ኢትዮጵያ የማርበርግ ቫይረስ መከላከያ ክትባት የክሊኒካዊ ሙከራን በድል አጠናቀቀች
#ethiopia | በሀገራችን ለመጀመሪያ ጊዜ ሲከናወን የቆየው የማርበርግ ቫይረስ መከላከያ ክትባት የክሊኒካዊ ፍተሻ በስኬት መጠናቀቁ ተበስሯል።

የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር መቅደስ ዳባ በዚሁ ወቅት ባስተላለፉት መልዕክት የጥናቱ መጠናቀቅ ሳይንሳዊ ምርምርን ወደ ተግባር የመለወጥ ትልቅ ስኬት መሆኑን ገልጸዋል።

ክሊኒካዊ ፍተሻው በከባድ ፈተናዎች ውስጥም ውጤታማ ምላሽ መስጠት እንደሚቻል ያሳየ መሆኑን የጠቀሱት ሚኒስትሯ ወረርሽኙን ለመከላከል ባለድርሻ አካላት ያደረጉት የጋራ ጥረት የሚደነቅ መሆኑን አስረድተዋል።

ይህ የመጀመሪያው ክሊኒካዊ ፍተሻ ኢትዮጵያ በምርምር ዘርፉ ላደረገችው ጥረት ውጤታማ ማሳያ ነው።

በአርማወር ሀንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት የተገነቡት ዘመናዊ ላቦራቶሪዎች የሀገር ውስጥ የመድኃኒት ምርትን ለማሳደግና ወረርሽኞችን ለመቆጣጠር ሚናቸው የጎላ መሆኑም ተመላክቷል።

የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ፕሮፌሰር አፈወርቅ ካሱ በበኩላቸው ወረርሽኙ በተከሰተበት ወቅት ምንም ዓይነት ክትባት ባልነበረበት ሁኔታ ከተለያዩ ተቋማት ጋር በመቀናጀት በሽታው በታወቀ በ24 ቀናት ውስጥ የክትባት ሙከራው መጀመሩን አስታውሰዋል።

በመርሃ ግብሩ ላይ የፍተሻ ሂደቱን የሚያሳይ ገለጻ የቀረበ ሲሆን ለስኬቱ አስተዋጽኦ ላበረከቱ አካላትም የዕውቅና ሽልማት ተሰጥቷል።
#የጤናሚኒስቴር #የማርበርግቫይረስ #የክትባትምርምር #አርማወርሀንሰን #ጤና #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

በኢትዮጵያ በቲቢ በሽታ በየቀኑ የ53 ሰዎች ሕይወት እያለፈ መሆኑ ተገለጠ
#ethiopia | በኢትዮጵያ በሳንባ ነቀርሳ (ቲቢ) በሽታ ሳቢያ በየቀኑ እስከ 53 የሚደርሱ ዜጎች ለህልፈት እንደሚዳረጉ የጤና ሚኒስቴር አስታወቀ። ይህም በዓመት በአማካይ 19 ሺህ ሰዎች በበሽታው ምክንያት ህይወታቸውን ያጣሉ ማለት ነው።

በሚኒስቴሩ የቲቢ፣ ስጋ ደዌ እና የሳምባ በሽታዎች መከላከያና መቆጣጠሪያ ዴስክ ኃላፊ አቶ ታየ ለታ ለብስራት ሬዲዮ እንደገለጹት፣ በሀገሪቱ በየዓመቱ በአማካይ 186 ሺህ ሰዎች በበሽታው የሚያዙ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ 150 ሺህ የሚሆኑት ብቻ ህክምና እንዲያገኙ ማድረግ ተችሏል።

ቁልፍ መረጃዎች እና ተግዳሮቶች

አሁንም ድረስ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ታማሚዎች ሳይታወቁና ህክምና ሳይጀምሩ በማህበረሰቡ ውስጥ መኖራቸው የበሽታውን ስርጭት አሳሳቢ አድርጎታል።

በዘንድሮው ዓመት ብቻ እስከ 2,500 ሰዎች መድኃኒት የተላመደ ቲቢ (MDR-TB) ሊያዙ እንደሚችሉ ተገምቷል። ይህንን ለማከም በሀገር አቀፍ ደረጃ 72 የሕክምና ጣቢያዎች ተቋቁመዋል።

በሽታው በትንፋሽና በንክኪ የሚተላለፍ በመሆኑ፣ ሰዎች ተፋፍገው በሚኖሩባቸው አካባቢዎች ስርጭቱ ከፍተኛ ነው።

በአማራ ክልል ከሳንባ ውጪ ያለ የቲቢ ዓይነት ሲያጠቃ፣ በደቡብና በኦሮሚያ ደግሞ በማዕድን ቁፋሮ አካባቢዎች የሳንባ ቲቢ በስፋት ይስተዋላል። ያልተፈላ ጥሬ ወተት የመጠጣት ልማድም ለስርጭቱ መጨመር እንደ ምክንያት ተጠቅሷል።

የኢትዮጵያ ግብ እና ስኬቶች
ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ. በ2030 የቲቢ ስርጭትን በ 85% እንዲሁም ሞትን በ 90% ለመቀነስ አቅዳ እየሰራች ትገኛለች። ባለፉት አምስት ዓመታት ውስጥ ብቻ፦

* የበሽታውን ስርጭት በ 30% መቀነስ ተችሏል።

* የሞት መጠንን በ 35% ዝቅ ማድረግ ተችሏል።

"ማንኛውም ሰው የሁለት ሳምንትና ከዚያ በላይ ሳል፣ የሌሊት ላብ፣ ትኩሳትና የምግብ ፍላጎት መቀነስ ካጋጠመው ሳይዘገይ ወደ ጤና ተቋም በመሄድ ምርመራ ማድረግ አለበት።" — አቶ ታየ ለታ

የማህበረሰቡ የግንዛቤ ማነስ፣ ምልክቶች ሲታዩ ወደ ህክምና ቶሎ አለመምጣት እና የታመሙ ሰዎችን ማግለል (Stigma) ለበሽታው ቁጥጥር ዋነኛ እንቅፋቶች መሆናቸው ተገልጿል። የቲቢ ምርመራና ህክምና ከጤና ኬላ ጀምሮ በሁሉም የጤና ተቋማት በነፃ እንደሚሰጥ ይታወቃል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#bisrat fm #getutemesgen #getu #fmc #ኢትዮጵያ #ጤና #ቲቢ #ሳንባነቀርሳ #የጤናሚኒስቴር #ቲቢንእንከላከል #ethiopia #health #tuberculosis #globalhealth

Yederaw Support:
የፖለቲካ ፓርቲዎችን ‘ተቃዋሚ’ በሚል መጥራት ማራቅ እና መግፋት ነው
#ethiopia | በ2010 ዓ.ም ሀገራዊ ለውጡ እውን መሆኑን ተከትሎ በርከታ ህብረ ብሔራዊ አንድነትን የሚያጸኑ ጉዳዮች ታይተዋል።

በኢትዮጵያ ታሪክ ያልነበሩ አዳዲስ ልምምዶች ተስተውለዋል።

በተለይም በፖለቲካው ምህዳር ውስጥ ይንጸባረቅ የነበረው ጽንፍ የረገጠ እሳቤ እንዲረግብ የሚያስችሉ ወሳኝ ርምጃዎች በመወሰዳቸው የፖለቲካ ፓርቲዎች በትብብር መስራት የሚችሉበት ዐውድ ተፈጥሯል።

የፖለቲካ ፓርቲዎችን ‘ተቃዋሚ’ በሚል በመጥራት የማራቅ እና የመግፋት ዝንባሌን ለመለወጥ ‘ተፎካካሪ’ በሚል ከማረም ጀምሮ ተቀራርቦ ለመስራት የሚያስችል ጥርጊያ ተበጅቷል።

ፖለቲካዊ ችግሮቻችንን በጋራ እንፍታ የሚል የመሪ ጥሪ የታየውም በዚህ የለውጥ ጊዜ መሆኑን ልብ ይሏል።

ሀገራዊ ለውጡ ዜጎችን ወደ ፊት ያመጣና ተሣትፏቸውን ከፍ ያደረገ እንዲሁም የፖለቲካ ባይተዋርና ባለቤት የሚለውን ክፍፍል አስቀርቷል።

ይህንን ጉዳይ በገዢው ብልጽግና ፓርቲ ዘንድ ያየን እንደሆነ፤ የዳር እና የመሐል በሚል የነበረውን የክፍፍል ግንብ አፍርሶ የአንድነት ድልድይ ገንብቷል።

በዚህም ሁሉም ኢትዮጵያውያን በሀገራቸው ጉዳይ ‘የዳር እና የመሐል’ የሚል ክፍፍል ውስጥ ሳይገቡ ለሀገራቸው አስተዋጽኦ የሚያበርክቱበት እና ተጠቃሚ የሚሆኑበት ምቹ መደላድል ተፈጥሯል።

ለውጡ ሁሉም ኢትዮጵያዊ በሀገራዊ ጉዳይ ያገባዋል የሚለውን ዕሳቤ በማምጣቱ በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ ያሉ ኢትዮጵያዊያን የሀገሪቱን የፖለቲካ ችግር ለመፍታት የድርሻቸውን እንዲወጡ ዕድል ፈጥሯል።

የኢትዮጵያን የፖለቲካ ስብራት ለመጠገን በሚደረገው እንቅስቃሴ ውስጥ ሁሉም ወገን ግንባር ቀደም ተሳታፊ እንዲሆን የተደረገው በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የሚቀርበውን ተደጋጋሚ ጥሪ በአብነት ማንሳት ይቻላል።

በጥሪው መሰረት ለዓመታት ኑሯቸውን በውጭ ያደረጉና ለሀገራቸው ባይተዋርና የነበሩ ዜጎች ወደ ሀገራቸው ገብተዋል፣ በሚመቻቸውና በሚፈልጉ የፖለቲካ አደረጃጀት ተሰልፈዋል እንዲሁም ለሀገራቸው ዕድገት ሐሳባቸውን አዋጥተዋል።

በተለያዩ ሀገራትና ኢትዮጵያ ውስጥ የነበሩ የፖለቲካ ፓርቲዎች ወደ ፊት የመጡበት፣ መደራጀት፣ ቢሮ መክፈት እንዲሁም ሐሳቦቻቸውን ወደ ሕዝብ ማቅረብ መጀመራቸውም በለውጡ ዓመታት የታየ የፖለቲካ ዐውድ መለወጥ አብነት ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር) ይህንን ጉዳይ በተመለከተም ሲገልጹ፤ የፖለቲካ ምህዳርን መክፈት በ2010 ዓ.ም የወሰንነው ቁልፍ ውሳኔ ነው ይላሉ።

ከኖረው ፓርቲዎችን ተቃዋሚ አድርጎ ከመመልከት ህጋዊ ተፎካካሪዎች አድርጎ በማስተናገድ ዴሞክራሲያዊ ከባቢን ለመፍጠር መሰራቱን በመጥቀስ፤ ይህ የአስተሳሰብ ሽግግር ሰላማዊ የፉክክር ባሕል ለኢትዮጵያ መፃዒ ተስፋ አስፈላጊ መሆኑን በማመን ላይ የተመሠረተ እንደነበር ያብራራሉ።

በዚሁ አቋም በመመራት ላለፉት ዓመታት በኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ከተመዘገቡ ፓርቲዎች ጋር ተከታታይ የውይይት መድረኮች ተካሂደዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #fmc

በኢትዮጵያ በቲቢ በሽታ በየቀኑ የ53 ሰዎች ሕይወት እያለፈ መሆኑ ተገለጠ
#ethiopia | በኢትዮጵያ በሳንባ ነቀርሳ (ቲቢ) በሽታ ሳቢያ በየቀኑ እስከ 53 የሚደርሱ ዜጎች ለህልፈት እንደሚዳረጉ የጤና ሚኒስቴር አስታወቀ። ይህም በዓመት በአማካይ 19 ሺህ ሰዎች በበሽታው ምክንያት ህይወታቸውን ያጣሉ ማለት ነው።

በሚኒስቴሩ የቲቢ፣ ስጋ ደዌ እና የሳምባ በሽታዎች መከላከያና መቆጣጠሪያ ዴስክ ኃላፊ አቶ ታየ ለታ ለብስራት ሬዲዮ እንደገለጹት፣ በሀገሪቱ በየዓመቱ በአማካይ 186 ሺህ ሰዎች በበሽታው የሚያዙ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ 150 ሺህ የሚሆኑት ብቻ ህክምና እንዲያገኙ ማድረግ ተችሏል።

ቁልፍ መረጃዎች እና ተግዳሮቶች

አሁንም ድረስ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ታማሚዎች ሳይታወቁና ህክምና ሳይጀምሩ በማህበረሰቡ ውስጥ መኖራቸው የበሽታውን ስርጭት አሳሳቢ አድርጎታል።

በዘንድሮው ዓመት ብቻ እስከ 2,500 ሰዎች መድኃኒት የተላመደ ቲቢ (MDR-TB) ሊያዙ እንደሚችሉ ተገምቷል። ይህንን ለማከም በሀገር አቀፍ ደረጃ 72 የሕክምና ጣቢያዎች ተቋቁመዋል።

በሽታው በትንፋሽና በንክኪ የሚተላለፍ በመሆኑ፣ ሰዎች ተፋፍገው በሚኖሩባቸው አካባቢዎች ስርጭቱ ከፍተኛ ነው።

በአማራ ክልል ከሳንባ ውጪ ያለ የቲቢ ዓይነት ሲያጠቃ፣ በደቡብና በኦሮሚያ ደግሞ በማዕድን ቁፋሮ አካባቢዎች የሳንባ ቲቢ በስፋት ይስተዋላል። ያልተፈላ ጥሬ ወተት የመጠጣት ልማድም ለስርጭቱ መጨመር እንደ ምክንያት ተጠቅሷል።

የኢትዮጵያ ግብ እና ስኬቶች
ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ. በ2030 የቲቢ ስርጭትን በ 85% እንዲሁም ሞትን በ 90% ለመቀነስ አቅዳ እየሰራች ትገኛለች። ባለፉት አምስት ዓመታት ውስጥ ብቻ፦

* የበሽታውን ስርጭት በ 30% መቀነስ ተችሏል።

* የሞት መጠንን በ 35% ዝቅ ማድረግ ተችሏል።

"ማንኛውም ሰው የሁለት ሳምንትና ከዚያ በላይ ሳል፣ የሌሊት ላብ፣ ትኩሳትና የምግብ ፍላጎት መቀነስ ካጋጠመው ሳይዘገይ ወደ ጤና ተቋም በመሄድ ምርመራ ማድረግ አለበት።" — አቶ ታየ ለታ

የማህበረሰቡ የግንዛቤ ማነስ፣ ምልክቶች ሲታዩ ወደ ህክምና ቶሎ አለመምጣት እና የታመሙ ሰዎችን ማግለል (Stigma) ለበሽታው ቁጥጥር ዋነኛ እንቅፋቶች መሆናቸው ተገልጿል። የቲቢ ምርመራና ህክምና ከጤና ኬላ ጀምሮ በሁሉም የጤና ተቋማት በነፃ እንደሚሰጥ ይታወቃል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#bisrat fm #getutemesgen #getu #fmc #ኢትዮጵያ #ጤና #ቲቢ #ሳንባነቀርሳ #የጤናሚኒስቴር #ቲቢንእንከላከል #ethiopia #health #tuberculosis #globalhealth

📢 በኢትዮጵያ የማርበርግ ወረርሽኝን የመቆጣጠር ስራ ውጤት እያሳየ ነው
#ethiopia | የጤና ሚኒስቴር በሀገራችን ተከስቶ የነበረውን የማርበርግ ቫይረስ ወረርሽኝን አስመልክቶ ወቅታዊ መረጃ ሰጥቷል። ሚኒስቴሩ ባወጣው መግለጫ፣ ወረርሽኙን በአጭር ጊዜ ውስጥ ለመቆጣጠር በተደረገው የተቀናጀ ርብርብ አመርቂ ውጤት መመዝገቡን ገልጿል።

📊 የወረርሽኙ ሁኔታ በቁጥር (ከህዳር 5 እስከ ታህሳስ 27)

ባለፉት ሁለት ወራት ውስጥ የበሽታውን ስርጭት ለመለየት ሰፊ የላብራቶሪ ምርመራዎች ተካሄደዋል፦

* አጠቃላይ የተመረመሩ ሰዎች፦ 3,800
* ቫይረሱ የተገኘባቸው፦ 14 ሰዎች
* የሞቱ፦ 9 ሰዎች
* ያገገሙ፦ 5 ሰዎች

🛡️ ጥንቃቄው አሁንም ይቀጥላል!

ሚኒስቴሩ በአሁኑ ወቅት ከተረጋገጠ ታማሚ ጋር ንክኪ ኖሮት ክትትል የሚደረግለት ሰው አለመኖሩን ቢያረጋግጥም፣ "ቸልተኝነት አያስፈልግም" ሲል አስጠንቅቋል። የበሽታውን ዳግም መከሰት ሙሉ በሙሉ ለመከላከል የሚከተሉት ጥንቃቄዎች ለቀጣዮቹ 21 ቀናት ተጠናክረው እንዲቀጥሉ አሳስቧል፦
* የማኅበረሰብ አቀፍ መከላከያ መንገዶችን መተግበር።
* የጤና ስጋት ተግባቦቶችንና መመሪያዎችን መከተል።

🙏 ምስጋና እና እውቅና

በመጨረሻም ሚኒስቴሩ ወረርሽኙን ለመግታት በቆራጥነት ለተሳተፉ የጤና ባለሙያዎች፣ ለዘርፉ አመራሮች፣ ለአጋር ድርጅቶች እና መመሪያዎችን ተግባራዊ ላደረገው መላው የሕብረተሰብ ክፍል ላቅ ያለ ምስጋናውን አቅርቧል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#marburgvirus #ethiopiahealth #publichealth #staysafe #ministryofhealth #ethiopia #የጤናሚኒስቴር #ማርበርግ