(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ ከሶማሊላንድ ጋር ያላትን ግንኙነት በይፋዊ የዲፕሎማሲ እውቅና ላይ ሳይሆን በተግባራዊ የኢኮኖሚና የደህንነት አጋርነት ላይ መሠረት በማድረግ እያሳደገች መምጣቷን አንድ አዲስ የጥናት ሰነድ አጋለጠ። ተመራማሪ ሳሚያ መሐመድ ባቀረቡት በዚህ ትንተና አሜሪካ የሶማሊያን የግዛት አንድነትና ሉዓላዊነት በይፋዊ መግለጫዎቿ ብታስከብርም፤ በተግባር ግን የሶማሊላንድን አስተማማኝ የደህንነትና የኢኮኖሚ አጋርነት በመገንዘብ ግንኙነቷን ደረጃ በደረጃ እያሻሻለች ይገኛል።

ይህ የፖሊሲ ለውጥ ድንገተኛ ወይም አብዮታዊ ሳይሆን የሶማሊላንድን መረጋጋት፣ የአስተዳደር አቅምና ስትራቴጂካዊ መልክዓ ምድር ግምት ውስጥ ያስገባ ቀስ በቀስ የሚደረግ የፖሊሲ ማስተካከያ መሆኑ ተጠቅሷል። በተለይም የበርበራ ወደብ በአካባቢው ካሉ መጨናነቅ የሚታይባቸው ወደቦች እንደ አማራጭ ሆኖ ማገልገል መቻሉ እና ለንግድና ትራንስፖርት ያለው ከፍተኛ ጠቀሜታ በአሜሪካ መንግሥት በኩል አዎንታዊ እይታን አትርፎለታል። ሆኖም ይህ አካሄድ በሞቃዲሾ ከሚገኘው የሶማሊያ ፌዴራላዊ መንግሥት ጋር ውጥረት ላለመፍጠር ሲባል፣ ሙሉ የዲፕሎማሲ እውቅና ከመስጠት ይልቅ በጥንቃቄ የተመጠነ የመካከለኛ መንገድ ስትራቴጂን የሚከተል ነው።

ጥናቱ እንደሚያብራራው በዘመናዊው የዓለም አቀፍ ግንኙነት አገራት አጋሮቻቸውን የሚመዝኑት በይፋዊ የዲፕሎማሲ ማዕረጋቸው ብቻ ሳይሆን፣ በተግባራዊ ብቃታቸው፣ አስተማማኝነታቸውና አገልግሎት ሰጪነታቸው ነው። በዚህ ረገድ ሶማሊላንድ መረጋጋትን በማስፈን፣ የጸረ-ሽብር ግቦችን በመደገፍ እና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎችን በማቀላጠፍ ያሳየችው አንጻራዊ ስኬት፣ ለአሜሪካ ተመራጭ እና ጠቃሚ ተግባራዊ አጋር እንድትሆን አስችሏታል። ይህ ማለት የፖለቲካው ሉዓላዊነት ጥያቄ ሙሉ በሙሉ ተመልሷል ማለት ሳይሆን፣ መሬት ላይ ካለው እውነታ ጋር የሚጣጣም የፖሊሲ አተገባበር እየታየ መሆኑን ያሳያል።

በሌላ በኩል ጥናቱ ለሶማሊላንድ የማስጠንቀቂያ መልእክትም አስተላልፏል። ምቹ መልክዓ ምድር ወይም ስትራቴጂካዊ ቦታ መኖር ብቻውን ቀጣይነት ላለው ዓለም አቀፍ ትብብር ዋስትና እንደማይሆን እና ይህም ጠንካራ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የደህንነት ተቋማዊ አቅምን በማጎልበት መታገዝ እንዳለበት አሳስቧል። በተጨማሪም ይህ የአሜሪካ አዲስ አካሄድ በአካባቢው ሀገራት በተለይም በጅቡቲ ላይ ጫና ሊፈጥር እንደሚችል ተጠቁሟል። የአሜሪካ አማራጭ የመሠረተ ልማት ማዕከሎችን መፈለግ የጅቡቲን ጠቀሜታ ባያሳጣም፣ ቀጠናዊ ፉክክሩን በማጠናከር ሀገራቱ ተወዳዳሪነታቸውን እንዲያሳድጉ ያስገድዳቸዋል ተብሏል።

አሜሪካ የሶማሊላንድን ጉዳይ ከዳር እንደቆመ የፖለቲካ ጥያቄ ከማየት ይልቅ፣ በቀጠናው የደህንነትና የኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ጉልህ አስተዋጽኦ ሊያበረክት የሚችል ወሳኝ ተዋናይ አድርጋ እየቆጠረችው መምጣቷን የጥናት ሰነዱ ያትታል። ይህ ሂደት በቅርብ ጊዜ ውስጥ የሕግ እና የዲፕሎማሲ እውቅናን ላያመጣ ቢችልም፣ በአፍሪካ ቀንድ ጂኦ-ፖለቲካ ውስጥ ሶማሊላንድ ያላት ሥፍራ እያደገ መምጣቱን የሚያሳይ ታሪካዊ ማሳያ መሆኑ ተገልጿል።