“ኢትዮጵያ ጎዳና” — በኢየሩሳሌም የሚኖር የኢትዮጵያ ታሪክ አሻራ

ኢየሩሳሌም፣ እስራኤል
#ethiopia | በእስራኤል ቅዱስት ከተማ ኢየሩሳሌም መሃል ላይ አንድ አጭር ጎዳና አለ። በዓይን ሲታይ ከከተማዋ ብዙ ጎዳናዎች የተለየ ላይመስል ይችላል፤ ስሙን ግን ሲያነቡት የሩቅ አገር ስም ያስተጋባል።

“Ethiopia Street — የኢትዮጵያ ጎዳና”።

ይህ ጎዳና በኢየሩሳሌም መሃል፣ ከStreet of the Prophets (HaNevi'im Street) የሚወጣ ሲሆን ከብሉይ ከተማዋ ውጭ በተገነቡት ታሪካዊ አካባቢዎች መካከል ይገኛል። የጎዳናው ስም ግን በቀጥታ ከኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብና ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተቋማት ታሪክ ጋር የተያያዘ ነው።

ከ“ሐበሻ” ወደ “ኢትዮጵያ”

ዛሬ “Ethiopia Street” የሚባለው ይህ ጎዳና በቀድሞ ዘመን Abyssinian Street ወይም Habashim Street ተብሎ ይጠራ ነበር። በአካባቢውም “Habashim” የሚለው ስም ከኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብ ጋር ተያይዞ ይጠቀም ነበር።

በብሪታንያ ማንዴት ዘመን ጎዳናው Abyssinian Street በመባል ይታወቅ ነበር። በኋላ ግን የስያሜው አጠቃቀም ተቀይሮ፣ በታኅሣሥ 1968 “Ethiopia Street” ተብሎ ተሰየመ። የዚህ ለውጥ ዋና ትርጉም የ“Habashim/Abyssinian” የቆየ ስያሜን በአገሪቱ የዘመኑ ስም “Ethiopia” መተካት ነበር።

በእርግጥም የጎዳናው ስም ለውጥ የተመዘገበበት የ1968 የጋዜጣ ማስረጃም በእስራኤል ብሔራዊ ቤተ-መጻሕፍት የጋዜጣ ስብስብ ውስጥ እንዳለ ምንጮች ያመለክታሉ።

የጎዳናው ስም ከመጣበት በላይ የሚነግረው ታሪክ

“Ethiopia Street” የሚለው ስም በዘፈቀደ የተሰጠ አይደለም።

ከ19ኛው መቶ ዘመን ጀምሮ የኢትዮጵያ መንግሥታዊና ሃይማኖታዊ ተወካዮች በኢየሩሳሌም ከብሉይ ከተማዋ ውጭ መሬት መግዛትና ሕንፃዎችን መገንባት ጀመሩ። የንጉሥ ምኒልክ ዳግማዊ ባለቤት እቴጌ ጣይቱ ብጡልና ራስ መኮንን ጨምሮ ከኢትዮጵያ ጋር የተያያዙ ባለሥልጣናት በአካባቢው በርካታ ሕንፃዎች እንዲገነቡ አድርገዋል።

ስለዚህ ጎዳናው የኢትዮጵያ ስም ብቻ የተሰጠው ቦታ ሳይሆን፣ ኢትዮጵያውያን በኢየሩሳሌም ያላቸውን የረጅም ዘመን መገኘት በሕንፃና በተቋማት የሚያሳይ ታሪካዊ አካባቢ ነው።

ኪዳነ ምሕረት — በጎዳናው ላይ የሚገኘው የኢትዮጵያ ምልክት

ከጎዳናው በጣም የሚለየው ታሪካዊ ሕንፃ ኪዳነ ምሕረት ቤተክርስቲያን ነው።

ቤተክርስቲያኑ በደብረ ገነት ገዳም ግቢ ውስጥ ይገኛል። የግንባታው ሥራ በአፄ ዮሐንስ አራተኛ ዘመነ መንግሥት በ1880ዎቹ መጀመሩን ምንጮች ያመለክታሉ፤ በ1893 በአፄ ምኒልክ ዳግማዊ ዘመን ተመርቋል።

የኪዳነ ምሕረት ሕንፃ በባህላዊ የኢትዮጵያ ክብ ቤተክርስቲያን አሠራር የተገነባ መሆኑ ልዩ ያደርገዋል። በደብረ ገነት ገዳምም የኢትዮጵያ መነኮሳት ሃይማኖታዊ ሕይወታቸውን ይቀጥላሉ።

በዚህም ምክንያት ጎዳናው ከቤተክርስቲያኑ ታሪክ ጋር በጥብቅ የተሳሰረ ነው።

ኢትዮጵያውያን ከብሉይ ከተማ ወደ አዲሲቱ ኢየሩሳሌም

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ መገኘት በኢየሩሳሌም ከEthiopia Street በጣም የሚረዝም ታሪክ አለው።

የኢትዮጵያ መነኮሳት በኢየሩሳሌም ከቀደምት ዘመናት ጀምሮ እንደነበሩ ምንጮች ይጠቁማሉ። በብሉይ ከተማዋም Deir al-Sultan የተባለው የኢትዮጵያ ገዳም ከቅዱስ መቃብር ቤተክርስቲያን አጠገብ የኢትዮጵያውያን የረጅም ዘመን መገኘት ምልክት ነው።

በ19ኛው መቶ ዘመን ግን የኢትዮጵያ መገኘት ከብሉይ ከተማዋ ውጭ በአዲሲቱ ከተማ እየተስፋፋ መጣ። ይህም ኪዳነ ምሕረትን፣ ደብረ ገነትን፣ የመኖሪያ ሕንፃዎችን እና በኋላ የኢትዮጵያ ቆንስላን የመሳሰሉ ተቋማትን ያካተተ ሆነ።

የንጉሥ ምኒልክ ዳግማዊ ሕንፃ

በEthiopia Street ቁጥር 8 ላይ የሚገኘው ሕንፃም ከኢትዮጵያ ንጉሣዊ ታሪክ ጋር የተያያዘ ነው።

ሕንፃው በአፄ ምኒልክ ዳግማዊ ተነሳሽነት እንደተገነባ የታሪክ ምንጮች ያስረዳሉ። የኪራይ ገቢውም ለቤተክርስቲያኑና በኢየሩሳሌም ለሚከናወኑ የኢትዮጵያ ሥራዎች ለመዋል የታሰበ ነበር።

ይህ የሚያሳየው ደግሞ የኢትዮጵያ መገኘት በኢየሩሳሌም በሃይማኖት ብቻ ያልተወሰነ መሆኑን ነው፤ መኖሪያ፣ ንብረት፣ ዲፕሎማሲ እና ማኅበራዊ ተቋማትንም ያካተተ ነበር።

የኢትዮጵያ ቆንስላና የዲፕሎማሲ አሻራ

በአቅራቢያው በProphets Street የሚገኘው የኢትዮጵያ ቆንስላ ሕንፃ ሌላው የኢትዮጵያ ታሪካዊ አሻራ ነው። ሕንፃው በ1928 እንደተቋቋመ ምንጮች ይጠቁማሉ። የኢየሩሳሌም ታሪክ ምንጮችም በዚያ ወቅት ኢትዮጵያ በከተማዋ የዲፕሎማሲ መገኘት ያላት ልዩ የአፍሪካ አገር እንደነበረች ያስታውሳሉ።

ይህም Ethiopia Street እና አካባቢው በኢትዮጵያ–ኢየሩሳሌም ግንኙነት ውስጥ ሃይማኖታዊ ቦታ ብቻ ሳይሆን የዲፕሎማሲና የማኅበራዊ ታሪክ ማስረጃም መሆኑን ያሳያል።

አፄ ኃይለ ሥላሴና ኢየሩሳሌም

የኢትዮጵያ ንጉሣዊ ቤተሰብ ከኢየሩሳሌም ጋር የነበረው ትስስር በአፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመንም ቀጥሏል።

እ.ኤ.አ. በ1936 ጣሊያን ኢትዮጵያን ከወረረች በኋላ አፄ ኃይለ ሥላሴ በስደት ወቅት ኢየሩሳሌምን ጎብኝተው ከተማዋ ውስጥ ለተወሰነ ጊዜ እንደቆዩ የታሪክ ምንጮች ይመዘግባሉ።

ይህ የሚያሳየው ኢየሩሳሌም ለኢትዮጵያ የእምነት መዳረሻ ብቻ ሳትሆን፣ በኢትዮጵያ የፖለቲካና የንጉሣዊ ታሪክ ውስጥም ልዩ ቦታ እንደነበራት ነው።

አንድ ጎዳና፣ ብዙ ታሪኮች

ዛሬ በኢየሩሳሌም የሚገኘውን Ethiopia Street ስንመለከት፣ አንድ የጎዳና ስም ብቻ አናይም።

በዚያ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቅርስ አለ፤
የንጉሣዊ ቤተሰብ አሻራ አለ፤
የዲፕሎማሲ ታሪክ አለ፤
የኢትዮጵያውያን መነኮሳትና ምዕመናን የረጅም ዘመን መገኘት አለ፤
እንዲሁም በኢየሩሳሌም የተገነባ የኢትዮጵያ ታሪካዊ ሕንፃ ቅርስ አለ።

የከተማዋ ታሪክ ምንጮችም Ethiopia Street ከProphets Street ጋር በመያያዝ ከብሉይ ከተማ ወደ አዲሲቱ ከተማ የሚዘረጋ ታሪካዊ፣ ሥነ-ሕንፃዊና ሃይማኖታዊ የከተማ አካባቢ እንደሆነ ይገልጻሉ።

የዛሬው ትርጉም

በ1968 ከ“Abyssinian Street” ወደ “Ethiopia Street” የተቀየረው ስም ዛሬም በኢየሩሳሌም ይገኛል።

ይህ የጎዳና ስያሜ ኢትዮጵያ በኢየሩሳሌም ያላትን ታሪካዊ መገኘት በከተማዋ የሚያስታውስ የቦታ ስም ሆኖ ቀጥሏል። ዛሬም በEthiopia Street ላይ የሚገኘው ኪዳነ ምሕረት እና ደብረ ገነት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ታሪክ በኢየሩሳሌም በሕያው ተቋም መቀጠሉን ያሳያሉ።

ኢየሩሳሌምን ለሚጎበኝ ኢትዮጵያዊ፣ “Ethiopia Street” የሚለው ስም በካርታ ላይ ያለ ስም ብቻ አይደለም። የቀደሙት ትውልዶች በኢየሩሳሌም ያሳረፉትን አሻራ የሚያስታውስ ታሪካዊ ምልክት ነው።

አንድ ጎዳና — ከሐበሻ ስም ወደ ኢትዮጵያ ስም፤ ከቤተክርስቲያን ወደ ዲፕሎማሲ፤ ከታሪክ ወደ ዛሬ።

Ethiopia Street — Jerusalem

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

​#jerusalem #ethiopiastreet #ethiopianhistory #kidanemihret #debregenet #israel #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

AI የሰውን ልጅ ሊያጠፋ ይችላል‼️
ከፍተኛ አቅም ያለው ሰው ሰራሽ አስተውሎት (#ai) ከሰው ልጅ አቅም በላይ ከደረሰና በቂ ቁጥጥር ካልተደረገበት ለሰው ልጅ ህልውና ከባድ አደጋ ሊሆን እንደሚችል የAI ተመራማሪዎችና የቴክኖሎጂ ባለሙያዎች እያስጠነቀቁ ነው።

#በአሜሪካዊው የAI ኩባንያ Anthropic የሚሰሩ ተመራማሪዎች ኃይለኛ AI በዚህ አስር ዓመት ውስጥ ለሰው ልጅ ህልውና አደጋ ሊሆን እንደሚችል ገልጸዋል።

ከኩባንያው የለቀቀው ጃኮብ ኮክሰን የተባለ ተመራማሪ፣ AI እስከ 2030 መጨረሻ ድረስ የሰው ልጅን ሙሉ በሙሉ ሊያጠፋ/ሊገድል የሚችልበት #እድል እንዳለ ሲገልጽ፣ አንድ የአሁኑ የAnthropic ተመራማሪም የዚህ አደጋ ዕድል ከ10 በመቶ በላይ ሊሆን እንደሚችል ጠቅሷል።

እንደ የAI ተመራማሪዎቹ ገለጻ፣ እጅግ የላቀ AI ከሰው ልጅ ጥቅም ጋር ተጣጥሞ እንዲሰራ የሚያረጋግጥ በቂ #የደህንነት ዕቅድ አሁን የለም።

ይህ ስጋት #በብሪታንያ ፓርላማም ተነስቷል። የቀድሞ የመከላከያ ሚኒስትር ዴዝ ብራውን እና የኮምፒውተር ሳይንስ ተመራማሪው ፕሮፌሰር ስቱዋርት ራሰል፣ እጅግ የላቀ AI ከኑክሌር መሣሪያዎች ጋር ተመጣጣኝ ወይም ከዚያ የሚበልጥ ለሰው ልጅ ስጋት ሊሆን እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

ሆኖም ሁሉም ባለሙያዎች በዚህ ላይ አይስማሙም። የAI እና ማኅበረሰብ ባለሙያ ፕሮፌሰር ኬት ዴቭሊን እንደሚሉት፣ " AI የሰው ልጅን #ሊያጠፋ ይችላል " የሚለው ትንበያ የተረጋገጠ እውነታ ሳይሆን የአደጋ ግምት ነው።

በአሁኑ ወቅት እጅግ የላቀ " ሱፐር ኢንተሊጀንት " AI እንደሌለን እና መቼ እንደሚኖርም በትክክል መተንበይ እንደማይቻል ገልጸዋል።

ባለሙያዎች ግን AI የሚያስከትለው አደጋ የሰውን ልጅ ሙሉ በሙሉ መጥፋት #ብቻ እንዳልሆነ ያስረዳሉ።

#የAI ስርዓቶች ለጎጂ ዓላማዎች መጠቀም፣ ሳይበር ጥቃት ማድረስ ወይም በሰው ስህተት አደገኛ ስርዓቶችን መቆጣጠር ከሚጠቀሱት አደጋዎች መካከል ናቸው።

በተጨማሪም የሐሰት መረጃ መስፋፋት፣ ሰው የሚሰራባቸውን ቦታዎች መተካት ፣ የግል መረጃ ደህንነት ስጋት እና AI ለማስኬድ የሚያስፈልገው ከፍተኛ ኃይል አሁኑ ወቅት እየታዩ ያሉ ችግሮችና ስጋቶች መሆናቸው ተጠቁሟል።

አሁን ላይ " AI የሰው ልጅን ያጠፋል ወይ ? " ከሚለው ጥያቄ ባሻገር፣ እጅግ ኃይለኛ AI ከተፈጠረ በኋላ በሰው ልጅ ጥቅም ላይ እንዲውል ምን ዓይነት ቁጥጥር፣ ሕግና የደህንነት ሥርዓት መዘርጋት አለበት ? የሚለው አሳሳቢ ጉዳይ ነው።
ዘጋርዲያን

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) የፖርትማን ሮድ ድባብ ገና በደጋፊዎች ጩኸት ሳይሞቅ፣ ፉጨቱ በተሰማ በስድስተኛው ደቂቃ ላይ ነበር ያ ያልተጠበቀ የመብረቅ ጥቃት የተሰነዘረው። በክረምቱ የዝውውር መስኮት ወደ ማንችስተር ሲቲ ሊያመራ ጫፍ ደርሶ የነበረው ሆላንዳዊው ኮዲ ጋክፖ፣ ክፍተቶችን ሰንጥቆ ባቀበለው አስደናቂ ኳስ አሌክሳንደር ይሳቅን አገኘው። የስዊድናዊው አጥቂ እግር ኳሷን እንዳገኛት የኢፕስዊች ታውን ግብ ጠባቂ ኬል ሸርፐንን በቅርብ ቋሚ በኩል አስቆጥሮ መረቡ ላይ አሳረፋት። ገና የደጋፊው ደስታ ሳይበርድና የሜዳው ባለቤቶች ድንጋጤያቸውን ሳያስታግሱ፣ ከሦስት ደቂቃዎች በኋላ ያው አደገኛ ጥምረት ዳግም ተከሰተ። ጋክፖ በድጋሚ አመቻችቶ አቀበለ፤ ይሳቅም በዘጠነኛው ደቂቃ ላይ ኳስና መረብን አገናኝቶ መሪነቱን ወደ ሁለት አሰፋው። በዘጠኝ ደቂቃዎች ውስጥ ሁለት ፈጣን ግቦች!

ከአስራ ሁለት ወራት በፊት ከኒውካስል ዩናይትድ በብሪታንያ የዝውውር ክብረ ወሰን በሆነው 125 ሚሊዮን ፓውንድ ወደ አንፊልድ የመጣው ይሳቅ፣ የመጀመሪያውን የውድድር ዓመት በጉዳቶች ታጅቦ በከባድ ፈተና አሳልፎት ነበር። ይሁን እንጂ ወደ ፖርትማን ሮድ በተመለሰበት በዚህ ምሽት፣ ለምን ያህል ዋጋ እንደተከፈለበት ለአለም እግር ኳስ አደባባይ ቁልጭ አድርጎ አሳይቷል። ይህ ድል ለስዊድናዊው አጥቂ ብቻ ሳይሆን ለአዲሱ አሰልጣኝ አንዶኒ ኢራኦላም ትልቅ እፎይታን ያጎናጸፈ ነበር። ኢራኦላ እንደ ብሬንዳን ሮጀርስ ሁሉ የመጀመሪያዎቹን ሦስት የፕሪሚየር ሊግ ጨዋታዎች ማሸነፍ ያልቻለ አሰልጣኝ ከመሆን በክብር ታድጎታል፤ በውድድር ዓመቱም የመጀመሪያውን የሊግ ድል አስመዝግቧል።

የሜዳው ባለቤቶች ሙሉ ለሙሉ እጃቸውን ሰጥተው አልተቀመጡም። ጨዋታው ግማሽ ሰዓት ላይ በደረሰበት ቅጽበት፣ ዴዘን ማኤዳ በሩቅ ቋሚ በኩል ልዩነቱን ሊያጠብ የተቃረበበትን ኳስ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ ለሊቨርፑል የተሰለፈው ሮናልድ አራውሆ በሚያስደንቅ የፍጥነት እና የጥበቃ ብቃት ባያድነው ኖሮ የጨዋታው መልክ ሊቀየር ይችል ነበር። በመጀመሪያው አጋማሽ ማብቂያ ላይ ፍሎሪያን ቪርትዝ ዝቅ አድርጎ ያሻገረለትን ኳስ ኢሳክ አስቆጥሮ ሃት-ትሪክ የሰራ ቢመስልም፣ የረዳት ዳኛው የኦፍሳይድ ባንዲራ ድንቅ ገድሉን አጨናገፈበት።

በሁለተኛው አጋማሽ የጋሪ ኦኔሉ ኢፕስዊች ታውን እንደ ጁሊዮ ኤንሲሶ እና ተቀይሮ የገባው ጃክ ክላርክ ባሉ ተጫዋቾች አማካኝነት ወደ ጨዋታው ለመመለስ ብርቱ ጥረት ቢያደርጉም፣ የሊቨርፑልን የተከላከል ክፍል ሰብረው መግባት አልቻሉም። የጨዋታው የመጨረሻ 25 ደቂቃዎች ሲቀሩ ደግሞ የሊቨርፑል ደጋፊዎች ሌላ አስደሳች ትዕይንት ተመለከቱ፤ ሰኞ ዕለት ከፒኤስጂ በ123 ሚሊዮን ፓውንድ ዝውውሩ የተጠናቀቀው አዲሱ ፈራሚ ብራድሌይ ባርኮላ በቀይ ማሊያ የመጀመሪያውን ጨዋታ አደረገ።
በመጨረሻም ፉጨት ሲሰማ ሊቨርፑል የውድድር ዓመቱን የመጀመሪያ ድል አጣጥሞ ደረጃውን ወደ አምስተኛ ከፍ ሲያደርግ፣ ኢፕስዊች ታውን በበኩሉ ወደ 13ኛ ደረጃ ዝቅ ብሏል። ምንም እንኳን የአንዶኒ ኢራኦላ ቡድን በተከላካይ ክፍሉ ላይ ገና የሚቀሩት የቤት ስራዎች ቢኖሩም፣ እንደ ኢሳክ፣ ጋክፖ፣ ቪርትዝ እና ባርኮላ ያሉ ከባድ የማጥቃት አቅሞች አንድ ላይ መሰለፋቸው ለአንፊልድ ደጋፊዎች አዲስ የድል ተስፋን የፈነጠቀ አስፈሪ ምሽት ሆኖ አልፏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የብሪታንያ ጦር በኬንያ ሊያካሂደው የነበረው ወታደራዊ ልምምድ የኬንያ መንግስት ፈቃድ ባለመስጠቱ መሰረዙን ተከትሎ፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለው የመከላከያ ትብብር ስምምነት (DCA) የወደፊት እጣ ፈንታ አጠያያቂ ሆኗል። የኬንያ ብሔራዊ ምክር ቤት የመከላከያ፣ የስለላ እና የውጭ ግንኙነት ኮሚቴ ሰብሳቢ ኔልሰን ኮይች እንዳሉት፣ የፈቃዱ መዘግየት ዋነኛ ምክንያት ወታደራዊ ልምምዱ ሳይሆን የብሪታንያ ወታደሮችን እንቅስቃሴ የሚገዛው አዲሱ ስምምነት ላይ የተነሱ የህግ እና ተጠያቂነት ጥያቄዎች ናቸው። ባለፈው ሐምሌ ወር ሁለቱ ሀገራት ወታደራዊ ልምምዱ እንዲቀጥል መግባባት ላይ መድረሳቸውን ቢያሳውቁም፣ የኬንያ ፓርላማ ስምምነቱን በማገዱ እስካሁን አልተፈረመም።

ኬንያ በ1963 ነጻነቷን ካገኘች በኋላም ብሪታንያ ወታደራዊ ህልውናዋን በሀገሪቱ አስጠብቃ ቆይታለች። በ2015 የተፈረመው እና ቀድሞ የነበረውን አሰራር የተካው የትብብር ስምምነት የብሪታንያ ወታደሮች በኬንያ የሚያደርጉትን ልምምድ፣ ሎጂስቲክስ እና የወንጀል ዳኝነትን የሚገዛ ህጋዊ ማዕቀፍ ጥሏል። ይሁን እንጂ፣ በአዲሱ ስምምነት ድርድር ላይ የብሪታንያ መንግስት እንደ ግድያ እና አስገድዶ መድፈር ያሉ ከባድ ወንጀሎችን የፈጸሙ ወታደሮቹን በራሱ ህግ የመመርመር እና የመቅጣት ስልጣንን ማስጠበቁ ትልቅ እንቅፋት ሆኗል። የኬንያ ፓርላማ ይህንን አሰራር በመቃወም፣ ሀገሪቱ በግዛቷ ውስጥ ወንጀል የፈጸሙ የውጭ ወታደሮችን የመመርመር እና የመቅጣት ሙሉ ስልጣን ሊኖራት ይገባል በማለት ስምምነቱን አግዶታል።

ይህ የህግ ውዝግብ ይበልጥ አሳሳቢ የሆነው፣ ከ10 ዓመታት በፊት በብሪታንያ የጦር ሰፈር (BATUK) ወታደሮች ተፈጽመዋል በተባሉ የሰብአዊ መብት ጥሰቶች፣ የጾታዊ ጥቃት ክሶች፣ የአካባቢ ውድመት እና በተለይም በ2012 በተፈጸመው የአግነስ ዋንጂሩ ግድያ ምክንያት ነው። የ21 ዓመቷ የኬንያ ዜጋ አግነስ ዋንጂሩ፣ የጦር ሰፈሩ በሚገኝበት ናንዩኪ ከተማ ውስጥ ከብሪታንያ ወታደሮች ጋር ከታየች ከጥቂት ጊዜ በኋላ በአንድ ሆቴል ፍሳሽ ማጠራቀሚያ ውስጥ ተገድላ ተገኝታለች። የኬንያ ብሔራዊ የሰብአዊ መብት ኮሚሽን (KNCHR) በ2024 ባወጣው ሪፖርት እንዳመለከተው፣ በወታደሮቹ ይፈጸማሉ የተባሉ ጥሰቶችን ለማጣራት የሚደረጉ ጥረቶች በሁለቱም ሀገራት ባለስልጣናት በኩል ከፍተኛ እንቅፋት ይገጥማቸዋል።

ባለፈው ዓመት የኬንያ ፓርላማ ኮሚቴ በብሪታንያ ወታደራዊ የልምምድ ማዕከል እንቅስቃሴዎች እና በሰብአዊ መብት ጥሰቶች ላይ ይፋዊ ምርመራ አድርጎ ሪፖርት አቅርቧል። በዚህም አዲስ ስምምነት ከመፈረሙ በፊት ጠንካራ የተጠያቂነት እርምጃዎች ሊካተቱ እንደሚገባ አሳስቧል። የኮሚቴው ሰብሳቢ ኔልሰን ኮይች "ኬንያ በግዛቷ ውስጥ የተፈጸሙ ወንጀሎችን የመመርመር እና የመቅጣት መብት መከልከሏ ሉዓላዊነትን የሚጻረር ነው" ሲሉ ተናግረዋል። የብሪታንያ የጦር ኃይል የወንጀል ድርጊቶችን በኬንያ ፍርድ ቤቶች መዳኘት እንደማይቻል ሲከራከር ቢቆይም፣ በቅርቡ በእንግሊዝ ፍርድ ቤት አግነስ ዋንጂሩን ገድሏል በተባለው ሮበርት ጀምስ ፐርኪስ የተባለ ወታደር ላይ የእስር ማዘዣ ወጥቶ በቁጥጥር ስር መዋሉ ተዘግቧል።

በአሁኑ ወቅት ኬንያ በአዲሱ ስምምነት ውስጥ ወታደሮቹ ለሚፈጽሙት ከባድ ወንጀሎች በተለይም ለግድያ ወንጀል በኬንያ ፍርድ ቤቶች እንዲዳኙ፣ እንዲሁም ጦሩ በሚንቀሳቀስባቸው ማህበረሰቦች ውስጥ አስገዳጅ የማህበራዊ ኃላፊነት (CSR) ፕሮግራሞችን እንዲያከናውን ግፊት እያደረገች ነው። የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች በበኩላቸው መንግስት አዲስ ስምምነት ከመፈረሙ በፊት በሀገሪቱ ውስጥ በሚደረጉ የውጭ ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች ላይ ጥብቅ የኦዲት ምርመራ እንዲያደርግ አሳስበዋል። የቀድሞው የኬንያ ፓርላማ አፈ-ጉባኤ ጀስቲን ሙቱሪ ስምምነቱ ወደ ብሪታንያ ያደላ መሆኑን በመጥቀስ፣ የኬንያ ፓርላማ ያቀረባቸው የማሻሻያ ሀሳቦች ሙሉ በሙሉ ተቀባይነት እስካላገኙ ድረስ ኬንያ አዲሱን ስምምነት ከመፈረም መቆጠብ እንዳለባት በአጽንኦት ተናግረዋል።

ሃገረ ህንድ የነጻነት በዓሏን በአዲስ አበባ አከበረች
#ethiopia | ነጻነት በነጻ የሚገኝ ሳይሆን በሚሊዮኖች መስዋዕትነት እና የህዝቦች ጽናት የሚረጋገጥ የህልውና መሠረት ነው።

በየዓመቱ እንደ ፈረንጆቹ አቆጣጠር ነሃሴ 15 በሚከበረው የህንድ የነጻነት ቀን የሕንዳውያንን ነጻነት ቀን ብቻ ሳይሆን በ20ኛው ክፍለ ዘመን በዓለም አቀፍ ደረጃ ለተቀሰቀሱ የፀረ-ቅኝ ግዛት ንቅናቄዎች ትልቅ የብርሃን ጭላንጭል ይዞ የመጣ ጭምር ነው።

የብሪታንያ ግዛት በህንድ ምድር መዋቅሩን የዘረጋው በ17ኛው ክፍለ ዘመን በ«ኢስት ኢንዲያ ካምፓኒ» በኩል በንግድ ስም ቢሆንም በሂደት ግን ንግዱ ወደ ፖለቲካዊና ወታደራዊ የበላይነት ተቀይሮ መላዋን ሀገር በብሪታንያ ዘውድ ስር እንዲወድቁ አደረገ።

በ1857 እ.ኤ.አ የተከሰተው የመጀመሪያው የሕንዳውያን ዓመፅ የቅኝ ግዛቱን ስርዓት ያናጋ ታላቅ ክስተት የነበረ ሲሆን ከዚያ በኋላ የነጻነት ትግሉ በተደራጀ መልኩ በፖለቲካ እና በማህበራዊ ንቅናቄዎች መመራት ጀመረ።

​የህንድ የነጻነት ትግል በዓለም ታሪክ ልዩ የሚያደርገው የተለያዩ የትግል ስልቶች ተቀናጅተው የታዩበት በመሆኑ ነው።

ታላቁ መሪ ማሃትማ ጋንዲን ጨምሮ የህዝብ ንቅናቄ የመሩ የእርሳቸው የትግል ጓዶች አህጉር አቀፍ ንቅናቄዎች የብሪታንያን አስተዳደር ሙሉ በሙሉ ሽባ አድርገውታል።

በሌላ በኩል የነጻነት ንቅናቄው የፖለቲካ ፊት የነበሩት ጃዋሃርላል ኔህሩ ወጣቱን ትውልድ በማስተባበር እና በድርድር ጠረጴዛዎች ላይ የሕንዳውያንን ድምፅ በማሰማት ከፍተኛ ሚና ተጫውተዋል፤ እንዲሁም ሱብሃስ ቻንድራ ቦስ ደግሞ «የህንድ ብሔራዊ ሠራዊት» በመመስረት በወታደራዊ መንገድ የብሪታንያን የበላይነት ተጋፍጧል።

​ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቃት በኋላ የብሪታንያ ኢምፓየር ህንድን ይዞ ለማቆየት ያለው አቅም በመዳከሙ እንደ ፈረንጆቹ አቆጣጠር ነሃሴ 15 ቀን 1947 እኩለ ሌሊት ላይ ህንድ ከ200 ዓመታት የብሪታንያ አገዛዝ በኋላ ነጻነቷን አወጀች።

በዚች ታሪካዊ ምሽት የህንድ የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ጃዋሃርላል ኔህሩ «ከዕድል ጋር የተደረገ ቀጠሮ» በሚለው ታዋቂ ንግግራቸው '' በዚህ እኩለ ሌሊት፣ ህንድ ወደ ህይወት እና ወደ ነጻነት ትነቃቃለች" ሲሉ አበሰሩ። ሆኖም የነጻነት ደስታው ከትልቅ ሀዘን ጋር የተቀላቀለ ነበር፤ ሀገሪቱ በሃይማኖታዊ መስመር ተከፍላ ህንድ እና ፓኪስታን በመባሏ በታሪክ ከተመዘገቡት ታላላቅ የህዝብ መፈናቀሎች እና የደም መፍሰሶች አንዱ ተከሰተ።

​ዛሬ ላይ ይህ ታሪካዊ ቀን በህንድ በታላቅ ብሔራዊ ስሜት የሚከበር ሲሆን፣ በኒው ድልሂ በሚገኘው ታሪካዊው «ቀይ ምሽግ» ላይ የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር የህንድን ሶስት ቀለም ሰንደቅ ዓላማ የሚያሰቅሉበትና በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች በቀለማት ያሸበረቁ ካይቶችን ወደ ሰማይ በመልቀቅ ነጻነታቸውን በደስታ የሚያከብሩበት ዕለት ነው።

ህንድ ነጻነቷን ስታገኝ ከፍተኛ ድህነት እና የኢኮኖሚ ውድቀት የነበረባት ብትሆንም ከሰባት አስርት ዓመታት በኋላ ግን ከአንድ ቢሊዮን በላይ ህዝቧን የምታስተዳድር የዓለማችን ትልቋ ዴሞክራሲያዊ ሀገር ከመሆኗም በላይ በህዋ ምርምር፣ በሶፍትዌር ኢንዱስትሪ እና በዓለም አቀፍ ኢኮኖሚ ከታላላቅ ሀገራት ተሰላፊ ለመሆን በቅታለች።

​በአጠቃላይ የህንድ የነጻነት ቀን የድል ታሪክ ብቻ ሳይሆን የብዙሃን ባህልና ቋንቋ ስብስብ የሆነች ሀገር «አንድነት በልዩነት ውስጥ» በሚል መርህ እንዴት ወደ ፊት መራመድ እንደምትችል ለዓለም ያሳየች ታላቅ ሀገር ናት።

በዛሬዎ ዕለትም ከነጻዋ ሀገር ከኢትዮጵያ ጋር የጸና ወዳጅነት የመሠረተችው ህንድ አዲስ አበባ በሚገኘው የህንድ ኤምባሲ የተለያዩ ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት የነጻነት በዓሏን አክብራለች።

ይህ ታሪካዊ ቀን ለሕንዳውያን የኋላ ታሪካቸውን የሚያስታውሱበት የዛሬውን እድገታቸውን የሚያከብሩበት እና የነገውን ብሩህ ተስፋቸውን የሚያልሙበት ታላቅ የብሔራዊ ኩራት ምልክት ነው።

📸 ከበደ መክብብ

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የፈረንሳይና የብሪታንያ ባለሥልጣናት 173 ስደተኞችን ከመስጠም ታደጉ

በእንግሊዝ ቻናል በኩል ከፈረንሳይ ወደ ብሪታንያ ለመሻገር ሲሞክሩ የተሳፈሩባት ጀልባቸው በእሳት የተያያዘችባቸውን 173 ስደተኞችን የፈረንሳይና የብሪታንያ ባለሥልጣናት ትናንት ታደጉ። ስደተኞቹን የመታደጉ ዘመቻ ከዛሬ ስምንት ዓመት ወዲህ በዚህ መስመር የተደረገ ትልቁ የሕይወት አድን ዘመቻ ተብሏል።

ስደተኞቹን የጫነችው አነስተኛ ጀልባ በእሳት የተያያዘችው በፈረንሳይና በብሪታንያ የውሀ ክልል ድንበር ላይ ነበር። ጀልባዋ በእሳት ስትያያዝ ስደተኞች ዘለው ለመውጣት ተገደው ነበር ። ይሁንና በአንዳንዶቹ ላይ ከመጠነኛ ቃጠሎ በስተቀር ከባድ ጉዳት አልደረሰባቸውም ተብሏል።

የፈረንሳይ ባህር ኃይል ባለሥልጣናት እንዳሉት ስደተኞቹን የጫነችው ጀልባ የተነሳችው ከፈረንሳይዋ ኖርማዲ የባህር ጠረፍ መንደር ቬልዩ ለሮዝ ነው። ጀልባቸው በእሳት እንደተያያዘች የብሪታንያ የባህር ጠረፍ ጠባቂዎች መርከቦችን እና የሕይወት አድን ጀልባዎችን ትንናት ማለዳ ልከውላቸዋል። ስደተኞቹ ከየትኛዎቹ ሀገራት እንደመጡ ዘገባውን ያወጣው የፈረንሳይ ዜና አገልግሎት አልጠቀሰም።

የፈረንሳይ የባህር ኃይል ባለሥልጣናት እንደተናገሩት በነዚህ ጀልባዎች ተጭነው ወደ ብሪታንያ የሚሰደዱ ሰዎች ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ ነው። ካለፈው ጥር ወዲህ በዚህን መሰል አደገኛ ጉዞ ብሪታንያ የባህር ዳርቻ የደረሱ ሰዎች ቁጥር ከ14, 500 በላይ መሆኑን ባለሥልጣናት ተናግረዋል።

DW Amharic

በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ እሳት ከተነሳበት ጀልባ ከ150 በላይ ሰዎች ተረፉ
#ethiopia | ከፈረንሳይ ወደ እንግሊዝ ለመሻገር ሲሞክር የነበረ ትንሽ ጀልባ በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ በሞተሩ ላይ እሳት ከተነሳ በኋላ 157 ስደተኞች በሕይወት ታድነዋል።

አደጋው ማክሰኞ ጠዋት በፈረንሳይ የፍለጋና የማዳን ቀጠና ውስጥ ተከስቷል።

በማዳን ዘመቻው የፈረንሳይ የባህር ጠባቂዎች፣ የብሪታንያ የድንበር ጥበቃ ጀልባዎች፣ የባህር ሕይወት አድን ቡድኖች (RNLI) እና ሄሊኮፕተሮች ተሳትፈዋል።

ከተረፉት መካከል 103 ሰዎች በፈረንሳይ መርከቦች ሲድኑ፣ 54 ደግሞ በብሪታንያ ኃይሎች ተወስደዋል።

ባለሥልጣናት እስካሁን የሞት ወይም ከባድ ጉዳት መኖሩን አላረጋገጡም። ሁሉም የተረፉት ወደ ሰሜን ፈረንሳይ የሚገኘው ቡሎኝ-ሱር-መር ወደብ ተወስደው የሕክምና ምርመራ ተደርጎላቸዋል።

ይህ ክስተት በእንግሊዝ ቻናል ላይ በትንንሽ ጀልባዎች የሚደረጉ አደገኛ ስደተኞች ጉዞዎች አሁንም ከፍተኛ አደጋ እንዳላቸው በድጋሚ አሳይቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) የኒውካስሉ ተወዳጅ የቀድሞ አሰልጣኝ ኬቨን ኪጋን ካረፉ ገና አስር ቀናት ብቻ ቢቆጠሩም፣ ክለቡ ሌላ ያልተጠበቀ መርዶ አስተናግዷል፦ የኪጋንን ህልም እውን በማድረግ ክለቡን ለክብር ያበቁት አሰልጣኝ ኤዲ ሃው ከኃላፊነታቸው መልቀቃቸውን ይፋ አድርገዋል።

ከእጅግ አስከፊው የ2025-26 የውድድር ዘመን በኋላ በኃላፊነታቸው ለመቀጠል እና ክለቡን መልሰው ለመገንባት ቃል ገብተው የነበሩት ኤዲ ሃው፣ አዲሱ የፕሪሚየር ሊግ የውድድር ዘመን ሊጀመር ሶስት ሳምንታት ብቻ ሲቀሩት ውሳኔያቸውን ቀልብሰዋል።

ማክሰኞ ምሽት በቅድመ-ውድድር ዝግጅት ኒውካስል ከብሪስቶል ሲቲ ጋር ባደረገው የወዳጅነት ጨዋታ 4-1 በሆነ አሳፋሪ ውጤት መሸነፉ ብዙ ነገሮችን የቀየረ ይመስላል። ከሜዳቸው ውጪ ስታዲየሙን ሞልተው የነበሩት የኒውካስል ደጋፊዎች ያሰሙት የተቃውሞ እና የቁጣ ድምፅ፣ ይህ "ትርጉም አልባ" የሚመስል የወዳጅነት ጨዋታ ትልቅ መዘዝ ይዞ እንደሚመጣ አመላካች ነበር።

በማግስቱ ረቡዕ ጠዋት እንደተሰማው ኤዲ ሃው ኃላፊነታቸውን ለመልቀቅ ወስነዋል። የቅርብ ምንጮች እንደሚያሳዩት ይህ ውሳኔ የቅጽበት የብስጭት ውሳኔ ሳይሆን፣ ከከባዱ የውድድር ዘመን መገባደጃ አንስቶ አሰልጣኙ በውስጣቸው ሲያብሰለስሉት የቆዩት እና ሊሸከሙት ያልቻሉት ከባድ ሸክም ውጤት ነው።

ለኤዲ ሃው፣ ይህ ስንብት እጅግ አስደናቂ ለነበረው የኒውካስል ቆይታቸው የማይመጥን አሳዛኝ ማብቂያ ነው። ከ30 ዓመታት በፊት ኬቨን ኪጋን እጅግ ተቃርበውት የነበረውን፣ ደጋፊውም ለ70 ዓመታት ሲናፍቀው የነበረውን ትልቅ ዋንጫ ወደ ሴንት ጀምስ ፓርክ ያመጡት እርሳቸው ነበሩ።

እ.ኤ.አ በ2021 ክለቡ በፕሪሚየር ሊጉ 19ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጦ ወደ መውረድ አፋፍ በደረሰበት ወቅት ኃላፊነቱን የተረከቡት ሃው፣ ኒውካስልን በሊጉ ማቆየት ብቻ ሳይሆን በሚቀጥለው ዓመት ወደ ቻምፒዮንስ ሊግ መድረክ መልሰውታል። በ2024-25 ደግሞ በካራባኦ ካፕ የፍጻሜ ጨዋታ የሊጉን ሻምፒዮን ሊቨርፑልን በዌምብሌይ አሸንፈው ታሪካዊ ዋንጫ በማንሳት ስማቸውን በኒውካስል ታሪክ በወርቅ ቀለም አጽፈው ነበር።

ይህ የዋንጫ ድል የሳዑዲው የኢንቨስትመንት ፈንድ (PIF) በባለቤትነት ለሚያስተዳድረው እና የፕሪሚየር ሊጉን ዋንጫ ለሚያልመው ኒውካስል እንደ ትልቅ መነሻ መታየት ነበረበት። ሆኖም፣ የ2025ቱ ክረምት የሁሉንም ነገር አቅጣጫ ቀየረው።

በተለይም አሌክሳንደር ኢሳክን በክለቡ ለማቆየት የተደረገው ተስፋ አስቆራጭ እና መራር ትግል፣ በመጨረሻም ስዊድናዊው አጥቂ በብሪታንያ የዝውውር ሪከርድ በዝውውር መስኮቱ መዘጋጃ ዕለት ወደ ሊቨርፑል ማምራቱ ክለቡን ክፉኛ ጎድቶታል። ኒውካስል የኢሳክን ክፍተት ሊተካ የሚችል ተጫዋች ማምጣት አልቻለም። እንደ ሁጎ ኤኪቲኬ፣ ቤንጃሚን ሴስኮ እና ጆአዎ ፔድሮ ያሉ ታላላቅ ኢላማዎቹን ለተቀናቃኝ የፕሪሚየር ሊግ ክለቦች አሳልፎ ሰጠ።

በምትኩ ክለቡ እና ኤዲ ሃው በጋራ ያመጧቸው ኒክ ዎልቴማዴ፣ ዮአን ዊሳ እና አንቶኒ ኤላንጋ አጠቃላይ 180 ሚሊዮን ፓውንድ ($243m) ቢወጣባቸውም፣ ያሳዩት አቋም እና የገጠማቸው የጉዳት ችግር የተከፈለባቸውን ዋጋ ፈጽሞ ሊያጸድቅ አልቻለም። የኤላንጋ እና ዎልቴማዴ ብቃት ሲዋዥቅ፣ አጥቂው ዊሳ በሙሉ የውድድር ዘመኑ በሊጉ ያስቆጠረው አንድ ጎል ብቻ ነበር። በ43 ሚሊዮን ፓውንድ የመጣው ጃኮብ ራምሴይም በቁርጭምጭሚት ጉዳት ሲሰቃይ ጊዜውን አሳልፏል።

የዝውውር ውድቀቱ በሜዳ ላይ ውጤት ቢሸፈን ኖሮ የኤዲ ሃው ጫና ያን ያህል አይከፋም ነበር። ሆኖም የ2025-26 የውድድር ዘመን ለኒውካስል እውነተኛ ቅዠት ሆኖ አለፈ።

በዓመቱ መጀመሪያ ጥሩ አጀማመር ያሳየው ክለቡ፣ ከአዲሱ ዓመት በኋላ ግን የመውረድ ስጋት ወዳለባቸው ቡድኖች ወረደ። ከጥር መጨረሻ አንስቶ እስከ የውድድር ዘመኑ ማብቂያ ድረስ ካደረጋቸው 16 ጨዋታዎች በ10ሩ በመሸነፉ፣ ከ6ኛ ደረጃ ወደ 12ኛ ደረጃ በማሽቆልቆል ደጋፊውን በሀዘን እና በቁጣ ሞላው።

ይባስ ብሎ በኤፍኤ ካፕ እና በካራባኦ ካፕ በማንችስተር ሲቲ በቀላሉ ሲሰናበት፣ በቻምፒዮንስ ሊጉ ደግሞ ባርሴሎና በድምር ውጤት 8-3 በሆነ አሳፋሪ የጎል ናዳ አዋርዶ ከውድድሩ አስወጣው።

የኤዲ ሃው የወደፊት እጣ ፈንታ ጥያቄ ውስጥ የገባው ገና በጊዜ ነበር። በሚያዝያ ወር ኒውካስል በተከታታይ ለሶስተኛ ጊዜ በቦርንማውዝ ከተሸነፈ በኋላ፣ የክለቡ ታሪካዊ ሌጀንድ አላን ሺረር እንዲህ ብሎ ነበር፦ "ለኤዲ ምን ያህል ከባድ ጊዜ እንደሆነ ባውቅም፣ የወደፊት እጣ ፈንታው ምን እንደሚሆን አላውቅም። ዳግም የመዋጋት እና ክለቡን የማንሳት አቅሙ ያለው አይመስለኝም። በሚቀጥለው የውድድር ዘመን ኤዲ ሃው ኒውካስልን ያሰለጥናል ብዬ አላስብም።"

ሺረር እንዳለውም ሆነ ኤዲ ሃው ኒውካስልን ወደ ቀደመ ክብሩ የመመለስ ትልቅ ታሪክ ሰርተው፣ ነገር ግን በኋለኛው አመታቸው በዝውውር ውድቀት እና በሜዳ ላይ አስከፊ ውጤቶች ታጅበው የሴንት ጀምስ ፓርኩን በር ዘግተው ወጥተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኬንያ ማርሳቢት ካውንቲ ሞያሌ ከተማ ውስጥ ለአንድ መኖሪያ ቤት መሠረት ሲቆፈር፣ ከጣሊያን የኢትዮጵያ ወረራ (ከ1935–1936 እ.ኤ.አ) ዘመን ጀምሮ መሬት ውስጥ ተቀብረው የቆዩ ከ4,000 በላይ ጥይቶች መገኘታቸውን የኬንያ ፖሊስ አስታወቀ።

እንደ ፖሊስ መረጃ ጥይቶቹ የተገኙት በሞያሌ ከተማ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ፊት ለፊት በሚገኝ ቦታ ላይ ለአንድ ቤት መሠረት የማውጣት ሥራ ሲካሄድ ነው። መሬት ውስጥ የተቀበሩ በርካታ የብረት ቁሳቁሶችን የተመለከተው የአካባቢው ነዋሪ ጥይት መሆናቸውን በመጠራጠር ለደኅንነት አካላት ጥቆማ ሰጥቷል። የደኅንነት አባላት በቦታው ተገኝተው ባደረጉት ቁፋሮ 4,060 የሚያክሉ 8×50 ሚሊሜትር መጠን ያላቸው ጥይቶችን ማውጣት ተችሏል። ጥይቶቹ የቀደመው የጣሊያን ጦር በወቅቱ በነበረው የጦርነት ዘመቻ ወቅት ጥሏቸው የሄዳቸው እንደሆኑ የተገመተ ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት ወደ ሞያሌ ፖሊስ ጣቢያ የጦር መሣሪያ ግምጃ ቤት ተዘዋውረው በጥንቃቄ እንዲወገዱ መደረጉ ተገልጿል።

በሌላ በኩል በዚሁ ማርሳቢት ካውንቲ ቻልቢ በረሃ አቅራቢያ በሚገኘው ኮሮሌ በተባለ ቦታ አቅራቢያ የሚገኙ ጥንታዊ መቃብሮች መገኘታቸውን ተከትሎ ፖሊስ ምርመራ መጀመሩን አስታውቋል። በቁጥር 50 የሚሆኑት እነዚህ መቃብሮች የተገኙት በአንድ እረኛ አማካኝነት ሲሆን፣ የአካባቢው ነዋሪዎች እና የ75 ዓመቱ አረጋዊ ኤድዋርድ እንደተናገሩት፣ ቦታው በ1935 እ.ኤ.አ ጣሊያን ኢትዮጵያን በወረረችበት ወቅት ተይዘው በብሪታንያ ቅኝ ግዛት ስር የነበሩ የኢትዮጵያውያን ተፈናቃዮች እና ስደተኞች መጠለያ የነበረ ነው።

በወቅቱ በርካታ ኢትዮጵያውያን በበሽታ እና በውኃ እጥረት ምክንያት ሕይወታቸው አልፎ እዚያው ቦታ መቃበራቸውን አረጋዊው ገልጸዋል። የኬንያ ፖሊስ እና የአካባቢው አስተዳደር አካላት ቦታውን በመጠበቅ የታሪካዊነቱን መጠን እና የመቃብሮቹን ዝርዝር ሁኔታ የሚያጣራ ተጨማሪ ጥናት እያካሄዱ ይገኛሉ።

የጸጥታ አካላት በሕዝብ ደኅንነት ላይ ምንም ዓይነት አደጋ አለመኖሩን ያረጋገጡ ሲሆን፣ ነዋሪዎች መሰል የቆዩ የጦር መሣሪያዎች ወይም ጥይቶች ሲያገኙ በራሳቸው ከመንካት ይልቅ በአስቸኳይ ለፖሊስ ጥቆማ እንዲሰጡ አሳስበዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ትናንት ምሽት ከቱርክ ሲነሱ ወደ ስፍራው ባመጣቸው እና በኳታር በተበረከተው አዲሱ አውሮፕላን ፈንታ ባልተጠበቀ ሁኔታ በአሮጌው 'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላን መጓዛቸው ተሰማ። 'ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ' እንደዘገበው፣ ይህ ውሳኔ የተላለፈው የደህንነት ጥንቃቄን ታሳቢ በማድረግ በአሜሪካ ሚስጥራዊ የደህንነት አገልግሎት የውሳኔ ሃሳብ መሰረት ነው።

ይሁን እንጂ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኋላ ላይ በብሪታንያ ወደ አዲሱ አውሮፕላን በመቀየር ጉዟቸውን ወደ ዋሽንግተን አድርገዋል።
ለኔቶ ጉባኤ ወደ ቱርክ የተደረገው ይህ ጉዞ ለአዲሱ አውሮፕላን የመጀመሪያው ዓለም አቀፍ በረራ ሲሆን፣ ጉዞው የተካሄደው ቱርክን ከምታዋስነው ኢራን ጋር ወታደራዊ ውጥረት ባየለበት ወቅት ነው።
ይህ ያልተጠበቀ የአውሮፕላን ቅያሬ የተከሰተው፣ ቦይንግ ኩባንያ ዘመናዊዎቹን የ'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላኖች ርክክብ ባዘገየበት በዚህ ወቅት፣ እንደ ጊዜያዊ መተኪያ እንዲያገለግል በተበረከተው በዚህ የቅንጦት ስጦታ ላይ ለወራት የዘለቀ ክትትል እና ትችት ሲቀርብበት ከቆየ በኋላ ነው። ተቺዎች የአውሮፕላኑን እድሳት ወጪ፣ ደህንነት እና ፍጥነት በተመለከተ ጥያቄዎችን ሲያነሱ ቆይተዋል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ በ'ትሩዝ ሶሻል' ማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ እንዳሰፈሩት፣ ከአንካራ ወደ ብሪታንያው 'አር.ኤ.ኤፍ ሚልደንሆል' የጦር ሰፈር ለመብረር አሮጌውን ሰማያዊ 'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላን የተጠቀሙት "ለድሮው ጊዜ ትዝታ" ሲሉ መሆኑን ገልጸዋል። በዚሁ ወቅት አዲሱ አውሮፕላን በዚያው የጦር ሰፈር በማረፍ፣ በስፍራው የሚገኙ የአሜሪካ ወታደሮች አውሮፕላኑን እንዲጎበኙት መደረጉን አመልክተዋል።

ትራምፕ በመረጡት ቀይ፣ ነጭ፣ ጥቁር ሰማያዊ እና ወርቃማ ቀለማት ያሸበረቀው ይህ አዲሱ ቦይንግ 747 አውሮፕላን፣ ባለፈው ዓመት ከኳታር ለአሜሪካ በስጦታ የተበረከተ እና በ'ኤል3ሀሪስ ቴክኖሎጂስ' የመከላከያ ተቋራጭ ድርጅት የታደሰ ነው።

ትራምፕ በአንካራ በነበሩበት ወቅት፣ አውሮፕላን ለመቀየር የወሰኑት የግድያ ሙከራ ስጋት ኖሮ ስለመሆኑ ተጠይቀው ቀጥተኛ ምላሽ ከመስጠት ቢቆጠቡም፣ ስጋቱ ሊኖር እንደሚችል ግን አምነዋል። የኔቶ ጉባኤ ሲጠናቀቅ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፣ "በኢራን የግድያ ኢላማ ዝርዝር ውስጥ አንደኛ ደረጃ ላይ ነኝ፤ አላውቅም፣ ይህንን ልነግራችሁ አልችልም፤ ነገር ግን ያን ያህልም አልጨነቅም" ብለዋል።

ከኳታር ለተበረከተው አውሮፕላን የተደረገው እድሳት እጅግ በፍጥነት በመጠናቀቁ፣ አንዳንድ ባለሙያዎች አውሮፕላኑ እንደ ነባሮቹ የ'ኤር ፎርስ ዋን' አውሮፕላኖች አስተማማኝ ደህንነት ላይኖረው ይችላል የሚል ስጋታቸውን ገልጸዋል።

የ'ኒው ዮርክ ታይምስ' ዘገባ ስማቸው ያልተጠቀሰ ምንጮችን ጠቅሶ እንዳብራራው፣ የአውሮፕላን ቅያሬው ጥንቃቄን ታሳቢ ያደረገ እንጂ የተለየ ተጨባጭ የደህንነት ስጋት ኖሮ አይደለም። ጋዜጣው የዋይት ሃውስ የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተር ስቲቨን ቼንግን ጠቅሶ እንደዘገበው፣ "ፕሬዝዳንቱ በቅርቡ እንዳሉት፣ አሜሪካ እሳቸውን ኢላማ ያደረጉ በርካታ ጠላቶች አሏት፤ እኛም እነዚህን ስጋቶች ለመቋቋም ትኩረትን ማሳሳት እና አቅጣጫን ማስቀየርን ጨምሮ በእጃችን ያሉትን አማራጮች ሁሉ እንጠቀማለን" ብለዋል።

የነጻ ምሳ የለም
#ethiopia | ​የብሪታንያ መንግሥት የጥገኝነት ፈቃድ ለሰጣቸው ስደተኞች ከዚህ ቀደም ላወጣባቸው ወጪና ላደረገላቸው ልዩ ልዩ ድጋፎች የሚሆን ገንዘብ መልሶ ሊያስከፍል ማቀዱን አስታውቋል።

በዓለም አቀፍ የዜና ምንጮች መረጃ እንደሚያመለክተው ይህ አዲስ አሠራር ጥገኝነት ያገኘ ማንኛውም ስደተኛ በሀገሪቱ ውስጥ ሰርቶ ገቢ ማግኘት ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ ተግባራዊ የሚሆን ሲሆን እያንዳንዱ ግለሰብ 10 ሺህ ፓውንድ መልሶ እንዲከፍል ይደረጋል። ይህ ሕግ በቀጥታ የሚተገበረው በብሪታንያ ምድር ውስጥ በሕጋዊ መንገድ የመሥራት መብት ባላቸው ሰዎች ላይ ብቻ እንደሆነ ተገልጿል።

​ስደተኞቹ በሀገሪቱ ውስጥ በቋሚነት የመኖሪያ ፈቃድ ማግኘት የሚችሉት ይህንን የተወሰነባቸውን የገንዘብ መጠን ሙሉ በሙሉ ከፍለው ሲያጠናቅቁ ብቻ ነው።

ይሁን እንጂ ክፍያውን ለመጀመር ስደተኞ ሊኖራቸው የሚገባው አነስተኛው የወርሃዊ ገቢ መጠን ምን ያህል መሆን እንዳለበት እስካሁን በይፋ የተጠቀሰ ነገር የለም።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

የእንግሊዝ ስራ እና ጡረታ ቢሮ ሁለት ወይም ከዚያ በላይ ሚስቶች ላሏቸው ባሎች ጥቅማጥቅሞችን እንደሚጨምር አስታወቀ።
በብሪታንያ ሁለት ሚስት ማግባት በህግ የተከለከለ ቢሆንም  ጋብቻው በባህር ማዶ ከሆነ ከአንድ በላይ ማግባት ጥሩ ነው፣ለዚህም ጥቅማ ጥቅሞችን እንደሚሰጥ አሳውቋል።

seledadotio
seledadotio

ወንዶች የፍቅር አጋራቸውን ግፋ ቢል ስንት ደቂቃ በትኩረት ያዳምጧቸዋል ?

​በብሪታንያ የሚገኘው ላድብሮክስ የተባለ ተቋም በ2,000 ሰዎች ላይ ባደረገው ጥናት፣ ወንዶች ለማዳመጥ ያላቸውን አቅም የሚመለከቱ አስገራሚ ውጤቶችን ይፋ አድርጎ ነበር።

በጥናቱ መሰረት፣ ወንዶች ለሚስቶቻቸው ወይም ለፍቅረኞቻቸው ቢበዛ ለ6 ደቂቃ ብቻ ነው በትኩረት ማዳመጥ የሚችሉት፤ ከዚያ በኋላ ግን ሃሳባቸው ይበታተናል።

​በአንጻሩ ስለ ስፖርት፣ ስለ መኪና ወይም ስለ ግላዊ ጉዳዮች ከወንድ ጓደኞቻቸው ጋር ሲያወሩ እስከ 15 ደቂቃ ድረስ ሙሉ ትኩረታቸውን ሰጥተው ማዳመጥ እንደሚችሉ ተገልጿል።

በተለይ በወሬው መሃል ስለማያውቋቸው ሰዎች፣ ስለ ልብስ ወይም ስለ ታዋቂ ሰዎች የሚነሳ ከሆነ የወንዶች ትኩረት በፍጥነት እንደሚቀንስ ጥናቱ አመልክቷል።

​ምንጭ፦ በላድብሮክስ የተደረገ ጥናት

ወንዶች ከሴቶች ጋር ለገበያ ሲወጡ ቶሎ የመሰላቸት ዝንባሌ እንዳላቸው ተጠቆመ

​አዳዲስ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ወንዶች ከትዳር አጋራቸው ወይም ከሴት ጓደኛቸው ጋር ለገበያ በሚወጡበት ወቅት ከ26 ደቂቃዎች በኋላ የመሰላቸት ስሜት እንደሚያሳዩ ተደርሶበታል።

ይህ ጥናት በብሪታንያ በሚገኘው ኢሴንቸር. በተባለ ተቋም የተካሄደ ሲሆን፣ አብዛኞቹ ወንዶች ገበያ ላይ ረጅም ሰዓት ማሳለፍን እንደ አሰልቺ ተግባር እንደሚመለከቱት ገልፇል።

​በተቃራኒው ሴቶች እስከ ሁለት ሰዓት ድረስ ያለምንም መሰላቸት ምርጫቸውን ማከናወን እንደሚችሉ በጥናቱ ተመልክቷል።

ወንዶች ቶሎ ለመሰላቸታቸው እንደ ምክንያት የሚጠቀሰው የሚፈልጉትን ነገር ለይተው በፍጥነት የመግዛት ዝንባሌ ስላላቸውና የሴቶች ረጅም የውሳኔ አሰጣጥ ሂደት ስለሚደክማቸው ነው።

​ምንጭ፦ Esentur Consumer Research

seledadotio
seledadotio

ወንዶች ከሴቶች ጋር ለገበያ ሲወጡ ቶሎ የመሰላቸት ዝንባሌ እንዳላቸው ተጠቆመ

​አዳዲስ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ወንዶች ከትዳር አጋራቸው ወይም ከሴት ጓደኛቸው ጋር ለገበያ በሚወጡበት ወቅት ከ26 ደቂቃዎች በኋላ የመሰላቸት ስሜት እንደሚያሳዩ ተደርሶበታል።

ይህ ጥናት በብሪታንያ በሚገኘው ኢሴንቸር. በተባለ ተቋም የተካሄደ ሲሆን፣ አብዛኞቹ ወንዶች ገበያ ላይ ረጅም ሰዓት ማሳለፍን እንደ አሰልቺ ተግባር እንደሚመለከቱት ገልፇል።

​በተቃራኒው ሴቶች እስከ ሁለት ሰዓት ድረስ ያለምንም መሰላቸት ምርጫቸውን ማከናወን እንደሚችሉ በጥናቱ ተመልክቷል።

ወንዶች ቶሎ ለመሰላቸታቸው እንደ ምክንያት የሚጠቀሰው የሚፈልጉትን ነገር ለይተው በፍጥነት የመግዛት ዝንባሌ ስላላቸውና የሴቶች ረጅም የውሳኔ አሰጣጥ ሂደት ስለሚደክማቸው ነው።

​ምንጭ፦ Esentur Consumer Research

🔴 አሜሪካ የኢራንን ምሽጎች ሰባሪ ግዙፍ ቦምቦችን በብሪታንያ ማከማቸት ጀመረች

የመጨረሻው ምዕራፍ?
#ethiopia | በመካከለኛው ምስራቅ እየተባባሰ የመጣውን ወታደራዊ ውጥረት ተከትሎ፣ ዩናይትድ ስቴትስ በኢራን የሚገኙ ጥልቅ የከርሰ-ምድር ምሽጎችን እና የኑክሌር ተቋማትን የማውደም አቅም ያላቸውን "ባንከር በስተር" (Bunker Buster) ቦምቦችን በብሪታንያ የአየር ኃይል ጣቢያዎች ላይ እያከማቸች መሆኑ ተሰማ።

የዘመቻው እና የዝግጅቱ ዝርዝር ነጥቦች፦

* ስልታዊ ዝርጋታ፦ ታዋቂዎቹ B-1 እና B-52 የቦምብ ጣይ አውሮፕላኖች በብሪታንያው አር.ኤ.ኤፍ ፌርፎርድ (RAF Fairford) የጦር ሰፈር በብዛት እየታዩ ሲሆን፣ እነዚህ አውሮፕላኖች እጅግ ዘመናዊ የሆኑ የ "ጂ.ቢ.ዩ" (GBU) ዝርያ ያላቸውን ቦምቦች ታጥቀዋል።

* ኦፕሬሽን ኤፒክ ፉሪ (Operation Epic Fury)፦ ይህ ወታደራዊ ዝግጅት በኢራን ተራራማ ስፍራዎች እና ከመሬት በታች የተገነቡ የሚሳኤል ማከማቻዎችን ኢላማ ያደረገው ግዙፍ ዘመቻ አካል እንደሆነ ተገልጿል።

* የቀጣናው ውጥረት፦ የአሜሪካ ጥቃት የኢራኑን መንፈሳዊ መሪ አሊ ካሜኒን መግደሉን ተከትሎ፣ ኢራን በአካባቢው በሚገኙ የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ላይ የሚሳኤል አጸፋዊ እርምጃ እንደምትወስድ ዝታለች።

* የአጋሮች ሚና፦ የብሪታንያ መንግሥት ለአሜሪካ የአየር ኃይል ጣቢያዎቹን ለ "መከላከያ ዓላማ" እንዲውሉ የፈቀደ ቢሆንም፣ አሜሪካ ግን ከእነዚህ ጣቢያዎች በመነሳት ረጅም ርቀት በመብረር ጥቃቷን ለማጠናከር እየተዘጋጀች መሆኑ ታውቋል።

ይህ ወታደራዊ እንቅስቃሴ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ግጭቱ ወደ ሰፊ ቀጠናዊ ጦርነት ሊያመራ ይችላል በሚል በከፍተኛ ስጋት እንዲጠባበቅ አድርጎታል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #usa #iran #militaryaction #operationepicfury #raffairford #middleeasttension #b52 #breakingnews #globalconflict

"ሌሎች ለምን እንደ እኔ አያደርጉም?" — በዱባይ ጥቃት ወቅት በ100 ሺህ ፓውንድ በግል ጄት ያመለጠው ባለሀብት ትችት እየቀረበበት ነው

​ብሪታንያዊው ባለሀብት ሳሙኤል ሊድስ በዱባይ ላይ ጥቃት በተሰነዘረበት ወቅት በግል ጄት ተከራይቶ ከአገር መውጣቱን የሚያሳይ ተንቀሳቃሽ ምስል በማህበራዊ ሚዲያ ካጋራ በኋላ ከፍተኛ ትችት እየተሰነዘረበት ይገኛል።

ሊድስ ለጄት ኪራይ 100,000 ፓውንድ በመክፈል ወደ ለንደን መብረሩን ገልጾ፣ "ሌሎች ሰዎች ለምን እንዲህ አያደርጉም?" ሲል መጠየቁ ብዙዎችን አስቆጥቷል።

​ተከታዮቹ "ልጆች የያዙ እናቶችን ከመርዳት ይልቅ ራስ ወዳድነት አሳይተሃል" በሚል ቢወቅሱትም፣ እርሱ ግን ለሰዎች ጥሪ አቅርቦ ፈቃደኛ እንዳልሆኑ በመጥቀስ ምላሽ ሰጥቷል።

ለጉዞው ምክንያት ያደረገው በብሪታንያ ከ1,000 በላይ ሰዎች የሚታደሙበት የቢዝነስ ፕሮግራም ስላለው እንደሆነ ገልጿል።

ሊድስ አክሎም የዱባይ ደህንነት አስተማማኝ መሆኑንና ሚዲያዎች የሚያቀርቡትን የተጋነነ ዘገባ ህዝቡ እንዳያምን አሳስቧል።

ልዑል አንድሪው ''በደሴቱ ቅሌቶች'' ሳቢያ በቁጥጥር ስር ዋሉ
#ethiopia | በብሪታንያ ንጉሣዊ ቤተሰብ ታሪክ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ፣ የንጉሥ ቻርልስ ወንድም የሆኑት ልዑል አንድሪው (አንድሪው ማውንትባተን-ዊንዘር) በቁጥጥር ስር መዋላቸው ተሰማ። ልዑሉ በቁጥጥር ስር የዋሉት ከሟቹ አወዛጋቢ ባለሀብት ጄፍሪ ኤፕስታይን ጋር በነበራቸው ግንኙነት እና በሥልጣን አጠቃቀም ጥሰት ተጠርጥረው ነው።

ቁልፍ ነጥቦች፦

* ክሱ፦ ልዑል አንድሪው በ2010 የብሪታንያ ልዩ የንግድ መልዕክተኛ በነበሩበት ወቅት፣ ሚስጥራዊ የንግድ መረጃዎችን ለኤፕስታይን አሳልፈው ሰጥተዋል የሚል ጥርጣሬ ተጥሎባቸዋል።

* መነሻው፦ በአሜሪካ የፍትሕ ሚኒስቴር ይፋ ከሆኑት በሚሊዮን የሚቆጠሩ የ"ኤፕስታይን ፋይሎች" መካከል የተገኙ የሁለቱ ሰዎች የደብዳቤ ልውውጦች ለፖሊስ ምርመራ መነሻ ሆነዋል።

* የፖሊስ እርምጃ፦ የለንደን ፖሊስ የልዑሉን ሁለት መኖሪያ ቤቶች እየፈተሸ ሲሆን፣ ለምርመራ እስከ 96 ሰዓታት በእስር ሊቆዩ እንደሚችሉ ተገልጿል።

* የንጉሡ አቋም፦ ንጉሥ ቻርልስ በወንድማቸው መታሰር ማዘናቸውን ቢገልጹም፣ "ሕጉ የራሱን መንገድ መከተል አለበት" በማለት ለፖሊስ ምርመራ ሙሉ ድጋፋቸውን ሰጥተዋል።

የታሪክ አጋጣሚ

ይህ ክስተት በዘመናዊ የእንግሊዝ ታሪክ ውስጥ አንድ የንጉሣዊ ቤተሰብ አባል በፖሊስ ቁጥጥር ስር ሲውል የመጀመሪያው ያደርገዋል። ጄፍሪ ኤፕስታይን በ2019 በወሲብ ንግድ ዝውውር ተከሶ በእስር ላይ እያለ ሕይወቱ ማለፉ ይታወሳል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #princeandrew #epsteinfiles #royalfamily #breakingnews #ukpolice #kingcharles #justice

ብሪታንያ አሜሪካ ኢራንን ለማጥቃት ወታደራዊ ሰፈሬን መጠቀም አትችልም አለች
#ethiopia ||በአሜሪካ እና በብሪታንያ መካከል በታሪክ ታይቶ የማይታወቅ ወታደራዊ እና ዲፕሎማሲያዊ ፍጥጫ ተቀስቅሷል። የብሪታንያው ጠቅላይ ሚኒስትር ኬር ስታርመር አሜሪካ በኢራን ላይ ለምታቅደው ጥቃት የብሪታንያ የጦር ሰፈሮችን እንዳትጠቀም እገዳ መጣላቸው ተሰምቷል።

የኬር ስታርመር ጠንካራ አቋም

ጠቅላይ ሚኒስትር ኬር ስታርመር የሮያል አየር ኃይል (RAF) የጦር ሰፈሮች ለአሜሪካ የጦር አውሮፕላኖች ክፍት እንዳይሆኑና ለዘመቻ ዝግጅት እንዳይውሉ መመሪያ አስተላልፈዋል። ይህ ውሳኔ ብሪታንያ በቀጠናው ሊቀሰቅስ በሚችለው ጦርነት ውስጥ በቀጥታ እጃቸውን ላለማስገባት የወሰዱት እርምጃ እንደሆነ ተገምቷል።

የትራምፕ "ማሳወቅ እንጂ ማስፈቀድ አይጠበቅብኝም" ምላሽ

ለዚህ እገዳ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሰጡት ምላሽ ቀጥተኛ እና ጠንካራ ነበር። "የጦር ሰፈሩን ለመጠቀም ብሪታንያን ማሳወቅ እንጂ ማስፈቀድ የለብንም" በማለት የአሜሪካን የበላይነት አንፀባርቀዋል። በተጨማሪም፦
* አሜሪካ በቻጎስ ደሴቶች ጉዳይ ለብሪታንያ የምታደርገውን ድጋፍ እንደምታቆም አስጠንቅቀዋል።

* ብሪታንያ ደሴቶቹን ለሞሪሸስ (በመረጃው ላይ ሞሪታንያ ቢባልም በጂኦፖለቲካዊ እውነታው ሞሪሸስ ናት) አሳልፋ ለመስጠት የምታደርገውን ጥረት አሜሪካ እንደማትደግፍ ገልጸዋል።

የኢራን ጥቃት እና የቅዳሜው ቀጠሮ
አሜሪካ እና ኢራን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ስምምነት ላይ መድረስ ባለመቻላቸው፣ ትራምፕ የኃይል እርምጃ ለመውሰድ መወሰናቸው ታውቋል። የአሜሪካ ወታደራዊ ባለስልጣናት ዝግጅታቸውን ማጠናቀቃቸውንና በመጪው ቅዳሜ ጥቃቱን ለመፈፀም ዝግጁ መሆናቸውን ለፕሬዝዳንቱ አሳውቀዋል።
ለዚህ ጥቃት ስኬታማነት በቻጎስ ደሴቶች ላይ የሚገኘውና ብሪታንያ የምታስተዳድረው ዲያጎ ጋርሺያ (Diego Garcia) ወታደራዊ ሰፈር ለአሜሪካ ስትራቴጂካዊ ወሳኝነት አለው።

ይህ ፍጥጫ በሁለቱ የቆዩ ወዳጅ ሀገራት መካከል ያለውን ግንኙነት ወደ አዲስ ምዕራፍ ሊያሸጋግረው ይችላል። ብሪታንያ ደሴቶቹን ለሞሪሸስ ለመስጠት ማቀዷ እና አሜሪካ ደግሞ "ይህ የደህንነት ስጋት ነው" በሚል መቃወሟ ውጥረቱን ይበልጥ አባብሶታል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #uk #usa #iran #trump #starmer #diegogarcia #geopolitics #thiqah

የ66 ዓመቱ የልደት ስጦታ፦ ልዑል አንድሪው በከባድ ወንጀል ተጠርጥረው በፖሊስ ቁጥጥር ስር ዋሉ

​ዛሬ ሐሙስ የ66ኛ ዓመት የልደት በዓላቸውን እያከበሩ የሚገኙት የብሪታንያው ልዑል አንድሪው፣ በፖሊስ ቁጥጥር ስር መዋላቸው መላውን ዓለም አስገርሟል።

​📌 ምን ተፈጠረ?
የቴምዝ ቫሊ ፖሊስ እንዳስታወቀው፣ ልዑሉ በቁጥጥር ስር የዋሉት በሕዝብ የሥራ ኃላፊነት ላይ እያሉ ለግል ጥቅም ሲባል የሚፈጸም ያልተገባ ድርጊት (Misconduct in public office) በመፈጸም ተጠርጥረው ነው።
​📌 ከጀርባው ያለው ሚስጥር ምንድነው?

ፖሊስ ምርመራ እያደረገ ያለው ልዑል አንድሪው ለሟቹና በወሲብ ወንጀል ለታወቀው ጄፍሪ ኤፕስታይን "ሚስጥራዊ የሆኑ የመንግሥት ሰነዶችን" አሳልፈው ሰጥተዋል በሚል የቀረበባቸውን አዲስ አቤቱታ ተከትሎ ነው።

​📌 አሁን ያለው ሁኔታ፦
​ፍተሻ፦ በኖርፎልክ የሚገኘው የሳንድሪንግሃም ቤተ-መንግሥት ግቢ ውስጥ ፖሊስ ከፍተኛ ፍተሻ እያደረገ ሲሆን፣ በርካታ የፖሊስ ተሽከርካሪዎች ወደ ግቢው ሲገቡ ታይተዋል።

​የቤተ-መንግሥቱ አቋም፦ ንጉሥ ቻርልስ ከዚህ ቀደም ወንድማቸውን ከንጉሣዊ ማዕረጎቻቸው ያገዱ ሲሆን፣ የአሁኑ እስራት በቤተ-መንግሥቱ እና በልዑሉ መካከል ያለውን ግንኙነት ይበልጥ አሻክሮታል።

​የልዑሉ ምላሽ፦ ልዑል አንድሪው እስካሁን ድረስ የቀረቡባቸውን ወንጀሎች በሙሉ "አልፈጸምኩም" በማለት ሲያስተባብሉ ቆይተዋል።

​ይህ ክስተት በብሪታንያ ንጉሣዊ ቤተሰብ ታሪክ ውስጥ እጅግ አስደንጋጭና ታሪካዊ እስራት ሆኖ ተመዝግቧል።

ዋና ሳጅን ስንዱ፦ ነፍሰ ገዳዩን በፍቅር ሰንሰለት የጠለፈችው ጥበበኛ

​"ወንጀለኛ ምንም ያህል ብልህ ቢሆን፣ የገዛ ስሜቱ የማይዘጋው የነፍሱ ክፍተት ሆኖ ይቀራል" — ኤድመንድ ሎካርድ (የፎረንሲክ ሳይንስ አባት)።

​፩. የዝምታው ምስጢር መገለጥ

​ድሬዳዋ፣ ያቺ በንግድና በሞቃት አየር የምትታወቀው የኢትዮጵያ ንግስት፣ ለዓመታት አንድ አስደንጋጭ ምስጢር በሆዷ ይዛ ቆይታለች። ሳባ የምትባለው ወጣት "ከፍቅረኛዬ ጋር ተጣልቼ ጠፋሁ" በሚል በወሬ የታፈነ የውሸት ታሪክ ተቀብሮ ነበር።

ነገር ግን እውነት እንደ ውሃ ናት፤ ቀዳዳ አግኝታ መውጣቷ አይቀርም። በቤቱ ውስጥ፣ ሰዎች በሰላም በሚተኙበትና የፍቅር ቃላት በሚለዋወጡበት አልጋ ስር፣ የሳባ ምስኪን አካል በጨለማ ታፍኖ ተቀብሮ ተገኘ። ይህ ግኝት መላውን ከተማ ያስደነገጠ ቢሆንም፣ ገዳዩ ያሬድ ግን ደብዛው ጠፍቶ ነበር። በዚያው ሰዓት ነበር ዋና ሳጅን ስንዱ ካሳሁን ፋይሉን በእጇ የጨበጠችው። ስንዱ ለሞተችው እህቷ ቃል ገባች፦ "ፍትህ መቃብር ውስጥ አትቀርም!"

​፪. የሳጅን ስንዱ የስነ-ልቦና ጦርነት

​ዋና ሳጅን ስንዱ ካሳሁን ያሬድን ለመያዝ የተለመደው የፖሊስ አደን እንደማይሰራም ተረዳች። ያሬድ እንደ አውሬ የሚጠነቀቅ፣ የቴክኖሎጂ አጠቃቀሙን የሚያውቅና ማንነቱን የመቀየር ልዩ ክህሎት ያለው ሰው ነበር። ስንዱ ግን የወንጀለኛውን ድክመት አጠናች። ያሬድ "የሴቶች አዳኝ" ነው፤ በውበትና በገንዘብ ይማለላል።

እዚህ ላይ ነው "Honeypot" (የማር ማሰሮ) የተባለው ዓለም አቀፍ የወንጀል ምርመራ ዘዴ ተግባራዊ የሆነው። ስንዱ "ማያ" የሚል የሐሰት ስም በመጠቀም፣ በጅግጅጋ የምትኖር ባለሀብትና ብቸኛ ሴት ሆና በሶሻል ሚዲያ መረቧን ዘረጋች።

​ይህ ጨዋታ ለአንድ ፖሊስ ከፍተኛ የሞራል ፈተና አለው፤ ገዳዩን "የኔ ፍቅር" እያሉ መጥራት የሚጠይቅ የትዕግስት ጫፍ ነው። በታዋቂው መርማሪ ሸርሎክ ሆልምስ አባባል "ትናንሽ ነገሮች ከምንም በላይ ትልቅ ትርጉም አላቸው" እንደሚባለው፣ ስንዱ የያሬድን እያንዳንዱን የቃላት አጠቃቀም እያጠናች የፍቅር ድልድዩን መሰረት ጣለች።

​፫. የዓለም አቀፉ "የፍቅር ወጥመድ" ታሪክ

​የስንዱን ብልሃት ስናይ በታሪክ ውስጥ የተመዘገቡ ታላላቅ መርማሪዎችን ያስታውሰናል። እ.ኤ.አ በ1950ዎቹ፣ የአሜሪካው FBI "Honey Trap" የተባለውን ዘዴ በመጠቀም አደገኛ የሶቪየት ሰላዮችን ይይዝ ነበር። በተመሳሳይ፣ በብሪታንያ ፖሊስ ታሪክ ውስጥ አንዲት ሴት መርማሪ (Undercover Agent) ለወራት ከነፍሰ ገዳይ ጋር በደብዳቤ የፍቅር ግንኙነት በመመስረት፣ ገዳዩ የፈጸመውን ወንጀል በራሱ አንደበት እንዲያምን አድርጋለች።

ስንዱም ይህንኑ ዓለም አቀፍ ጥበብ ከኢትዮጵያዊ ብልሃት ጋር አቀላቀለችው። ያሬድ በአዳማ ከተማ ሆኖ "የጅግጅጋዋን ቆንጆ" ሲያገኝ፣ አዲስ ሰለባ ያገኘ መስሎት በደስታ ሰከረ።

​፬. የመረቡ መጥበብና የቴክኖሎጂ ሚና

​ስንዱ ለወራት እንቅልፍ አጥታለች። ያሬድ እጅግ ተንኮለኛ በመሆኑ፣ ስልኩን በየቀኑ ይቀይራል። ስንዱ ግን በስነ-ልቦና ተጫወተችበት። "ካላየሁህ እንዴት አምንሃለሁ?" የሚል የፍቅር ቅሬታ በማቅረብ፣ ቀስ በቀስ እንዲተማመን አደረገችው። ስንዱ የቴክኖሎጂ ባለሙያዎችን በማስተባበር የያሬድን የኢንተርኔት አድራሻ (IP address) ትከታተል ነበር። እያንዳንዱ የ"ላይክ" እና የ"ኮሜንት" ልውውጥ ለስንዱ የወንጀለኛውን መገኛ የሚጠቁም ካርታ ነበር። ይህ ለወራት የዘለቀ የድመትና የአይጥ ጨዋታ፣ ያሬድን ቀስ በቀስ ወደ ፍጻሜው ጉድጓድ እየሳበው መጣ።

​፭. የሞራል ፈተናና የፍትህ ጥማት

​በምርመራው ሂደት ውስጥ ስንዱ ትልቅ የሞራል ትግል ውስጥ ነበረች። ገዳዩን "ውዴ" እያለች ስታናግር፣ በሌላ በኩል ደግሞ የሳባ አጽም ምስል በአይኗ ይመጣል። ያሬድ በስልክ የጋብቻ ጥያቄ ሲያቀርብላት፣ ስንዱ በውስጧ "ጋብቻህ ከብረት ካቴና ጋር ይሆናል" ትል ነበር። ይህ የስነ-ልቦና ጥንካሬ በዓለም አቀፍ የወንጀል ምርመራ ሳይንስ ውስጥ "Emotional Deception" ይባላል።

መርማሪው ወንጀለኛውን ለመያዝ ሲባል የራሱን ማንነትና ስሜት መስዋዕት የሚያደርግበት ከፍተኛ ጥበብ ነው። ስንዱ ለሳባ ፍትህ ስትል፣ ለወራት የገዳዩን የውሸት የፍቅር ቃላት እንደ መርዝ እየጠጣች በትዕግስት ቆየች።

​፮. የአዳማው ቀጠሮ፦ የመጨረሻው የውሳኔ ሰዓት
​ያሬድ በመጨረሻ "ማያ"ን ለማግኘት ተስማማ። ቦታው በአዳማ ከተማ የሚገኝ አንድ ሆቴል ሆነ። ስንዱ ይህንን ቀጠሮ "የሕይወቴ ትልቁ ተልዕኮ" ስትል ገልጻዋለች። ያሬድ ለዓመታት ከተደበቀበት የጨለማ ጉድጓድ ወጥቶ፣ በአዲስ ልብስና በአበባ ወደ ሆቴሉ አመራ። እሱ የሚጠብቀው ከጅግጅጋ የምትመጣውን "ባለሀብት ፍቅረኛውን" ነበር። ስንዱ ግን በሲቪል ልብስ፣ በውበት ተላብሳ ነገር ግን ከቦርሳዋ ውስጥ ካቴና ይዛ ተዘጋጅታለች።
በሆቴሉ ዙሪያ የነበሩት ሰዎች ተራ ፍቅረኛሞች የሚገናኙ መስሏቸው ነበር።

​፯. የጀግንነት ፍጻሜና የካቴና ድምፅ

​ያሬድ ወደ ስንዱ ተጠጋ። "ማያ?" አላት በፈገግታ። ስንዱ ቀና ብላ አየችው። በዚያች ቅጽበት የአይኖቿ ብርሃን ተቀየረ። "ማያ አይደለሁም፤ ዋና ሳጅን ስንዱ ነኝ!" ስትል ድምጿ እንደ መብረቅ አስተጋባ። ያሬድ ሊያመልጥ ሲሞክር፣ ስንዱ እንደ አንበሳ ተወረወረችበት። የያሬድ ጥንካሬ በጀግናዋ መርማሪ ብልሃት ፊት እንቧይ ካብ ሆነ።

ቀዝቃዛው የብረት ካቴና በእጆቹ ላይ ሲያርፍ፣ ያሬድ በድንጋጤ ተንበረከከ። የሦስት ዓመት ድብብቆሽ፣ የሦስት ዓመት የፍትህ መጓደል በዚያች ቅጽበት አበቃ። ስንዱ ያሬድን ይዛ ስትወጣ፣ የአካባቢው ሰው ሁሉ በግርምት ይመለከት ነበር።

​ያሬድ፣ አይኖቹ በእንባና በቁጭት ተሞልተው፣ "በሴት ግፍ እንደሰራሁ በምወዳት ሴት ተያዝኩ። የእጄን ያገኘሁት ፈጣሪ ነው የፈረደው" ብሎ በሹክሹክታ ተናገረ።

ይህ በምርመራ ሳይንስ "Poetic Justice" (ተገቢ ፍትህ) ተብሎ የሚጠራው፣ ወንጀለኛው በገዛ ድክመቱ ተጠልፎ የሚወድቅበት ሂደት ነው።

​፰. የድሬዳዋ ፖሊስና የሴቶች ብቃት

​ይህ ታሪክ በአባይ ቲቪ "ካቴና" ፕሮግራም ላይ ሲቀርብ መላው ኢትዮጵያ በሳጅን ስንዱ ጀግንነት ተደንቋል። የድሬዳዋ ፖሊስ ኮሚሽን ይህንን የሴት መርማሪዎችን ብቃት የሚያሳይ ስራ ለታሪክ አስቀምጦታል። በወንጀል ምርመራ ውስጥ ሴቶች ያላቸውን ጥልቅ ትዕግስትና የስነ-ልቦና ብስለት ስንዱ በተግባር አሳይታለች።

የድሬዳዋ ከንቲባና የፖሊስ አመራሮች ይህች ጀግና ልትሸለም እንደሚገባ ምስክርነታቸውን ሰጥተዋል። ስንዱ የሳባን ደም በመሬት ላይ አልተወችውም፤ ለወንጀለኞች ደግሞ "የትም ብትደበቁ ፖሊስ በአልጋችሁ ስር እንኳን ቢሆን ይደርስባችኋል" የሚል መልዕክት አስተላልፋለች።

​፱. የፍትህ ፍሬና የሳባ መንፈስ

​ዛሬ የሳባ ቤተሰቦች የሚያለቅሱበት መቃብር አግኝተዋል። ገዳዩ ያሬድ በህግ ፊት ቆሞ ተገቢውን ቅጣት እየተቀበለ ነው። ይህ ታሪክ ልብ የሚሰብረው፣ ገዳዩ ፍቅርን እንደ መደበቂያ ሲጠቀምባት፣ መርማሪዋ ደግሞ ፍቅርን እንደ ማጥመጃ መጠቀሟ ነው። ስንዱ ያደረገችው ነገር ከስራ በላይ ነው። ለአንዲት በግፍ ለተገደለች እህቷ የቆመችበት ጀግንነት ነው። ሳባ በሞት ብትለይም፣ የስንዱ ጽናት ግን ስሟን በህይወት እንዲቆይ አድርጎታል። የፍትህ ረጅም እጅ በመጨረሻ ነፍሰ ገዳዩን አንቆ ይዞታል።

ሶማሊያ ምን ያህል ተከፋፍላለች?

ሶማሊላንድስ ለምን በነፃነት ላይ ትፀናለች?
#ethiopia | ሶማሊያ የተመሰረተችው ቀደም ሲል በብሪታንያ ግዛት ስር የነበሩ ግዛቶችን ቀደም ሲል በጣሊያን ይተዳደሩ ከነበሩ አካባቢዎች ጋር በማዋሃድ ሲሆን፣ ሁሉም የሶማሌ ብሄረሰብ የሚኖርባቸው ናቸው።

ማህበረሰቡ በጥልቅ የጎሳ ስርዓት ላይ የተመሰረተ ነው። እያንዳንዱ ጎሳ የራሱ የሆነ አስተሳሰብ እና የተለየ የአኗኗር ዘይቤ አለው።

በሶማሊላንድ ውስጥ የበላይነት ያለው የኢሳ (Issa) ጎሳ፣ በተግባራዊነት የሚያምን (pragmatic) እና አክራሪ እስልምናን የማይቀበል ሲሆን፣ ሌሎች ጎሳዎች ግን አክራሪነትን በንቃት ይቀበላሉ።

እኤአ በ1991 በሶማሊያ የእርስ በርስ ጦርነት ከተቀሰቀሰበት ጊዜ ጀምሮ፣ ሀገሪቱ ቀጣይነት ባለው ግጭት ውስጥ በሚገኙ ተፎካካሪ ጎሳዎች ውጤታማ በሆነ መንገድ ተበታትናለች።

የኢሳ ጎሳ የሶማሊላንድ መንግስት ነፃነትን ያወጀ ሲሆን፣ የሚሰሩ የመንግስት ተቋማትን እና ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶችን፣ የብዙ ፓርቲ ዲሞክራሲያዊ ስርዓትን እና በአፍሪካ ከሚታየው የተለመደ የሙስና ደረጃ በእጅጉ ያነሰ - በተለይም በመዲናዋ ሞቃዲሾ ካለው ደካማ መንግስት ጋር ሲነፃፀር በጣም ዝቅተኛ የሆነ የሙስና ደረጃን መስርተዋል።

የሶማሊላንድ ህዝብ ቀሪውን የሶማሊያ ክፍል ከእርስ በርስ ጦርነት፣ ረሃብ እና የማያቋርጥ አለመረጋጋት ራሳቸውን መከላከል ችለዋል።

በግብርና፣ በአሳ ሀብት፣ በቀላል ኢንዱስትሪ እና በንግድ ላይ የተመሰረተ ኢኮኖሚ ገንብተዋል። ስለሆነም ደም ወደሚፈስባት እና ስራ ወዳቆመችው ሰፊዋ ሶማሊያ መልሶ ለመዋሃድ ምንም አይነት ፍላጎት የላቸውም።
#selamshowbiz

​የብሪታንያው ጠቅላይ ሚኒስትር ኪር ስታርመር ሀገራቸው የሩሲያዊው ቢሊየነር ሮማን አብራሞቪች የቼልሲ እግር ኳስ ክለብን በመሸጥ ካገኙት ገንዘብ ውስጥ 2.5 ቢሊዮን ፓውንድ ለዩክሬን የሰብአዊ እርዳታ ፈንድ እንደምታስተላልፍ 'ዘ ጋርዲያን' ዘግቧል።

​ጠቅላይ ሚኒስትር ስታርመር በብሪታንያ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባደረጉት ንግግር፦ "እ.ኤ.አ. በ2022 ታግዶ የነበረውን የቼልሲ እግር ኳስ ክለብ ሽያጭ ገቢ 2.5 ቢሊዮን ፓውንድ እንዲተላለፍ ፈቃድ መስጠታችንን ማብሰር እፈልጋለሁ። ለአብራሞቪች ያለኝ መልዕክት ግን ይህ ነው፦ ጊዜው እያለቀ ነው፤ የገባኸውን ቃል አክብርና አሁኑኑ ክፈል" ብለዋል።

​አክለውም አብራሞቪች ለመክፈል ፈቃደኛ ካልሆነ የብሪታንያ መንግስት "ወደ ፍርድ ቤት ለመሄድ" ዝግጁ መሆኑን ገልጸዋል።

​"በፑቲን ህገ-ወጥ ጦርነት ህይወታቸው ለተመሰቃቀለባቸው ወገኖች እያንዳንዱ ሳንቲም መድረሱን ለማረጋገጥ እስከ ፍርድ ቤት ድረስ ለመሄድ ዝግጁ ነን" ብለዋል ስታርመር።

​የቀድሞው የሩሲያ የቹኮትካ ክልል ገዥ የነበሩት አብራሞቪች፤ የሩሲያ የዩክሬ ግጭት ተከትሎ ከብሪታንያ መንግስት በደረሰባቸው ጫና ምክንያት የቼልሲ እግር ኳስ ክለብን በ2022 መሸጣቸው ይታወሳል።
​በወቅቱ ሽያጩን እንዲያካሂዱ ከብሪታንያ መንግስት ፈቃድ ያገኙት፤ ከሽያጩ የሚገኘው ገንዘብ በሩሲያ ወረራ ለተጎዱ ሰለባዎች መርጃ እንዲውል በሚል ቅድመ ሁኔታ ነበር።

​የሽያጭ ገቢው ፎርድስታም በተሰኘው የአብራሞቪች ኩባንያ በሚተዳደር የብሪታንያ ባንክ ሂሳብ ውስጥ ይገኛል።

​ገንዘቡ እስካሁን ታግዶ የቆየው፤ "ገንዘቡ ለዩክሬን እርዳታ ብቻ ይዋል ወይስ በሌሎች ሀገራትም ለሚደረጉ የሰብአዊ እርዳታዎች ይዋል?" በሚለው ጉዳይ ላይ ከአብራሞቪች ጋር ስምምነት ላይ ባለመደረሱ እንደሆነ ተጠቁሟል።

የካሪቢያን እና የአፍሪካ አገራት እንግሊዝ ለባሪያ ንግድ ተጠያቂ እንድትሆን ጠየቁ
#ethiopia | የካሪቢያን ማኅበረሰብ ካሳ ኮሚሽን ልዑካን ቡድን (ካሪኮም) ከሰኞ እስከ ሐሙስ ድረስ ለከፍተኛ ደረጃ ስትራቴጂካዊ የማግባባት ተልዕኮ በለንደን ይገኛል።

👉 ይህ ጉብኝት የካሪኮም 15 አባል አገራት እና የአፍሪካ ሕብረት ፍትሕን የማስፈን ጥረት እንዲፋጠን ጥሪ ባደረጉበት ወቅት የተካሄደ ነው።

🔗 ከ15ኛው እስከ 19ኛው ክፍለ ዘመን ባለው ጊዜ ውስጥ፣ ከ12.5 ሚሊዮን በላይ አፍሪካውያን ታፍነውና ተገድደው የተወሰዱ ሲሆን፣ ከ3 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑት በብሪታንያ መርከቦች ወደ ካሪቢያን ተግዘዋል። በግዴታ የተሰደዱት አፍሪካውያን ያልተመለሱ የእኩልነት እና ሌሎች ጥያቄዎች ዛሬም ድረስ በጣም እውነተኛ ሆነው ቀጥለዋል።

ካሪኮም ለማሳካት ያቀዳቸው ጉዳዩች የሚከተሉትን ያካትታል፦

🟠 መደበኛ ይቅርታ፣

🟠 የገንዘብ ካሳ ፣

🟠 የትምህርት መረሃ ግብሮች እና

🟠 ለአየር ንብረት ለውጥ ምላሽ መስጠት ይገኙበታል።
#spuntik

ልዑል ዓለማየሁ ከአረፉ ከ146 ዓመት በኋላ
#ethiopia | በኢትዮጵያ እና በብሪታንያ መንግሥታት መካከል በተፈጠረው የዲፕሎማሲ ስብራት ምክንያት የመቅደላው ጦርነት ሚያዝያ 3 ቀን 1860 ዓ. ም. መካሄዱ ይታወቃል::

በወቅቱም አፄ ቴዎድሮስ ለጠላት እጅ ላለመስጠት እና ለመጭውም ትውልድ የታሪክ ጠባሳ ላለማውረስ እጃቸውን ለእጃቸው ሰጥተው መቅደላ አምባ ላይ ማረፋቸው ይታወቃል::

የሰባት ዓመት ዕድሜ የነበሩት ልጃቸው ልዑል ዓለማየሁም ተግዘው ከአገራቸው እንዲወጡ ተደርጓል::

በባዕድ ሀገር 11 ዓመት ከኖሩ በኋላም በ18 ዓመት ዕድሜያቸው ህይወታቸው አልፎ ኢንግላንድ በሚገኘው ዊንዘር ቤተመንግሥት በክብር ተቀብረዋል::

ይህም የተከናወነው በኢንግላድ ቤተክርስቲያ ሥርዓትና ወግ መሠረት ነበር::

ልዑል ዓለማየሁ ከአረፋ ከ146 ዓመት በኋላ ትላንት አርብ ህዳር 5 ቀን 2018 ዓመተ ምህረት በዩናይትድ ኪንግደም እና በአካባቢው ሀገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን ከአንጋፋው የኢትዮጵያዊያን ተራድኦ ማህበር በብሪታንያ ጋር በመተባበር የልዑል ዓለማየሁ ቴዎድሮስ አፅም ከአረፈበት ቤተመንግሥ በመገኘት በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ሥርዓትና ደንብ መሠረት ፀሎተ ፍትሐት እንዲደረግላቸው አድርገዋል::

አሁን እየተከታተላችሁ ያላችሁትም የዚሁ መታሰቢያ ዝግጅት አካል የሆነ ሕዝባዊ ስብሰባ ነው::

በዚህ ዝግጅት ላይም የታሪክ ተመራማሪዎች: የሥነ-ልቦና እና የኪነ ጥበብ ባለሙያዎች የባይተዋሩን ልዑል የግዞት ሕይወት በተመለከተ ምልክታቸውን እያካፈሉን ነው::

የቢቢሲ የዜና ኃላፊ በትራምፕ ንግግር አርትዖት ቅሌት ከሥልጣን ለቀቁ
#ethopia | በብሪታንያ ሕዝብ የገንዘብ ድጋፍ የምትተዳደረው የብሔራዊ ቴሌቪዥንና ሬዲዮ አገልግሎት ቢቢሲ ዋና ዳይሬክተር የሆኑት እና የዜና ክፍል ዋና ሥራ አስፈፃሚ የሆኑት ዴቦራ ተርነስ ከድርጅቱ መልቀቃቸውን አስታውቀዋል።

የኃላፊዎቹ መልቀቅ የተከሰተው የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ንግግርን በሚመለከት በተደረገው 'የአርትዖት ቅሌት' ምክንያት በቢቢሲ ላይ የፖለቲካዊ ገለልተኝነት የጎደለው አሠራር አለ በሚል ሰፊ ትችት ሲቀርብ ከቆየ በኋላ ነው።

ቅሬታው የተነሳው ቢቢሲ በዶናልድ ትራምፕ ንግግር ላይ አርትዖት በማድረግ በተመልካች ላይ የተሳሳተ ግንዛቤ እንዲፈጠር አድርጓል በሚል ነው።

የዜና ዋና ሥራ አስፈፃሚ የሆኑት ዴቦራ ተርነስ በሰጡት መግለጫ ላይ፣ በግጭቱ ምክንያት ተቋሙን የሚወዱት ቢቢሲ "ጉዳት ላይ መድረሱን" ገልጸው፣ "እንደ ቢቢሲ ዜና እና ወቅታዊ ጉዳዮች ዋና ሥራ አስፈፃሚ፣ ኃላፊነቱ ከእኔ ጋር ያበቃል" ("As the CEO of BBC News and Current Affairs, the buck stops with me.") በማለት የሥራ መልቀቂያቸውን አረጋግጠዋል።

የብሪታንያ የሕዝብ ብሮድካስት ኩባንያ የሆነው ቢቢሲ በቻርተሩ መሰረት በዘገባዎቹ ውስጥ ገለልተኛነትን የመጠበቅ ግዴታ ያለበት ሲሆን፣ የቅርቡ ክስተት ከፍተኛ ጫና የፈጠረ ከመሆኑም ባሻገር ተቋሙ ለተጨማሪ ምርመራና ትችት እንዲጋለጥ አድርጎታል ሲል መናኸሪያ ኤፍ ኤም ዘግቧል።

🌎 በዓለም ላይ ዕድለኛው ሰው ነው፤ ግን በየቀኑ ይሰቃያል

241 ሰዎች ሕይወት የቀጠፈው  የኤር ኢንዲያ አውሮፕላን አደጋ ብቸኛው ተራፊ ነው። የ39 ዓመቱ ቪሽዋስኩማር ራሜሽ ራሱን "በዓለም ላይ ዕድለኛው ሰው" ሲል ይጠራዋል ​​— በተመሳሳይ ጊዜ ግን ለመናገር የሚያዳግት የአካልና የአእምሮ ሕመም ውስጥ እንደሚኖር ይናገራል።

አሳዛኙ ክስተት የተከሰተው ባለፈው ሰኔ ወር ላይ፣ ከአህመዳባድ ወደ ለንደን በሚደረግ በረራ ላይ አውሮፕላኑ ከተነሳ ብዙም ሳይቆይ ነው። በቅድመ ምርመራ መሠረት፣ አውሮፕላኑ ከተነሳ ከጥቂት ሰከንዶች በኋላ ወደ ሞተሮች የሚሄደው ነዳጅ በመቋረጡ የቦይንግ 787 አውሮፕላን ተከሰከሰ ። በእሳትም ተያያዘ።

ራሜሽ መቀመጫውን ፈቶ ከፍርስራሹ ውስጥ መውጣት ቢችልም፣ ታናሽ ወንድሙ አጃይ ግን ከጎኑ ሞተ።
"ብቸኛዋ ተርፊ እኔ ነኝ። አሁንም ማመን አልቻልኩም። ተአምር ነው" ሲል ወደ ሌስተር ከተመለሰ በኋላ በሰጠው የመጀመሪያ ቃለ ምልልስ ላይ ለቢቢሲ ተናግሯል።

"ወንድሜን አጣሁ። እርሱ ድጋፌ ነበር። በቅርብ ዓመታት ውስጥ ሁል ጊዜ ከጎኔ ነበር" ሲል በእንባ እየተናነቀወ  ተናግሯል።

😥 ብቸኝነት እና ስነልቦናዊ ጉዳት

ወደ ብሪታንያ ከተመለሰ በኋላ ራሜሽ ድህረ-አሰቃቂ ጭንቀት (PTSD) እና ከባድ የስነልቦና ምልክቶች እየታገለው ነው። "አሁን ብቻዬን ነኝ። ራሴን ክፍሌ ውስጥ እዘጋለሁ፣ ከሚስቴም ሆነ ከልጄ ጋር አልነጋገርም። ዝም ማለት ብቻ ነው የምፈልገው" ብሏል።

የእርሱ የስነ ልቦና ሀኪሞች እንደሚሉት፣ በብሪታንያ እስካሁን የሕክምና እንክብካቤ አላገኘም፣ እናቱ ደግሞ "በየቀኑ በር ላይ ተቀምጣ ከማንም ጋር አትነጋገርም" ብለዋል።

"በዚያ ቀን ስለተፈጠረው ነገር ማውራት አልችልም። ሌሊቱን ሙሉ ስለእርሱ አስባለሁ፣ በአእምሮ እሰቃያለሁ። ለእኛ ለቤተሰቡ በሙሉ እያንዳንዱ ቀን የሚያም ነው" ሲል ተናግሯል።

💥 ዓለምን ያስደነገጠው አደጋ

በበረራው ላይ ከነበሩት 169 ህንዳውያን እና 52 ብሪታንያውያን ተሳፋሪዎች በተጨማሪ በመሬት ላይ የነበሩ 19 ሰዎች ሞተዋል። ከአደጋው በኋላ የነበሩት ትዕይንቶች በዓለም ዙሪያ ተሰራጭተዋል።

ራሜሽ ደም ለብሶ እና ደንዝዞ ከኋላው ጭስ እየተንቦገቦገ በብናኙ ውስጥ ሲራመድ ትዝ ይለዋል።
በኋላም ከህንድ ሆስፒታል ሆኖ፣ ከአደጋ ጊዜ መውጫ አጠገብ ከነበረው ከመቀመጫ ቁጥር 11A ራሱን ነፃ አውጥቶ እንዴት ከአውሮፕላኑ መውጣት እንደቻለ ተናግሯል። በዚያም የህንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ጎብኝተውታል።

💔 ከሥቃዩ ጋር መኖር

የእርሱ አካላዊ ቁስሎች ብዙ ናቸው፡ ለቢቢሲ እንደገለጸው፣ በእግሩ፣ በትከሻው፣ በጉልበቱ እና በጀርባው የማይቋቋመው ህመም አለው። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ መሥራትም ሆነ መንዳት አልቻለም።
"ስራመድ፣ በመደበኛነት አልራመድም። በቀስታ፣ በቀስታ ነው። ባለቤቴ ትረዳኛለች" ይላል።
በሌስተር የሚገኙ ደጋፊዎቹ ሳንጄቭ ፓቴል እና ራንድ ሳገር "የጠፋና የተጎዳ" ሰው አድርገው ይገልጹታል፣ ከፊቱ ረጅም የማገገሚያ መንገድ እንዳለበት ይናገራሉ።

"ቤተሰቡ በአካልም፣ በአእምሮም እና በገንዘብ ቀውስ ውስጥ ነው" ሲል ፓቴል ይናገራል።

ቤተሰቡ በህንድ የሚገኝ የአሳ ማጥመድ ንግድ ወድቋል። ኤር  ኢንዲያ ጊዜያዊ የ21,500 ፓውንድ ካሳ አቅርቧል፣ ይህም አማካሪዎቹ በቂ እንዳልሆነ ይናገራሉ።

🗣️ "ና እና አዳምጠን"

የራሜሽ ወገን ኤር  ኢንዲያ ከእርሱ እና ከተጎጂዎች ቤተሰቦች ጋር ለመገናኘት ሦስት ጊዜ ፈቃደኛ አልሆነም ሲል ይከሳል። "ዛሬ የምናደርገው ለእርዳታ የሚቀርብ ጩኸት ነው። እዚህ መቀመጥ የነበረባቸው እኛ አይደለንም—የአየር መንገዱ ኃላፊነት ያለባቸው ሰዎች ናቸው" ሲል ሳገር ተናግሯል።

"መጥታችሁ አዳምጡን፣ ቢያንስ የዚህን ሥቃይ ክፍል ለመፈወስ እርዱን።"

የታታ ግሩፕ አካል የሆነው ኤር ኢንዲያ በሰጠው መግለጫ፣ ከተጎጂዎች ቤተሰቦች ጋር መገናኘቱን እንደቀጠለ እና ራሜሽንና ወኪሎቹን ለመገናኘት አስቀድሞ እንዳቀረበ ተናግሯል። "የእርሱ እና የተጎዱ ቤተሰቦች ሁሉ እንክብካቤ የእኛ ፍጹም ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ ሆኖ ይቀጥላል" ብሏል።

በኤር ኢንዲያ ታሪክ ውስጥ ከነበሩት እጅግ ገዳይ አደጋዎች መካከል አንዱን "በተአምር" የተረፈው ሰው ዛሬ የሁለት ህይወቶች ሸክም ተሸክሟል፡ የተረፈው ህይወት — እና የጠፋው ህይወት።

የገልፍ ሀገራት በሙሉ ሂዝቦላህን መደገፍ ይገባቸዋል !/ሂዝቦላህ/
‎
‎
‎ከ2016 ጀምሮ በሳውዲ አረቢያ እና በሌሎች የገልፍ ሀገራት በአሸባሪነት የተፈረጀው ሂዝቦላህ የገልፍ ሀገራትና የአረብ ሊግ እስራኤልን እንጂ ሄዝቦላህን እንደ መካከለኛው ምስራቅ ስጋት አድርገው ማየት ማቆም አለባቸው እና ከሪያድ ጋር ያለውን "ግንኙነት ማስተካከል" ይገባል ማለቱ ተሰማ ።
‎
‎የሂዝቦላህ መሪ ናኢም ቃሴም አርብ ዕለት በቴሌቭዥን ቀርበዉ ባደረጉት ንግግር በሊባኖስ ቡድን ላይ የሚደርሰው ጫና ለማስቆም ሳውዲ አረቢያና ወዳጆቿ ከቡድኑ ጎን እንዲቆሙና በአሸባሪነት መወንጀሉም 'እስራኤልን ብቻ የሚጠቅም' በመሆኑ ሳዑዲ አረቢያ በግንኙነት ውስጥ 'አዲስ ገጽ' መክፈት አለባት ብለዋል ።
‎
‎የሂዝቦላህ ዋና ፀሃፊ ናኢም ቃሴም ከሊባኖስ ታጣቂ ቡድን ጋር ያለውን ግንኙነት እንድታስተካክልና በእስራኤል ላይ የጋራ ግንባር እንድትፈጥር ለሳውዲ አረቢያ ተማጽነዋል።
‎
‎" የሂዝቦላህ የጥቃት ክንዶች በጠላታችን እስራኤል ላይ እንጂ በሊባኖስ፣ በሳውዲ አረቢያ ወይም በአለም ላይ በማንኛውም ቦታ ወይም አካል ላይ እንዳልሆነ እናረጋግጥላችኋለን" ሲል ቃሴም ተናግሯል።
‎
‎አክለዉም “እስራኤልን ለመግጠም እና ለመግታት እንድንችል ያለፉትን አለመግባባቶች ወደጎን በማድረግ በአንድነት መቆም አለብን ” ብለዋል ።
‎
‎ቃሴም ሳውዲ አረቢያ ከሂዝቦላህ ጋር አዲስ አጋርነት እንድትከፍት አሳስቧል ፣ ይህም በሶስት መርሆዎች ላይ የተመሠረተ አለመግባባቶችን ለመፍታት እና ጉዳዮችን ለመፍታት የሚያስችል ዉይይት እንደ ጠላት ማየትን ማቆም እና “ያለፉትን አለመግባባቶች ማቀዝቀዝ” መሆን አለበት ብሏል።
‎
‎በሳውዲ አረቢያ እና በሂዝቦላህ መካከል ያለው ውጥረት ለዓመታት የኖረ ሲሆን በሪያድ እና በኢራን መካከል ያለው ሰፊ የረዥም አመታት ፉክክር አካል የሆነው የሂዝቦላህ ጉዳይ በሳውዲ አረቢያ የሚመራው የባህረ ሰላጤው የትብብር ካውንስል (ጂሲሲ) በ2016 ሒዝቦላህን “አሸባሪ” የሚል ድርጅት ተፈርጆ መቆየቱ ይታወሳል ።
‎
‎ይህን ያስታወሱት ቃሴም እስራኤልን “በመጀመሪያ በብሪታንያ አሁን ደግሞ በዩናይትድ ስቴትስ የምትደገፍ” የቅኝ ገዥ ጦር ሰፈር እንደሆነች ገልፀው “የአረመኔነት ደረጃ ላይ ደርሳለች”፣ በአሜሪካ ሙሉ ድጋፍ እና አለም አቀፍ ህግን ችላ በማለት ወንጀሎችን እየፈፀመች ነው ሲል ከሰዋት።
‎
‎ቃሴም "ለስላሳ ጦርነት፣ ማዕቀብ እና የአብርሃም ስምምነት" ሁሉም ዩኤስ እና እስራኤል የፈለጉትን ፈጣን እና ወሳኝ ድል ማስገኘት አልቻሉም፣ "ስለዚህ ለእነሱ የዘር ማጥፋት መፍትሄ ሆነ" ብለዋል።
‎
‎አክለውም እስራኤላውያን በመስከረም 9 በኳታር ላይ ያደረሱት ጥቃት ለውጥን ያመጣ መሆኑን እና "በኳታር ላይ ከተሰነዘረው ጥቃት በኋላ የሚመጣው ከዚህ በፊት ከነበረው የተለየ ነው" ብለዋል ።
‎
‎ካሴም ቡድኑ "ከጥንካሬው" ለመነጋገር ክፍት መሆኑን ገልፀው የእስራኤልን ወረራ ለመቋቋም ያለው ቁርጠኝነት "የማይናወጥ" እና የእስራኤል ኃይሎችን ለማባረር እና መሬትን ነጻ ለማውጣት ነው. ሲል ተናግሯል ሲል ያስነበበው The Arab Weekly የዜና ወኪል ነዉ ።
‎
‎
‎የኔታ ቲዩብ ዘጋቢ ፦ ታዴ የማመይ ልጅ
‎

ትናንት በለንደን የፍልስጤም እርምጃን ለመደገፍ በተደረገ ሰልፍ ላይ ፖሊስ ከ400 በላይ ሰዎችን ማሰሩ ተነገረ
#ethiopia | የፍልስጤም እርምጃ ቡድን በጁላይ መጀመሪያ ላይ “አሸባሪ” ቡድን ነው ተብሎ ከታወጀና ከታገደ በኋላ፣ ይህንን በመቃወም እና ድጋፋቸውን ለመግለጽ ለተሰበሰቡ በመቶዎች ለሚቆጠሩ ሰዎች ፖሊስ በለንደን ባደረገው ሰልፍ ከ400 በላይ የሚሆኑትን ማሰሩ ማዋሉ ትችትን አስከትሏል።

የህግ አስከባሪ አካላት ከመጀመሪያው አንስቶ በግልጽ እና በይፋ ለቡድኑ ድጋፍ የሚሰጥ ማንኛውም ሰው በቁጥጥር ስር እንደሚውል አስጠንቅቀው ነበር፤።

ምክንያታቸው ደግሞ ቡድኑ በ በአየር ኃይል ማዕከል ላይ አውዳሚ ድርጊቶችን በመፈጸሙ ታግዷል በሚል ነው።

በርካታ የእንግሊዝ መገናኛ ብዙሃን እንደዘገቡት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች አደጋውን በመጋፈጥ ትናንት እኩለ ቀን ላይ በብሪታንያ ፓርላማ ፊት ለፊት ተሰብስበው “ዘር ማጥፋትን እቃወማለሁ።

የፍልስጤምን እርምጃ እደግፋለሁ” የሚል መፈክር የያዙ በራሪ ወረቀቶችን ይዘው ነበር ያለው ፊደልፖስት ነው።

ትናንት በለንደን የፍልስጤም እርምጃን ለመደገፍ በተደረገ ሰልፍ ላይ ፖሊስ ከ400 በላይ ሰዎችን ማሰሩ ተነገረ

የፍልስጤም እርምጃ ቡድን በጁላይ መጀመሪያ ላይ “አሸባሪ” ቡድን ነው ተብሎ ከታወጀና ከታገደ በኋላ፣ ይህንን በመቃወም እና ድጋፋቸውን ለመግለጽ ለተሰበሰቡ በመቶዎች ለሚቆጠሩ ሰዎች ፖሊስ በለንደን ባደረገው ሰልፍ ከ400 በላይ የሚሆኑትን ማሰሩ ማዋሉ ትችትን አስከትሏል።

የህግ አስከባሪ አካላት ከመጀመሪያው አንስቶ በግልጽ እና በይፋ ለቡድኑ ድጋፍ የሚሰጥ ማንኛውም ሰው በቁጥጥር ስር እንደሚውል አስጠንቅቀው ነበር፤።

ምክንያታቸው ደግሞ ቡድኑ በ በአየር ኃይል ማዕከል ላይ አውዳሚ ድርጊቶችን በመፈጸሙ ታግዷል በሚል ነው።

በርካታ የእንግሊዝ መገናኛ ብዙሃን እንደዘገቡት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች አደጋውን በመጋፈጥ ትናንት እኩለ ቀን ላይ በብሪታንያ ፓርላማ ፊት ለፊት ተሰብስበው “ዘር ማጥፋትን እቃወማለሁ። የፍልስጤምን እርምጃ እደግፋለሁ” የሚል መፈክር የያዙ በራሪ ወረቀቶችን ይዘው ነበር።