የሱዳኑ አል ቡርሃን ድርድርን ውድቅ በማድረግ ከፈጥኖ ደራሽ ኃይል እጅ ሁሉንም ግዛቶች ለማስመለስ ቃል ገቡ

መስከረም 27 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬድዮ) የሱዳን ጦር አዛዥ አብደል ፋታህ አል ቡርሃን ለሶስት ዓመት ተኩል የዘለቀውን ጦርነት ለማቆም የሚደረገውን ድርድር ውድቅ በማድረግ በፈጣን ደራሽ ኃይሎች ቁጥጥር ስር ያለውን እያንዳንዷን ስንዝር መሬት በኃይል ለማስመለስ ቃል መግባታቸው ተዘግቧል።

እንደ ሱዳን ዜና ወኪል ዘገባ አል ቡርሃን ይህን አስተያየት የሰጡት ማክሰኞ ዕለት በሰሜን ሱዳን ሜሮዌ በተባለ አካባቢ በሚገኘው መንደር 5'ለተሰበሰቡ ሰዎች ንግግር ባደረጉበት ወቅት ነው።

ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ ከሱዳን ምድር እስኪወገዱ ድረስ "ወታደራዊው አማራጭ" እንደሚቀጥልም ተናግረዋል።

ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉን ወደ ሱዳን ብሔራዊ ጦር ለማዋሃድ በነበረው እቅድ ዙሪያ የቡድኖቹ መሪዎች መስማማት ባለመቻላቸው ምክንያት ሁለቱ አካላት ከእ.ኤ.አ 2023 ጀምሮ እየተዋጉ ይገኛሉ።

ዘገባው የአልጀዚራ ነው

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) በእግር ኳሱ ዓለም "ይህ ገና ጅምር ነው" የሚለው ቃል ብዙ ጊዜ እንደተራ የተስፋ ቃል ሲወረወር ይሰማል፤ ከሚኬል አርቴታ አንደበት ሲወጣ ግን የልብ ትርታን የሚያደምቅ የእውነተኛ ራዕይ ነጸብራቅ ሆኖ ይስተጋባል። የሰሜን ለንደኑን ታላቅ ክለብ አርሰናልን ከእንቅልፉ ቀስቅሶ የፕሪሚየር ሊግ ሻምፒዮን ያደረገው ስፔናዊው አሰልጣኝ፣ በኤምሬትስ ስታዲየም እስከ 2030 ዓ.ም. ድረስ የሚያቆየውን አዲስ እና የተሻሻለ ኮንትራት በይፋ ፈርሟል።

ከቢቢሲ ስፖርት የወጡ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት፣ በአዲሱ ስምምነት መሠረት የአርቴታ ደመወዝ ከነበረበት በዓመት £10 ሚሊዮን ፓውንድ ከፍ ብሎ፣ ተጨማሪ የ£5 ሚሊዮን ፓውንድ ማበረታቻዎችን (ቦነስ) ያካተተ ሆኗል። ይህ አሃዝ አርቴታን በዓለም ላይ ከፍተኛ ክፍያ ከሚያገኙት እንደ አትሌቲኮ ማድሪዱ ዲዬጎ ሲሞኔ እና የቀድሞው የማንችስተር ሲቲ አሰልጣኝ ፔፕ ጋርዲዮላ ተርታ የሚያሰልፈው ነው።

"ልዩ የሆነ ማሰሪያ"

የ44 ዓመቱ አርቴታ በታህሳስ 2019 ወደ ክለቡ ከተቀላቀለበት ጊዜ ጀምሮ ያሳለፈውን ጊዜ ሲያስታውስ፣ ቃላቱ በጥልቅ ስሜት የታጀቡ ነበሩ። "ይህ ክለብ ልዩ ነው፤ ባህሪው እና በውስጥህ የሚፈጥረው ስሜት ወደር የለውም። አብረን የጀመርነው ጉዞ በመቀጠሉ ትልቅ ክብር ይሰማኛል" ሲል ተናግሯል።

ባለፈው የውድድር ዘመን አርሰናልን ከ20 ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ የፕሪሚየር ሊጉ ሻምፒዮን ማድረግ የቻለው አርቴታ፣ በግንቦት ወር በፓሪስ ሴንት-ዠርሜን ሻምፒዮንስ ሊግ ፍጻሜ ላይ የደረሰበት መሪር ሽንፈት ይበልጥ እንዳጠነከረው ይታመናል። "ቀድሞውንም ቢሆን የህይወት ዘመን ትዝታ የሚሆኑ አፍታዎችን ፈጥረናል፤ በጣም የሚያስደስተው ግን፣ ገና ብዙ ታሪክ ለመስራት ይህ መጀመሪያችን መሆኑ ነው" ሲል አርቴታ የወደፊት ተስፋውን ገልጿል።

የስርወ-መንግስት ግንባታ

ይህ የአርቴታ አዲስ ፊርማ ድንገተኛ አልነበረም። የቀድሞው ኮንትራቱ በዘንድሮው የውድድር ዘመን መጨረሻ ላይ የሚያበቃ መሆኑ፣ የድርድር ሂደቱ ላይ መጠነኛ ፍጥነት እንዲኖር አድርጎት ነበር እንጂ፣ አርቴታ ከክለቡ ለመለየት አስቦ አያውቅም። የእርሱ ዋነኛ የልብ ትርታ፣ በአርሰናል ውስጥ ጠንካራ እና የማይበገር የእግር ኳስ ስርወ-መንግስት (Dynasty) መገንባት ነው።

የክለቡ የጋራ ሰብሳቢዎች የሆኑት ስታን እና ጆሽ ክሮንኬም ይህንን እውነት በሚገባ ተረድተውታል። "ከሚኬል ጋር ልዩ የሆነ ቁርኝት አለን። በ2019 ወደ ክለቡ ከተመለሰ ጊዜ ጀምሮ ባስመዘገብነው ውጤት እጅግ እንኮራለን። እርሱ የአርሰናልን እሴቶች በሚገባ የተረዳ እና በልቡ የተሸከመ ሰው ነው" ሲሉ አድናቆታቸውን ገልጸዋል።

አርቴታ የገነባው ታላቅ ቡድን በአውሮፓ እግር ኳስ መድረክ ላይ አንጸባራቂ ኮከብ ሆኖ ብቅ ብሏል። የአሰልጣኙ መቆየት ደግሞ የዚህን የድል ጉዞ መሰረት ይበልጥ ያጸናዋል። አርሰናል በታሪክ ማህደሩ ላይ አዳዲስ እና ደማቅ ምዕራፎችን ለመጻፍ ዝግጁ ነው፤ አርቴታም ይህንን ጉዞ ከፊት ሆኖ ለመምራት ቃል ኪዳኑን አድሷል። ታሪክስ ምን ይዞ ይሆን? ጊዜ የሚመልሰው ይሆናል።

የመድፈኛው ደጋፊ በአርቴታ መቆየት ምን ተሰማችሁ?

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የኤርትራ አምባሳደር ሶፊያ ተስፋማርያም፣ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ለዘመናት በኢትዮጵያ ላይ ሲከተለው የቆየውን ፖለቲካዊ አካሄድ እና "የስትራቴጂካዊ መቻቻል" ፖሊሲን በጽኑ የሚተች ሰፋ ያለ ትንታኔ አውጥተዋል። አምባሳደሯ በትንታኔያቸው ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ "የኢትዮጵያን ችግር እንዴት እንፍታው?" የሚል የተሳሳተ ጥያቄ ከማንሳት ይልቅ፣ ለተከታታይ የኢትዮጵያ መንግሥታት ሲሰጥ የነበረውን ያለገደብ የፖለቲካ እና የደህንነት ድጋፍ ሊመረምር ይገባል ብለዋል። ዋናው ችግር የኢትዮጵያ ሕዝብ ሳይሆን፣ መንግሥታት የሀገሪቱን ጂኦ-ፖለቲካዊ አቀማመጥ በመጠቀም ከተጠያቂነት የሚያመልጡበት የውጭ ኃይሎች የድጋፍ ስልት መሆኑን አስረድተዋል።

ከቀዝቃዛው ጦርነት ጊዜ ጀምሮ እስከ አሁን ያለው የብልጽግና ፓርቲ መንግሥት ድረስ፣ ተከታታይ የኢትዮጵያ መሪዎች ሀገሪቱ ያላትን ስትራቴጂካዊ አስፈላጊነት በመጠቀም የውጭ ፖለቲካዊ፣ ወታደራዊ እና የገንዘብ ድጋፍን ማግኘት መቻላቸውን ትንታኔው ያብራራል። ይህ የውጭ ኃይሎች ስትራቴጂካዊ ትብብርም ለመንግሥታቱ እንደ ፖለቲካዊ ጋሻ በማገልገል፣ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች እና የውስጥ ጭቆናዎች ተጠያቂነት እንዳይኖራቸው ማድረጉን አምባሳደሯ ተችተዋል። በዚህም ሳቢያ ተራው ዜጋ ከፍተኛ የሆነ ሰብዓዊ እና ኢኮኖሚያዊ ዋጋ እየከፈለ እንደሚገኝ አክለዋል።

በተጨማሪም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ጎልቶ የመጣውን የቀይ ባህር እና የባህር በር ጉዳይ በተመለከተ፣ አምባሳደር ሶፊያ የኢትዮጵያ ፍላጎት በድርድር፣ በንግድ ስምምነቶች እና በጋራ ተጠቃሚነት ላይ በተመሰረተ ቀጠናዊ ትስስር ሊፈታ እንደሚችል አመላክተዋል። ዓለም አቀፍ ሕግ ወደብ አልባ መሆንን የሌላን ሉዓላዊ አገር ግዛት ወይም የባህር ሃብት የመጠየቅ መብት አድርጎ እንደማይቀይረው በማስገንዘብ፣ የጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ እጥረትን ለመፍታት ትብብር እንጂ አዲስ የሉዓላዊነት መብት መፍጠር መፍትሄ አይሆንም ሲሉ ሞግተዋል።

አምባሳደሯ "የኢትዮ-ኤርትራ ቀውስ" እየተባለ የሚራገበው ትርክት፣ የኢትዮጵያን ውስጣዊ የፖለቲካ መከፋፈል እና የትጥቅ ግጭቶች ለመሸፈን በፖለቲካ ልሂቃን እና በግጭት ነጋዴዎች ሆን ተብሎ የተፈበረከ መሆኑን አስታውቀዋል። ኤርትራ ለሚሰነዘሩ ትንኮሳዎች እና አነቃቂ ንግግሮች አጸፋዊ ምላሽ አለመስጠቷን እንደ መባባስ መቆጠር እንደሌለበት እና ይህ እራስን የመግታት እርምጃ ለቀጠናው መረጋጋት ትልቅ አስተዋጽኦ እንዳለው አብራርተዋል። የኢትዮጵያን የውስጥ ችግሮች ውጫዊ በማድረግ ወደ ኤርትራ ማላከክ መፍትሄ እንደማያመጣ ጠቁመዋል።

አምባሳደር ሶፊያ ጽሁፋቸውን ሲቋጩም... ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የኢትዮጵያን ሕዝብ መደገፍ ቢኖርበትም፣ ለመንግሥት ግን ያለገደብ ነጻ ፈቃድ (መስጠቱን ሊያቆም ይገባል ሲሉ አሳስበዋል። የውጭ አጋሮች ፖለቲካዊ መቻቻልን ከማስቀደም ይልቅ ተጠያቂነትን፣ የዓለም አቀፍ ሕግጋት መከበርን እና የጎረቤት አገራትን ሉዓላዊነት የሚያስከብር ጠንካራ የዲፕሎማሲ አካሄድ ሊከተሉ እንደሚገባ ጥሪ አቅርበዋል።

#ኢትዮጵያ #ትልቅሀገር #ትልቅሕዝብ #ታላቅርዕይ

ለድርድር የማይቀርበው የኢትዮጵያ ክብር

የታሪካዊ ጠላቶችን ሴራ ያከሸፈው የኢትዮጵያ ፅናት
**************

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ፕሮጀክቱ በአለም አቀፍና በቀጣናዊ መድረኮች በርካታ ዲፕሎማሲያዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ጂኦፖለቲካዊ ጫናዎች ሲያጋጥሙት ቆይተዋል።

የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የልማት መብት ለመገደብ የተደረጉ ሴራዎችም ብዙ ርቀት የተጓዙ ቢሆንም ኢትዮጵያ እነዚህን የውስጥና የውጭ ፈተናዎች በፅናት በመቋቋም የግድቡን ግንባታ በተሳካ ሁኔታ አጠናቃ ለውጤት አብቅታለች።

ዛሬ ላይ የህዳሴ ግድብ መጠናቀቅ የሀገራችን የኢኮኖሚ፣ የዲፕሎማሲና የፖለቲካ ከፍታ ማሳያ ከመሆኑም በላይ ከረጅም ዘመናት የባህር በር ማጣት ጋር ተያይዞ ለተነሳው የፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄ ትልቅ አቅም የሚፈጥር ቁልፍ የታሪክ ምእራፍ ሆኗል።

ግብፅ የቅኝ ግዛት ዘመን ስምምነቶችን መሰረት በማድረግ የኢትዮጵያን ፍትሃዊ የውሃ አጠቃቀም ለመቀልበስ ከፍተኛ ጥረት ስታደርግ ቆይታለች። ጉዳዩን የአረብ ብሄራዊ ደህንነት ስጋት በማስመሰል የአረብ ሊግ አባላት በኢትዮጵያ ላይ ወጥ አቋም እንዲይዙና ዲፕሎማሲያዊ ማእቀብ እንዲጥሉ ከመጎተቷም ባሻገር የግድቡ መሰራት በታችኞቹ የተፋሰስ ሀገራት ላይ ከባድ የውሃ እጥረት እንደሚፈጥር በማስመሰል መጠነ ሰፊ የስም ማጥፋት ዘመቻዎችን አካሂዳለች።

ከአስመራ እስከ ካይሮ ባሉት ሀይሎች የሚመራውና የሚደገፈው ይህ የጥፋት መረብ በኢትዮጵያ ሰላም እንዳይሰፍንና በምጣኔ ሀብት እንዳትለማ ለማደናቀፍ እንዲሁም አልፎ አልፎ የሚነሱ የፖለቲካ አለመግባባቶችን በመጠቀም የሀገራችንን የድርድር አቅም ለማዳከም ጥረት አድርጓል።

ሆኖም ኢትዮጵያ በህዝቧ ሁለንተናዊ ድጋፍና በፅናት ፍትሃዊ እና ተመጣጣኝ የውሃ አጠቃቀም የሚለውን መርህ አፀንታ በመያዝ የናይል ተፋሰስ ሀገራትን የትብብር ማእቀፍ ስምምነት አፅድቃለች።

ይህ በዓባይ ላይ የተመዘገበው ታሪካዊ ድልና እያደገ የመጣው የኢኮኖሚ አቅም ኢትዮጵያ በቀይ ባህር የሚገባትን ስፍራ ለማግኘት የምታደርገውን የመደራደር አቅምን በማሳደግ በከፍተኛ ሁኔታ ይደግፋል።

ኢትዮጵያ ከጥንቱ የአክሱም ስልጣኔ እስከ አዱሊስ ወደብ ድረስ የባህር በር ባለቤት የነበረች ሲሆን ዛሬም ከ130 ሚሊዮን በላይ ህዝብና ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት ያላት ሀገር በመሆኗ የባህር በር ማግኘት የህልውናና የልማት ጥያቄ እንጂ ሌላን ሀገር ለመውረር የሚደረግ ጉዞ አይደለም።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በተለያዩ አጋጣሚዎች እንደገለፁት ኢትዮጵያ በታሪክም ሆነ በዓለም ህግ መሰረት በሰላማዊ መንገድ የባህር በር የማግኘት መብት ስላላት የጂኦግራፊ እስረኛ ሆና አትኖርም።

ኢትዮጵያ የሕዳሴውን ግድብ በራሷ አንጡራ ሀብትና አቅም ገነብታ የቀጠናው የልማትና የእድገት ማእከል እንዳደረገችው ሁሉ የቀይ ባህር መዳረሻ ፍላጎቷንም ቢሆን ሌሎችን ባገለለ መልኩ ሳይሆን በሰላም፣ በህግ፣ በዲፕሎማሲና በህዝቦቿ የተባበረ ብርታት በጋራ ተጠቃሚነት መርህ ላይ ተመስርታ እውን ታደርጋለች።

በብሌን ደምበሎ
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ
#ethiopiandiplomacy #sovereignty #ethiopianpanafricanism #geopolitics #hornofafrica

(ዘ-ሐበሻ ዕይታ) ኢትዮጵያ በረዥምና ፈታኝ ታሪኳ ውስጥ እንደ ዛሬው ከውስጥም ከውጭም የተከበበችበት፣ የወዳጅ ፊት የጠቆረበትና የጠላት መንጋጋ የተፋጨበት ዘመን ፈልጎ ማግኘት ያዳግታል። ትናንት አብረውን ማዕድ የቀመሱት፣ በክፉ ቀናችን የደም ዋጋ የከፈልንላቸው ጎረቤቶቻችን ዛሬ የውጭ ጠላቶቻችንን ሴራ ተሸክመው በድንበራችን ላይ የጦርነት ነጋሪት እየጎሰሙ ነው። ካይሮ ዘመናትን የተሻገረውን የጥፋት ድሪቶዋን ቀጥቅጣ ስትሰፋ፣ አስመራ የዲፕሎማሲ በሯን ዘግታ ከታሪካዊ ባላንጣዎቻችን ጋር ስትሞዳሞድ፣ የካርቱም ጄኔራሎችም በጀርባችን ጩቤያቸውን ሲስሉ በግልጽ እየታዘብን ነው። ሰሞኑን የምናየው የዲፕሎማቶች መባረርና የግንኙነቶች መቋረጥ፣ የረዥሙ የጠላትነት ሴራ ቅርፊት እንጂ አስኳሉ አይደለም።

የሚያሳዝነውና ልብ የሚሰብረው ግን የባዕዳኑ ዛቻና የጠላት መብዛት ሳይሆን የገዛ ውስጣችን መቦርቦር ነው። የውጭ ኃይሎች አገራችንን ለማዳከም ሌሊት ከቀን እየሰሩ ባለበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ የኛው የፖለቲካ ልሂቃን እና የጦር አበጋዞች በስልጣን ሽሚያና በጠባብ የጎጥ ትርክት አገሪቱን ወደ ማለቂያ የሌለው የእርስ በርስ ቀውስ እየነዱአት ይገኛሉ። ትግራይ፣ አማራ እና አፋር በጦርነት አውድማ ሲታመሱ፣ የሰላም ስምምነቶች ሲፈረሱና የድርድር በሮች ሲዘጉ፣ ታሪካዊ ጠላቶቻችን በደስታ ጽዋቸውን እያጋጩ መሆኑን ለመገንዘብ ሊቅነትን አይጠይቅም። ይህ ትውልድ ካለፈው የታሪክ ስህተቱ መማር ተስኖት፣ ዳግም የገዛ አገሩን የባዕዳን የፖለቲካ ቁማር መጫወቻ እያደረጋት ነው።

ሆኖም ታሪክ እንደ ደማቅ ሀውልት ቆሞ እንደሚመሰክረው፣ ኢትዮጵያ መከራን የመቀበልና የማሳለፍ እንጂ በመከራ ተንበርክካ የመሸነፍ ልማድ የላትም። የቱንም ያህል የውስጥ መከፋፈል አጥንታችንን ቢሰረስረውም፣ የውጭ ኃይሎች ጥምረት የጥፋት ድር ቢያደራብንም፣ ኢትዮጵያዊነት በተፈተነ ቁጥር የሚጠነክር እንጂ የሚበጠስ ክር አይደለም። ዛሬ ላይ ቆመን ስንመዝነው አገራችን ከገጠማት የህልውና አደጋ ለመሻገር የሚያስፈልገን፤ በጊዜያዊ የፖለቲካ ትርፍ ያልታወረ፣ ለጠባብ ቡድናዊ ጥቅም ያላደረ፣ አገራዊ ራዕይ ያለው እና የጠላትን ሩቅ አላማ አስቀድሞ የሚያይ ጥልቅ ማስተዋል ነው። መሪዎቻችንም ሆኑ ተቀናቃኞቻቸው ሊገነዘቡት የሚገባው ሀቅ ቢኖር፤ አገር ከሌለች የምንሻማው ስልጣንም ሆነ የምንኮራበት ማንነት እንደማይኖር ነው። ታሪክ ደግሞ አገርን ያቆዩትን በክብር፣ አሳልፈው የሰጡትን ደግሞ በውርደት መዝግቦ ማኖሩን አይዘነጋም።







(ዘ-ሐበሻ ዕይታ) ኢትዮጵያ በረዥምና ፈታኝ ታሪኳ ውስጥ እንደ ዛሬው ከውስጥም ከውጭም የተከበበችበት፣ የወዳጅ ፊት የጠቆረበትና የጠላት መንጋጋ የተፋጨበት ዘመን ፈልጎ ማግኘት ያዳግታል። ትናንት አብረውን ማዕድ የቀመሱት፣ በክፉ ቀናችን የደም ዋጋ የከፈልንላቸው ጎረቤቶቻችን ዛሬ የውጭ ጠላቶቻችንን ሴራ ተሸክመው በድንበራችን ላይ የጦርነት ነጋሪት እየጎሰሙ ነው። ካይሮ ዘመናትን የተሻገረውን የጥፋት ድሪቶዋን ቀጥቅጣ ስትሰፋ፣ አስመራ የዲፕሎማሲ በሯን ዘግታ ከታሪካዊ ባላንጣዎቻችን ጋር ስትሞዳሞድ፣ የካርቱም ጄኔራሎችም በጀርባችን ጩቤያቸውን ሲስሉ በግልጽ እየታዘብን ነው። ሰሞኑን የምናየው የዲፕሎማቶች መባረርና የግንኙነቶች መቋረጥ፣ የረዥሙ የጠላትነት ሴራ ቅርፊት እንጂ አስኳሉ አይደለም።

የሚያሳዝነውና ልብ የሚሰብረው ግን የባዕዳኑ ዛቻና የጠላት መብዛት ሳይሆን የገዛ ውስጣችን መቦርቦር ነው። የውጭ ኃይሎች አገራችንን ለማዳከም ሌሊት ከቀን እየሰሩ ባለበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ የኛው የፖለቲካ ልሂቃን እና የጦር አበጋዞች በስልጣን ሽሚያና በጠባብ የጎጥ ትርክት አገሪቱን ወደ ማለቂያ የሌለው የእርስ በርስ ቀውስ እየነዱአት ይገኛሉ። ትግራይ፣ አማራ እና አፋር በጦርነት አውድማ ሲታመሱ፣ የሰላም ስምምነቶች ሲፈረሱና የድርድር በሮች ሲዘጉ፣ ታሪካዊ ጠላቶቻችን በደስታ ጽዋቸውን እያጋጩ መሆኑን ለመገንዘብ ሊቅነትን አይጠይቅም። ይህ ትውልድ ካለፈው የታሪክ ስህተቱ መማር ተስኖት፣ ዳግም የገዛ አገሩን የባዕዳን የፖለቲካ ቁማር መጫወቻ እያደረጋት ነው።

ሆኖም ታሪክ እንደ ደማቅ ሀውልት ቆሞ እንደሚመሰክረው፣ ኢትዮጵያ መከራን የመቀበልና የማሳለፍ እንጂ በመከራ ተንበርክካ የመሸነፍ ልማድ የላትም። የቱንም ያህል የውስጥ መከፋፈል አጥንታችንን ቢሰረስረውም፣ የውጭ ኃይሎች ጥምረት የጥፋት ድር ቢያደራብንም፣ ኢትዮጵያዊነት በተፈተነ ቁጥር የሚጠነክር እንጂ የሚበጠስ ክር አይደለም። ዛሬ ላይ ቆመን ስንመዝነው አገራችን ከገጠማት የህልውና አደጋ ለመሻገር የሚያስፈልገን፤ በጊዜያዊ የፖለቲካ ትርፍ ያልታወረ፣ ለጠባብ ቡድናዊ ጥቅም ያላደረ፣ አገራዊ ራዕይ ያለው እና የጠላትን ሩቅ አላማ አስቀድሞ የሚያይ ጥልቅ ማስተዋል ነው። መሪዎቻችንም ሆኑ ተቀናቃኞቻቸው ሊገነዘቡት የሚገባው ሀቅ ቢኖር፤ አገር ከሌለች የምንሻማው ስልጣንም ሆነ የምንኮራበት ማንነት እንደማይኖር ነው። ታሪክ ደግሞ አገርን ያቆዩትን በክብር፣ አሳልፈው የሰጡትን ደግሞ በውርደት መዝግቦ ማኖሩን አይዘነጋም።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል ከቅርብ ቀናት ወዲህ እያደገ የመጣው የጦርነት ነጋሪት እና የድንበር ላይ ውጥረት አሜሪካን ከፍተኛ ስጋት ውስጥ ጥሏታል። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው ይፋዊ መግለጫ፣ የአፍሪካ ቀንድ ሌላ ጦርነት እና የሰብዓዊ ቀውስ መሸከም እንደማይችል በማስገንዘብ ሁለቱ ሀገራት ከከፋ ግጭት ራሳቸውን እንዲቆጥቡ እና ወደ 2018ቱ የሰላም ስምምነት ማዕቀፍ እንዲመለሱ ጥሪ አቅርቧል።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶማስ (ቶሚ) ፒጎት ባወጡት የፕሬስ መግለጫ፣ በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል እያደገ የመጣው ድንበር ተሻጋሪ ውጥረት አጠቃላይ ቀጠናውን ሊያዳርስ እና ሊያተራምስ የሚችል አቅም እንዳለው አስጠንቅቀዋል። ቃል አቀባዩ በመግለጫቸው የአፍሪካ ቀንድ ተጨማሪ ወታደራዊ ግጭት እና የሰብአዊ ቀውስን የመቋቋም አቅም እንደሌለው አፅንኦት ሰጥተዋል። አክለውም ይህ አዲስ ሊፈጠር የሚችል ግጭት፣ አሜሪካ ከሁለቱም ሀገራት ጋር በጋራ ጥቅሞች ዙሪያ እያደረገች ያለውን ትብብር አደጋ ላይ የሚጥል መሆኑን አሳስበዋል።

የአሜሪካ መንግስት ሁለቱም ሀገራት የጎረቤቶቻቸውን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት እንዲያከብሩ፣ እንዲሁም ከፍተኛ የሆነ የራስን የመግዛት እርምጃ እንዲወስዱ አጥብቆ ጠይቋል። ከዚህ በተጨማሪም አዲስ አበባ እና አስመራ በ2018ቱ የሰላም ማዕቀፍ በተስማሙት መሰረት ወደ ንግግር እና ትብብር እንዲመለሱ ጥሪ ቀርቧል። አሜሪካ በውይይት የሚገኝ ሰላም ለዘላቂ ደህንነት፣ ለኢኮኖሚ ዕድገት እና ለብልጽግና ብቸኛው መንገድ መሆኑን በመግለጫዋ አስታውቃለች።

ይህ የአሜሪካ መግለጫ የወጣው የኢትዮጵያ መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት በኤርትራ ላይ የከረረ ዛቻ ባሰሙበት እና የኤርትራ ጦር በበኩሉ በድንበር አካባቢ ግስጋሴ እያደረገ ነው በሚባልበት እጅግ ወሳኝ ወቅት ነው። የአሜሪካ "የሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ይከበር" የሚለው መልዕክት ለሁለቱም ሀገራት የተሰጠ ቀጥተኛ ማስጠንቀቂያ ሲሆን፣ በተለይም ግጭቱ ወደ አጠቃላይ የቀጠናው ጦርነት እንዳያመራ ያላትን ከፍተኛ ስጋት ያሳያል። የ2018ቱን የሰላም ስምምነት ማንሳት፣ ሁለቱ ሀገራት የትላንት ወዳጅነታቸውን አስታውሰው አፈሙዝ ከማዞር ወደ ዲፕሎማሲያዊ ጠረጴዛ እንዲመለሱ የተደረገ የዲፕሎማሲ ግፊት ነው።
______
🗣️ የዘ-ሐበሻ የመወያያ ጥያቄ፦ የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ እና የአሜሪካ ግፊት የኢትዮጵያ እና ኤርትራን ውጥረት አብርዶ ወደ ድርድር ጠረጴዛ ያመጣቸዋል ብላችሁ ታምናላችሁ?







(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል ከቅርብ ቀናት ወዲህ እያደገ የመጣው የጦርነት ነጋሪት እና የድንበር ላይ ውጥረት አሜሪካን ከፍተኛ ስጋት ውስጥ ጥሏታል። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው ይፋዊ መግለጫ፣ የአፍሪካ ቀንድ ሌላ ጦርነት እና የሰብዓዊ ቀውስ መሸከም እንደማይችል በማስገንዘብ ሁለቱ ሀገራት ከከፋ ግጭት ራሳቸውን እንዲቆጥቡ እና ወደ 2018ቱ የሰላም ስምምነት ማዕቀፍ እንዲመለሱ ጥሪ አቅርቧል።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶማስ (ቶሚ) ፒጎት ባወጡት የፕሬስ መግለጫ፣ በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል እያደገ የመጣው ድንበር ተሻጋሪ ውጥረት አጠቃላይ ቀጠናውን ሊያዳርስ እና ሊያተራምስ የሚችል አቅም እንዳለው አስጠንቅቀዋል። ቃል አቀባዩ በመግለጫቸው የአፍሪካ ቀንድ ተጨማሪ ወታደራዊ ግጭት እና የሰብአዊ ቀውስን የመቋቋም አቅም እንደሌለው አፅንኦት ሰጥተዋል። አክለውም ይህ አዲስ ሊፈጠር የሚችል ግጭት፣ አሜሪካ ከሁለቱም ሀገራት ጋር በጋራ ጥቅሞች ዙሪያ እያደረገች ያለውን ትብብር አደጋ ላይ የሚጥል መሆኑን አሳስበዋል።

የአሜሪካ መንግስት ሁለቱም ሀገራት የጎረቤቶቻቸውን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት እንዲያከብሩ፣ እንዲሁም ከፍተኛ የሆነ የራስን የመግዛት እርምጃ እንዲወስዱ አጥብቆ ጠይቋል። ከዚህ በተጨማሪም አዲስ አበባ እና አስመራ በ2018ቱ የሰላም ማዕቀፍ በተስማሙት መሰረት ወደ ንግግር እና ትብብር እንዲመለሱ ጥሪ ቀርቧል። አሜሪካ በውይይት የሚገኝ ሰላም ለዘላቂ ደህንነት፣ ለኢኮኖሚ ዕድገት እና ለብልጽግና ብቸኛው መንገድ መሆኑን በመግለጫዋ አስታውቃለች።

ይህ የአሜሪካ መግለጫ የወጣው የኢትዮጵያ መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት በኤርትራ ላይ የከረረ ዛቻ ባሰሙበት እና የኤርትራ ጦር በበኩሉ በድንበር አካባቢ ግስጋሴ እያደረገ ነው በሚባልበት እጅግ ወሳኝ ወቅት ነው። የአሜሪካ "የሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ይከበር" የሚለው መልዕክት ለሁለቱም ሀገራት የተሰጠ ቀጥተኛ ማስጠንቀቂያ ሲሆን፣ በተለይም ግጭቱ ወደ አጠቃላይ የቀጠናው ጦርነት እንዳያመራ ያላትን ከፍተኛ ስጋት ያሳያል። የ2018ቱን የሰላም ስምምነት ማንሳት፣ ሁለቱ ሀገራት የትላንት ወዳጅነታቸውን አስታውሰው አፈሙዝ ከማዞር ወደ ዲፕሎማሲያዊ ጠረጴዛ እንዲመለሱ የተደረገ የዲፕሎማሲ ግፊት ነው።
______
🗣️ የዘ-ሐበሻ የመወያያ ጥያቄ፦ የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ እና የአሜሪካ ግፊት የኢትዮጵያ እና ኤርትራን ውጥረት አብርዶ ወደ ድርድር ጠረጴዛ ያመጣቸዋል ብላችሁ ታምናላችሁ?

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፌደራል መንግስት መቀሌን መቆጣጠሩን ተከትሎ የትግራይ ኃይሎች ወደ ኤርትራ ድንበር እያፈገፈጉ መሆናቸውንና ይህም ጦርነቱን ወደ አዲስ እና አደገኛ የቀጥታ የኢትዮ-ኤርትራ ግጭት ሊያሸጋግረው እንደሚችል አቶ ጃዋር መሐመድ ባወጡት አዲስ የፖለቲካ ትንታኔ አስጠነቀቁ።

አቶ ጃዋር ባወጡት ሰፊ ትንታኔ እንዳብራሩት የህወሓት አመራሮች እና የዕዝ ሰንሰለቱ ከመደበኛ የከተማ ውጊያ ወደ ተንቀሳቃሽ (ደፈጣ) ውጊያ ለመሸጋገር በማሰብ ወደ ኤርትራ ድንበር አካባቢ ማፈግፈጋቸውን ጠቁመዋል። ይህ የህወሓት እንቅስቃሴ በአዲስ አበባ እና በአስመራ መካከል ያለው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ሙሉ በሙሉ በተቋረጠበት በአሁኑ ወቅት የሁለቱን አገራት መሪዎች ከባድ የፖለቲካ እና ወታደራዊ ፈተና ውስጥ እንደከተታቸው ትንታኔው ያብራራል።

በጥናቱ መሰረት የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ሁለት የተጣረሱ ምርጫዎች ተደቅነውባቸዋል። አንደኛው የህወሓት ኃይሎች ወደ ግዛታቸው ገብተው እንዲደራጁ መፍቀድ ሲሆን፣ ይህ እርምጃ በኢትዮጵያ መንግስት ላይ የሚፈልጉትን የተኪ ጦርነት (Proxy war) ግፊት ለማስቀጠል ይረዳቸዋል። ይሁን እንጂ ይህን ማድረጋቸው፣ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ድንበር ጥሰው ወደ ኤርትራ እንዲገቡ ህጋዊ እና የደህንነት ሽፋን ሊሰጣቸው ስለሚችል አስመራን በቀጥታ ወደ ጦርነት ያስገባታል።

በተመሳሳይ የኢትዮጵያ መንግስትም ከባድ የውሳኔ ማዕበል ውስጥ እንደሚገኝ አቶ ጃዋር ጠቁመዋል። የፌደራል መንግስቱ የህወሓት ኃይሎች ጊዜ አግኝተው ዳግም እንዳይደራጁ ድንበር ጥሶ ፈጣን እርምጃ መውሰድን ከመረጠ፣ ከኤርትራ መደበኛ ጦር ጋር በቀጥታ ጦርነት ውስጥ ከመግባቱም በላይ ዓለም አቀፉን ማህበረሰብ ሊያስቆጣ ይችላል።

በአንፃሩ እርምጃ ሳይወስድ መጠበቁ፣ ህወሓት ጊዜ አግኝቶ ከውጭ አጋሮቹ (በተለይም በድንበር እና በጂኦ-ፖለቲካ ውዝግብ ውስጥ ካሉት ሱዳን እና ግብፅ) ጋር በመቀናጀት ይበልጥ አደገኛ ሀይል ሆኖ እንዲወጣ እድል ሊሰጠው እንደሚችል ተንትነዋል።

ሲያጠቃልልም አቶ ጃዋር የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት ተጨማሪ ክፍለ ጦሮችን እና ተንቀሳቃሽ ድልድዮችን ወደ ሰሜን ዕዝ እያንቀሳቀሰ መሆኑን ጠቁመው፤ አስቸኳይ ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ተፈልጎ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እና ፕሬዚዳንት ኢሳያስ ወደ ድርድር ጠረጴዛ ካልመጡ በቀር፣ ግጭቱ የትግራይን ድንበር አልፎ ወደ ኤርትራ ግዛት የሚሸጋገርበት እጅግ አደገኛ ምዕራፍ ላይ መድረሱን አጽንኦት ሰጥተዋል።







(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፌደራል መንግስት መቀሌን መቆጣጠሩን ተከትሎ የትግራይ ኃይሎች ወደ ኤርትራ ድንበር እያፈገፈጉ መሆናቸውንና ይህም ጦርነቱን ወደ አዲስ እና አደገኛ የቀጥታ የኢትዮ-ኤርትራ ግጭት ሊያሸጋግረው እንደሚችል አቶ ጃዋር መሐመድ ባወጡት አዲስ የፖለቲካ ትንታኔ አስጠነቀቁ።

አቶ ጃዋር ባወጡት ሰፊ ትንታኔ እንዳብራሩት የህወሓት አመራሮች እና የዕዝ ሰንሰለቱ ከመደበኛ የከተማ ውጊያ ወደ ተንቀሳቃሽ (ደፈጣ) ውጊያ ለመሸጋገር በማሰብ ወደ ኤርትራ ድንበር አካባቢ ማፈግፈጋቸውን ጠቁመዋል። ይህ የህወሓት እንቅስቃሴ በአዲስ አበባ እና በአስመራ መካከል ያለው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ሙሉ በሙሉ በተቋረጠበት በአሁኑ ወቅት የሁለቱን አገራት መሪዎች ከባድ የፖለቲካ እና ወታደራዊ ፈተና ውስጥ እንደከተታቸው ትንታኔው ያብራራል።

በጥናቱ መሰረት የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ሁለት የተጣረሱ ምርጫዎች ተደቅነውባቸዋል። አንደኛው የህወሓት ኃይሎች ወደ ግዛታቸው ገብተው እንዲደራጁ መፍቀድ ሲሆን፣ ይህ እርምጃ በኢትዮጵያ መንግስት ላይ የሚፈልጉትን የተኪ ጦርነት (Proxy war) ግፊት ለማስቀጠል ይረዳቸዋል። ይሁን እንጂ ይህን ማድረጋቸው፣ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ድንበር ጥሰው ወደ ኤርትራ እንዲገቡ ህጋዊ እና የደህንነት ሽፋን ሊሰጣቸው ስለሚችል አስመራን በቀጥታ ወደ ጦርነት ያስገባታል።

በተመሳሳይ የኢትዮጵያ መንግስትም ከባድ የውሳኔ ማዕበል ውስጥ እንደሚገኝ አቶ ጃዋር ጠቁመዋል። የፌደራል መንግስቱ የህወሓት ኃይሎች ጊዜ አግኝተው ዳግም እንዳይደራጁ ድንበር ጥሶ ፈጣን እርምጃ መውሰድን ከመረጠ፣ ከኤርትራ መደበኛ ጦር ጋር በቀጥታ ጦርነት ውስጥ ከመግባቱም በላይ ዓለም አቀፉን ማህበረሰብ ሊያስቆጣ ይችላል።

በአንፃሩ እርምጃ ሳይወስድ መጠበቁ፣ ህወሓት ጊዜ አግኝቶ ከውጭ አጋሮቹ (በተለይም በድንበር እና በጂኦ-ፖለቲካ ውዝግብ ውስጥ ካሉት ሱዳን እና ግብፅ) ጋር በመቀናጀት ይበልጥ አደገኛ ሀይል ሆኖ እንዲወጣ እድል ሊሰጠው እንደሚችል ተንትነዋል።

ሲያጠቃልልም አቶ ጃዋር የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት ተጨማሪ ክፍለ ጦሮችን እና ተንቀሳቃሽ ድልድዮችን ወደ ሰሜን ዕዝ እያንቀሳቀሰ መሆኑን ጠቁመው፤ አስቸኳይ ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ተፈልጎ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እና ፕሬዚዳንት ኢሳያስ ወደ ድርድር ጠረጴዛ ካልመጡ በቀር፣ ግጭቱ የትግራይን ድንበር አልፎ ወደ ኤርትራ ግዛት የሚሸጋገርበት እጅግ አደገኛ ምዕራፍ ላይ መድረሱን አጽንኦት ሰጥተዋል።

የሁለተኛው ትውልድ የአርበኝነት ጥሪ፣ የኢትዮጵያ የታሪክ አደራ፣ የባሕር በር ተፈጥሯዊ መብት እና የጠላቶች ሴራ ማምከኛ አንድነት
*****************

ኢትዮጵያ ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት፣ በሕዝብ ብዛት ከአፍሪካ ሁለተኛ እንዲሁም በዓለም ላይ ካሉ የባሕር በር የሌላቸው ሀገራት መካከል ደግሞ ቀዳሚዋ ናት።

የሀገር ዕድገትና የሕዝብ ቁጥር መስፋፋት ከተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀምና ከንግድ መስመሮች ጋር ቀጥተኛ ቁርኝት ያለው ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ከቀይ ባሕርና ከኤደን ባሕረ ሰላጤ ጋር ያላት ቁርኝት ትናንት የተጀመረ ሳይሆን የረጅም ዘመናት የታሪክ እውነት ነው።

በአክሱም ሥልጣኔ ወቅት አዱሊስ በመባል ይታወቅ የነበረው የቀይ ባሕር ወደብ ለአክሱም ንግድ፣ የባሕር ኃይልና ከሩቅ ምስራቅ እስከ ሜዲትራኒያን ከነበሩት ዓለም አቀፍ ማህበረሰቦች ጋር ለመገናኘት ዋና በር ነበር።

ሆኖም በተለያዩ ታሪካዊ አጋጣሚዎች፣ ጂኦፖለቲካዊ ለውጦችና በ1980ዎቹ መጨረሻ በታዩ ፖለቲካዊ ክስተቶች ምክንያት ኢትዮጵያ የባሕር በሯን እንድታጣ ሆነች። ይህ የባሕር በር ማጣት የሀገራችንን የታሪክ ጉዞ፣ የንግድ መስመርና የደኅንነት መዋቅር በእጅጉ የጎዳ የታሪክ ጠባሳ መሆኑ የብዙዎች ስምምነት ነው።

በአሁኑ ወቅት የቀይ ባሕርና የኤደን ባሕረ ሰላጤ ቀጣና በዓለም አቀፍ የንግድና የደኅንነት መዋቅር ውስጥ እጅግ ወሳኝ ስትራቴጂካዊ ቦታ አላቸው።

የአሜሪካ፣ የቻይና፣ የአውሮፓ ሀገራትና የባሕረ ሰላጤው ሀገራት በዚህ ቀጣና ያላቸው የጦር ሰፈርና ወታደራዊ እንቅስቃሴ የቀጣናውን ከፍተኛ አስፈላጊነት ያሳያል።

በምስራቅ አፍሪካ ትልቋና የኃይል ማዕከል የሆነች ሀገራችን ኢትዮጵያ፣ በዚህ ወሳኝ የውኃ አካል ላይ ቀጥተኛ መግቢያና ተጽዕኖ እንዳይኖራት መደረጉ የቀጣናውን የኃይል ሚዛንና ዘላቂ ሰላም የሚፈታተን ነው።

የባሕር በር አለመኖር ለኢትዮጵያ በቀላሉ የሚታይ ሳይሆን በየቀኑ የሚከፈል ከፍተኛ የኢኮኖሚ ዋጋ ነው። ሀገራችን በየዓመቱ በቢሊዮን የሚቆጠሩ ዶላሮችን ወደብ ኪራይ ክፍያ ታወጣለች።

በዚህም የትራንስፖርትና የሎጂስቲክስ ወጪ ከፍተኛ በመሆኑ የኢትዮጵያ ምርቶች በዓለም አቀፍ ገበያ ተወዳዳሪ እንዳይሆኑ ያደርጋል፤ የጥሬ ዕቃዎች በፍጥነት አለመድረስና የወደብ መጨናነቅ የኢንዱስትሪ ፓርኮችንና የአምራች ዘርፉን ምርታማነት ይገድባል።

የባሕር በር ተፈጥሯዊ መብታችንን ለማረጋገጥ የምናደርገው ጉዞ እና የግብፅና የሻዕቢያን እኩይ ሴራ ማምከን፣ የዚህ ትውልድ የሁለተኛው ትውልድ አርበኝነት ዋነኛ አጀንዳ ነው።

ታሪካዊ ጠላቶቻችን ኢትዮጵያን ለማዳከም፣ በኢኮኖሚ አረንቋ ውስጥ ለማስቀረት እና የቀጣናው ሀይል ሆና እንዳትወጣ ሌሊትና ቀን በሴራ ሲደክሙ ይኖራሉ።

ይህንን የተደቀነብንን አደጋ ለማክሸፍ መላው የኢትዮጵያ ህዝብ ውስጣዊ ልዩነቶቹን ወደ ጎን በመተው እንደ አንድ ልብ መካሪ፣ እንደ አንድ ቃል ተናጋሪ ሆኖ ከሀገሩ ጎን ሊቆም ይገባል።

የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ከጎረቤት ሀገራት ጋር የሚደረግ የጉልበት ወይም የኃይል አማራጭ ሳይሆን፣ በሕጋዊና ሰላማዊ መንገድ የጋራ እድገትን ማዕከል ያደረገ ነው።

ኢትዮጵያ ያላትን ሰፊ የሕዝብ ቁጥር፣ የታዳሽ ኃይል፣ የግብርና ምርቶችና የትራንስፖርት መሠረተ ልማት ከጎረቤት ሀገራት የወደብ ሀብት ጋር በማጣመር የጋራ ብልጽግናን መፍጠር ይቻላል።

በምስራቅ አፍሪካ በነፃ የንግድ ቀጣና እና በቀጣናዊ ትስስር በኩል የኢኮኖሚ ድንበሮችን በማጥበብ የወደብ አጠቃቀምን ማቃለል ይቻላል።

ለኢትዮጵያ የታሪክ አደራና የወደፊት ግዴታዋን ለማሳካት በሚደረገው ጉዞ ውስጥ የባሕር በር ማግኘት የሕልውና እና የልማት ጥያቄ ነው።

ይህ ጥያቄ በሰላማዊ ድርድር፣ በዲፕሎማሲያዊ ጥረት፣ በሕጋዊ መንገድና በጋራ እድገት መርህ ላይ ተመስርቶ የሚመለስ ሲሆን፣ በቀጣናው ያሉ ሀገራትም የኢትዮጵያን የባሕር በር ፍላጎት እንደ ስጋት ሳይሆን ለጋራ ልማትና ሰላም እንደታደለ ትልቅ ዕድል በመቁጠር በውይይት ላይ የተመሠረተ ዘላቂ መፍትሔ ማምጣት ይጠበቅባቸዋል።

እስከዚያው ግን ኢትዮጵያውያን የጠላቶቻቸውን ሴራ በማንቃት፣ በብሔራዊ ዓላማችን ዙሪያ በመሰለፍ የሁለተኛው ትውልድ አርበኝነት ግዴታችንን እንወጣለን።
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ

በአድማሱ አራጋው
#redseaaccess #ethiopiaseagate #redseageopolitics #hornofafrica #ethiopianunity
የሁለተኛው ትውልድ የአርበኝነት ጥሪ፣ የኢትዮጵያ የታሪክ አደራ፣ የባሕር በር ተፈጥሯዊ መብት እና የጠላቶች ሴራ ማምከኛ አንድነት
*****************

ኢትዮጵያ ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት፣ በሕዝብ ብዛት ከአፍሪካ ሁለተኛ እንዲሁም በዓለም ላይ ካሉ የባሕር በር የሌላቸው ሀገራት መካከል ደግሞ ቀዳሚዋ ናት።

የሀገር ዕድገትና የሕዝብ ቁጥር መስፋፋት ከተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀምና ከንግድ መስመሮች ጋር ቀጥተኛ ቁርኝት ያለው ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ከቀይ ባሕርና ከኤደን ባሕረ ሰላጤ ጋር ያላት ቁርኝት ትናንት የተጀመረ ሳይሆን የረጅም ዘመናት የታሪክ እውነት ነው።

በአክሱም ሥልጣኔ ወቅት አዱሊስ በመባል ይታወቅ የነበረው የቀይ ባሕር ወደብ ለአክሱም ንግድ፣ የባሕር ኃይልና ከሩቅ ምስራቅ እስከ ሜዲትራኒያን ከነበሩት ዓለም አቀፍ ማህበረሰቦች ጋር ለመገናኘት ዋና በር ነበር።

ሆኖም በተለያዩ ታሪካዊ አጋጣሚዎች፣ ጂኦፖለቲካዊ ለውጦችና በ1980ዎቹ መጨረሻ በታዩ ፖለቲካዊ ክስተቶች ምክንያት ኢትዮጵያ የባሕር በሯን እንድታጣ ሆነች። ይህ የባሕር በር ማጣት የሀገራችንን የታሪክ ጉዞ፣ የንግድ መስመርና የደኅንነት መዋቅር በእጅጉ የጎዳ የታሪክ ጠባሳ መሆኑ የብዙዎች ስምምነት ነው።

በአሁኑ ወቅት የቀይ ባሕርና የኤደን ባሕረ ሰላጤ ቀጣና በዓለም አቀፍ የንግድና የደኅንነት መዋቅር ውስጥ እጅግ ወሳኝ ስትራቴጂካዊ ቦታ አላቸው።

የአሜሪካ፣ የቻይና፣ የአውሮፓ ሀገራትና የባሕረ ሰላጤው ሀገራት በዚህ ቀጣና ያላቸው የጦር ሰፈርና ወታደራዊ እንቅስቃሴ የቀጣናውን ከፍተኛ አስፈላጊነት ያሳያል።

በምስራቅ አፍሪካ ትልቋና የኃይል ማዕከል የሆነች ሀገራችን ኢትዮጵያ፣ በዚህ ወሳኝ የውኃ አካል ላይ ቀጥተኛ መግቢያና ተጽዕኖ እንዳይኖራት መደረጉ የቀጣናውን የኃይል ሚዛንና ዘላቂ ሰላም የሚፈታተን ነው።

የባሕር በር አለመኖር ለኢትዮጵያ በቀላሉ የሚታይ ሳይሆን በየቀኑ የሚከፈል ከፍተኛ የኢኮኖሚ ዋጋ ነው። ሀገራችን በየዓመቱ በቢሊዮን የሚቆጠሩ ዶላሮችን ወደብ ኪራይ ክፍያ ታወጣለች።

በዚህም የትራንስፖርትና የሎጂስቲክስ ወጪ ከፍተኛ በመሆኑ የኢትዮጵያ ምርቶች በዓለም አቀፍ ገበያ ተወዳዳሪ እንዳይሆኑ ያደርጋል፤ የጥሬ ዕቃዎች በፍጥነት አለመድረስና የወደብ መጨናነቅ የኢንዱስትሪ ፓርኮችንና የአምራች ዘርፉን ምርታማነት ይገድባል።

የባሕር በር ተፈጥሯዊ መብታችንን ለማረጋገጥ የምናደርገው ጉዞ እና የግብፅና የሻዕቢያን እኩይ ሴራ ማምከን፣ የዚህ ትውልድ የሁለተኛው ትውልድ አርበኝነት ዋነኛ አጀንዳ ነው።

ታሪካዊ ጠላቶቻችን ኢትዮጵያን ለማዳከም፣ በኢኮኖሚ አረንቋ ውስጥ ለማስቀረት እና የቀጣናው ሀይል ሆና እንዳትወጣ ሌሊትና ቀን በሴራ ሲደክሙ ይኖራሉ።

ይህንን የተደቀነብንን አደጋ ለማክሸፍ መላው የኢትዮጵያ ህዝብ ውስጣዊ ልዩነቶቹን ወደ ጎን በመተው እንደ አንድ ልብ መካሪ፣ እንደ አንድ ቃል ተናጋሪ ሆኖ ከሀገሩ ጎን ሊቆም ይገባል።

የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ከጎረቤት ሀገራት ጋር የሚደረግ የጉልበት ወይም የኃይል አማራጭ ሳይሆን፣ በሕጋዊና ሰላማዊ መንገድ የጋራ እድገትን ማዕከል ያደረገ ነው።

ኢትዮጵያ ያላትን ሰፊ የሕዝብ ቁጥር፣ የታዳሽ ኃይል፣ የግብርና ምርቶችና የትራንስፖርት መሠረተ ልማት ከጎረቤት ሀገራት የወደብ ሀብት ጋር በማጣመር የጋራ ብልጽግናን መፍጠር ይቻላል።

በምስራቅ አፍሪካ በነፃ የንግድ ቀጣና እና በቀጣናዊ ትስስር በኩል የኢኮኖሚ ድንበሮችን በማጥበብ የወደብ አጠቃቀምን ማቃለል ይቻላል።

ለኢትዮጵያ የታሪክ አደራና የወደፊት ግዴታዋን ለማሳካት በሚደረገው ጉዞ ውስጥ የባሕር በር ማግኘት የሕልውና እና የልማት ጥያቄ ነው።

ይህ ጥያቄ በሰላማዊ ድርድር፣ በዲፕሎማሲያዊ ጥረት፣ በሕጋዊ መንገድና በጋራ እድገት መርህ ላይ ተመስርቶ የሚመለስ ሲሆን፣ በቀጣናው ያሉ ሀገራትም የኢትዮጵያን የባሕር በር ፍላጎት እንደ ስጋት ሳይሆን ለጋራ ልማትና ሰላም እንደታደለ ትልቅ ዕድል በመቁጠር በውይይት ላይ የተመሠረተ ዘላቂ መፍትሔ ማምጣት ይጠበቅባቸዋል።

እስከዚያው ግን ኢትዮጵያውያን የጠላቶቻቸውን ሴራ በማንቃት፣ በብሔራዊ ዓላማችን ዙሪያ በመሰለፍ የሁለተኛው ትውልድ አርበኝነት ግዴታችንን እንወጣለን።
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ

በአድማሱ አራጋው
#redseaaccess #ethiopiaseagate #redseageopolitics #hornofafrica #ethiopianunity

የኬንያው ግዙፍ  ባንክ ወደኢትዮጵያ ገበያ ሊገባ ነው

የኬንያው ኤንሲቢኤ ባንክ (NCBA Bank) በአጭር ጊዜ ውስጥ በኢትዮጵያ የባንክ ዘርፍ ለመሰማራት እየተዘጋጀ መሆኑን አስታውቋል። ባንኩ አዲስ ባንክ የመክፈት ሀሳብ የሌለው ቢሆንም፣ ከሀገር ውስጥ ባንኮች ጋር ድርድር ስለመጀመሩ እስካሁን የሰጠው ግልጽ መረጃ የለም።

ኤንሲቢኤ ባንክ በሁለት ግዙፍ የፋይናንስ ተቋማት ውህደት የተመሠረተ ሲሆን፣ በዲጂታል ባንክና በብድር አገልግሎት በምሥራቅ አፍሪካ የሚታወቅ ትልቅ ባንክ ነው። ባንኩ በአሁኑ ወቅት በኬንያ፣ በኡጋንዳ፣ በታንዛኒያ እና በሩዋንዳ በስፋት እየሰራ ይገኛል። ወደ ኢትዮጵያ ለመግባት ያቀደውም የደቡብ አፍሪካው ኔድባንክ በውስጡ የከፍተኛ ድርሻ ባለቤት መሆኑን ተከትሎ ነው።

ኢትዮጵያ የባንክ ዘርፉን ለውጭ ኢንቨስተሮች ክፍት ማድረጓን ተከትሎ፣ የዚህ ባንክ መግባት በፋይናንስ ኢንዱስትሪው ውስጥ ጥሩ ውድድር ይፈጥራል ተብሎ ይጠበቃል።

Seledadotio
Seledadotio

"በቅርቡ ሙሉ ትግራይን እንቆጣጠራለን!"

ከመከላከያ ሠራዊት ጋር በመቀናጀት በትግራይ ክልል እየተዋጋ የሚገኘው "የትግራይ ሰላም ኃይል" ዋና  አዛዥ ብርጋዴር ጄኔራል ገብረእግዚአብሔር በየነ (ወዲ አንጥሩ) በሰጡት አዲስ የቪዲዮ መግለጫ፣ ኃይላቸው አብዛኛውን የራያ፣ የጥምቢያ እና የእንደርታ አካባቢዎች መቆጣጠሩን አስታውቀዋል።

ከውጊያው መባባስ በኋላ የመጀመሪያውን ይፋዊ መልእክት ያሰሙት አዛዡ፣ በቅርቡ ሙሉ ትግራይን ሊቆጣጠሩ እንደሚችሉም ገልጸዋል። በመግለጫቸውም የትግራይ ሠራዊት፣ ሚሊሻ እና ፖሊስ አባላት እንደ ጠላት እንደማይታዩ አረጋግጠው፤ አባላቱ በአካባቢያቸው በመቆየት ማህበረሰባቸውን እንዲጠብቁና ትጥቃቸውንም ለጊዜው በእጃቸው እንዲያቆዩ መክረዋል።

በሌላ በኩል ለፖለቲካ እና ወታደራዊ አመራሮች ባስተላለፉት መልእክት፣ መሸነፋቸውን አምነው ወደ ኤርትራ እንዳይሸሹ አሳስበዋል። መረብ ወንዝን ተሻግረው ወደ ኤርትራ የሚገቡ አካላት በቀጣይ በኢትዮጵያና ኤርትራ መካከል ለሚደረግ ድርድር መጠቀሚያ ሊሆኑ እንደሚችሉም አስጠንቅቀዋል።

የአዛዡ መግለጫ ዋና መልእክት "በቀል አይኖርም" የሚል ሲሆን፣ ከቀድሞው አመራር ጋር ግንኙነት ባላቸው ግለሰቦች ላይ ምንም ዓይነት የበቀል እርምጃ እንደማይወሰድና ወንጀል የፈጸሙ ካሉም በህግ አግባብ ብቻ እንደሚዳኙ አረጋግጠዋል።

@Yenetube Fikerassefa

"በቅርቡ ሙሉ ትግራይን እንቆጣጠራለን!"

ከመከላከያ ሠራዊት ጋር በመቀናጀት በትግራይ ክልል እየተዋጋ የሚገኘው "የትግራይ ሰላም ኃይል" ዋና  አዛዥ ብርጋዴር ጄኔራል ገብረእግዚአብሔር በየነ (ወዲ አንጥሩ) በሰጡት አዲስ የቪዲዮ መግለጫ፣ ኃይላቸው አብዛኛውን የራያ፣ የጥምቢያ እና የእንደርታ አካባቢዎች መቆጣጠሩን አስታውቀዋል።

ከውጊያው መባባስ በኋላ የመጀመሪያውን ይፋዊ መልእክት ያሰሙት አዛዡ፣ በቅርቡ ሙሉ ትግራይን ሊቆጣጠሩ እንደሚችሉም ገልጸዋል። በመግለጫቸውም የትግራይ ሠራዊት፣ ሚሊሻ እና ፖሊስ አባላት እንደ ጠላት እንደማይታዩ አረጋግጠው፤ አባላቱ በአካባቢያቸው በመቆየት ማህበረሰባቸውን እንዲጠብቁና ትጥቃቸውንም ለጊዜው በእጃቸው እንዲያቆዩ መክረዋል።

በሌላ በኩል ለፖለቲካ እና ወታደራዊ አመራሮች ባስተላለፉት መልእክት፣ መሸነፋቸውን አምነው ወደ ኤርትራ እንዳይሸሹ አሳስበዋል። መረብ ወንዝን ተሻግረው ወደ ኤርትራ የሚገቡ አካላት በቀጣይ በኢትዮጵያና ኤርትራ መካከል ለሚደረግ ድርድር መጠቀሚያ ሊሆኑ እንደሚችሉም አስጠንቅቀዋል።

የአዛዡ መግለጫ ዋና መልእክት "በቀል አይኖርም" የሚል ሲሆን፣ ከቀድሞው አመራር ጋር ግንኙነት ባላቸው ግለሰቦች ላይ ምንም ዓይነት የበቀል እርምጃ እንደማይወሰድና ወንጀል የፈጸሙ ካሉም በህግ አግባብ ብቻ እንደሚዳኙ አረጋግጠዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዕይታ) ኢትዮጵያ በረዥምና ፈታኝ ታሪኳ ውስጥ እንደ ዛሬው ከውስጥም ከውጭም የተከበበችበት፣ የወዳጅ ፊት የጠቆረበትና የጠላት መንጋጋ የተፋጨበት ዘመን ፈልጎ ማግኘት ያዳግታል። ትናንት አብረውን ማዕድ የቀመሱት፣ በክፉ ቀናችን የደም ዋጋ የከፈልንላቸው ጎረቤቶቻችን ዛሬ የውጭ ጠላቶቻችንን ሴራ ተሸክመው በድንበራችን ላይ የጦርነት ነጋሪት እየጎሰሙ ነው። ካይሮ ዘመናትን የተሻገረውን የጥፋት ድሪቶዋን ቀጥቅጣ ስትሰፋ፣ አስመራ የዲፕሎማሲ በሯን ዘግታ ከታሪካዊ ባላንጣዎቻችን ጋር ስትሞዳሞድ፣ የካርቱም ጄኔራሎችም በጀርባችን ጩቤያቸውን ሲስሉ በግልጽ እየታዘብን ነው። ሰሞኑን የምናየው የዲፕሎማቶች መባረርና የግንኙነቶች መቋረጥ፣ የረዥሙ የጠላትነት ሴራ ቅርፊት እንጂ አስኳሉ አይደለም።

የሚያሳዝነውና ልብ የሚሰብረው ግን የባዕዳኑ ዛቻና የጠላት መብዛት ሳይሆን የገዛ ውስጣችን መቦርቦር ነው። የውጭ ኃይሎች አገራችንን ለማዳከም ሌሊት ከቀን እየሰሩ ባለበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ የኛው የፖለቲካ ልሂቃን እና የጦር አበጋዞች በስልጣን ሽሚያና በጠባብ የጎጥ ትርክት አገሪቱን ወደ ማለቂያ የሌለው የእርስ በርስ ቀውስ እየነዱአት ይገኛሉ። ትግራይ፣ አማራ እና አፋር በጦርነት አውድማ ሲታመሱ፣ የሰላም ስምምነቶች ሲፈረሱና የድርድር በሮች ሲዘጉ፣ ታሪካዊ ጠላቶቻችን በደስታ ጽዋቸውን እያጋጩ መሆኑን ለመገንዘብ ሊቅነትን አይጠይቅም። ይህ ትውልድ ካለፈው የታሪክ ስህተቱ መማር ተስኖት፣ ዳግም የገዛ አገሩን የባዕዳን የፖለቲካ ቁማር መጫወቻ እያደረጋት ነው።

ሆኖም ታሪክ እንደ ደማቅ ሀውልት ቆሞ እንደሚመሰክረው፣ ኢትዮጵያ መከራን የመቀበልና የማሳለፍ እንጂ በመከራ ተንበርክካ የመሸነፍ ልማድ የላትም። የቱንም ያህል የውስጥ መከፋፈል አጥንታችንን ቢሰረስረውም፣ የውጭ ኃይሎች ጥምረት የጥፋት ድር ቢያደራብንም፣ ኢትዮጵያዊነት በተፈተነ ቁጥር የሚጠነክር እንጂ የሚበጠስ ክር አይደለም። ዛሬ ላይ ቆመን ስንመዝነው አገራችን ከገጠማት የህልውና አደጋ ለመሻገር የሚያስፈልገን፤ በጊዜያዊ የፖለቲካ ትርፍ ያልታወረ፣ ለጠባብ ቡድናዊ ጥቅም ያላደረ፣ አገራዊ ራዕይ ያለው እና የጠላትን ሩቅ አላማ አስቀድሞ የሚያይ ጥልቅ ማስተዋል ነው። መሪዎቻችንም ሆኑ ተቀናቃኞቻቸው ሊገነዘቡት የሚገባው ሀቅ ቢኖር፤ አገር ከሌለች የምንሻማው ስልጣንም ሆነ የምንኮራበት ማንነት እንደማይኖር ነው። ታሪክ ደግሞ አገርን ያቆዩትን በክብር፣ አሳልፈው የሰጡትን ደግሞ በውርደት መዝግቦ ማኖሩን አይዘነጋም።









(ዘ-ሐበሻ ዕይታ) ኢትዮጵያ በረዥምና ፈታኝ ታሪኳ ውስጥ እንደ ዛሬው ከውስጥም ከውጭም የተከበበችበት፣ የወዳጅ ፊት የጠቆረበትና የጠላት መንጋጋ የተፋጨበት ዘመን ፈልጎ ማግኘት ያዳግታል። ትናንት አብረውን ማዕድ የቀመሱት፣ በክፉ ቀናችን የደም ዋጋ የከፈልንላቸው ጎረቤቶቻችን ዛሬ የውጭ ጠላቶቻችንን ሴራ ተሸክመው በድንበራችን ላይ የጦርነት ነጋሪት እየጎሰሙ ነው። ካይሮ ዘመናትን የተሻገረውን የጥፋት ድሪቶዋን ቀጥቅጣ ስትሰፋ፣ አስመራ የዲፕሎማሲ በሯን ዘግታ ከታሪካዊ ባላንጣዎቻችን ጋር ስትሞዳሞድ፣ የካርቱም ጄኔራሎችም በጀርባችን ጩቤያቸውን ሲስሉ በግልጽ እየታዘብን ነው። ሰሞኑን የምናየው የዲፕሎማቶች መባረርና የግንኙነቶች መቋረጥ፣ የረዥሙ የጠላትነት ሴራ ቅርፊት እንጂ አስኳሉ አይደለም።

የሚያሳዝነውና ልብ የሚሰብረው ግን የባዕዳኑ ዛቻና የጠላት መብዛት ሳይሆን የገዛ ውስጣችን መቦርቦር ነው። የውጭ ኃይሎች አገራችንን ለማዳከም ሌሊት ከቀን እየሰሩ ባለበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ የኛው የፖለቲካ ልሂቃን እና የጦር አበጋዞች በስልጣን ሽሚያና በጠባብ የጎጥ ትርክት አገሪቱን ወደ ማለቂያ የሌለው የእርስ በርስ ቀውስ እየነዱአት ይገኛሉ። ትግራይ፣ አማራ እና አፋር በጦርነት አውድማ ሲታመሱ፣ የሰላም ስምምነቶች ሲፈረሱና የድርድር በሮች ሲዘጉ፣ ታሪካዊ ጠላቶቻችን በደስታ ጽዋቸውን እያጋጩ መሆኑን ለመገንዘብ ሊቅነትን አይጠይቅም። ይህ ትውልድ ካለፈው የታሪክ ስህተቱ መማር ተስኖት፣ ዳግም የገዛ አገሩን የባዕዳን የፖለቲካ ቁማር መጫወቻ እያደረጋት ነው።

ሆኖም ታሪክ እንደ ደማቅ ሀውልት ቆሞ እንደሚመሰክረው፣ ኢትዮጵያ መከራን የመቀበልና የማሳለፍ እንጂ በመከራ ተንበርክካ የመሸነፍ ልማድ የላትም። የቱንም ያህል የውስጥ መከፋፈል አጥንታችንን ቢሰረስረውም፣ የውጭ ኃይሎች ጥምረት የጥፋት ድር ቢያደራብንም፣ ኢትዮጵያዊነት በተፈተነ ቁጥር የሚጠነክር እንጂ የሚበጠስ ክር አይደለም። ዛሬ ላይ ቆመን ስንመዝነው አገራችን ከገጠማት የህልውና አደጋ ለመሻገር የሚያስፈልገን፤ በጊዜያዊ የፖለቲካ ትርፍ ያልታወረ፣ ለጠባብ ቡድናዊ ጥቅም ያላደረ፣ አገራዊ ራዕይ ያለው እና የጠላትን ሩቅ አላማ አስቀድሞ የሚያይ ጥልቅ ማስተዋል ነው። መሪዎቻችንም ሆኑ ተቀናቃኞቻቸው ሊገነዘቡት የሚገባው ሀቅ ቢኖር፤ አገር ከሌለች የምንሻማው ስልጣንም ሆነ የምንኮራበት ማንነት እንደማይኖር ነው። ታሪክ ደግሞ አገርን ያቆዩትን በክብር፣ አሳልፈው የሰጡትን ደግሞ በውርደት መዝግቦ ማኖሩን አይዘነጋም።

ኢትዮጵያ በግብፅ ምክንያት የተስተጓጎሉ የዓባይ ተፋሰስ ፕሮጀክቶችን ኪሳራ የሚያጠና የካሳ ኮሚቴ አቋቋመች።

ኢትዮጵያ በግብፅ ጣልቃ ገብነት የተስተጓጎሉ የውሃና የልማት ፕሮጀክቶች ያደረሱባትን ኢኮኖሚያዊ ኪሳራዎች እና ያመለጡ የልማት ዕድሎች የሚገመግም አገራዊ የዓባይ የካሳ ኮሚቴ ማቋቋሟን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር አስታወቀ።

የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጂነር ሀብታሙ ኢተፋ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት፣ የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በግብፅ ተፅዕኖ ሳቢያ የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶች በኮሚቴው ተለይተው ጥናቱ ተጀምሯል።

አዲስ የተቋቋመው ኮሚቴ ባለሙያዎችን፣ የቀድሞ ሚኒስትሮችን፣ አማካሪዎችን እና የሕግ ባለሙያዎችን ያካተተ ሲሆን፣ የኪሳራውን መጠን በመተመንና የሕግ መሠረቶችን በመመርመር የካሳ ጥያቄዎችን ለማዘጋጀት የሚያስችሉ መረጃዎችን እያጠናቀረ ይገኛል።

ኮሚቴው የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያ በተከናወኑ ዘላቂ የውሃ አስተዳደርና የአካባቢ ጥበቃ ሥራዎች የታችኞቹ ተፋሰስ አገራት ያገኙትን ጥቅም ጭምር የሚያስላ ይሆናል።

በዚሁ መሠረት በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር በአባይ፣ ባሮ እና ተከዜ ተፋሰሶች በተካሄዱ ጥረቶች የተተከሉ ከ50 ቢሊዮን በላይ ዛፎች እንዲሁም የታላቁ ሕዳሴ ግድብ የውሃ ፍሰትን በመቆጣጠር ሱዳንና ግብፅን ከጎርፍና ከድርቅ አደጋ በመታደግ ረገድ ያላቸው አወንታዊ ተፅዕኖ በግምገማው ውስጥ ይካተታል።

ሚኒስትሩ አክለውም ኢትዮጵያ ለደረሰባት ታሪካዊ ኢኮኖሚያዊ ኪሳራና ላጣችው የልማት እድል ማካካሻ ለማግኘት የምትከተለው ዋነኛ መንገድ ድርድርና የጋራ መግባባትን እንደሆነ ገልጸው፣ በዓባይ ተፋሰስ የልማት አለመመጣጠን ዙሪያ እያደገ የመጣው የዓለም አቀፍ ምሁራን ድጋፍ የአገሪቱን የካሳ ጥያቄ ያጠናክረዋል ብለዋል።

መስከረም 21 ቀን 2019 ዓ.ም

@TikvahethMagazine

ኢትዮጵያ በግብፅ የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን የሚገመግም የዓባይ የካሳ ኮሚቴ አቋቋመች
#ethiopia | ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ፣ በግብፅ ጫና የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶችን ለመለየትና የደረሰውን ኪሳራ ለመገምገም ኮሚቴ መቋቋሙን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ገለጹ።

ሚኒስትሩ እንደገለጹት፣ ኮሚቴው በኢትዮጵያ የተተገበሩ ወይም ሊተገበሩ ያልቻሉ የልማት ፕሮጀክቶችን በመለየት፣ በፕሮጀክቶቹ ላይ ያሉ መረጃዎችን በማጠናቀር እና ኢትዮጵያ የምታቀርበውን የካሳ ጥያቄ መሠረት በመመርመር ላይ ይገኛል።

ኮሚቴው የኪሳራውን መጠን ከመገምገም ባለፈ፣ ተፈጥረዋል ተብለው የሚጠቀሱ ችግሮችን ለመፍታት ሊወሰዱ የሚችሉ አቀራረቦችንም እየመረመረ መሆኑ ተገልጿል።

በግምገማው ሥራ ባለሙያዎች፣ የቀድሞ ሚኒስትሮች፣ አማካሪዎችና የሕግ ባለሙያዎች እንደሚሳተፉም ሚኒስትሩ አመልክተዋል።

ከፕሮጀክቶች ባለፈ የተፋሰስ ጥበቃ ሥራዎችም በግምገማው ይካተታሉ

የኮሚቴው ሥራ ተግባራዊ እንዳይሆኑ የተደረጉ ፕሮጀክቶችን ብቻ የሚመለከት እንዳልሆነ ዶ/ር ሀብታሙ ገልጸዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ በዓባይ ተፋሰስ ያከናወነቻቸው የአካባቢ ጥበቃ፣ የውሃ አስተዳደርና የተፋሰስ ልማት ሥራዎች ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ያላቸው ጥቅምም እንደሚጤን ጠቁመዋል።

በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከ50 ቢሊዮን በላይ ችግኞች መተከላቸውን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፣ ባሮ፣ ዓባይና ተከዜን ጨምሮ በአብዛኛዎቹ ዋና ዋና ወንዞች ተፋሰስ ተኮር ሥራዎች መከናወናቸውን ገልጸዋል።

የሕዳሴ ግድብ ለታችኛው ተፋሰስ ያለው ጥቅም

የሕዳሴ ግድብ አሠራር በተለይ በጎርፍ አደጋ ቅነሳና በዝናብ አጠር ወቅቶች የውሃ ፍሰትን በተሻለ ሁኔታ ለማስተዳደር ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊኖረው እንደሚችል ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

ከኤልኒኖ ጋር ተያይዞ የሚስተዋሉ የዝናብ ሁኔታዎች የተቀናጀ የውሃ አስተዳደር አስፈላጊነትን የሚያሳዩ መሆናቸውን በመጥቀስ፣ የውሃ ፍሰትን በተገቢው ሁኔታ መቆጣጠር ሱዳንንና ግብፅን ጨምሮ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊያስገኝ እንደሚችል አመልክተዋል።

ድርድር እና የጋራ መግባባት ቅድሚያ አላቸው

የኢትዮጵያ አቋም ግልጽ የሆኑ ምዕራፎች እንዳሉት የገለጹት ዶ/ር ሀብታሙ፣ ድርድርና የጋራ መግባባት ቀዳሚ አማራጮች መሆናቸውን ጠቁመዋል።

ነገር ግን ሌሎች ሁኔታዎች ካስፈለጉ፣ ኢትዮጵያ ተጨማሪ ርምጃዎችን ልትወስድ እንደምትችል ሚኒስትሩ መግለጻቸውን ኢዜአ ዘግቧል።








ኢትዮጵያ በግብፅ የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን የሚገመግም የዓባይ የካሳ ኮሚቴ አቋቋመች
#ethiopia | ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ፣ በግብፅ ጫና የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶችን ለመለየትና የደረሰውን ኪሳራ ለመገምገም ኮሚቴ መቋቋሙን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ገለጹ።

ሚኒስትሩ እንደገለጹት፣ ኮሚቴው በኢትዮጵያ የተተገበሩ ወይም ሊተገበሩ ያልቻሉ የልማት ፕሮጀክቶችን በመለየት፣ በፕሮጀክቶቹ ላይ ያሉ መረጃዎችን በማጠናቀር እና ኢትዮጵያ የምታቀርበውን የካሳ ጥያቄ መሠረት በመመርመር ላይ ይገኛል።

ኮሚቴው የኪሳራውን መጠን ከመገምገም ባለፈ፣ ተፈጥረዋል ተብለው የሚጠቀሱ ችግሮችን ለመፍታት ሊወሰዱ የሚችሉ አቀራረቦችንም እየመረመረ መሆኑ ተገልጿል።

በግምገማው ሥራ ባለሙያዎች፣ የቀድሞ ሚኒስትሮች፣ አማካሪዎችና የሕግ ባለሙያዎች እንደሚሳተፉም ሚኒስትሩ አመልክተዋል።

ከፕሮጀክቶች ባለፈ የተፋሰስ ጥበቃ ሥራዎችም በግምገማው ይካተታሉ

የኮሚቴው ሥራ ተግባራዊ እንዳይሆኑ የተደረጉ ፕሮጀክቶችን ብቻ የሚመለከት እንዳልሆነ ዶ/ር ሀብታሙ ገልጸዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ በዓባይ ተፋሰስ ያከናወነቻቸው የአካባቢ ጥበቃ፣ የውሃ አስተዳደርና የተፋሰስ ልማት ሥራዎች ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ያላቸው ጥቅምም እንደሚጤን ጠቁመዋል።

በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር ከ50 ቢሊዮን በላይ ችግኞች መተከላቸውን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፣ ባሮ፣ ዓባይና ተከዜን ጨምሮ በአብዛኛዎቹ ዋና ዋና ወንዞች ተፋሰስ ተኮር ሥራዎች መከናወናቸውን ገልጸዋል።

የሕዳሴ ግድብ ለታችኛው ተፋሰስ ያለው ጥቅም

የሕዳሴ ግድብ አሠራር በተለይ በጎርፍ አደጋ ቅነሳና በዝናብ አጠር ወቅቶች የውሃ ፍሰትን በተሻለ ሁኔታ ለማስተዳደር ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊኖረው እንደሚችል ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

ከኤልኒኖ ጋር ተያይዞ የሚስተዋሉ የዝናብ ሁኔታዎች የተቀናጀ የውሃ አስተዳደር አስፈላጊነትን የሚያሳዩ መሆናቸውን በመጥቀስ፣ የውሃ ፍሰትን በተገቢው ሁኔታ መቆጣጠር ሱዳንንና ግብፅን ጨምሮ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅም ሊያስገኝ እንደሚችል አመልክተዋል።

ድርድር እና የጋራ መግባባት ቅድሚያ አላቸው

የኢትዮጵያ አቋም ግልጽ የሆኑ ምዕራፎች እንዳሉት የገለጹት ዶ/ር ሀብታሙ፣ ድርድርና የጋራ መግባባት ቀዳሚ አማራጮች መሆናቸውን ጠቁመዋል።

ነገር ግን ሌሎች ሁኔታዎች ካስፈለጉ፣ ኢትዮጵያ ተጨማሪ ርምጃዎችን ልትወስድ እንደምትችል ሚኒስትሩ መግለጻቸውን ኢዜአ ዘግቧል።

ኢራን የድርድር ዕቅዷን ለአሜሪካ ልካ ምላሽ እየጠበቀች እንደሆነ አስታወቀች

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፣ አገራቸው ሰባት ነጥብ ያለው ዕቅድ፣ በኳታር አደራዳሪዎች አማካኝነት ለአሜሪካ ልካ ምላሽ እየጠበቀች እንደሆነ አስታወቁ።

በኒው ዮርክ በተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ተገኝተው ሳለ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፤ የቴህራን ሰባት ነጥቦች ለዋሽንግተን ደርሰዋል። የዋይት ሀውስ ምላሽ በአሸማጋዮች በኩል እንደሚሰጣቸው እየጠበቁ ይገኛሉ።
“ዓላማችን አሜሪካ ቅድመ ሁኔታዎቻችንን እንድታውቅ ማድረግ ነው። ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ኢራን ዕቅድ እንዳላትም ማወቅ አለበት። ቅድመ ሁኔታዎቹ ፍትሐዊ እና ምክንያታዊ ናቸው። አሜሪካ ሰላማዊ መፍትሔ እፈልጋለሁ ትላለች፤ እኛም ይሄንን መፍትሔ አቅርበናል” ብለዋል።
ኢራን በኒውክሌር መርሃ ግብሯ ላይ “መለሳለስ አሳይታለች” በሚል የወጡ ሪፖርቶችን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ውድቅ አድርገዋል።
“ባለፉት ሰዓታት ፕሮፓጋንዳዎች ሲሰሙ ነበር።

የኢራን አቋም እንዳልተቀየረ ለመግለጽ እፈልጋለሁ። የሆርሙዝ ወሽመጥን የመክፈት ዕቅዳችንም ግልጽ ነው” ሲሉም አክለዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቴህራን በኒውክሌር መርሃ ግብሯ ላይ "ተጨባጭ መሻሻል" የምታሳይ ከሆነ፣ የማዕቀብ ማቃለያዎችን ለመስጠት እና የታገዱ የገንዘብ ንብረቶቿን ለመልቀቅ ፈቃደኛ መሆናቸውን አንድ የአሜሪካ ከፍተኛ ባለስልጣን ለሲኤንኤን ገለጹ።

አደራዳሪዎች ሁለቱን ሀገራት ወደ ድርድር ጠረጴዛ ለመመለስ ጥረት እያደረጉ ባሉበት በዚህ ወቅት፣ ዋሽንግተን በአደራዳሪዎች በኩል "ገንቢ እና አዎንታዊ ውይይት" እያደረገች መሆኑ ተገልጿል። ሆኖም የኒውክሌሩ ጥያቄ ግልጽ ምላሽ ካላገኘ ምንም ዓይነት የመጨረሻ ስምምነት እንደማይኖር አጽንዖት ተሰጥቷል። ትራምፕ ባለፈው ቅዳሜ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን ዳግም ለመክፈት ያቀረበችውን ሃሳብ "ተቀባይነት የሌለው" ሲሉ ውድቅ ማድረጋቸው ይታወሳል።

ፕሬዚዳንት ትራምፕ ቀደም ሲል ለኢራን ምንም ዓይነት ቅናሽ አላቀረብኩም ሲሉ በይፋ ቢያስተባብሉም፣ "ስምምነት ማድረግ ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን እኔ የምፈልገውን ዓይነት ስምምነት አይደለም፤ ዕድላቸውን አባክነዋል" ሲሉ ተናግረዋል። በአሜሪካ በኩል ልዩ መልዕክተኛው ስቲቭ ዊትኮፍ፣ ጃሬድ ኩሽነር፣ ምክትል ፕሬዚዳንት ጄዲ ቫንስ እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ውይይቱን እየመሩት ይገኛሉ።

በተባበሩት መንግስታት የአሜሪካ አምባሳደር ማይክ ዋልትዝ በበኩላቸው፣ ኢራን ያቀረበችው ሃሳብ እምነት የማይጣልበት መሆኑን በመግለጽ፣ ቴህራን አስቀድማ ምንም ዓይነት ተግባራዊ እርምጃ ሳትወስድ ማዕቀብ እንዲነሳላትና የታገደ ገንዘቧ እንዲለቀቅላት ብቻ መጠየቋ ድርድሩን እንዳስተጓጎለው ተችተዋል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቴህራን በኒውክሌር መርሃ ግብሯ ላይ "ተጨባጭ መሻሻል" የምታሳይ ከሆነ፣ የማዕቀብ ማቃለያዎችን ለመስጠት እና የታገዱ የገንዘብ ንብረቶቿን ለመልቀቅ ፈቃደኛ መሆናቸውን አንድ የአሜሪካ ከፍተኛ ባለስልጣን ለሲኤንኤን ገለጹ።

አደራዳሪዎች ሁለቱን ሀገራት ወደ ድርድር ጠረጴዛ ለመመለስ ጥረት እያደረጉ ባሉበት በዚህ ወቅት፣ ዋሽንግተን በአደራዳሪዎች በኩል "ገንቢ እና አዎንታዊ ውይይት" እያደረገች መሆኑ ተገልጿል። ሆኖም የኒውክሌሩ ጥያቄ ግልጽ ምላሽ ካላገኘ ምንም ዓይነት የመጨረሻ ስምምነት እንደማይኖር አጽንዖት ተሰጥቷል። ትራምፕ ባለፈው ቅዳሜ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን ዳግም ለመክፈት ያቀረበችውን ሃሳብ "ተቀባይነት የሌለው" ሲሉ ውድቅ ማድረጋቸው ይታወሳል።

ፕሬዚዳንት ትራምፕ ቀደም ሲል ለኢራን ምንም ዓይነት ቅናሽ አላቀረብኩም ሲሉ በይፋ ቢያስተባብሉም፣ "ስምምነት ማድረግ ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን እኔ የምፈልገውን ዓይነት ስምምነት አይደለም፤ ዕድላቸውን አባክነዋል" ሲሉ ተናግረዋል። በአሜሪካ በኩል ልዩ መልዕክተኛው ስቲቭ ዊትኮፍ፣ ጃሬድ ኩሽነር፣ ምክትል ፕሬዚዳንት ጄዲ ቫንስ እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ውይይቱን እየመሩት ይገኛሉ።

በተባበሩት መንግስታት የአሜሪካ አምባሳደር ማይክ ዋልትዝ በበኩላቸው፣ ኢራን ያቀረበችው ሃሳብ እምነት የማይጣልበት መሆኑን በመግለጽ፣ ቴህራን አስቀድማ ምንም ዓይነት ተግባራዊ እርምጃ ሳትወስድ ማዕቀብ እንዲነሳላትና የታገደ ገንዘቧ እንዲለቀቅላት ብቻ መጠየቋ ድርድሩን እንዳስተጓጎለው ተችተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ከሳዑዲ አረቢያ አቻቸው ልዑል ፋይሰል ቢን ፋርሃን አል ሳዑድ ጋር ዛሬ በዋሽንግተን ዲሲ ተገናኝተው መምከራቸውን የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጽሕፈት ቤት ባወጣው መግለጫ አስታወቀ።

ሁለቱ ከፍተኛ ዲፕሎማቶች ከተባበሩት መንግስታት ጠቅላላ ጉባኤ ጀምሮ ሲያደርጉት የነበረውን ውይይት በማስቀጠል፣ በቀጣናዊ የጸጥታ እና መረጋጋት እንዲሁም የሁለትዮሽ ትብብር ዙሪያ ሰፊ ምክክር አድርገዋል። በውይይታቸውም በተለይም በኢራን፣ በጋዛ፣ በሊባኖስ፣ በሱዳን እና በሌሎችም የመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ቀንድ ጉዳዮች ላይ በጋራ ለመስራት እና የተቀናጀ የዲፕሎማሲ ጥረት ለማድረግ መስማማታቸው ተገልጿል።

ይህ የሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ ባለስልጣናት ስብሰባ የሚካሄደው በመካከለኛው ምስራቅ በተለይም በእስራኤል፣ ሀ*ማስ እና ሄ*ዝቦላህ መካከል ያለው ጦርነት እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ በደረሰበት እንዲሁም በሱዳን ያለው የእርስበርስ ጦርነት የቀጠናውን ሰላም ክፉኛ በፈተነበት ወሳኝ ወቅት ነው።
አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በቀጠናው ወሳኝ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገራት እንደመሆናቸው፣ የእነዚህ መሪዎች በዋሽንግተን መገናኘት በቀጣይ ዲፕሎማሲያዊ እና የጸጥታ እርምጃዎች ላይ የራሱ የሆነ ትልቅ አሻራ ይኖረዋል ተብሎ ይጠበቃል። በተለይ ለኢትዮጵያ እና ለአፍሪካ ቀንድ ነዋሪዎች፣ በሱዳን ጉዳይ ላይ አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ የሚያደርጉት የተቀናጀ የሰላም ጥረት (የጂዳው ድርድርን ጨምሮ) እጅግ ወሳኝ ትርጉም አለው። በተጨማሪም የኢራንን ቀጣናዊ ተጽዕኖ ለመግታት ሁለቱ ሀገራት ያላቸውን የጋራ አቋም በድጋሚ ያረጋገጡበት ውይይት ነው።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ከሳዑዲ አረቢያ አቻቸው ልዑል ፋይሰል ቢን ፋርሃን አል ሳዑድ ጋር ዛሬ በዋሽንግተን ዲሲ ተገናኝተው መምከራቸውን የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጽሕፈት ቤት ባወጣው መግለጫ አስታወቀ።

ሁለቱ ከፍተኛ ዲፕሎማቶች ከተባበሩት መንግስታት ጠቅላላ ጉባኤ ጀምሮ ሲያደርጉት የነበረውን ውይይት በማስቀጠል፣ በቀጣናዊ የጸጥታ እና መረጋጋት እንዲሁም የሁለትዮሽ ትብብር ዙሪያ ሰፊ ምክክር አድርገዋል። በውይይታቸውም በተለይም በኢራን፣ በጋዛ፣ በሊባኖስ፣ በሱዳን እና በሌሎችም የመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ቀንድ ጉዳዮች ላይ በጋራ ለመስራት እና የተቀናጀ የዲፕሎማሲ ጥረት ለማድረግ መስማማታቸው ተገልጿል።

ይህ የሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ ባለስልጣናት ስብሰባ የሚካሄደው በመካከለኛው ምስራቅ በተለይም በእስራኤል፣ ሀ*ማስ እና ሄ*ዝቦላህ መካከል ያለው ጦርነት እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ በደረሰበት እንዲሁም በሱዳን ያለው የእርስበርስ ጦርነት የቀጠናውን ሰላም ክፉኛ በፈተነበት ወሳኝ ወቅት ነው።
አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በቀጠናው ወሳኝ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገራት እንደመሆናቸው፣ የእነዚህ መሪዎች በዋሽንግተን መገናኘት በቀጣይ ዲፕሎማሲያዊ እና የጸጥታ እርምጃዎች ላይ የራሱ የሆነ ትልቅ አሻራ ይኖረዋል ተብሎ ይጠበቃል። በተለይ ለኢትዮጵያ እና ለአፍሪካ ቀንድ ነዋሪዎች፣ በሱዳን ጉዳይ ላይ አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ የሚያደርጉት የተቀናጀ የሰላም ጥረት (የጂዳው ድርድርን ጨምሮ) እጅግ ወሳኝ ትርጉም አለው። በተጨማሪም የኢራንን ቀጣናዊ ተጽዕኖ ለመግታት ሁለቱ ሀገራት ያላቸውን የጋራ አቋም በድጋሚ ያረጋገጡበት ውይይት ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኳታር አሸማጋይነት ከኢራን ጋር የሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር በዚህ ሳምንት ሊቀጥል እንደሚችል ጠቁመዋል። ፕሬዚዳንቱ ይህንን ለ'አክሲዮስ' (Axios) የተናገሩት፣ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ሰርጥን ለመክፈት እና የኒውክሌር ድርድሩን ዳግም ለመጀመር ያቀረበችውን ቅድመ-ሁኔታ ውድቅ ካደረጉ ከአንድ ቀን በኋላ ነው።

ኢራን ያቀረበችው ስምምነት፤ አሜሪካ የጣለችባትን የባህር ላይ እገዳ እና ማዕቀብ የምታነሳ ከሆነ የባህር መስመሩን በሳምንት ውስጥ እንደምትከፍት የሚገልጽ ነበር። ሆኖም ትራምፕ "ኢራኖች ስምምነት ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን እኔ የምፈልገውን አይነት አይደለም፤ ካርዳቸውን በአግባቡ አልተጫወቱም" በማለት ውድቅ አድርገውታል። አክለውም ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ አማራጭን አሁንም ከግምት ውስጥ እንደሚያስገቡ አስጠንቅቀዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ አሜሪካ ጦር በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ ደህንነቱ የተጠበቀ ከፍተኛ የነዳጅ ዝውውር እያስቀጠለ ሲሆን፤ በሳምንቱ መጨረሻ ብቻ ከ22 ሚሊዮን በርሜል በላይ ነዳጅ በሰላም ማለፉን አሜሪካ አረጋግጣለች።

በጉዳዩ ላይ ምላሽ የሰጡት የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፣ የትራምፕን ውድቅ የማድረግ መግለጫ ቢሰሙም ቴህራን አሁንም ለድርድር ዝግጁ መሆኗንና በኳታር አሸማጋዮች በኩል ይፋዊ የአሜሪካን ምላሽ እየጠበቀች መሆኑን አስታውቀዋል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኳታር አሸማጋይነት ከኢራን ጋር የሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር በዚህ ሳምንት ሊቀጥል እንደሚችል ጠቁመዋል። ፕሬዚዳንቱ ይህንን ለ'አክሲዮስ' (Axios) የተናገሩት፣ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ሰርጥን ለመክፈት እና የኒውክሌር ድርድሩን ዳግም ለመጀመር ያቀረበችውን ቅድመ-ሁኔታ ውድቅ ካደረጉ ከአንድ ቀን በኋላ ነው።

ኢራን ያቀረበችው ስምምነት፤ አሜሪካ የጣለችባትን የባህር ላይ እገዳ እና ማዕቀብ የምታነሳ ከሆነ የባህር መስመሩን በሳምንት ውስጥ እንደምትከፍት የሚገልጽ ነበር። ሆኖም ትራምፕ "ኢራኖች ስምምነት ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን እኔ የምፈልገውን አይነት አይደለም፤ ካርዳቸውን በአግባቡ አልተጫወቱም" በማለት ውድቅ አድርገውታል። አክለውም ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ አማራጭን አሁንም ከግምት ውስጥ እንደሚያስገቡ አስጠንቅቀዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ አሜሪካ ጦር በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ ደህንነቱ የተጠበቀ ከፍተኛ የነዳጅ ዝውውር እያስቀጠለ ሲሆን፤ በሳምንቱ መጨረሻ ብቻ ከ22 ሚሊዮን በርሜል በላይ ነዳጅ በሰላም ማለፉን አሜሪካ አረጋግጣለች።

በጉዳዩ ላይ ምላሽ የሰጡት የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፣ የትራምፕን ውድቅ የማድረግ መግለጫ ቢሰሙም ቴህራን አሁንም ለድርድር ዝግጁ መሆኗንና በኳታር አሸማጋዮች በኩል ይፋዊ የአሜሪካን ምላሽ እየጠበቀች መሆኑን አስታውቀዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና ትንታኔ) እስራኤል በታሪኳ አይታው የማታውቀውንና የመካከለኛው ምስራቅን ፖለቲካዊ መልክ የቀየረውን የሀማስን የ'ኦክቶበር 7' ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ፤ የእስራኤል የፖለቲካ አመራሮች ከጥቃቱ ጥቂት ቀናት በፊት ከግብጽ የስለላ ተቋም የተሰጣቸውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ በቸልታ ማለፋቸውን አንድ አዲስ ሪፖርት አጋለጠ።

ታዋቂው 'ዋል ስትሪት ጆርናል' ስማቸው ያልተጠቀሰ አረብ ባለስልጣናትን ዋቢ አድርጎ ባወጣው ሰፊ የምርመራ ዘገባ፣ የግብጽ የስለላ ተቋም አዛዥ አባስ ካሜል ሀማስ ጥቃት ከመክፈቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ለእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በቀጥታ ስልክ በመደወል አደጋው አፋፍ ላይ መድረሱን አሳውቀው ነበር።

እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ይህ ለእስራኤል የተሰጠ የመጀመሪያው ማስጠንቀቂያ አልነበረም። የግብጽ ባለስልጣናት ገና በሰኔ 2023 በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አደገኛና ተለዋዋጭ መሆኑን በመጥቀስ፣ እስራኤል ከሀማስ ጋር የእስረኞች ልውውጥ ድርድር እንድትጀምር መክረው ነበር። ሁኔታው እየከፋ ሲመጣ በመስከረም ወር አባስ ካሜል በአካል እስራኤል ድረስ በመጓዝ፣ "በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አስከፊ ነው፤ በማንኛውም ሰዓት የሁሉንም ፊት ሊያጠፋ በሚችል መልኩ ሊፈነዳ ይችላል" የሚል ጥብቅ መልዕክት አስተላልፈው ነበር።

ሆኖም የእስራኤል ባለስልጣናት "ሁኔታው በቁጥጥር ስር ነው" በማለት የግብጽን ስጋት አጣጥለውታል። ይህ የባለስልጣናቱ ንቀት አባስ ካሜል በጥቅምት ወር ከጥቃቱ 48 ሰዓታት በፊት ለኔታንያሁ ቢሮ በድጋሚ ስልክ እንዲደውሉ አስገድዷቸዋል።

ከግብጽ በተጨማሪ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መሪ መሐመድ ቢን ዛይድ በመስከረም ወር ለኔታንያሁ ደውለው የሀማስን ጥቃት አመላካች መረጃዎች ማጋራታቸውን ጆርናሉ አክሎ አጋልጧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው፣ ከጥቃቱ በፊት ከካሜል ጋር መነጋገራቸውን አስተባብለዋል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤትም ሆነ የግብጽ እና የኤምሬትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሮች ለዘገባው አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ይህ ሪፖርት እስራኤል ለዓመታት ስትገነባው የኖረችውን "የማይበገር የደህንነት እና የስለላ አቅም" ትርክት ክፉኛ የሚፈታተን ሆኗል። ክስተቱ በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የጥቅምት 7ቱ ጥቃት የቴክኖሎጂ ወይም የስለላ መዋቅር ውድቀት ሳይሆን፣ የፖለቲካ አመራሩ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመንና ንቀት ያመጣው ታሪካዊ ስህተት ነው።

የጥቃቱን ትክክለኛ ቀን እና መጠን የሚገልጽ ዝርዝር መረጃ ባይኖርም፣ የራስን ኃይል አግዝፎ የተቃራኒን አቅም አሳንሶ መመልከት በደህንነት ዓለም ውስጥ ዋጋው እጅግ ውድ መሆኑን የኔታንያሁ አስተዳደር ቸልተኝነት አሳይቷል። መሪዎች ከትዕቢት ወርደው እውነታውን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ የዓለም ምርጡ የስለላ መዋቅር እንኳን ከጥፋት ሊያድናቸው እንደማይችል፤ አሁንም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት እየቀጠፈ ያለው አውዳሚ ጦርነት ህያው ምስክር ነው።







(ዘ-ሐበሻ ዜና ትንታኔ) እስራኤል በታሪኳ አይታው የማታውቀውንና የመካከለኛው ምስራቅን ፖለቲካዊ መልክ የቀየረውን የሀማስን የ'ኦክቶበር 7' ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ፤ የእስራኤል የፖለቲካ አመራሮች ከጥቃቱ ጥቂት ቀናት በፊት ከግብጽ የስለላ ተቋም የተሰጣቸውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ በቸልታ ማለፋቸውን አንድ አዲስ ሪፖርት አጋለጠ።

ታዋቂው 'ዋል ስትሪት ጆርናል' ስማቸው ያልተጠቀሰ አረብ ባለስልጣናትን ዋቢ አድርጎ ባወጣው ሰፊ የምርመራ ዘገባ፣ የግብጽ የስለላ ተቋም አዛዥ አባስ ካሜል ሀማስ ጥቃት ከመክፈቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ለእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በቀጥታ ስልክ በመደወል አደጋው አፋፍ ላይ መድረሱን አሳውቀው ነበር።

እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ይህ ለእስራኤል የተሰጠ የመጀመሪያው ማስጠንቀቂያ አልነበረም። የግብጽ ባለስልጣናት ገና በሰኔ 2023 በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አደገኛና ተለዋዋጭ መሆኑን በመጥቀስ፣ እስራኤል ከሀማስ ጋር የእስረኞች ልውውጥ ድርድር እንድትጀምር መክረው ነበር። ሁኔታው እየከፋ ሲመጣ በመስከረም ወር አባስ ካሜል በአካል እስራኤል ድረስ በመጓዝ፣ "በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አስከፊ ነው፤ በማንኛውም ሰዓት የሁሉንም ፊት ሊያጠፋ በሚችል መልኩ ሊፈነዳ ይችላል" የሚል ጥብቅ መልዕክት አስተላልፈው ነበር።

ሆኖም የእስራኤል ባለስልጣናት "ሁኔታው በቁጥጥር ስር ነው" በማለት የግብጽን ስጋት አጣጥለውታል። ይህ የባለስልጣናቱ ንቀት አባስ ካሜል በጥቅምት ወር ከጥቃቱ 48 ሰዓታት በፊት ለኔታንያሁ ቢሮ በድጋሚ ስልክ እንዲደውሉ አስገድዷቸዋል።

ከግብጽ በተጨማሪ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መሪ መሐመድ ቢን ዛይድ በመስከረም ወር ለኔታንያሁ ደውለው የሀማስን ጥቃት አመላካች መረጃዎች ማጋራታቸውን ጆርናሉ አክሎ አጋልጧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው፣ ከጥቃቱ በፊት ከካሜል ጋር መነጋገራቸውን አስተባብለዋል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤትም ሆነ የግብጽ እና የኤምሬትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሮች ለዘገባው አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ይህ ሪፖርት እስራኤል ለዓመታት ስትገነባው የኖረችውን "የማይበገር የደህንነት እና የስለላ አቅም" ትርክት ክፉኛ የሚፈታተን ሆኗል። ክስተቱ በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የጥቅምት 7ቱ ጥቃት የቴክኖሎጂ ወይም የስለላ መዋቅር ውድቀት ሳይሆን፣ የፖለቲካ አመራሩ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመንና ንቀት ያመጣው ታሪካዊ ስህተት ነው።

የጥቃቱን ትክክለኛ ቀን እና መጠን የሚገልጽ ዝርዝር መረጃ ባይኖርም፣ የራስን ኃይል አግዝፎ የተቃራኒን አቅም አሳንሶ መመልከት በደህንነት ዓለም ውስጥ ዋጋው እጅግ ውድ መሆኑን የኔታንያሁ አስተዳደር ቸልተኝነት አሳይቷል። መሪዎች ከትዕቢት ወርደው እውነታውን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ የዓለም ምርጡ የስለላ መዋቅር እንኳን ከጥፋት ሊያድናቸው እንደማይችል፤ አሁንም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት እየቀጠፈ ያለው አውዳሚ ጦርነት ህያው ምስክር ነው።

ጃፓን ህወሓት/TPLF ወስዷል ያለችውን ወታደራዊ እርምጃ እንደምታወግዝ ገለጸች።

የጃፓን መንግሥት በሰሜናዊ ኢትዮጵያ  እየተባባሰ የመጣውን የጸጥታ ሁኔታ አስመልክቶ ጥልቅ ስጋቱን ገልጿል።

ህዝባዊ ወያኔ ሓነት ትግራይ (TPLF) በክልሉ የሚገኙ አውሮፕላን ማረፊያዎችን መቆጣጠርን ጨምሮ የወሰዳቸውን ወታደራዊ እርምጃዎች አውግዟል።

ሁሉም አካላት ወታደራዊ ውጥረትን እንዲያረግቡና አለመግባባቶችን በውይይት እንዲፈቱ ጥሪ አቅርቧል።

በተጨማሪም እ.አ.አ በ2022 የተፈረመው የፕሪቶሪያ ስምምነት መከበርና ተግባራዊ መሆን ወሳኝ መሆኑን የገለጸው የጃፓን መንግሥት በአፍሪካ ህብረት (AU) የሚመራውን የሰላም ድርድር ሂደት እንደሚደግፍ አሳውቋል።

ሁኔታውን ከሚያባብሱ ድርጊቶች በመቆጠብ ለተጎዱ ወገኖች የሰብአዊ እርዳታ እንዲደርስም አሳስቧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia የካታር መንግሥት በኢትዮጵያ ፌዴራል ኃይሎች ላይ ወታደራዊ እርምጃ መካሄዱን በመግለጽ ድርጊቱን አወገዘ። የኢትዮጵያ ፌዴራል ኃይሎች ላይ የተፈጸመው ድርጊት የሀገሪቱን አንድነትና ሉዓላዊነት እንዲሁም የአፍሪካ ቀንድ ሰላም እና መረጋጋት ላይ የከፋ ሥጋት መደቀኑን ገለጿል። ወታደራዊ ውጥረቱን እና ጠብ አጫሪ ድርጊቶችን በአስቸኳይ ማቆም፣ ሲቪሎችን መጠበቅ እንዲሁም የፕሪቶሪያን የሰላም ስምምነት አክብሮ መንቀሳቀስ…

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ የምታነሳ በነዳጅ ሽያጭ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ የምትሰርዝ እና ሊባኖስን የሚያካትት የተኩስ አቁም ስምምነት የምትቀበል ከሆነ፤ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በሰባት ቀናት ውስጥ ለመክፈት እና የኒውክሌር ፕሮግራም ድርድሯን ዳግም ለመጀመር ኢራን ጥያቄ አቀረበች።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አርብ ዕለት ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ውጭ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ እቅድ ከተተገበረ ከአሜሪካ ጋር ተቋርጦ የነበረው የኒውክሌር ድርድር ዳግም ይጀመራል።
"የሰባት ቀናቱ የጊዜ ሰሌዳ የሚጀምረው አሜሪካ ይህንን እቅድ በተቀበለችበት ቅጽበት ነው" ብለዋል አራግቺ።

ሚኒስትሩ አክለውም የመጀመሪያዎቹ ዝግጅቶች ከ4 እስከ 5 ቀናት የሚወስዱ ሲሆን፣ በ6ኛው ቀን የባህር ወሽመጡ ሙሉ በሙሉ ክፍት ይሆናል ብለዋል። በ7ኛው ቀን ደግሞ በጋራ መግባባት በተደረሰባቸው የኒውክሌር ፕሮግራም ጉዳዮች ዙሪያ ከአሜሪካ ጋር የመጨረሻው ድርድር እንደሚጀመር አብራርተዋል።

ከጦርነቱ በፊት ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ 20 በመቶው የሚያልፍበት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱ፣ ቴህራን የምትጠቀምበት ዋነኛ የጫና መፍጠሪያ ሆኗል። የዚህ መዘጋት ተጽዕኖ ከመካከለኛው ምስራቅ አልፎ በህዳር ወር ለሚካሄደው የአሜሪካ ኮንግረስ አጋማሽ ምርጫ ዝግጅት ላይ ላሉት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ለሪፐብሊካን ፓርቲያቸው የፖለቲካ ፈተና ደቅኖባቸዋል።

ስለ ጉዳዩ የተጠየቀው ዋይት ሀውስ በሰጠው አጭር ምላሽ የአሜሪካ ባለስልጣናት በኢራኑ ጉዳይ ዙሪያ ከአደራዳሪዎች ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ውይይቶችን እያደረጉ መሆኑን ብቻ ገልጿል። በተጨማሪም አሜሪካ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኩል ጉልህ የሆነ የነዳጅ ምርት እንዲያልፍ እያመቻቸች መሆኑን አስታውቋል።

ከባህረ ሰላጤው የአረብ ሀገራት በኩል በኢራን እቅድ ላይ የተሰጠ ፈጣን እና ይፋዊ አስተያየት ባይኖርም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ ምንጭ ለአሶሼትድ ፕሬስ (AP) እንደገለጹት፣ ሳዑዲ አረቢያ በዚህ የኢራን አዲስ የስምምነት ጥያቄ ላይ ጥርጣሬ አድሮባታል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ የምታነሳ በነዳጅ ሽያጭ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ የምትሰርዝ እና ሊባኖስን የሚያካትት የተኩስ አቁም ስምምነት የምትቀበል ከሆነ፤ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በሰባት ቀናት ውስጥ ለመክፈት እና የኒውክሌር ፕሮግራም ድርድሯን ዳግም ለመጀመር ኢራን ጥያቄ አቀረበች።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አርብ ዕለት ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ውጭ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ እቅድ ከተተገበረ ከአሜሪካ ጋር ተቋርጦ የነበረው የኒውክሌር ድርድር ዳግም ይጀመራል።
"የሰባት ቀናቱ የጊዜ ሰሌዳ የሚጀምረው አሜሪካ ይህንን እቅድ በተቀበለችበት ቅጽበት ነው" ብለዋል አራግቺ።

ሚኒስትሩ አክለውም የመጀመሪያዎቹ ዝግጅቶች ከ4 እስከ 5 ቀናት የሚወስዱ ሲሆን፣ በ6ኛው ቀን የባህር ወሽመጡ ሙሉ በሙሉ ክፍት ይሆናል ብለዋል። በ7ኛው ቀን ደግሞ በጋራ መግባባት በተደረሰባቸው የኒውክሌር ፕሮግራም ጉዳዮች ዙሪያ ከአሜሪካ ጋር የመጨረሻው ድርድር እንደሚጀመር አብራርተዋል።

ከጦርነቱ በፊት ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ 20 በመቶው የሚያልፍበት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱ፣ ቴህራን የምትጠቀምበት ዋነኛ የጫና መፍጠሪያ ሆኗል። የዚህ መዘጋት ተጽዕኖ ከመካከለኛው ምስራቅ አልፎ በህዳር ወር ለሚካሄደው የአሜሪካ ኮንግረስ አጋማሽ ምርጫ ዝግጅት ላይ ላሉት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ለሪፐብሊካን ፓርቲያቸው የፖለቲካ ፈተና ደቅኖባቸዋል።

ስለ ጉዳዩ የተጠየቀው ዋይት ሀውስ በሰጠው አጭር ምላሽ የአሜሪካ ባለስልጣናት በኢራኑ ጉዳይ ዙሪያ ከአደራዳሪዎች ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ውይይቶችን እያደረጉ መሆኑን ብቻ ገልጿል። በተጨማሪም አሜሪካ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኩል ጉልህ የሆነ የነዳጅ ምርት እንዲያልፍ እያመቻቸች መሆኑን አስታውቋል።

ከባህረ ሰላጤው የአረብ ሀገራት በኩል በኢራን እቅድ ላይ የተሰጠ ፈጣን እና ይፋዊ አስተያየት ባይኖርም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ ምንጭ ለአሶሼትድ ፕሬስ (AP) እንደገለጹት፣ ሳዑዲ አረቢያ በዚህ የኢራን አዲስ የስምምነት ጥያቄ ላይ ጥርጣሬ አድሮባታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሱዳን፣ በሶማሊያ እና በየመን እየተካሄዱ ያሉትን አውዳሚ ጦርነቶች ተከትሎ፣ አሁን በኢትዮጵያ ያገረሸው መጠነ ሰፊ ግጭት መላውን ቀጠና ወደ እሳት አዘቅት የሚከት "እጅግ አስፈሪ ቅዠት" መሆኑን ዓለም አቀፉ የችግር ጊዜ ተንታኝ ቡድን (Crisis Group) አስጠነቀቀ። የሰሜን ኢትዮጵያ ህዝብ ባለፉት የጦርነት ዓመታት ካሳለፈው መከራ አንጻር፣ አዲሱ ጦርነት ሊያስከትል የሚችለው ሰብዓዊ ቀውስ ዘግናኝ ከመሆኑም በላይ፣ ሌሎች ጎረቤት ሀገራትን ወደ ጦርነቱ በማስገባት የአፍሪካ ቀንድን ሙሉ በሙሉ ሊያወድም የሚችልበት ዕድል እጅግ ከፍተኛ መሆኑ ተመላክቷል። ይህንን አደጋ ለማስቀረት አሁንም ጠባብ የዲፕሎማሲ ዕድል ቢኖርም፣ አፋጣኝ ጣልቃ ገብነት ካልተደረገ ይህችም በር በቅርቡ ልትዘጋ ትችላለች።

ይህ የቅዠት ስጋት እውን መሆን የጀመረው ህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) እና የአማራ ፋኖ ታጣቂዎች መንግስትን ለመጣል የጋራ ጥምረት ፈጥረው ከሴፕቴምበር 23 ጀምሮ ጥቃት መክፈታቸውን ተከትሎ ነው። ባለፈው ጦርነት ፊት ለፊት ሲዋጉ የነበሩት እነዚህ ኃይሎች መጣመራቸው፣ የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት ያፈረሰ ሲሆን፤ የፌደራል መንግስቱም በበኩሉ የድሮን ጥቃቶችን በማጠናከር በሰሜን ወሎ እና በትግራይ-አፋር ድንበር ላይ ከባድ ውጊያዎች እየተካሄዱ ይገኛሉ። የትግራይ ኃይሎች በመቀሌ፣ አክሱም እና ሽሬ ያሉትን አየር ማረፊያዎች ያለምንም ተኩስ ሲቆጣጠሩ፣ የኢትዮጵያ መንግስት ወደ ክልሉ የሚደረጉ በረራዎችን በሙሉ አቋርጧል።

የጉዳዩ አሳሳቢነት ከኢትዮጵያ ድንበር የዘለለ ሆኗል። ሪፖርቱ እንደሚያስረዳው... የፕሪቶሪያው ስምምነት አግልሎኛል የምትለው ኤርትራ አሁን ከቀድሞ ጠላቷ ህወሓት ጋር በድብቅ የተቧደነች ሲሆን፤ ኢትዮጵያ ደግሞ አስመራን የተቃዋሚዎች ጥምረት አስተባባሪ አድርጋ ትከሳለች። ከዚህም ባለፈ በሱዳኑ የእርስ በርስ ጦርነት ኢትዮጵያ እና የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉን (ሲደግፉ፤ ግብጽ፣ ኤርትራ እና ሳዑዲ አረቢያ የሱዳንን መደበኛ ጦር ይደግፋሉ። የሱዳን ጦር የትግራይ ተዋጊዎችን አስጠልሏል በሚል ቁጣ ውስጥ የሚገኘው የኢትዮጵያ መንግስት፣ ፋ*ኖን እና ህወሓትን ጨምሮ ይህንን የተወሳሰበ የጥቅም ትስስር ተከትሎ ጦርነቱ የሁለቱን ሀገራት (የኢትዮጵያ እና ሱዳን) ድንበር በማቋረጥ ሊቀላቀል እንደሚችል ስጋቱን አባብሶታል።

መላው የአፍሪካ ቀንድን ሊያነድ የተቃረበውን ይህንን ሰፊ ጦርነት ለማስቆም፣ የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ፣ የአፍሪካ ህብረት አደራዳሪዎች (እንደ ኦሊሴጎን ኦባሳንጆ ያሉ)፣ የኬንያ መሪዎች፣ አሜሪካ እንዲሁም የመካከለኛው ምስራቅ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገራት (UAE እና ሳዑዲ) አፋጣኝ ጫና መፍጠር አለባቸው። ጦርነቱ ወደ ለየለት እና ከቁጥጥር ውጭ ወደሆነ ቀጠናዊ እልቂት ከማምራቱ በፊት፣ የትግራይ ኃይሎች ጥቃታቸውን አቁመው ወደ ድርድር እንዲመጡ፣ የፌደራል መንግስቱም ወደ ትግራይ መጠነ ሰፊ የእግረኛ ጦር ከማስገባት እንዲቆጠብ እና ለድርድር ጊዜ እንዲሰጥ አስቸኳይ የዲፕሎማሲ ስራ ይጠይቃል።





(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u1260u1231u12f3u1295u1363 u1260u1236u121bu120au12eb u12a5u1293 u1260u12e8u1218u1295 u12a5u12e8u1270u12abu1204u12f1 u12ebu1209u1275u1295 u12a0u12cdu12f3u121a u1326u122du1290u1276u127d u1270u12a8u1275u120eu1363 u12a0u1201u1295 u1260u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12ebu1308u1228u1238u12cd u1218u1320u1290 u1230u134a u130du132du1275 u1218u120bu12cdu1295 u1240u1320u1293 u12c8u12f0 u12a5u1233u1275 u12a0u12d8u1245u1275 u12e8u121au12a8u1275 \

የቻይናው መሪ ሺ ዥንፒንግ በዶናልድ ትራምፕ ደማቅ አቀባበል ቢደረግላቸውም ቤጂንግ የፈለገችውን ማሳካት አልቻለችም

ሁለቱ አገራት የንግድ ጦርነታቸውን ለጊዜው ያስቆመውን የንግድ ስምምነት ቻይና ለአንድ አመት የማራዘም ፍላጓት ቢኖራትም ስምምነታቸው ከኖቬምበር እስከ ጃንዩወሪ ለጥቂት ወራት ብቻ ማራዘም እንደቻሉ ተገልፆል፡፡

ይህም በአሜሪካና ቻይና መካከል በታሪፍ፣ በብርቅዬ ማዕድናት እና በከፍተኛ የአሜሪካ ቺፖች ተደራሽነት ላይ ያሉ አለመግባባቶች ለቀጣይ ድርድር እንዲተላለፉ አድርጓል። ቻይና በተጨማሪም የውስጥ ኢኮኖሚዋን ለማጠናከር ወደ ውጭ ገበያ የምትልከውን ምርት መጠበቅ እንደምትፈልግ ተጠቁሟል።

በታይዋን ጉዳይም ሺ ዥንፒንግ የአሜሪካ የጦር መሳሪያ ሽያጭ ለቤጂንግ ዋና የስጋት ጉዳይ መሆኑን እንደገና አሳይተዋል። የቻይና መሪ አሜሪካ የታይዋንን ነፃነት እንዳትደግፍ ጥሪ ሲያቀርቡ፣ ትራምፕ በጉዳዩ ላይ የሰጡት የህዝብ ምላሽ ግን እስካሁን አልታወቀም።

ቤዛዊት አራጌ
#ዳጉ_ጆርናል

ኢራን በኃይል አንገዛም ስትል ለድርድር በሩን ክፍት ማድረጓን አስታወቀች፡፡

 
የኢራን ፕሬዚዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን በተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባኤ ባደረጉት ንግግር፣ ኢራን በማስፈራራትና በኃይል ጫና የምትመራ አገር እንዳልሆነች አስታውቀዉ አሜሪካ የሰነዘረችውን የ“ማጥፋት” ማስፈራሪያ ተቃውመዋል።

አክለውም ቴህራን “የኃይል ቋንቋን” እንደማትቀበል ገልጸዋል። በተመሳሳይ ግን ኢራን የጦርነቱን መቋጫ ለማምጣት ለውይይትና ለዲፕሎማሲ በሩን ክፍት ማድረጓን አሳውቃለች።
በአሜሪካ በኩል የውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ፣ ከኢራን ጋር የጦርነቱን መቋጫ የሚያመጣ ስምምነት ላይ ለመድረስ ረጅም የድርድር ሂደት እንደሚጠበቅ ገልጸዋል።

ሆኖም ዋሽንግተን የዲፕሎማሲ አማራጩን ብቻ ሳይሆን የጦር አማራጯንም እንደምትጠብቅ አስጠንቅቀዋል፡፡  ይህም ሁለቱ ወገኖች ለውይይት ፈቃደኛ ቢሆኑም፣ በመካከላቸው ያለው አለመተማመን እንደቀጠለ ያሳያል።
 

በጦርነቱ ተጽዕኖ የአሜሪካ ወታደሮችም ከባድ ጫና እየተጋፈጡ መሆኑ ተገልጿል። የአሜሪካ ባሕር ኃይል እንዳስታወቀው፣ አብርሀም ሊንከን በተባለው የጦር መርከብ ቡድን ውስጥ ቢያንስ ስምንት ራስን የማጥፋት ሙከራዎች ተመዝግበዋል።የባሕር ኃይሉ ወታደሮቹ የሕክምናና የምክር ድጋፍ እንዲያገኙ እየሰራ መሆኑንም ገልጿል።
 

በሌላ በኩል፣ የኢራን የደህንነት ኃላፊ ሞህሰን ሬዛዪ፣ የአሜሪካን የአየር መንገድ ማዕቀብ የሚተገብሩ አገሮችን አስጠንቅቀዋል። እነዚህ አገሮች በኢራን ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ካስፈጸሙ፣ የአየር ማረፊያዎቻቸው መስተጓጎል ሊያጋጥማቸው እንደሚችል ነዉ የተናገሩት ።
በዚህ መልኩ የኢራንና የአሜሪካ ግጭት ከጦር ሜዳ አልፎ ወደ አየር መጓጓዣና ዓለም አቀፍ ግንኙነት እየተስፋፋ መሆኑ ተመልክቷል።
 

ቴህራን በአንድ በኩል ለአሜሪካ ጫና እንደማትሸነፍ እያሳየች በሌላ በኩል ግን የጦርነቱን መቋጫ ለማምጣት የድርድር በርን ክፍት አድርጋለች። ዋሽንግተንም ድርድርን ብትጠብቅም፣ የጦር አማራጭን እንደማትተው አስታውቃለች። ይህም ቀጣዮቹ የዲፕሎማሲ ውይይቶች የግጭቱን አቅጣጫ ለመወሰን ወሳኝ እንደሚሆኑ እንደሚያመላክት አልጃዚራ አስነብቧል፡፡
 
ቤዛዊት አራጌ
#ዳጉ_ጆርናል

የኢራን ፕሬዝዳንት “ወራሪዎች እንዲጸጸቱ እናደርጋለን” ሲሉ በተመድ ጉባዔ ተናገሩ

በተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዤሽኪያን የአገራቸው ፍላጎት የኒውክሌር የጦር መሣሪያ መገንባት እንዳልሆነ ገልጸው፤ የኒውክሌር ሳይንስ እና ሰላማዊ ቴክኖሎጂ የማበልጸግ እንቅስቃሴ ግን እንደማይገታ አስታውቀዋል።
“ኢራን የኒውክሌር እውቀት በጥቂት አገራት ቁጥጥር ሥር መሆኑን አትቀበልም” ብለዋል።
ኢራን የባሕር ላይ ደኅንነት ጥበቃን “ማንም እንዲነጥቃት እንደማትፈቅድም” በንግግራቸው ጠቅሰዋል።
ጨምረውም “ራሳችንን ለመከላከል ከሆነ ጦርነት አንፈራም።

የሰላም ድርድርም ገሸሽ አናደርግም” ብለዋል።
ፕሬዝዳንቱ “ኃይል የምንፈልገው ራሳችንን ለመከላከል እንጂ ሌሎች አገራትን ለመውረር አይደለም” ሲሉም ተናግረዋል።
“አቶሚክ ቦምቡ ያለው እስራኤል ነው፤ መርማሪዎቹ ግን ኢራን መጥተዋል” በማለትም በጉባዔው ላይ ንግግራቸውን አሰምተዋል።
አክለውም “እስራኤል ትገድላለች፤ ማዕቀብ የሚጣለው ግን በኢራን ላይ ነው” ሲሉ ተችተዋል።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በጉባዔው ላይ ኢራንን “ለማጥፋት” መዛታቸው ይታወሳል።
የኢራኑ ፕሬዝዳንት “ይሄ በኃይል ጫና የማሳደር ምልክት ነው” ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል።
አገራቸው ላይ ጫና ለማሳደር ቢሞከርም “ኢራን ወራሪዎቿ እንዲጸጸቱ ታደርጋለች” በማለት ዝተዋል።
በመካከለኛው ምሥራቅ ያለውን ሁኔታ በተመለከተም “የትኛውም አገር ብቻውን ደኅንነቱ የተጠበቀ አይሆንም።

ደኅንነት የምንገነቫው በጋራ ነው፤ ደኅንነት ስናጣ የምንጋፈጠውም አብረን ነው” ብለዋል።

BBC

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ መንግስት በኢራን የአቪዬሽን ዘርፍ ላይ የጣለው የተስፋፋ ማዕቀብ ወደ ተግባር ሊለወጥ ሰዓታት ሲቀሩት፣ ከኢራን ወደ ኢራቅ እና ኦማን ዋና ከተሞች የሚደረጉ በረራዎች ከእኩለ ሌሊት ጀምሮ መቋረጣቸው ተገለጸ።

የኢራኑ ታስኒም የዜና ወኪል የሀገሪቱን ሲቪል አቪዬሽን ቃል አቀባይ ጠቅሶ እንደዘገበው፣ የባግዳድ እና የሙስካት ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያዎች ከእንግዲህ የኢራን አውሮፕላኖችን እንደማይቀበሉ አሳውቀዋል። ሆኖም ወደ ኢስታንቡል እና ሌሎች መዳረሻዎች የሚደረጉ ዓለም አቀፍ በረራዎች በመደበኛ የጊዜ ሰሌዳቸው መሰረት ያለምንም ችግር እየቀጠሉ መሆናቸው ተገልጿል።

ይህንን የዲፕሎማሲ እና የኢኮኖሚ ጫና ለማቃለል የኢራን አቪዬሽን ባለስልጣናት ወደ ባግዳድ ይደረግ የነበረውን በረራ በርካታ የኢራን መንፈሳዊ ተሳላሚዎች ወደሚጓዙባት ናጃፍ ከተማ ለማዞር ድርድር መጀመራቸው ተጠቁሟል። በተጨማሪም ከኦማን መንግስት ጋርም አዲስ ድርድር እየተደረገ መሆኑን ኢስና (ዜና ወኪል አስነብቧል።

የኢራቅ መንግስት የአሜሪካንን እገዳ ተግባራዊ ስለማድረጉ በይፋ ያወጣው መግለጫ ባይኖርም፣ ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት ባግዳድ የአሜሪካንን ውሳኔ ለመቀበል መገደዷን ለፈረንሳይ ዜና ወኪል አረጋግጠዋል።

አሜሪካ በዚህ ወር መጀመሪያ የኢራንን አቪዬሽን ዘርፍ በጥቁር መዝገብ ውስጥ ያስገባች ሲሆን፣ ከኢራን አየር መንገዶች ጋር አብሮ በሚሰራ ማንኛውም የውጭ ተቋም ላይ ማዕቀብ እንደምትጥል አጠንክራ ዝታለች። የአሜሪካው የገንዘብና ግምጃ ቤት ሚኒስትር ስኮት ቤሰንት ትናንት እንዳስታወቁት፣ ማዕቀቡ ተግባራዊ መደረግ ሲጀምር የኢራን አየር መንገዶች እጅግ ከባድ ፈተና ውስጥ ይወድቃሉ።

ሚኒስትሩ ለሲ.ኤን.ቢ.ሲ በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ "ሁሉም የኢራን አየር መንገዶች በዓለም ዙሪያ በራቸው ይዘጋል" ሲሉ የአሜሪካን የኢኮኖሚ ማነቆ ጫና ክብደት አጉልተው ገልጸዋል። ይህ ውሳኔ አሜሪካ የኢራንን ኢኮኖሚ ከዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ለማግለል የምታደርገውን የኢኮኖሚ ጦርነት ወደ አዲስ ምዕራፍ ያሸጋገረ መሆኑን ያሳያል።

ሚኬል አርቴታ ከአርሰናል ጋር ውሉን ለማደስ ተስማማ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 12፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የሰሜን ለንደኑ ክለብ አርሰናል አሰልጣኝ ሚኬል አርቴታ ከእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊጉ ሻምፒዮን ጋር የተሻሻለ አዲስ ውል ለመፈራረም ተስማምቷል።

ስፔናዊው አሰልጣኝ ከአርሰናል ጋር ያለው ኮንትራት በዚህ የውድድር ዘመን መጨረሻ የሚያበቃ ሲሆን ከክለቡ ጋር ስለሚኖረው የወደፊት ቆይታ ላለፉት በርካታ ወራት ድርድር ሲካሄድ ቆይቷል።

አሁን ላይ ታዲያ አሰልጣኝ ሚኬል አርቴታ ከመድፈኞቹ ጋር የተሻሻለ አዲስ ውል ለመፈራረም የመጨረሻ ስምምነት ላይ መድረሱ ተረጋግጧል።

የአዲሱ ውል ትክክለኛ የጊዜ ርዝመት በይፋ ያልተገለጸ ቢሆንም አርቴታ ከፈረንጆቹ 2019 የጀመረው የስፔናዊው አሰልጣኝ የአርሰናል ቤት ቆይታ ቢያንስ እስከ 10ኛ ዓመቱ ያራዝማል ተብሎ ይጠበቃል።

ከአዲሱ ውል ጋር ተያይዞ የአርቴታ ደመወዝም ከፍተኛ ጭማሪ እንደሚያገኝ የተገለጸ ሲሆን አሁን በዓመት 10 ሚሊየን ፓውንድ የሚያገኘው አሰልጣኙ በአዲሱ ውል እስከ 5 ሚሊዮን ፓውንድ የሚደርስ ተጨማሪ የጉርሻ ክፍያ በማግኘት የዓለማችን ውዱ ተከፋይ አሰልጣኝ ይሆናል ነው የተባለው።

አርቴታ በቅርቡ ስለ ውሉ ድርድር ሲናገር ÷ የአርሰናል ደጋፊዎች ስለ ወደፊቱ መጨነቅ እንደሌለባቸው እና እሱ በአርሰናል ቤት መቆየት እንደሚፈልግ ገልጿል።

አርቴታ በአርሰናል የሚኖረውን ቆይታ ማራዘሙ ክለቡ ከእሱ ጋር የጀመረውን የረጅም ጊዜ ፕሮጀክት ለመቀጠል ያለውን ፍላጎት የሚያሳይ እንደሆነ የዘገበው ቢቢሲ ነው።

በአቤል ነዋይ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን በኒውዮርክ ከአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጋር ከተወያዩ በኋላ፣ የዓለምን የኃይል (ኢነርጂ) ገበያ ለማረጋጋት እና ለግጭቶች ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ለማምጣት በጋራ ለመስራት መስማማታቸውን አስታወቁ።

ማክሮን በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መግለጫ ኒውዮርክ እንደደረሱ ከፕሬዝዳንት ትራምፕ ጋር ተገናኝተው በቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ ተግዳሮቶች ዙሪያ የጋራ ምላሽ ለመስጠት መምከራቸውን ገልጸዋል። የፈረንሳዩ መሪ አክለውም፣ "በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ ወሳኝ የመሠረተ ልማት አውታሮችን በማስጠበቅ እና በሆርሙዝ ስትሬት የባህር ላይ ጉዞ ነጻነትን በማረጋገጥ፣ በኃይል ገበያው ላይ ያለውን ውጥረት ለማርገብ በጋራ ለመስራት ወስነናል" ብለዋል።

ከመካከለኛው ምስራቁ ውጥረት ባሻገር የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነትም የውይይቱ አካል ነበር። ሁለቱ መሪዎች በዩክሬን የኃይል እና የሲቪል መሰረተ ልማቶች ላይ የሚሰነዘረው ጥቃት እንዲቆም (Moratorium እንዲደረግ) የጋራ ጥረታቸውን እንደሚያስተባብሩ ማክሮን አስታውቀዋል። "የሲቪል ማህበረሰቡ ከጥቃት ሊጠበቅ ይገባል፤ እንዲሁም በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ለሰላም የሚያበቃ ከባድ እና እውነተኛ ድርድር በተቻለ ፍጥነት ልንጀምር ይገባል" ሲሉ ፕሬዝዳንቱ አሳስበዋል።

በአንድ በኩል ማክሮን ትራምፕን አግኝተው ስለ ሆርሙዝ ስትሬት እና ስለ መካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ መሰረተ ልማት ደህንነት አብዝተው መምከራቸው፣ የቀጣናው ኃይሎች (በተለይም ኢራን እና ሁቲዎች) በዓለም የኢኮኖሚ የደም ስር ላይ የደቀኑትን አደጋ በጉልህ ያንጸባርቃል። አውሮፓ ያለ አሜሪካ ወታደራዊ ጥላ ይህንን የኃይል መስመር ማስጠበቅ እንደማትችልም በግልጽ ያሳያል።

በሌላ በኩል ፈረንሳይ (የአውሮፓ ህብረትን በመወከል) የዩክሬንን የሰላም ድርድር በተፋጠነ ሁኔታ ለመጀመር ከአሜሪካ ጋር መግጠሟ፣ የጦርነቱ ጫና በምዕራባውያን ኢኮኖሚ ላይ ከአቅም በላይ እየሆነ መምጣቱን የሚያሳይ ህያው ምስክር ሆኖ ይቆማል። ይህም የትራምፕ አስተዳደር በዩክሬን ጦርነት ላይ ያለውን "ጦርነቱ በአፋጣኝ በድርድር ማለቅ አለበት" የሚል ፖሊሲ፣ አውሮፓውያን በውድም በግድም እየተቀበሉት እና ስትራቴጂያቸውን እያስተካከሉ መሆኑን ያመላክታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በቅርቡ በኢትዮጵያ ፌደራል መንግሥት ላይ የተመሰረተውን የ"ህልውና ጥምረት" (ህወሓት፣ የኤርትራ መንግሥት፣ ኦነ*ግ ሸኔ እና ፋ*ኖ) አስመልክቶ የፖለቲካ ተንታኝ እና አክቲቪስት ጃዋር መሐመድ ጥልቅ የስትራቴጂ እና የፖለቲካ ትንታኔ አውጥቷል። በትንታኔው መሰረት፣ ይህ ጥምረት በውስጡ ከባድ ፈተናዎችን ያዘለ ሲሆን፣ የጥምረቱ እጣ-ፈንታም በቅርብ ጊዜ በሚታዩ ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ውሳኔዎች ላይ የተመሰረተ ነው።

በጃዋር ትንታኔ መሰረት ይህ ጥምረት ለአንዳንዶቹ የጥምረቱ አባላት (እንደ ህወሓት እና ኤርትራ ላሉት) ፍጹም የህልውና፣ የሞት እና ሽረት ጉዳይ ነው። ይህ አካሄድ ቢሳካ ፖለቲካዊ ቁመናቸውን ያድናል፤ ቢከሽፍ ግን ወደ መደምሰስ ያፋጥናቸዋል። ለፋ*ኖ እና ለኦነ*ግ ሸ*ኔ ግን ጉዳዩ ስትራቴጂካዊ እንጂ የህልውና አደጋ አያመጣባቸውም።

በዚህ የፖለቲካ እና ወታደራዊ ቁማር ውስጥ አሁን ኳሷ በህወሓት ሜዳ ትገኛለች። ጥምረቱ ይፋ እንዲሆን ከፍተኛ ግፊት ሲያደርግ የነበረው ህወሓት፣ አሁን በቶሎ መጠነ-ሰፊ እና አሸናፊነት ያለው ጥቃት ካልከፈተ ሌሎች የጥምረቱን አባላት ወደ ተግባር ማስገባት ይቸግረዋል። በሌላ በኩል የኤርትራ መንግሥት ጦርነቱን በተቻለ መጠን ከድንበሯ ለማራቅ ስትል የ"ቆይተን እንይ" ስልትን እንደምትከተል እና ወደ ቀጥተኛ ጦርነት የምትገባው ህወሓት ሙሉ በሙሉ ካሸነፈ አሊያም ተሸንፎ ወደ ድንበሯ ከተገፋ ብቻ እንደሆነ የጃዋር ትንታኔ ያሳያል።

የዚህ ጦርነት ሌላው ወሳኝ ገጽታ የውጭ ደጋፊዎች ሚና ነው። ግብጽ ዐቢይ እና የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች (UAE) ያላቸውን የአየር የበላይነት ለመስበር ምን ያህል ኃይሏን ታስገባለች፣ እንዲሁም ዩኤኢ እና ሳዑዲ አረቢያ ለማን ምን ያህል ድጋፍ ያደርጋሉ የሚለው ጉዳይ የጦርነቱን አቅጣጫ በእጅጉ ይወስነዋል። ከዚህም በተጨማሪ ኤርትራ በቀጥታ ጦርነት ውስጥ ከገባች፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ይህንን አጋጣሚ ተጠቅመው "የቀይ ባህር እና የአሰብ" አጀንዳቸውን ከህልውና እና የጸጥታ ስጋት ጋር በማስተሳሰር የጦርነቱ ማዕከል ሊያደርጉት እንደሚችሉ ይጠበቃል።

የጃዋር ትንታኔ ትልቁ እና አወዛጋቢው መደምደሚያ፣ የጥምረቱ ይፋ መሆን የፈጠረው "እርስ በርሱ የሚቃረን አስገራሚ ሁኔታ (ተቃርኖ)" ነው። በአንድ በኩል ይህ ጥምረት መመስረቱ ህወሓት ከመንግሥት ጋር በሚያደርገው ድርድር ላይ "ሌላ አማራጭ አለኝ" ብሎ የመደራደሪያ አቅሙን እንዲያሳድግ ይረዳዋል።

በሌላ በኩል ግን ይኸው የጥምረቱ ይፋ መሆን ለጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አገዛዝ ልክ ከሰማይ እንደወረደ "የፖለቲካ ስጦታ" ሆኖለታል። መንግሥት "ከሰሜን የሚመጣ የጸጥታ ስጋት አለ" የሚለውን የቆየ ትርክት በማጠናከር፣ በተለይም የኦሮሞን ህዝብ አስተያየት ለማነሳሳት እና በዙሪያው ድጋፍ እንዲሰባሰብ ለማድረግ ትልቅ መሳሪያ አግኝቷል። የዚህ ጥምረት ስኬት የሚለካው በመግለጫው ሳይሆን፣ እጅግ የተራራቀ የግዛት ፍላጎት እና ታሪክ ያላቸው (እንደ ፋ*ኖ እና ህወሓት ያሉ) ኃይሎች በጦር ሜዳ ላይ የሚያሳዩት የውስጥ ቅንጅት እና የመንግሥትን የመልሶ ማጥቃት አቅም እንዴት ይቋቋሙታል በሚለው ላይ ነው።