1 month ago
በሆርሙዝ ሰርጥ ያለውን ውጥረት ለማርገብ ዓለም አቀፍ የሰላም ጥረቶች ተጠናክረው ቀጥለዋል
************
በመካከለኛው ምሥራቅ ያለው ወቅታዊ ሁኔታ አሁንም በከፍተኛ ውጥረት ውስጥ ቢገኝም፣ ቀጣናውን ለማረጋጋት የሚደረጉ ዓለም አቀፍ የሰላም ጥረቶች እና የዲፕሎማሲ መስመሮች ክፍት ሆነው ቀጥለዋል።
ሮይተርስ የዜና ወኪል ባለፉት ስድስት ሰዓታት ውስጥ ከዋሽንግተን ያወጣው መረጃ እንደሚያመለክተው፣ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን በፓኪስታን በኩል ያቀረበችውን ባለ 14 ነጥብ አዲስ የሰላም የውሳኔ ሃሳብ "አላረካኝም" በማለት ለጊዜው ውድቅ አድርገውታል።
ምንም እንኳን ትራምፕ ከኢራን ጋር የነበረው ቀጥተኛ ወታደራዊ ግጭት በይፋዊ መግለጫ አብቅቷል ቢሉም፣ አልጀዚራ የዋይት ሃውስ ምንጮችን ጠቅሶ እንደዘገበው በሆርሙዝ ሰርጥ እና በኢራን ወደቦች ላይ ያለው የአሜሪካ የባሕር ላይ እገዳ ከመቼውም ጊዜ በላይ ተጠናክሮ ቀጥሏል።
ፕሬዝዳንቱ የአሜሪካ ባሕር ኃይል የኢራንን የነዳጅ መርከቦች መያዙን እና ጭነቱን መውረሱን ሲገልጹ፣ ኢራን በበኩሏ ድርጊቱን ከባሕር ላይ ወንበዴነት ጋር በማመሳሰል ከፍተኛ ቁጣዋን ገልጻለች።
ይህ ውጥረት ቢኖርም የሰላም ተስፋው ሙሉ በሙሉ አልተዘጋም። በፓኪስታን አሸማጋይነት የሚመራው የተኩስ አቁም ድርድር ጥረት አሁንም እንደቀጠለ መሆኑን የተለያዩ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎች ዘግበዋል።
ታዋቂው የመካከለኛው ምሥራቅ የፖለቲካ ተንታኝ ሰይድ መሐመድ አሊ ለቢቢሲ በሰጡት ማብራሪያ፣ በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ያለው የቆየ ቅራኔ በአንድ ጀምበር የሚፈታ ባለመሆኑ የድርድሩ መዘግየት እንደ ውድቀት ሊወሰድ እንደማይገባ አሳስበዋል።
በተቃራኒው የኢራን መንፈሳዊ መሪ ተወካይ አብዱል መጂድ ሃኪም ኢላሂ ወቅታዊውን ሁኔታ "ጦርነትም የለም ሰላምም የለም" በማለት የገለጹት ሲሆን፣ የኢራን ወታደራዊ ባለሥልጣናት "አሜሪካ ለገባችው ቃል ታማኝ አይደለችም" በማለት ዳግም ጦርነት የመቀስቀሱ ዕድል እንዳለ እያስጠነቀቁ ይገኛሉ።
በቀጣናዊ ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች ዙሪያ የሊባኖስ ጦር አዛዥ ጄኔራል ሩዶልፍ ሃይካል ከአሜሪካው ጄኔራል ጆሴፍ ክሊርፊልድ ጋር በቤይሩት ተገናኝተው የሊባኖስን ደኅንነት ማስጠበቅ በሚቻልበት ሁኔታ ላይ መክረዋል።
በተያያዘ ዜና፣ የዓለም የነዳጅ ገበያ የደም ስር የሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ አሁንም በከፊል ዝግ ሆኖ የሚገኝ ሲሆን፣ የንግድ መርከቦች እንቅስቃሴ በ95 በመቶ በመቀነሱ የዓለም አቀፉ የነዳጅ ዋጋ እንደናረ ቀጥሏል።
የፋይናንሻል ታይምስ ዘገባ እንደሚያሳየው፣ ይህንን የዓለም አቀፉን የነዳጅ ገበያ መናጋት ተከትሎ ቻይና "አሜሪካ በኢራን ነዳጅ ላይ የጣለችውን ማዕቀብ ዓለም አቀፍ ሕግን የጣሰ ነው" በማለት ውድቅ አድርገዋለች። ኩባንያዎቿም ከኢራን ነዳጅ መግዛታቸውን እንደሚቀጥሉ ማሳወቋ ሁኔታውን ይበልጥ ውስብስብ አድርጎታል።
ከሰብአዊ ቀውስ አኳያ የዓረብ ሊግ ዋና ጸሐፊ አሕመድ አቡል ገይት ለዋሽንግተን እና ለብራስልስ በላኩት ደብዳቤ፣ እስራኤል በተመድ የፍልስጤም ስደተኞች የእርዳታ እና ስራዎች ኤጀንሲ (UNRWA) ላይ የወሰደችው የክልከላ እርምጃ በቀጣናው ያለውን ሰብአዊ ቀውስ የሚያባብስ መሆኑን ጠቁመዋል።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ መካከለኛው ምሥራቅ ማንም ሊቆጣጠረው ወደማይችል አደገኛ የክስተቶች ሰንሰለት ውስጥ እንዳይገባ ሁሉም ወገኖች ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ እና ወደ ሰላም ጠረጴዛ እንዲመለሱ ጥብቅ ጥሪ አቅርበዋል።
በአሁኑ ወቅት መካከለኛው ምሥራቅ ፈታኝ ሁኔታዎች ቢገጥሙትም፣ ክፍት በሆኑ የዲፕሎማሲያዊ መስመሮች እና በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የማያቋርጡ የሰላም ጥሪዎች ታግዞ ከሰፊ ክልላዊ ጦርነት ይልቅ ወደ መረጋጋት ሊያመራ በሚችልበት ወሳኝ ምዕራፍ ሊሸጋገር ይችላል የሚለው ተስፋ አሁንም አልተንጠፈጠፈም።
በለሚ ታደሰ
Ethiopian Broadcasting Corporation #middleeastcrisis #iranusnegotiations #hormuzstrait #worldpolitics #peaceefforts #globalenergy
************
በመካከለኛው ምሥራቅ ያለው ወቅታዊ ሁኔታ አሁንም በከፍተኛ ውጥረት ውስጥ ቢገኝም፣ ቀጣናውን ለማረጋጋት የሚደረጉ ዓለም አቀፍ የሰላም ጥረቶች እና የዲፕሎማሲ መስመሮች ክፍት ሆነው ቀጥለዋል።
ሮይተርስ የዜና ወኪል ባለፉት ስድስት ሰዓታት ውስጥ ከዋሽንግተን ያወጣው መረጃ እንደሚያመለክተው፣ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን በፓኪስታን በኩል ያቀረበችውን ባለ 14 ነጥብ አዲስ የሰላም የውሳኔ ሃሳብ "አላረካኝም" በማለት ለጊዜው ውድቅ አድርገውታል።
ምንም እንኳን ትራምፕ ከኢራን ጋር የነበረው ቀጥተኛ ወታደራዊ ግጭት በይፋዊ መግለጫ አብቅቷል ቢሉም፣ አልጀዚራ የዋይት ሃውስ ምንጮችን ጠቅሶ እንደዘገበው በሆርሙዝ ሰርጥ እና በኢራን ወደቦች ላይ ያለው የአሜሪካ የባሕር ላይ እገዳ ከመቼውም ጊዜ በላይ ተጠናክሮ ቀጥሏል።
ፕሬዝዳንቱ የአሜሪካ ባሕር ኃይል የኢራንን የነዳጅ መርከቦች መያዙን እና ጭነቱን መውረሱን ሲገልጹ፣ ኢራን በበኩሏ ድርጊቱን ከባሕር ላይ ወንበዴነት ጋር በማመሳሰል ከፍተኛ ቁጣዋን ገልጻለች።
ይህ ውጥረት ቢኖርም የሰላም ተስፋው ሙሉ በሙሉ አልተዘጋም። በፓኪስታን አሸማጋይነት የሚመራው የተኩስ አቁም ድርድር ጥረት አሁንም እንደቀጠለ መሆኑን የተለያዩ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎች ዘግበዋል።
ታዋቂው የመካከለኛው ምሥራቅ የፖለቲካ ተንታኝ ሰይድ መሐመድ አሊ ለቢቢሲ በሰጡት ማብራሪያ፣ በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ያለው የቆየ ቅራኔ በአንድ ጀምበር የሚፈታ ባለመሆኑ የድርድሩ መዘግየት እንደ ውድቀት ሊወሰድ እንደማይገባ አሳስበዋል።
በተቃራኒው የኢራን መንፈሳዊ መሪ ተወካይ አብዱል መጂድ ሃኪም ኢላሂ ወቅታዊውን ሁኔታ "ጦርነትም የለም ሰላምም የለም" በማለት የገለጹት ሲሆን፣ የኢራን ወታደራዊ ባለሥልጣናት "አሜሪካ ለገባችው ቃል ታማኝ አይደለችም" በማለት ዳግም ጦርነት የመቀስቀሱ ዕድል እንዳለ እያስጠነቀቁ ይገኛሉ።
በቀጣናዊ ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች ዙሪያ የሊባኖስ ጦር አዛዥ ጄኔራል ሩዶልፍ ሃይካል ከአሜሪካው ጄኔራል ጆሴፍ ክሊርፊልድ ጋር በቤይሩት ተገናኝተው የሊባኖስን ደኅንነት ማስጠበቅ በሚቻልበት ሁኔታ ላይ መክረዋል።
በተያያዘ ዜና፣ የዓለም የነዳጅ ገበያ የደም ስር የሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ አሁንም በከፊል ዝግ ሆኖ የሚገኝ ሲሆን፣ የንግድ መርከቦች እንቅስቃሴ በ95 በመቶ በመቀነሱ የዓለም አቀፉ የነዳጅ ዋጋ እንደናረ ቀጥሏል።
የፋይናንሻል ታይምስ ዘገባ እንደሚያሳየው፣ ይህንን የዓለም አቀፉን የነዳጅ ገበያ መናጋት ተከትሎ ቻይና "አሜሪካ በኢራን ነዳጅ ላይ የጣለችውን ማዕቀብ ዓለም አቀፍ ሕግን የጣሰ ነው" በማለት ውድቅ አድርገዋለች። ኩባንያዎቿም ከኢራን ነዳጅ መግዛታቸውን እንደሚቀጥሉ ማሳወቋ ሁኔታውን ይበልጥ ውስብስብ አድርጎታል።
ከሰብአዊ ቀውስ አኳያ የዓረብ ሊግ ዋና ጸሐፊ አሕመድ አቡል ገይት ለዋሽንግተን እና ለብራስልስ በላኩት ደብዳቤ፣ እስራኤል በተመድ የፍልስጤም ስደተኞች የእርዳታ እና ስራዎች ኤጀንሲ (UNRWA) ላይ የወሰደችው የክልከላ እርምጃ በቀጣናው ያለውን ሰብአዊ ቀውስ የሚያባብስ መሆኑን ጠቁመዋል።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ መካከለኛው ምሥራቅ ማንም ሊቆጣጠረው ወደማይችል አደገኛ የክስተቶች ሰንሰለት ውስጥ እንዳይገባ ሁሉም ወገኖች ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ እና ወደ ሰላም ጠረጴዛ እንዲመለሱ ጥብቅ ጥሪ አቅርበዋል።
በአሁኑ ወቅት መካከለኛው ምሥራቅ ፈታኝ ሁኔታዎች ቢገጥሙትም፣ ክፍት በሆኑ የዲፕሎማሲያዊ መስመሮች እና በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የማያቋርጡ የሰላም ጥሪዎች ታግዞ ከሰፊ ክልላዊ ጦርነት ይልቅ ወደ መረጋጋት ሊያመራ በሚችልበት ወሳኝ ምዕራፍ ሊሸጋገር ይችላል የሚለው ተስፋ አሁንም አልተንጠፈጠፈም።
በለሚ ታደሰ
Ethiopian Broadcasting Corporation #middleeastcrisis #iranusnegotiations #hormuzstrait #worldpolitics #peaceefforts #globalenergy
