20 days ago
የሐረር ከተማን ተመራጭ የቱሪስት መዳረሻ የሚያደርግ ስራ ተሰርቷል - አቶ ቴዎድሮስ ምህረት
*******************
የሐረር ከተማን የቱሪዝም ሳቢነት ከፍ ለማድረግና ተመራጭ መዳረሻ ለማድረግ የሚከናወኑ የልማት ተግባራት ተስፋ ሰጪ ውጤት እያሳዩ መሆናቸውን የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ ቴዎድሮስ ምህረት ገለጹ።
በአቶ ቴዎድሮስ ምህረት የተመራና የክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንቶችን እንዲሁም የሐረሪ ክልል ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎችን ያካተተ ከፍተኛ ልዑክ በሐረር ከተማ የሚገኙ የተለያዩ የቱሪስት መስህቦችንና አዲስ የተገነባውን የጅብ ትርዒት ማሳያ ኢኮ ፓርክን ጎብኝቷል።
በጉብኝቱ ወቅት አቶ ቴዎድሮስ እንደተናገሩት፤ በከተማዋ የተገነባው የጅብ ትርዒት ማሳያ ኢኮ ፓርክ የክልሉን የቱሪዝም አቅም በከፍተኛ ደረጃ የሚያጎለብትና ለጎብኚዎች ምቹ ሁኔታን የፈጠረ የልማት አውታር ነው።
አክለውም በክልሉ የቱሪዝም መስህቦችን ለማስፋፋትና ለማዘመን የተከናወኑ አበራች ጥረቶች አዎንታዊ ውጤት ማስመዝገባቸውን ጠቁመው፣ መሰል የመሰረተ ልማት ዝርግያዎች ከተማዋን ተመራጭ የቱሪዝም ማዕከል ለማድረግ የሚደረገውን ጉዞ እንደሚያፋጥኑት ገልጸዋል።
*******************
የሐረር ከተማን የቱሪዝም ሳቢነት ከፍ ለማድረግና ተመራጭ መዳረሻ ለማድረግ የሚከናወኑ የልማት ተግባራት ተስፋ ሰጪ ውጤት እያሳዩ መሆናቸውን የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ ቴዎድሮስ ምህረት ገለጹ።
በአቶ ቴዎድሮስ ምህረት የተመራና የክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንቶችን እንዲሁም የሐረሪ ክልል ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎችን ያካተተ ከፍተኛ ልዑክ በሐረር ከተማ የሚገኙ የተለያዩ የቱሪስት መስህቦችንና አዲስ የተገነባውን የጅብ ትርዒት ማሳያ ኢኮ ፓርክን ጎብኝቷል።
በጉብኝቱ ወቅት አቶ ቴዎድሮስ እንደተናገሩት፤ በከተማዋ የተገነባው የጅብ ትርዒት ማሳያ ኢኮ ፓርክ የክልሉን የቱሪዝም አቅም በከፍተኛ ደረጃ የሚያጎለብትና ለጎብኚዎች ምቹ ሁኔታን የፈጠረ የልማት አውታር ነው።
አክለውም በክልሉ የቱሪዝም መስህቦችን ለማስፋፋትና ለማዘመን የተከናወኑ አበራች ጥረቶች አዎንታዊ ውጤት ማስመዝገባቸውን ጠቁመው፣ መሰል የመሰረተ ልማት ዝርግያዎች ከተማዋን ተመራጭ የቱሪዝም ማዕከል ለማድረግ የሚደረገውን ጉዞ እንደሚያፋጥኑት ገልጸዋል።
1 month ago
የኮሪደር ልማት የኮንፈረንስ ቱሪዝምን ለማጠናከር
አዲስ አበባ፣ ጳጉሜን 2፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ በቱሪዝም መዳረሻዎች እና መሰረተ ልማት ግንባታዎች በርካታ አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ እውቅናን ያተረፉ ታሪካዊ ስኬቶችን አስመዝግባለች፡፡
ይህ መጠነ-ሰፊ የልማት እንቅስቃሴ ቱሪዝምን አዲሱ የኢኮኖሚ ሞተር ለማድረግ የተነደፈውን ሀገራዊ የሪፎርም እቅድ እያሳካ ይገኛል።
በአዲስ አበባ የተጀመረውና በአሁኑ ወቅት ወደ ሌሎች የሀገሪቱ ከተሞች እየተስፋፋ ያለው የኮሪደር ልማት፣ የከተማ ነዋሪዎችን የኑሮ ጥራት ወደ ላቀ ደረጃ ከማሸጋገር በተጨማሪ የቱሪዝም መስህብም እየሆነ ነው፡፡
አዲስ አበባ ለኮንፈረንስ ቱሪዝም ማደግ አስፈላጊ የሆኑ መሰረተ ልማቶችን በመገንባት በአጭር ጊዜ አስደማሚ ውጤት አስመዝግባለች፡፡ ለአብነትም በ2018 ብቻ ከ200 በላይ ዓለም አቀፍ እና አህጉር አቀፍ ስብሰባዎችን በስኬት ለማስተናገድ ተችሏል፡፡
አዲስ አበባ በኮሪደር ልማትና በከተማ ማዘመን ስራዋ ከ36 የአፍሪካ ከተሞች ቀዳሚ በመሆን የአፍሪካ ስልጡን ከተሞች ሽልማትን ለመቀበል በቅታለች፡፡ ይህም የመዲናይቱን ገፅታ ከፍ በማድረግ የጎብኝዎችን ቀልብ እየሳበ ይገኛል፡፡ ኢትዮጵያ በአዲስ መልክ የገነባቻቸው የተፈጥሮና የሰው ሰራሽ መዳረሻዎች ከተማዋን ከትራንዚት ማረፊያነት ወደ ቀጥታ የቱሪስት መዳረሻነት ቀይረዋታል።
እንደ ዓድዋ ድል መታሰቢያ፣ የእንጦጦ ፓርክ፣ የሸገር እና ወዳጅነት ፓርኮች የመሳሰሉ የቱሪዝም መስህቦች ተገንብተው የሀገር ውስጥና የውጭ ጎብኝዎችን በመስሐብ ላይ ናቸው።
በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ-ግብር አማካኝነት በአዲስ አበባ ብቻ ባለፉት ጥቂት ዓመታት ውስጥ የተተከሉ ችግኞች የከተማዋን የደንና የአረንጓዴ ሽፋን ማሳደግ አስችለዋል።
በወንዞች ዳርቻ ልማት ቀደም ሲል ተጥለውና ተበክለው የነበሩ ቦታዎች አሁን ላይ ውብ፣ ንጹህና ለሕዝብ መዝናኛ ምቹ የሆኑ ፓርኮች ሆነው ተገንብተዋል።
በማኅበራዊ እና ምጣኔ ሀብታዊ ስኬቶች ውስጥ እነዚህ ግዙፍ የኮሪደርና የቱሪዝም ፕሮጀክቶች ለግንባታ ባለሙያዎች፣ ለሆቴልና አገልግሎት ዘርፍ፣ ለባህላዊ አልባሳትና ቅርጻቅርጽ አቅራቢዎች በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰፊ የሥራ ዕድሎችን ፈጥረዋል።
የከተሞች ውበት፣ ፅዳትና ዝመና የግል ባለሀብቶች በሆቴል፣ በሪዞርትና በቱሪዝም ዘርፍ ላይ በልበ ሙሉነት መዋዕለ ንዋያቸውን እንዲያፈሱ ምቹ ሁኔታ ፈጥሯል።
የቱሪስት መዳረሻ በሆኑት በሌሎች ከተሞች የነበረውን ያረጀ መሠረተ ልማት በማደስ፣ የታሪክና የባህል ቅርሶችን ሳይነኩ በማልማት እና የቱሪስት መስህብነታቸውን በማሳደግ ረገድ ትልቅ ለውጥ ተመዝግቧል፡፡
ለአብነት የሐረር ከተማ የኮሪደር ልማት ልዩ የሚያደርገው የተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ ሳይንስና ባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ያስመዘገበውን የጀጎል ግንብ እና ጥንታዊ ቅርሶችን ታሪካዊ ይዘት ሳይበርዝ ዘመናዊ መሠረተ ልማትን ማሻሻል መቻሉ ነው፡፡
በተጨማሪም ሐረርን ልክ እንደ ክፍት ሙዚየም በማድረግ፣ የውጭ ቱሪስቶች በእግር እየተጓዙ የከተማዋን ባህል፣ የጅብ መመገብ ስነ-ስርዓትና ጥንታዊ መስጊዶችን በምቾት እንዲጎበኙ አስችሏል።
እንዲሁም በባህር ዳር የከተማዋ ዋና ዋና መንገዶች ተስፋፍተው፣ ዘመናዊ የስማርት መብራቶች እና አረንጓዴ ፓርኮች ተገንብተው የከተማዋን የምሽት ውበት አድምቀውታል።
በሐዋሳ ከተማና በሐይቁ ዳርቻዎች በኮሪደር ልማቱ ሙሉ በሙሉ ታድሰዋል፡፡ ውብና ረጅም የእግረኛ መንገዶች፣ የማረፊያ ቦታዎች እና አስተማማኝ የብስክሌት መስመሮች በሐይቁ ዙሪያ መገንባታቸው የጎብኝዎችን ዓይን የሚማርክ ገጽታ አላብሰውታል ።
በቅርብ ጊዜ በተመዘገበው ስኬት በቱሪዝም ዘርፍ የታየው መነቃቃት ኢንቨስተሮች በአገልግሎት ዘርፉ እንዲሰማሩ ሳቢ ሁኔታን የፈጠረ ነው፡፡
የኮሪደር ልማቱ የከተማ መሠረተ ልማት ፕሮጀክት ብቻ ሳይሆን ሌሎች የሀገሪቱን ቁልፍ የኢኮኖሚ ዘርፎች ያነቃቃ ትስስር እየፈጠረ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት የኮሪደር ልማቱ ከከተሞች አልፎ ወደ ገጠር እና አርሶ አደር አካባቢዎች እየተስፋፋ በመሆኑ፣ ከመስህብነት ባለፈ ለዘርፉ ጥራት ያለው አገልግሎት ለማቅረብ ያስችላል፡፡
በአጠቃላይ መንግስት ለቱሪዝም ዘርፍ በልኩ የሚገባውን ትኩረት በመስጠት በሰራው ስራ በአጭር ጊዜ ከፍተኛ ዕምርታ የተመዘገበ ሲሆን፣ ይህም የአገራችን ማንሰራራት ማሳያ ተደርጎ የሚወሰድ ነው፡፡
በትዕግስት ግዛቸው
አዲስ አበባ፣ ጳጉሜን 2፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ በቱሪዝም መዳረሻዎች እና መሰረተ ልማት ግንባታዎች በርካታ አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ እውቅናን ያተረፉ ታሪካዊ ስኬቶችን አስመዝግባለች፡፡
ይህ መጠነ-ሰፊ የልማት እንቅስቃሴ ቱሪዝምን አዲሱ የኢኮኖሚ ሞተር ለማድረግ የተነደፈውን ሀገራዊ የሪፎርም እቅድ እያሳካ ይገኛል።
በአዲስ አበባ የተጀመረውና በአሁኑ ወቅት ወደ ሌሎች የሀገሪቱ ከተሞች እየተስፋፋ ያለው የኮሪደር ልማት፣ የከተማ ነዋሪዎችን የኑሮ ጥራት ወደ ላቀ ደረጃ ከማሸጋገር በተጨማሪ የቱሪዝም መስህብም እየሆነ ነው፡፡
አዲስ አበባ ለኮንፈረንስ ቱሪዝም ማደግ አስፈላጊ የሆኑ መሰረተ ልማቶችን በመገንባት በአጭር ጊዜ አስደማሚ ውጤት አስመዝግባለች፡፡ ለአብነትም በ2018 ብቻ ከ200 በላይ ዓለም አቀፍ እና አህጉር አቀፍ ስብሰባዎችን በስኬት ለማስተናገድ ተችሏል፡፡
አዲስ አበባ በኮሪደር ልማትና በከተማ ማዘመን ስራዋ ከ36 የአፍሪካ ከተሞች ቀዳሚ በመሆን የአፍሪካ ስልጡን ከተሞች ሽልማትን ለመቀበል በቅታለች፡፡ ይህም የመዲናይቱን ገፅታ ከፍ በማድረግ የጎብኝዎችን ቀልብ እየሳበ ይገኛል፡፡ ኢትዮጵያ በአዲስ መልክ የገነባቻቸው የተፈጥሮና የሰው ሰራሽ መዳረሻዎች ከተማዋን ከትራንዚት ማረፊያነት ወደ ቀጥታ የቱሪስት መዳረሻነት ቀይረዋታል።
እንደ ዓድዋ ድል መታሰቢያ፣ የእንጦጦ ፓርክ፣ የሸገር እና ወዳጅነት ፓርኮች የመሳሰሉ የቱሪዝም መስህቦች ተገንብተው የሀገር ውስጥና የውጭ ጎብኝዎችን በመስሐብ ላይ ናቸው።
በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ-ግብር አማካኝነት በአዲስ አበባ ብቻ ባለፉት ጥቂት ዓመታት ውስጥ የተተከሉ ችግኞች የከተማዋን የደንና የአረንጓዴ ሽፋን ማሳደግ አስችለዋል።
በወንዞች ዳርቻ ልማት ቀደም ሲል ተጥለውና ተበክለው የነበሩ ቦታዎች አሁን ላይ ውብ፣ ንጹህና ለሕዝብ መዝናኛ ምቹ የሆኑ ፓርኮች ሆነው ተገንብተዋል።
በማኅበራዊ እና ምጣኔ ሀብታዊ ስኬቶች ውስጥ እነዚህ ግዙፍ የኮሪደርና የቱሪዝም ፕሮጀክቶች ለግንባታ ባለሙያዎች፣ ለሆቴልና አገልግሎት ዘርፍ፣ ለባህላዊ አልባሳትና ቅርጻቅርጽ አቅራቢዎች በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰፊ የሥራ ዕድሎችን ፈጥረዋል።
የከተሞች ውበት፣ ፅዳትና ዝመና የግል ባለሀብቶች በሆቴል፣ በሪዞርትና በቱሪዝም ዘርፍ ላይ በልበ ሙሉነት መዋዕለ ንዋያቸውን እንዲያፈሱ ምቹ ሁኔታ ፈጥሯል።
የቱሪስት መዳረሻ በሆኑት በሌሎች ከተሞች የነበረውን ያረጀ መሠረተ ልማት በማደስ፣ የታሪክና የባህል ቅርሶችን ሳይነኩ በማልማት እና የቱሪስት መስህብነታቸውን በማሳደግ ረገድ ትልቅ ለውጥ ተመዝግቧል፡፡
ለአብነት የሐረር ከተማ የኮሪደር ልማት ልዩ የሚያደርገው የተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ ሳይንስና ባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ያስመዘገበውን የጀጎል ግንብ እና ጥንታዊ ቅርሶችን ታሪካዊ ይዘት ሳይበርዝ ዘመናዊ መሠረተ ልማትን ማሻሻል መቻሉ ነው፡፡
በተጨማሪም ሐረርን ልክ እንደ ክፍት ሙዚየም በማድረግ፣ የውጭ ቱሪስቶች በእግር እየተጓዙ የከተማዋን ባህል፣ የጅብ መመገብ ስነ-ስርዓትና ጥንታዊ መስጊዶችን በምቾት እንዲጎበኙ አስችሏል።
እንዲሁም በባህር ዳር የከተማዋ ዋና ዋና መንገዶች ተስፋፍተው፣ ዘመናዊ የስማርት መብራቶች እና አረንጓዴ ፓርኮች ተገንብተው የከተማዋን የምሽት ውበት አድምቀውታል።
በሐዋሳ ከተማና በሐይቁ ዳርቻዎች በኮሪደር ልማቱ ሙሉ በሙሉ ታድሰዋል፡፡ ውብና ረጅም የእግረኛ መንገዶች፣ የማረፊያ ቦታዎች እና አስተማማኝ የብስክሌት መስመሮች በሐይቁ ዙሪያ መገንባታቸው የጎብኝዎችን ዓይን የሚማርክ ገጽታ አላብሰውታል ።
በቅርብ ጊዜ በተመዘገበው ስኬት በቱሪዝም ዘርፍ የታየው መነቃቃት ኢንቨስተሮች በአገልግሎት ዘርፉ እንዲሰማሩ ሳቢ ሁኔታን የፈጠረ ነው፡፡
የኮሪደር ልማቱ የከተማ መሠረተ ልማት ፕሮጀክት ብቻ ሳይሆን ሌሎች የሀገሪቱን ቁልፍ የኢኮኖሚ ዘርፎች ያነቃቃ ትስስር እየፈጠረ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት የኮሪደር ልማቱ ከከተሞች አልፎ ወደ ገጠር እና አርሶ አደር አካባቢዎች እየተስፋፋ በመሆኑ፣ ከመስህብነት ባለፈ ለዘርፉ ጥራት ያለው አገልግሎት ለማቅረብ ያስችላል፡፡
በአጠቃላይ መንግስት ለቱሪዝም ዘርፍ በልኩ የሚገባውን ትኩረት በመስጠት በሰራው ስራ በአጭር ጊዜ ከፍተኛ ዕምርታ የተመዘገበ ሲሆን፣ ይህም የአገራችን ማንሰራራት ማሳያ ተደርጎ የሚወሰድ ነው፡፡
በትዕግስት ግዛቸው
1 month ago
ሰላም፤ እንደምን አደራችሁ?
ጥንታዊቷና ውቢቷ ኢትዮጵያ፤ በተፈጥሮ ጸጋዎቿ፣ በታሪኳና ማህበራዊ እሴቶቿ ታላቅ የቱሪዝም ገነት ስለመሆኗ ምስክር አያስፈልገውም።
ከተራሮች እስከ ዝቅተኛው የጨው ሜዳ፣ ከጥንታውያን የድንጋይ ውቅር ሕንጻዎች እስከ ዘመናዊ የከተማ መዝናኛዎች ድረስ ኢትዮዽያ ለዓለም ህዝብ የምታቀርበው አስደናቂ እይታና የማይረሳ ገጠመኝ እጅግ ብዙ ነው።
የኢትዮጵያን ተፈጥሮአዊ ውበት ልዩ ከሚያደርጉት መዳረሻዎች መካከል የሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳል።
በአስደናቂ የተራራ ሰንሰለቶቹ የሚታወቀው ይህ ስፍራ እንደ ዋልያ፣ ጭላዳ ዝንጀሮ እና የኢትዮጵያ ቀይ ቀበሮ ያሉ ብርቅዬ እንስሳት መኖሪያ ነው።
በተመሳሳይ መልኩ የባሌ ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ የአፍሮ-አልፓይን ሥነ ምህዳር መገለጫ በመሆን ለተፈጥሮ አፍቃሪያን ልዩ እርካታን ይሰጣል።
ወደ ምስራቁ የሀገራችን ክፍል ስናቀና ደግሞ በአፋር ክልል የሚገኙት ኤርታአሌ እና ዳሎል የተፈጥሮ ተአምራትን ይገልጡልናል።
ኤርታአሌ በዓለም ላይ ካሉ ጥቂት ንቁ የእሳተ ገሞራ ሐይቆች አንዱ ሲሆን ዳሎል ደግሞ በተለያዩ ቀለማት ባበቡ የጨው ሜዳዎቹ የሚታወቅ ልዩ ተፈጥሮ ነው።
በተጨማሪም የዓባይ ምንጭ የሆነው ጣና ሐይቅ በዙሪያው ከሚገኙት ደሴት ገዳማትና ከታላቁ የዓባይ ፏፏቴ ጋር ተደምሮ ጎብኚዎችን በምትሐታዊ ውበቱ ያፈዝዛል።
የሰው ልጅ መገኛ ብቻ ሳትሆን የጥንታዊ ሥልጣኔዎች ባለቤትም የሆነችው ኢትዮጵያ ከድንጋይ ተፈልፍለው የተሰሩት የላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት እና የአክሱም ሐውልቶች የኢትዮዽያን የገዘፈ ጥንታዊ ሥልጣኔ ይመሰክራሉ።
እንዲሁም የጎንደር ፋሲል አብያተ መንግሥታት የመካከለኛውን ዘመን ታሪክ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። በቅርቡ የተከናወነው የቅርስ እድሳት ደግሞ ታሪክን ከውበት ጋር በማጣመር ለጎብኚዎች ተመራጭ መዳረሻ አድርጎታል።
በዩኔስኮ የተመዘገበችው የሐረር ከተማ በኮሪደር ልማት በተዋቡ ጎዳናዎቿ፣ በቀለም ባሸበረቁ ባህላዊ ቤቶቿ እና እንግዳ ተቀባይ ባህሏ ልዩ ውበትን ትፈነጥቃለች።
ከዚህ በተጨማሪ በቅርብ ዓመታት ውስጥ የመዲናዋ አዲስ አበባ ከተማ ገጽታ በከፍተኛ ደረጃ እየተቀየረ ይገኛል።
የከተማ ቱሪዝምን በአዲስ መልክ ያደሱት ብሔራዊ ቤተ መንግሥት፣ አንድነት ፓርክ እና ወዳጅነት ፓርክ ታሪካዊ እሴቶችን ከዘመናዊ የመዝናኛ ስፍራዎች ጋር አጣምረው ለህዝብ ክፍት ሆነዋል።
ከዚህም በተጨማሪ የታሪክ ታላቅነት የሚያወሳው የዓድዋ ድል መታሰቢያ፣ ከተፈጥሮ ጋር ስፖርታዊ እንቅስቃሴዎችን የሚያጣመረው እንጦጦ ፓርክ እና ዘመናዊ ቴክኖሎጂን ከቱሪዝም ጋር የሚያገናኘው የሳይንስ ሙዚየም የመዲናዋን የወደፊት ራዕይ እና የፈጠራ አቅም ለዓለም የሚያሳይ ድንቅ እይታዎች ሆነዋል።
ኢትዮጵያ የተፈጥሮ፣ የታሪክ፣ የባህል እና የዘመናዊነት ውህደት የሆነች፣ እያንዳንዱ እርምጃ አዲስ ታሪክና ውበት የሚተርክባት፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ወደር የሌላት እውነተኛ የቱሪዝም ገነት ናት።
ጥንታዊቷና ውቢቷ ኢትዮጵያ፤ በተፈጥሮ ጸጋዎቿ፣ በታሪኳና ማህበራዊ እሴቶቿ ታላቅ የቱሪዝም ገነት ስለመሆኗ ምስክር አያስፈልገውም።
ከተራሮች እስከ ዝቅተኛው የጨው ሜዳ፣ ከጥንታውያን የድንጋይ ውቅር ሕንጻዎች እስከ ዘመናዊ የከተማ መዝናኛዎች ድረስ ኢትዮዽያ ለዓለም ህዝብ የምታቀርበው አስደናቂ እይታና የማይረሳ ገጠመኝ እጅግ ብዙ ነው።
የኢትዮጵያን ተፈጥሮአዊ ውበት ልዩ ከሚያደርጉት መዳረሻዎች መካከል የሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳል።
በአስደናቂ የተራራ ሰንሰለቶቹ የሚታወቀው ይህ ስፍራ እንደ ዋልያ፣ ጭላዳ ዝንጀሮ እና የኢትዮጵያ ቀይ ቀበሮ ያሉ ብርቅዬ እንስሳት መኖሪያ ነው።
በተመሳሳይ መልኩ የባሌ ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ የአፍሮ-አልፓይን ሥነ ምህዳር መገለጫ በመሆን ለተፈጥሮ አፍቃሪያን ልዩ እርካታን ይሰጣል።
ወደ ምስራቁ የሀገራችን ክፍል ስናቀና ደግሞ በአፋር ክልል የሚገኙት ኤርታአሌ እና ዳሎል የተፈጥሮ ተአምራትን ይገልጡልናል።
ኤርታአሌ በዓለም ላይ ካሉ ጥቂት ንቁ የእሳተ ገሞራ ሐይቆች አንዱ ሲሆን ዳሎል ደግሞ በተለያዩ ቀለማት ባበቡ የጨው ሜዳዎቹ የሚታወቅ ልዩ ተፈጥሮ ነው።
በተጨማሪም የዓባይ ምንጭ የሆነው ጣና ሐይቅ በዙሪያው ከሚገኙት ደሴት ገዳማትና ከታላቁ የዓባይ ፏፏቴ ጋር ተደምሮ ጎብኚዎችን በምትሐታዊ ውበቱ ያፈዝዛል።
የሰው ልጅ መገኛ ብቻ ሳትሆን የጥንታዊ ሥልጣኔዎች ባለቤትም የሆነችው ኢትዮጵያ ከድንጋይ ተፈልፍለው የተሰሩት የላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት እና የአክሱም ሐውልቶች የኢትዮዽያን የገዘፈ ጥንታዊ ሥልጣኔ ይመሰክራሉ።
እንዲሁም የጎንደር ፋሲል አብያተ መንግሥታት የመካከለኛውን ዘመን ታሪክ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። በቅርቡ የተከናወነው የቅርስ እድሳት ደግሞ ታሪክን ከውበት ጋር በማጣመር ለጎብኚዎች ተመራጭ መዳረሻ አድርጎታል።
በዩኔስኮ የተመዘገበችው የሐረር ከተማ በኮሪደር ልማት በተዋቡ ጎዳናዎቿ፣ በቀለም ባሸበረቁ ባህላዊ ቤቶቿ እና እንግዳ ተቀባይ ባህሏ ልዩ ውበትን ትፈነጥቃለች።
ከዚህ በተጨማሪ በቅርብ ዓመታት ውስጥ የመዲናዋ አዲስ አበባ ከተማ ገጽታ በከፍተኛ ደረጃ እየተቀየረ ይገኛል።
የከተማ ቱሪዝምን በአዲስ መልክ ያደሱት ብሔራዊ ቤተ መንግሥት፣ አንድነት ፓርክ እና ወዳጅነት ፓርክ ታሪካዊ እሴቶችን ከዘመናዊ የመዝናኛ ስፍራዎች ጋር አጣምረው ለህዝብ ክፍት ሆነዋል።
ከዚህም በተጨማሪ የታሪክ ታላቅነት የሚያወሳው የዓድዋ ድል መታሰቢያ፣ ከተፈጥሮ ጋር ስፖርታዊ እንቅስቃሴዎችን የሚያጣመረው እንጦጦ ፓርክ እና ዘመናዊ ቴክኖሎጂን ከቱሪዝም ጋር የሚያገናኘው የሳይንስ ሙዚየም የመዲናዋን የወደፊት ራዕይ እና የፈጠራ አቅም ለዓለም የሚያሳይ ድንቅ እይታዎች ሆነዋል።
ኢትዮጵያ የተፈጥሮ፣ የታሪክ፣ የባህል እና የዘመናዊነት ውህደት የሆነች፣ እያንዳንዱ እርምጃ አዲስ ታሪክና ውበት የሚተርክባት፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ወደር የሌላት እውነተኛ የቱሪዝም ገነት ናት።
1 month ago
ሃይኒከን ኢትዮጵያ የ15 ዓመት ጉዞውን አከበረ
#fastmereja I የዓለማችን ታዋቂው የቢራ አምራች ሃይኒከን በኢትዮጵያ ውስጥ የጀመረውን የ15 ዓመት የኢንቨስትመንት እና አጋርነት ጉዞ “15 ዓመታት ከኢትዮጵያ ጋር አብሮ ማደግ” በሚል መሪ ቃል በቂሊንጦ ቢራ ፋብሪካው ባካሄደው ስነ-ስርዓት አከበረ።
በክብረ በዓሉ ላይ የመንግስት ሃላፊዎች፣ አርሶ አደሮች፣ ሰራተኞች እና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት ኩባንያው ባለፉት 15 ዓመታት ከ1 ቢሊዮን ዩሮ በላይ ኢንቨስት በማድረግ በሀገሪቱ የኢኮኖሚ እና ማህበራዊ እድገት ላይ ያበረከተው አስተዋጽኦ ተዘክሯል።
የሃይኒከን ኢትዮጵያ ዋና ስራ አስፈጻሚ ባርት ዲ ኬኒንክ እንደገለጹት፣ ኩባንያው በ2003 ዓ.ም የሐረር እና የበደሌ ቢራ ፋብሪካዎችን በመግዛት እንዲሁም በቂሊንጦ ዘመናዊ ፋብሪካ በመገንባት እንቅስቃሴውን የጀመረ ሲሆን፣ ላለፉት ስምንት ተከታታይ ዓመታት የሀገሪቱ ከፍተኛ የግል ግብር ከፋይ በመሆን ከ103 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ አድርጓል።
በግብርናው ዘርፍ እ.ኤ.አ. በ2011 በ2,500 አርሶ አደሮች የተጀመረው የገብስ አቅርቦት በአሁኑ ወቅት ከ120,000 በላይ አርሶ አደሮችን ተጠቃሚ ያደረገ ሲሆን፣ ከ2023 ጀምሮ ሙሉ በሙሉ (100%) ሀገር በቀል ገብስ በመጠቀም ከ1.4 ቢሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ ማስቀረት ተችሏል።
በተጨማሪም ኩባንያው በቀጥታ እና በእሴት ሰንሰለቱ ውስጥ ከ137,000 በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የስራ እድል የፈጠረ ሲሆን፣ በቡርቃ እና ደራሽ ፕሮጀክቶች አማካኝነት ከ82,000 በላይ ሰዎችን የውሃ አገልግሎት ተጠቃሚ ማድረግ እና 7,400 ሄክታር መሬት በማልማት ከ5.5 ሚሊዮን በላይ ችግኞችን ተክሏል።
ኩባንያው የቂሊንጦ ፋብሪካውን ሙሉ በሙሉ ታዳሽ ኃይል የሚጠቀም በማድረግ በካርቦን ነፃ አሰራር ቀዳሚ ለመሆን ትልቅ ኢንቨስትመንት ማድረጉን ይፋ አድርጓል።
በመጨረሻም በ15 አመት ጉዞ አጋር የነበሩ ተቋማትን እውቅና ሰጥቷል።
#fastmereja I የዓለማችን ታዋቂው የቢራ አምራች ሃይኒከን በኢትዮጵያ ውስጥ የጀመረውን የ15 ዓመት የኢንቨስትመንት እና አጋርነት ጉዞ “15 ዓመታት ከኢትዮጵያ ጋር አብሮ ማደግ” በሚል መሪ ቃል በቂሊንጦ ቢራ ፋብሪካው ባካሄደው ስነ-ስርዓት አከበረ።
በክብረ በዓሉ ላይ የመንግስት ሃላፊዎች፣ አርሶ አደሮች፣ ሰራተኞች እና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት ኩባንያው ባለፉት 15 ዓመታት ከ1 ቢሊዮን ዩሮ በላይ ኢንቨስት በማድረግ በሀገሪቱ የኢኮኖሚ እና ማህበራዊ እድገት ላይ ያበረከተው አስተዋጽኦ ተዘክሯል።
የሃይኒከን ኢትዮጵያ ዋና ስራ አስፈጻሚ ባርት ዲ ኬኒንክ እንደገለጹት፣ ኩባንያው በ2003 ዓ.ም የሐረር እና የበደሌ ቢራ ፋብሪካዎችን በመግዛት እንዲሁም በቂሊንጦ ዘመናዊ ፋብሪካ በመገንባት እንቅስቃሴውን የጀመረ ሲሆን፣ ላለፉት ስምንት ተከታታይ ዓመታት የሀገሪቱ ከፍተኛ የግል ግብር ከፋይ በመሆን ከ103 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ አድርጓል።
በግብርናው ዘርፍ እ.ኤ.አ. በ2011 በ2,500 አርሶ አደሮች የተጀመረው የገብስ አቅርቦት በአሁኑ ወቅት ከ120,000 በላይ አርሶ አደሮችን ተጠቃሚ ያደረገ ሲሆን፣ ከ2023 ጀምሮ ሙሉ በሙሉ (100%) ሀገር በቀል ገብስ በመጠቀም ከ1.4 ቢሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ ማስቀረት ተችሏል።
በተጨማሪም ኩባንያው በቀጥታ እና በእሴት ሰንሰለቱ ውስጥ ከ137,000 በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የስራ እድል የፈጠረ ሲሆን፣ በቡርቃ እና ደራሽ ፕሮጀክቶች አማካኝነት ከ82,000 በላይ ሰዎችን የውሃ አገልግሎት ተጠቃሚ ማድረግ እና 7,400 ሄክታር መሬት በማልማት ከ5.5 ሚሊዮን በላይ ችግኞችን ተክሏል።
ኩባንያው የቂሊንጦ ፋብሪካውን ሙሉ በሙሉ ታዳሽ ኃይል የሚጠቀም በማድረግ በካርቦን ነፃ አሰራር ቀዳሚ ለመሆን ትልቅ ኢንቨስትመንት ማድረጉን ይፋ አድርጓል።
በመጨረሻም በ15 አመት ጉዞ አጋር የነበሩ ተቋማትን እውቅና ሰጥቷል።
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
2 months ago
Harar Jugol – The Living Museum
ሐረር ጁጎል – ሕያው ሙዚየም
#ethiopia | ሐረር በየዕለቱ ሰላም፣ መቻቻል እና አብሮነት የሚኖሩባት ከተማ ናት።
ሐረር በዓለም ላይ ሦስት የዓለም ቅርስ እውቅናዎችን ያጎናጸፈች ልዩ ታሪካዊ ከተማ ናት።
መዲናቱል አውሊያ – የቅዱሳን ከተማ
የምሥራቅ አፍሪካ ቲምቡክቱ
የታሪካዊው የአዳል ሱልጣኔት ዋና ከተማ
የምሥራቅ አፍሪካ ታሪካዊ የንግድ ማዕከል
በእስልምና ዓለም አራተኛዋ ቅድስት ከተማ በመሆን የምትከበር
የድሮውና የዘመናዊው ዓለም የሚገናኙባት ልዩ ከተማ
የሐረርን የበለጸገ ታሪክ፣ ባህል፣ ልዩ የስነ-ሕንፃ ቅርስ እና እንግዳ ተቀባይነት ለመመስከር ይጎብኙ። በየአደባባዩ ታሪክ ይነገራል፤ እያንዳንዱ ጉብኝትም የማይረሳ ተሞክሮ ይሆናል።
Harar is the City of Peace, Tolerance, and Solidarity, where these values are lived every day.
A rare city embraced by three UNESCO World Heritage recognitions, Harar is a treasure unlike any other.
Harar Medinat al-Awliya – The City of Saints
The Timbuktu of East Africa
Former capital of the Adal Sultanate
A historic center of East African trade
Revered as the fourth holiest city in Islam
Where the old meets the new in perfect harmony
Visit Harar to discover its rich history, vibrant culture, remarkable architecture, and warm hospitality. Every corner tells a story, and every visit becomes an unforgettable experience.
ሐረር በዩኔስኮ (UNESCO) በአንድ የዓለም ቅርስነት ዕውቅና የተሰጠው ሲሆን ይህም "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በመባል ይታወቃል። እ.ኤ.አ. በ2006 "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በሚል ኦፊሴላዊ ስም በዓለም ቅርስነት መዝገብ ውስጥ ሰፍሯል።
ይህ ስፍራ አንድ የዓለም ቅርስ ቢሆንም፣ ዩኔስኮ ለዚህ ቦታ "የላቀ ሁለንተናዊ እሴት" (Outstanding Universal Value) የሰጠው በሦስት ዋና ዋና የባህል መስፈርቶች (iv እና v) ላይ በመመስረት ነው።
1. ልዩ የሕንፃ ጥበብ ውህደት
ሐረር የአፍሪካ እና የእስልምና ወጎች ያልተለመደ ውህደትን ትወክላለች። የከተማዋ አቀማመጥ እና የ"ሐረሪ" ቤቶች ዲዛይን—በመሃል ላይ በሚገኙ ግቢዎች እና ውስጣዊ ግድግዳዎቻቸው ላይ በሚታዩ ውስብስብ እና ያሸበረቁ የእንጨት ቅርጻ ቅርጾች የሚታወቁ—በክልሉ ከሚገኙ ሌሎች የእስልምና ከተሞች የተለዩ ያደርጓታል። ይህም የኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች እና የሰፊው የእስልምና ዓለም ለዘመናት የነበራቸው መስተጋብር ውጤት የሆነ ልዩ ማንነትን ፈጥሯል።
2. ልዩ የሆነ የሃይማኖት ፋይዳ
ብዙውን ጊዜ በእስልምና አራተኛዋ የተቀደሰች ከተማ ተብላ የምትጠራው (ከመካ፣ ከመዲና እና ከኢየሩሳሌም በመቀጠል)፣ ሐረር ትልቅ መንፈሳዊ ማዕከል ናት። በከተማዋ ግንብ ውስጥ እጅግ በጣም ብዙ የሃይማኖት ስፍራዎች ይገኛሉ፦
ሦስቱ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ የቆዩትን ጨምሮ 82 መስጊዶች።
ለአካባቢው ቅዱሳን እና እስላማዊ ታላላቅ ሰዎች የተገነቡ 102 መቃብሮች (ሸሪዎች)።
3. "ሕያው" የሆነ ታሪካዊ የከተማ ገጽታ
እንደ ብዙዎቹ የቅርስ ስፍራዎች ሳይሆን፣ ሐረር የመካከለኛው ዘመን የከተማ አወቃቀሯን በመጠበቅ እንደ ዘመናዊ የባህል ማዕከል የምታገለግል "ሕያው" የቅርስ ከተማ ናት። በ13ኛው እና በ16ኛው ክፍለ ዘመን መካከል የተገነባው "ጁጎል" (የመከላከያ ግንብ)፣ አሁንም የድሮዋን ታሪካዊ ከተማ ይከብባል። ይህም የባህላዊ ማህበራዊ አደረጃጀትን፣ የመንገድ አቀማመጥን እና ቀደም ሲል ኢትዮጵያን ከአረብ ባሕረ ገብ መሬት እና ከዓለም ገበያዎች ጋር ያገናኙ የነበሩ ጥንታዊ የንግድ መስመሮችን ጠብቆ እንዲቆይ አድርጓል።
ሐረር በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ዘጠኝ የዓለም ቅርስ ቦታዎች አንዷ ነች። ሌሎችም የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የስምየን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ፣ የአክሱም ሥልጣኔ፣ የፋሲል ግቢ (ጎንደር)፣ የአዋሽ ሸለቆ፣ የታችኛው ኦሞ ሸለቆ፣ የቲያ ሐውልቶች እና የኮንሶ የባህል መልክዓ ምድር ይገኙበታል።
Harar is officially recognized by UNESCO as a single World Heritage site: Harar Jugol, the Fortified Historic Town. It was inscribed on the World Heritage List in 2006 under the official name Harar Jugol, the Fortified Historic Town.
While it is a single site, UNESCO’s recognition is based on three primary cultural criteria (iv and v) that define why it holds "Outstanding Universal Value":
1. Unique Architectural Synthesis
Harar represents an exceptional fusion of African and Islamic traditions. Its urban layout and "Harari" house designs—characterized by central courtyards and intricate, colorful interior woodwork—are distinct from other Islamic cities in the region. This creates a unique architectural identity resulting from centuries of interaction between the Ethiopian highlands and the wider Muslim world.
2. Exceptional Religious Significance
Often described as the fourth holiest city in Islam (after Mecca, Medina, and Jerusalem), Harar serves as a major spiritual center. Within its walls, the city contains an extraordinary concentration of religious sites:
82 mosques, three of which date back to the 10th century.
102 shrines dedicated to local saints and Islamic figures.
3. A "Living" Historic Urban Landscape
Unlike many archeological sites, Harar is a "living" heritage city that has preserved its medieval urban fabric while functioning as a modern cultural hub. Its "Jugol" (defensive wall), built between the 13th and 16th centuries, still encloses the historic old town, maintaining the traditional social organization, street patterns, and ancient trade routes that once connected Ethiopia to the Arabian Peninsula and global markets.
Harar is one of nine total recognitions in the country. The others include the Rock-Hewn Churches of Lalibela, the Simien Mountains National Park, the Kingdom of Aksum, Fasil Ghebbi (Gondar), the Lower Valley of the Awash, the Lower Omo Valley, the Tiya Stelae, and the Konso Cultural Landscape.
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#visitharar #hararjugol #ethiopia #unesco #heritage #culture #tourism #landoforigins #ሐረር #የዓለም_ቅርስ #ቱሪዝም
ሐረር ጁጎል – ሕያው ሙዚየም
#ethiopia | ሐረር በየዕለቱ ሰላም፣ መቻቻል እና አብሮነት የሚኖሩባት ከተማ ናት።
ሐረር በዓለም ላይ ሦስት የዓለም ቅርስ እውቅናዎችን ያጎናጸፈች ልዩ ታሪካዊ ከተማ ናት።
መዲናቱል አውሊያ – የቅዱሳን ከተማ
የምሥራቅ አፍሪካ ቲምቡክቱ
የታሪካዊው የአዳል ሱልጣኔት ዋና ከተማ
የምሥራቅ አፍሪካ ታሪካዊ የንግድ ማዕከል
በእስልምና ዓለም አራተኛዋ ቅድስት ከተማ በመሆን የምትከበር
የድሮውና የዘመናዊው ዓለም የሚገናኙባት ልዩ ከተማ
የሐረርን የበለጸገ ታሪክ፣ ባህል፣ ልዩ የስነ-ሕንፃ ቅርስ እና እንግዳ ተቀባይነት ለመመስከር ይጎብኙ። በየአደባባዩ ታሪክ ይነገራል፤ እያንዳንዱ ጉብኝትም የማይረሳ ተሞክሮ ይሆናል።
Harar is the City of Peace, Tolerance, and Solidarity, where these values are lived every day.
A rare city embraced by three UNESCO World Heritage recognitions, Harar is a treasure unlike any other.
Harar Medinat al-Awliya – The City of Saints
The Timbuktu of East Africa
Former capital of the Adal Sultanate
A historic center of East African trade
Revered as the fourth holiest city in Islam
Where the old meets the new in perfect harmony
Visit Harar to discover its rich history, vibrant culture, remarkable architecture, and warm hospitality. Every corner tells a story, and every visit becomes an unforgettable experience.
ሐረር በዩኔስኮ (UNESCO) በአንድ የዓለም ቅርስነት ዕውቅና የተሰጠው ሲሆን ይህም "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በመባል ይታወቃል። እ.ኤ.አ. በ2006 "ሐረር ጁጎል፣ የተመሸገች ታሪካዊ ከተማ" በሚል ኦፊሴላዊ ስም በዓለም ቅርስነት መዝገብ ውስጥ ሰፍሯል።
ይህ ስፍራ አንድ የዓለም ቅርስ ቢሆንም፣ ዩኔስኮ ለዚህ ቦታ "የላቀ ሁለንተናዊ እሴት" (Outstanding Universal Value) የሰጠው በሦስት ዋና ዋና የባህል መስፈርቶች (iv እና v) ላይ በመመስረት ነው።
1. ልዩ የሕንፃ ጥበብ ውህደት
ሐረር የአፍሪካ እና የእስልምና ወጎች ያልተለመደ ውህደትን ትወክላለች። የከተማዋ አቀማመጥ እና የ"ሐረሪ" ቤቶች ዲዛይን—በመሃል ላይ በሚገኙ ግቢዎች እና ውስጣዊ ግድግዳዎቻቸው ላይ በሚታዩ ውስብስብ እና ያሸበረቁ የእንጨት ቅርጻ ቅርጾች የሚታወቁ—በክልሉ ከሚገኙ ሌሎች የእስልምና ከተሞች የተለዩ ያደርጓታል። ይህም የኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች እና የሰፊው የእስልምና ዓለም ለዘመናት የነበራቸው መስተጋብር ውጤት የሆነ ልዩ ማንነትን ፈጥሯል።
2. ልዩ የሆነ የሃይማኖት ፋይዳ
ብዙውን ጊዜ በእስልምና አራተኛዋ የተቀደሰች ከተማ ተብላ የምትጠራው (ከመካ፣ ከመዲና እና ከኢየሩሳሌም በመቀጠል)፣ ሐረር ትልቅ መንፈሳዊ ማዕከል ናት። በከተማዋ ግንብ ውስጥ እጅግ በጣም ብዙ የሃይማኖት ስፍራዎች ይገኛሉ፦
ሦስቱ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ የቆዩትን ጨምሮ 82 መስጊዶች።
ለአካባቢው ቅዱሳን እና እስላማዊ ታላላቅ ሰዎች የተገነቡ 102 መቃብሮች (ሸሪዎች)።
3. "ሕያው" የሆነ ታሪካዊ የከተማ ገጽታ
እንደ ብዙዎቹ የቅርስ ስፍራዎች ሳይሆን፣ ሐረር የመካከለኛው ዘመን የከተማ አወቃቀሯን በመጠበቅ እንደ ዘመናዊ የባህል ማዕከል የምታገለግል "ሕያው" የቅርስ ከተማ ናት። በ13ኛው እና በ16ኛው ክፍለ ዘመን መካከል የተገነባው "ጁጎል" (የመከላከያ ግንብ)፣ አሁንም የድሮዋን ታሪካዊ ከተማ ይከብባል። ይህም የባህላዊ ማህበራዊ አደረጃጀትን፣ የመንገድ አቀማመጥን እና ቀደም ሲል ኢትዮጵያን ከአረብ ባሕረ ገብ መሬት እና ከዓለም ገበያዎች ጋር ያገናኙ የነበሩ ጥንታዊ የንግድ መስመሮችን ጠብቆ እንዲቆይ አድርጓል።
ሐረር በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ዘጠኝ የዓለም ቅርስ ቦታዎች አንዷ ነች። ሌሎችም የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የስምየን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ፣ የአክሱም ሥልጣኔ፣ የፋሲል ግቢ (ጎንደር)፣ የአዋሽ ሸለቆ፣ የታችኛው ኦሞ ሸለቆ፣ የቲያ ሐውልቶች እና የኮንሶ የባህል መልክዓ ምድር ይገኙበታል።
Harar is officially recognized by UNESCO as a single World Heritage site: Harar Jugol, the Fortified Historic Town. It was inscribed on the World Heritage List in 2006 under the official name Harar Jugol, the Fortified Historic Town.
While it is a single site, UNESCO’s recognition is based on three primary cultural criteria (iv and v) that define why it holds "Outstanding Universal Value":
1. Unique Architectural Synthesis
Harar represents an exceptional fusion of African and Islamic traditions. Its urban layout and "Harari" house designs—characterized by central courtyards and intricate, colorful interior woodwork—are distinct from other Islamic cities in the region. This creates a unique architectural identity resulting from centuries of interaction between the Ethiopian highlands and the wider Muslim world.
2. Exceptional Religious Significance
Often described as the fourth holiest city in Islam (after Mecca, Medina, and Jerusalem), Harar serves as a major spiritual center. Within its walls, the city contains an extraordinary concentration of religious sites:
82 mosques, three of which date back to the 10th century.
102 shrines dedicated to local saints and Islamic figures.
3. A "Living" Historic Urban Landscape
Unlike many archeological sites, Harar is a "living" heritage city that has preserved its medieval urban fabric while functioning as a modern cultural hub. Its "Jugol" (defensive wall), built between the 13th and 16th centuries, still encloses the historic old town, maintaining the traditional social organization, street patterns, and ancient trade routes that once connected Ethiopia to the Arabian Peninsula and global markets.
Harar is one of nine total recognitions in the country. The others include the Rock-Hewn Churches of Lalibela, the Simien Mountains National Park, the Kingdom of Aksum, Fasil Ghebbi (Gondar), the Lower Valley of the Awash, the Lower Omo Valley, the Tiya Stelae, and the Konso Cultural Landscape.
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#visitharar #hararjugol #ethiopia #unesco #heritage #culture #tourism #landoforigins #ሐረር #የዓለም_ቅርስ #ቱሪዝም
2 months ago
ታሪካዊ ቅርሶችን ከመታደግ እስከ ተመራጭ የቱሪስት መዳረሻነት የሐረር አስደናቂ የቱሪዝም ስኬት
*****************************
መንግሥት ካስቀመጣቸው አምስት ቁልፍ የሀገር በቀል ኢኮኖሚ ማሻሻያ ምሰሶዎች መካከል አንዱ የሆነውን የቱሪዝም ዘርፍ ለማሳደግ፣ በታሪካዊቷ የሐረር ከተማ ሰፊ የልማት ሥራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ።
ጥንታዊ ውበቷን ከዘመናዊ ገጽታ ጋር በማሰናሰል አዲስ ገጽታን የተላበሰችው ሐረር፣ አሁን ላይ እየተተገበረ ባለው የኮሪደር ልማት እና የቅርሶች ዕድሳት ሥራ የቱሪዝም ዘርፉን ይበልጥ አነቃቅታለች።
የዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ሀብት የሆኑት የሐረር ጀጎል ጥንታዊ፣ ሃይማኖታዊ እና ታሪካዊ ቅርሶች ይዘታቸውን ጠብቀው እንዲለሙ እና ለትውልድ እንዲተላለፉ የመደመር ዕሳቤ ያመጣው ሕያው ትሩፋት ነው።
ይህ በዘርፉ የተሰጠው ልዩ ትኩረት ለአደጋ ተጋልጠው የነበሩ ቅርሶችን ከማዳኑም ባሻገር፣ የቱሪዝም መዳረሻዎችን በማስፋት እና የጎብኚዎችን ቆይታ በማራዘም ከዘርፉ የሚገኘውን ኢኮኖሚያዊ አቅም በእጅጉ አሳድጎታል።
በክልሉ የተከናወኑት ስኬታማ የቱሪዝም ማጎልበት ተግባራት፣ ከውጭ ሀገር ቱሪስቶች በተጨማሪ የሀገር ውስጥ ጎብኚዎች እና የማኅበራዊ ሚዲያ አንቂዎች ሐረርን በስፋት እንዲጎበኙ እና አስደናቂ ውበቷን ለዓለም እንዲያስተዋውቁ ሰፊ ዕድል ፈጥሯል።
የመደመር ትውልድ የትናንትን ታሪክ ከዛሬ ጋር በማስተሣሠር፣ ከትናንት ወረቶቻችን መልካሙን ወስዶ በማላቅ፣ የዛሬውን ጥረት አክሎበት ለነገው ትውልድ የሚያኮራ ቅርስ እያስተላለፈ ይገኛል።
ትናንት የነበሩንን ጠንካራ ነገሮች ሳናፈርስ፣ ያለፈውን ስብራት ጠግነን በማብቃት የሠራነው ታሪክ በእውነትም ትውልድ የማይዘነጋው አኩሪ ገድል ነው።
በአዲስ መልክ እና ቀለም የተዋበው ጀጎል የሐረርን ቀደምት ሥልጣኔ እየመሰከረ የሀገርንም ገጽታ እየገነባ ይገኛል። - መረጃው የሐረሪ ክልል ኮሙኒኬሽን ቢሮ ነው።
#ethiopia #ebc #harariregion #tourism #heritage
*****************************
መንግሥት ካስቀመጣቸው አምስት ቁልፍ የሀገር በቀል ኢኮኖሚ ማሻሻያ ምሰሶዎች መካከል አንዱ የሆነውን የቱሪዝም ዘርፍ ለማሳደግ፣ በታሪካዊቷ የሐረር ከተማ ሰፊ የልማት ሥራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ።
ጥንታዊ ውበቷን ከዘመናዊ ገጽታ ጋር በማሰናሰል አዲስ ገጽታን የተላበሰችው ሐረር፣ አሁን ላይ እየተተገበረ ባለው የኮሪደር ልማት እና የቅርሶች ዕድሳት ሥራ የቱሪዝም ዘርፉን ይበልጥ አነቃቅታለች።
የዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ሀብት የሆኑት የሐረር ጀጎል ጥንታዊ፣ ሃይማኖታዊ እና ታሪካዊ ቅርሶች ይዘታቸውን ጠብቀው እንዲለሙ እና ለትውልድ እንዲተላለፉ የመደመር ዕሳቤ ያመጣው ሕያው ትሩፋት ነው።
ይህ በዘርፉ የተሰጠው ልዩ ትኩረት ለአደጋ ተጋልጠው የነበሩ ቅርሶችን ከማዳኑም ባሻገር፣ የቱሪዝም መዳረሻዎችን በማስፋት እና የጎብኚዎችን ቆይታ በማራዘም ከዘርፉ የሚገኘውን ኢኮኖሚያዊ አቅም በእጅጉ አሳድጎታል።
በክልሉ የተከናወኑት ስኬታማ የቱሪዝም ማጎልበት ተግባራት፣ ከውጭ ሀገር ቱሪስቶች በተጨማሪ የሀገር ውስጥ ጎብኚዎች እና የማኅበራዊ ሚዲያ አንቂዎች ሐረርን በስፋት እንዲጎበኙ እና አስደናቂ ውበቷን ለዓለም እንዲያስተዋውቁ ሰፊ ዕድል ፈጥሯል።
የመደመር ትውልድ የትናንትን ታሪክ ከዛሬ ጋር በማስተሣሠር፣ ከትናንት ወረቶቻችን መልካሙን ወስዶ በማላቅ፣ የዛሬውን ጥረት አክሎበት ለነገው ትውልድ የሚያኮራ ቅርስ እያስተላለፈ ይገኛል።
ትናንት የነበሩንን ጠንካራ ነገሮች ሳናፈርስ፣ ያለፈውን ስብራት ጠግነን በማብቃት የሠራነው ታሪክ በእውነትም ትውልድ የማይዘነጋው አኩሪ ገድል ነው።
በአዲስ መልክ እና ቀለም የተዋበው ጀጎል የሐረርን ቀደምት ሥልጣኔ እየመሰከረ የሀገርንም ገጽታ እየገነባ ይገኛል። - መረጃው የሐረሪ ክልል ኮሙኒኬሽን ቢሮ ነው።
#ethiopia #ebc #harariregion #tourism #heritage
3 months ago
እኛ ቅርስ የምንጠብቅና የምናስመልስ እንጂ የምናፈርስ አይደለንም - ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር)
አዲስ አበባ፣ ሰኔ 24፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እኛ ቅርስ የምንጠብቅና የምናስመልስ ነን እንጂ የምናፈርስ አይደለንም አሉ፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትሩ “አዲሱ የኢኮኖሚ ሞተር" በሚል በቱሪዝም ዙሪያ ባደረጉት ልዩ ቃለምልልስ ላይ እንዳሉት፥ ኢትዮጵያ ውስጥ በየአካባቢው በቱሪዝም ዘርፍ የተሰሩት ስራዎች አስደናቂ ናቸው፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ በሚሰሩ ስራዎች ቅርስ ይጠፋብኛል የሚል ስጋት አለው ብዬ አላምንም ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ልምምድ ደካማ በመሆኑ በሁሉም ነገር ላይ ተቃውሞ የሚያነሱ አካላት መኖራቸውን አመልክተዋል፡፡
ከኢትዮጵያ በተለያዩ ጊዜያት የተወሰዱ
ከ35 በላይ ቅርሶች እንዲመለሱ መደረጉን ገልጸው፥ እኛ ቅርስ የምንጠብቅና የምናስመልስ እንጂ የምናፈረረስ አይደለንም ነው ያሉት፡፡
በተለያዩ ጊዜያት ከኢትዮጵያ የተወሰዱ ቅርሶችን ለማስመለስ አሁንም ንግግር እየተደረገ መሆኑን አስረድተዋል፡፡
ብሔራዊ ቤተ መንግሥት፣ የጎንደር አብያተ መንግሥታት፣ ጅማ አባ ጅፋር ቤተ መንግሥት፣ የሐረር ጁገል ግንብና የሶፍ ኡመር ዋሻን ጨምሮ በርካታ ታሪካዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶች ደረጃቸውን በጠበቀ መልኩ ታድሰው የቱሪዝም ገቢን እያሳደጉ እንደሚገኙ ገልጸዋል፡፡
በዚህም የሚያኮራ ሥራ መሰራቱን ጠቅሰው፥ የተሰራው ሥራ ለልጆቻችን የሚሻገር ነው ብለዋል፡፡
እኛ የተከተልነው መርህ ጥራትና ትክክለኝነት ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ ሁሉንም ታሪኮች በእኩል የሚያሳይ እንዲሁም የኢትዮጵያን አጠቃላይ መልክ የሚያሳይ መሆን አለበት በሚል አግባብ መሰራቱን ተናግረዋል።
ብዝሃ ዘርፍ ኢኮኖሚ መተግበር ከተጀመረ ወዲህ በሁሉም ዘርፎች ተጨባጭ ውጤት መመዝገቡን ገልጸው፥ በዚህ ዓመት 10 ነጥብ 2 በመቶ ዕድገት እንደሚጠበቅ ጠቁመዋል፡፡
ይህ ዕድገት በድፍን አፍሪካ የለም ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ ይህ የሆነው ምክንያት ሁሉም ዘርፎች በደንብ የሚታይ ለውጥ በማምጣታቸው ነው ብለዋል፡፡
በዚህ ዓመት ከ1 ነጥብ 4 ሚሊየን በላይ ጉብኚዎች ኢትዮጵያን መጎብኘታቸውን ጠቅሰው፥ በቱሪዝም ፍሰት ከ5 ነጥብ 2 ቢሊየን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሪ ተገኝቷል ነው ያሉት፡፡
በዚህ ዓመት 50 ነጥብ 16 ሚሊየን የሀገር ውስጥ ጎብኚዎች የኢትዮጵያን የተለያዩ ቦታዎች መጎብኘታቸውን ገልጸዋል፡፡
በወንድማገኝ ጸጋዬ
አዲስ አበባ፣ ሰኔ 24፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እኛ ቅርስ የምንጠብቅና የምናስመልስ ነን እንጂ የምናፈርስ አይደለንም አሉ፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትሩ “አዲሱ የኢኮኖሚ ሞተር" በሚል በቱሪዝም ዙሪያ ባደረጉት ልዩ ቃለምልልስ ላይ እንዳሉት፥ ኢትዮጵያ ውስጥ በየአካባቢው በቱሪዝም ዘርፍ የተሰሩት ስራዎች አስደናቂ ናቸው፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ በሚሰሩ ስራዎች ቅርስ ይጠፋብኛል የሚል ስጋት አለው ብዬ አላምንም ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ልምምድ ደካማ በመሆኑ በሁሉም ነገር ላይ ተቃውሞ የሚያነሱ አካላት መኖራቸውን አመልክተዋል፡፡
ከኢትዮጵያ በተለያዩ ጊዜያት የተወሰዱ
ከ35 በላይ ቅርሶች እንዲመለሱ መደረጉን ገልጸው፥ እኛ ቅርስ የምንጠብቅና የምናስመልስ እንጂ የምናፈረረስ አይደለንም ነው ያሉት፡፡
በተለያዩ ጊዜያት ከኢትዮጵያ የተወሰዱ ቅርሶችን ለማስመለስ አሁንም ንግግር እየተደረገ መሆኑን አስረድተዋል፡፡
ብሔራዊ ቤተ መንግሥት፣ የጎንደር አብያተ መንግሥታት፣ ጅማ አባ ጅፋር ቤተ መንግሥት፣ የሐረር ጁገል ግንብና የሶፍ ኡመር ዋሻን ጨምሮ በርካታ ታሪካዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶች ደረጃቸውን በጠበቀ መልኩ ታድሰው የቱሪዝም ገቢን እያሳደጉ እንደሚገኙ ገልጸዋል፡፡
በዚህም የሚያኮራ ሥራ መሰራቱን ጠቅሰው፥ የተሰራው ሥራ ለልጆቻችን የሚሻገር ነው ብለዋል፡፡
እኛ የተከተልነው መርህ ጥራትና ትክክለኝነት ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ ሁሉንም ታሪኮች በእኩል የሚያሳይ እንዲሁም የኢትዮጵያን አጠቃላይ መልክ የሚያሳይ መሆን አለበት በሚል አግባብ መሰራቱን ተናግረዋል።
ብዝሃ ዘርፍ ኢኮኖሚ መተግበር ከተጀመረ ወዲህ በሁሉም ዘርፎች ተጨባጭ ውጤት መመዝገቡን ገልጸው፥ በዚህ ዓመት 10 ነጥብ 2 በመቶ ዕድገት እንደሚጠበቅ ጠቁመዋል፡፡
ይህ ዕድገት በድፍን አፍሪካ የለም ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ ይህ የሆነው ምክንያት ሁሉም ዘርፎች በደንብ የሚታይ ለውጥ በማምጣታቸው ነው ብለዋል፡፡
በዚህ ዓመት ከ1 ነጥብ 4 ሚሊየን በላይ ጉብኚዎች ኢትዮጵያን መጎብኘታቸውን ጠቅሰው፥ በቱሪዝም ፍሰት ከ5 ነጥብ 2 ቢሊየን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሪ ተገኝቷል ነው ያሉት፡፡
በዚህ ዓመት 50 ነጥብ 16 ሚሊየን የሀገር ውስጥ ጎብኚዎች የኢትዮጵያን የተለያዩ ቦታዎች መጎብኘታቸውን ገልጸዋል፡፡
በወንድማገኝ ጸጋዬ
3 months ago
ሐረርን ለናፈቃችሁ በሙሉ... ሚኒሶታ ውስጥ ሐረርን አገኘኋት!
በሚኒሶታ ወደሚገኘው 'ጀጎል ሬስቶራንት' ጎራ ብዬ ነበር። እስኪ ስለ ምግቦቻቸው ልዩ ጣዕም፣ ስለ አስገራሚ መስተንግዷቸው እና ቦታው ስላለው ልዩ ድባብ ላካፍላችሁ...
ምግቦቹ የሐረርን ማዕድ በቀጥታ እዚህ ያመጡልዎታል፤ ጣዕማቸው የሀገር ቤትን እና የእናትን እጅ ያስታውሳል። መስተንግዶው ደግሞ ልክ እንደ ሐረር ህዝብ ሞቅ ያለ፣ ትሁት እና ቤተሰባዊ ነው! ባህላዊ ምግቦችን እየተመገቡ የጀጎልን ሞቅ ያለ ድባብ ሚኒሶታ ውስጥ ማግኘት በእውነት ልዩ ስሜት ነው። #jegolrestaurant #minnesotaeats #hararifood #ethiopianfood #tasteofharar
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
3 months ago
ቱሪዝምን ሕይወት የዘራበት የመደመር መንግሥት
***********
ኢትዮጵያ የበርካታ ታሪካዊ ተፈጥሯዊና የባህል ቅርሶች ማህደር ብትሆንም ይህን ዕምቅ ፀጋ ወደ ሀገር ከፍታና ብልፅግና ቀይራ መጠቀም ሳትችል ዘመናት ተቆጥረዋል።
ሆኖም በምናብ ከፍታ ነገን አሻግሮ በመመልከት ቃልን በተግባር የመኖር ባህልን በተቋማዊ መሰረት የገነባው የመደመር እሳቤ የቱሪዝም ዘርፉን የሀገር ምሰሶ አድርጎ ተነስቷል።
የመደመር ፍልስፍና ዳራው ትናንትን ከነክብሩ ጠብቆ፣ የተበታተኑ ሀገራዊ ፀጋዎቻችንን በማሰባሰብና እሴትን በመጨመር ወደ ላቀ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጥቅም መቀየር ነው።
በዚህም መነሻነት የመደመር መንግሥት አዲስ አበባን ከጥልቅ ጉስቁልና በማውጣት ወደ ሚመጥናት የውበት ከፍታ እያሸጋገራት ይገኛል።
ይህ ጥረት በዋና ከተማዋ ብቻ ሳይገደብ ላለፉት አምስት ዓመታት በመላ የሀገራችን ክፍሎች የተመዘገቡት ስኬቶች የዚህን ዕሳቤ ጥልቀትና ተግባራዊነት ቁልጭ አድርገው የሚያሳዩ ናቸው።
ሀገራችን ለዘመናት ተዘንግተውና አቧራ ጠጥተው የቆዩ ታሪካዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶቿን ደረጃቸውን በጠበቀና በጥናት ላይ በመመስረት በማደስና በመንከባከብ በቱሪዝም ዘርፍ አስደናቂ ውጤት አስመዝግባለች።
ታሪካዊ ገፅታቸውን ሳያጡ በዘመናዊ አቀራረብ ሕይወት ዘርተው ከተነሱት ሜጋ ፕሮጀክቶች መካከል ብሔራዊ ቤተ መንግሥትን፣ የሐረር ጀጎል ግንብን፣ የጎንደር አብያተ መንግሥታትን፣ የጅማ አባ ጅፋር ቤተ መንግሥትንና የሶፍ ኡመር ዋሻን ጨምሮ በርካታ ድንቅ ቅርሶች ይገኙበታል።
የእነዚህ የቅርስ ዕድሳት ፕሮጀክቶች ፋይዳ የቱሪዝም መዳረሻዎችን ከማስፋትና ማራኪ ከማድረግም በእጅጉ የዘለለ ነው።
በዘርፉ አዲስ መነቃቃትን በመፍጠር የግሉ ዘርፍ በኢንቨስትመንት በስፋት እንዲሳተፍና ተወዳዳሪነቱ እንዲጠናከር ምቹ መደላድል ፈጥረዋል።
አዳዲስ የቱሪዝም ማዕከላት መበራከታቸው የጎብኚዎችን የቆይታ ጊዜ ከማራዘሙም ባሻገር ከዘርፉ የሚገኘው የውጭ ምንዛሬና አጠቃላይ ገቢ በከፍተኛ ደረጃ እንዲያድግ አስችሏል።
በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሐሳብ አመንጪነትና የቅርብ ክትትል የተተገበሩት እነዚህ የቅርስ ልማትና ጥበቃ ስራዎች የሀገር ውስጥና የውጭ ሀገር ጎብኚዎችን ቁጥር በከፍተኛ መጠን እንዲጨምር አድርገዋል።
መንግሥት በቅርስ ጥበቃና ልማት ላይ የፈጠረው ይህ አዲስ ዕይታ የሀገራችንን የካበተ የታሪክ ሃብት በአግባቡ ጠብቆ ወደ ትልቅ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም መቀየር እንደሚቻል አረጋግጧል።
በአዶኒያስ ወ/አረጋይ
#ethiopianbroadcastingcorporation #medemergovernment #tourismethiopia #visitethiopia #landoforigins #abiyahmed
***********
ኢትዮጵያ የበርካታ ታሪካዊ ተፈጥሯዊና የባህል ቅርሶች ማህደር ብትሆንም ይህን ዕምቅ ፀጋ ወደ ሀገር ከፍታና ብልፅግና ቀይራ መጠቀም ሳትችል ዘመናት ተቆጥረዋል።
ሆኖም በምናብ ከፍታ ነገን አሻግሮ በመመልከት ቃልን በተግባር የመኖር ባህልን በተቋማዊ መሰረት የገነባው የመደመር እሳቤ የቱሪዝም ዘርፉን የሀገር ምሰሶ አድርጎ ተነስቷል።
የመደመር ፍልስፍና ዳራው ትናንትን ከነክብሩ ጠብቆ፣ የተበታተኑ ሀገራዊ ፀጋዎቻችንን በማሰባሰብና እሴትን በመጨመር ወደ ላቀ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጥቅም መቀየር ነው።
በዚህም መነሻነት የመደመር መንግሥት አዲስ አበባን ከጥልቅ ጉስቁልና በማውጣት ወደ ሚመጥናት የውበት ከፍታ እያሸጋገራት ይገኛል።
ይህ ጥረት በዋና ከተማዋ ብቻ ሳይገደብ ላለፉት አምስት ዓመታት በመላ የሀገራችን ክፍሎች የተመዘገቡት ስኬቶች የዚህን ዕሳቤ ጥልቀትና ተግባራዊነት ቁልጭ አድርገው የሚያሳዩ ናቸው።
ሀገራችን ለዘመናት ተዘንግተውና አቧራ ጠጥተው የቆዩ ታሪካዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶቿን ደረጃቸውን በጠበቀና በጥናት ላይ በመመስረት በማደስና በመንከባከብ በቱሪዝም ዘርፍ አስደናቂ ውጤት አስመዝግባለች።
ታሪካዊ ገፅታቸውን ሳያጡ በዘመናዊ አቀራረብ ሕይወት ዘርተው ከተነሱት ሜጋ ፕሮጀክቶች መካከል ብሔራዊ ቤተ መንግሥትን፣ የሐረር ጀጎል ግንብን፣ የጎንደር አብያተ መንግሥታትን፣ የጅማ አባ ጅፋር ቤተ መንግሥትንና የሶፍ ኡመር ዋሻን ጨምሮ በርካታ ድንቅ ቅርሶች ይገኙበታል።
የእነዚህ የቅርስ ዕድሳት ፕሮጀክቶች ፋይዳ የቱሪዝም መዳረሻዎችን ከማስፋትና ማራኪ ከማድረግም በእጅጉ የዘለለ ነው።
በዘርፉ አዲስ መነቃቃትን በመፍጠር የግሉ ዘርፍ በኢንቨስትመንት በስፋት እንዲሳተፍና ተወዳዳሪነቱ እንዲጠናከር ምቹ መደላድል ፈጥረዋል።
አዳዲስ የቱሪዝም ማዕከላት መበራከታቸው የጎብኚዎችን የቆይታ ጊዜ ከማራዘሙም ባሻገር ከዘርፉ የሚገኘው የውጭ ምንዛሬና አጠቃላይ ገቢ በከፍተኛ ደረጃ እንዲያድግ አስችሏል።
በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሐሳብ አመንጪነትና የቅርብ ክትትል የተተገበሩት እነዚህ የቅርስ ልማትና ጥበቃ ስራዎች የሀገር ውስጥና የውጭ ሀገር ጎብኚዎችን ቁጥር በከፍተኛ መጠን እንዲጨምር አድርገዋል።
መንግሥት በቅርስ ጥበቃና ልማት ላይ የፈጠረው ይህ አዲስ ዕይታ የሀገራችንን የካበተ የታሪክ ሃብት በአግባቡ ጠብቆ ወደ ትልቅ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም መቀየር እንደሚቻል አረጋግጧል።
በአዶኒያስ ወ/አረጋይ
#ethiopianbroadcastingcorporation #medemergovernment #tourismethiopia #visitethiopia #landoforigins #abiyahmed
4 months ago
የ7ኛው ጠቅላላ ምርጫ የክልል ምክር ቤት ውጤት
👉ሀረሪ ክልል - የክልል ምክር ቤት መቀመጫ ብዛት 36
ብልጽግና ፓርቲ - 32 መቀመጫዎች
የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ፓርቲ - 1 መቀመጫ
ነጻነት እና እኩልነት ፓርቲ - 1 መቀመጫ
የሐረር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - 1 መቀመጫ
የግል ተወዳዳሪው ጀማል አባገሮ አሕመድ - 1 መቀመጫ
👉ማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል - የክልል ምክር ቤት መቀመጫ ብዛት 170
ብልጽግና ፓርቲ - 143 መቀመጫዎች
ኢዜማ - 12 መቀመጫዎች
ነጻነት እና እኩልነት ፓርቲ - 7 መቀመጫዎች
ትብብር ለኢትዮጵያ አንድነት - 3 መቀመጫዎች
ጎጎት ለጉራጌ አንድነት እና ፍትሕ ፓርቲ - 3 መቀመጫዎች
የወሎ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - 1 መቀመጫ
የወለኔ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - 1 መቀመጫ
👉ሲዳማ ክልል - የክልል ምክር ቤት መቀመጫ ብዛት 190
ብልጽግና ፓርቲ - 175 መቀመጫዎች
የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ - 8 መቀመጫዎች
ሲዳማ አንድነት ፓርቲ - 3 መቀመጫዎች
የሲዳማ ሕዝብ አንድነት ዴሞክራሲያዊ ድርጅት - 1 መቀመጫ
ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ - 1 መቀመጫ
የኢትዮጵያ ዴሞክራቲክ ሕብረት - 1 መቀመጫ
የመላው ሲዳማ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ አንድነት ፓርቲ - 1 መቀመጫ
👉ሀረሪ ክልል - የክልል ምክር ቤት መቀመጫ ብዛት 36
ብልጽግና ፓርቲ - 32 መቀመጫዎች
የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ፓርቲ - 1 መቀመጫ
ነጻነት እና እኩልነት ፓርቲ - 1 መቀመጫ
የሐረር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - 1 መቀመጫ
የግል ተወዳዳሪው ጀማል አባገሮ አሕመድ - 1 መቀመጫ
👉ማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል - የክልል ምክር ቤት መቀመጫ ብዛት 170
ብልጽግና ፓርቲ - 143 መቀመጫዎች
ኢዜማ - 12 መቀመጫዎች
ነጻነት እና እኩልነት ፓርቲ - 7 መቀመጫዎች
ትብብር ለኢትዮጵያ አንድነት - 3 መቀመጫዎች
ጎጎት ለጉራጌ አንድነት እና ፍትሕ ፓርቲ - 3 መቀመጫዎች
የወሎ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - 1 መቀመጫ
የወለኔ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - 1 መቀመጫ
👉ሲዳማ ክልል - የክልል ምክር ቤት መቀመጫ ብዛት 190
ብልጽግና ፓርቲ - 175 መቀመጫዎች
የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ - 8 መቀመጫዎች
ሲዳማ አንድነት ፓርቲ - 3 መቀመጫዎች
የሲዳማ ሕዝብ አንድነት ዴሞክራሲያዊ ድርጅት - 1 መቀመጫ
ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ - 1 መቀመጫ
የኢትዮጵያ ዴሞክራቲክ ሕብረት - 1 መቀመጫ
የመላው ሲዳማ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ አንድነት ፓርቲ - 1 መቀመጫ
5 months ago
ታዋቂው የማህበራዊ ሚዲያ ተፅዕኖ ፈጣሪ ዲላን ፔጅ የአረንጓዴ አሻራውን አስቀመጠ
#ethiopia | በማህበራዊ ሚዲያ ይዘቶቹ በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ተሰሚነትን ያተረፈው ዲላን ፔጅ በአዲስ አበባ የተለያዩ መስህብ ስፍራዎችን በመጎብኘት ላይ ይገኛል።
ከየተለያዩ ተቋማት ምልከታውም በኋላ በአዲስ አበባ የኮሪደር ልማትና የወንዝ ዳርቻ ስራዎችን ተዘዋውሮ በመመልከት ላይ ይገኛል።
ቲክቶከሩ በምልከታውም በወንዝ ዳርቻ ልማት የአረንጓዴ አሻራውን በማሳረፍ የኢትዮጵያን የአረንጓዴ ልማት ስራ በማበረታት ለተከታዮቹ አጋርቷል።
ዲላን ፔጅ ጉብኝቱን አስመልክቶ በሰጠዉ አስተያየት “ይህ ጉብኝት በዓለማቀፍ ደረጃ ስለ አፍሪካ ያለውን የተዛባ አመለካከት የሚቀይር እንደሆነም ገልጿል።
በርካታ ቀናትን የሚወስደውን ታላቁን ጉዞዬን፣ በቅኝ ግዛት ባልተገዛችው ሀገር ኢትዮጵያ ጀምሬያለሁ የሚለው ተፅዕኖ ፈጣሪው ከአዲስ አበባ ባሻገርም ጥንታዊቷ የሐረር ከተማና አፋርን ጨምሮ የተለያዩ አካባቢዎችን ለመጎብኘት ማቀዱንም አስታውቋል።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #amn
#ethiopia | በማህበራዊ ሚዲያ ይዘቶቹ በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ተሰሚነትን ያተረፈው ዲላን ፔጅ በአዲስ አበባ የተለያዩ መስህብ ስፍራዎችን በመጎብኘት ላይ ይገኛል።
ከየተለያዩ ተቋማት ምልከታውም በኋላ በአዲስ አበባ የኮሪደር ልማትና የወንዝ ዳርቻ ስራዎችን ተዘዋውሮ በመመልከት ላይ ይገኛል።
ቲክቶከሩ በምልከታውም በወንዝ ዳርቻ ልማት የአረንጓዴ አሻራውን በማሳረፍ የኢትዮጵያን የአረንጓዴ ልማት ስራ በማበረታት ለተከታዮቹ አጋርቷል።
ዲላን ፔጅ ጉብኝቱን አስመልክቶ በሰጠዉ አስተያየት “ይህ ጉብኝት በዓለማቀፍ ደረጃ ስለ አፍሪካ ያለውን የተዛባ አመለካከት የሚቀይር እንደሆነም ገልጿል።
በርካታ ቀናትን የሚወስደውን ታላቁን ጉዞዬን፣ በቅኝ ግዛት ባልተገዛችው ሀገር ኢትዮጵያ ጀምሬያለሁ የሚለው ተፅዕኖ ፈጣሪው ከአዲስ አበባ ባሻገርም ጥንታዊቷ የሐረር ከተማና አፋርን ጨምሮ የተለያዩ አካባቢዎችን ለመጎብኘት ማቀዱንም አስታውቋል።
Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #amn
5 months ago
ታሪካዊ ድል ለኢትዮጵያ ሲኒማ
#ethiopia | በሌጎስ በተካሄደው የAMVCA ሽልማት ላይ ሁለት ዋንጫዎችን ወሰደ
የኢትዮጵያ የፈጠራና የፊልም ኢንዱስትሪ በአፍሪካ ትልቁና ተደራሽ በሆነው 12ኛው የ"Africa Magic Viewers’ Choice Awards (AMVCA)" መድረክ ላይ ታሪካዊ ስኬት በማስመዝገብ የአህጉሪቱን ትኩረት ስቧል!
የኩራት መዝገብ የተባሉት አሸናፊዎቻችን
አዲስ ፍቅር" (Addis Fikir)
በወጣቱና ጎበዙ ዳይሬክተር ልዑል ሸዋፈራው የተመራውና የአዲስ አበባን ዘመናዊ ህይወትና መንፈስ በድንቅ አቀራረብ ያስመለከተው ተከታታይ ድራማ ምርጥ የምስራቅ አፍሪካ ሀገር በቀል ቋንቋ ፊልም" (Best Indigenous Language Film - East Africa) በመሆን አሸንፏል።
Out N' About" (Harar)
በብሩክ ይብራህ ፕሮዲውስ የተደረገውና የታሪካዊቷን የሐረር ከተማን ባህላዊና ታሪካዊ ገጽታ እውነተኛ በሆነ መልኩ ያቀረበው ይህ ጥልቅ ዘጋቢ ፊልም ምርጥ ያልተቀነባበረ ተከታታይ ፊልም" (Best Series - Unscripted) ዋንጫን በክብር ተቀብሏል።
ክብረ-ወሰን የሰበረው የኢትዮጵያ ልዑክ
በሽልማት ምሽቱ ላይ "ግዛት" (Gizat) የተባለው ተከታታይ ድራማን ጨምሮ ሦስት የሀገር ውስጥ ስራዎቻችን በ6 የተለያዩ ዘርፎች (የምርጥ ደራሲነትን ጨምሮ) ለመጨረሻው ሽልማት መታጨታቸው፣ የኢትዮጵያ ፊልም ስራዎች አሁን ላይ ዓለም አቀፍ ደረጃንና የሙያ ብቃትን ማሟላታቸውን ማሳያ ሆኗል።
ዛሬ በአትሌቶቻችንና በኳስ ስኬታችን ላይ ሌላ ትልቅ የጥበብ ድል ተጨምሮልናል። ያኔ በምናውቀው የውጭ ፊልሞችን ተርጉሞና ደብ አድርጎ (Dubbing) የማቅረብ ዘመን አልፎ፣ ዛሬ 100% ሀገር በቀልና ኦሪጅናል የሆኑ የራሳችንን ታሪኮች ይዘን አፍሪካን ማሸነፍ መቻላችን ትልቅ ኩራት ነው።
አቦል ቲቪ (Abol TV) እና መሰል የሀገር ውስጥ ይዘት የሚያሳድጉ ተቋማት ለፈጠራ ሰዎቻችን፣ ለዳይሬክተሮችና ለተዋንያን ትልቅ መድረክ እየሆኑ ነው።
ለአሸናፊዎቹና ለመላው የኪነ-ጥበብ ቤተሰብ እንኳን ደስ አላችሁ እላለሁ!
#getu #amvca2026 #ethiopiancinema #addisfikir #outnaboutharar #aboltv #dstv #africanfilm #lagos #historicwin #የኢትዮጵያፊልም #አዲስፍቅር #አቦልቲቪ #ታሪካዊድል #ጌጡተመስገን #getutemesgen
#ethiopia | በሌጎስ በተካሄደው የAMVCA ሽልማት ላይ ሁለት ዋንጫዎችን ወሰደ
የኢትዮጵያ የፈጠራና የፊልም ኢንዱስትሪ በአፍሪካ ትልቁና ተደራሽ በሆነው 12ኛው የ"Africa Magic Viewers’ Choice Awards (AMVCA)" መድረክ ላይ ታሪካዊ ስኬት በማስመዝገብ የአህጉሪቱን ትኩረት ስቧል!
የኩራት መዝገብ የተባሉት አሸናፊዎቻችን
አዲስ ፍቅር" (Addis Fikir)
በወጣቱና ጎበዙ ዳይሬክተር ልዑል ሸዋፈራው የተመራውና የአዲስ አበባን ዘመናዊ ህይወትና መንፈስ በድንቅ አቀራረብ ያስመለከተው ተከታታይ ድራማ ምርጥ የምስራቅ አፍሪካ ሀገር በቀል ቋንቋ ፊልም" (Best Indigenous Language Film - East Africa) በመሆን አሸንፏል።
Out N' About" (Harar)
በብሩክ ይብራህ ፕሮዲውስ የተደረገውና የታሪካዊቷን የሐረር ከተማን ባህላዊና ታሪካዊ ገጽታ እውነተኛ በሆነ መልኩ ያቀረበው ይህ ጥልቅ ዘጋቢ ፊልም ምርጥ ያልተቀነባበረ ተከታታይ ፊልም" (Best Series - Unscripted) ዋንጫን በክብር ተቀብሏል።
ክብረ-ወሰን የሰበረው የኢትዮጵያ ልዑክ
በሽልማት ምሽቱ ላይ "ግዛት" (Gizat) የተባለው ተከታታይ ድራማን ጨምሮ ሦስት የሀገር ውስጥ ስራዎቻችን በ6 የተለያዩ ዘርፎች (የምርጥ ደራሲነትን ጨምሮ) ለመጨረሻው ሽልማት መታጨታቸው፣ የኢትዮጵያ ፊልም ስራዎች አሁን ላይ ዓለም አቀፍ ደረጃንና የሙያ ብቃትን ማሟላታቸውን ማሳያ ሆኗል።
ዛሬ በአትሌቶቻችንና በኳስ ስኬታችን ላይ ሌላ ትልቅ የጥበብ ድል ተጨምሮልናል። ያኔ በምናውቀው የውጭ ፊልሞችን ተርጉሞና ደብ አድርጎ (Dubbing) የማቅረብ ዘመን አልፎ፣ ዛሬ 100% ሀገር በቀልና ኦሪጅናል የሆኑ የራሳችንን ታሪኮች ይዘን አፍሪካን ማሸነፍ መቻላችን ትልቅ ኩራት ነው።
አቦል ቲቪ (Abol TV) እና መሰል የሀገር ውስጥ ይዘት የሚያሳድጉ ተቋማት ለፈጠራ ሰዎቻችን፣ ለዳይሬክተሮችና ለተዋንያን ትልቅ መድረክ እየሆኑ ነው።
ለአሸናፊዎቹና ለመላው የኪነ-ጥበብ ቤተሰብ እንኳን ደስ አላችሁ እላለሁ!
#getu #amvca2026 #ethiopiancinema #addisfikir #outnaboutharar #aboltv #dstv #africanfilm #lagos #historicwin #የኢትዮጵያፊልም #አዲስፍቅር #አቦልቲቪ #ታሪካዊድል #ጌጡተመስገን #getutemesgen
5 months ago
u1210u1228u122du1293 u12a0u121du1235u1271 u12e8u1300u130eu120d u1218u130du1262u12eb u1260u122eu127d u1260u12aeu122au12f0u122d u120du121bu1275 u12cdu1265 u1308u1345u1273u1295 u12e8u121bu120bu1260u1235 u1270u130du1263u1229 u1270u1320u1293u12adu122e u1240u1325u120fu120du1362 u1260u121du123du1275 u12e8u12a5u130du122d u1309u12de u12e8u120du121bu1271u1295 u12cdu1324u1275 u12e8u1270u1218u1208u12a8u1275u1295 u1232u1206u1295 u1260u1300u130eu120d u1260u122eu127d u1201u1209 u12f0u121bu1245 u12a0u1240u1263u1260u120d u120bu12f0u1228u1309u120du1295 u12e8u1210u1228u122d u1290u12cbu122au12ceu127d u12a8u120du1265 u12a0u1218u1220u130du1293u1208u1201u1366 u121du12adu1275u120d u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u1270u1218u1235u1308u1295 u1325u1229u1290u1205 #harari #mosob #ethiopia #ethiopianbroadcastingcorporation ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ሐረርና አምስቱ የጀጎል መግቢያ በሮች በኮሪደር ልማት ውብ ገፅታን የማላበስ ተግባሩ ተጠናክሮ ቀጥሏል። በምሽት የእግር ጉዞ የልማቱን ውጤት የተመለከትን ሲሆን በጀጎል በሮች ሁሉ ደማቅ አቀባበል ላደረጉልን የሐረር ነዋሪዎች ከልብ አመሠግናለሁ፦ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ #harari #mosob #ethiopia #ethiopianbroadcastingcorporation
5 months ago
ከምድር ባቡር ፉጨት እስከ ዲጂታል አድማስ፦ ከአንድ ክፍለ ዘመን የተሻገረው የኢትዮ-ፈረንሳይ የማይበጠስ ወዳጅነት!
*********************
ከንጉሥ ሳህለ ሥላሴ የሸዋ ግዛት እስከ ዘመናዊቷ ኢትዮጵያ፣ ከታላቁ ገጣሚ አርተር ራምቦ የሐረር ቆይታ እስከ ፕሬዚዳንት ኢማኑኤል ማክሮን የትላንትናው ታሪካዊ ጉብኝት... በቅኝ ግዛት ያልተበከለውና በእኩልነት ላይ የተመሠረተው የኢትዮጵያና የፈረንሳይ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት እንዴት ዛሬም ድረስ እንደጸና አለ!
በዓለም አቀፍ የዲፕሎማሲ ታሪክ ውስጥ የሀገራት ግንኙነት እንደየዘመኑ የፖለቲካ ንፋስ መዋዠቅ እና መለዋወጥ የተለመደ ክስተት ነው።
ነገር ግን፣ ከክፍለ ዘመናት መፈራረቅ፣ ከርዕዮተ ዓለም ለውጦች እና ከዓለም አቀፍ ቀውሶች ተርፈው በጽኑ መሠረት ላይ የሚቆሙ ጥቂት የማይበጠሱ የወዳጅነት ገመዶች አሉ።
ከእነዚህ ብርቅዬ ታሪካዊ ትሥሥሮች መካከል የኢትዮጵያ እና የፈረንሳይ የሁለትዮሽ ግንኙነት በግንባር ቀደምትነት የሚጠቀስ ነው።
ይህ ግንኙነት የተፀነሰው በሌሎች የአፍሪካ ሀገራት እንደታየው በቅኝ ግዛት ጌታና ሎሌነት ሳይሆን፣ በሁለት ሉዓላዊ እና ገለልተኛ መንግስታት መካከል በነበረ ፍፁም የእኩልነት መርሕ ላይ መሆኑ ልዩ ያደርገዋል።
የዚህን መረጃ ሙሉ ሐሳብ አስተያየት መስጫው ውስጥ ካለው ሊንክ ያገኛሉ፦
#ebc #ethiopia #france #diplomacy #relations
*********************
ከንጉሥ ሳህለ ሥላሴ የሸዋ ግዛት እስከ ዘመናዊቷ ኢትዮጵያ፣ ከታላቁ ገጣሚ አርተር ራምቦ የሐረር ቆይታ እስከ ፕሬዚዳንት ኢማኑኤል ማክሮን የትላንትናው ታሪካዊ ጉብኝት... በቅኝ ግዛት ያልተበከለውና በእኩልነት ላይ የተመሠረተው የኢትዮጵያና የፈረንሳይ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት እንዴት ዛሬም ድረስ እንደጸና አለ!
በዓለም አቀፍ የዲፕሎማሲ ታሪክ ውስጥ የሀገራት ግንኙነት እንደየዘመኑ የፖለቲካ ንፋስ መዋዠቅ እና መለዋወጥ የተለመደ ክስተት ነው።
ነገር ግን፣ ከክፍለ ዘመናት መፈራረቅ፣ ከርዕዮተ ዓለም ለውጦች እና ከዓለም አቀፍ ቀውሶች ተርፈው በጽኑ መሠረት ላይ የሚቆሙ ጥቂት የማይበጠሱ የወዳጅነት ገመዶች አሉ።
ከእነዚህ ብርቅዬ ታሪካዊ ትሥሥሮች መካከል የኢትዮጵያ እና የፈረንሳይ የሁለትዮሽ ግንኙነት በግንባር ቀደምትነት የሚጠቀስ ነው።
ይህ ግንኙነት የተፀነሰው በሌሎች የአፍሪካ ሀገራት እንደታየው በቅኝ ግዛት ጌታና ሎሌነት ሳይሆን፣ በሁለት ሉዓላዊ እና ገለልተኛ መንግስታት መካከል በነበረ ፍፁም የእኩልነት መርሕ ላይ መሆኑ ልዩ ያደርገዋል።
የዚህን መረጃ ሙሉ ሐሳብ አስተያየት መስጫው ውስጥ ካለው ሊንክ ያገኛሉ፦
#ebc #ethiopia #france #diplomacy #relations
5 months ago
የሕዝብ ለሕዝብ ትስስር የሰውነት እሴትን የሚያጎለብት ታላቅ ኃይል ነው፡- ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ
****************
"የሕዝቦች ሰላምና አብሮነት ለጋራ ብልጽግና" በሚል መሪ ቃል የሕዝብ ለሕዝብ የሰላምና የአብሮነት ኮንፈረንስ በታሪካዊቷ የሐረር ከተማ በድምቀት ተካሂዷል።
የሐረሪ እና የኦሮሞ ሕዝቦችን ለዘመናት የዘለቀ ጠንካራ የአብሮነት እሴት ይበልጥ ለማጎልበት ያለመው ይህ መድረክ፣ በሁለቱ ሕዝቦች መካከል ያለውን ወንድማማችነት የሚያጠናክሩ ጉዳዮች ላይ ትኩረት አድርጓል።
በመድረኩ ላይ ተገኝተው ንግግር ያደረጉት የሐረሪ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ፣ ሰላም ለአንድ ሀገር ዕድገት፣ ለዜጎች ደህንነትና ለነገ ተስፋ መሠረት መሆኑን አጽንኦት ሰጥተው ገልጸዋል።
እንደ ርዕሰ መስተዳድሩ ገለጻ፣ ሰላም ማለት የጦርነትና የግጭት አለመኖር ብቻ ሳይሆን እርስ በርስ መከባበር፣ መደማመጥ እና ልዩነቶችን በውይይት መፍታት መቻል ጭምር ነው።
ልዩነቶቻችን የመከፋፈል ምክንያት ሳይሆኑ ይልቁንም የመቀራረብ ኃይል መሆን እንዳለባቸው የጠቆሙት አቶ ኦርዲን፣ የሕዝብ ለሕዝብ ትስስር የሰውነት እሴትን የሚያጎለብት ታላቅ ኃይል መሆኑን አስገንዝበዋል።
ርዕሰ መስተዳድሩ አክለውም የሐረሪ እና የኦሮሞ ሕዝቦች ለዘመናት በአንድ ገበያ የተገበያዩ፣ በአንድ ሰፈር የኖሩ፣ በደስታ ተሳስበው በችግርም የተደጋገፉ መሆናቸውን በመጥቀስ፣ ግንኙነታቸው በታሪክ፣ በደም እና በላብ የተገነባ ጠንካራ መሠረት እንዳለው አብራርተዋል።
በመድረኩ ከሐረሪ ክልል፣ ኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ሐረርጌ ዞን እና ማያ ከተማ አስተዳደር የተውጣጡ የተለያዩ የማህበረሰብ ክፍሎች ተሳትፈዋል።
በቴዎድሮስ ታደሰ
#ethiopianbroadcastingcorporation #publicrelations #peaceandunity #harar #ethiopia
****************
"የሕዝቦች ሰላምና አብሮነት ለጋራ ብልጽግና" በሚል መሪ ቃል የሕዝብ ለሕዝብ የሰላምና የአብሮነት ኮንፈረንስ በታሪካዊቷ የሐረር ከተማ በድምቀት ተካሂዷል።
የሐረሪ እና የኦሮሞ ሕዝቦችን ለዘመናት የዘለቀ ጠንካራ የአብሮነት እሴት ይበልጥ ለማጎልበት ያለመው ይህ መድረክ፣ በሁለቱ ሕዝቦች መካከል ያለውን ወንድማማችነት የሚያጠናክሩ ጉዳዮች ላይ ትኩረት አድርጓል።
በመድረኩ ላይ ተገኝተው ንግግር ያደረጉት የሐረሪ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ፣ ሰላም ለአንድ ሀገር ዕድገት፣ ለዜጎች ደህንነትና ለነገ ተስፋ መሠረት መሆኑን አጽንኦት ሰጥተው ገልጸዋል።
እንደ ርዕሰ መስተዳድሩ ገለጻ፣ ሰላም ማለት የጦርነትና የግጭት አለመኖር ብቻ ሳይሆን እርስ በርስ መከባበር፣ መደማመጥ እና ልዩነቶችን በውይይት መፍታት መቻል ጭምር ነው።
ልዩነቶቻችን የመከፋፈል ምክንያት ሳይሆኑ ይልቁንም የመቀራረብ ኃይል መሆን እንዳለባቸው የጠቆሙት አቶ ኦርዲን፣ የሕዝብ ለሕዝብ ትስስር የሰውነት እሴትን የሚያጎለብት ታላቅ ኃይል መሆኑን አስገንዝበዋል።
ርዕሰ መስተዳድሩ አክለውም የሐረሪ እና የኦሮሞ ሕዝቦች ለዘመናት በአንድ ገበያ የተገበያዩ፣ በአንድ ሰፈር የኖሩ፣ በደስታ ተሳስበው በችግርም የተደጋገፉ መሆናቸውን በመጥቀስ፣ ግንኙነታቸው በታሪክ፣ በደም እና በላብ የተገነባ ጠንካራ መሠረት እንዳለው አብራርተዋል።
በመድረኩ ከሐረሪ ክልል፣ ኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ሐረርጌ ዞን እና ማያ ከተማ አስተዳደር የተውጣጡ የተለያዩ የማህበረሰብ ክፍሎች ተሳትፈዋል።
በቴዎድሮስ ታደሰ
#ethiopianbroadcastingcorporation #publicrelations #peaceandunity #harar #ethiopia
6 months ago
የማህበራዊ ሚዲያ ተጽዕኖ ፈጣሪዎች የምስራቅ ኢትዮጵያን የቱሪስት መስህቦች ጎበኙ
#fastmereja I በ"ቅን ልቦች" የበጎ አድራጎት ድርጅት የተዘጋጀውና በርካታ የማህበራዊ ሚዲያ ተጽዕኖ ፈጣሪዎችን ያሳተፈው «የሰላም ቱሪዝም ለሀገር ግንባታ» የጉብኝት መርሃ ግብር በድሬዳዋ፣ በማያ ከተማና በሐረሪ ክልል በድምቀት ተካሂዷል። ይህ ጉብኝት የሀገሪቱን የቱሪዝም ሀብቶች በማስተዋወቅና ሰላምን በመገንባት ረገድ ያለውን ፋይዳ ለማጎልበት ያለመ መሆኑ ተገልጿል።
በጉዞው መጀመሪያ የቡድኑ አባላት በድሬዳዋ ከተማ የተከናወኑ የኮሪደር ልማት ስራዎችን ተዘዋውረው ተመልክተዋል። በንግድና በኢንዱስትሪ የምትታወቀው ድሬዳዋ፣ በዘመናዊ የከተማ ውበትና ለመንገደኞች ምቹ በሆኑ የመሰረተ ልማት ዝርጋታዎች ተገቢውን የቱሪስት መዳረሻነት እየተቀዳጀች መሆኑን ታዝበዋል። ተፅዕኖ ፈጣሪዎቹ በቆይታቸው የከተማዋን የቀድሞ ለውጥና የአሁኑን ገጽታ በማነጻጸር የተሰሩ ስራዎች ለቱሪዝም ኢንዱስትሪው ዕድገት ትልቅ አቅም እንደሚፈጥሩ ገልጸዋል።
የጉዞው ቀጣይ መዳረሻ የነበረችው የማያ ከተማ ሲሆን፣ በዚያም በአንድ ወቅት ደርቆ የነበረውና በአሁኑ ወቅት በሰው ሰራሽና በተፈጥሮ ጥበቃ ዳግም ህይወት የዘራው የሐረማያ ሐይቅ ተጎብኝቷል። የሐይቁ መመለስ ለአካባቢው ስነ-ምህዳርና ለቱሪስት መስህብነት ያለውን ሚና የተረዱት ተሳታፊዎቹ፣ የተፈጥሮ ሀብትን መጠበቅ ለሀገር ግንባታ ያለውን ፋይዳ አጽንኦት ሰጥተውበታል። ይህ የሐይቁ መመለስ በአካባቢው ማህበረሰብ ዘንድ የፈጠረው ተስፋና ደስታም የጉብኝቱ ልዩ ትኩረት ነበር።
በሐረሪ ክልል በተደረገው ጉብኝት ደግሞ በክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኦድሪ በድሪ ደማቅ አቀባበል የተደረገላቸው ሲሆን፣ ተፅኖ ፈጣሪዎቹ በዩኔስኮ የተመዘገበውን ታሪካዊ የጀጎል ግንብን ተዘዋውረው ጎብኝተዋል። በጉብኝቱ ወቅት የሐረር የቆየ የመቻቻልና የፍቅር እሴት ለሰላም ቱሪዝም ግንባታ እንደ ምሳሌ የሚጠቀስ መሆኑ ተመላክቷል። ክልሉ ያለውን ባህላዊና ታሪካዊ ቅርሶች ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በስፋት ማስተዋወቅ እንደሚገባም በውይይቱ ወቅት ተነስቷል።
«የሰላም ቱሪዝም ለሀገር ግንባታ» የሚለው ጽንሰ-ሃሳብ በዋናነት ቱሪዝምን እንደ አንድ የዲፕሎማሲና የሰላም ግንባታ መሳሪያ መጠቀም ላይ ያተኩራል። ሰዎች ከተለያዩ አካባቢዎች በመነሳት የሌላውን ባህል፣ ታሪክና እሴት ሲጎበኙ በመካከላቸው ያለውን ግንዛቤ በማሳደግ ጥላቻንና ጥርጣሬን ያስወግዳሉ። ይህም በተራው ለሀገራዊ አንድነትና ለጋራ ግንባታ መሰረት የሚጥል ሲሆን፣ ቱሪዝም በኢኮኖሚ ከሚያስገኘው ገቢ ባለፈ የህዝብ ለህዝብ ትስስርን በማጠናከር ዘላቂ ሰላምን ለማምጣት ያለውን ከፍተኛ ሚና ያመላክታል። ተጽዕኖ ፈጣሪዎቹም ይህንኑ እውነት በማህበራዊ ገጾቻቸው በማጋራት የሀገርን ገጽታ የመገንባት ሃላፊነት እንዳለባቸው ስምምነት ላይ ደርሰዋል።
📷 Visit Oromia
#fastmereja I በ"ቅን ልቦች" የበጎ አድራጎት ድርጅት የተዘጋጀውና በርካታ የማህበራዊ ሚዲያ ተጽዕኖ ፈጣሪዎችን ያሳተፈው «የሰላም ቱሪዝም ለሀገር ግንባታ» የጉብኝት መርሃ ግብር በድሬዳዋ፣ በማያ ከተማና በሐረሪ ክልል በድምቀት ተካሂዷል። ይህ ጉብኝት የሀገሪቱን የቱሪዝም ሀብቶች በማስተዋወቅና ሰላምን በመገንባት ረገድ ያለውን ፋይዳ ለማጎልበት ያለመ መሆኑ ተገልጿል።
በጉዞው መጀመሪያ የቡድኑ አባላት በድሬዳዋ ከተማ የተከናወኑ የኮሪደር ልማት ስራዎችን ተዘዋውረው ተመልክተዋል። በንግድና በኢንዱስትሪ የምትታወቀው ድሬዳዋ፣ በዘመናዊ የከተማ ውበትና ለመንገደኞች ምቹ በሆኑ የመሰረተ ልማት ዝርጋታዎች ተገቢውን የቱሪስት መዳረሻነት እየተቀዳጀች መሆኑን ታዝበዋል። ተፅዕኖ ፈጣሪዎቹ በቆይታቸው የከተማዋን የቀድሞ ለውጥና የአሁኑን ገጽታ በማነጻጸር የተሰሩ ስራዎች ለቱሪዝም ኢንዱስትሪው ዕድገት ትልቅ አቅም እንደሚፈጥሩ ገልጸዋል።
የጉዞው ቀጣይ መዳረሻ የነበረችው የማያ ከተማ ሲሆን፣ በዚያም በአንድ ወቅት ደርቆ የነበረውና በአሁኑ ወቅት በሰው ሰራሽና በተፈጥሮ ጥበቃ ዳግም ህይወት የዘራው የሐረማያ ሐይቅ ተጎብኝቷል። የሐይቁ መመለስ ለአካባቢው ስነ-ምህዳርና ለቱሪስት መስህብነት ያለውን ሚና የተረዱት ተሳታፊዎቹ፣ የተፈጥሮ ሀብትን መጠበቅ ለሀገር ግንባታ ያለውን ፋይዳ አጽንኦት ሰጥተውበታል። ይህ የሐይቁ መመለስ በአካባቢው ማህበረሰብ ዘንድ የፈጠረው ተስፋና ደስታም የጉብኝቱ ልዩ ትኩረት ነበር።
በሐረሪ ክልል በተደረገው ጉብኝት ደግሞ በክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኦድሪ በድሪ ደማቅ አቀባበል የተደረገላቸው ሲሆን፣ ተፅኖ ፈጣሪዎቹ በዩኔስኮ የተመዘገበውን ታሪካዊ የጀጎል ግንብን ተዘዋውረው ጎብኝተዋል። በጉብኝቱ ወቅት የሐረር የቆየ የመቻቻልና የፍቅር እሴት ለሰላም ቱሪዝም ግንባታ እንደ ምሳሌ የሚጠቀስ መሆኑ ተመላክቷል። ክልሉ ያለውን ባህላዊና ታሪካዊ ቅርሶች ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በስፋት ማስተዋወቅ እንደሚገባም በውይይቱ ወቅት ተነስቷል።
«የሰላም ቱሪዝም ለሀገር ግንባታ» የሚለው ጽንሰ-ሃሳብ በዋናነት ቱሪዝምን እንደ አንድ የዲፕሎማሲና የሰላም ግንባታ መሳሪያ መጠቀም ላይ ያተኩራል። ሰዎች ከተለያዩ አካባቢዎች በመነሳት የሌላውን ባህል፣ ታሪክና እሴት ሲጎበኙ በመካከላቸው ያለውን ግንዛቤ በማሳደግ ጥላቻንና ጥርጣሬን ያስወግዳሉ። ይህም በተራው ለሀገራዊ አንድነትና ለጋራ ግንባታ መሰረት የሚጥል ሲሆን፣ ቱሪዝም በኢኮኖሚ ከሚያስገኘው ገቢ ባለፈ የህዝብ ለህዝብ ትስስርን በማጠናከር ዘላቂ ሰላምን ለማምጣት ያለውን ከፍተኛ ሚና ያመላክታል። ተጽዕኖ ፈጣሪዎቹም ይህንኑ እውነት በማህበራዊ ገጾቻቸው በማጋራት የሀገርን ገጽታ የመገንባት ሃላፊነት እንዳለባቸው ስምምነት ላይ ደርሰዋል።
📷 Visit Oromia
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
7 months ago
የሹዋሊድ በዓል
በፍቅር ከተማ ሐረር
#ethiopia | ለዘመናት በኩራት ለዘለቀውና በተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) በዓለም ቅርስነት የተመዘገበው የሹዋሊድ በዓል ተከብሯል።
የቱሪዝም ሚኒስቴር ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ እንደተናገሩት የሐረሪ ሕዝብ ካሉት በርካታ ድንቅ ባህላዊ እሴቶች መካከል አንዱና ዋነኛው ነው ብለዋል።
ሹዋሊድ ከረመዳን ጾም መጠናቀቅ በኋላ የሚከበር የደስታ፣ የፍቅር እና የማኅበራዊ ትስስር መገለጫ ነው።
ሚኒስትሯ በዓሉ ኢትዮጵያ ያላትን ጥንታዊ ሥልጣኔና ለዓለም ያበረከተችውን ድንቅ የባህል ሀብት በኩራት ያስታወሰ ነውም ሲሉ ተናግረዋል።
የሹዋሊድ በዓል ለቱሪዝም ዘርፋችን ትልቅ አቅም ይዞ የመጣ ብርቅዬ ሀብታችን ነው።
በታሪካዊቷ የሐረር ጀጎል ግንብ ውስጥ የተከበረው ይህ ደማቅ በዓል፣ በባህላዊ ጭፈራዎች፣ ውብ በሆኑ አልባሳትና የሐረሪ ሕዝብ የእንግዳ ተቀባይነት ሥነ-ሥርዓቶች የታጀበ በመሆኑ፣ የሀገር ውስጥና የውጭ ጎብኚዎችን ቀልብ የሳበ ነበር።
የቱሪዝም ሚኒስትር ይህንን በዓለም አቀፍ ደረጃ ዕውቅና ያገኘ ቅርስ ለዓለም በማስተዋወቅ፣ ሐረርን ዋነኛ የቱሪስት መዳረሻ ለማድረግ በትኩረት እየሰራ ይገኛል ተብሏል።
በመጨረሻም፣ ይህንን በዓለም አቀፍ ደረጃ ዕውቅና ያገኘ ታላቅ ቅርስ የመጠበቅ፣ የመንከባከብና ለቀጣዩ ትውልድ የማስተላለፍ ኃላፊነት የሁላችንም ነው።
የሀረሪ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኦርዲን በድሪ በኩላቸው
የሸዋሊድ በአል ባህላዊ ይዘቱን በጠበቀ መልኩ የኢትዮዽያዊነትና የጋራ ማንነታችንን በሚያጎላ መልኩ በታላቅ ድምቀት እንዲከበር አድርገናል ብለዋል።
ይህ በመሆኑም በርካቶች የሚታደሙበት የሰላም የፍቅርና የአብሮነት አውድማ እየሆነ መጥቷል።
ሁለቱም ስራዎቻችን በቱሪዝም ዘርፉ የተሰናሰሉ እና በሀረሪ ክልል ፈጣን የማህበራዊና የኢኮኖሚያዊ እድገት በማስመዝገብ ሀረርን ወደ ቀድሞው ክብሯና ገናና ታሪኳ መልሰናል ሲሉም ገልጸዋል።
የዘንድሮ የሹዋሊድ በዓል የጎዳና ላይ ሩጫ በማድረግ ተጠናቋል።
በዚህም የ'ቪዚት ሐረር' የጎዳና ላይ ሩጫ በታሪካዊቷ ፈረስ መጋላ ተደርጓል"::
የሹዋሊድ በዓልን ምክንያት በማድረግ "ቪዚት ሐረር" በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀውና መነሻና መድረሻውን ታሪካዊው ፈረስ መጋላ ላይ ያደረገው የ5 ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ ፌስቲቫል፤ የክልሉ ከፍተኛ አመራሮች፣ ታዋቂ አትሌቶችና የከተማዋ ነዋሪዎች በተገኙበት ተካሂዷል።
ጌጡ ተመስገን (Getu Temesgen)
#getutemesgen
በፍቅር ከተማ ሐረር
#ethiopia | ለዘመናት በኩራት ለዘለቀውና በተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) በዓለም ቅርስነት የተመዘገበው የሹዋሊድ በዓል ተከብሯል።
የቱሪዝም ሚኒስቴር ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ እንደተናገሩት የሐረሪ ሕዝብ ካሉት በርካታ ድንቅ ባህላዊ እሴቶች መካከል አንዱና ዋነኛው ነው ብለዋል።
ሹዋሊድ ከረመዳን ጾም መጠናቀቅ በኋላ የሚከበር የደስታ፣ የፍቅር እና የማኅበራዊ ትስስር መገለጫ ነው።
ሚኒስትሯ በዓሉ ኢትዮጵያ ያላትን ጥንታዊ ሥልጣኔና ለዓለም ያበረከተችውን ድንቅ የባህል ሀብት በኩራት ያስታወሰ ነውም ሲሉ ተናግረዋል።
የሹዋሊድ በዓል ለቱሪዝም ዘርፋችን ትልቅ አቅም ይዞ የመጣ ብርቅዬ ሀብታችን ነው።
በታሪካዊቷ የሐረር ጀጎል ግንብ ውስጥ የተከበረው ይህ ደማቅ በዓል፣ በባህላዊ ጭፈራዎች፣ ውብ በሆኑ አልባሳትና የሐረሪ ሕዝብ የእንግዳ ተቀባይነት ሥነ-ሥርዓቶች የታጀበ በመሆኑ፣ የሀገር ውስጥና የውጭ ጎብኚዎችን ቀልብ የሳበ ነበር።
የቱሪዝም ሚኒስትር ይህንን በዓለም አቀፍ ደረጃ ዕውቅና ያገኘ ቅርስ ለዓለም በማስተዋወቅ፣ ሐረርን ዋነኛ የቱሪስት መዳረሻ ለማድረግ በትኩረት እየሰራ ይገኛል ተብሏል።
በመጨረሻም፣ ይህንን በዓለም አቀፍ ደረጃ ዕውቅና ያገኘ ታላቅ ቅርስ የመጠበቅ፣ የመንከባከብና ለቀጣዩ ትውልድ የማስተላለፍ ኃላፊነት የሁላችንም ነው።
የሀረሪ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኦርዲን በድሪ በኩላቸው
የሸዋሊድ በአል ባህላዊ ይዘቱን በጠበቀ መልኩ የኢትዮዽያዊነትና የጋራ ማንነታችንን በሚያጎላ መልኩ በታላቅ ድምቀት እንዲከበር አድርገናል ብለዋል።
ይህ በመሆኑም በርካቶች የሚታደሙበት የሰላም የፍቅርና የአብሮነት አውድማ እየሆነ መጥቷል።
ሁለቱም ስራዎቻችን በቱሪዝም ዘርፉ የተሰናሰሉ እና በሀረሪ ክልል ፈጣን የማህበራዊና የኢኮኖሚያዊ እድገት በማስመዝገብ ሀረርን ወደ ቀድሞው ክብሯና ገናና ታሪኳ መልሰናል ሲሉም ገልጸዋል።
የዘንድሮ የሹዋሊድ በዓል የጎዳና ላይ ሩጫ በማድረግ ተጠናቋል።
በዚህም የ'ቪዚት ሐረር' የጎዳና ላይ ሩጫ በታሪካዊቷ ፈረስ መጋላ ተደርጓል"::
የሹዋሊድ በዓልን ምክንያት በማድረግ "ቪዚት ሐረር" በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀውና መነሻና መድረሻውን ታሪካዊው ፈረስ መጋላ ላይ ያደረገው የ5 ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ ፌስቲቫል፤ የክልሉ ከፍተኛ አመራሮች፣ ታዋቂ አትሌቶችና የከተማዋ ነዋሪዎች በተገኙበት ተካሂዷል።
ጌጡ ተመስገን (Getu Temesgen)
#getutemesgen
7 months ago
ውበት ሞልቶ እየፈሰሳት ነው
#ethiopia | በፍቅሯና በሰላሟ የምትታወቀው ሐረር ከተማ ዛሬ ደግሞ ውበት ሞልቶ እየፈሰሳት ትገኛለች።
በዩኔስኮ ሁለት ቅርሶችን በማስመዝገብ ቀዳሚ የሆነችው ሐረሪ ክልል አመታዊው የሹዋሊድ በዓል እያከበረች ትገኛለች።
በዓሉን የሚያከብሩ የክልሉ እንደዚሁም በአሉን ለመታደም ከሀገር ውስጥና ከባህር ማዶ የመጡ እንግዶች ተገኝተዋል።
ኢትዮጵያ በአለም ቅርስነት መዝገብ ካስመዘገበቻቸው የማይዳሰሱ ቅርሶቸ መካከል የሹዋሊድ በዓል አንደኛው ነው።
ይህ ኢትዮጵያን በአለም የሚያስተዋውቀው ድንቅ በዓል ታሪኩን በሚመጥን መንገድ በየአመቱ እየተከበረ ይገኛል።
እናም ዛሬ እየተከበረ በሚገኘው በዚሁ በአል ላይ ሐረሪ የውበት አክሊል አላብሷታል።
በአሉን አስመልክቶ የሀረሪ ክልል መንግስት ለሹዋሊድ በዓል የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክትም አስተላልፏል።
በዓሉ የክልሉን ህዝቦች የመቻቻል፣ የአብሮነትና የሰላም እሴት በማጉላትና የቱሪዝም ዘርፉን በማጎልበት ረገድ ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን ገልጿል።
በዓሉ ኅብረ ብሔራዊ አንድነትን እንዲሁም የክልሉን ልማትና ዕድገት የበለጠ ማጠናከር በሚያስችል መልኩ በደማቅ ዝግጅት እየተከበረ ይገኛል።
የሸዋሊድ በዓል በተሳካ መልኩ ለማክበር የተለያዩ ኮሜቴዎች ተዋቅረው ዝግጅት ሲደረግ የቆየ ሲሆን፥ የሐረርን ታሪክ፣ እሴትና ባህል የሚያስተዋውቁ ሁነቶች ለታዳሚዎች እንደሚቀርቡ ነው የተገለጸው፡፡
የክልሉ መንግስት ባስተላለፈው የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት በዓሉ አብሮነት፣ ፍቅር፣ ሰላምና ወንድማማችነት የሚጠናከርበት እንዲሆን መልካም ምኞቱን ገልጿል፡፡
ጌጡ ተመስገን (Getu Temesgen)
#getutemesgen
#ethiopia | በፍቅሯና በሰላሟ የምትታወቀው ሐረር ከተማ ዛሬ ደግሞ ውበት ሞልቶ እየፈሰሳት ትገኛለች።
በዩኔስኮ ሁለት ቅርሶችን በማስመዝገብ ቀዳሚ የሆነችው ሐረሪ ክልል አመታዊው የሹዋሊድ በዓል እያከበረች ትገኛለች።
በዓሉን የሚያከብሩ የክልሉ እንደዚሁም በአሉን ለመታደም ከሀገር ውስጥና ከባህር ማዶ የመጡ እንግዶች ተገኝተዋል።
ኢትዮጵያ በአለም ቅርስነት መዝገብ ካስመዘገበቻቸው የማይዳሰሱ ቅርሶቸ መካከል የሹዋሊድ በዓል አንደኛው ነው።
ይህ ኢትዮጵያን በአለም የሚያስተዋውቀው ድንቅ በዓል ታሪኩን በሚመጥን መንገድ በየአመቱ እየተከበረ ይገኛል።
እናም ዛሬ እየተከበረ በሚገኘው በዚሁ በአል ላይ ሐረሪ የውበት አክሊል አላብሷታል።
በአሉን አስመልክቶ የሀረሪ ክልል መንግስት ለሹዋሊድ በዓል የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክትም አስተላልፏል።
በዓሉ የክልሉን ህዝቦች የመቻቻል፣ የአብሮነትና የሰላም እሴት በማጉላትና የቱሪዝም ዘርፉን በማጎልበት ረገድ ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን ገልጿል።
በዓሉ ኅብረ ብሔራዊ አንድነትን እንዲሁም የክልሉን ልማትና ዕድገት የበለጠ ማጠናከር በሚያስችል መልኩ በደማቅ ዝግጅት እየተከበረ ይገኛል።
የሸዋሊድ በዓል በተሳካ መልኩ ለማክበር የተለያዩ ኮሜቴዎች ተዋቅረው ዝግጅት ሲደረግ የቆየ ሲሆን፥ የሐረርን ታሪክ፣ እሴትና ባህል የሚያስተዋውቁ ሁነቶች ለታዳሚዎች እንደሚቀርቡ ነው የተገለጸው፡፡
የክልሉ መንግስት ባስተላለፈው የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት በዓሉ አብሮነት፣ ፍቅር፣ ሰላምና ወንድማማችነት የሚጠናከርበት እንዲሆን መልካም ምኞቱን ገልጿል፡፡
ጌጡ ተመስገን (Getu Temesgen)
#getutemesgen
7 months ago
#ፍትህአወቅ የወንድወሰን (የሙያ ታሪክ)
በተወዳጅ ሚድያ (ዕዝራ እጅጉ )የተዘጋጀ
#ethiopia | ጋዜጠኝነት የሚድያ ሰው ፍትህአወቅ የወንድወሰን የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) ፕሬዝዳንት ሆኖ ተመርጧል።
በምስራቅ አፍሪካ የሚዲያ ዘርፍ ላይ ኢትዮጵያ ያላትን ተሰሚነት የሚያጎላ አዲስ ምዕራፍ ተመዝግቧል። እ.ኤ.አ. የካቲት 28 ቀን 2026 በናይሮቢ በተካሄደው የአፍሪካ ሚዲያ ፌስቲቫል ማጠናቀቂያ ላይ፣ ፍትህአወቅ የወንድወሰን የሶሳይቲው ፕሬዝዳንት በመሆን በከፍተኛ ድምፅ ተመርጧል።
* ምክትል ፕሬዝዳንት፦ ወ/ሮ ዙቤይዳ ካኑ (ከኬንያ አርታዒያን ማህበር)
"ይህ ምርጫ ለኢትዮጵያ አርታዒያን ብቻ ሳይሆን፣ በቀጠናው ለሚገኙ ሁሉም የሙያ ባልደረቦች የጋራ እድገት ትልቅ ፋይዳ አለው።"
#ስለ ምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES)
የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) የአምስት ሀገራት የሚዲያ ማህበራት ጥምረት ሲሆን፣ አባላቱም ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ታንዛኒያ፣ ዩጋንዳ እና ደቡብ ሱዳን ናቸው። ሶሳይቲው በዋናነት በፕሬስ ነፃነት፣ በሙያ ስነ-ምግባር እና በጋራ ልማት ላይ ትኩረት አድርጎ ይሠራል።
ተወዳጅ ሚድያም የጋዜጠኞችን ታሪክ በዲጂታል ሚድያ እና በመፅሐፍ የሚሰንድ ሲሆን በዚህ መሠረት የፍትህ አወቅ ሙያዊ አስተዋፅኦ በተወዳጅ ሚድያ የመዝገበ አእምሮ ቦርድ የሚመጥ ሆኖ በመገኘቱ ታሪኩን ሰንደነዋል። ዕዝራ እጅጉ ታሪኩን እንደሚከተለው ያቀርበዋል።
፨፨፨፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨፨
አባቱ አቶ የወንድወሰን ክፍሌ ወደ ንባቡ ዓለም እንዲሳብ መሠረት ሆነውታል። እርሳቸው ጋዜጣና መፅሔት የማንበብ ልምዱ ስለነበራቸው ፍትህ ገና በታዳጊነት ህትመቶቹን እየተቀበለ ያነብ ነበር። ይህ ንባቡ ዛሬ ለያዘው ዕውቀት መነሻ ሆኖታል። ፍትህ በደንብ ማንበቡን የተረዱት አባቱ ፊልድ ደርሰው ሲመለሱ ምን አዲስ ክስተት አለ? ብለው የሚጠይቁት ፍትህን ነበር። እርሱም የቤት ውስጥ የዘጋቢነት ኃላፊነቱን እየተወጣ አለም እንዴት እንደሰነበተች ለአባቱ መረጃ ያቀርባል። አባትም በልጃቸው የመተንተን ፣ የማስረዳት አቅም እየተደሰቱ ጎሽ ልጄ ይሉት ነበር።
ታላቅ ወንድሙ ለአለም የወንድወሰን እንደሚናገረው ፍትህ በትምህርቱም እየበረታ ፣ አለምአቀፍ ዕውቀቱንም እንደያዘ ወደ ዩኒቨርሲቲ ሊገባ ችሏል።
".....ፍትህ ከበፊት ጀምሮ ነገሮችን ሚዛን አስጠብቆ በማስኬድ ያምናል። የሚያነባቸው የፖለቲካል ኢኮኖሚ መፅሐፎች እገዛ ስለሚያደርጉለትም በአለም አቀፍ ጉዳይ ላይ ያለው መረዳት ከፍ ያለ ነው። ሲያወራም በቀላሉ የማሳመን ክህሎት አለው። ለእኔ 5ኛ ታናሼ ሲሆን ባለው የተለየ ዕውቀት አከብረዋለሁ።ከበፊትም ጀምሮ ለአመራር የሚሆን ሰብዕና እና አቅም እንዳለው እገነዘብ ነበር። አሁን በተግባር የማየውም ይህን የሊደርሺፕ ችሎታውን ነው። " በማለት ታላቅ ወንድሙ ምስክርነት ሰጥቷል።
ፍትህ ብዙም ሳያጠና ከሚገባቸው ጎበዝ ተማሪዎች አንዱ ነበር። ከክፍል አንደኛ ሲወጣ ተማሪዎች መቼ አጥንቶ ነው እያሉ ይገረሙበት ነበር። ፍትህ በፍልስፍና ፣ በፖለቲካ፣ በቀጠና ጉዳዮች ፣ በማህበራዊ ጉዳዮች ላይ ማንበብ ርካታ ይሰጣዋል። ዛሬም ቢሆን ፍትህ መፅሐፍት ከእጆቹ አይለዩም። በአገር ውስጥ ፖለቲካዊ ጉዳዮች ላይ ለአንዳንድ ሚድያዎች እና የፖለቲካ ፓርቲዎች ትንታኔ ይሠጣል። ይህ እንግዲህ ከአለምአቀፍ ፖለቲካ ጋር ያለውን የቅርብ ትስስር የሚያሳየን ሲሆን እርሱም ይህን አቅሙን በየጊዜው እያዳበረ ሄዶ ዛሬ ላይ መድረስ ችሏል።
ፍትህ በአንድ ወቅት ሶማሌ ክልል ለዘገባ አቅንቶ በነበረው ውጥረት ጥይት ካረፈበት ሆቴል እንዳለፈ ይነገራል። ይህም ለሙያው የከፈለውን ዋጋ የሚያሳየን ነው።
ፍትህ በ1998 ዓ.ም ወደ ሚድያው አለም ሲቀላቀል የዜና ክፍል ኃላፊ የነበረችው ብርቱካን ሐረገወይን የፍትህአወቅን ችሎታ ታደንቅ ነበር። እንዲህ ትላለች"... ያኔ አብረውት ከተቀጠሩት መካከል የተሻለ መረዳት ነበረው። የሚፅፋቸው ዜናዎችም በሳል እንደነቀሩ አስታውሳለሁ። የሚሠራውን ዜና በሚገባ አውቆት ስለሆነ ሚዛናዊ እና በዕውቀት የተሞላ ዘገባ እናገኝ ነበር። የፖለቲካ ዘገባን በልዩ መልኩ ይገነዘብ ነበር። ደግሞም በፍጥነት ስለሚያደርስ ይደነቅ እንደነበር አስታውሳለሁ። ፎርማት በመቅረፅና እና በአመራር ቦታም ላይ ሁኖ የተቻለውን እንዳደረገ አውቃለሁ" ስትል ብርቱካን ከተወዳጅ ሚድያ ለተጠየቀችው ምላሽ ሰጥታለች።
#የሐረር ልጅ!
ታሪካዊቷ የሐረር ከተማ ካበቀለቻቸው የሚድያ ፈርጦች መካከል ይጠቀሳል። ፍትሕ ሐምሌ 23 1976 ተወለደ።ትውልድና እድገቱ በሐረር ከተማ የሆነው ፍትህአወቅ የወንድወሰን የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በየሺህ እመቤት ት/ቤት፣ በልዑል ራስ መኮንን ት/ቤት እና ሐረር ኤስ ኦ ኤስ ት/ቤቶች ተከታትሏል።
ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ዲግሪውንም አግኝቷል።ሁለተኛ ዲግሪውን ያገኘው በ2007 ዓ.ም ነው።
#ጋዜጠኛው
ከተማሪነት አንስቶ በሚድያና ጥበብ ንቁ ተዋናይ የሆነው ፍትህአወቅ ሚያዝያ 1998 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ራድዮን በመቀላቀል የጋዜጠኝነት ሙያውን ጀመረ። ከኢትዮጵያ ራድዮ ዜና ፋይል አንጋፋ ጋዜጠኞች ጋር መስራቱ በአጭር ጊዜ በሙያው ከፍተኛ ብቃት እንዲላበስ እንደረዳው ይናገራል። በ2001 የኢትዮጵያ ራድዮና ቴሌቪዥን ድርጅት ውህደትን ተከትሎ በቴሌቪዥን ጋዜጠኝነትም ስማቸው ከሚጠቀሱ የ2000ዎቹ ጋዜጠኞች መካከል ሆነ።ከሪፖርተርነት እስከ ዋና አዘጋጅነት በቆየበት ኢቲቪ ለ12ዓመታት አገልግሏል።
ፍትህአወቅ የወንድወሰን በታላላቅ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና የዲፕሎማሲ የዜና ዘገባዎቹ እና ትንታኔዎቹ የሚታወቅ ሲሆን በተለይም 'ሚድያ ዳሰሳ' እና 'ዲፕሎማሲያችን' ፕሮግራሞች ከተመልካች ቤት ደርሷል። የአፍሪካ መዲና ከሆነችው አዲስ አበባ በርካታ የአፍሪካ ህብረት ጉባኤዎችን የዘገበ ሲሆን በተለያዩ የዓለም ሀገራት በመዘዋወር በርካታ ዓለም አቀፍ ዘገባዎችን አቅርቧል።
ከ2010 ዓ.ም አንስቶ ፍትህአወቅ የወንድወሰን ከባልደረቦቹ ጋር በመሆን የሚድያ ስራዎችን ማከናወኑን ቀጥሏል። በአሐዱ ራድዮ 94.3 'ቅዳሜ ገበያ' የሚሰኝ የቢዝነስና ኢኮኖሚ ሾው ዘወትር ሰኞ፣ ረቡዕ እና አርብ እያዘጋጀ ይገኛል።
ፍትህአወቅ የኢትዮጵያ ጋዜጠኞችን አቅም ለማጎልበትና፣ ለመብታቸው ለመሟገት የተቋቋመው የኢትዮጵያ ዓርታኢያን ማህበር መስራች አባል ሲሆን የማህበሩ የጠቅላላ ጉባኤ ሰብሳቢ በመሆን እያገለገለ ይገኛል። ከኢትዮጵያ ባሻገር በአፍሪካ የነቃ ተሳትፎ በማድረግ የአፍሪካ አርታኢያን ፌደሬሽን አባል ሲሆን የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ሶሳይቲ የቦርድ አባል ነው። ጋዜጠኛ ፍትህአወቅ በ2026 በተደረገው ጉባኤ የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ሶሳይቲ ፕሬዘዳንት ሆኖ በመመረጥ የምስራቅ አፍሪካ ጋዜጠኞችን የማገልገል ኃላፊነት ተቀብሏል።
አብዱል ሰመድ መሐመድ ከፍትህአወቅ ጋር ከ17 አመት በላይ ትውውቅ አለው። አብዱልሰመድ ፍትህን ሲገልፀው ለነገሮች ልዩ ትኩረት የሚሰጥ ጠንካራ ሰው ይለዋል።ሀሣቡንም አብራርቶ ሲገልፅ አብዱልሰመድ እንዲህ ይላል
"....ፍትህ ፖለቲካ ሳይንስ እንደማጥናቱ በአለም ፖለቲካ ላይ የመተንተን ልዩ ክህሎት አለው ። ኢቲቪ በሠራባቸው ጊዜያትም ዜና ክፍል ኃላፊ ሆኖ ይሠራ ነበር። በዚያን ወቅት የማስተባበር ችሎታው ገራሚ ነው።" በማለት አብዱልሰመድ ምስክርነት ሰጥቷል።
ፍትህ እንደተባለው ከስሩ ያሉትን ሪፖርተሮች አሰማርቶ ሁሉንም እንደ ችሎታቸው ይዞ በጥሩ አክብሮት ሲያሠራቸው እንደነበር ብዙዎች ይመሰክራሉ። አብዱልሰመድ ይህን ተባብሮ የመሥራት ችሎታውን ያደንቅለታል።
"... ፍትሕ አንድ ነገር ከጀመረ ሳያጠናቅቀው አይተኛም።አዳዲስ ፕሮግራሞች የማፍለቅ ሀሣቦችንም የማዳበር ችሎታን ታድሏል።በአሐዱ ሬድዮ የሚቀርበው ቅዳሜ ገበያ የሚለውን ስም ፍትህ እርሱ ነው ያወጣው። ፕሮግራሙም ላይ እንደ አዘጋጅ የራሱን ትልቅ አሻራ ማኖር ችሏል።ፍትህአወቅ የአርታኢያን ማህበር እንዲመሠረት ትልቅ ጥረት አድርጎ ልፋቱም ፍሬ አፍርቷል። በአርታኢያን ማህበር ላይ በውይይት መድረክ የሚነሱ ሀሣቦች ጥልቅ እንዲሆኑም የተቻለውን ጥረት አድርጓል። የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ማህበር ፕሬዚዳንት ሆኖ በመመረጡም የተሰማኝን ደስታ መግለፅ እወዳለሁ" በማለት አብዱል ሰመድ ምስክርነቱን ለተወዳጅ ሚድያ ሰጥቷል።
#ነፃነት ፈለቀ ስለ ፍትህአወቅ
ነፃነት በኢቢሲ የዕቅድ ዲፓርትመንት ኃላፊ ስትሆን ስለ ፍትህ ይህን ምስክርነት ሰጥታለች።
እኔ ፍትህአወቅ የወንደወሰንን የማውቀው ኢትዮጵያ ሬዲዮ ዜና ክፍል በሪፖርተርነት ሲቀጠር ጀምሮ ነው፤ በወቅቱ የዘገባ ሥራዎቹ ጥንቅቅ ያሉ ስለነበር ትንሹ ኤዲተር ይባል ነበር። የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ዜናና ወቅታዊ ክፍል በነበረበት ወቅትም የዘገባ ሥራዎቹ በመረጃ የዳበሩና ጥልቀት ያላቸው ናቸው፤ በቀጥታ ዘገባ ሥራው ንግግሩ የጽሑፍ ያህል ፍሰት ያለውና የአድማጭ ተመልካቹን ቀልብ የመያዝ አቅም የነበረው ነው። ቴሌቪዥን ላይ በዜና ኤዲተርነት አሉ ከሚባሉ የይዘት ኤዲተሮች አንዱ ነው። በወቅታዊ ፕሮግራሞችም እንዲሁ። ፍትህ ዓለም አቀፍና ሀገራዊ የፖለቲካ አውዱን በሚገባ ተረድቶ ወደ ሚዲያ ይዘት የሚቀይርበት አቅም ሁሌም የሚያስደንቅ ነው። ሪፖርተሮችን የማዳመጥና የተረጋጋ ተግባቦቱ ለሌሎች አስተማሪ ነው።
ፍትህ የምስራቅ አፍሪካ የኤዲተሮች ማሕበር ፕሬዝዳንት ሆኖ መመረጡ አቅሙን ለአፍሪካውያን ወንድሞች የማጋራት ዕድል ስለሚፈጥርለት እንኳን ደስ ያለህ ማለት እፈልጋለሁ። ከዚህም በላይ ይገባሃል 🙏
#ፍሬው አበበ ስለ ፍትህአወቅ
ፍትህአወቅ የወንድወሰን የዛሬ 7 አመት ገደማ የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር ከመሰረቱ ጥቂት ጋዜጠኞች ግንባር ቀደሙ ነው። ማኀበር መመስረት ብቻም ሳይሆን ማኀበሩ በሁለት እግሩ እንዲቆም በአመራርነት የላቀ ሚናውን ተወጥቷል። በእሱና በባልደረቦቹ ጥረት በአሁን ሰአት ማኀበሩ ለአባላቱ መብትና ጥቅም መቆም የሚችልና በጎ ተጽእኖ ፈጣሪ ለመሆን ችሏል።
ፍትህአወቅ በአሁን ሰአትም የማኀበሩ የጠቅላላ ጉባኤ ሰብሳቢ በመሆን በማገልገል ላይ ይገኛል።
ፍሬው አበበ
የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር ቦርድ ሰብሳቢ
በተወዳጅ ሚድያ (ዕዝራ እጅጉ )የተዘጋጀ
#ethiopia | ጋዜጠኝነት የሚድያ ሰው ፍትህአወቅ የወንድወሰን የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) ፕሬዝዳንት ሆኖ ተመርጧል።
በምስራቅ አፍሪካ የሚዲያ ዘርፍ ላይ ኢትዮጵያ ያላትን ተሰሚነት የሚያጎላ አዲስ ምዕራፍ ተመዝግቧል። እ.ኤ.አ. የካቲት 28 ቀን 2026 በናይሮቢ በተካሄደው የአፍሪካ ሚዲያ ፌስቲቫል ማጠናቀቂያ ላይ፣ ፍትህአወቅ የወንድወሰን የሶሳይቲው ፕሬዝዳንት በመሆን በከፍተኛ ድምፅ ተመርጧል።
* ምክትል ፕሬዝዳንት፦ ወ/ሮ ዙቤይዳ ካኑ (ከኬንያ አርታዒያን ማህበር)
"ይህ ምርጫ ለኢትዮጵያ አርታዒያን ብቻ ሳይሆን፣ በቀጠናው ለሚገኙ ሁሉም የሙያ ባልደረቦች የጋራ እድገት ትልቅ ፋይዳ አለው።"
#ስለ ምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES)
የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) የአምስት ሀገራት የሚዲያ ማህበራት ጥምረት ሲሆን፣ አባላቱም ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ታንዛኒያ፣ ዩጋንዳ እና ደቡብ ሱዳን ናቸው። ሶሳይቲው በዋናነት በፕሬስ ነፃነት፣ በሙያ ስነ-ምግባር እና በጋራ ልማት ላይ ትኩረት አድርጎ ይሠራል።
ተወዳጅ ሚድያም የጋዜጠኞችን ታሪክ በዲጂታል ሚድያ እና በመፅሐፍ የሚሰንድ ሲሆን በዚህ መሠረት የፍትህ አወቅ ሙያዊ አስተዋፅኦ በተወዳጅ ሚድያ የመዝገበ አእምሮ ቦርድ የሚመጥ ሆኖ በመገኘቱ ታሪኩን ሰንደነዋል። ዕዝራ እጅጉ ታሪኩን እንደሚከተለው ያቀርበዋል።
፨፨፨፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨፨
አባቱ አቶ የወንድወሰን ክፍሌ ወደ ንባቡ ዓለም እንዲሳብ መሠረት ሆነውታል። እርሳቸው ጋዜጣና መፅሔት የማንበብ ልምዱ ስለነበራቸው ፍትህ ገና በታዳጊነት ህትመቶቹን እየተቀበለ ያነብ ነበር። ይህ ንባቡ ዛሬ ለያዘው ዕውቀት መነሻ ሆኖታል። ፍትህ በደንብ ማንበቡን የተረዱት አባቱ ፊልድ ደርሰው ሲመለሱ ምን አዲስ ክስተት አለ? ብለው የሚጠይቁት ፍትህን ነበር። እርሱም የቤት ውስጥ የዘጋቢነት ኃላፊነቱን እየተወጣ አለም እንዴት እንደሰነበተች ለአባቱ መረጃ ያቀርባል። አባትም በልጃቸው የመተንተን ፣ የማስረዳት አቅም እየተደሰቱ ጎሽ ልጄ ይሉት ነበር።
ታላቅ ወንድሙ ለአለም የወንድወሰን እንደሚናገረው ፍትህ በትምህርቱም እየበረታ ፣ አለምአቀፍ ዕውቀቱንም እንደያዘ ወደ ዩኒቨርሲቲ ሊገባ ችሏል።
".....ፍትህ ከበፊት ጀምሮ ነገሮችን ሚዛን አስጠብቆ በማስኬድ ያምናል። የሚያነባቸው የፖለቲካል ኢኮኖሚ መፅሐፎች እገዛ ስለሚያደርጉለትም በአለም አቀፍ ጉዳይ ላይ ያለው መረዳት ከፍ ያለ ነው። ሲያወራም በቀላሉ የማሳመን ክህሎት አለው። ለእኔ 5ኛ ታናሼ ሲሆን ባለው የተለየ ዕውቀት አከብረዋለሁ።ከበፊትም ጀምሮ ለአመራር የሚሆን ሰብዕና እና አቅም እንዳለው እገነዘብ ነበር። አሁን በተግባር የማየውም ይህን የሊደርሺፕ ችሎታውን ነው። " በማለት ታላቅ ወንድሙ ምስክርነት ሰጥቷል።
ፍትህ ብዙም ሳያጠና ከሚገባቸው ጎበዝ ተማሪዎች አንዱ ነበር። ከክፍል አንደኛ ሲወጣ ተማሪዎች መቼ አጥንቶ ነው እያሉ ይገረሙበት ነበር። ፍትህ በፍልስፍና ፣ በፖለቲካ፣ በቀጠና ጉዳዮች ፣ በማህበራዊ ጉዳዮች ላይ ማንበብ ርካታ ይሰጣዋል። ዛሬም ቢሆን ፍትህ መፅሐፍት ከእጆቹ አይለዩም። በአገር ውስጥ ፖለቲካዊ ጉዳዮች ላይ ለአንዳንድ ሚድያዎች እና የፖለቲካ ፓርቲዎች ትንታኔ ይሠጣል። ይህ እንግዲህ ከአለምአቀፍ ፖለቲካ ጋር ያለውን የቅርብ ትስስር የሚያሳየን ሲሆን እርሱም ይህን አቅሙን በየጊዜው እያዳበረ ሄዶ ዛሬ ላይ መድረስ ችሏል።
ፍትህ በአንድ ወቅት ሶማሌ ክልል ለዘገባ አቅንቶ በነበረው ውጥረት ጥይት ካረፈበት ሆቴል እንዳለፈ ይነገራል። ይህም ለሙያው የከፈለውን ዋጋ የሚያሳየን ነው።
ፍትህ በ1998 ዓ.ም ወደ ሚድያው አለም ሲቀላቀል የዜና ክፍል ኃላፊ የነበረችው ብርቱካን ሐረገወይን የፍትህአወቅን ችሎታ ታደንቅ ነበር። እንዲህ ትላለች"... ያኔ አብረውት ከተቀጠሩት መካከል የተሻለ መረዳት ነበረው። የሚፅፋቸው ዜናዎችም በሳል እንደነቀሩ አስታውሳለሁ። የሚሠራውን ዜና በሚገባ አውቆት ስለሆነ ሚዛናዊ እና በዕውቀት የተሞላ ዘገባ እናገኝ ነበር። የፖለቲካ ዘገባን በልዩ መልኩ ይገነዘብ ነበር። ደግሞም በፍጥነት ስለሚያደርስ ይደነቅ እንደነበር አስታውሳለሁ። ፎርማት በመቅረፅና እና በአመራር ቦታም ላይ ሁኖ የተቻለውን እንዳደረገ አውቃለሁ" ስትል ብርቱካን ከተወዳጅ ሚድያ ለተጠየቀችው ምላሽ ሰጥታለች።
#የሐረር ልጅ!
ታሪካዊቷ የሐረር ከተማ ካበቀለቻቸው የሚድያ ፈርጦች መካከል ይጠቀሳል። ፍትሕ ሐምሌ 23 1976 ተወለደ።ትውልድና እድገቱ በሐረር ከተማ የሆነው ፍትህአወቅ የወንድወሰን የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በየሺህ እመቤት ት/ቤት፣ በልዑል ራስ መኮንን ት/ቤት እና ሐረር ኤስ ኦ ኤስ ት/ቤቶች ተከታትሏል።
ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ዲግሪውንም አግኝቷል።ሁለተኛ ዲግሪውን ያገኘው በ2007 ዓ.ም ነው።
#ጋዜጠኛው
ከተማሪነት አንስቶ በሚድያና ጥበብ ንቁ ተዋናይ የሆነው ፍትህአወቅ ሚያዝያ 1998 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ራድዮን በመቀላቀል የጋዜጠኝነት ሙያውን ጀመረ። ከኢትዮጵያ ራድዮ ዜና ፋይል አንጋፋ ጋዜጠኞች ጋር መስራቱ በአጭር ጊዜ በሙያው ከፍተኛ ብቃት እንዲላበስ እንደረዳው ይናገራል። በ2001 የኢትዮጵያ ራድዮና ቴሌቪዥን ድርጅት ውህደትን ተከትሎ በቴሌቪዥን ጋዜጠኝነትም ስማቸው ከሚጠቀሱ የ2000ዎቹ ጋዜጠኞች መካከል ሆነ።ከሪፖርተርነት እስከ ዋና አዘጋጅነት በቆየበት ኢቲቪ ለ12ዓመታት አገልግሏል።
ፍትህአወቅ የወንድወሰን በታላላቅ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና የዲፕሎማሲ የዜና ዘገባዎቹ እና ትንታኔዎቹ የሚታወቅ ሲሆን በተለይም 'ሚድያ ዳሰሳ' እና 'ዲፕሎማሲያችን' ፕሮግራሞች ከተመልካች ቤት ደርሷል። የአፍሪካ መዲና ከሆነችው አዲስ አበባ በርካታ የአፍሪካ ህብረት ጉባኤዎችን የዘገበ ሲሆን በተለያዩ የዓለም ሀገራት በመዘዋወር በርካታ ዓለም አቀፍ ዘገባዎችን አቅርቧል።
ከ2010 ዓ.ም አንስቶ ፍትህአወቅ የወንድወሰን ከባልደረቦቹ ጋር በመሆን የሚድያ ስራዎችን ማከናወኑን ቀጥሏል። በአሐዱ ራድዮ 94.3 'ቅዳሜ ገበያ' የሚሰኝ የቢዝነስና ኢኮኖሚ ሾው ዘወትር ሰኞ፣ ረቡዕ እና አርብ እያዘጋጀ ይገኛል።
ፍትህአወቅ የኢትዮጵያ ጋዜጠኞችን አቅም ለማጎልበትና፣ ለመብታቸው ለመሟገት የተቋቋመው የኢትዮጵያ ዓርታኢያን ማህበር መስራች አባል ሲሆን የማህበሩ የጠቅላላ ጉባኤ ሰብሳቢ በመሆን እያገለገለ ይገኛል። ከኢትዮጵያ ባሻገር በአፍሪካ የነቃ ተሳትፎ በማድረግ የአፍሪካ አርታኢያን ፌደሬሽን አባል ሲሆን የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ሶሳይቲ የቦርድ አባል ነው። ጋዜጠኛ ፍትህአወቅ በ2026 በተደረገው ጉባኤ የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ሶሳይቲ ፕሬዘዳንት ሆኖ በመመረጥ የምስራቅ አፍሪካ ጋዜጠኞችን የማገልገል ኃላፊነት ተቀብሏል።
አብዱል ሰመድ መሐመድ ከፍትህአወቅ ጋር ከ17 አመት በላይ ትውውቅ አለው። አብዱልሰመድ ፍትህን ሲገልፀው ለነገሮች ልዩ ትኩረት የሚሰጥ ጠንካራ ሰው ይለዋል።ሀሣቡንም አብራርቶ ሲገልፅ አብዱልሰመድ እንዲህ ይላል
"....ፍትህ ፖለቲካ ሳይንስ እንደማጥናቱ በአለም ፖለቲካ ላይ የመተንተን ልዩ ክህሎት አለው ። ኢቲቪ በሠራባቸው ጊዜያትም ዜና ክፍል ኃላፊ ሆኖ ይሠራ ነበር። በዚያን ወቅት የማስተባበር ችሎታው ገራሚ ነው።" በማለት አብዱልሰመድ ምስክርነት ሰጥቷል።
ፍትህ እንደተባለው ከስሩ ያሉትን ሪፖርተሮች አሰማርቶ ሁሉንም እንደ ችሎታቸው ይዞ በጥሩ አክብሮት ሲያሠራቸው እንደነበር ብዙዎች ይመሰክራሉ። አብዱልሰመድ ይህን ተባብሮ የመሥራት ችሎታውን ያደንቅለታል።
"... ፍትሕ አንድ ነገር ከጀመረ ሳያጠናቅቀው አይተኛም።አዳዲስ ፕሮግራሞች የማፍለቅ ሀሣቦችንም የማዳበር ችሎታን ታድሏል።በአሐዱ ሬድዮ የሚቀርበው ቅዳሜ ገበያ የሚለውን ስም ፍትህ እርሱ ነው ያወጣው። ፕሮግራሙም ላይ እንደ አዘጋጅ የራሱን ትልቅ አሻራ ማኖር ችሏል።ፍትህአወቅ የአርታኢያን ማህበር እንዲመሠረት ትልቅ ጥረት አድርጎ ልፋቱም ፍሬ አፍርቷል። በአርታኢያን ማህበር ላይ በውይይት መድረክ የሚነሱ ሀሣቦች ጥልቅ እንዲሆኑም የተቻለውን ጥረት አድርጓል። የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ማህበር ፕሬዚዳንት ሆኖ በመመረጡም የተሰማኝን ደስታ መግለፅ እወዳለሁ" በማለት አብዱል ሰመድ ምስክርነቱን ለተወዳጅ ሚድያ ሰጥቷል።
#ነፃነት ፈለቀ ስለ ፍትህአወቅ
ነፃነት በኢቢሲ የዕቅድ ዲፓርትመንት ኃላፊ ስትሆን ስለ ፍትህ ይህን ምስክርነት ሰጥታለች።
እኔ ፍትህአወቅ የወንደወሰንን የማውቀው ኢትዮጵያ ሬዲዮ ዜና ክፍል በሪፖርተርነት ሲቀጠር ጀምሮ ነው፤ በወቅቱ የዘገባ ሥራዎቹ ጥንቅቅ ያሉ ስለነበር ትንሹ ኤዲተር ይባል ነበር። የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ዜናና ወቅታዊ ክፍል በነበረበት ወቅትም የዘገባ ሥራዎቹ በመረጃ የዳበሩና ጥልቀት ያላቸው ናቸው፤ በቀጥታ ዘገባ ሥራው ንግግሩ የጽሑፍ ያህል ፍሰት ያለውና የአድማጭ ተመልካቹን ቀልብ የመያዝ አቅም የነበረው ነው። ቴሌቪዥን ላይ በዜና ኤዲተርነት አሉ ከሚባሉ የይዘት ኤዲተሮች አንዱ ነው። በወቅታዊ ፕሮግራሞችም እንዲሁ። ፍትህ ዓለም አቀፍና ሀገራዊ የፖለቲካ አውዱን በሚገባ ተረድቶ ወደ ሚዲያ ይዘት የሚቀይርበት አቅም ሁሌም የሚያስደንቅ ነው። ሪፖርተሮችን የማዳመጥና የተረጋጋ ተግባቦቱ ለሌሎች አስተማሪ ነው።
ፍትህ የምስራቅ አፍሪካ የኤዲተሮች ማሕበር ፕሬዝዳንት ሆኖ መመረጡ አቅሙን ለአፍሪካውያን ወንድሞች የማጋራት ዕድል ስለሚፈጥርለት እንኳን ደስ ያለህ ማለት እፈልጋለሁ። ከዚህም በላይ ይገባሃል 🙏
#ፍሬው አበበ ስለ ፍትህአወቅ
ፍትህአወቅ የወንድወሰን የዛሬ 7 አመት ገደማ የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር ከመሰረቱ ጥቂት ጋዜጠኞች ግንባር ቀደሙ ነው። ማኀበር መመስረት ብቻም ሳይሆን ማኀበሩ በሁለት እግሩ እንዲቆም በአመራርነት የላቀ ሚናውን ተወጥቷል። በእሱና በባልደረቦቹ ጥረት በአሁን ሰአት ማኀበሩ ለአባላቱ መብትና ጥቅም መቆም የሚችልና በጎ ተጽእኖ ፈጣሪ ለመሆን ችሏል።
ፍትህአወቅ በአሁን ሰአትም የማኀበሩ የጠቅላላ ጉባኤ ሰብሳቢ በመሆን በማገልገል ላይ ይገኛል።
ፍሬው አበበ
የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር ቦርድ ሰብሳቢ
7 months ago
የታሪካዊው የአድዋ የክተት ዓዋጅ መፈተሻ ጥያቄዎች
ጥያቄ 1፦ ዳግማዊ አፄ ሚኒሊክ የታሪካዊውን የክተት ዓዋጅ ያወጁት መቼ ነበር?
ሀ) መስከረም 17 ቀን 1887 ዓ.ም
ለ) መስከረም 17 ቀን 1888 ዓ.ም
ሐ) ጥቅምት 17 ቀን 1888 ዓ.ም
መ) የካቲት 23 ቀን 1888 ዓ.ም
ጥያቄ 2፦ በክተት ዓዋጁ መሠረት፣ አፄ ሚኒሊክ "ወደፊትም ያሳፍረኛል ብዬ አልጠራጠርም" በማለት ጽኑ እምነታቸውን የገለጹት በማን ላይ ነበር?
ሀ) በጦር መሪዎቻቸው ብቃት
ለ) በዘመናዊ የጦር መሣሪያዎች
ሐ) በእግዚአብሔር ረዳትነት
መ) በሠራዊቱ ብዛት
ጥያቄ 3፦ በራስ መኮንን ወልደሚካኤል መሪነት አስቀድሞ ወደ ጦር ግንባር የዘመተው የትኛው ጦር ነው?
ሀ) የጎጃም ጦር
ለ) የትግራይ ጦር
ሐ) የሐረር ጦር
መ) የጉራጌና ጨቦ ጦር
ጥያቄ 4፦ በአድዋ ጦርነት ወቅት የጉራጌና የጨቦን ጦር የመሩት ታዋቂ የጦር መሪ ማን ነበሩ?
ሀ) ራስ ቢትወደድ መንገሻ
ለ) ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ
ሐ) ደጃዝማች ወልዴ አሻግሬ
መ) ንጉሥ ተክለሃይማኖት
ጥያቄ 5፦ አብዛኛው የደቡብ፣ የምስራቅ፣ የምዕራብና የመካከለኛው ኢትዮጵያ ጦር ንጉሠ ነገሥቱን ተከትሎ የከተመበት (የሰፈረበት) ቦታ የት ነው?
ሀ) አሽንጌ ሐይቅ
ለ) ደጋ ሐሙስ
ሐ) መቀሌ
መ) ወረኢሉ
መልሳቹን ኮመንት ላይ አስቀምጡልን 👇
ጥያቄ 1፦ ዳግማዊ አፄ ሚኒሊክ የታሪካዊውን የክተት ዓዋጅ ያወጁት መቼ ነበር?
ሀ) መስከረም 17 ቀን 1887 ዓ.ም
ለ) መስከረም 17 ቀን 1888 ዓ.ም
ሐ) ጥቅምት 17 ቀን 1888 ዓ.ም
መ) የካቲት 23 ቀን 1888 ዓ.ም
ጥያቄ 2፦ በክተት ዓዋጁ መሠረት፣ አፄ ሚኒሊክ "ወደፊትም ያሳፍረኛል ብዬ አልጠራጠርም" በማለት ጽኑ እምነታቸውን የገለጹት በማን ላይ ነበር?
ሀ) በጦር መሪዎቻቸው ብቃት
ለ) በዘመናዊ የጦር መሣሪያዎች
ሐ) በእግዚአብሔር ረዳትነት
መ) በሠራዊቱ ብዛት
ጥያቄ 3፦ በራስ መኮንን ወልደሚካኤል መሪነት አስቀድሞ ወደ ጦር ግንባር የዘመተው የትኛው ጦር ነው?
ሀ) የጎጃም ጦር
ለ) የትግራይ ጦር
ሐ) የሐረር ጦር
መ) የጉራጌና ጨቦ ጦር
ጥያቄ 4፦ በአድዋ ጦርነት ወቅት የጉራጌና የጨቦን ጦር የመሩት ታዋቂ የጦር መሪ ማን ነበሩ?
ሀ) ራስ ቢትወደድ መንገሻ
ለ) ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ
ሐ) ደጃዝማች ወልዴ አሻግሬ
መ) ንጉሥ ተክለሃይማኖት
ጥያቄ 5፦ አብዛኛው የደቡብ፣ የምስራቅ፣ የምዕራብና የመካከለኛው ኢትዮጵያ ጦር ንጉሠ ነገሥቱን ተከትሎ የከተመበት (የሰፈረበት) ቦታ የት ነው?
ሀ) አሽንጌ ሐይቅ
ለ) ደጋ ሐሙስ
ሐ) መቀሌ
መ) ወረኢሉ
መልሳቹን ኮመንት ላይ አስቀምጡልን 👇
Sponsored by
Surafel
Welcome
Welcome to ...
9 months ago
📢 የምሥራች ከወደ ምሥራቅ ኢትዮጵያ!
* የመምህር መክብብ ዐሥራት (የሐረሩ) "ጌርሳም" የግጥም መጽሐፍ ሊታተም ነው 📚
#ethiopia | የአንጋፋው የሐረር ራስ መኮንን ት/ቤት ሚኒ ሚዲያ ዓርማ፣ የብዙዎቻችን የሞያ አባት እና መካሪ፣ በ"ንስር ዓይን" የሬዲዮ ዝግጅቶቹ የምናውቀው መምህር መክብብ ዐሥራት፤ ከ30 ዓመታት በላይ ያካበተውን የሥነ-ጽሑፍ ልምድ "ጌርሳም" በተሰኘ የግጥም መጽሐፍ ከትቦ ይዞልን መጥቷል።
በዶ/ር እንዳለጌታ ከበደ፣ በገጣሚ አበባው መላኩ እና በመምህር ገዛኸኝ ፀጋው (ዶ/ር) የተገመገመ ድንቅ ሥራ ነው!
ስለ መጽሐፉ ሊቃውንት ምን አሉ?
"ጌርሳም መክብቤን መመልከቻ አንዷ መነጽራችን ናት፡፡ ገጣሚው በልቡ ውስጥ የታተመውን አሻራ ነው ያስጎበኘን፡፡ አሻራዎቹ ደግሞ አገር ወዳድነቱን፣ ቀናኢ ስሜቱን፣ ማኅበራዊ ሃያሲነቱን አምነን እንድንቀበል የሚያስገድዱ ናቸው፡፡"
— ዶ/ር እንዳለጌታ ከበደ (ደራሲ)
"በግጥሞቹ ሕይወትን፣ አካባቢን፣ ሰውነትን ሞግቷል፡፡ በጥሩ የአገጣጠም ስልት ባልጠነነ የቋንቋ ለዛ አስውቦ የሰደራቸውን ስንኞች እነሆ ብሎናል።"
— ገጣሚ አበባው መላኩ
💰 የመጽሐፉ ዋጋ: 400 ብር
በኦንላይን ለሚገዙ ዋጋ 350 ብር ነው
🏦 ገቢ የሚደረግበት ሂሳብ ቁጥር:
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ: 1000302286489
ስም: Tsedey Melaku Tesfaye
(ፀደይ መላኩ ተስፋዬ)
⚠️ ማሳሰቢያ:
ገቢ ሲያደርጉ ደረሰኙን እና የመጽሐፍ ተረካቢውን ስልክ በቴሌግራም/ሜሴንጀር ለ +251-915-740291 መላክዎን አይርሱ።
መረጃው ለሌሎች እንዲደርስ #ሼር ያድርጉት!
ለበለጠ መረጃ (አስተባባሪ): 0915 46 46 46 (ታሪኩ ለሜሳ)
ወዳጆች ሆይ፤ እንረባረብ!
ለጋሽ መክብብ ያለንን ክብርና ፍቅር ለመግለጽ፤ መጽሐፉን አስቀድመን በመግዛት ድጋፋችንን እናሳይ።
#gersam #mekbibasrat #harar #poetry #newbook #ethiopianliterature
* የመምህር መክብብ ዐሥራት (የሐረሩ) "ጌርሳም" የግጥም መጽሐፍ ሊታተም ነው 📚
#ethiopia | የአንጋፋው የሐረር ራስ መኮንን ት/ቤት ሚኒ ሚዲያ ዓርማ፣ የብዙዎቻችን የሞያ አባት እና መካሪ፣ በ"ንስር ዓይን" የሬዲዮ ዝግጅቶቹ የምናውቀው መምህር መክብብ ዐሥራት፤ ከ30 ዓመታት በላይ ያካበተውን የሥነ-ጽሑፍ ልምድ "ጌርሳም" በተሰኘ የግጥም መጽሐፍ ከትቦ ይዞልን መጥቷል።
በዶ/ር እንዳለጌታ ከበደ፣ በገጣሚ አበባው መላኩ እና በመምህር ገዛኸኝ ፀጋው (ዶ/ር) የተገመገመ ድንቅ ሥራ ነው!
ስለ መጽሐፉ ሊቃውንት ምን አሉ?
"ጌርሳም መክብቤን መመልከቻ አንዷ መነጽራችን ናት፡፡ ገጣሚው በልቡ ውስጥ የታተመውን አሻራ ነው ያስጎበኘን፡፡ አሻራዎቹ ደግሞ አገር ወዳድነቱን፣ ቀናኢ ስሜቱን፣ ማኅበራዊ ሃያሲነቱን አምነን እንድንቀበል የሚያስገድዱ ናቸው፡፡"
— ዶ/ር እንዳለጌታ ከበደ (ደራሲ)
"በግጥሞቹ ሕይወትን፣ አካባቢን፣ ሰውነትን ሞግቷል፡፡ በጥሩ የአገጣጠም ስልት ባልጠነነ የቋንቋ ለዛ አስውቦ የሰደራቸውን ስንኞች እነሆ ብሎናል።"
— ገጣሚ አበባው መላኩ
💰 የመጽሐፉ ዋጋ: 400 ብር
በኦንላይን ለሚገዙ ዋጋ 350 ብር ነው
🏦 ገቢ የሚደረግበት ሂሳብ ቁጥር:
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ: 1000302286489
ስም: Tsedey Melaku Tesfaye
(ፀደይ መላኩ ተስፋዬ)
⚠️ ማሳሰቢያ:
ገቢ ሲያደርጉ ደረሰኙን እና የመጽሐፍ ተረካቢውን ስልክ በቴሌግራም/ሜሴንጀር ለ +251-915-740291 መላክዎን አይርሱ።
መረጃው ለሌሎች እንዲደርስ #ሼር ያድርጉት!
ለበለጠ መረጃ (አስተባባሪ): 0915 46 46 46 (ታሪኩ ለሜሳ)
ወዳጆች ሆይ፤ እንረባረብ!
ለጋሽ መክብብ ያለንን ክብርና ፍቅር ለመግለጽ፤ መጽሐፉን አስቀድመን በመግዛት ድጋፋችንን እናሳይ።
#gersam #mekbibasrat #harar #poetry #newbook #ethiopianliterature
10 months ago
የጉዞ ማስታወሻ
ወደ ቁልቢ ቅዱስ ገብርኤል
(ክፍል ሁለት - የድሬዳዋ አቀባበል)
#ethiopia | የሌሊቱን ጉዞ በግርማ ሞገስ ሲያደርግ ያደረው የኢትዮ-ጂቡቲ ባቡር መስመር ቁጥር 202፣ የምሥራቋን ፈርጥ ድሬዳዋን ከተማ ዛሬ ታህሳስ 18 ቀን 2018ዓ.ም ከጠዋቱ 1:00 ሲሆን ደረሰ።
ድሬዳዋን "የበረሃዋ ንግሥት" ይሏታል። ዛሬ ግን ከንግሥትነቷ በላይ "የፍቅር ከተማ" መሆኗን በተግባር አሳይታናለች። ባቡሩ ቆሞ እግራችንን መሬት ሲረግጥ የጠበቀን አቀባበል ከመንፈሳዊ ጉዞ በላይ የአንድነትና የኢትዮጵያዊነት ማሳያ ነበር።
ከባቡር ጣቢያው ጀምሮ በከተማዋ የተለያዩ አካባቢዎች የተዘጋጁት በርካታ መርሃ-ግብሮች እጅግ ደማቅ ነበሩ።
የከተማዋ ከንቲባ አቶ ከድር ጁሀር እና ሌሎች ከፍተኛ አመራሮች በተለያዩ ስፍራዎች ተገኝተው፣ እንግዶችን ያለ እረፍት ሲያስተናግዱና ሲቀበሉ መዋላቸው የድሬዳዋን እንግዳ ተቀባይነት ሌላ ከፍታ ላይ ሰቅሎታል። ይህ ተግባር የሃይማኖት ልዩነት ሳይገታን፣ በፍቅርና በሰላም አብሮ የመኖር ትልቅ ተምሳሌት ነው።
ከሰዓት በኋላ ጉዟችን የድሬዳዋን ሙቀት ትቶ ወደ ቀዝቃዛማውና ተራራማው የሐረርጌ ምድር አቀና።
አረንጓዴ የለበሱት የሐረርጌ ተራሮችና በየመንገዱ ወደ ቁልቢ ቅዱስ ገብርኤል የሚጓዙ በእግሩ የሚጓዘው ወጣት፣ አዛውንትና ህጻናት ማየት ጉልበት ይሆነናል። አሁን አቅጣጫችን በመንፈሳዊ ዝማሬ ታጅበን ወደ ደብረ ኃይል ቁልቢ ቅዱስ ገብርኤል ገዳም ሆነ።
ይቀጥላል...
(ጌትነት ተመስገን)
የጉዞ አጋራችን
🙏 የኢትዮ-ጂቡቲ ባቡር
🙏 የዮዳሄ ሀገር አቀፍ መንፈሳዊ የጉዞ ማህበርን ከልብ እናመሠግናለን።
ወደ ቁልቢ ቅዱስ ገብርኤል
(ክፍል ሁለት - የድሬዳዋ አቀባበል)
#ethiopia | የሌሊቱን ጉዞ በግርማ ሞገስ ሲያደርግ ያደረው የኢትዮ-ጂቡቲ ባቡር መስመር ቁጥር 202፣ የምሥራቋን ፈርጥ ድሬዳዋን ከተማ ዛሬ ታህሳስ 18 ቀን 2018ዓ.ም ከጠዋቱ 1:00 ሲሆን ደረሰ።
ድሬዳዋን "የበረሃዋ ንግሥት" ይሏታል። ዛሬ ግን ከንግሥትነቷ በላይ "የፍቅር ከተማ" መሆኗን በተግባር አሳይታናለች። ባቡሩ ቆሞ እግራችንን መሬት ሲረግጥ የጠበቀን አቀባበል ከመንፈሳዊ ጉዞ በላይ የአንድነትና የኢትዮጵያዊነት ማሳያ ነበር።
ከባቡር ጣቢያው ጀምሮ በከተማዋ የተለያዩ አካባቢዎች የተዘጋጁት በርካታ መርሃ-ግብሮች እጅግ ደማቅ ነበሩ።
የከተማዋ ከንቲባ አቶ ከድር ጁሀር እና ሌሎች ከፍተኛ አመራሮች በተለያዩ ስፍራዎች ተገኝተው፣ እንግዶችን ያለ እረፍት ሲያስተናግዱና ሲቀበሉ መዋላቸው የድሬዳዋን እንግዳ ተቀባይነት ሌላ ከፍታ ላይ ሰቅሎታል። ይህ ተግባር የሃይማኖት ልዩነት ሳይገታን፣ በፍቅርና በሰላም አብሮ የመኖር ትልቅ ተምሳሌት ነው።
ከሰዓት በኋላ ጉዟችን የድሬዳዋን ሙቀት ትቶ ወደ ቀዝቃዛማውና ተራራማው የሐረርጌ ምድር አቀና።
አረንጓዴ የለበሱት የሐረርጌ ተራሮችና በየመንገዱ ወደ ቁልቢ ቅዱስ ገብርኤል የሚጓዙ በእግሩ የሚጓዘው ወጣት፣ አዛውንትና ህጻናት ማየት ጉልበት ይሆነናል። አሁን አቅጣጫችን በመንፈሳዊ ዝማሬ ታጅበን ወደ ደብረ ኃይል ቁልቢ ቅዱስ ገብርኤል ገዳም ሆነ።
ይቀጥላል...
(ጌትነት ተመስገን)
የጉዞ አጋራችን
🙏 የኢትዮ-ጂቡቲ ባቡር
🙏 የዮዳሄ ሀገር አቀፍ መንፈሳዊ የጉዞ ማህበርን ከልብ እናመሠግናለን።
10 months ago
አዳም ታደሰ
ተወዳጅ ሚድያ እና ኮምዩኒኬሽን ፣ መዝገበ-አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) ፕሮጀክቱ ለአገር የሠሩ ሰዎችን ታሪክ እየሰነደ እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ታሪክ በዲጂታል ሚድያዎች ፣በመፅሀፍ፣በድምፅ ትረካና በሌሎችም መንገዶች እየቀረበ እንደሆነ ይታወቃል።በተለይ ጉግል ላይ ታሪካቸው ሲፈለግ የማይገኝ ሰዎች አሁን የሙያ አበርክቷቸው በቀላሉ ኢንተርኔት ላይ በግልፅ ተቀምጦ ይገኛልደ ባለፉት 4 ዓመት ከ 5 ወር ጊዜ ውስጥ የ423 ሰዎችን የሕይወትና የሥራ ታሪክ ለመሰነድ የቻልን ሲሆን 600 ገፅ ባላቸው ሁለት የተለያዩ መፅሐፎች ላይም ታሪኮቹ ዘመን ተሻጋሪ ሆነው እንዲቀመጡ አድርገናል።
ከእነዚህ ውስጥ የሚድያ ሰዎችም ይገኙበታል። አጠቃላይ 74 ከፍተኛ የሚድያ አመራሮች፣ሚኒስትሮች ፣ሚኒስትር ዴኤታዎች፣ የግል ሚድያ መሥራቾች፣ዋና አዘጋጆች እና መካከለኛ አመራሮች ተካተዋል። 35 ያህሉ በዋና ሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ያሉ ሲሆን የሁሉም ታሪክ በተሟላ ደረጃ ለመሰነድ ተችሏል። የእነዚህን አመራሮች እና የሚድያ ሰዎች ታሪክ ሰንዶ ለአንባቢ ተደራሽ ማድረግ ፈታኝ ቢሆንም አሳክተነዋል። በዚህ ተግባራችንም ተጠናክረን እንቀጥላለን።
በዚህ ፅሑፍ የሙያ ታሪኩ የሚሰነድለት ባለሙያ ጋዜጠኛ አዳም ታደሠ ነው። አዳም በሚድያ ሥራ 17 ዓመት ያገለገለ ሲሆን ከሪፖርተር እስከ ዳይሬክተር ደረጃ ማደግ የቻለ ነው። በፋና ሚድያ ኮርፖሬሽን እያገለገለ የሚገኘው አዳም በጤና እና በአለምአቀፍ ትንታኔ ሰጭነቱ በአድማጭ ተመልካቾች ከበሬታን አትርፏል። የመዝገበ አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) የኤዲቶሪያል አባላት በወሰኑት ውሳኔ መሠረት የአዳም ታደሠን የሙያ ታሪክ ለማቅረብ ችለናል። ባለ ታሪኩ አዳም የሰጠውን ማረጋገጫ እና ፈቃደኝነት በመያዝ የሕይወት ታሪኩን ቤርሳቤህ ጌቴ እንደሚከተለው አጠናክራዋለች።
ትውልድ ፣ ልጅነት ትምህርት
የዚህ ባለታሪክ ህይወት የሚጀምረው በታሪካዊቷና የብዙ ባህል መገናኛ በሆነችው የሐረር ከተማ ነው። አዳም ታደሰ ዳኛ ከነበሩት አባቱ አቶ ታደሰ ወንድምአገኘሁ እና ከእናቱ ወይዘሮ የኔነሽ ተፈራ በመጋቢት 17 1970 ዓ.ም ሐረር ላይ ተወለደ። በቤተሰቡ ውስጥ ከታላቅ እህቱ የኋላሸት ታደሰ ጋር ያደገ ሲሆን፣ የልጅነት ጊዜው በሐረር፣ ፈዲስ፣ ዓለማያ፣ ጂጂጋና ድሬደዋ ልዩ ልዩ ትዝታዎች የታጀበ ነበር። ትምህርትን ገና በለጋ እድሜው የጀመረ ሲሆን፣ ቤታቸው እንደ ቤተ-መጻሕፍት (ላይብረሪ) መሆኑና አባቱም ለትምህርት ትልቅ ቦታ መስጠታቸው ለዕውቀት ፍቅር እንዲኖረው አድርጎታል። እንደ ዘመኑ የሐረር ሕጻን በቤተክርስቲያንም በመድረሳም አልፏል፡፡ የአንደኛ ደረጃ ትምህርቱን በፈዲስ አንደኛና መለስተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተከታትሏል።
የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ከሐረር እስከ መራቤቴ
አዳም ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በጂግጂጋ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤትና በመርሐቤቴ አርበኞች ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች ተምሯል፡፡ ከሐረርጌ ወጥቶ የማያውቀው አዳም የ11ኛና 12ኛ ክፍል ትምህርቱን ለመከታተል ከተወለደበትና ከለመደው አካባቢ ለቅቆ ፈፅሞ ወደማያውቀው ቦታ መሄድ የስነልቦና ዝግጅት ለማድረግ ቀላል ባይሆንለትም መራቤቴ ለእርሱ ትምህርት ቤት ብቻ አልነበረችም፤ ማንነቱ የተቀየረባት ልዩ ስፍራ እንጂ።
በሐረር ከተማ ያደገው ወጣት መራቤቴ ሲደርስ ራሱን ለባህሉና ለሕዝቡ ሙሉ በሙሉ አሳልፎ ሰጠ። የአካባቢው ማህበረሰብ ጠንካራነት፣ እንግዳ ተቀባይነትና ትውፊታዊ የአኗኗር ዘይቤ የሐረር ማንነቱን ቀስ በቀስ እንዲረሳው አደረገው። በአነጋገር፣ በአመለካከትና በአቋም ሙሉ በሙሉ "መሬ" (የመራቤቴ ሰው) ሆኖ ወጣ። የሁለት ዓመት ቆይታው በእምነቱም ጠንካራ እንዲሆንና ጽናትን እንዲማር በምሥራቃዊ ማንነቱ ላይ ማእከላዊነትን እንዲደርብ አድርጎታል፡፡ ታሪኩ የተከሰተው ከ30 ዓመታት በፊት ቢሆንም፣ የመራቤቴ ፍቅር ግን ዛሬም በውስጡ አለ። አሁንም ድረስ በሕይወቱ "ምርጥ" የሚላቸውን ጓደኞቹን ያገኘው ከዚያው ከመራቤቴ ቆይታው እንደሆነ በፍቅር ይገልጻል።
ወደ ዩኒቨርስቲ
ወደ ዩኒቨርሲቲ ሲገባ በልጅነቱ ያልመው የነበረው ጋዜጠኛ ወይም መምህር መሆን ቢሆንም፣ የዩኒቨርሲቲ ምደባው ግን ያልጠበቀው ሆነ። በጎንደር የሕክምና ሳይንስ ኮሌጅ የሜዲካል ላቦራቶሪ ቴክኖሎጂ (Medical Laboratory Technology) ተማሪ ሆኖ ተመደበ። ምንም እንኳን የሕክምናው ዘርፍ የእርሱ የመጀመሪያ ምርጫ ባይሆንም፣ በጎንደር ዩኒቨርሲቲ በነበረው ቆይታ የሕክምና ሳይንስን ብቻ ሳይሆን፣ እንደነ ሊቀ ሊቃውንት መንክር ካሉ አራት ዐይና የቤተክርስቲያን ሊቃውንትም ዘንድ መንፈሳዊ እውቀትንም በመቅሰም ማንነቱን ይበልጥ አበለጸገ። በነባር ማንነቱ ላይ ሰሜናዊነትን ደርቦ ሌሎች ምርጥ የሕይወት ዘመን ጓደኞችንም አፍርቶ ከጎንደር ሕክምና ኮሌጅ ተመረቀ፡፡ አዳም ሐረር ወለደችኝ፣ መሬ አሳደገችኝ፣ ጎንደር ፈጸመችኝ ማለትን ያዘወትራል፡፡ ሶስቱም ስፍራዎች አሁን ያለኝን ማንነት ያተሙ የሕይወቴ አልፋና ኦሜጋ ናቸው ይላል፡፡
የጤና ባለሙያው አዳም
ሕይወት ከምረቃ በኋላ ለአዳም ፍጹም ያለጠበቀው ስፍራ አውሎታል፤ ወቅቱ የኢትዮ ኤርትራ (በተለምዶ የባድመው) ጦርነት የጀመረበት ወቅት ነበርና አዳም እንደ ጤና ባለሙያነቱ ወደ ጦር ግንባር ዘምቷል፡፡ በቡሬ ግንባር በአዋሽ አርባ ሜካናይዝድ ማሰልጠኛ ውስጥ አገልግሏል፡፡ ለሁለት ዓመታት ብቻ ብሎ መከላከያን የተቀላቀለው አዳም የሠራዊቱ ጀግንነት፣ የሐገር ፍቅር ስሜትና ዲሲፕሊን ገዝቶኝ እዚያው ቀረሁ ይላል፡፡ አዋሽ አርባ ለ5 ዓመታት ያህል፣ በኋላም አዲስ አበባ ማዕከላዊ እዝ 3 ዓመታት ያህል ለሠራዊቱ ህክምናን ሰጥቷል፡፡ በሕይወቱ ከፈጸማቸውም ከሚፈጽማቸውም ሥራዎቹ ሁሉ እጅግ ከፍተኛ ኩራት የሚሰማው መከላከያ ሠራዊትን ያገለገለበትን ግዜ ነው፡፡ የአፋሯ አዋሽ አርባ ሌሎች የሕይወት ዘመን ጓደኞቹንም ያፈራባት ከተማ ናት፡፡ ብዙ ቦታዎችን መርገጡን እንደ እድለኛነት የሚቆጥረው አዳም ከሁሉም ባህል ተቀላቅዬ የተሠራሁ ምርጥ ኢትዮጲያዊ ነኝ ይላል፡፡
የጥንት የጋዜጠኝነት ፍቅሩ በባድመው ጦርነት ግዜ ብቸኛ የመረጃ ምንጩ በነበረው ሬድዮ ፍቅር ተነሳስቶ ጦርነቱ አብቅቶ ሰላም ሲሰፍን ጋዜጠኝነትን እማራለሁ ብሎ እንዲወስን አድርጎታል፡፡ በተለይም ሬድዮ ፋናና የኢትዮጵያ ሬዲዮ ምርጥ የበረሃ ጓደኞቹ ነበሩ፡፡ አዳም በዚያው በመከላከያ ኮሌጅና በሌሎችም ዩኒቨርሲቲዎች የሕክምና ትምህርቱን እንዲቀጥል አድል ቢመቻችለትም፤ ከሕክምናውም ከውትድርናውም አሰናብቱኝ ብሎ ጓዙን ጠቅሎ እንደገና የዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን ለመማር አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ገባ፡፡
ፋና የመግባት ህልም እና ከመከላከያ መውጣት
በመከላከያ ውስጥ በነበረው የሥራ ዲሲፕሊንና ብቃት ይወዱት የነበሩት አለቆቹ በሕክምናው እንዲቀጥል ቢለምኑትም እኔ ጋዜጠኛ ነው የምሆነው ትምህርቴን ስጨርስም ፋና እገባለሁ በማለት ተሰናተ፡፡ ቤተሰቡና ጓደኞቹም እንዴት ሕክምናን የመሰለ ሙያ ትተህ ትወጣለህ ቢሉትም፣ ንስሀ አባቱ ሳይቀሩ ይሄ የሰይጣን ፈተና ይሆናልና ጸበል ተጠመቅ ቢሉትም ጋዜጠኝነት የጠራችው አዳም ግን ሁሉን ይቅርታ ጠይቆ ስድስት ኪሎ ፖለቲካ ሳይንስንና ሊትሬቸርን መርጦ ለ5 ዓመታት ያህል ተምሮ በኢትዮጵያ ሚሊኒየም 2000ዓ.ም ዲግሪውን በከፍተኛ ማእረግ ጨርሶ ተመረቀ፡፡
የፋና ቆይታ እና የተማራቸው ተጨማሪ ትምህርቶችእንደ ነፍሴ ነው የምወደው የሚለውን ሬድዮ ጣቢያ ፋናንም በዓመቱ ጥር 2001ዓ.ም ላይ ተቀላቀለ፡፡ ፋናም የቀድሞ ሙያውን ሕክምናን፣ የአሁኑ ሙያውን ፖለቲካ ሳይንስን ታሳቢ በማድረግ የጤና ፕሮግራሞችና የአፍሪካ ፖለቲካ ፕሮግራሞችን እንዲያዘጋጅ መደበው፡፡ ከእነዚህ በተጨማሪም ሌሎች ፕሮግራሞችንም በትጋት ይሰራ ነበር፡፡ ፍኖተ ጤና፣ መድሀኒት፣ የአፍሪካ ማህደር፣ ዓለም በፋና እና ሌሎች ዝግጅቶችም ላይ በስፋት ሠርቷል፡፡ በተለይ ለዜና ልዩ ፍቅር ያለው አዳም 90 ደቂቃ በተሰኘው የፋና ልዩ መለያ በሆነው የዜና ፕሮግራም ላይ ከ12 ዓመታት በላይ እየሰራ ነው፡፡
ሰው መማር ካቆመ ይሞታል የሚል እምነት ያለው አዳም ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሁለተኛ ዲግሪውን በዓለም አቀፍ ግንኙነትና ዲፕሎማሲ (International Relations and Diplomacy) ሲማር፣ የጤና ትምህርቱን እንዳይረሳውም ከጅማ ዩኒቨርሲቲ በጤና ተግባቦትና ባህርያዊ ሳይንስ (Health Education and Behavioral Science) በመጀመሪያ ዲግሪ (BSc) ተመርቋል፡፡
የሰው ልጅ ሥጋ ብቻ አይደለም ነፍስና መንፈስም ነው የሚለው አዳም ለመንፈሳዊ ሕይወቴ ይጠቅመኛል በማለትም ወደ ነገረ መለኮት ትምህርትም ጎራ ብሏል፡፡ ከቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ዩኒቨርሲቲ በከፍተኛ ማእረግ የነገረ መለኮት (Theology) ትምህርቱን አጠናቋል፤ በዚህም ብቻ ያልረካው አዳም አሜሪካ አገር ከሚገኘው የአጎራ ዩኒቨርሲቲም (Agora University) በነገረ መለኮት/ነገረ ክርስቶስ (Christology) ሁለተኛ ዲግሪውን ሰርቷል፡፡ በቅርቡም በአገር ውስጥ ወይም በውጪ አገር የሶስተኛ ዲግሪውን (Phd) ለመማር እየተዘጋጀ ነው፡፡
በጤና ተግባቦትና የማይተላለፉ በሽታዎች ስርጭት ላይ (Health Communication and Non Communicable Diseases) ላይ ከሰራው የመጀመሪያ ዲግሪ መመረቂያ ጽሁፉ ጀምሮ፣ የውሀ ፖለቲካ (Hydro Politics of Ethiopian Rivers) ፣ መከራና ስደት በሃይማኖት ውስጥ (Suffering and Persecution in Christianity) እንዲሁም ፖለቲካና ነገረ መለኮትን ያዛመደበት (Political Theology in Christianity) የሰራቸው የጥናት ጽሁፎቹ ናቸው፡፡
90 ደቂቃና አዳም የሚነፋፈቁ ጓደኛሞች ናቸው፡፡ በበዙ ትምህርቶች፣ በልምድና በዘወትር ንባብ የዳበረው አዳም የሚያወራው የማያልቅበት የሚያውቀውን ለማስረዳት የማይቦዝን ጋዜጠኛ ነው፡፡ አዳም ታደሰ በፋና ውስጥ በቆየባቸው 17 ዓመታት ውስጥ ከሪፖርተርነት እስከ ዳይሬክተርነት ደርሷል፡፡ የሚዲያ አመራርነትን ሲገልፀው "በመንግስት ፍላጎት፣ በሕዝብ ጥያቄና በጋዜጠኝነት ነፃነት መካከል ሆኖ ሚዛን መጠበቅ መቻል ነው" ይላል፡፡
አዳም ታደሰ በሙያዊ ጉዞው ውስጥም በርካታ የጋዜጠኝነት፣ የፖለቲካ ኮሙኒኬሽንና የአመራር ጥበብ ስልጠናዎችን በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገራት ወስዷል። ከጋዜጠኝነቱ እኩል የሚወደውን መምህርነት በፋና ሥልጠና ማእከል እየተገበረው ሲሆን በሌሎች ተቋማት ግብዣም በኮሚኒኬሽን፣ በሚዲያ፣ በጋዜጠኝነት በጤና፣ በፖለቲካ፣ በአመራርነት በርካታ ስልጠናዎችን እየሰጠ ነው፡፡
ወደ ትዳር ዓለም
"ትምህርት ለትዳር አዘግይቶኛል የሚለው አዳም ከባለቤቱ ከአበራሽ ጥበበ ጋር 12 ዓመታትን በትዳር አሳልፏል፡፡ የ11 ዓመት ሴት ልጅ አባት የሆነው አዳም ልጁ ሐረርን እንድታስታውሰው ድሮ በሚዘፍነው የአሊ ቢራ ዲንቡሼ ገላ ሙዚቃ የተነሳ ድንቡሼ ሲላት መርሐቤቴና ጎንደር ከሄደ በኋላ በሚዘምረው ትንሣኤከ ለእለ አመነ መዝሙር የተነሳ ትንሣኤ ብሏታል፡፡
በቀሪ ዘመኑ ሁሉ ከጋዜጠኝነት መውጣት የማይፈልገው አዳም ሁለት ህልሞች አሉት። የራሱን የሬድዮ ጣቢያ ማቋቋምና ማሠልጠኛ ማዕከል መክፈት፡፡ አዳም አንድ መርህ አለው "ክርስቶስ ዳግመኛ ሲመጣ ትምህርት ስማር እንዲያገኘኝ እፈልጋለሁ" ይላል፡፡
ተወዳጅ ሚድያ እና ኮምዩኒኬሽን ፣ መዝገበ-አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) ፕሮጀክቱ ለአገር የሠሩ ሰዎችን ታሪክ እየሰነደ እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ታሪክ በዲጂታል ሚድያዎች ፣በመፅሀፍ፣በድምፅ ትረካና በሌሎችም መንገዶች እየቀረበ እንደሆነ ይታወቃል።በተለይ ጉግል ላይ ታሪካቸው ሲፈለግ የማይገኝ ሰዎች አሁን የሙያ አበርክቷቸው በቀላሉ ኢንተርኔት ላይ በግልፅ ተቀምጦ ይገኛልደ ባለፉት 4 ዓመት ከ 5 ወር ጊዜ ውስጥ የ423 ሰዎችን የሕይወትና የሥራ ታሪክ ለመሰነድ የቻልን ሲሆን 600 ገፅ ባላቸው ሁለት የተለያዩ መፅሐፎች ላይም ታሪኮቹ ዘመን ተሻጋሪ ሆነው እንዲቀመጡ አድርገናል።
ከእነዚህ ውስጥ የሚድያ ሰዎችም ይገኙበታል። አጠቃላይ 74 ከፍተኛ የሚድያ አመራሮች፣ሚኒስትሮች ፣ሚኒስትር ዴኤታዎች፣ የግል ሚድያ መሥራቾች፣ዋና አዘጋጆች እና መካከለኛ አመራሮች ተካተዋል። 35 ያህሉ በዋና ሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ያሉ ሲሆን የሁሉም ታሪክ በተሟላ ደረጃ ለመሰነድ ተችሏል። የእነዚህን አመራሮች እና የሚድያ ሰዎች ታሪክ ሰንዶ ለአንባቢ ተደራሽ ማድረግ ፈታኝ ቢሆንም አሳክተነዋል። በዚህ ተግባራችንም ተጠናክረን እንቀጥላለን።
በዚህ ፅሑፍ የሙያ ታሪኩ የሚሰነድለት ባለሙያ ጋዜጠኛ አዳም ታደሠ ነው። አዳም በሚድያ ሥራ 17 ዓመት ያገለገለ ሲሆን ከሪፖርተር እስከ ዳይሬክተር ደረጃ ማደግ የቻለ ነው። በፋና ሚድያ ኮርፖሬሽን እያገለገለ የሚገኘው አዳም በጤና እና በአለምአቀፍ ትንታኔ ሰጭነቱ በአድማጭ ተመልካቾች ከበሬታን አትርፏል። የመዝገበ አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) የኤዲቶሪያል አባላት በወሰኑት ውሳኔ መሠረት የአዳም ታደሠን የሙያ ታሪክ ለማቅረብ ችለናል። ባለ ታሪኩ አዳም የሰጠውን ማረጋገጫ እና ፈቃደኝነት በመያዝ የሕይወት ታሪኩን ቤርሳቤህ ጌቴ እንደሚከተለው አጠናክራዋለች።
ትውልድ ፣ ልጅነት ትምህርት
የዚህ ባለታሪክ ህይወት የሚጀምረው በታሪካዊቷና የብዙ ባህል መገናኛ በሆነችው የሐረር ከተማ ነው። አዳም ታደሰ ዳኛ ከነበሩት አባቱ አቶ ታደሰ ወንድምአገኘሁ እና ከእናቱ ወይዘሮ የኔነሽ ተፈራ በመጋቢት 17 1970 ዓ.ም ሐረር ላይ ተወለደ። በቤተሰቡ ውስጥ ከታላቅ እህቱ የኋላሸት ታደሰ ጋር ያደገ ሲሆን፣ የልጅነት ጊዜው በሐረር፣ ፈዲስ፣ ዓለማያ፣ ጂጂጋና ድሬደዋ ልዩ ልዩ ትዝታዎች የታጀበ ነበር። ትምህርትን ገና በለጋ እድሜው የጀመረ ሲሆን፣ ቤታቸው እንደ ቤተ-መጻሕፍት (ላይብረሪ) መሆኑና አባቱም ለትምህርት ትልቅ ቦታ መስጠታቸው ለዕውቀት ፍቅር እንዲኖረው አድርጎታል። እንደ ዘመኑ የሐረር ሕጻን በቤተክርስቲያንም በመድረሳም አልፏል፡፡ የአንደኛ ደረጃ ትምህርቱን በፈዲስ አንደኛና መለስተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተከታትሏል።
የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ከሐረር እስከ መራቤቴ
አዳም ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በጂግጂጋ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤትና በመርሐቤቴ አርበኞች ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች ተምሯል፡፡ ከሐረርጌ ወጥቶ የማያውቀው አዳም የ11ኛና 12ኛ ክፍል ትምህርቱን ለመከታተል ከተወለደበትና ከለመደው አካባቢ ለቅቆ ፈፅሞ ወደማያውቀው ቦታ መሄድ የስነልቦና ዝግጅት ለማድረግ ቀላል ባይሆንለትም መራቤቴ ለእርሱ ትምህርት ቤት ብቻ አልነበረችም፤ ማንነቱ የተቀየረባት ልዩ ስፍራ እንጂ።
በሐረር ከተማ ያደገው ወጣት መራቤቴ ሲደርስ ራሱን ለባህሉና ለሕዝቡ ሙሉ በሙሉ አሳልፎ ሰጠ። የአካባቢው ማህበረሰብ ጠንካራነት፣ እንግዳ ተቀባይነትና ትውፊታዊ የአኗኗር ዘይቤ የሐረር ማንነቱን ቀስ በቀስ እንዲረሳው አደረገው። በአነጋገር፣ በአመለካከትና በአቋም ሙሉ በሙሉ "መሬ" (የመራቤቴ ሰው) ሆኖ ወጣ። የሁለት ዓመት ቆይታው በእምነቱም ጠንካራ እንዲሆንና ጽናትን እንዲማር በምሥራቃዊ ማንነቱ ላይ ማእከላዊነትን እንዲደርብ አድርጎታል፡፡ ታሪኩ የተከሰተው ከ30 ዓመታት በፊት ቢሆንም፣ የመራቤቴ ፍቅር ግን ዛሬም በውስጡ አለ። አሁንም ድረስ በሕይወቱ "ምርጥ" የሚላቸውን ጓደኞቹን ያገኘው ከዚያው ከመራቤቴ ቆይታው እንደሆነ በፍቅር ይገልጻል።
ወደ ዩኒቨርስቲ
ወደ ዩኒቨርሲቲ ሲገባ በልጅነቱ ያልመው የነበረው ጋዜጠኛ ወይም መምህር መሆን ቢሆንም፣ የዩኒቨርሲቲ ምደባው ግን ያልጠበቀው ሆነ። በጎንደር የሕክምና ሳይንስ ኮሌጅ የሜዲካል ላቦራቶሪ ቴክኖሎጂ (Medical Laboratory Technology) ተማሪ ሆኖ ተመደበ። ምንም እንኳን የሕክምናው ዘርፍ የእርሱ የመጀመሪያ ምርጫ ባይሆንም፣ በጎንደር ዩኒቨርሲቲ በነበረው ቆይታ የሕክምና ሳይንስን ብቻ ሳይሆን፣ እንደነ ሊቀ ሊቃውንት መንክር ካሉ አራት ዐይና የቤተክርስቲያን ሊቃውንትም ዘንድ መንፈሳዊ እውቀትንም በመቅሰም ማንነቱን ይበልጥ አበለጸገ። በነባር ማንነቱ ላይ ሰሜናዊነትን ደርቦ ሌሎች ምርጥ የሕይወት ዘመን ጓደኞችንም አፍርቶ ከጎንደር ሕክምና ኮሌጅ ተመረቀ፡፡ አዳም ሐረር ወለደችኝ፣ መሬ አሳደገችኝ፣ ጎንደር ፈጸመችኝ ማለትን ያዘወትራል፡፡ ሶስቱም ስፍራዎች አሁን ያለኝን ማንነት ያተሙ የሕይወቴ አልፋና ኦሜጋ ናቸው ይላል፡፡
የጤና ባለሙያው አዳም
ሕይወት ከምረቃ በኋላ ለአዳም ፍጹም ያለጠበቀው ስፍራ አውሎታል፤ ወቅቱ የኢትዮ ኤርትራ (በተለምዶ የባድመው) ጦርነት የጀመረበት ወቅት ነበርና አዳም እንደ ጤና ባለሙያነቱ ወደ ጦር ግንባር ዘምቷል፡፡ በቡሬ ግንባር በአዋሽ አርባ ሜካናይዝድ ማሰልጠኛ ውስጥ አገልግሏል፡፡ ለሁለት ዓመታት ብቻ ብሎ መከላከያን የተቀላቀለው አዳም የሠራዊቱ ጀግንነት፣ የሐገር ፍቅር ስሜትና ዲሲፕሊን ገዝቶኝ እዚያው ቀረሁ ይላል፡፡ አዋሽ አርባ ለ5 ዓመታት ያህል፣ በኋላም አዲስ አበባ ማዕከላዊ እዝ 3 ዓመታት ያህል ለሠራዊቱ ህክምናን ሰጥቷል፡፡ በሕይወቱ ከፈጸማቸውም ከሚፈጽማቸውም ሥራዎቹ ሁሉ እጅግ ከፍተኛ ኩራት የሚሰማው መከላከያ ሠራዊትን ያገለገለበትን ግዜ ነው፡፡ የአፋሯ አዋሽ አርባ ሌሎች የሕይወት ዘመን ጓደኞቹንም ያፈራባት ከተማ ናት፡፡ ብዙ ቦታዎችን መርገጡን እንደ እድለኛነት የሚቆጥረው አዳም ከሁሉም ባህል ተቀላቅዬ የተሠራሁ ምርጥ ኢትዮጲያዊ ነኝ ይላል፡፡
የጥንት የጋዜጠኝነት ፍቅሩ በባድመው ጦርነት ግዜ ብቸኛ የመረጃ ምንጩ በነበረው ሬድዮ ፍቅር ተነሳስቶ ጦርነቱ አብቅቶ ሰላም ሲሰፍን ጋዜጠኝነትን እማራለሁ ብሎ እንዲወስን አድርጎታል፡፡ በተለይም ሬድዮ ፋናና የኢትዮጵያ ሬዲዮ ምርጥ የበረሃ ጓደኞቹ ነበሩ፡፡ አዳም በዚያው በመከላከያ ኮሌጅና በሌሎችም ዩኒቨርሲቲዎች የሕክምና ትምህርቱን እንዲቀጥል አድል ቢመቻችለትም፤ ከሕክምናውም ከውትድርናውም አሰናብቱኝ ብሎ ጓዙን ጠቅሎ እንደገና የዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን ለመማር አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ገባ፡፡
ፋና የመግባት ህልም እና ከመከላከያ መውጣት
በመከላከያ ውስጥ በነበረው የሥራ ዲሲፕሊንና ብቃት ይወዱት የነበሩት አለቆቹ በሕክምናው እንዲቀጥል ቢለምኑትም እኔ ጋዜጠኛ ነው የምሆነው ትምህርቴን ስጨርስም ፋና እገባለሁ በማለት ተሰናተ፡፡ ቤተሰቡና ጓደኞቹም እንዴት ሕክምናን የመሰለ ሙያ ትተህ ትወጣለህ ቢሉትም፣ ንስሀ አባቱ ሳይቀሩ ይሄ የሰይጣን ፈተና ይሆናልና ጸበል ተጠመቅ ቢሉትም ጋዜጠኝነት የጠራችው አዳም ግን ሁሉን ይቅርታ ጠይቆ ስድስት ኪሎ ፖለቲካ ሳይንስንና ሊትሬቸርን መርጦ ለ5 ዓመታት ያህል ተምሮ በኢትዮጵያ ሚሊኒየም 2000ዓ.ም ዲግሪውን በከፍተኛ ማእረግ ጨርሶ ተመረቀ፡፡
የፋና ቆይታ እና የተማራቸው ተጨማሪ ትምህርቶችእንደ ነፍሴ ነው የምወደው የሚለውን ሬድዮ ጣቢያ ፋናንም በዓመቱ ጥር 2001ዓ.ም ላይ ተቀላቀለ፡፡ ፋናም የቀድሞ ሙያውን ሕክምናን፣ የአሁኑ ሙያውን ፖለቲካ ሳይንስን ታሳቢ በማድረግ የጤና ፕሮግራሞችና የአፍሪካ ፖለቲካ ፕሮግራሞችን እንዲያዘጋጅ መደበው፡፡ ከእነዚህ በተጨማሪም ሌሎች ፕሮግራሞችንም በትጋት ይሰራ ነበር፡፡ ፍኖተ ጤና፣ መድሀኒት፣ የአፍሪካ ማህደር፣ ዓለም በፋና እና ሌሎች ዝግጅቶችም ላይ በስፋት ሠርቷል፡፡ በተለይ ለዜና ልዩ ፍቅር ያለው አዳም 90 ደቂቃ በተሰኘው የፋና ልዩ መለያ በሆነው የዜና ፕሮግራም ላይ ከ12 ዓመታት በላይ እየሰራ ነው፡፡
ሰው መማር ካቆመ ይሞታል የሚል እምነት ያለው አዳም ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሁለተኛ ዲግሪውን በዓለም አቀፍ ግንኙነትና ዲፕሎማሲ (International Relations and Diplomacy) ሲማር፣ የጤና ትምህርቱን እንዳይረሳውም ከጅማ ዩኒቨርሲቲ በጤና ተግባቦትና ባህርያዊ ሳይንስ (Health Education and Behavioral Science) በመጀመሪያ ዲግሪ (BSc) ተመርቋል፡፡
የሰው ልጅ ሥጋ ብቻ አይደለም ነፍስና መንፈስም ነው የሚለው አዳም ለመንፈሳዊ ሕይወቴ ይጠቅመኛል በማለትም ወደ ነገረ መለኮት ትምህርትም ጎራ ብሏል፡፡ ከቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ዩኒቨርሲቲ በከፍተኛ ማእረግ የነገረ መለኮት (Theology) ትምህርቱን አጠናቋል፤ በዚህም ብቻ ያልረካው አዳም አሜሪካ አገር ከሚገኘው የአጎራ ዩኒቨርሲቲም (Agora University) በነገረ መለኮት/ነገረ ክርስቶስ (Christology) ሁለተኛ ዲግሪውን ሰርቷል፡፡ በቅርቡም በአገር ውስጥ ወይም በውጪ አገር የሶስተኛ ዲግሪውን (Phd) ለመማር እየተዘጋጀ ነው፡፡
በጤና ተግባቦትና የማይተላለፉ በሽታዎች ስርጭት ላይ (Health Communication and Non Communicable Diseases) ላይ ከሰራው የመጀመሪያ ዲግሪ መመረቂያ ጽሁፉ ጀምሮ፣ የውሀ ፖለቲካ (Hydro Politics of Ethiopian Rivers) ፣ መከራና ስደት በሃይማኖት ውስጥ (Suffering and Persecution in Christianity) እንዲሁም ፖለቲካና ነገረ መለኮትን ያዛመደበት (Political Theology in Christianity) የሰራቸው የጥናት ጽሁፎቹ ናቸው፡፡
90 ደቂቃና አዳም የሚነፋፈቁ ጓደኛሞች ናቸው፡፡ በበዙ ትምህርቶች፣ በልምድና በዘወትር ንባብ የዳበረው አዳም የሚያወራው የማያልቅበት የሚያውቀውን ለማስረዳት የማይቦዝን ጋዜጠኛ ነው፡፡ አዳም ታደሰ በፋና ውስጥ በቆየባቸው 17 ዓመታት ውስጥ ከሪፖርተርነት እስከ ዳይሬክተርነት ደርሷል፡፡ የሚዲያ አመራርነትን ሲገልፀው "በመንግስት ፍላጎት፣ በሕዝብ ጥያቄና በጋዜጠኝነት ነፃነት መካከል ሆኖ ሚዛን መጠበቅ መቻል ነው" ይላል፡፡
አዳም ታደሰ በሙያዊ ጉዞው ውስጥም በርካታ የጋዜጠኝነት፣ የፖለቲካ ኮሙኒኬሽንና የአመራር ጥበብ ስልጠናዎችን በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገራት ወስዷል። ከጋዜጠኝነቱ እኩል የሚወደውን መምህርነት በፋና ሥልጠና ማእከል እየተገበረው ሲሆን በሌሎች ተቋማት ግብዣም በኮሚኒኬሽን፣ በሚዲያ፣ በጋዜጠኝነት በጤና፣ በፖለቲካ፣ በአመራርነት በርካታ ስልጠናዎችን እየሰጠ ነው፡፡
ወደ ትዳር ዓለም
"ትምህርት ለትዳር አዘግይቶኛል የሚለው አዳም ከባለቤቱ ከአበራሽ ጥበበ ጋር 12 ዓመታትን በትዳር አሳልፏል፡፡ የ11 ዓመት ሴት ልጅ አባት የሆነው አዳም ልጁ ሐረርን እንድታስታውሰው ድሮ በሚዘፍነው የአሊ ቢራ ዲንቡሼ ገላ ሙዚቃ የተነሳ ድንቡሼ ሲላት መርሐቤቴና ጎንደር ከሄደ በኋላ በሚዘምረው ትንሣኤከ ለእለ አመነ መዝሙር የተነሳ ትንሣኤ ብሏታል፡፡
በቀሪ ዘመኑ ሁሉ ከጋዜጠኝነት መውጣት የማይፈልገው አዳም ሁለት ህልሞች አሉት። የራሱን የሬድዮ ጣቢያ ማቋቋምና ማሠልጠኛ ማዕከል መክፈት፡፡ አዳም አንድ መርህ አለው "ክርስቶስ ዳግመኛ ሲመጣ ትምህርት ስማር እንዲያገኘኝ እፈልጋለሁ" ይላል፡፡
11 months ago
ትንሿ አልተቻለችም
ትንሿ ድምጻዊት ሃና ግርማ ህዝቡ እየተመለከታት በሙዚቃም በእድሜም እድገትን ያሳየች ድምጻዊት ነች። ሃና የምትለቃቸው ስራዎች ጥራታቸውን የጠበቁ ከፍተኛ ተመልካች እያገኙ ተወዳጅነቷን የጨመሩ ሆኗል። "ባንተ ላይ" የተሰኘው የሙዚቃ ስራዋ 33 ሚሊዮን ተመልካች ሲያገኙ ከአመት በፊት የለቀቅቸው "ምን መሰለህ" የተሰኘው ሙዚቃ 8 ሚሊዮን ተመልካች አፍርቷል።
አሁን ደግሞ ወደ ምስራቅ በመሄድ አዲስ በለቀቅችው የሐረርጌ ሙዚቃ "ሐዬ" በማለት በዜማ፣ በግጥም፣ በቅንብር እንዲሁም በቪዲዮ ፕሮዳክሽን የተዋጣለት ስራ ለህዝብ አድርሳለች።
ዜማ: አቡዲ
ግጥም: አሜጢቆ
ቅንብር፣ ሚክሲንግ እና ማስተሪንግ ታምሩ አማረ
ዳይሬክተር: ሌንጮ ፍቅሩ
ትንሿ ድምጻዊት ሃና ግርማ ህዝቡ እየተመለከታት በሙዚቃም በእድሜም እድገትን ያሳየች ድምጻዊት ነች። ሃና የምትለቃቸው ስራዎች ጥራታቸውን የጠበቁ ከፍተኛ ተመልካች እያገኙ ተወዳጅነቷን የጨመሩ ሆኗል። "ባንተ ላይ" የተሰኘው የሙዚቃ ስራዋ 33 ሚሊዮን ተመልካች ሲያገኙ ከአመት በፊት የለቀቅቸው "ምን መሰለህ" የተሰኘው ሙዚቃ 8 ሚሊዮን ተመልካች አፍርቷል።
አሁን ደግሞ ወደ ምስራቅ በመሄድ አዲስ በለቀቅችው የሐረርጌ ሙዚቃ "ሐዬ" በማለት በዜማ፣ በግጥም፣ በቅንብር እንዲሁም በቪዲዮ ፕሮዳክሽን የተዋጣለት ስራ ለህዝብ አድርሳለች።
ዜማ: አቡዲ
ግጥም: አሜጢቆ
ቅንብር፣ ሚክሲንግ እና ማስተሪንግ ታምሩ አማረ
ዳይሬክተር: ሌንጮ ፍቅሩ
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
1 year ago
የአፍሪካ ኢምፓክት አዋርድ ተሸላሚው ሰይፉ ፋንታሁን
ከዕዝራ እጅጉ-(ተወዳጅ ሚድያ)
#ethiopia | ተወዳጅ ሚድያ እና ኮምዩኒኬሽን ፣ መዝገበ-አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) ፕሮጀክቱ ለአገር የሠሩ ሰዎችን ታሪክ እየሰነደ እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ታሪክ በዲጂታል ሚድያዎች ፣በመፅሀፍ፣በድምፅ ትረካና በሌሎችም መንገዶች እየቀረበ እንደሆነ ይታወቃል። ባለፉት 4 ዓመት ከ 5 ወር ጊዜ ውስጥ የ423 ሰዎችን የሕይወትና የሥራ ታሪክ ለመሰነድ የቻልን ሲሆን 600 ገፅ ባላቸው ሁለት የተለያዩ መፅሐፎች ላይም ታሪኮቹ ዘመን ተሻጋሪ ሆነው እንዲቀመጡ አድርገናል።
ከእነዚህ ውስጥ የሚድያ ሰዎችም ይገኙበታል። አጠቃላይ 74 ከፍተኛ የሚድያ አመራሮች፣ሚኒስትሮች ፣ሚኒስትር ዴኤታዎች፣ የግል ሚድያ መሥራቾች፣ዋና አዘጋጆች እና መካከለኛ አመራሮች ተካተዋል። 35 ያህሉ በዋና ሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ያሉ ሲሆን የሁሉም ታሪክ በተሟላ ደረጃ ለመሰነድ ተችሏል። የእነዚህን አመራሮች ታሪክ ሰንዶ ለአንባቢ ተደራሽ ማድረግ ፈታኝ ቢሆንም አሳክተነዋል። በዚህ ተግባራችንም ተጠናክረን እንቀጥላለን።
በዚህ ፅሁፍ የህይወት ታሪኩን የምናቀርብለት ሰው ሰይፉ ፋንታሁን ሲባል ወደ ራሱ የግል ሚድያ ከገባ 29 ዓመቱን አስቆጥሯል። ከሆሊዉድ ጋዜጣ እስከ ኢትዮ ኤፍኤም 107.8 የተጓዘበት መንገድ አስተማሪ ሆኖ ስላገኘነው ታሪኩን ሰንደናል። ዕዝራ እጅጉ ተአማኒነት ያላቸው የሰነድ እና የምስል መረጃዎችን በመያዝ ታሪኩን አጠናክሮታል ። በቅርቡ በአሜሪካ የሚደረገው የኣፍሪካ ኢምፓክት አዋርድ ተሸላሚ ከሆኑት አንዱ የሚድያ ሰው አንዱ ሰይፉ ሲሆን የህይወት ታሪኩንም ታነቡ ዘንድ ተጋብዛችኋል።
ሰይፉ ፋንታሁን፣ ጷግሜ ወር 1968 በአዲስ አበባ በጋንዲ ሆስፒታል ተወለደ። ወላጅ አባቱ አቶ ፋንታዬ ብዙነህ ሲባሉ እናቱ ደግሞ ወይዘሮ አለሚቱ ሰንደቁ ይባላሉ። ሰይፉ ባሳደጉት አጎቱ ማለትም በእናቱ ወንድም በአቶ ፋንታሁን ሰንደቁ የሚጠራ ሲሆን የአዲስ አበባ ዕድገቱም ልደታ "ቢርሞ ሜዳ" ከሚባለው አካባቢ ነው።የሰይፉ ወላጅ አባት አቶ ፋንታዬ ብዙነህ በ 1970ዎቹ ግድም ያረፉ ሲሆን እርሳቸውም ባቡር በመንዳት ሥራ ላይ የተሠማሩ ነበሩ።
ሰይፉ ፋንታሁን ፣በልጅነቱ ከአካባቢው ልጆች ጋር ኳስ እየተጫወተ ያደገ ሲሆን ለኪነ ጥበብ ልዩ ፍቅር ያደረበት ገና በልጅነቱ ነበር። የቅርብ ቤተሰቦቹ እንደሚናገሩት ሰይፉ ዝንባሌውን በተመለከተ ከሌሎች የቤተሰብ አባላት ያየው ነገር ሳይኖር በተፈጥሮው ክህሎትን የታደለ ነው።
የሰይፉ ወላጅ አባት አቶ ፋንታዬ ብዙነህ እና እናቱ ወይዘሮ አለሚቱ ሰንደቁ በሐረር ይኖሩ የነበር ሲሆን ቤተሰቡም በሆቴል ቤት ሥራ ላይ ተሠማርቶ ነበር።
ሰይፉ ምንም እንኳን አዲስ አበባ ተወልዶ የልጅነት ጊዜውን ቢያሳልፍም ሐረርም ይመላለስ ነበር ። ሐረር በሄደበት ጊዜም የኪነ -ጥበብ ፍቅሩን ለመወጣት ሙከራ አድርጓል ።
ሰይፉ አዲስ አበባ ሳለ ልደታ አካባቢ የሚገኘው ተስፋ ኮከብ የመጀመሪያ ደረጃ ት/ቤት ተምሯል።የት/ቤቱ የሥነ ፅሁፍ ክበብን ይመሩ የነበሩት ደግሞ የታገል ሰይፉ ወላጅ እናት ወ/ሮ ሠናይት ሙልጌታ ነበሩ። እርሳቸው ሰይፉ ለኪነ- ጥበብ ያለውን ልዩ ክህሎት በመመልከት ከልጃቸው ታገል ሰይፉ ጋር ለገዳዲ ሬድዮ ጣቢያ እንዲሄድ ሁኔታዎችን አመቻቹለት። ወይዘሮ ሠናይት በዚያን ጊዜ ተሰጥዖ የታደሉ ታዳጊዎች ወደ መድረኮች እንዲመጡ ይጥሩ ነበር።ታገልም ከወላጅ እናቱ የተሰጠውን ትዕዛዝ በመቀበል ሰይፉን ወደ ለገዳዲ ሬዲዮ ጣቢያ ወስዶ ያሰተዋውቀዋል። ሰይፉም የመጀመሪያ ደረጃ ተማሪ ሆኖ የመጀመሪያ የሬዲዮ ሥራውን በለገዳዲ ሬዲዮ በትምህርት በሬዲዮ ጀመረ። ታገል እና ሰይፉ በልጅነታቸው "ቢሪሞ ሜዳ "ላይ ኳስ ተጫውተዋል። በጣም ፈጣን እና ቀልጣፋ መሆኑንም ታገል መስክሮለታል።
ሰይፉ በልጅነት ዕድሜው ማለትም ከ1982 ዓ.ም አንስቶ መኖሪያውን ሐረር ያደረገ በመሆኑ እዚያም የጥበብ ፍቅሩን እንዲወጣ ያስቻለው ዕድል ተፈጠረለት።
"ሀረር ላይ ኖሯል። ፀጉሩ ግጥም ያለ ነበር፣ ጥበብ ከልጅነቱ ጀምሮ የኖረበት ነው። ገና በልጅነቱ የቀይ መስቀል ድራማዎች ላይ ይሰራ ነበር።" በማለት የሐረሩ መምህር መክብብ አስራት ምስክርነቱን ይሰጣል።
ሰይፉ በዚያን ጊዜ፣የቤተክርስቲያን ቴአትሮችን ፅፎ አዘጋጅቷል። ከእነ አበባው መላኩ ጋርም ተውኗል።በ 1980ዎቹ ሐረር ላይ የነበሩ የአማተር ክበቦች ላይ የነቃ ተሳትፎ ነበረው። ግጥምም ይፅፍ ነበር፣ትወና ላይ በጣም ጎበዝ፣ ተዋናይነቱም በብዙዎች የተመሰከረለት ነው።
በተለይ ኮሜዲ ገፀ -ባህሪያት ላይ የተዋጣለት ነበር። ለዓላማው ፅኑ ነው አንድ ነገር አደርጋለሁ ካለ ያደርጋል። የኢቲቪ 120 የመዝናኛ ፕሮግራሞች ላይ ከእነ እንግዳ ዘር ነጋ ጋር ጭውውቶችን ይሰራ ነበር። ከዛ በኃላም ከእነ ሱራፌል እና ተመስገን ጋር የሙዚቃ ዝግጅት ያቀርብ ነበር።
መምህር መክብብ እንደሚናገረው"ሰይፉ ምስጋናም ወቀሳም የማያስደነግጠው በነገሮች የማይሰበር ጠንካራ ሰው ነው ሲል ይመሰክርለታል።
ሰይፉ አይጥ እና ሊጥ በተለየ ሁኔታ መጥላቱን አብሮ አደጎቹ ይመሰክራሉ።
"...በልጅነቱ የሚያደንቃቸው ታላላቅ ሰዎች ዛሬ አብረውት ይሠራሉ፣ ይሄ በጣም ትልቅ ስኬት ነው። ሰይፉ ወርቅ ፀባይ ያለው ትሁት ሰው ነው ሲል መስክሮለታል መምህር መክብብ አስራት።
ሙሉጌታ አክሊሉ ሰይፉን ከሐረር ጀምሮ ያውቀዋል። ወደ ኃላ ተጉዞ ምስክርነቱንም ሲሰጥም፦
" ሐረር የቦቴ ሰፈር ልጅ ነው። ብራና የኪነ-ጥበብ ቡድን ውስጥ ይሳተፍ ነበር፣
ማዕዶት የቤተክርስቲያን የቴአትር ክበብ የሙሉ ሰዓት ቴአትሮችን በጋራ እንሠራ ነበር፣ ከሐረር እስከ አ.አ ቴአትሮችን ይዘን መጥተን ሀገር ፍቅር እና ብሔራዊ ቴአትር ከእነ አበባው መላኩ ጋር መድረኮችን ሠርተናል ። ሐረር ላይ ከአዲስ አበባ የሚመጡ አርቲስቶችን የማስተባበር ስራ ይሰራ ነበር፣ሰዎችን የማሳቅ ልዩ ችሎታም ነበረው፣ የፀጉሩ ሉጫነት ወደ ራሰ በራነት ይቀየራል የማይባል ነበር፣እራሱ ሰይፉ ያዘጋጀው ድራማ ላይ አባት እና ልጅ ሆነን እንደሠራን አስታውሳለሁ ይላል ሙሉጌታ።
ሰይፉ ከልጅነቱ ጀምሮ ለጥበብ እና ለጋዜጠኝነት ፍቅር ነበረው።ሥራ አይንቅም ሁሌም አብሮ ለመሥራት ዝግጁ ነበር። ለዚህም ማሳያ አጃኢባ ያሲን የተባለች ሁለት እጆች ስለሌላት በወላጆቿ ተጥላ የነበረች እና በህይወት ተርፋ በእግሮቿ ብዙ ሥራዎችን ትሰራለች። ይህን ታሪክ ወደ ሰይፉ እንዲደርስ ያደረገው ደግሞ ሙልጌታ ነበር። ሰይፉ እንዲህ ላሉ ጉዳዮች በትኩረት ጊዜ ሰጥቶ ይሰራል በማለት ሙልጌታ ለሰይፉ አድናቆት ይቸረዋል።
አስፋው ሰንበቶ በኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ማህበር የሐረሪ ክልል ጽ/ቤት ኃላፊ ነው። ስለ ሰይፉ ሲመሰክርም፦
" ሰይፉ፣የቀይ መስቀል በጎ ፍቃደኛ አገልጋይ ነበር። የተለያዩ የግንዛቤ ማስጨበጫ ድራማዎች ላይ ይሳተፍ ነበር፣ሰይፉ ጨዋታ ይችላል፣ ያስቃል፣ እስክስታም ይጨፍር ነበር።ሰይፉ የጥበብ ራእዩን አሳክቷል። ያኔ በልጅነቱም ሰብአዊ ድጋፉ ከፍተኛ ነው። ደም ልገሳ እና ማህበረሰብ ተኮር ተግባራት ላይ ከፊት ተሰላፊ እና ሲሠራም ደከመኝን ፈፅሞ የማያውቅ ነው።ቴአትሮቹንም ሲሠራ የሚከፈለው ክፍያ አልነበረም።"በማለት ስለ ሰይፉ ተናግሯል ።
"ሆሊውድ እና ሰይፉ ፋንታሁን " ሲል ጋዜጠኛ ዕዝራ እጅጉ በፃፈው የግል ማስታወሻ እንዲህ ይላል፦
"......የ1989 አዲስ ዓመት ሲገባ የ 12ኛ ክፍል ማትሪክ ወሳጅ ነበርኩ፡፡ በቦሌ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ተማሪ ቤት የሚኒ ሚድያ ሊቀመንበር ነበርኩ፡፡ የኢቲቪው ፋንታሁን ኃይለማሪያም አንድ ሰይፉ የሚባል ልጅ አለ ላስተዋውቅህ ብሎ ፒያሳ ቲሩም አካባቢ ቀጠረኝ። ያኔ ሰይፉ ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ ተዋወቅኩ።
በ17 ዐመቴ አካፑልኮ ቤይ ፊልምን ለቦሌ ሀይስኩል ተማሪዎች መተርጎም ጀምሬ ነበር ጥቅምት 11 1989 ። ሆሊዉድ ደግሞ የዚያን ሰሞን ነበር አንድ ተብላ የተጀመረችው።
ሰይፉ ፋንታሁን እና ተመስገን አፈወርቅ ሆሊዉድ ጋዜጣን መሠረቱ፡፡ በጊዜው ሁለቱ ዕድሜያቸው ከ 22 አይዘልም፡፡
ሆሊዉድ ስትጀመር በ 15 ቀን የምትወጣ ጋዜጣ ነበረች።
ሰይፉ እስከማውቀው ድረስ የጋዜጣው ባለቤት ሲሆን ሆሊዉድ ላይ እንድሳተፍ ዕድሉን የከፈተልኝ ነው፡፡ በዐመቱ የዩኒቨርሲቲ ትምህርቴን እየተከታተልኩ ደግሞ ፒያሳ እየመጣሁ ለሆሊዉድ የሚሆኑ ዜናዎችን እተረጉም ነበር፡፡ ሰይፉም እየከፈለኝ እሠራ ነበር፡፡ ያኔም የጋዜጣ ባለቤትነት እንደ ትልቅ በሚቆጠርበት ዘመን ሰይፉ በ 22 ዐመቱ የጋዜጣ አሳታሚ ነበር፡፡ እንዴት በትጋት ይሠራ እንደነበርም አልዘነጋውም፡፡ የፊያሜታውን ዳዊት ከበደ ወየሳንም የዚያን ሰሞን ነበር ያወቅኩት፡፡
ለፊት ገፅ የሚሆኑ ዜናዎችን እንድተረጉም ይሰጠኝ ነበር። ሰይፉ ብር ስጠኝ እንጂ ስለው በዚህ ወር ብዙ አልሠራንም እያለ ትንሽ ብር ሲሸጉጥልኝ ትዝ ይለኛል።
ብቻ ሰይፉ በመዝናኛ ኢንዱስትሪ ላይ ቀዳሚ አሻራ በማሳረፍ ታሪክ ያነሳዋል፡፡ ሁል ጊዜ ከትህትና የተነሳ እኔ ምን ሰርቼ ቢልም ከሆሊዉድ ተነስቶ የሬድዮ ጣቢያ ባለቤት የሆነበት ትልቁ ሚስጥር የሥራ ሠው ስለሆነ ነው፡፡ ይህን ጥረቱን ደግሞ ከ 1989 ጀምሮ ሳጤን ነበር፡፡ ሆሊዉድ ምን አይነት ይዘት እንደነበራት ለማወቅ ከዚህ ፅሁፍ ጋር የተያያዘዉን የጋዜጣዋን ቅጂ ይመልከቱ፡፡ እና ወዳጃችን ሰይፉ ብዙ ሰው ስለ ጋዜጣ በማያውቅበት ፣ጋዜጣን አሳትሞ ማሰራጨት ፈተና በሆነበት ጊዜ ሆሊዉድን ለህትመት ሲያበቃ ነበር፡፡ በዚህ አደንቀዋለሁ፡፡
ሰይፉ በጋዜጣ፡ በሬድዮ እና በቲቪ በ ሶስቱም ሚድየሞች በመስራት ማዝናናት እንደሚቻል አሳይቷል፡፡ ከሆሊዉድ በፊት ደግም ሞገድ ላይ የጥበበ ዐምድ ላይ ይፅፍ ነበር። ሰይፉ፣ የበጎ ሰው ሽልማት የ 2014 የሚድያ ዘርፍ ዕጬ በነበረ ጊዜ ለሽልማት ድርጅቱ የህይወት ታሪኩን የምሠራው እኔ ስለነበርኩ ብዙ የሥራ ታሪኮቹን ሳሰባስብ ነበር።
ያኔ የተረዳሁት ነገር የሰው ልጅ ትልቅ ጥረት ካሳየ ካሰበበት ቦታ ሊደርስ እንደሚችል ነው፡፡ የሚድያ ሥራ ፈጣሪዎች ቁጥራቸው ትንሽ በሆነበት ሀገር የእነ ሰይፉ ታሪክ ብዙ ያስተምራል፡፡ ታሪክ ሰናጅ ስለሆንኩ ለምፅፈው ሁሉ የሰነድ ማስረጃ አብሮኝ ነው፡፡ የጋዜጣ ታሪክ የሚፃፈው ጋዜጣ ላይ የሚፅፍ ሰው ስለ ሁኔታው ሲናገር ብቻ ነው፡፡ የጥንቱ ወዳጄ፣ አሠሪ ሰይፉ ለመዝናኛው ኢንዱስትሪ ላበረከትከው አስተዋፅኦ መሸለም ሲያንስህ ነው ሲል ዕዝራ እጅጉ ምስክርነቱን ሰጥቷል።
የመክብብ አስራት ትዝታ ስለ ሰይፉ
እዝራ፥ የሆሊውድ ነገር ከተነሳ አንድ ምሥጢር ላውጋህ። ሐረር እያለ እኔ ቤት ይመጣና ሁሌ እንደምናደርገው የልባችንን እንጫወታለን። አንድ ዕለት መጣና፦
" አዲስ አበባ ልሄድ ነው!" ይለኛል።
"ምንም ሳናወራበት በድንገት? እና ምን ለመሥራት ዐሰብክ?" ግራ ገብቶኝ ጠየኩት።
" ባክህ በቅርቡ አሜሪካ ሆሊዉድ ነው የምታገኘኝ!" ሲል ከት ብዬ ስቄ ሽኘሁት። ከወራት በኋላ ደወለልኝ።
"ባለፈው ሆሊዉድ እሄዳለሁ ስልህ ስቀህ ነበር አይደል?" አለኝ።
"ያንተ ነገር እኮ አይታወቅም ልሄድ ነው እንዳትለኝ?!" ስለው በተራው ስቆብኝ፣
"ባክህ ሆሊዉድ መሄድ ቢያቅተኝ፣ 'ሆሊዉድ' የሚል ጋዜጣ ማሳተም ጀመርኩ። ልኬልሃለሁና አንብበህ አስተያየት ስጥ!" ያለኝ አይረሳኝም። ሰይፉ አንድ ነገር ከወሰነ ፈጽሞ ወደ ኋላ አይልም። ሐረር ላይ 1982 ዓ.ም ለዓመታዊው የቀይ መስቀል በዓል ለህዝብ የሚታይ ድራማ ሠርተን ነበር። ያኔ ዕድሜው ዐሥራ ዐራት ቢኾነው ነው። ድርሰቱም ዝግጅቱም የእኔ ስለነበር ገጸ- ባሕርያቱን የመምረጥ መብቱ ስለነበረኝ እረኛ አድርጌ መደብኩት። የክብር እንግዳው የሐረርጌ ክፍለ ሀገር ኢሠፓ ጽ/ኃላፊው ነበሩ። እርሳቸውን ጨምሮ በሳቅ የአዳራሹን ተመልካች ፍንድት ነበር ያደረጋቸው። ያን ጊዜ ከተወኑት ውስጥ ነፍሱን ይማርና መስፍን ጌታቸው እና ዛሬ ትንታግ ተንታኝ የኾነው ጋዜጠኛ ዐቢይ ደምለው ይገኙበት ነበር። በእዚህ እጋጣሚ ሦስት የብዙዎች ጥያቄዎችን አረጋግጬ ልለፍ፤
፩- አንዳንዶች በዕድሜው ላይ ይከራከራሉ። እሱም በራሱ ስለሚቀልድ ሰባ ዓመት የሚመስላቸው አይጠፉምና የሰይፉን ዕድሜ ተወዳጅ ሚድያ ካቀረበው ጋር ማመሳከር ቢችሉ፤
፪- ፀጉሩን የመለጡት አዲሶች ይመስሉኛል። (ሃሃሃሃሃ) ሐረር እያለ ፀጉሩ ከግንባሩ ድፍት ያለ ሉጫ የሚሉት ዓይነት ነበረ። ነበረ ኾኖ ተመልጦ ቀረ እንጂ! አዲስ ስንገናኝ "ከክቡር ገና ቀንተህ ነው መላጨት የጀመርከው!?" እለው ነበር፤ ለካ ጉዳዩ ሌላ ኾኖ ነው።
፫- ብዙዎች መተወን የሚችል አይመስላቸውም። ሐረር ላይ ከኛ ጋር ያልተወነበት መድረክ የለም። አንዴ ከአስረስ በቀለ ጋር ከአዲስ አበባ ጋብዘናቸው ብዙ ከተሞች ላይ ስናሳይ፣ ድንገት ጅግጅጋ ከተማ ላይ አስረስ ካልዘፈንኩ ይለኛል። ማይኩን ይዞ ወጣ። ሙዚቀኞቹ " ብርቱካን ትርንጎ መሳይ' የሚለውን ማጀብ ቀጠሉ። አስረስ በምርጥ ድምፁ አዳራሹን አናጋው! ሽልማት በሽልማት ይኾናል። ከመድረክ ጀርባ ኾኖ ሰይፉ ያያል። በቅናት መንፈስ ማይኩን ይዞ ወደ መድረክ ወጥቶ መዝፈን ሲጀምር አስረስ ደንግጦ ቆመ። ለካንስ እየዘፈነ የነበረው ከጀርባ ኾኖ ሰይፍሻ ነበር። ተመልካቹን በሳቅ አንፈራፈረው። እናም ልጃችን ከልጅነቱ ጀምሮ ነው ጥበብ የጠራችው ለማለት ነው! የእሱ ገጠመኞች ብዙ ቢኾኑም ለዛሬ ይብቃኝ!
የሰይፉ የሚድያ ጅማሮ (ከ1989-2018)
ሰይፉ ፣ከ1986-1989 ባሉት 4 ዓመታት በልዩ ልዩ ጋዜጦች ላይ ፅሑፎችን በማበርከት፣ ለ120 ፕሮግራም የሚሆን ድራማዎችን በመፃፍና በመተወን የጥበብ ፍላጎቱን ሲወጣ ነበር። ከእንግዳዘር ነጋ፣ከአስረስ በቀለ እና ከሌሎችም ጋር በመተወን ብዙዎችን ዘና ሲያደርግ ነበር። ያኔ የተወነባቸው አጫጭር ጭውውቶች አልፎ አልፎ በማህበራዊ ድረ ገፆች ላይ ይታዩ ነበር። ሰይፉ፣ በዚያን ሰዐት ይህን ሁሉ ሲሠራ ገና 19 ዓመቱ ነበር።20 ዓመቱን ካከበረ በኃላ ግን የራሱን ድርጅት የመመሥረት ህልም ሰነቀ።
በጊዜው የሪፖርተር ጋዜጣ ለህትመት በቅታ በአንባቢያን ዘንድ ከበሬታን ያተረፈችበት ጊዜ ነበር። ወጣቱ ሰይፉም የሪፖርተር ጋዜጣ መሥራች አቶ አማረ አረጋዊ ዘንድ ቀርቦ እንዲህ አለ፦" እኔ አቶ አማረ የሪፖርተር ጋዜጣ አድናቂ ነኝ። ከፖለቲካ ውጭ የሆነ ጋዜጣ መጀመርም ፈልጋለሁ። ስለ ፊልም የሚያወራ ሆሊዉድ የተባለ ጋዜጣ እንዲኖረኝ እሻለሁ። ነገር ግን ለማሳተሚያም ሆነ ድርጅቱን ለማቋቋም ገንዘብ የለኝም "ሲል ሰይፉ በሀዘኔታ ፊት ሀሣቡን ገለፀ።
ወጣቶችን ማገዝ የሚሆንለት አቶ አማረ አረጋዊም አንተ ሆሊዉድን ጀምረው እንጂ ህትመቱን አታስብ እኔ እሸፍናለሁ ሲል ሞራል ሰጠው። ገንዘቡንም ወዲያው ሰጠው። የ21 ዓመቱ ሰይፉም በ1989 ዓ.ም የጋዜጣ ባለቤት ሆነ። ከጥቂት ወራት በኃላም አቶ አማረ ዘንድ ሄዶ፦" አሁን ማስታወቂያ ማግኘት ጀምሬያለሁ ። ሥራም ጥሩ እየሆነ ነው። ጋሽ አማረ አንተም ትልቁ ባለውለታዬ ነህ ሲል " ሰይፉ የከበረ ምስጋናውን አቀረበ።
ሰይፉና አቶ አማረ ዛሬ የልብ ወዳጆች ናቸው። አልፎ አልፎም ምሣ ለመብላት እየተገናኙ ይጨዋወታሉ። አቶ አማረን ስለ ሰይፉ ጠይቄው ለዚህ ደረጃ መብቃቱ ያረካዋል። ሰይፉ በጋዜጣ፣በሬድዮ፣በቲቪ አቅሙን ያሳየና ከራሱ አልፎ ለሌሎችም የሥራ ዕድል የፈጠረ ታታሪ ሰው ነው " ሲል አድናቆቱን ይቸረዋል።
ሰይፉ በታህሳስ 1989 ዓ.ም ሆሊዉድን ሲጀምር ተመስገን አፈወርቅ እና ብርሀኑ ድጋፌ አብረውት ነበሩ። በወቅቱ፣ ተመስገን እና ሰይፉ የፊልም ጉዳዮችን ፣ ብርሀኑ ድጋፌ ደግሞ የሙዚቃ ርዕሰ -ነገሮችን ለአንባብያን ያቀርቡ ነበር። ያኔ ብርሀኑ ድጋፌ፣ የውጭ መፅሔቶችን እንደ ልብ ያገኝ ስለነበር ሆሊዉድ የአንባቢያንን ቀልብ በቶሎ መያዝ ቻለች።
ሆሊዉድ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ ለህትመት ስትበቃ ቅጂዋ 2000 ነበር። የምትወጣውም በ 15ቀን አንድ ጊዜ ነበር። ያኔ የጋዜጣው የንድፍ ሥራ ይሠራ የነበረው ፒያሳ ቲሩም አካባቢ ሲሆን ጥበበ ታምራትም በዲዛይን ሥራ አሻራ ነበረው። ኃላ ላይም የፊያሜታው ዳዊት ከበደ ወዬሳ የሆሊዉድን የገፅ ንድፍ ይሠራ ነበር።
ጋዜጣው የተጀመረ ሰሞን ሰይፉ ከአንድ ጋዜጣ 400 ብር ትርፍ ያገኝ ነበር። በሂደት እንደ ሼል ኢትዮጵያ ያሉ ተቋማት ስፖንሰር ሆነው ከመጡ በኃላ የድርጅቱ ገቢም አደገ። ሰይፉ መጀመሪያ መኖሪያው ሰሜን ሆቴል አካባቢ አጎቱ ጋር የነበረ ሲሆን ቀጥሎም ሊሴ ገብረማሪያም ተማሪ ቤት ፊት ለፊት የ250 ብር ቤት ተከራይቶ ይኖር ነበር። በመቀጠልም አለምነህ ዋሴ ይኖርበት የነበረውን ዳትሰን ሰፈር የሚገኝ ቤትን በ850 ብር ተከራየ። እያለ እያለ ሰይፉ ራሱን ለማሳደግ እና በሚድያው ኢንዱስትሪ ለውጥ ለማምጣት መትጋት ጀመረ።
በ1990 ግድም በኢቲቪ ፣ ኢቲቪ ሚዩዚክን የተሰኘ መሰናዶን ከብርሀኔ ንጉሴ ና ከሱራፌል ወንድሙ ጋር ማቅረብ ጀመረ። በዚህም ከተመልካች ጋር የበለጠ ቅርርብ መፍጠር ችሏል።
በ1992 ዓ ም ኤፍ ኤም አዲስ 97 ነጥብ አንድ ሲጀመር ከዲጄ ኪን ጋር አዲስ ዜማን በመጀመር የራሱን የአየር ሰዓት ወስዶ መሥራት ጀመረ። ሰይፉ የበለጠ በመዝናኛው ኢንዱስትሪ ላይ ተፅእኖ ማሳደር የጀመረውም በዚህ ወቅት ነበር። አዳዲስ የመዝናኛ ወሬዎችም የሚገኙበት የሬድዮ ፕሮግራም ለመሆን በቃ። ከ1992-2000 ለ 8 ዓመታት የዘለቀው በሰይፉ ይመራ የነበረው አዲስ ዜማ በየዕለቱ እያደገ አድማጭን ለመቆጣጠር በቃ።
በ 2000 ዓ.ም ሸገር ሬድዮ ሲጀመር ሰይፉም "ታዲያስ አዲስ" በተሰኘ አዲስ የመዝናኛ ፕሮግራም በአዲስ መልክ የአድማጭን ጆሮ ለመያዝ ጣረ። ሸገር በሄደበት ጊዜ ሰይፉ የ11 ዓመት የመዝናኛ ሚድያ ልምድ አካብቶ ስለነበር ሥራው ብዙም ፈታኝ አልሆነበትም። ሸገር ከመግባቱ ቀደም ብሎ በ 1996 "መዝናኛ "ጋዜጣን ከፍ ባለ ደረጃ ጀምሮ አንባቢያንን ለመሳብ ቻለ።
ሰይፉ ፣በአንድ በኩል ሸገር ላይ "ታዲያስ አዲስ"ን እየሠራ በሌላ ደግሞ ኢቤኤስ ላይ ሰይፉ በኢቢኤስን በመጀመር ላለፉት 15 ዓመታት ተመልካቹን እያዝናና ይገኛል። ሁሉም የሬድዮም ሆነ የቲቪ ፕሮግራሞቹ፣በዩቲዩብ ከፍተኛ የተመልካች ቁጥር ያላቸው ሲሆኑ ከአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ጀምሮ ሌሎች ታዋቂ ሰዎችንም በፕሮግራሙ ላይ ማቅረብ ችሏል።
ከ2009 ጀምሮ ደግሞ ከሁለት አጋሮቹ ጋር በመሆን ኢትዮ ኤፍ ኤም _107.8 ለማቋቋም ችሏል።
የሚድያ ሰው ሰይፉ ፋንታሁን ባለፉት 29 ዓመታት በሚድያው ኢንዱስትሪ ላይ ያለ አንዳች ዕረፍት እየሠራ ስኬታማ ሥራ ፈጣሪ የሚድያ ሰውና ባለቤት ለመሆን ችሏል። በ 13 ዓመቱ ለገዳዲ ላይ የጀመረው ጥረት ኢትዮ ኤፍ ኤም ላይ አድርሶታል። በመጠነኛ ካፒታል አንድ ብሎ የጀመረው ሆሊውድ ጋዜጣ ወደ ሬድዮ፣ከዛም ወደ ኢቲቪ፣ ቀጥሎም ወደ መዝናኛ ጋዜጣ አቃርቦታል። ሐረር ቀይ መስቀል አሀዱ ያለው በጎነቱ ለሜቄዶንያም ተርፏል።
በበጎ አድራጊነት ሥራው ምስጋና የሚቸረው ሰይፉ ለታይታ የማይጓጓ፣ ስለ ራሱ እንዲነገርለት የማይሻ እንደሆነ የቅርቦቹ ይመሰክራሉ። ሰብዕናው ለሌሎች መድረስን ያስቀድማል። ያለውን የሚድያ ተፅዕኖ ፈጣሪነት ግምት ውስጥ በማስገባት ለመቁጠር የሚያዳግቱ በጎ ተግባራትን አከናውኗል። ይህም ርካታ ይሰጠዋል እንጂ ሌሎች እንዲያወሩለት አይሻም። ሰይፉ የሕይወት ታሪኩ እንዲሰነድ በተወዳጅ ሚድያ የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ተጠይቆ እኔ ምን ሰርቼ? በሚል ትህትና ይለፈኝ ብሎ ነበር። እኛም መረጃዎችን አሰባስበን ታሪኩን ሳናወጣው አቆይተን ነበር። አሁን ግን ጊዜው ስለሆነ የሰይፉን ታሪክ ከተሟላ መረጃ እና ብዙም ካልታዩ ምስሎች ጋር እነሆ አስነብበናል። ቀሪ መረጃዎችን በቀጣይ የምናካትት ይሆናል። የዝግጅት ክፍሉ ይህን ፅሁፍ ለማጠናከር የቅርብ ሰዎችን እና ተአማኒነት ያላቸውን ምንጮች ያነጋገረ ሲሆን መረጃ የሰጡንን ሁሉ ልባዊ ምስጋናን ማቅረብ እንወዳለን።
በተለይም መምህር መክብብ አስራት፣ አቶ አማረ አረጋዊ፣ አቶ በዛብህ ተክሉ
ነፍሱን ይማረውና ዳዊት ከበደ ወዬሳን እናመሰግናለን ።
ከዕዝራ እጅጉ-(ተወዳጅ ሚድያ)
#ethiopia | ተወዳጅ ሚድያ እና ኮምዩኒኬሽን ፣ መዝገበ-አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) ፕሮጀክቱ ለአገር የሠሩ ሰዎችን ታሪክ እየሰነደ እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ታሪክ በዲጂታል ሚድያዎች ፣በመፅሀፍ፣በድምፅ ትረካና በሌሎችም መንገዶች እየቀረበ እንደሆነ ይታወቃል። ባለፉት 4 ዓመት ከ 5 ወር ጊዜ ውስጥ የ423 ሰዎችን የሕይወትና የሥራ ታሪክ ለመሰነድ የቻልን ሲሆን 600 ገፅ ባላቸው ሁለት የተለያዩ መፅሐፎች ላይም ታሪኮቹ ዘመን ተሻጋሪ ሆነው እንዲቀመጡ አድርገናል።
ከእነዚህ ውስጥ የሚድያ ሰዎችም ይገኙበታል። አጠቃላይ 74 ከፍተኛ የሚድያ አመራሮች፣ሚኒስትሮች ፣ሚኒስትር ዴኤታዎች፣ የግል ሚድያ መሥራቾች፣ዋና አዘጋጆች እና መካከለኛ አመራሮች ተካተዋል። 35 ያህሉ በዋና ሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ያሉ ሲሆን የሁሉም ታሪክ በተሟላ ደረጃ ለመሰነድ ተችሏል። የእነዚህን አመራሮች ታሪክ ሰንዶ ለአንባቢ ተደራሽ ማድረግ ፈታኝ ቢሆንም አሳክተነዋል። በዚህ ተግባራችንም ተጠናክረን እንቀጥላለን።
በዚህ ፅሁፍ የህይወት ታሪኩን የምናቀርብለት ሰው ሰይፉ ፋንታሁን ሲባል ወደ ራሱ የግል ሚድያ ከገባ 29 ዓመቱን አስቆጥሯል። ከሆሊዉድ ጋዜጣ እስከ ኢትዮ ኤፍኤም 107.8 የተጓዘበት መንገድ አስተማሪ ሆኖ ስላገኘነው ታሪኩን ሰንደናል። ዕዝራ እጅጉ ተአማኒነት ያላቸው የሰነድ እና የምስል መረጃዎችን በመያዝ ታሪኩን አጠናክሮታል ። በቅርቡ በአሜሪካ የሚደረገው የኣፍሪካ ኢምፓክት አዋርድ ተሸላሚ ከሆኑት አንዱ የሚድያ ሰው አንዱ ሰይፉ ሲሆን የህይወት ታሪኩንም ታነቡ ዘንድ ተጋብዛችኋል።
ሰይፉ ፋንታሁን፣ ጷግሜ ወር 1968 በአዲስ አበባ በጋንዲ ሆስፒታል ተወለደ። ወላጅ አባቱ አቶ ፋንታዬ ብዙነህ ሲባሉ እናቱ ደግሞ ወይዘሮ አለሚቱ ሰንደቁ ይባላሉ። ሰይፉ ባሳደጉት አጎቱ ማለትም በእናቱ ወንድም በአቶ ፋንታሁን ሰንደቁ የሚጠራ ሲሆን የአዲስ አበባ ዕድገቱም ልደታ "ቢርሞ ሜዳ" ከሚባለው አካባቢ ነው።የሰይፉ ወላጅ አባት አቶ ፋንታዬ ብዙነህ በ 1970ዎቹ ግድም ያረፉ ሲሆን እርሳቸውም ባቡር በመንዳት ሥራ ላይ የተሠማሩ ነበሩ።
ሰይፉ ፋንታሁን ፣በልጅነቱ ከአካባቢው ልጆች ጋር ኳስ እየተጫወተ ያደገ ሲሆን ለኪነ ጥበብ ልዩ ፍቅር ያደረበት ገና በልጅነቱ ነበር። የቅርብ ቤተሰቦቹ እንደሚናገሩት ሰይፉ ዝንባሌውን በተመለከተ ከሌሎች የቤተሰብ አባላት ያየው ነገር ሳይኖር በተፈጥሮው ክህሎትን የታደለ ነው።
የሰይፉ ወላጅ አባት አቶ ፋንታዬ ብዙነህ እና እናቱ ወይዘሮ አለሚቱ ሰንደቁ በሐረር ይኖሩ የነበር ሲሆን ቤተሰቡም በሆቴል ቤት ሥራ ላይ ተሠማርቶ ነበር።
ሰይፉ ምንም እንኳን አዲስ አበባ ተወልዶ የልጅነት ጊዜውን ቢያሳልፍም ሐረርም ይመላለስ ነበር ። ሐረር በሄደበት ጊዜም የኪነ -ጥበብ ፍቅሩን ለመወጣት ሙከራ አድርጓል ።
ሰይፉ አዲስ አበባ ሳለ ልደታ አካባቢ የሚገኘው ተስፋ ኮከብ የመጀመሪያ ደረጃ ት/ቤት ተምሯል።የት/ቤቱ የሥነ ፅሁፍ ክበብን ይመሩ የነበሩት ደግሞ የታገል ሰይፉ ወላጅ እናት ወ/ሮ ሠናይት ሙልጌታ ነበሩ። እርሳቸው ሰይፉ ለኪነ- ጥበብ ያለውን ልዩ ክህሎት በመመልከት ከልጃቸው ታገል ሰይፉ ጋር ለገዳዲ ሬድዮ ጣቢያ እንዲሄድ ሁኔታዎችን አመቻቹለት። ወይዘሮ ሠናይት በዚያን ጊዜ ተሰጥዖ የታደሉ ታዳጊዎች ወደ መድረኮች እንዲመጡ ይጥሩ ነበር።ታገልም ከወላጅ እናቱ የተሰጠውን ትዕዛዝ በመቀበል ሰይፉን ወደ ለገዳዲ ሬዲዮ ጣቢያ ወስዶ ያሰተዋውቀዋል። ሰይፉም የመጀመሪያ ደረጃ ተማሪ ሆኖ የመጀመሪያ የሬዲዮ ሥራውን በለገዳዲ ሬዲዮ በትምህርት በሬዲዮ ጀመረ። ታገል እና ሰይፉ በልጅነታቸው "ቢሪሞ ሜዳ "ላይ ኳስ ተጫውተዋል። በጣም ፈጣን እና ቀልጣፋ መሆኑንም ታገል መስክሮለታል።
ሰይፉ በልጅነት ዕድሜው ማለትም ከ1982 ዓ.ም አንስቶ መኖሪያውን ሐረር ያደረገ በመሆኑ እዚያም የጥበብ ፍቅሩን እንዲወጣ ያስቻለው ዕድል ተፈጠረለት።
"ሀረር ላይ ኖሯል። ፀጉሩ ግጥም ያለ ነበር፣ ጥበብ ከልጅነቱ ጀምሮ የኖረበት ነው። ገና በልጅነቱ የቀይ መስቀል ድራማዎች ላይ ይሰራ ነበር።" በማለት የሐረሩ መምህር መክብብ አስራት ምስክርነቱን ይሰጣል።
ሰይፉ በዚያን ጊዜ፣የቤተክርስቲያን ቴአትሮችን ፅፎ አዘጋጅቷል። ከእነ አበባው መላኩ ጋርም ተውኗል።በ 1980ዎቹ ሐረር ላይ የነበሩ የአማተር ክበቦች ላይ የነቃ ተሳትፎ ነበረው። ግጥምም ይፅፍ ነበር፣ትወና ላይ በጣም ጎበዝ፣ ተዋናይነቱም በብዙዎች የተመሰከረለት ነው።
በተለይ ኮሜዲ ገፀ -ባህሪያት ላይ የተዋጣለት ነበር። ለዓላማው ፅኑ ነው አንድ ነገር አደርጋለሁ ካለ ያደርጋል። የኢቲቪ 120 የመዝናኛ ፕሮግራሞች ላይ ከእነ እንግዳ ዘር ነጋ ጋር ጭውውቶችን ይሰራ ነበር። ከዛ በኃላም ከእነ ሱራፌል እና ተመስገን ጋር የሙዚቃ ዝግጅት ያቀርብ ነበር።
መምህር መክብብ እንደሚናገረው"ሰይፉ ምስጋናም ወቀሳም የማያስደነግጠው በነገሮች የማይሰበር ጠንካራ ሰው ነው ሲል ይመሰክርለታል።
ሰይፉ አይጥ እና ሊጥ በተለየ ሁኔታ መጥላቱን አብሮ አደጎቹ ይመሰክራሉ።
"...በልጅነቱ የሚያደንቃቸው ታላላቅ ሰዎች ዛሬ አብረውት ይሠራሉ፣ ይሄ በጣም ትልቅ ስኬት ነው። ሰይፉ ወርቅ ፀባይ ያለው ትሁት ሰው ነው ሲል መስክሮለታል መምህር መክብብ አስራት።
ሙሉጌታ አክሊሉ ሰይፉን ከሐረር ጀምሮ ያውቀዋል። ወደ ኃላ ተጉዞ ምስክርነቱንም ሲሰጥም፦
" ሐረር የቦቴ ሰፈር ልጅ ነው። ብራና የኪነ-ጥበብ ቡድን ውስጥ ይሳተፍ ነበር፣
ማዕዶት የቤተክርስቲያን የቴአትር ክበብ የሙሉ ሰዓት ቴአትሮችን በጋራ እንሠራ ነበር፣ ከሐረር እስከ አ.አ ቴአትሮችን ይዘን መጥተን ሀገር ፍቅር እና ብሔራዊ ቴአትር ከእነ አበባው መላኩ ጋር መድረኮችን ሠርተናል ። ሐረር ላይ ከአዲስ አበባ የሚመጡ አርቲስቶችን የማስተባበር ስራ ይሰራ ነበር፣ሰዎችን የማሳቅ ልዩ ችሎታም ነበረው፣ የፀጉሩ ሉጫነት ወደ ራሰ በራነት ይቀየራል የማይባል ነበር፣እራሱ ሰይፉ ያዘጋጀው ድራማ ላይ አባት እና ልጅ ሆነን እንደሠራን አስታውሳለሁ ይላል ሙሉጌታ።
ሰይፉ ከልጅነቱ ጀምሮ ለጥበብ እና ለጋዜጠኝነት ፍቅር ነበረው።ሥራ አይንቅም ሁሌም አብሮ ለመሥራት ዝግጁ ነበር። ለዚህም ማሳያ አጃኢባ ያሲን የተባለች ሁለት እጆች ስለሌላት በወላጆቿ ተጥላ የነበረች እና በህይወት ተርፋ በእግሮቿ ብዙ ሥራዎችን ትሰራለች። ይህን ታሪክ ወደ ሰይፉ እንዲደርስ ያደረገው ደግሞ ሙልጌታ ነበር። ሰይፉ እንዲህ ላሉ ጉዳዮች በትኩረት ጊዜ ሰጥቶ ይሰራል በማለት ሙልጌታ ለሰይፉ አድናቆት ይቸረዋል።
አስፋው ሰንበቶ በኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ማህበር የሐረሪ ክልል ጽ/ቤት ኃላፊ ነው። ስለ ሰይፉ ሲመሰክርም፦
" ሰይፉ፣የቀይ መስቀል በጎ ፍቃደኛ አገልጋይ ነበር። የተለያዩ የግንዛቤ ማስጨበጫ ድራማዎች ላይ ይሳተፍ ነበር፣ሰይፉ ጨዋታ ይችላል፣ ያስቃል፣ እስክስታም ይጨፍር ነበር።ሰይፉ የጥበብ ራእዩን አሳክቷል። ያኔ በልጅነቱም ሰብአዊ ድጋፉ ከፍተኛ ነው። ደም ልገሳ እና ማህበረሰብ ተኮር ተግባራት ላይ ከፊት ተሰላፊ እና ሲሠራም ደከመኝን ፈፅሞ የማያውቅ ነው።ቴአትሮቹንም ሲሠራ የሚከፈለው ክፍያ አልነበረም።"በማለት ስለ ሰይፉ ተናግሯል ።
"ሆሊውድ እና ሰይፉ ፋንታሁን " ሲል ጋዜጠኛ ዕዝራ እጅጉ በፃፈው የግል ማስታወሻ እንዲህ ይላል፦
"......የ1989 አዲስ ዓመት ሲገባ የ 12ኛ ክፍል ማትሪክ ወሳጅ ነበርኩ፡፡ በቦሌ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ተማሪ ቤት የሚኒ ሚድያ ሊቀመንበር ነበርኩ፡፡ የኢቲቪው ፋንታሁን ኃይለማሪያም አንድ ሰይፉ የሚባል ልጅ አለ ላስተዋውቅህ ብሎ ፒያሳ ቲሩም አካባቢ ቀጠረኝ። ያኔ ሰይፉ ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ ተዋወቅኩ።
በ17 ዐመቴ አካፑልኮ ቤይ ፊልምን ለቦሌ ሀይስኩል ተማሪዎች መተርጎም ጀምሬ ነበር ጥቅምት 11 1989 ። ሆሊዉድ ደግሞ የዚያን ሰሞን ነበር አንድ ተብላ የተጀመረችው።
ሰይፉ ፋንታሁን እና ተመስገን አፈወርቅ ሆሊዉድ ጋዜጣን መሠረቱ፡፡ በጊዜው ሁለቱ ዕድሜያቸው ከ 22 አይዘልም፡፡
ሆሊዉድ ስትጀመር በ 15 ቀን የምትወጣ ጋዜጣ ነበረች።
ሰይፉ እስከማውቀው ድረስ የጋዜጣው ባለቤት ሲሆን ሆሊዉድ ላይ እንድሳተፍ ዕድሉን የከፈተልኝ ነው፡፡ በዐመቱ የዩኒቨርሲቲ ትምህርቴን እየተከታተልኩ ደግሞ ፒያሳ እየመጣሁ ለሆሊዉድ የሚሆኑ ዜናዎችን እተረጉም ነበር፡፡ ሰይፉም እየከፈለኝ እሠራ ነበር፡፡ ያኔም የጋዜጣ ባለቤትነት እንደ ትልቅ በሚቆጠርበት ዘመን ሰይፉ በ 22 ዐመቱ የጋዜጣ አሳታሚ ነበር፡፡ እንዴት በትጋት ይሠራ እንደነበርም አልዘነጋውም፡፡ የፊያሜታውን ዳዊት ከበደ ወየሳንም የዚያን ሰሞን ነበር ያወቅኩት፡፡
ለፊት ገፅ የሚሆኑ ዜናዎችን እንድተረጉም ይሰጠኝ ነበር። ሰይፉ ብር ስጠኝ እንጂ ስለው በዚህ ወር ብዙ አልሠራንም እያለ ትንሽ ብር ሲሸጉጥልኝ ትዝ ይለኛል።
ብቻ ሰይፉ በመዝናኛ ኢንዱስትሪ ላይ ቀዳሚ አሻራ በማሳረፍ ታሪክ ያነሳዋል፡፡ ሁል ጊዜ ከትህትና የተነሳ እኔ ምን ሰርቼ ቢልም ከሆሊዉድ ተነስቶ የሬድዮ ጣቢያ ባለቤት የሆነበት ትልቁ ሚስጥር የሥራ ሠው ስለሆነ ነው፡፡ ይህን ጥረቱን ደግሞ ከ 1989 ጀምሮ ሳጤን ነበር፡፡ ሆሊዉድ ምን አይነት ይዘት እንደነበራት ለማወቅ ከዚህ ፅሁፍ ጋር የተያያዘዉን የጋዜጣዋን ቅጂ ይመልከቱ፡፡ እና ወዳጃችን ሰይፉ ብዙ ሰው ስለ ጋዜጣ በማያውቅበት ፣ጋዜጣን አሳትሞ ማሰራጨት ፈተና በሆነበት ጊዜ ሆሊዉድን ለህትመት ሲያበቃ ነበር፡፡ በዚህ አደንቀዋለሁ፡፡
ሰይፉ በጋዜጣ፡ በሬድዮ እና በቲቪ በ ሶስቱም ሚድየሞች በመስራት ማዝናናት እንደሚቻል አሳይቷል፡፡ ከሆሊዉድ በፊት ደግም ሞገድ ላይ የጥበበ ዐምድ ላይ ይፅፍ ነበር። ሰይፉ፣ የበጎ ሰው ሽልማት የ 2014 የሚድያ ዘርፍ ዕጬ በነበረ ጊዜ ለሽልማት ድርጅቱ የህይወት ታሪኩን የምሠራው እኔ ስለነበርኩ ብዙ የሥራ ታሪኮቹን ሳሰባስብ ነበር።
ያኔ የተረዳሁት ነገር የሰው ልጅ ትልቅ ጥረት ካሳየ ካሰበበት ቦታ ሊደርስ እንደሚችል ነው፡፡ የሚድያ ሥራ ፈጣሪዎች ቁጥራቸው ትንሽ በሆነበት ሀገር የእነ ሰይፉ ታሪክ ብዙ ያስተምራል፡፡ ታሪክ ሰናጅ ስለሆንኩ ለምፅፈው ሁሉ የሰነድ ማስረጃ አብሮኝ ነው፡፡ የጋዜጣ ታሪክ የሚፃፈው ጋዜጣ ላይ የሚፅፍ ሰው ስለ ሁኔታው ሲናገር ብቻ ነው፡፡ የጥንቱ ወዳጄ፣ አሠሪ ሰይፉ ለመዝናኛው ኢንዱስትሪ ላበረከትከው አስተዋፅኦ መሸለም ሲያንስህ ነው ሲል ዕዝራ እጅጉ ምስክርነቱን ሰጥቷል።
የመክብብ አስራት ትዝታ ስለ ሰይፉ
እዝራ፥ የሆሊውድ ነገር ከተነሳ አንድ ምሥጢር ላውጋህ። ሐረር እያለ እኔ ቤት ይመጣና ሁሌ እንደምናደርገው የልባችንን እንጫወታለን። አንድ ዕለት መጣና፦
" አዲስ አበባ ልሄድ ነው!" ይለኛል።
"ምንም ሳናወራበት በድንገት? እና ምን ለመሥራት ዐሰብክ?" ግራ ገብቶኝ ጠየኩት።
" ባክህ በቅርቡ አሜሪካ ሆሊዉድ ነው የምታገኘኝ!" ሲል ከት ብዬ ስቄ ሽኘሁት። ከወራት በኋላ ደወለልኝ።
"ባለፈው ሆሊዉድ እሄዳለሁ ስልህ ስቀህ ነበር አይደል?" አለኝ።
"ያንተ ነገር እኮ አይታወቅም ልሄድ ነው እንዳትለኝ?!" ስለው በተራው ስቆብኝ፣
"ባክህ ሆሊዉድ መሄድ ቢያቅተኝ፣ 'ሆሊዉድ' የሚል ጋዜጣ ማሳተም ጀመርኩ። ልኬልሃለሁና አንብበህ አስተያየት ስጥ!" ያለኝ አይረሳኝም። ሰይፉ አንድ ነገር ከወሰነ ፈጽሞ ወደ ኋላ አይልም። ሐረር ላይ 1982 ዓ.ም ለዓመታዊው የቀይ መስቀል በዓል ለህዝብ የሚታይ ድራማ ሠርተን ነበር። ያኔ ዕድሜው ዐሥራ ዐራት ቢኾነው ነው። ድርሰቱም ዝግጅቱም የእኔ ስለነበር ገጸ- ባሕርያቱን የመምረጥ መብቱ ስለነበረኝ እረኛ አድርጌ መደብኩት። የክብር እንግዳው የሐረርጌ ክፍለ ሀገር ኢሠፓ ጽ/ኃላፊው ነበሩ። እርሳቸውን ጨምሮ በሳቅ የአዳራሹን ተመልካች ፍንድት ነበር ያደረጋቸው። ያን ጊዜ ከተወኑት ውስጥ ነፍሱን ይማርና መስፍን ጌታቸው እና ዛሬ ትንታግ ተንታኝ የኾነው ጋዜጠኛ ዐቢይ ደምለው ይገኙበት ነበር። በእዚህ እጋጣሚ ሦስት የብዙዎች ጥያቄዎችን አረጋግጬ ልለፍ፤
፩- አንዳንዶች በዕድሜው ላይ ይከራከራሉ። እሱም በራሱ ስለሚቀልድ ሰባ ዓመት የሚመስላቸው አይጠፉምና የሰይፉን ዕድሜ ተወዳጅ ሚድያ ካቀረበው ጋር ማመሳከር ቢችሉ፤
፪- ፀጉሩን የመለጡት አዲሶች ይመስሉኛል። (ሃሃሃሃሃ) ሐረር እያለ ፀጉሩ ከግንባሩ ድፍት ያለ ሉጫ የሚሉት ዓይነት ነበረ። ነበረ ኾኖ ተመልጦ ቀረ እንጂ! አዲስ ስንገናኝ "ከክቡር ገና ቀንተህ ነው መላጨት የጀመርከው!?" እለው ነበር፤ ለካ ጉዳዩ ሌላ ኾኖ ነው።
፫- ብዙዎች መተወን የሚችል አይመስላቸውም። ሐረር ላይ ከኛ ጋር ያልተወነበት መድረክ የለም። አንዴ ከአስረስ በቀለ ጋር ከአዲስ አበባ ጋብዘናቸው ብዙ ከተሞች ላይ ስናሳይ፣ ድንገት ጅግጅጋ ከተማ ላይ አስረስ ካልዘፈንኩ ይለኛል። ማይኩን ይዞ ወጣ። ሙዚቀኞቹ " ብርቱካን ትርንጎ መሳይ' የሚለውን ማጀብ ቀጠሉ። አስረስ በምርጥ ድምፁ አዳራሹን አናጋው! ሽልማት በሽልማት ይኾናል። ከመድረክ ጀርባ ኾኖ ሰይፉ ያያል። በቅናት መንፈስ ማይኩን ይዞ ወደ መድረክ ወጥቶ መዝፈን ሲጀምር አስረስ ደንግጦ ቆመ። ለካንስ እየዘፈነ የነበረው ከጀርባ ኾኖ ሰይፍሻ ነበር። ተመልካቹን በሳቅ አንፈራፈረው። እናም ልጃችን ከልጅነቱ ጀምሮ ነው ጥበብ የጠራችው ለማለት ነው! የእሱ ገጠመኞች ብዙ ቢኾኑም ለዛሬ ይብቃኝ!
የሰይፉ የሚድያ ጅማሮ (ከ1989-2018)
ሰይፉ ፣ከ1986-1989 ባሉት 4 ዓመታት በልዩ ልዩ ጋዜጦች ላይ ፅሑፎችን በማበርከት፣ ለ120 ፕሮግራም የሚሆን ድራማዎችን በመፃፍና በመተወን የጥበብ ፍላጎቱን ሲወጣ ነበር። ከእንግዳዘር ነጋ፣ከአስረስ በቀለ እና ከሌሎችም ጋር በመተወን ብዙዎችን ዘና ሲያደርግ ነበር። ያኔ የተወነባቸው አጫጭር ጭውውቶች አልፎ አልፎ በማህበራዊ ድረ ገፆች ላይ ይታዩ ነበር። ሰይፉ፣ በዚያን ሰዐት ይህን ሁሉ ሲሠራ ገና 19 ዓመቱ ነበር።20 ዓመቱን ካከበረ በኃላ ግን የራሱን ድርጅት የመመሥረት ህልም ሰነቀ።
በጊዜው የሪፖርተር ጋዜጣ ለህትመት በቅታ በአንባቢያን ዘንድ ከበሬታን ያተረፈችበት ጊዜ ነበር። ወጣቱ ሰይፉም የሪፖርተር ጋዜጣ መሥራች አቶ አማረ አረጋዊ ዘንድ ቀርቦ እንዲህ አለ፦" እኔ አቶ አማረ የሪፖርተር ጋዜጣ አድናቂ ነኝ። ከፖለቲካ ውጭ የሆነ ጋዜጣ መጀመርም ፈልጋለሁ። ስለ ፊልም የሚያወራ ሆሊዉድ የተባለ ጋዜጣ እንዲኖረኝ እሻለሁ። ነገር ግን ለማሳተሚያም ሆነ ድርጅቱን ለማቋቋም ገንዘብ የለኝም "ሲል ሰይፉ በሀዘኔታ ፊት ሀሣቡን ገለፀ።
ወጣቶችን ማገዝ የሚሆንለት አቶ አማረ አረጋዊም አንተ ሆሊዉድን ጀምረው እንጂ ህትመቱን አታስብ እኔ እሸፍናለሁ ሲል ሞራል ሰጠው። ገንዘቡንም ወዲያው ሰጠው። የ21 ዓመቱ ሰይፉም በ1989 ዓ.ም የጋዜጣ ባለቤት ሆነ። ከጥቂት ወራት በኃላም አቶ አማረ ዘንድ ሄዶ፦" አሁን ማስታወቂያ ማግኘት ጀምሬያለሁ ። ሥራም ጥሩ እየሆነ ነው። ጋሽ አማረ አንተም ትልቁ ባለውለታዬ ነህ ሲል " ሰይፉ የከበረ ምስጋናውን አቀረበ።
ሰይፉና አቶ አማረ ዛሬ የልብ ወዳጆች ናቸው። አልፎ አልፎም ምሣ ለመብላት እየተገናኙ ይጨዋወታሉ። አቶ አማረን ስለ ሰይፉ ጠይቄው ለዚህ ደረጃ መብቃቱ ያረካዋል። ሰይፉ በጋዜጣ፣በሬድዮ፣በቲቪ አቅሙን ያሳየና ከራሱ አልፎ ለሌሎችም የሥራ ዕድል የፈጠረ ታታሪ ሰው ነው " ሲል አድናቆቱን ይቸረዋል።
ሰይፉ በታህሳስ 1989 ዓ.ም ሆሊዉድን ሲጀምር ተመስገን አፈወርቅ እና ብርሀኑ ድጋፌ አብረውት ነበሩ። በወቅቱ፣ ተመስገን እና ሰይፉ የፊልም ጉዳዮችን ፣ ብርሀኑ ድጋፌ ደግሞ የሙዚቃ ርዕሰ -ነገሮችን ለአንባብያን ያቀርቡ ነበር። ያኔ ብርሀኑ ድጋፌ፣ የውጭ መፅሔቶችን እንደ ልብ ያገኝ ስለነበር ሆሊዉድ የአንባቢያንን ቀልብ በቶሎ መያዝ ቻለች።
ሆሊዉድ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ ለህትመት ስትበቃ ቅጂዋ 2000 ነበር። የምትወጣውም በ 15ቀን አንድ ጊዜ ነበር። ያኔ የጋዜጣው የንድፍ ሥራ ይሠራ የነበረው ፒያሳ ቲሩም አካባቢ ሲሆን ጥበበ ታምራትም በዲዛይን ሥራ አሻራ ነበረው። ኃላ ላይም የፊያሜታው ዳዊት ከበደ ወዬሳ የሆሊዉድን የገፅ ንድፍ ይሠራ ነበር።
ጋዜጣው የተጀመረ ሰሞን ሰይፉ ከአንድ ጋዜጣ 400 ብር ትርፍ ያገኝ ነበር። በሂደት እንደ ሼል ኢትዮጵያ ያሉ ተቋማት ስፖንሰር ሆነው ከመጡ በኃላ የድርጅቱ ገቢም አደገ። ሰይፉ መጀመሪያ መኖሪያው ሰሜን ሆቴል አካባቢ አጎቱ ጋር የነበረ ሲሆን ቀጥሎም ሊሴ ገብረማሪያም ተማሪ ቤት ፊት ለፊት የ250 ብር ቤት ተከራይቶ ይኖር ነበር። በመቀጠልም አለምነህ ዋሴ ይኖርበት የነበረውን ዳትሰን ሰፈር የሚገኝ ቤትን በ850 ብር ተከራየ። እያለ እያለ ሰይፉ ራሱን ለማሳደግ እና በሚድያው ኢንዱስትሪ ለውጥ ለማምጣት መትጋት ጀመረ።
በ1990 ግድም በኢቲቪ ፣ ኢቲቪ ሚዩዚክን የተሰኘ መሰናዶን ከብርሀኔ ንጉሴ ና ከሱራፌል ወንድሙ ጋር ማቅረብ ጀመረ። በዚህም ከተመልካች ጋር የበለጠ ቅርርብ መፍጠር ችሏል።
በ1992 ዓ ም ኤፍ ኤም አዲስ 97 ነጥብ አንድ ሲጀመር ከዲጄ ኪን ጋር አዲስ ዜማን በመጀመር የራሱን የአየር ሰዓት ወስዶ መሥራት ጀመረ። ሰይፉ የበለጠ በመዝናኛው ኢንዱስትሪ ላይ ተፅእኖ ማሳደር የጀመረውም በዚህ ወቅት ነበር። አዳዲስ የመዝናኛ ወሬዎችም የሚገኙበት የሬድዮ ፕሮግራም ለመሆን በቃ። ከ1992-2000 ለ 8 ዓመታት የዘለቀው በሰይፉ ይመራ የነበረው አዲስ ዜማ በየዕለቱ እያደገ አድማጭን ለመቆጣጠር በቃ።
በ 2000 ዓ.ም ሸገር ሬድዮ ሲጀመር ሰይፉም "ታዲያስ አዲስ" በተሰኘ አዲስ የመዝናኛ ፕሮግራም በአዲስ መልክ የአድማጭን ጆሮ ለመያዝ ጣረ። ሸገር በሄደበት ጊዜ ሰይፉ የ11 ዓመት የመዝናኛ ሚድያ ልምድ አካብቶ ስለነበር ሥራው ብዙም ፈታኝ አልሆነበትም። ሸገር ከመግባቱ ቀደም ብሎ በ 1996 "መዝናኛ "ጋዜጣን ከፍ ባለ ደረጃ ጀምሮ አንባቢያንን ለመሳብ ቻለ።
ሰይፉ ፣በአንድ በኩል ሸገር ላይ "ታዲያስ አዲስ"ን እየሠራ በሌላ ደግሞ ኢቤኤስ ላይ ሰይፉ በኢቢኤስን በመጀመር ላለፉት 15 ዓመታት ተመልካቹን እያዝናና ይገኛል። ሁሉም የሬድዮም ሆነ የቲቪ ፕሮግራሞቹ፣በዩቲዩብ ከፍተኛ የተመልካች ቁጥር ያላቸው ሲሆኑ ከአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ጀምሮ ሌሎች ታዋቂ ሰዎችንም በፕሮግራሙ ላይ ማቅረብ ችሏል።
ከ2009 ጀምሮ ደግሞ ከሁለት አጋሮቹ ጋር በመሆን ኢትዮ ኤፍ ኤም _107.8 ለማቋቋም ችሏል።
የሚድያ ሰው ሰይፉ ፋንታሁን ባለፉት 29 ዓመታት በሚድያው ኢንዱስትሪ ላይ ያለ አንዳች ዕረፍት እየሠራ ስኬታማ ሥራ ፈጣሪ የሚድያ ሰውና ባለቤት ለመሆን ችሏል። በ 13 ዓመቱ ለገዳዲ ላይ የጀመረው ጥረት ኢትዮ ኤፍ ኤም ላይ አድርሶታል። በመጠነኛ ካፒታል አንድ ብሎ የጀመረው ሆሊውድ ጋዜጣ ወደ ሬድዮ፣ከዛም ወደ ኢቲቪ፣ ቀጥሎም ወደ መዝናኛ ጋዜጣ አቃርቦታል። ሐረር ቀይ መስቀል አሀዱ ያለው በጎነቱ ለሜቄዶንያም ተርፏል።
በበጎ አድራጊነት ሥራው ምስጋና የሚቸረው ሰይፉ ለታይታ የማይጓጓ፣ ስለ ራሱ እንዲነገርለት የማይሻ እንደሆነ የቅርቦቹ ይመሰክራሉ። ሰብዕናው ለሌሎች መድረስን ያስቀድማል። ያለውን የሚድያ ተፅዕኖ ፈጣሪነት ግምት ውስጥ በማስገባት ለመቁጠር የሚያዳግቱ በጎ ተግባራትን አከናውኗል። ይህም ርካታ ይሰጠዋል እንጂ ሌሎች እንዲያወሩለት አይሻም። ሰይፉ የሕይወት ታሪኩ እንዲሰነድ በተወዳጅ ሚድያ የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ተጠይቆ እኔ ምን ሰርቼ? በሚል ትህትና ይለፈኝ ብሎ ነበር። እኛም መረጃዎችን አሰባስበን ታሪኩን ሳናወጣው አቆይተን ነበር። አሁን ግን ጊዜው ስለሆነ የሰይፉን ታሪክ ከተሟላ መረጃ እና ብዙም ካልታዩ ምስሎች ጋር እነሆ አስነብበናል። ቀሪ መረጃዎችን በቀጣይ የምናካትት ይሆናል። የዝግጅት ክፍሉ ይህን ፅሁፍ ለማጠናከር የቅርብ ሰዎችን እና ተአማኒነት ያላቸውን ምንጮች ያነጋገረ ሲሆን መረጃ የሰጡንን ሁሉ ልባዊ ምስጋናን ማቅረብ እንወዳለን።
በተለይም መምህር መክብብ አስራት፣ አቶ አማረ አረጋዊ፣ አቶ በዛብህ ተክሉ
ነፍሱን ይማረውና ዳዊት ከበደ ወዬሳን እናመሰግናለን ።
1 year ago
“ብዝኃነት የኢትዮጵያ ጌጥ እና ዐቅም ነው!
#ethiopia | ኢትዮጵያ በሕዝቦቿ ብዝኃ ማንነት ደምቃ፣ ፀንታና ታፍራ የኖረች፣ ብዝኃ የተፈጥሮ ሀብት ባለቤት የሆነች ድንቅ ሀገር ናት፡፡ ብዝኃነታችን የጥንካሬያችን፣ የሥልጣኔያችን፣ የአይበገሬነታችን፣ የክብራችን፣ የነፃነታችን እና የአልሸነፍ ባይነታችን ምሥጢር ነው፡፡
በተለያዩ የኢትዮጵያ አካባቢዎች የሚገኙ ጥንታዊ ሃይማኖታዊ እና ታሪካዊ ቦታዎች እና የኪነ ሕንጻ ሀብቶቻችን የብዝኃነታችን ውጤቶች ናቸው፡፡ የአክሱም ሐውልቶች፣ የጢያ ትክል ድንጋዮች፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የለጋ ኦዳ ዋሻ ሥዕሎች፣ የጎንደር አብያተ መንግሥታት እና የሐረር ጀጎል ግንብ ኪነ ሕንጻዎች የብዝኃነታችንን ውበት እና ዐቅም ማሳያዎች ናቸው፡፡ በተለያዩ ዘመናት፣ ለተለያዩ ዓላማዎች መሠራታቸዉ የሐሳብ እና የዕውቀት ብዝኃነታችንን፣ ምንም ቴክኖሎጂ ባልነበረበት ወቅት ዘመን ተሻጋሪ ተደርገዉ መሠራታቸው የብዝኃነታችንን ዐቅም እንዲያሳዩ ያደርጋቸዋል፡፡
የባህል፣ ቋንቋ እና ዕይታ ብዝኃነቶቻችንም የኢትዮጵያ ጌጥ እና ዐቅም ናቸው፡፡ በባህላዊ የእርቅ እና ሽምግልና ሥርዐቶቻችን የአብሮነት እሴትን ገንብተናል፤ በሥነ ቃሎቻችንና ተረቶቻችን ኢትዮጵያችንን በእያንዳንዳችን ልብ ውስጥ ቀርጸናል፡፡ ኢትዮጵያ በየባህሉ፣ በየቋንቋዉ፣ በየማኅበረሰቡ ታሪክ እና ትርክት የጸናች የወል እውነታችን የኾነችዉ በብዝኃነታችን እሴቶች ነው፡፡
የአለባበስ፣ የአመጋገብ፣ የኀዘንና ደስታ አገላለጽ ብዝኃነቶቻችን ኢትዮጵያን ማስጌጫ ቀለሞቻችን ናቸው፤ ለዚህም ነው በኅብር ቀን ልናጎላቸው የወደድነው፡፡ ለዚህም ነው የኢትዮጵያ ልዩ ወር በኾነችዉ ጳጒሜን 2ኛ ቀን የኅብር ቀንን ብዝኃነት የኢትዮጵያ ጌጥ በሚል መሪ መልእክት ማክበራችን፡፡
ብዝኃነታችን ጌጣችን ብቻ አይደለም፤ ዐቅማችንም እንጅ፡፡ ኢትዮጵያውን በጋራ ሞክረን ያላሳካነው የለም፡፡ እንደ ዓድዋ ያለ በዓለም የነጻነት ትግል ቀንዲል የኾነ ድል ስናሳካ ብዝኃነታችን ዐቅማችን ነበር፡፡ አንደኛችን የተዋጣልን ቀስተኞች ነበርን፤ አንደኛችን የተዋጣልን ፈረሰኞችና ጦረኞች ነበርን፤ ሌላኛችን በባህላዊ መንገድ ሐኪሞች ነበርን፤ ሌላኛችን የተዋጣልን ጀግና ቀራጪ ከያኒ ነበርን፡፡
የእያንዳንዳችን ብዝኃ ዕውቀት ዓድዋን ወለደ፡፡ በዚህም ዘመን ብዝኃነታችን ዐቅማችን ለመኾኑ ዳግማዊ ዓድዋችን ኅዳሴ ምስክር ነው፡፡ ገንዘባችንን፣ ላባችንን፣ ጉልበትና ዕውቀታችንን ደምረን፣ ዓለማቀፍ ጫናዎችን ተቋቁመን ኅዳሴን ያሳካነው ብዝኃነታችን በፈጠረልን ዐቅም ነው፡፡ በአረንጓዴ ዐሻራ በየዓመቱ የራሳችንን ክብረ ወሰን እያሻሻልን ዓለምን የምናስደምመው ብዝኃነታችን በፈጠረልን ዐቅም ነው፡፡
ለዚህም ነው ብዝኃነት የኢትዮጵያ ጌጥ የምንለው፡፡ ለዚህ ነው ጳጉሜን 2ን የኅብር ቀን ብለን የምናከብረው፡፡ ኢትዮጵያ በብዝኃነቷ እያጌጠች፤ በብዝኃነቷ ዐቅም እያደገች፤ ዐዲሲቷ የተስፋ ዓድማስ ትኾናለች፡፡ የማንሰራራት ዘመኗም በብዝኃነቷ ያጌጣል፡፡
ጳጒሜን 2 ቀን 2017 ዓ.ም “
የኢፌድሪ መንግስት ኮሚዩኒኬሽን አገልግሎት
#ethiopia | ኢትዮጵያ በሕዝቦቿ ብዝኃ ማንነት ደምቃ፣ ፀንታና ታፍራ የኖረች፣ ብዝኃ የተፈጥሮ ሀብት ባለቤት የሆነች ድንቅ ሀገር ናት፡፡ ብዝኃነታችን የጥንካሬያችን፣ የሥልጣኔያችን፣ የአይበገሬነታችን፣ የክብራችን፣ የነፃነታችን እና የአልሸነፍ ባይነታችን ምሥጢር ነው፡፡
በተለያዩ የኢትዮጵያ አካባቢዎች የሚገኙ ጥንታዊ ሃይማኖታዊ እና ታሪካዊ ቦታዎች እና የኪነ ሕንጻ ሀብቶቻችን የብዝኃነታችን ውጤቶች ናቸው፡፡ የአክሱም ሐውልቶች፣ የጢያ ትክል ድንጋዮች፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት፣ የለጋ ኦዳ ዋሻ ሥዕሎች፣ የጎንደር አብያተ መንግሥታት እና የሐረር ጀጎል ግንብ ኪነ ሕንጻዎች የብዝኃነታችንን ውበት እና ዐቅም ማሳያዎች ናቸው፡፡ በተለያዩ ዘመናት፣ ለተለያዩ ዓላማዎች መሠራታቸዉ የሐሳብ እና የዕውቀት ብዝኃነታችንን፣ ምንም ቴክኖሎጂ ባልነበረበት ወቅት ዘመን ተሻጋሪ ተደርገዉ መሠራታቸው የብዝኃነታችንን ዐቅም እንዲያሳዩ ያደርጋቸዋል፡፡
የባህል፣ ቋንቋ እና ዕይታ ብዝኃነቶቻችንም የኢትዮጵያ ጌጥ እና ዐቅም ናቸው፡፡ በባህላዊ የእርቅ እና ሽምግልና ሥርዐቶቻችን የአብሮነት እሴትን ገንብተናል፤ በሥነ ቃሎቻችንና ተረቶቻችን ኢትዮጵያችንን በእያንዳንዳችን ልብ ውስጥ ቀርጸናል፡፡ ኢትዮጵያ በየባህሉ፣ በየቋንቋዉ፣ በየማኅበረሰቡ ታሪክ እና ትርክት የጸናች የወል እውነታችን የኾነችዉ በብዝኃነታችን እሴቶች ነው፡፡
የአለባበስ፣ የአመጋገብ፣ የኀዘንና ደስታ አገላለጽ ብዝኃነቶቻችን ኢትዮጵያን ማስጌጫ ቀለሞቻችን ናቸው፤ ለዚህም ነው በኅብር ቀን ልናጎላቸው የወደድነው፡፡ ለዚህም ነው የኢትዮጵያ ልዩ ወር በኾነችዉ ጳጒሜን 2ኛ ቀን የኅብር ቀንን ብዝኃነት የኢትዮጵያ ጌጥ በሚል መሪ መልእክት ማክበራችን፡፡
ብዝኃነታችን ጌጣችን ብቻ አይደለም፤ ዐቅማችንም እንጅ፡፡ ኢትዮጵያውን በጋራ ሞክረን ያላሳካነው የለም፡፡ እንደ ዓድዋ ያለ በዓለም የነጻነት ትግል ቀንዲል የኾነ ድል ስናሳካ ብዝኃነታችን ዐቅማችን ነበር፡፡ አንደኛችን የተዋጣልን ቀስተኞች ነበርን፤ አንደኛችን የተዋጣልን ፈረሰኞችና ጦረኞች ነበርን፤ ሌላኛችን በባህላዊ መንገድ ሐኪሞች ነበርን፤ ሌላኛችን የተዋጣልን ጀግና ቀራጪ ከያኒ ነበርን፡፡
የእያንዳንዳችን ብዝኃ ዕውቀት ዓድዋን ወለደ፡፡ በዚህም ዘመን ብዝኃነታችን ዐቅማችን ለመኾኑ ዳግማዊ ዓድዋችን ኅዳሴ ምስክር ነው፡፡ ገንዘባችንን፣ ላባችንን፣ ጉልበትና ዕውቀታችንን ደምረን፣ ዓለማቀፍ ጫናዎችን ተቋቁመን ኅዳሴን ያሳካነው ብዝኃነታችን በፈጠረልን ዐቅም ነው፡፡ በአረንጓዴ ዐሻራ በየዓመቱ የራሳችንን ክብረ ወሰን እያሻሻልን ዓለምን የምናስደምመው ብዝኃነታችን በፈጠረልን ዐቅም ነው፡፡
ለዚህም ነው ብዝኃነት የኢትዮጵያ ጌጥ የምንለው፡፡ ለዚህ ነው ጳጉሜን 2ን የኅብር ቀን ብለን የምናከብረው፡፡ ኢትዮጵያ በብዝኃነቷ እያጌጠች፤ በብዝኃነቷ ዐቅም እያደገች፤ ዐዲሲቷ የተስፋ ዓድማስ ትኾናለች፡፡ የማንሰራራት ዘመኗም በብዝኃነቷ ያጌጣል፡፡
ጳጒሜን 2 ቀን 2017 ዓ.ም “
የኢፌድሪ መንግስት ኮሚዩኒኬሽን አገልግሎት
1 year ago
የስፖርት ጋዜጠኛ ቀን ታላቁ መሰወር ሲታወስ !
‹‹ዳኙ ሊመታ ነው፤ ዳኙ ገላግለን . . . ወይኔ ዳኙ አ - ገ - ባ -፤ ደንሶ አገባ ዳኙ፣ ቀኝ አሳይቶ ግራ፣ ግራ አሳይቶ ቀኝ በጣም አስደናቂ ግብ ነው . . . ›› ትንፋሹ ቁርጥ ቁርጥ እያለ ደስታና ሲቃ፣ ስሜትም በተቀላቀለበት ድምፀት ታኅሣሥ 17 ቀን 1980 ዓ.ም. ያስተጋባው ታዋቂው የስፖርት ጋዜጠኛ ደምሴ ዳምጤ ነበረ፡፡
በአገራችን ኢትዮጵያ በስፓርት ጋዜጠኝነት ከቀደምቶቹ አቶ ፍቅሩ ኪዳኔ፣ የጅብራተሩ አለት ይድነቃቸው ተሰማ፣ ይንበርበሩ ምትኬ፣ ጎርፍነህ ይመርና አይተኬው የቀጥታ ዘገባ ባለሟሉ የድሬዳዋ ፍሬ ደምሴ ዳምጤ በቀዳሚነት ይጠቀሳሉ። ጋዜጠና ደምሴ ዳምጤን በሬዲዮ መስማት ሜዳው ውስጥ ቀጥታ ጫወታን ከመከታተል የበለጠ ሃሴትን ያጎናጽፋል። በዚህም በዘመኑ ”እግር ካስን በሬዲዮ የሚያሳይ!” ተብሎለታል።
ስፖርት ዘጋቢነት ድንቅ የሆኑ ባለሙያዎች ስራቸውን አስቀምጠውልን አልፈዋል። በርካቶች ደግሞ የነሱን ፈለግ ተከትለው ድርሻቸውን ተወጥተዋል። ገና በለጋ እድሜው በ16 ዓመቱ ወደ ስፓርት ጋዜጠኝነት ሙያ የተሰማራው ጋዜጠኛ ደምሴ ዳምጤም ከነዚህ ተርታ ይመደባል። ይህን የአገር ቅርስ ለአፍታ እናስታውሰው።
በኢትዮጵያ ስፖርት ጋዜጠኝነት ታሪክ ሁነኛ ሥፍራ ያለው ደምሴ፣ የስፖርት ዜናዊነቱን የጀመረው ምሥራቃዊቷ ድሬዳዋ ከተማ በአማተርነት እየዘገበ ወደ አዲስ አበባ መላክ በጀመረበት ጊዜ ነው፡፡ በተለይ በኢትዮጵያና ብሥራተ ወንጌል ሬዲዮ ጣቢያዎች፣ በኢትዮጵያ ቴሌቪዥንም ጋዜጠኛና ‹‹የስፖርት ፋና›› ጋዜጣ መሥራች ከነበረው ታላቁ ጋዜጠኛ ሰሎሞን ተሰማ ጋር ቅርበት ስለነበረው ከድሬዳዋ የሐረርጌን ስፖርታዊ እንቅስቃሴ እየዘገበ ይልክ ነበር፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ ተወልዶ ያደገው ድሬደዋ ሲሆን በኢትዮጵያ ሬድዮ ከመቀጠሩ በፊት የስፖርት ፊሪላንስ ጋዜጠኛ ሆኖ ከትውልድ ስፍራው ይሰራ ነበር፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ ለኢትዮጵያ ስፖርት እድገት ደከመኝ ሳይል የሰራና በዚህም በህዝብ ዘንድ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ያተረፈ ባለሙያ ነበር፡፡
በሙያውም አትላንታ፣አቴንስና ቤጅንግ ኦሎምፒኮችን በስፍራው በመገኘት ለኢትዮጵያ ህዝብ አስተላልፏል፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ ዳምጤ ለ 40 አመት ከሁለት ወር ያህል የ ኢትዮጵያ እግር ኳስናአትሌቲክስ ነባራዊ ምስክር ነው ፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በምሥራቅና በመካ ከለኛው አፍሪካ ዋንጫ ድል ሲያደርግ ጋዜጠኛ ደምሴ በውስጣዊና ውጫዊ ደስታረስርሷል ፡ በአትሌቲክሱም ዘርፍ በጀግኖች አትሌቶች ድል የኢትዮጵያ ባንዲራ ከፍብሎ ሲውለበለብ የደስታ ሳግ እየተናነቀው ድሉን በልዩ የስሜት የበላይነት ዘግቧል፡፡ ከ ሞስኮ እስከ ባርሴሎና ፡ከ አትላንታ እስከ ሲድኒ ፡ ከ አቴንስ እስከ ቤጂንግ ደምሴየ ሀገር ኩራቶች አብሪ ከዋክብቶች የደመቁበትን ደማቅድል ለሚወደው ህዝብበአይረሴና ተናፋቂ ድምፁ አስተጋብቷል ፡ ታሪክ ሲሰራ ከታሪክ ቀማሪዎች ጋርተገኝቷል፡፡ ታሪካቸውን ሰንዷል እነሆ አብሮም ታሪክ ሆኗል ፡፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ በ 40 ዓመታት የኢትዮጵያ ስፖርት ውጣ ውረድ ውስጥ ደሙእስኪንተከተክ ድረስ ተችቷል፡፡ ጮኋል ገምግሟል ፡፡ ስፖርትና ስፖርትን ብቻ ዘግቧል፡፡ ስነ- ስፖርትን ዘምሯል፡፡ ለብዙ ወጣቶች በተለያዩ ስፖርቶች መሳተፍና የስፖርት ጋዜጠኞች መፈጠር ከፍላጎት መቀስቀሻ ምንጭነት ያለፈ የሙያ ስነ ምሳሌ ሆኗል ፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ የሀገር ፍቅር ያለው ባለሙያ ነው ፡፡ የሀገር ፍቅሩንም በስራው ላይ ባሳየው ትጋት አስመስክሯል፡፡ ለሙያውም ዋጋ ከፍሏል ፡፡ ለምሳሌ ደራርቱ ቱሉበባርሴሎና ኦሎምፒክ ያሸነፈች ጊዜ ሌሊት በእግሩ ከቤቱ እስከ ሬዲዮ ጣቢያ ድረስ መሄዱ ትልቅ ምስክር ነው ፡፡ ጥርሱን በስፖርት ዘገባ ነቅሏል ለማለት ይቻላል ፡፡ ለአንድባለሙያ በህዝብ ዘንድ መወደድ ከባድ ነው፡፡ ደምሴ ግን ፍቅሩን አግኝቶታል ፡፡ብንል ማጋነን አይሆንም ።
‹‹ዳኙ ሊመታ ነው፤ ዳኙ ገላግለን . . . ወይኔ ዳኙ አ - ገ - ባ -፤ ደንሶ አገባ ዳኙ፣ ቀኝ አሳይቶ ግራ፣ ግራ አሳይቶ ቀኝ በጣም አስደናቂ ግብ ነው . . . ›› ትንፋሹ ቁርጥ ቁርጥ እያለ ደስታና ሲቃ፣ ስሜትም በተቀላቀለበት ድምፀት ታኅሣሥ 17 ቀን 1980 ዓ.ም. ያስተጋባው ታዋቂው የስፖርት ጋዜጠኛ ደምሴ ዳምጤ ነበረ፡፡
በአገራችን ኢትዮጵያ በስፓርት ጋዜጠኝነት ከቀደምቶቹ አቶ ፍቅሩ ኪዳኔ፣ የጅብራተሩ አለት ይድነቃቸው ተሰማ፣ ይንበርበሩ ምትኬ፣ ጎርፍነህ ይመርና አይተኬው የቀጥታ ዘገባ ባለሟሉ የድሬዳዋ ፍሬ ደምሴ ዳምጤ በቀዳሚነት ይጠቀሳሉ። ጋዜጠና ደምሴ ዳምጤን በሬዲዮ መስማት ሜዳው ውስጥ ቀጥታ ጫወታን ከመከታተል የበለጠ ሃሴትን ያጎናጽፋል። በዚህም በዘመኑ ”እግር ካስን በሬዲዮ የሚያሳይ!” ተብሎለታል።
ስፖርት ዘጋቢነት ድንቅ የሆኑ ባለሙያዎች ስራቸውን አስቀምጠውልን አልፈዋል። በርካቶች ደግሞ የነሱን ፈለግ ተከትለው ድርሻቸውን ተወጥተዋል። ገና በለጋ እድሜው በ16 ዓመቱ ወደ ስፓርት ጋዜጠኝነት ሙያ የተሰማራው ጋዜጠኛ ደምሴ ዳምጤም ከነዚህ ተርታ ይመደባል። ይህን የአገር ቅርስ ለአፍታ እናስታውሰው።
በኢትዮጵያ ስፖርት ጋዜጠኝነት ታሪክ ሁነኛ ሥፍራ ያለው ደምሴ፣ የስፖርት ዜናዊነቱን የጀመረው ምሥራቃዊቷ ድሬዳዋ ከተማ በአማተርነት እየዘገበ ወደ አዲስ አበባ መላክ በጀመረበት ጊዜ ነው፡፡ በተለይ በኢትዮጵያና ብሥራተ ወንጌል ሬዲዮ ጣቢያዎች፣ በኢትዮጵያ ቴሌቪዥንም ጋዜጠኛና ‹‹የስፖርት ፋና›› ጋዜጣ መሥራች ከነበረው ታላቁ ጋዜጠኛ ሰሎሞን ተሰማ ጋር ቅርበት ስለነበረው ከድሬዳዋ የሐረርጌን ስፖርታዊ እንቅስቃሴ እየዘገበ ይልክ ነበር፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ ተወልዶ ያደገው ድሬደዋ ሲሆን በኢትዮጵያ ሬድዮ ከመቀጠሩ በፊት የስፖርት ፊሪላንስ ጋዜጠኛ ሆኖ ከትውልድ ስፍራው ይሰራ ነበር፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ ለኢትዮጵያ ስፖርት እድገት ደከመኝ ሳይል የሰራና በዚህም በህዝብ ዘንድ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ያተረፈ ባለሙያ ነበር፡፡
በሙያውም አትላንታ፣አቴንስና ቤጅንግ ኦሎምፒኮችን በስፍራው በመገኘት ለኢትዮጵያ ህዝብ አስተላልፏል፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ ዳምጤ ለ 40 አመት ከሁለት ወር ያህል የ ኢትዮጵያ እግር ኳስናአትሌቲክስ ነባራዊ ምስክር ነው ፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በምሥራቅና በመካ ከለኛው አፍሪካ ዋንጫ ድል ሲያደርግ ጋዜጠኛ ደምሴ በውስጣዊና ውጫዊ ደስታረስርሷል ፡ በአትሌቲክሱም ዘርፍ በጀግኖች አትሌቶች ድል የኢትዮጵያ ባንዲራ ከፍብሎ ሲውለበለብ የደስታ ሳግ እየተናነቀው ድሉን በልዩ የስሜት የበላይነት ዘግቧል፡፡ ከ ሞስኮ እስከ ባርሴሎና ፡ከ አትላንታ እስከ ሲድኒ ፡ ከ አቴንስ እስከ ቤጂንግ ደምሴየ ሀገር ኩራቶች አብሪ ከዋክብቶች የደመቁበትን ደማቅድል ለሚወደው ህዝብበአይረሴና ተናፋቂ ድምፁ አስተጋብቷል ፡ ታሪክ ሲሰራ ከታሪክ ቀማሪዎች ጋርተገኝቷል፡፡ ታሪካቸውን ሰንዷል እነሆ አብሮም ታሪክ ሆኗል ፡፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ በ 40 ዓመታት የኢትዮጵያ ስፖርት ውጣ ውረድ ውስጥ ደሙእስኪንተከተክ ድረስ ተችቷል፡፡ ጮኋል ገምግሟል ፡፡ ስፖርትና ስፖርትን ብቻ ዘግቧል፡፡ ስነ- ስፖርትን ዘምሯል፡፡ ለብዙ ወጣቶች በተለያዩ ስፖርቶች መሳተፍና የስፖርት ጋዜጠኞች መፈጠር ከፍላጎት መቀስቀሻ ምንጭነት ያለፈ የሙያ ስነ ምሳሌ ሆኗል ፡፡
ጋዜጠኛ ደምሴ የሀገር ፍቅር ያለው ባለሙያ ነው ፡፡ የሀገር ፍቅሩንም በስራው ላይ ባሳየው ትጋት አስመስክሯል፡፡ ለሙያውም ዋጋ ከፍሏል ፡፡ ለምሳሌ ደራርቱ ቱሉበባርሴሎና ኦሎምፒክ ያሸነፈች ጊዜ ሌሊት በእግሩ ከቤቱ እስከ ሬዲዮ ጣቢያ ድረስ መሄዱ ትልቅ ምስክር ነው ፡፡ ጥርሱን በስፖርት ዘገባ ነቅሏል ለማለት ይቻላል ፡፡ ለአንድባለሙያ በህዝብ ዘንድ መወደድ ከባድ ነው፡፡ ደምሴ ግን ፍቅሩን አግኝቶታል ፡፡ብንል ማጋነን አይሆንም ።
Sponsored by
Surafel
Test AD
This is the Description.
Comments