያቋቋሙት "‎የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን" መስራችና ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ወንዱ በቀለ ከዚህ ዓለም በሞት መለየታቸውን ፋውንዴሽኑና ቤተሰባቸው ለቲክቫህ ኢትዮጵያ ገለጹ።

አንድ ቤተሰባቸው በሰጡን ገለጻ፣ አቶ ወንዱ በቀለ ሕይወታቸው ማለፉን ገልጸው፣ "ታሞ ሕክምና ሲከታተል ነበር። ከዚያም ወዲህ ወደ አይሲ (IC) ገብቶ ተመልሶ ወጥቷል፤ ባልጠበቅነው ሁኔታ በድንገት ነው ያረፈው" ብለዋል።

"ዝርዝሩን አሁን ባለሁበት ሁኔታ መግለጽ አልችልም" ያሉት እኚሁ ቤተሰብ፣ "ህመሙ ከጀመረው ከ1 አመት በላይ ሆኖታል። ህመሙ የጉበት ካንሰር ነው። ሃሌሉያ ሆስፒታል ክትትል ላይ ነበር" ሲሉም ተናግረዋል።

አቶ ወንዱ በቀለ የተወለዱት፣ ሕዳር 21ቀ ን 1947 ዓ/ም በሐረርጌ ክፍለ ሀገር በወበራ አውራጃ ደደር ከተማ በቡርቃ ገጠራማ ቀበሌ ከአባታቸው አቶ በቀለ ወ/ማርያምና ከእናታቸው ወ/ሮ ዘነበች ወ/ማርያም መሆኑን ፋውንዴሽናቸው ለቲክቫህ ኢትዮጵያ ገልጿል።

‎በተወለዱ በ72 ዓመታቸው መስከረም 24/2019 ዓ/ም ባደረባቸው ህመም ምክንያት በህክምና ሲረዱ ቆይተው ከዚህ ዓለም ድካም ተለይተዋል ብሏል።

‎ሥርዓተ ቀብራቸው ነገ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም በቦሌ ደብረ ምህረት ቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን ከቀኑ 6 ሰዓት እንደሚፈጸምም ጠቁሟል።

አቶ ወንዱ በቀለ ከአመታት በፊት የአራት ዓመት ልጃቸው ህፃን ማቲዎስ ወንዱ በደም ካንሰር በሽታ ተጠቅቶ በህክምና ማዳን አልተቻለም።

ታዳጊ ልጃቸውን ያጡት አቶ ወንዱ ሀዘናቸውን ዋጥ አድርገው "ማቲዎስን ማዳን ባይቻልም ብዙ ማቲዎሶችን ማዳን እንችላለን" በሚል "ማቲዎስ ወንዱ የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ" የሚል የህክምና ተቋም አቋቁመው ካለፉት 22 ዓመታት ጀምሮ በሺዎች ለሚቆጠሩ የካንሰር ህሙማን የህክምና አገልግሎት መስጠት ችለዋል።

ሶሳይቲው፣ ከዚህ ቀደም ለቲክቫህ ኢትዮጵያ በሰጠው ቃል፣ "የካንሰር ህመም እየመጨረ ነው" ሲል በመግለጽ ለጉዳዩ ትኩረት እንዲሰጥ ማሳሰቡ ይታወሳል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
አዲስ አበባ
እሁድ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia " የካንሰር ህክምናዬን እየተከታተልኩ ነው ፤ በህክምና ቆይታዬ ህሙማን የሚሰማቸውን ስሜት ተረድቻለሁ " - አቶ ወንዱ በቀለ ማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን 22ኛ የምስረታ በዓሉን አከበረ። በ4 ዓመቱ በደም ካንሰር ምክንያት ከዚህ ዓለም የተለየውን ህፃኑን ማቲዎስ ማዳን ባይቻልም ብዙ ማቲዎሶችን እናድናለን በሚል የተቋቋመው  ማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን ላለፉት 22 ዓመታት ህሙማንን በመርዳትና ተላላፊ ያልሆኑ…

''የአንበሳ ጭራ ከመሆን የውሻ ጭንቅላት መሆን ይሻላል''

*የአእምሮ ጤና ዘገባዎች ጥንቃቄ እንዲደረግባቸው ለባለሙያዎች ስልጠና የተሰጠ ሲሆን ለመድኃኒት እጥረት መፍትሔ እንዲበጅ ተጠይቋል
#ethiopia | አዕምሮ ሁለተናችንን የሚያዝ ዋና ነገር ሆኖ ሲያበቃ ነገሬ ያላንለው የሰውነታችን ክፍል ነው።ታዲያ እንደማንኛውም የሰውነታችን ክፍል ይታመማል ከታከመም ይድናል።

በሀገራችን ኢትዮጵያ በሚዲያ አውታሮች በአዕምሮ ጤና ላይ የሚሰሩ ዘገባዎችን ለማሻሻል ያለመ የኢትዮጵያ የአዕምሮ ህክምና ማህበር ከአምሬፍ ሄልዝ አፍሪካ እና ከስፓኒሽ ኮርፖሬሽን ጋር በመተባበር ስልጠና ተሰጥቷል።

የማህበሩ አባልና የአዕምሮ ህክምና ስፔሻሊስት ዶክተር እስጢፋኖስ እንደገለጹት የስልጠናው ዋና ዓላማ የሚዲያ ባለሙያዎች በአእምሮ ጤና ላይ በቂ ግንዛቤ እንዲይዙና ዘገባዎችን በሚሰሩበት ጊዜ ሊከተሏቸው የሚገቡ የሙያ ስነ-ምግባሮችን ለማሳወቅ ነው።

በተለይም ራስን ማጥፋትን የመሳሰሉ ጉዳዮች ሲዘገቡ ሌሎች ሰዎችን ወደ ተመሳሳይ ድርጊት በማይገፋፋ ጥንቃቄ በተሞላበት መልኩ መሆን እንደሚገባው የገለጹት ዶክተር እስጢፋኖስ በማህበራዊም ሆነ በሌሎች ሚዲያዎች የሚተላለፉ ይዘቶች ችግሩን ከማባባስ ይልቅ በመፍትሔ፣ በመከላከል እና ተስፋ በመስጠት ላይ ትኩረት ሊያደርጉ እንደሚገባ አሳስበዋል።

በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ከ120 ሚሊዮን በላይ ለሚሆነው ህዝብ አገልግሎት የሚሰጡት ከ200 ገደማ የሳይካትሪስት ባለሙያዎች ብቻ በመሆናቸው በዘርፉ ከፍተኛ የባለሙያ እጥረት መኖሩ ተጠቅሷል።

ከዚህ በተጨማሪም ለህክምናው አስፈላጊ የሆኑ የመድኃኒቶች እጥረት ያለ ሲሆን፣ በተለይም ለ'ባይፖላር' ህመምተኞች እጅግ አስፈላጊ የሆነው 'ሊቲየም' የተባለው መድኃኒት በገበያ ላይ በመጥፋቱ ምክንያት ታካሚዎች ለከፍተኛ ችግር መዳረጋቸው ተገልጻል።

በመሆኑም የኢትዮጵያ መድኃኒት አቅራቢ አገልግሎት (EPSS) እና የሚመለከታቸው አካላት ለመድኃኒት አቅርቦት ችግሩ አስቸኳይ መፍትሔ እንዲሰጡ ማህበሩ ጥሪ አቅርቧል።

በተያያዘ ዜና፣ የዘንድሮው የዓለም የአእምሮ ጤና ቀን በዓለም አቀፍ ደረጃ ኦክቶበር 10፣ በሀገራችን ደግሞ መስከረም 30 ቀን በኤካ ኮተቤ ሆስፒታል በብሔራዊ ደረጃ ይከበራል።

የዘንድሮው በዓል የአእምሮ ህመም አጋጥሟቸው ያለፉ ሰዎችን እውነተኛ ድምጽ እና ተሞክሮ በማዳመጥ ላይ ትኩረቱን ያደረገ ሲሆን፣ በዕለቱም ከህመሙ ያገገሙ ሰዎች ተሞክሯቸውን የሚያካፍሉበት፣ የምርምር ውጤቶች፣ የፓናል ውይይቶች እና ዘጋቢ ፊልሞች ለታዳሚው የሚቀርቡበት ፕሮግራም መዘጋጀቱ ተገልጾል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu

የማቲዮስ ወንዱ ፋውንዴሽን መስራች ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ

የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን መስራች እና ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ወንዱ በቀለ ባደረባቸው ህመም ምክንያት በህክምና ሲረዱ ቆይተው ዛሬ መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ.ም. ረፋድ ከዚህ ዓለም ተለይተዋል።

አቶ ወንዱ በቀለ በኢትዮጵያ በካንሰር በሽታ ቁጥጥር እና በሕፃናት ሕክምና ድጋፍ ዙሪያ የሚሰራው "ማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን" (የቀድሞው ማቲዎስ ወንዱ የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ) መስራች እና ዋና ሥራ አስፈጻሚ ነበሩ።

በሙያቸው የቢዝነስ አስተዳደር ባለሙያ የሆኑት አቶ ወንዱ በቀለ፣ የበጎ አድራጎት ሥራቸውን እንዲጀምሩ ያደረጋቸው ልጃቸው ሕፃን ማቲዎስ ወንዱ በደም ካንሰር (Leukemia) ሕመም ምክንያት በሕፃንነቱ ከዚህ ዓለም በሞት መለየቱ ነበር።

የልጃቸውን ሕልፈት መታሰቢያ በማድረግ ሚያዝያ 9 ቀን 1996 ዓ.ም (በ2004 እ.ኤ.አ) ድርጅቱን መሠረቱ።

ተቋሙ በካንሰር ለተያዙ አቅም የሌላቸው ሕፃናትና ወላጆቻቸው የምክር፣ የመጠለያ፣ የሕክምና ቁሳቁስ እና የፋይናንስ ድጋፍ ይሰጣል።

በተጨማሪም፤ የካንሰር ተጋላጭነትን ለመቀነስ ጥብቅ የትንባሆ ቁጥጥር ሕጎች በሀገሪቱ እንዲወጡ ከጤና ሚኒስቴር እና ከዓለም ጤና ድርጅት ጋር በመሆን ከፍተኛ የፖሊሲ ሙግት አድርገዋል።

አሐዱ ሬድዮ አቶ ወንዱ በቀለ ህልፈት የተሰማውን ሐዘን እየገለጸ ለወዳጅ ዘመዶቻቸው እና ቤተሰቦቻቸው መጽናናትን ይመኛል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን መስራችና ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ወንዱ በቀለ ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ

የማቲዎስ ወንዱ-የኢትዮጵያ ካንሰር ማህበር (የማቲዎስ ወንዱ ፋውንዴሽን) መስራች እና ዋና ሥራ አስፈፃሚ የሆኑት አቶ ወንዱ በቀለ ባደረባቸው ህመም ምክንያት በህክምና ሲረዱ ቆይተው ዛሬ መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ.ም ረፋድ ከዚህ ዓለም ተለይተዋል።

አቶ ወንዱ ወጣቱን ልጃቸውን ማቲዎስን በካንሰር በሽታ ካጡ በኋላ፣ ያጋጠማቸውን የግል ሃዘን ወደ ህይወት ዘመን አገር አቀፍ ተልዕኮ በመቀየር በኢትዮጵያ የካንሰር ህሙማን እንክብካቤ፣ ግንዛቤ ማስጨበጫ እና የህዝብ ጤና ፖሊሲ ተሟጋችነት ዘርፍ ታላቅ አሻራ ያኖሩ አንጋፋ ሰው ነበሩ።

በፋውንዴሽኑ ስር በመሆን በሺዎች የሚቆጠሩ የካንሰር ህሙማንን (በተለይ ሴቶችን እና ህፃናትን) የህክምና፣ የስነ-ልቦና እና የማህበራዊ ድጋፍ እንዲያገኙ አድርገዋል።

ህብረተሰቡ ስለ ካንሰር ያለው ግንዛቤ እንዲለወጥ እና በበሽታው ዙሪያ የነበረውን ስጋትና ማህበራዊ ጫና ለመቀነስ ሰፊ አገር አቀፍ ንቅናቄዎችን መርተዋል።

ከካንሰር እንክብካቤ ባለፈ በሀገሪቱ የህዝብ ጤና ፖሊሲዎች በተለይም የትንባኦ ቁጥጥር ስራዎች እና የህግ ማዕቀፎች እንዲጠናከሩ ግንባር ቀደም ሚና ተጫውተዋል።

#ዳጉ_ጆርናል

አግቢ እንጂ፤ ቆመሽ ቀረሽ እኮ!

በዶ/ር ኃይለልዑል መኮንን (የአዕምሮ ሕክምና ስፔሻሊስት)
#ethiopia | አንዲት ሴት በህይወቷ ስኬታማ ሆና ራሷን ለመለወጥ ስትጥር ማህበረሰቡ ዕውቅና ከመስጠት ይልቅ የትዳር ሁኔታዋን እንደ ዋነኛ መመዘኛ ሲወስደዉ ይስተዋላል።

የቱንም ያህል ብትማር፣ ብትመራመርና ተፅዕኖ ፈጣሪ ብትሆኖም ትዳር እስካልያዘች ድረስ እንደ "ጎዶሎ" እንድትቆጠር ይደረጋል። ይህ የስነ ልቦና ጫና ሴቷ በራሷ እንዳትተማመንና ማንነቷን በትዳር መስታወት ውስጥ ብቻ እንድትፈልግ ትገደዳለች።

“አግቢ እንጂ፤ ቆመሽ ቀረሽ እኮ!” የሚለው አባባል ለብዙ ሴቶች ሰላማቸውን የሚነሳ የጭንቀት ምንጭ ሊሆን የሚችልና በራሷ ላይ ያላትን እምነት እንድታጣ በማድረግ ሥር የሰደደ ማህበራዊ ውጥረት ሊያስከስት ይችላል።

ሴቷ የጎደለኝ ነገር አለ ወይም ቤተሰቦቼን እያሳፈርኩ ነው የሚል የጥፋተኝነት ስሜት ውስጥ እንድትወድቅ ከማድረጉም በላይ ለድብርት እና ለጭንቀት ህመም በር ይከፍታል።

የማህበረሰቡ ንዝነዛ ከሚፈጥራቸው አስከፊ ውጤቶች አንዱ ሴቶች ካልተዘጋጁበትና ካልወደዱት ሰው ጋር ወደ ትዳር ዓለም እንዲገቡ መገፋፋታቸው ነው። ከማህበረሰቡ ወቀሳ ለማምለጥ ሲባል ብቻ የሚደረግ እና በፍቅር ሳይሆን በጫና የተመሰረተ ትዳር ዉስጥ እንድትገባ ያደርጋታል።

የማህበረሰባችን ትልቁ ስህተት ትዳርን እንደ ስኬት ብቸኝነትን ደግሞ እንደ ውድቀት መቁጠሩ ነው ብዬ አስባለሁ። ትዳር ሁለት ሰዎች በዝግጁነት የሚመሰርቱት ህብረት ሆኖ ሳለ ማህበረሰቡ “ቆመሽ ቀረሽ” እያለ በሚወረውረው ቃል አንዲት ሴት የነገ ህይወቷን ገደል ውስጥ እንድትጨምር እያደረጋት መሆኑን ሊገነዘብ ይገባል።

ስለዚህ እህቴ ሆይ ማንም ሰው ስላንቺ ደስታና ሰላም ካንቺ በላይ ሊጨነቅ አይችልም። በጫና የምትገቢበት ትዳር ደግሞ ነገ ለሚመጣው ስብራት ማንም ሃላፊነት አይወስድምና የአእምሮ ሰላምሽን አስቀድሚ።

ወላጆችና ዘመድ አዝማድ የሆናችሁ ደግሞ ትዳር እንዲመሰርቱ የምታደርጉት ግፊት የዉስጥ ሰላማቸዉን ሊረብሽ ይችላልና “መቼ ነው የምታገቢው?” ከማለት ይልቅ “እንዴት ነሽ?” የሚለው ጥያቄ ይቅደም በማለት ሙያዊ ምክሬን ለግሳለሁ።

እናንተስ በዚህ ጉዳይ ላይ ምን ትላላችሁ?

በካፋ ዞን የሳይለም ወረዳ ነዋሪዎች የመንገድ መበላሸት ለከፍተኛ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ችግር እንደዳረጋቸው ገለጹ

​በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል በካፋ ዞን የሳይለም ወረዳ ነዋሪዎች የአካባቢያቸው መንገድ በከፍተኛ ደረጃ በመበላሸቱ ምክንያት ለከባድ እንግልት እና ችግር መዳረጋቸውን ለፋስት መረጃ በላኩት ጥቆማ ተናገሩ። ነዋሪዎቹ እንደገለጹት ከሆነ በመንገዱ ብልሽት ምክንያት ከአካባቢው ወደ ዞኑ ማዕከል ቦንጋ ከተማም ሆነ ወደ ሌሎች አጎራባች አካባቢዎች ተንቀሳቅሶ አስፈላጊውን አገልግሎት ለማግኘት አዳጋች ሆኖባቸዋል።

​በተለይም የተሻለ የህክምና እና የጤና አገልግሎት ለመከታተል የሚንቀሳቀሱ እናቶች፣ ህፃናት እና ህመምተኞች በዚሁ የመንገድ ችግር ምክንያት ህይወታቸውን ለአደጋ የሚያጋልጥ ፈተና እየገጠማቸው መሆኑ ተጠቁሟል። ከጤና አገልግሎት በተጨማሪ ምርት ወደ ገበያ ለማውጣት እና እለታዊ የንግድ እንቅስቃሴዎችን ለማካሄድ ባለመቻሉ፣ ችግሩ በማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ህይወታቸው ላይ ከባድ ጫና ፈጥሮ እንደሚገኝ ነዋሪዎቹ አብራርተዋል።

​በአካባቢው ነዋሪዎች በኩል የተላኩት የምስል መረጃዎችም የመንገዱን የወደቀ ደረጃ እና የተሽከርካሪዎች እንቅስቃሴ በከፍተኛ ሁኔታ መገታቱን የሚያሳዩ ናቸው። ነዋሪዎቹ የሚመለከተው የመንግስት አካል ችግሩን ተረድቶ በአስቸኳይ ዘላቂ መፍትሄ እንዲሰጣቸው ጥሪ አቅርበዋል።

እስከ 70% የሚደርሱ የጡት ካንሰር ህመምተኞች ወደ ህክምና የሚሔዱት በሽታው ከተባባሰ በኋላ እንደሆነ ተገለጸ

በኢትዮጵያ ከ65 እስከ 70 በመቶ የሚሆኑ የጡት ካንሰር ሕመምተኞች ወደ ሕክምና ተቋማት የሚሄዱት የበሽታው ደረጃ ከፍ ካለ በኋላ መሆኑን ጤና ሚኒስቴር አስታውቋል።

በዓለም አቀፍ ደረጃ በየዓመቱ 700 ሺህ የሚጠጉ ሰዎች በዚሁ በሽታ እንደሚሞቱ ተገልጿል።

በጤና ሚኒስቴር የበሽታዎች መከላከልና መቆጣጠር መሪ ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር ሕይወት ሰለሞን፣ "የጡት ካንሰር በበለጸጉ ሀገራት ጭምር እየጨመረ መጥቷል" ብለዋል።

ከማህፀን በር ጫፍ ካንሰር እና ከሌሎች መሰል ሕመሞች መካከል የጡት ካንሰር በግንባር ቀደምነት እንደሚጠቀስም ተናግረዋል።

በኢትዮጵያ በነሐሴ እና በኅዳር ወራት መካከል፣ በፈረንጆቹ ደግሞ በኦክቶበር ወር የጡት ካንሰር ቀንን በማሰብ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ።

ዕለቱ ሲከበር ለማኅበረሰቡ ግንዛቤ ከመፍጠር ባለፈ የምርመራ ሥራ እንደሚከናወን ዶክተር ሕይወት ጠቁመዋል።

በሽታው ከፍ ያለ ደረጃ ላይ ደርሶ የሚመጡ አብዛኞቹ ሕመምተኞች ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ጫና እንደሚደርስባቸውም ገልጸዋል።

በተመስገን ተጋፋው

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) አርሰናል ከሶስት ሳምንታት የእረፍት ጊዜ በኋላ ወደ ፕሪሚየር ሊጉ ሲመለስ ኦክቶበር 10 ቀን ከሊድስ ዩናይትድ ጋር ለሚያደርገው ጨዋታ የበርካታ ቁልፍ ተጫዋቾችን የጉዳት ሁኔታ በቅርበት እየተከታተለ ይገኛል። የክለቡ የቅርብ ጊዜ የጉዳት ዜናዎች እና ተጫዋቾቹ ወደ ሜዳ የሚመለሱበት ጊዜ እንደሚከተለው ቀርቧል፦

ክሪስቶስ ቶሊስ፡
ለግሪክ ብሔራዊ ቡድን ከኔዘርላንድስ ጋር ባደረገው ጨዋታ ላይ በ18ኛው ደቂቃ የቋንጃ (Hamstring) ጉዳት አስተናግዶ ከሜዳ ወጥቷል። ለተጨማሪ ምርመራ ወደ አርሰናል አምርቶ የተገመገመ ሲሆን፣ ወደ ሜዳ የሚመለስበት ጊዜ እስካሁን አልታወቀም።

ካይ ሀቨርትዝ፡
በጀርመን ብሔራዊ ቡድን ከኔዘርላንድስ ጋር ሲጫወት ከኩዊንተን ቲምበር ጋር በተፈጠረ ግጭት የጡንቻ መወጠር (Muscle strain) አጋጥሞታል። ከቡድኑ ስብስብ ወጥቶ ወደ ለንደን የተመለሰ ሲሆን፣ የሚመለስበት ቀን ለጊዜው አልተረጋገጠም።

ማርቲን ኦዴጋርድ፡
ኖርዌይ ከፖርቹጋል ጋር ስትጫወት ከበርናርዶ ሲልቫ በደረሰበት አስቀያሚ ጥፋት ጉዳት ቢያስተናግድም፣ ከዌልስ ጋር በተደረገው ቀጣይ ጨዋታ ሙሉ 90 ደቂቃ ተጫውቷል። በኦክቶበር 10 ከሊድስ ጋር በሚደረገው ጨዋታ ላይ ይሰለፋል ተብሎ ይጠበቃል።

ዴክላን ራይስ፡
በእንግሊዝ ብሔራዊ ቡድን ስብስብ ውስጥ ያልተካተተ ሲሆን፣ ባለፉት 12 ወራት ሲያሰቃየው ለነበረው የቋንጃ ነርቭ ህመም እረፍት ተሰጥቶታል። ከሊድስ ጋር ለሚደረገው ጨዋታ ሙሉ ለሙሉ ዝግጁ ይሆናል።

ቤን ኋይት፡
በመስከረም 12ቱ የሰንደርላንድ ጨዋታ የብሽሽት (Groin) ጉዳት አጋጥሞት የቆየ ሲሆን፣ ከብራይተን ጋር የነበረው ጨዋታ አምልጦታል። ከብሔራዊ ቡድን እረፍት በኋላ ሙሉ ለሙሉ አገግሞ በኦክቶበር 10 ይመለሳል።

ኤዝሪ ኮንሳ፡
ከስፔን ጋር ሙሉ ጨዋታ ካደረገ በኋላ ከዋናው የእንግሊዝ ቡድን ጋር ልምምድ አቋርጦ በግል ሲሰራ የነበረ ቢሆንም፣ በፕራግ በተደረገው ጨዋታ በቋሚ ተጠባባቂነት ተቀምጦ ነበር። ከሊድስ ጋር ለሚደረገው ጨዋታ ይደርሳል።

ፒዬሮ ሂንካፒ፡
በአካላዊ ብቃት እጥረት እና በጉዳት ምክንያት ከኢኳዶር ብሔራዊ ቡድን ስብስብ ውጪ ሆኗል። የሶስት ሳምንቱ እረፍት ለማገገም በቂ ጊዜ የሰጠው ሲሆን፣ በኦክቶበር 10 ወደ ሜዳ ይመለሳል ተብሎ ይጠበቃል።

ክርስቲያን ሞስኬራ፡
ከኦገስት 31 አንስቶ በጡንቻ ጉዳት አምስት ተከታታይ ጨዋታዎችን ያመለጠ ቢሆንም፣ ከብራይተን ጋር ለነበረው ጨዋታ ከቡድኑ ጋር አብሮ ተጉዞ ነበር። ከእረፍቱ በኋላ ለሊድስ ጨዋታ ዝግጁ ይሆናል።

ዊሊያም ሳሊባ፡
ከሀምሌ ወር ጀምሮ በከባድ የጀርባ ጉዳት ከሜዳ የራቀ ሲሆን፣ ቀዶ ጥገና ባያስፈልገውም የማገገሚያ ጊዜው የረዘመ ነው። አርሰናል ተጫዋቹን እስከ 2026 የክረምት ወራት (Winter 2026) ድረስ ወደ ሜዳ ይመልሰዋል ተብሎ አይጠበቅም።








(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) አርሰናል ከሶስት ሳምንታት የእረፍት ጊዜ በኋላ ወደ ፕሪሚየር ሊጉ ሲመለስ ኦክቶበር 10 ቀን ከሊድስ ዩናይትድ ጋር ለሚያደርገው ጨዋታ የበርካታ ቁልፍ ተጫዋቾችን የጉዳት ሁኔታ በቅርበት እየተከታተለ ይገኛል። የክለቡ የቅርብ ጊዜ የጉዳት ዜናዎች እና ተጫዋቾቹ ወደ ሜዳ የሚመለሱበት ጊዜ እንደሚከተለው ቀርቧል፦

ክሪስቶስ ቶሊስ፡
ለግሪክ ብሔራዊ ቡድን ከኔዘርላንድስ ጋር ባደረገው ጨዋታ ላይ በ18ኛው ደቂቃ የቋንጃ (Hamstring) ጉዳት አስተናግዶ ከሜዳ ወጥቷል። ለተጨማሪ ምርመራ ወደ አርሰናል አምርቶ የተገመገመ ሲሆን፣ ወደ ሜዳ የሚመለስበት ጊዜ እስካሁን አልታወቀም።

ካይ ሀቨርትዝ፡
በጀርመን ብሔራዊ ቡድን ከኔዘርላንድስ ጋር ሲጫወት ከኩዊንተን ቲምበር ጋር በተፈጠረ ግጭት የጡንቻ መወጠር (Muscle strain) አጋጥሞታል። ከቡድኑ ስብስብ ወጥቶ ወደ ለንደን የተመለሰ ሲሆን፣ የሚመለስበት ቀን ለጊዜው አልተረጋገጠም።

ማርቲን ኦዴጋርድ፡
ኖርዌይ ከፖርቹጋል ጋር ስትጫወት ከበርናርዶ ሲልቫ በደረሰበት አስቀያሚ ጥፋት ጉዳት ቢያስተናግድም፣ ከዌልስ ጋር በተደረገው ቀጣይ ጨዋታ ሙሉ 90 ደቂቃ ተጫውቷል። በኦክቶበር 10 ከሊድስ ጋር በሚደረገው ጨዋታ ላይ ይሰለፋል ተብሎ ይጠበቃል።

ዴክላን ራይስ፡
በእንግሊዝ ብሔራዊ ቡድን ስብስብ ውስጥ ያልተካተተ ሲሆን፣ ባለፉት 12 ወራት ሲያሰቃየው ለነበረው የቋንጃ ነርቭ ህመም እረፍት ተሰጥቶታል። ከሊድስ ጋር ለሚደረገው ጨዋታ ሙሉ ለሙሉ ዝግጁ ይሆናል።

ቤን ኋይት፡
በመስከረም 12ቱ የሰንደርላንድ ጨዋታ የብሽሽት (Groin) ጉዳት አጋጥሞት የቆየ ሲሆን፣ ከብራይተን ጋር የነበረው ጨዋታ አምልጦታል። ከብሔራዊ ቡድን እረፍት በኋላ ሙሉ ለሙሉ አገግሞ በኦክቶበር 10 ይመለሳል።

ኤዝሪ ኮንሳ፡
ከስፔን ጋር ሙሉ ጨዋታ ካደረገ በኋላ ከዋናው የእንግሊዝ ቡድን ጋር ልምምድ አቋርጦ በግል ሲሰራ የነበረ ቢሆንም፣ በፕራግ በተደረገው ጨዋታ በቋሚ ተጠባባቂነት ተቀምጦ ነበር። ከሊድስ ጋር ለሚደረገው ጨዋታ ይደርሳል።

ፒዬሮ ሂንካፒ፡
በአካላዊ ብቃት እጥረት እና በጉዳት ምክንያት ከኢኳዶር ብሔራዊ ቡድን ስብስብ ውጪ ሆኗል። የሶስት ሳምንቱ እረፍት ለማገገም በቂ ጊዜ የሰጠው ሲሆን፣ በኦክቶበር 10 ወደ ሜዳ ይመለሳል ተብሎ ይጠበቃል።

ክርስቲያን ሞስኬራ፡
ከኦገስት 31 አንስቶ በጡንቻ ጉዳት አምስት ተከታታይ ጨዋታዎችን ያመለጠ ቢሆንም፣ ከብራይተን ጋር ለነበረው ጨዋታ ከቡድኑ ጋር አብሮ ተጉዞ ነበር። ከእረፍቱ በኋላ ለሊድስ ጨዋታ ዝግጁ ይሆናል።

ዊሊያም ሳሊባ፡
ከሀምሌ ወር ጀምሮ በከባድ የጀርባ ጉዳት ከሜዳ የራቀ ሲሆን፣ ቀዶ ጥገና ባያስፈልገውም የማገገሚያ ጊዜው የረዘመ ነው። አርሰናል ተጫዋቹን እስከ 2026 የክረምት ወራት (Winter 2026) ድረስ ወደ ሜዳ ይመልሰዋል ተብሎ አይጠበቅም።

በኢትዮጵያ በየዓመቱ 30ሺህ ህፃናት ከተፈጥሮ የልብ ህመም ችግር  ጋር ይወለዳሉ

በአማካኝ በቀን ከ80 ህፃናት በላይ ከልብ ህመም ጋር ይወለዳሉ
 
በኢትዮጵያ በየዓመቱ ከሚወለዱ ህፃናት ውስጥ ከ25 እስከ 30ሺ የሚሆኑት ህፃናት ከልብ ህመም ችግር ጋር እንደሚወለዱ በኢትዮጵያ የልብ ህሙማን መርጃ ማዕከል የቀዶ ህክምና ስፔሻሊስት ዶክተር ዘካሪያስ በቀለ ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል፡፡ ይህ ቁጥር በአማካኝ በቀን ውስጥ ከሚወለዱ ህፃናት መካከል ከ80 በላይ የሚሆኑት ከልብ ህመም ችግር ጋር ይወለዳሉ ፡፡
 
የልብ ህመም  ችግር በተፈጥሮ ሲወለዱ በሚከሰት የልብ ቀዳዳ ወይም የደም ስር አወቃቀር ችግር  እና ከጉሮሮ ህመም ጋር በተያያዘ የልብ ቫልቭ ህመም  ምክኒያት ይከሰታል ብለዋል፡፡ከጉሮሮ ህመም ጋር በተያያዘ የሚከሰተው የልብ ህመም በተለይም እድሜያቸው ከ5 እስከ 15 ዓመት የሆኑ ህጻናትን እና ወጣቶችን ያጠቃል ሲሉ አክለዋል ።
 
ህፃናት ጡት በሚጠቡ ወቅት ቶሎ ቶሎ የመድከም እና የመተንፈስ ችግር ካጋጠማቸው፤ የክብደት መጨመር ካላሳዩ ፤ ከንፈር ወይም ጣቶቻቸው ሰማያዊ ቀለም ያለው ከሆነ እና በተደጋጋሚ ጊዜ በሳምባ ምች  ከተጠቁ ወላጆች ወይም የልጆች አሳዳጊዎች  ህፃናቱን በአቅራቢያቸው ወደሚገኝ የህክምና ማዕከል መውሰድ እንዳለባቸው ዶ/ር ዘካሪያስ በቀለ ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል ፡፡
 
በአለም አቀፍ ደረጃ በየዓመቱ መስከረም 29 የልብ ህመም ቀን ታስቦ ይውላል ፡፡

ምህረት ታደሰ

#ዳጉ_ጆርናል

“ በርናርዶ ሲልቫ አብዷል መሰለኝ ” ኦዴጋርድ

“ ይሄ እግርኳስ ነው ” በርናርዶ ሲልቫ

ኖርዌያዊው አማካይ ማርቲን ኦዴጋርድ በርናርዶ ሲልቫ ትላንት ምሽት የሰራበትን ጥፋት እብደት ሲል ተችቷል።

“ ያደረገው ነገር እብደት ነው " ያለው ኦዴጋርድ " ከኋላ ነው መጥቶ የረገጠኝ ምን እንዳደረገ ሊገባኝ አልቻለም "ብሏል።

አሁን ላይ ቁርጭምጭሚቴን ህመም ቢሰማኝም በቀጣይ ቀናት እንደሚጠፋ ተስፋ አደርጋለሁ ሲል ተናግሯል።

አክሎም “ እንደዚህ አይነት ነገር ሜዳ ላይ መታየት የለበትም እንዳለመታደል ሰዎች ያደርጉታል "ብሏል።

በወቅቱ በርናንዶ ሲልቫን ምን አልከው ተብሎ የተጠየቀው ኦዴጋርድ “ እሱን ለሚዲያ መድገም የለብኝም " ሲል መልሷል።

በርናርዶ ሲልቫ በበኩሉ ኦዴጋርድ ምን አለህ ተብሎ ሲጠየቅ “ ይሄ እግርኳስ ነው " ሲል ተደምጧል።

@tikvahethsport      kidusyoftahe

የቀድሞ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዜዳንት እና የአሁኑ የጠቅላይ ሚንስትር የምስራቅ አፍሪካ ጉዳዮች አማካሪ አቶ ጌታቸው ረዳ ወላጅ አባት አቶ ረዳ ካሕሳይ በ93 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት መለየታቸው ተሰምቷል።

አቶ ረዳ ካሕሳይ መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ.ም. በአላማጣ ከተማ #በህመም ምክንያት ከዚህ ዓለም በሞት መለያታቸውን ቲክቫህ ኢትዮጵያ አረጋግጧል።

ከቤተሰብ አባላትና ወዳጆቻቸው ባገኘነው መረጃ አቶ ረዳ ካሕሳይ አቶ ጌታቸው ረዳን ጨምሮ የ4 ወንዶች እና 5 ሴቶች በድምሩ የ9 ልጆች አባት ነበሩ።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia             

ትግስት አሰፋ በበርሊን ማራቶን ጉዳት ቢገጥማትም አስደናቂ ድል በመቀዳጀት የራሷን የውድድር ስፍራ ታሪክ አሻሻለች

በበርሊን ማራቶን የሴቶች ውድድር ኢትዮጵያዊቷ አትሌት ትግስት አሰፋ በውድድሩ ማጠናቀቂያ አካባቢ የጉዳት ህመም ቢገጥማትም በጽናት በመታገል ውድድሩን በ2 ሰዓት ከ11 ደቂቃ ከ04 ሰከንድ በማጠናቀቅ አሸናፊ ሆናለች።

​ትግስት ለ40 ኪሎ ሜትር ያህል የዓለምን ማራቶን ሪኮርድ በሰበረ ፍጥነት ውስጥ የነበረች ሲሆን፣ ውድድሩ ሊጠናቀቅ ጥቂት ኪሎ ሜትሮች ሲቀሩት በገጠማት የጡንቻ ወይም የጅማት ህመም ምክንያት እያነከሰችና በከፍተኛ ጽናት መስመሩን ለማለፍ ተገዳለች። ይህም ሆኖ ያስመዘገበችው ሰዓት የራሷን የግል ምርጥ ሰዓት (PB) ያሻሻለበት፣ የበርሊን ማራቶን የውድድር ስፍራ አዲስ ሪኮርድ (Course Record) ያስመዘገበችበት እንዲሁም በታሪክ ሶስተኛው ፈጣኑ የሴቶች ማራቶን ሰዓት ሆኖ ተመዝግቧል።

​አትሌቷ ከውድድሩ በኋላ በህክምና ድንኳን ውስጥ እርዳታ የተደረገላት ሲሆን፣ በፅናቷና ባሳየችው ድንቅ የውድድር መንፈስ ከአለም አቀፍ የቪዲዮ እና የጨዋታ አሰራጮች ከፍተኛ ሙገሳን አትርፋለች።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአራተኛው መቶ ክፍለ ዘመን በሮማዊቷ ንግስት እሌኒ እውነተኛው የክርስቶስ መስቀል የተገኘበትን ታሪካዊ ክስተት የሚያዘክረውን የመስቀል በዓል፣ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነት ተከታዮች አከበሩ። በዓሉ በመላው ሀገሪቱ በድምቀት ቢከበርም፣ በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ፣ በአማራ እና በአፋር ክልሎች ዳግም ያገረሸውን ጦርነት እና ውጥረት በተላበሰ ድባብ ውስጥ አልፏል። ግጭቱ ጎረቤት ኤርትራን ጭምር ወደ ጦርነቱ ሊያስገባ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት አጥልቷል።

በዩኔስኮ በማይዳሰስ የሰው ልጅ ባህላዊ ቅርስነት የተመዘገበው ይህ በዓል፣ ክረምቱ አልፎ የብሩህ ዘመን መባቻ መሆኑን የሚያበስር በመሆኑ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ጥልቅ ትርጉም አለው። ሆኖም የዘንድሮው በዓል ለብዙዎች ከቤተሰብ የመገናኘት ደስታ ይልቅ የናፍቆት እና የስጋት ጊዜ ሆኖባቸዋል። ከዴንማርክ የመጣው ኪብሮም ዮሐንስ፣ በዓሉን ከቤተሰቦቹ ጋር በትግራይ ዓዲግራት ከተማ ለማሳለፍ አቅዶ የነበረ ቢሆንም፣ በመንግስት ኃይሎች እና በህወሓት ታጣቂዎች መካከል በተቀሰቀሰው ውጊያ ምክንያት በረራው በድንገት ተሰርዞበታል።

ወደ ትግራይ መግባት ያልቻለው ክብሮም፣ በዓሉን በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በምትገኘው ወልቂጤ ከተማ ከማያውቃቸው ሰዎች ጋር ለማክበር ተገዷል። "አረጋዊት እናቴ፣ ልትጠይቃት የሄደችው ባለቤቴ እና ሌሎች የቤተሰቤ አባላት ትግራይ ውስጥ ናቸው። አብዛኞቹን ላለፉት አምስት ዓመታት አላየኋቸውም፤ ለእናቴ የሚሆን የስኳር ህመም መድኃኒትም ይዤ ነበር የመጣሁት። አሁን በረራ በመቋረጡ የእናቴ ጤና እንዳይባባስ እጅግ ተጨንቂያለሁ" ሲል ክብሮም በደመራው ዙሪያ ሆኖ ለአሶሺየትድ ፕሬስ ስሜቱን አጋርቷል።

በወልቂጤ ከተማ የመስቀል በዓል እጅግ ደማቅ በሆነ ህዝባዊ ትዕይንት የተከበረ ሲሆን፣ ከካናዳ ቶሮንቶ የመጣው ጠበቃ ተክለማርያም ሣህለማርያም (ተክለሚካኤል አበበ) የዘንድሮው ታዳሚ ቁጥር በትንሹም ቢሆን መቀነሱን ታዝቧል። በዋና ከተማዋ አዲስ አበባም በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በመስቀል አደባባይ ተሰባስበው ጸሎት በማድረስ ታላቁን ደመራ ለኩሰዋል።

የዘንድሮው በዓል ከምንም በላይ የሰላም ጸሎት ጎልቶ የተሰማበት ሆኗል። በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎችን ህይወት የቀጠፈው እና ከአንድ ሚሊዮን በላይ ያፈናቀለው የ2014ቱ የትግራይ ጦርነት ጠባሳ ሳያሽር ዳግም የጦርነት ነጋሪት መሰማቱ ህዝቡን ክፉኛ አሳስቦታል። የ22 ዓመቱ ዲያቆን ፍቅረአብ ለበዛ፣ "ሰላም ለሁሉም ነገር መሰረት ነው፤ ያለ ሰላም በዓላቶቻችንን ማክበርም ሆነ ትርጉም ያለው ውይይት ማድረግ አንችልም" ሲል የሰላምን አስፈላጊነት አስምሮበታል።






(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአራተኛው መቶ ክፍለ ዘመን በሮማዊቷ ንግስት እሌኒ እውነተኛው የክርስቶስ መስቀል የተገኘበትን ታሪካዊ ክስተት የሚያዘክረውን የመስቀል በዓል፣ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነት ተከታዮች አከበሩ። በዓሉ በመላው ሀገሪቱ በድምቀት ቢከበርም፣ በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ፣ በአማራ እና በአፋር ክልሎች ዳግም ያገረሸውን ጦርነት እና ውጥረት በተላበሰ ድባብ ውስጥ አልፏል። ግጭቱ ጎረቤት ኤርትራን ጭምር ወደ ጦርነቱ ሊያስገባ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት አጥልቷል።

በዩኔስኮ በማይዳሰስ የሰው ልጅ ባህላዊ ቅርስነት የተመዘገበው ይህ በዓል፣ ክረምቱ አልፎ የብሩህ ዘመን መባቻ መሆኑን የሚያበስር በመሆኑ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ጥልቅ ትርጉም አለው። ሆኖም የዘንድሮው በዓል ለብዙዎች ከቤተሰብ የመገናኘት ደስታ ይልቅ የናፍቆት እና የስጋት ጊዜ ሆኖባቸዋል። ከዴንማርክ የመጣው ኪብሮም ዮሐንስ፣ በዓሉን ከቤተሰቦቹ ጋር በትግራይ ዓዲግራት ከተማ ለማሳለፍ አቅዶ የነበረ ቢሆንም፣ በመንግስት ኃይሎች እና በህወሓት ታጣቂዎች መካከል በተቀሰቀሰው ውጊያ ምክንያት በረራው በድንገት ተሰርዞበታል።

ወደ ትግራይ መግባት ያልቻለው ክብሮም፣ በዓሉን በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በምትገኘው ወልቂጤ ከተማ ከማያውቃቸው ሰዎች ጋር ለማክበር ተገዷል። "አረጋዊት እናቴ፣ ልትጠይቃት የሄደችው ባለቤቴ እና ሌሎች የቤተሰቤ አባላት ትግራይ ውስጥ ናቸው። አብዛኞቹን ላለፉት አምስት ዓመታት አላየኋቸውም፤ ለእናቴ የሚሆን የስኳር ህመም መድኃኒትም ይዤ ነበር የመጣሁት። አሁን በረራ በመቋረጡ የእናቴ ጤና እንዳይባባስ እጅግ ተጨንቂያለሁ" ሲል ክብሮም በደመራው ዙሪያ ሆኖ ለአሶሺየትድ ፕሬስ ስሜቱን አጋርቷል።

በወልቂጤ ከተማ የመስቀል በዓል እጅግ ደማቅ በሆነ ህዝባዊ ትዕይንት የተከበረ ሲሆን፣ ከካናዳ ቶሮንቶ የመጣው ጠበቃ ተክለማርያም ሣህለማርያም (ተክለሚካኤል አበበ) የዘንድሮው ታዳሚ ቁጥር በትንሹም ቢሆን መቀነሱን ታዝቧል። በዋና ከተማዋ አዲስ አበባም በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በመስቀል አደባባይ ተሰባስበው ጸሎት በማድረስ ታላቁን ደመራ ለኩሰዋል።

የዘንድሮው በዓል ከምንም በላይ የሰላም ጸሎት ጎልቶ የተሰማበት ሆኗል። በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎችን ህይወት የቀጠፈው እና ከአንድ ሚሊዮን በላይ ያፈናቀለው የ2014ቱ የትግራይ ጦርነት ጠባሳ ሳያሽር ዳግም የጦርነት ነጋሪት መሰማቱ ህዝቡን ክፉኛ አሳስቦታል። የ22 ዓመቱ ዲያቆን ፍቅረአብ ለበዛ፣ "ሰላም ለሁሉም ነገር መሰረት ነው፤ ያለ ሰላም በዓላቶቻችንን ማክበርም ሆነ ትርጉም ያለው ውይይት ማድረግ አንችልም" ሲል የሰላምን አስፈላጊነት አስምሮበታል።

ወለላ አሰፋ በ“አንቀፅ 7” ቴአትር የከፈለችው መስዋዕትነት
#ethiopia | “በነገራችን ላይ እናቴም ትመስለኛለች። ከወለላ ጋር መስራት ይመቻል። ሥራ የምታቀል፣ መድረክ ላይ የምትገዝፍ፣ መካሪ… እረ ብዙ! ከልምምድ በኋላ ምሳ ስንበላ አብረው የሚሠሩትን ሰዎች በማስመሰል እየተወነች ታስቀን ነበር፤ ደግሞ ስትችልበት! ”

በሚል ትዝታ የጀመረው የተዋናይቷ ወለላ አሰፋ እና የ“አንቀፅ 7” ቴአትር ታሪክ፣ ከመድረክ በስተጀርባ ያለውን የአንድ ተዋናይት የሙያ ፍቅርና ቁርጠኝነት ያሳያል።

“አንቀፅ 7”ን ለመለማመድ ወደ ስድስት ወር ያህል ፈጅቶባቸዋል። ቴአትሩ መስከረም 24 2019 ዓ.ም. ሳይሆን ነሐሴ 30 2018 ዓ.ም. እንዲመረቅ ታስቦ ነበር። ቡድኑም ለዝግጅቱ ሲረባረብ ያልታሰበ ክስተት ተከሰተ።

ወለላ አሰፋ ከመኪና ስትወርድ ተንሸራታ ወድቃ መጎዳቷን በስልክ አሳወቀች። ሐኪሞችም ለአራት ሳምንታት ያህል በጄሶ ታሽጋ ቤት እንድትቀመጥ እንደነገሯት አስረዳች።

ይህ ለቴአትር ቡድኑ ከባድ ፈተና ነበር። በተለይም ቴአትሩ ለመመረቅ በተያዘው ጊዜ ውስጥ ወለላ መድረክ ላይ መቅረብ አለመቻሏ ተጨማሪ ጫና ፈጠረ።

እሷ ግን ተስፋ አልቆረጠችም።

“እንደተፈታው በርሬ ነው የምመጣው” ብላ ተስፋ ሰጠች። እንዳለችውም ጄሶው እንደተፈታ ህመም እያለባትና እያነከሰች ወደ መድረክ ተመለሰች።

በቤት በነበረችበት ጊዜ ያጠናችውን ሙሉ ሚና በሚገርም ብቃት አቀረበች። የግል ህመሟን ከሙያዊ ግዴታዋ ጋር በማስታረቅ ወደ መድረክ መመለሷም ለሥነ ጥበብ ያላትን ክብር እና ለሥራዋ ያላትን ቁርጠኝነት አሳይቷል።

አሁን ደግሞ ሙሉ በሙሉ ተሽላ መድረክ ላይ ትመነሸነሻለች።

የ“አንቀፅ 7” ቴአትር መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ.ም. ከ8፡00 ሰዓት ጀምሮ በሀገር ፍቅር ቴአትር ይመረቃል።

“ለሙያዋ ያላት ክብር አሁንም እንዳለ ነው። ረጅም ዕድሜ ከጤና ጋር ተመኘዋለሁ። አብሬሽ ስለሠራሁ በጣም ደስተኛ ነኝ። እዛው መድረኩ ላይ እንገናኝ።”

ወለላ አሰፋ — ለሥነ ጥበብ ያላት ፍቅር በመድረክ ላይ የሚታይ ተዋናይት።
#አንቀፅ7 #ወለላአሰፋ #ቴአትር #ሀገርፍቅርቴአትር #ጥበብ #ethiopiantheatre






ወለላ አሰፋ በ“አንቀፅ 7” ቴአትር የከፈለችው መስዋዕትነት
#ethiopia | “በነገራችን ላይ እናቴም ትመስለኛለች። ከወለላ ጋር መስራት ይመቻል። ሥራ የምታቀል፣ መድረክ ላይ የምትገዝፍ፣ መካሪ… እረ ብዙ! ከልምምድ በኋላ ምሳ ስንበላ አብረው የሚሠሩትን ሰዎች በማስመሰል እየተወነች ታስቀን ነበር፤ ደግሞ ስትችልበት! ”

በሚል ትዝታ የጀመረው የተዋናይቷ ወለላ አሰፋ እና የ“አንቀፅ 7” ቴአትር ታሪክ፣ ከመድረክ በስተጀርባ ያለውን የአንድ ተዋናይት የሙያ ፍቅርና ቁርጠኝነት ያሳያል።

“አንቀፅ 7”ን ለመለማመድ ወደ ስድስት ወር ያህል ፈጅቶባቸዋል። ቴአትሩ መስከረም 24 2019 ዓ.ም. ሳይሆን ነሐሴ 30 2018 ዓ.ም. እንዲመረቅ ታስቦ ነበር። ቡድኑም ለዝግጅቱ ሲረባረብ ያልታሰበ ክስተት ተከሰተ።

ወለላ አሰፋ ከመኪና ስትወርድ ተንሸራታ ወድቃ መጎዳቷን በስልክ አሳወቀች። ሐኪሞችም ለአራት ሳምንታት ያህል በጄሶ ታሽጋ ቤት እንድትቀመጥ እንደነገሯት አስረዳች።

ይህ ለቴአትር ቡድኑ ከባድ ፈተና ነበር። በተለይም ቴአትሩ ለመመረቅ በተያዘው ጊዜ ውስጥ ወለላ መድረክ ላይ መቅረብ አለመቻሏ ተጨማሪ ጫና ፈጠረ።

እሷ ግን ተስፋ አልቆረጠችም።

“እንደተፈታው በርሬ ነው የምመጣው” ብላ ተስፋ ሰጠች። እንዳለችውም ጄሶው እንደተፈታ ህመም እያለባትና እያነከሰች ወደ መድረክ ተመለሰች።

በቤት በነበረችበት ጊዜ ያጠናችውን ሙሉ ሚና በሚገርም ብቃት አቀረበች። የግል ህመሟን ከሙያዊ ግዴታዋ ጋር በማስታረቅ ወደ መድረክ መመለሷም ለሥነ ጥበብ ያላትን ክብር እና ለሥራዋ ያላትን ቁርጠኝነት አሳይቷል።

አሁን ደግሞ ሙሉ በሙሉ ተሽላ መድረክ ላይ ትመነሸነሻለች።

የ“አንቀፅ 7” ቴአትር መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ.ም. ከ8፡00 ሰዓት ጀምሮ በሀገር ፍቅር ቴአትር ይመረቃል።

“ለሙያዋ ያላት ክብር አሁንም እንዳለ ነው። ረጅም ዕድሜ ከጤና ጋር ተመኘዋለሁ። አብሬሽ ስለሠራሁ በጣም ደስተኛ ነኝ። እዛው መድረኩ ላይ እንገናኝ።”

ወለላ አሰፋ — ለሥነ ጥበብ ያላት ፍቅር በመድረክ ላይ የሚታይ ተዋናይት።
#አንቀፅ7 #ወለላአሰፋ #ቴአትር #ሀገርፍቅርቴአትር #ጥበብ #ethiopiantheatre

በኢትዮጵያ በአመት በጡት ካንሰር ህመም ከሚያዙ 80 ሺህ ሴቶች ውስጥ ግማሽ ያህሎቹ ለህልፈት ይዳረጋሉ።

የጡት ካንሰር በሽታ በኢትዮጵያ ለበርካታ ሴቶች ህልፈት ምክንያት እየሆነ መምጣቱን የጤና ሚኒስቴር አስታውቋል።

በጤና ሚኒስቴር የበሽታ መከላከልና መቆጣጠር መሪ ሥራ አስፈጻሚ ዶ/ር ሕይወት ሰለሞን ለብስራት ሬድዮ እንደተናገሩት የጡት ካንሰርን በተመለከተ ከ65 እስከ 70 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች ወደ ህክምና ተቋም የሚመጡት የህመሙ ደረጃ ከፍ ካለ በኋላ ነው፤ ይህም ከሕክምና አንፃር አዳጋች የሚሆንበት ሁኔታ መኖሩን ጠቅሰው ለጉዳዮ ትኩረት መስጠት እንደሚገባ ተናግረዋል።

በጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል የጡት ካንሰር እና የእንቅርት ሰብ ስፔሻሊስት ዶ/ር ተስፋዬ አጋ በበኩላቸው በኢትዮጵያ 80 ሺህ የሚሆኑ አዲስ የጡት ካንሰር ታካሚዎች በአንድ ዓመት ውስጥ ብቻ ይመዘገባሉ። ከእነዚህም መካከል ከግማሽ በላይ የሚሆኑት ወይም 60 በመቶ ያህሎቹ ለህልፈት ይዳረጋሉ ብለዋል።

በኢትዮጵያ ከፍተኛ ለሆነ የጡት ካንሰር ሞት ምክንያት የሆኑ ጉዳዮች በርካታ ናቸው ያሉት የህክምና ባለሙያው የህብረተሰቡ የግንዛቤ እጥረት፣በቂ የህክምና ተቋማትና አገልግሎት ያለመኖር ተጠቃሽ መሆናቸውን አንስተዋል።በተጨማሪም የመድሀኒት እና የህክምና መሳሪያዎች እጥረትን ጨምሮ በቂ የሰለጠኑ የጤና ባለሙያዎች አለመኖር ሌሎች መንስኤዎች እንደሆኑ ጠቅሰዋል።

ሲጋራ ማጨስ፣አልኮልን አብዝቶ መጠቀም፣ከመጠን በላይ የሆነ ውፍረት፣ጤናማ የአመጋገብ ስርአት አለመኖር፣እንቅስቃሴ አለማድረግ፣የጡት ካንሰር የቤተሰብ ታሪክ መኖር፣ዘግይቶ ልጅን መውለድ እና የእድሜ መጨመር ለጡት ካንሰር ህመም አጋላጭ ከሆኑ መንስኤዎች መካከል ናቸው።ጡት ላይ ህመም የሌለው እባጭ፣ከጡት ጫፍ የሚወጣ ፈሳሽ፣የቆዳ ቀለም መለወጥና የጡት ቆዳ ወደ ውስጥ መሰርጎድ የበሽታው ምልክቶች ሊሆኑ እንደሚችሉ ተነግሯል።

በመሆኑም እድሜዋ 30 አመት የሞላት አንዲት ሴት አስቀድማ በሽታውን መከላከል እንድትችል በአመት አንዴ በጤና ባለሙያ ዘንድ ቀርባ የጡት ምርመራ ማድረግ ይኖርባታል ተብሏል።የጤና ሚኒስቴርም ለጉዳዮ መፍትሄ ለማምጣት የጡት ካንሰር ጋይድላይን ማዘጋጀቱን ገልጾ በሁሉም የኢትዮጵያ ክልሎች የቅድመ ምርመራ እያደረገ እንደሚገኝ ተናግሯል።

ቅድስት ደጀኔ
#ዳጉ_ጆርናል

በኮንሶ ዞን የካላዛር በሽታ ስርጭት እየጨመረ መምጣቱ ተነገረ

👉 በአንድ ሳምንት ጊዜ ዉስጥ 6 ሰዎች በበሽታዉ እንደሚያዙ ተገልጿል፡፡

ካላዛር ሌሽማኒያ በሚባል ተህዋስያን አማካኝነት የሚከሰተዉ የካላዛር በሽታ በኮንሶ ዞን ስርጭቱ ካለፈዉ በጀት ዓመት ጋር ሲነፃፀር በያዝነዉ በጀት ዓመት ጭማሪ ማሳየቱን የዞኑ ጤና መምሪያ አስታውቋል ።

በመምሪያዉ የበሽታ መከላከል ዳይሬክቶሬት የወባ እና ትኩረት የሚሹ ሀሩራማ በሽታዎች መከላከልና መቆጣጠር ባለሙያ እና የህዝብ ግንኙነት ፎካል የሆኑት አቶ ገብረ እየሱስ ገመዳ ከብስራት ሬዲዮ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደተናገሩት በሽታዉ ህክምና ካላገኘ ለሞት ይዳርጋል ።

ባለፉት ዓመታት የበሽታዉ ስርጭት ዝቅተኛ እንደነበር የሚገልፁት አቶ ገብረ እየሱስ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ጋር በመተባበር በተደረገ ጥናት የበሽታዉ ስርጭት እየጨመረ መምጣቱን ማወቅ ተችሏል ብለዋል ።

በዋናነት የበሽታዉ አምጪ የሆነችዉ ተህዋስ በበረሃ አከባቢዎች በተለይም እንደ ግራር ባሉ የበረሃ ዛፎች ላይ የመራባት ዕድሏ ሰፊ መሆኑ ተጠቅሷል። አልፎ አልፎ የሚከሰት ትኩሳት ፣በግራ የሆድ ክፍል ላይ የሚፈጠር እብጠት ፣የሰዉነት ክብደት መቀነስ ፣ድካም ፣አቅም ማነስ ፣የምግብ ፍላጎት መጥፋት ፣ተቅማጥ እንዲሁም የነስር ህመም የበሽታዉ ምልክቶች ናቸዉ ።

በሽታዉ ህክምና ካለገኘ ለሞት የሚዳርግ በመሆኑ ምልክቶቹ ሲታዩ በአፋጣኝ ወደ ጤና ተቋም መሄድ አስፈላጊ ነዉ ተብሏል ።

በመባ ወርቅነህ
#ዳጉ_ጆርናል

የጨጓራ ህመምን የሚያባብሱ
6 ዘመን አመጣሽ  ምግቦች!

ዛሬ በዘመናዊ አኗኗራችን ምክንያት በስፋት የምንመገባቸውና የጨጓራ ህመም እና አሲድ መዛባትን በከፍተኛ ሁኔታ የሚያባብሱ 6 ዋና ዋና ምግቦችና መጠጦች እንደሚከተለው ቀርበዋል፦

የታሸጉ እና የተቀናበሩ ምግቦች (ቺፕስ እና ብስኩቶች): በውስጣቸው ከፍተኛ የኬሚካል መከላከያ እና ስብ ስላላቸው የጨጓራን ሽፋን በማስቆጣት የምግብ መፈጨት ሂደትን ያዘገያሉ።

የታሸጉ ለስላሳ እና የኃይል ሰጪ መጠጦች: በውስጣቸው ያለው ጋዝ እና አሲድ የጨጓራን በር እንዲላላ በማድረግ አሲድ ወደ ላይ እንዲመለስ (Acid Reflux) ያደርጋሉ።

የተጠበሱ ፈጣን ምግቦች (በርገር እና ፍሬንች ፍራይስ): ስብ የበዛባቸው በመሆኑ በጨጓራ ውስጥ ለመፈጨት ረጅም ጊዜ ስለሚወስዱ ጨጓራ ከመጠን በላይ አሲድ እንዲያመነጭ ያደርጋሉ።

ቅመም የበዛባቸው ዘመናዊ ምግቦች (እንደ ኮሪያ ኑድልስ): በቃሪያ ውስጥ የሚገኘው ንጥረ ነገር የጨጓራን የውስጥ ሽፋን በቀጥታ በመኮርኮር የማቃጠል ስሜት እና ህመም ያስከትላል።

 ሰው ሰራሽ ጣፋጮች እና ኬኮች: በጨጓራ ውስጥ ያሉ ጠቃሚ ባክቴሪያዎችን በማዛባት ለጋዝ፣ ለሆድ መንፋት እና ለጨጓራ መቆጣት ይዳርጋሉ።

 በባዶ ሆድ የሚወሰዱ የካፌን መጠጦች (ቡና): የጨጓራ አሲድ ምርትን በከፍተኛ ደረጃ ስለሚጨምሩ የጨጓራ ማቃጠል እና ቁስለት የመከሰት እድልን ያፋጥናሉ።

Seledadotio
Seledadotio

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል አብዛኛዎቹ አካባቢዎች በቀጣዩቹ ቀናት እንደሚጨምር በሚጠበቀው የዝናብ ሁኔታ ሳቢያ የኮሌራ ወረርሽኝ ሊከሰት ስለሚችል ጥንቃቄ እንዲደረግ የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አሳሰበ።

በክልሉ “ሁሉም አካባቢዎች” ይህንኑ ሁኔታ ታሳቢ ያደረገ “የመከላከል እና የዝግጁነት ስራ” እንዲጠናከርም ኢንስቲትዩቱ መልዕክት አስተላልፏል።

ተቋሙ የኮሌራ ወረረሽኝ የቅድመ ማስጠንቀቂያ መልዕክቱን ያስተላለፈው፤ በክልሉ ስር ለሚገኙ 12 ዞኖች ጤና መምሪያዎች እንዲሁም ለሶዶ፣ ዲላ እና አርባ ምንጭ ከተሞች በጻፈው ደብዳቤ ነው።

ባለፈው አርብ መስከረም 8፤ 2019 የተጻፈው ይህ ደብዳቤ፤ በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች ከዓመታት በፊት የተከሰተው የኮሌራ ወረርሽኝ፤ “ቀላል የማይባል” ህመም እና ሞት ማስከተሉን አስታውሷል።

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በአሁኑ ወቅት የኮሌራ ወረረሽኝ “በየትኛውም አካባቢ” ያልተከሰተ መሆኑንም የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በደብዳቤው ጠቅሷል።

ሆኖም ለበሽታው መከሰት “ምቹ ሁኔታዎች ሲፈጠር”፤ ወረረሽኙ “ዳግም ሊከሰት የሚችልበት” አጋጣሚዎች እንዳሉ መረጃዎች እንደሚያሳዩ ኢንስቲትዩቱ ጠቁሟል።

ተቋሙ ለዚህ በማስረጃነት ያቀረበው፤ በኢል-ኒኖ የአየር ንብረት ክስተት ምክንያት በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች የዝናብ ሁኔታ እንደሚጨምር የሚቴዎሮሎጂ የትንበያ መረጃዎች ማመልከታቸውን ነው።

Seledadotio
Seledadotio

ከ85 በመቶ በላይ የጉበት በሽታ ተጠቂዎች ወደ ጤና ተቋም የሚሄዱት ለከፋ ህመም ከተጋለጡ በኃላ ነዉ ተባለ፡፡

ያልታከመ የጉበት በሽታ በጉበት ላይ ከባድ እና ሊቀለበስ የማይችል ጉዳት ሊያስከትል እንደሚችል መረጃዎች ያሳያሉ ።

የጉበት ቫይረስ በሽታ ለመጀመሪያ አስርት ዓመታት ምንም አይነት ምልክት ላያሳይ ይችላል የተባለ ሲሆን የህመሙ ምልክቶች መታየት የሚጀምሩት ህመሙ ከተባባሰ በኋላ በመሆኑ አብዛኛዉ ሰዉ ቫይረሱ እንዳለበት የሚያዉቀዉ ለሌላ የጤና ምርመራ ፣ለስራ ቅጥር ወይም ለተለያዩ ጉዳዮች በሚደረግ ምርመራ መሆኑ ተጠቁሟል ።

ህመሙ ከፍ ወዳለ ደረጃ ሳይደርስ ወደ ጤና ተቋም መሄድ የጉበት ጠባሳ እና ተያያዥ ችግሮችን ለማስቀረት እንደሚረዳ የሚገልፁት ከብስራት ሬዲዮ ጋር ቆይታ ያደረጉት የኢትዮጵያ ጋስትሮአንትሮሎጂ ማህበር ፕሬዝዳንት ዶክተር ጂግሳ ዳበሳ ናቸዉ ።

እንደ ፕሬዝዳንቱ ገለፃ ከ85 በመቶ በላይ የሚሆኑ የጉበት ታካሚዎች ወደ ጤና ተቋም የሚሄዱት ህመሙ ወደ ጠባሳ ከተቀየረና ከፍተኛ ደረጃ ላይ ከደረሰ በኃላ ነዉ ።ህብረተሰቡ ስለበሽታው አስከፊነት ያለው ግንዛቤ ዝቅተኛ እንደሆነ ተነግሯል።

ከመጠን ያለፈ ድካም፣ሆድ አካባቢ የሰዉነት እብጠት መኖር ፣ዓይን ወደ ቢጫነት መቀየር ፣የምግብ ፍላጎት መቀነስ፣ማቅለሽለሽ እና ትዉከት የጉበት በሽታ ምልክቶቹ ሲሆኑ አብዛኛዎቹ ተጠቂዎች ምንም አይነት ምልክት ላያሳዩ ሰለሚችሉ በየጊዜዉ ምርመራዎችን ማድረግ እንደሚገባቸው ተመላክቷል።

Seledadotio
Seledadotio

ለአንጋፋው ጋዜጠኛ በላይ በቀለ የህክምና ወጪ የሚሆን የእርዳታ ጥሪ ቀረበ

ለረጅም ዓመታት በጋዜጠኝነት ሙያው ለህዝብ መረጃ ሲያበረክት የኖረው አንጋፋው ጋዜጠኛ በላይ በቀለ ባጋጠመው የጤና ህመም ምክንያት በህክምና ላይ እንደሚገኝ እና አሁን ላይ አስቸኳይ የህክምና ድጋፍ ለማግኘት የገንዘብ እርዳታ ጥሪ መቅረቡ ተገለፀ።

ጋዜጠኛው ላለፉት 15 ቀናት አገግሞ ወደ መደበኛ ህይወቱ ለመመለስ በህክምና ላይ እንደሚገኝ ከቤተሰቦቹ እና ከቅርብ ወዳጆቹ የተገኘው መረጃ ያመለክታል።

​በአሁኑ ወቅት የጋዜጠኛ በላይ በቀለን ህክምና በዘላቂነት ለመከታተል የገንዘብ ድጋፍ የሚያስፈልግ በመሆኑ፣ በሀገር ውስጥ በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እንዲሁም በውጭ ሀገር ለሚኖሩ በጎ አድራጊዎች በጎፈንድሚ (GoFundMe) አማካኝነት የገንዘብ ማሰባሰብ ተጀምሯል።

​ይህንን አንጋፋ የሙያ ባለቤት ለመደገፍና ከጎኑ ለመቆም የሚፈልጉ በጎ አድራጊዎች በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ (CBE) 1000191873061 (በየላይ አለማየሁ በፍቃዱ ስም የተከፈተ) አካውንት ወይም በይፋዊው የጎፈንድሚ ማስፈንጠሪያ (https://www.gofundme.com/f... አማካኝነት ድጋፍ ማድረግ እንደሚችሉ ጥሪው ያመላክታል።

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል አብዛኛዎቹ አካባቢዎች በቀጣዩቹ ቀናት እንደሚጨምር በሚጠበቀው የዝናብ ሁኔታ ሳቢያ የኮሌራ ወረርሽኝ ሊከሰት ስለሚችል ጥንቃቄ እንዲደረግ የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አሳሰበ።

በክልሉ “ሁሉም አካባቢዎች” ይህንኑ ሁኔታ ታሳቢ ያደረገ “የመከላከል እና የዝግጁነት ስራ” እንዲጠናከርም ኢንስቲትዩቱ መልዕክት አስተላልፏል።ተቋሙ የኮሌራ ወረረሽኝ የቅድመ ማስጠንቀቂያ መልዕክቱን ያስተላለፈው፤ በክልሉ ስር ለሚገኙ 12 ዞኖች ጤና መምሪያዎች እንዲሁም ለሶዶ፣ ዲላ እና አርባ ምንጭ ከተሞች በጻፈው ደብዳቤ ነው።

ባለፈው አርብ መስከረም 8፤ 2019 የተጻፈው ይህ ደብዳቤ፤ በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች ከዓመታት በፊት የተከሰተው የኮሌራ ወረርሽኝ፤ “ቀላል የማይባል” ህመም እና ሞት ማስከተሉን አስታውሷል።በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በአሁኑ ወቅት የኮሌራ ወረረሽኝ “በየትኛውም አካባቢ” ያልተከሰተ መሆኑንም የክልሉ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በደብዳቤው ጠቅሷል።

ሆኖም ለበሽታው መከሰት “ምቹ ሁኔታዎች ሲፈጠር”፤ ወረረሽኙ “ዳግም ሊከሰት የሚችልበት” አጋጣሚዎች እንዳሉ መረጃዎች እንደሚያሳዩ ኢንስቲትዩቱ ጠቁሟል።ተቋሙ ለዚህ በማስረጃነት ያቀረበው፤ በኢል-ኒኖ የአየር ንብረት ክስተት ምክንያት በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች የዝናብ ሁኔታ እንደሚጨምር የሚቴዎሮሎጂ የትንበያ መረጃዎች ማመልከታቸውን ነው።

Via Ethiopia Insider
@YeneTube FikerAssefa

ደቡብ አፍሪካን ያለ መሪ ያስቀረው ምስጢራዊ እረፍት!
#ethiopia | የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ በህመም ምክንያት ከህዝባዊ እንቅስቃሴ እርቀዋል።

የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ ከህንድ የብሪክስ (BRICS) ጉባኤ ከተመለሱ በኋላ ባጋጠማቸው የጤና መታወክ ምክንያት ጊዜያዊ እረፍት መውሰዳቸውን የፕሬዝዳንቱ ፅህፈት ቤት አስታወቀ።

73 አመታቸው ላይ የሚገኙት ራማፎዛ የግል ዶክተራቸው እረፍት እንዲያደርጉ እንደመከራቸው ተገልጿል።

ስለ ህመማቸው አይነትም ሆነ ለምን ያህል ጊዜ ከስራ ገበታቸው እንደሚርቁ ዝርዝር መረጃ ግን አልተሰጠም።

በተመሳሳይ መልኩ የሀገሪቱ ምክትል ፕሬዝዳንት ፖል ማሻቲሌ የህክምና ዕረፍት መውሰዳቸውም ታውቋል።

ሁለቱም ከፍተኛ አመራሮች በሌሉበት ወቅት የደቡብ አፍሪካ ህገ-መንግስት ፕሬዝዳንቱ የሚሰይሙት ሚኒስትር በጊዜያዊነት ሀገሪቱን እንዲመራ ይፈቅዳል።

በቅርቡ በኒውዮርክ በሚካሄደው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ላይ ደቡብ አፍሪካን ወክለው የሚሳተፉት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ሮናልድ ላሞላ ይሆናሉ ተብሏል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #cyrilramaphosa #brics #southafrica #worldnews #unga

በኢትዮጵያ በቀን 600 ሰዎች ተላላፊ ባልሆኑ በሽታዎች ህይወታቸው ያልፋል ተባለ።

በአለምአቀፍ ደረጃም ሆነ በኢትዮጵያ ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች በከፍተኛ ሁኔታ እየተስፋፏ መምጣታቸው ተጠቁሟል።

ይህ የተባለው በዛሬው እለት በኢትዮጵያ ለ8ኛ ጊዜ የሚከበረውን የዓለም አቀፍ  የሕሙማን ደህንነት ቀንን ምክንያት በማድረግ በተዘጋጀው መድረክ ላይ ነው።የጤና ሚኒስቴር ከአለም ጤና ድርጅት ጋር በመተባበር አለም አቀፍ የሕሙማንን ደህንነት ቀንን አስመልክቶ መድረኩን ያዘጋጀ ሲሆን እለቱም‹‹ ደህንነቱ የተጠበቀ ክብካቤ ለጤናማ ህይወት በሚል መሪ ቃል ›› በዘውዲቱ መታሰቢያ ሆስፒታል በተለያዩ መርሃ-ግብሮች እየተከበረ ይገኛል።

የሪዞልቭ ቱ ሴቭ ላይቭ በኢትዮጵያ ዳይሬክተር የሆኑት ዶክተር ግርማ አሰፋ ለብስራት ሬድዮ እንደተናገሩት በአለም አቀፍ ደረጃ አራት ህይወታቸው ከሚያልፉ ሰዎች ሶስቱ ተላላፊ ባልሆኑ በሽታዎች የተነሳ ህይወታቸውን ያጣሉ። ይህ ሁኔታ በኢትዮጵያም ጎልቶ እንደሚታይ ተናግረው በቀን 600 የሚሆኑ ሰዎች በዚህ በሽታ ህይወታቸው ያልፋል ነው ያሉት።ከጉዳዮ ጋር በተያያዘ የህክምና አገልግሎት ማዕቀፉ ተደራሽነትን ለማሳደግ ብዙ ስራ መስራት እንደሚያስፈልግ ጠቁመዋል።

ዶክተር ግርማ መረጃዎችን ጠቅሰው እንደተናገሩት በኢትዮጵያ በደማቸው ውስጥ የደም ግፊት አለባቸው ተብለው የሚጠበቁ አዋቂዎች ከ11 እስከ 12 ሚሊዮን ይገመታሉ።እንደ የደም ግፊት፣ የስኳር፣ የልብ፣ የደም ቧምባ በሽታ እና የካንሰር ህመም ተላላፊ ካልሆኑ በሽታዎች መካከል በዋነኛነት ተጠቃሽ ሲሆኑ የሚፈለገውን የጤና ግብ ለማሳካት የታካሚ ደህንነት እና እንክብካቤ ትኩረት የሚሻ ጉዳይ መሆኑ ተመላክቷል።

በመሆኑም በዘንድሮው የህሙማን ደህንነት ቀን ለጉዳዮ ትልቅ ትኩረት በመስጠት ውጤታማ ስራ ለመስራት ያግዛል ተብሏል።

Seledadotio

"ገንዘቤ ባንክ ውስጥ ተቀምጦ ከምሞት የካንሰር ህመምተኞች ይታከሙበት!"
#ethiopia | በጡረታ የተገለሉት ህንዳዊቷ ዶክተር በህይወት ዘመናቸው የቆጠቡትን ገንዘብ ለካንሰር ታካሚዎች እንዲሆን ለግሰዋል።

የቀድሞ የህንድ የማህፀን እና ፅንስ ስፔሻሊስት ሐኪም የነበሩት እኚህ አዛውንት አቅም የሌላቸው ሴቶች የካንሰር ህክምና ማግኘት እንዲችሉ የቆጠቡትን ሙሉ ገንዘባቸው ለግሰዋል።

በህክምና ሙያ ዘመናቸው የካንሰር ህክምና ከአቅማቸው በላይ በመሆኑ ምክንያት በርካታ ሴቶች ሲሰቃዩ መመልከታቸውን ተናግረዋል።

በመሆኑም ገንዘባቸው በባንክ አካውንት ውስጥ ከመቀመጥ ይልቅ እነዚህን ሴቶች መርዳቱ የበለጠ ጥቅም እንዳለው ወስነዋል።

ወደ 350,000 ዶላር የሚጠጋው ይህ የገንዘብ የገንዘብ ልገሳ በካንሰር ህክምና ላይ ለሚገኙና ለተቸገሩ ሴት ታካሚዎች ይውላል ነው የተባለው።

አዛውቷ ሰዎችን በመንከባከብ ሁለት አስርት ዓመታትን ካሳለፉ በኋላ በህይወታቸው የቆጠቡትን አብዛኛውን ገንዘብ ያንኑ ደግ ተግባራቸው ለማስቀጠል አውለውታል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #drlakshmibai #inspiration #womenhealth #generosity #cancercare #aiims #humanity #healthcarehero #philanthropy