የሀገራዊ ሕልውናችን ዋስትና እና የዘላቂ ሰላማችን የጀርባ አጥንት፡ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት
*********************

የሕዝቦች አብሮነት፣ የልማት ሥራ እና ሀገራዊ ዕድገት ሊቀጥል የሚችለው አስተማማኝ ሰላም ሲኖር ብቻ ነው። የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት የሀገራችንን ሉዓላዊነት በማስከበር እና የሕዝቦችን ደህንነት በመጠበቅ ረገድ ቀዳሚው እና ጠንካራው የጀርባ አጥንት ሆኖ ይገኛል። ይህ ታሪካዊ ሠራዊት ዛሬ ላይ በመደመር መንግሥት ሁለንተናዊ የማድረግ አቅም ፍልስፍና እና ስትራቴጂ ተደግፎ በሁሉም መስክ አሸናፊነቱን እያረጋገጠ ይገኛል።

ሠራዊታችን በአሁኑ ወቅት ራሱን በዘመናዊ ወታደራዊ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ በማደራጀት ከፍተኛ እመርታ አስመዝግቧል። የመደመር መንግሥት የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊትን፣ ሀገርን በሁሉም ዘርፍ በብቃት የመገንባት ራዕዩ አካል በማድረግ፣ አቅሙን በዘመኑ ቴክኖሎጂ ገንብቶ በከፍተኛ ሁኔታ አሳድጎታል።

በዚህም የሀገር መከላከያ ሠራዊቱ የምድር ኃይሉን ስልታዊ ዝግጁነት፣ የአየር ኃይሉን የላቀ የአቪዬሽን ቴክኖሎጂ፣ የባሕር ኃይሉን እና የሳይበር ደህንነት አቅሙን በማቀናጀት በምስራቅ አፍሪካ ቀጣና ማንኛውንም ስጋት በአጭር ጊዜ የመቀልበስ ሙሉ ብቃት ገንብቷል።

የሠራዊታችን ጥንካሬ የሚለካው በዘመናዊ መሳሪያዎቹ ብቻ ሳይሆን፣ እያንዳንዱ የሠራዊቱ አባል በውስጡ ባለው ፅኑ የሀገር ፍቅር፣ ከፍተኛ ወታደራዊ ሥነ-ምግባር እና ሕዝባዊ ወገንተኝነት ጭምር ነው። የመደመር መንግሥት በሠራዊቱ ውስጥ ማኅበራዊ ፍትሕን እና ብዝኃነትን ያከበረ አደረጃጀት ተግባራዊ በማድረጉ፣ ሠራዊቱ የኢትዮጵያ ሕዝቦች እውነተኛ ፍቅር እና አንድነት ማሳያ ሆኗል። ሠራዊቱ ከወታደራዊ ግዳጅ ጎን ለጎን በተፈጥሮ እና በሰው ሰራሽ አደጋዎች ወቅት እንዲሁም በልማት ሥራ ከሕዝብ ጎን በመቆም የሚያደርገው ድጋፍ የዚሁ ሕዝባዊ ዓላማው ህያው ማረጋገጫ ነው።

በተጨማሪም በተለያዩ ማዕዘናት የሚከናወኑ ታላላቅ የልማት ፕሮጀክቶች፣ ዋና ዋና የንግድ መተላለፊያ መስመሮች እና የሕዝቦች የዕለት ተለት እንቅስቃሴዎች በሰላም እንዲቀጥሉ ከለላ በመስጠት ለሀገራዊ ብልፅግናችን የማይተካ አስተዋፅኦ እያበረከተ ይገኛል።

በዚህም የመደመር ሁለንተናዊ የዕድገት ማዕቀፍ ከሰላም ጋር ተሳስሮ እንዲቀጥል በማድረግ ረገድ ሠራዊቱ የሰላም እና የኢኮኖሚ ልማት ዋስትናችን ሆኗል።

ከሀገር ወሰን ተሻግሮም በአፍሪካ ኅብረት እና በተባበሩት መንግሥታት የሰላም ማስከበር ተልዕኮዎች ባሳየው ወታደራዊ ዲሲፕሊን እና ሥነ-ምግባር የኢትዮጵያን መልካም ስም በዓለም አቀፍ መድረክ በማስጠራት የሰላም አምባሳደርነቱን አስመስክሯል።

ለሀገሩ ክብር እና ለሕዝቡ ሰላም ሲል ሕይወቱን አሳልፎ የሚሰጠው የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት፣ የትናንት ታሪካችን ወራሽ፣ የዛሬ ሰላማችን የጀርባ አጥንት እና የነገ ተስፋችን አስተማማኝ ዋስትና ነው።

በሔዋን ጌታቸው
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ
#ethiopia #medemer #ethiopianarmy #endf #nationaldefense #peace #security #sovereignty #ebc
የሀገራዊ ሕልውናችን ዋስትና እና የዘላቂ ሰላማችን የጀርባ አጥንት፡ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት
*********************

የሕዝቦች አብሮነት፣ የልማት ሥራ እና ሀገራዊ ዕድገት ሊቀጥል የሚችለው አስተማማኝ ሰላም ሲኖር ብቻ ነው። የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት የሀገራችንን ሉዓላዊነት በማስከበር እና የሕዝቦችን ደህንነት በመጠበቅ ረገድ ቀዳሚው እና ጠንካራው የጀርባ አጥንት ሆኖ ይገኛል። ይህ ታሪካዊ ሠራዊት ዛሬ ላይ በመደመር መንግሥት ሁለንተናዊ የማድረግ አቅም ፍልስፍና እና ስትራቴጂ ተደግፎ በሁሉም መስክ አሸናፊነቱን እያረጋገጠ ይገኛል።

ሠራዊታችን በአሁኑ ወቅት ራሱን በዘመናዊ ወታደራዊ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ በማደራጀት ከፍተኛ እመርታ አስመዝግቧል። የመደመር መንግሥት የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊትን፣ ሀገርን በሁሉም ዘርፍ በብቃት የመገንባት ራዕዩ አካል በማድረግ፣ አቅሙን በዘመኑ ቴክኖሎጂ ገንብቶ በከፍተኛ ሁኔታ አሳድጎታል።

በዚህም የሀገር መከላከያ ሠራዊቱ የምድር ኃይሉን ስልታዊ ዝግጁነት፣ የአየር ኃይሉን የላቀ የአቪዬሽን ቴክኖሎጂ፣ የባሕር ኃይሉን እና የሳይበር ደህንነት አቅሙን በማቀናጀት በምስራቅ አፍሪካ ቀጣና ማንኛውንም ስጋት በአጭር ጊዜ የመቀልበስ ሙሉ ብቃት ገንብቷል።

የሠራዊታችን ጥንካሬ የሚለካው በዘመናዊ መሳሪያዎቹ ብቻ ሳይሆን፣ እያንዳንዱ የሠራዊቱ አባል በውስጡ ባለው ፅኑ የሀገር ፍቅር፣ ከፍተኛ ወታደራዊ ሥነ-ምግባር እና ሕዝባዊ ወገንተኝነት ጭምር ነው። የመደመር መንግሥት በሠራዊቱ ውስጥ ማኅበራዊ ፍትሕን እና ብዝኃነትን ያከበረ አደረጃጀት ተግባራዊ በማድረጉ፣ ሠራዊቱ የኢትዮጵያ ሕዝቦች እውነተኛ ፍቅር እና አንድነት ማሳያ ሆኗል። ሠራዊቱ ከወታደራዊ ግዳጅ ጎን ለጎን በተፈጥሮ እና በሰው ሰራሽ አደጋዎች ወቅት እንዲሁም በልማት ሥራ ከሕዝብ ጎን በመቆም የሚያደርገው ድጋፍ የዚሁ ሕዝባዊ ዓላማው ህያው ማረጋገጫ ነው።

በተጨማሪም በተለያዩ ማዕዘናት የሚከናወኑ ታላላቅ የልማት ፕሮጀክቶች፣ ዋና ዋና የንግድ መተላለፊያ መስመሮች እና የሕዝቦች የዕለት ተለት እንቅስቃሴዎች በሰላም እንዲቀጥሉ ከለላ በመስጠት ለሀገራዊ ብልፅግናችን የማይተካ አስተዋፅኦ እያበረከተ ይገኛል።

በዚህም የመደመር ሁለንተናዊ የዕድገት ማዕቀፍ ከሰላም ጋር ተሳስሮ እንዲቀጥል በማድረግ ረገድ ሠራዊቱ የሰላም እና የኢኮኖሚ ልማት ዋስትናችን ሆኗል።

ከሀገር ወሰን ተሻግሮም በአፍሪካ ኅብረት እና በተባበሩት መንግሥታት የሰላም ማስከበር ተልዕኮዎች ባሳየው ወታደራዊ ዲሲፕሊን እና ሥነ-ምግባር የኢትዮጵያን መልካም ስም በዓለም አቀፍ መድረክ በማስጠራት የሰላም አምባሳደርነቱን አስመስክሯል።

ለሀገሩ ክብር እና ለሕዝቡ ሰላም ሲል ሕይወቱን አሳልፎ የሚሰጠው የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት፣ የትናንት ታሪካችን ወራሽ፣ የዛሬ ሰላማችን የጀርባ አጥንት እና የነገ ተስፋችን አስተማማኝ ዋስትና ነው።

በሔዋን ጌታቸው
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ
#ethiopia #medemer #ethiopianarmy #endf #nationaldefense #peace #security #sovereignty #ebc

እናት ባንክ የGABV የአፍሪካ ቀጠና ዓመታዊ ስብሰባን በአዲስ አበባ እያስተናገደ ነው
‎
‎#ethiopia | እናት ባንክ የዓለም አቀፍ እሴት መር ባንኮች ህብረት (GABV) የአፍሪካ ቀጠና ዓመታዊ ስብሰባን በአዲስ አበባ እያስተናገደ ነው።
‎
‎“የባንክ ሥርዓትን መለወጥ፤ የአካባቢ፣ የማህበራዊና የአስተዳደር መርሆችን እና ቴክኖሎጂን ለፋይናንስ ተጽዕኖ ማዋል” በሚል መሪ ሃሳብ የሚካሄደው ስብሰባው መስከረም 21 እና 22 ቀን 2019 ዓ.ም. በአዲስ አበባ እየተካሄደ ሲሆን፣ የGABV የአፍሪካ ቀጠና ስብሰባ በኢትዮጵያ ሲካሄድ ይህ የመጀመሪያ መሆኑ ተገልጿል።
‎
‎የእሴት መር ባንክ አሠራር የፋይናንስ ተቋማት የኢኮኖሚ ጥቅምን ብቻ ሳይሆን ማህበራዊና አካባቢያዊ ተጽዕኖንም በማገናዘብ ዘላቂ እና ረጅም ጊዜ የሚያስገኝ እሴት ለመፍጠር የሚያተኩር የባንክ አሠራር ነው።
‎
‎GABV በ45 አገራት የሚገኙ ከ70 በላይ የባንክና የፋይናንስ ተቋማትን ያሰባስባል። በአፍሪካ ቀጠናውም ከኢትዮጵያ፣ ኡጋንዳ፣ ማዳጋስካር፣ ናይጄሪያ፣ ዲሞክራቲክ ኮንጎ እና ጋና የተውጣጡ ዘጠኝ ባንኮች ተሳታፊ ናቸው። እነዚህ ባንኮች በጋራ ወደ 12 ሚሊዮን የሚጠጉ ደንበኞችን እንደሚያገለግሉ፣ ወደ 2 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ሀብት እንደሚያስተዳድሩና 15 ሺህ የሚጠጉ ሰራተኞችን እንደሚያሰማሩ ተገልጿል።
‎
‎የዘንድሮው የአፍሪካ ቀጠና ስብሰባ ከተለያዩ የአፍሪካ አገራት የተውጣጡ የባንክና የፋይናንስ ተቋማት መሪዎችን፣ የልማት ፋይናንስ አጋሮችን፣ ተቆጣጣሪዎችንና የዘርፉን ባለሙያዎች በአንድ መድረክ አሰባስቧል። ተሳታፊዎቹም የአፍሪካ የባንክ ዘርፍ እየተጋፈጣቸው ባሉ ዕድሎችና ተግዳሮቶች ላይ ልምድና ሀሳብ እየተለዋወጡ ነው።
‎
‎በስብሰባው ከሚመከሩ ቁልፍ ጉዳዮች መካከል የሳይበር ደህንነት፣ ሰው ሰራሽ እውቀት፣ ዲጂታል ለውጥ፣ የዘላቂነት ሪፖርት አያያዝ እና ለታዳሽ ኃይል ፕሮጀክቶች ፋይናንስ መስጠት ይገኙበታል።
‎
‎የGABV ዋና ሥራ አስፈጻሚ ማርቲን ሮነር ኢትዮጵያ በፋይናንስ ዘርፍ ልማት አዲስ ምዕራፍ ውስጥ እየገባች መሆኗን ጠቁመው፣ በዘርፉ የሚካሄዱ ማሻሻያዎች ለአዳዲስ ዕድሎችና ለበለጠ ውድድር መንገድ እየከፈቱ መሆናቸውን ገልጸዋል። ፈጠራን፣ አካታችነትንና የረጅም ጊዜ እሴት መፍጠርን የሚያጣምሩ የባንክ አሠራሮች እንደሚያስፈልጉም አመልክተዋል።
‎
‎የእናት ባንክ የቦርድ ሰብሳቢ ወ/ሮ አስቴር ሰሎሞን በበኩላቸው፣ ባንኩ የተመሰረተው በኢትዮጵያ ሴቶችና ቤተሰቦች የፋይናንስ ተደራሽነትን በማስፋት የኢኮኖሚ ዕድል ለመፍጠር መሆኑን ገልጸዋል። የእሴት መር የባንክ አሠራርና ዘላቂ የንግድ እድገት ተቃራኒ ጉዳዮች ሳይሆኑ ተደጋጋፊ መሆናቸውንም አስረድተዋል።
‎
‎እናት ባንክ በ11 ራዕይ ባላቸው ሴቶች የተመሰረተ ሲሆን፣ ከመጋቢት 5 ቀን 2005 ዓ.ም. ጀምሮ የባንክ አገልግሎት ሲሰጥ ቆይቷል። ባንኩ ከ24 ሺህ በላይ ባለአክሲዮኖችና ከ1.5 ሚሊዮን በላይ ንቁ ደንበኞች እንዳሉት ሲገለጽ፣ በመላ አገሪቱ 225 ቅርንጫፎችን በመክፈት ዘመናዊ የዲጂታል ባንክ አገልግሎቶችንም እያቀረበ ይገኛል።
‎
‎የሁለት ቀናት የGABV የአፍሪካ ቀጠና ስብሰባ በኢትዮጵያ ከሚካሄደው የፋይናንስ ዘርፍ ለውጥ ጋር የአፍሪካና የዓለም አቀፍ የባንክ ተቋማትን ልምድ ለማገናኘት፣ ትብብርን ለማጠናከር እንዲሁም በፈጠራ፣ በዲጂታል ለውጥ፣ በአካታች ፋይናንስና በዘላቂ ፋይናንስ ዙሪያ የጋራ ልምድ ለመፍጠር ያለመ መድረክ መሆኑ ተገልጿል።
‎
‎ጌትነት ተመስገን
‎📷 ከበደ መክብብ
‎
‎#enatbank #gabv #ethiopia #banking #finance #digitaltransformation #financialinclusion #sustainablefinance






እናት ባንክ የGABV የአፍሪካ ቀጠና ዓመታዊ ስብሰባን በአዲስ አበባ እያስተናገደ ነው
‎
‎#ethiopia | እናት ባንክ የዓለም አቀፍ እሴት መር ባንኮች ህብረት (GABV) የአፍሪካ ቀጠና ዓመታዊ ስብሰባን በአዲስ አበባ እያስተናገደ ነው።
‎
‎“የባንክ ሥርዓትን መለወጥ፤ የአካባቢ፣ የማህበራዊና የአስተዳደር መርሆችን እና ቴክኖሎጂን ለፋይናንስ ተጽዕኖ ማዋል” በሚል መሪ ሃሳብ የሚካሄደው ስብሰባው መስከረም 21 እና 22 ቀን 2019 ዓ.ም. በአዲስ አበባ እየተካሄደ ሲሆን፣ የGABV የአፍሪካ ቀጠና ስብሰባ በኢትዮጵያ ሲካሄድ ይህ የመጀመሪያ መሆኑ ተገልጿል።
‎
‎የእሴት መር ባንክ አሠራር የፋይናንስ ተቋማት የኢኮኖሚ ጥቅምን ብቻ ሳይሆን ማህበራዊና አካባቢያዊ ተጽዕኖንም በማገናዘብ ዘላቂ እና ረጅም ጊዜ የሚያስገኝ እሴት ለመፍጠር የሚያተኩር የባንክ አሠራር ነው።
‎
‎GABV በ45 አገራት የሚገኙ ከ70 በላይ የባንክና የፋይናንስ ተቋማትን ያሰባስባል። በአፍሪካ ቀጠናውም ከኢትዮጵያ፣ ኡጋንዳ፣ ማዳጋስካር፣ ናይጄሪያ፣ ዲሞክራቲክ ኮንጎ እና ጋና የተውጣጡ ዘጠኝ ባንኮች ተሳታፊ ናቸው። እነዚህ ባንኮች በጋራ ወደ 12 ሚሊዮን የሚጠጉ ደንበኞችን እንደሚያገለግሉ፣ ወደ 2 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ሀብት እንደሚያስተዳድሩና 15 ሺህ የሚጠጉ ሰራተኞችን እንደሚያሰማሩ ተገልጿል።
‎
‎የዘንድሮው የአፍሪካ ቀጠና ስብሰባ ከተለያዩ የአፍሪካ አገራት የተውጣጡ የባንክና የፋይናንስ ተቋማት መሪዎችን፣ የልማት ፋይናንስ አጋሮችን፣ ተቆጣጣሪዎችንና የዘርፉን ባለሙያዎች በአንድ መድረክ አሰባስቧል። ተሳታፊዎቹም የአፍሪካ የባንክ ዘርፍ እየተጋፈጣቸው ባሉ ዕድሎችና ተግዳሮቶች ላይ ልምድና ሀሳብ እየተለዋወጡ ነው።
‎
‎በስብሰባው ከሚመከሩ ቁልፍ ጉዳዮች መካከል የሳይበር ደህንነት፣ ሰው ሰራሽ እውቀት፣ ዲጂታል ለውጥ፣ የዘላቂነት ሪፖርት አያያዝ እና ለታዳሽ ኃይል ፕሮጀክቶች ፋይናንስ መስጠት ይገኙበታል።
‎
‎የGABV ዋና ሥራ አስፈጻሚ ማርቲን ሮነር ኢትዮጵያ በፋይናንስ ዘርፍ ልማት አዲስ ምዕራፍ ውስጥ እየገባች መሆኗን ጠቁመው፣ በዘርፉ የሚካሄዱ ማሻሻያዎች ለአዳዲስ ዕድሎችና ለበለጠ ውድድር መንገድ እየከፈቱ መሆናቸውን ገልጸዋል። ፈጠራን፣ አካታችነትንና የረጅም ጊዜ እሴት መፍጠርን የሚያጣምሩ የባንክ አሠራሮች እንደሚያስፈልጉም አመልክተዋል።
‎
‎የእናት ባንክ የቦርድ ሰብሳቢ ወ/ሮ አስቴር ሰሎሞን በበኩላቸው፣ ባንኩ የተመሰረተው በኢትዮጵያ ሴቶችና ቤተሰቦች የፋይናንስ ተደራሽነትን በማስፋት የኢኮኖሚ ዕድል ለመፍጠር መሆኑን ገልጸዋል። የእሴት መር የባንክ አሠራርና ዘላቂ የንግድ እድገት ተቃራኒ ጉዳዮች ሳይሆኑ ተደጋጋፊ መሆናቸውንም አስረድተዋል።
‎
‎እናት ባንክ በ11 ራዕይ ባላቸው ሴቶች የተመሰረተ ሲሆን፣ ከመጋቢት 5 ቀን 2005 ዓ.ም. ጀምሮ የባንክ አገልግሎት ሲሰጥ ቆይቷል። ባንኩ ከ24 ሺህ በላይ ባለአክሲዮኖችና ከ1.5 ሚሊዮን በላይ ንቁ ደንበኞች እንዳሉት ሲገለጽ፣ በመላ አገሪቱ 225 ቅርንጫፎችን በመክፈት ዘመናዊ የዲጂታል ባንክ አገልግሎቶችንም እያቀረበ ይገኛል።
‎
‎የሁለት ቀናት የGABV የአፍሪካ ቀጠና ስብሰባ በኢትዮጵያ ከሚካሄደው የፋይናንስ ዘርፍ ለውጥ ጋር የአፍሪካና የዓለም አቀፍ የባንክ ተቋማትን ልምድ ለማገናኘት፣ ትብብርን ለማጠናከር እንዲሁም በፈጠራ፣ በዲጂታል ለውጥ፣ በአካታች ፋይናንስና በዘላቂ ፋይናንስ ዙሪያ የጋራ ልምድ ለመፍጠር ያለመ መድረክ መሆኑ ተገልጿል።
‎
‎ጌትነት ተመስገን
‎📷 ከበደ መክብብ
‎
‎#enatbank #gabv #ethiopia #banking #finance #digitaltransformation #financialinclusion #sustainablefinance

የፌዴራል ቴክኒክና ሙያ ሥልጠና ኢንስቲትዩት 11 ተጨማሪ የሥልጠና ዘርፎችን በማካተት ምዝገባ እያከናወነ መሆኑን ገለጸ።

👉 የተቋሙን መስፈርት የሚያሟሉ የመደበኛ ተማሪዎች ምዝገባ እስከ መስከረም 25/2019 ዓ.ም ድረስ ይቆያል ተብሏል።

የፌዴራል የቴክኒክና ሙያ ሥልጠና ኢንስቲትዩት የዘመኑንና የወደፊቱን የገበያ ፍላጎት ያማከሉ ናቸው ያላቸውን አዳዲስ የሥልጠና መስኮችን በማካተት የተማሪዎች ምዝገባ እያከናወነ እንደሚገኝ ገለጸ።

ኢንስቲትዩት እነዚህን ተጨማሪ የስልጠና መስኮች ያስተዋወቀው ከመስከረም 14/2019 ዓም ጀምሮ ክፍት የሚሆን የመረጃ ሳምንትን ይፋ ባደረገበት መርሃ ግብር ላይ ነው።

ተቋሙ ላለፉት ከ15 ዓመታት በላይ በቴክኒክና ሙያ ዘርፍ ብቸኛው ከፍተኛ የትምህርት ተቋም ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት

• በመጀመሪያ ዲግሪ (ደረጃ 6) በ29 ፕሮግራሞች፣

• በሁለተኛ ዲግሪ (ደረጃ 7) በ23 ፕሮግራሞች እንዲሁም 

• በሦስተኛ ዲግሪ (ደረጃ 8 / ፒኤች.ዲ) በ2 ፕሮግራሞች ሥልጠና በመስጠት ላይ ይገኛል።

በተለይም በ2018 ዓ.ም ደግሞ የዓለም ገበያ የክህሎት ፍላጎትን ያገናዘቡ ናቸው የተባሉትን 11 መስኮች ማለትም :-

- ባዮሜዲካል ቴክኖሎጂ፣
- የሳይበር ደህንነት፣
- አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI)፣
- ኢንተለጀንት ሮቦቲክስ፣
- ፕላስቲክ ቴክኖሎጂ
- ሆርቲካልቸር
- ኢንቴሪየር ዲዛይን እና ፊኒሺንግ
- ሌዘር ፕሮዳክት
- በTVET ሊደርሺፕ እና ማኔጅመንት
- በማኑፋክቸሪንግ
- ፋሽን ዲዛይን እና በአዳዲስ ኢነርጂ ተሽከርካሪዎች ቴክኖሎጂ ዘርፍ የፈጠራና የወደፊት የሥልጠና መስኮች (Emerging Skills) ተቀርጸው ወደ ተግባር መግባታቸው ተገልጿል።

ሥልጠናው 50 በመቶ የንድፈ-ሀሳብ እና 50 በመቶ የተግባር ልምምድ እንዲሆን በተሟሉ ወርክሾፖች የተደገፈ ነው የተባለ ሲሆን ተቋሙ በ16 ሳተላይት ካምፓሶችና በ2 ማዕከላት አማካኝነት ከ 10 ሺ በላይ ተማሪዎችን ተቀብሎ ለማሰልጠን ዝግጁ መሆኑን አሳውቋል።

ኢንስቲትዩቱ ከቻይና እና አልጄሪያ ዩኒቨርሲቲዎች ጋር በጥምረት የዲግሪ ፕሮግራሞችን ከመስጠት ባሻገር፣ በየዓመቱ ከ300 በላይ ለሚሆኑ የደቡብ ሱዳን፣ ሶማሊያ እና ሌሎች የጎረቤት ሀገራት ዜጎች ነፃ የሥልጠና ዕድል እየሰጠ መሆኑን አሳውቋል።

የተቋሙን መስፈርት የሚያሟሉ የመደበኛ ተማሪዎች ምዝገባ እስከ መስከረም 25/2019 ዓ.ም ድረስ እንደሚቆይ የፌዴራል ቴክኒክና ሙያ ሥልጠና ኢንስቲትዩት ይፋ አድርጓል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
አዲስ አበባ
መስከረም 15 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

ዲጂታል ፋይናንስ - የኢትዮጵያ የግብይት ምሕዳር ለውጥ ማሳያ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 10፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ዲጂታል ሥርዓት እየዘረጋች ነው ሲባል ከኢንተርኔትና ቴሌኮም መሠረተ ልማት መስፋፋት የዘለለ ነው።

የማኅበረሰብን የዕለት ተዕለት ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ እየቀየረ ያለና የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን እየታየበት ያለው አንዱ መስክ የዲጂታል ፋይናንስ ሥርዓት ነው፡፡

ኢትዮጵያ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ግብይትና የገንዘብ ዝውውሮች የሚካሄዱት ጥሬ ገንዘብን መሠረት ባደረገ የእጅ በእጅ መልኩ እንደነበር ይታወሳል፡፡ ይህ ዓይነት የግብይት ሥርዓት አስተማማኝነቱና ደህንነቱ ጥያቄ ውስጥ የነበረ ሲሆን÷ የዜጎችን ገንዘብ ለብክነትና ለስርቆት የሚዳርግም ነው፡፡

በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ ባህላዊ የነበረውን የግብይት አሠራር በመቀየር የዲጂታል ፋይናንስ ሥርዓት አጠቃቀምን በስፋት እየተገበረች ትገኛለች፡፡

በንግድ ዘርፍ ተሰማርተው የሚገኙ ነጋዴዎች ቀደም ሲል ብድር ለማግኘትና ክፍያዎችን ለመቀበል እንዲሁም ለማስተላለፍ የነበረባቸውን ተግዳሮቶች ስልካቸው ላይ በሚገኙ የተለያዩ የዲጂታል ፋይናንስ መተግበሪያዎችን በመጠቀም በአነስተኛ ክፍያ በአጭር ጊዜ ቀልጣፋ አገልግሎት ማግኘት ችለዋል፡፡

በተጨማሪም የባንክ ቅርንጫፎች በሌሉባቸው አካባቢዎች የሚገኙ አርሶ አደርና አርብቶ አደሮች በሞባይል ስልኮቻቸው አማካኝነት የገንዘብ ዝውውር ማካሄድና ለግብርና ምርቶቻቸው ክፍያ በቀጥታ እንዲከፍሉ እና እንዲቀበሉ አስችሏቸዋል፡፡

የመንግሥት ተቋማት ዲጂታላይዝድ የአሠራር ሥርዓትን መከተላቸው ግልጽና ቀልጣፋ እንዲሁም ከሙስና የፀዳ አሠራርን ለመተግበር የፋይናንስ ሥርዓቶች የጎላ አስተዋፅኦን እያበረከቱ ይገኛሉ፡፡

ይህም የፋይናንስ አብዮት የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችንና ስታርት አፖችን የሚያበረታታ አዲስ ምዕራፍን የከፈተ ከመሆኑ ባሻገር በተለያዩ ዘርፎች በቴክኖሎጂ የተደገፈ አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች እንዲስፋፉ ምቹ ሁኔታዎችን ፈጥሯል፡፡

የዲጂታል ፋይናንስ ዘርፉን አቅም በይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ ዜጎችን በማስተማር፣ የሳይበር ደህንነትን በማረጋገጥ፣ የቴሌኮም መሠረተ ልማቶችን ለማጠናከር እየተሰራ ሲሆን ÷ በዲጂታል ዘርፍ ዕውቀትና ክህሎትን ማጎልበት ከዜጎች ይጠበቃል፡፡

በመሆኑም ለዲጂታል ኢትዮጵያ እውን መሆን የገንዘብ ዝውውርን የሚያቃልል፣ የንግድ ፍሰትን የሚያሳልጥ እንዲሁም የኢኮኖሚ እኩልነትን የሚያረጋግጠውን የፋይናንስ ሥርዓት bዲጂታል ቴክኖሎጂ መደገፍ ይገባል፡፡

በቤተልሔም ግርማ

የጉግል ምርት የሆነው «ጀሚኒ» ኤአይ የሦስት ኩባንያዎችን የሳይበር ደህንነት መጣሱ ተገለጸ።

የጉግል የሰው ሠራሽ አስተውሎት ሞዴል የሆነው "ጀሚኒ" የሳይበር ደህንነት ብቃቱ በሚፈተሽበት ወቅት ያለምንም የሰው ልጅ ትዕዛዝ በራሱ ተነሳሽነት የሦስት ኩባንያዎችን የደህንነት ከለላ ሰብሮ መግባቱን ዎልስትሪት ጆርናል መዘገቡን ተከትሎ የዕለቱ መነጋገሪያ ዜና ሆኗል።

በግንቦት ወር በተካሄደው በዚህ ሙከራ ጀሚኒ ለሕዝብ ይፋ የሆኑ መረጃዎችን እና የይለፍ ቃላትን በመገመት ወደ ድረ-ገጾቹ የገባ ሲሆን፣ ድርጊቱን የፈጸመው ድረ-ገጾቹ የሙከራው አካል እንደሆኑ በማሰብ መሆኑን የጉግል የደኅንነት ክፍል ምክትል ፕሬዝዳንት ሄዘር አድኪንስ ገልጸዋል።

የኤአይ ሞዴሉ ወደ ኩባንያዎቹ የመረጃ ሥርዓት ከገባ በኋላ በራሱ ውሳኔ እንቅስቃሴውን ማቆሙና ጉግል ጥቃቱ ለደረሰባቸው ተቋማት መረጃ መስጠቱንና ክስተቱም በኤአይ ሥልጠና ወቅት ከፍተኛ ጥንቃቄ እንደሚያስፈልግ ማሳየቱን አስረድቷል ተብሏል።

@TikvahethMagazine

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የጉግል አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ሞዴል የሆነው ጀሚናይ፣ የሳይበር ደህንነት አቅሙ እየተፈተነ ባለበት ወቅት፣ ያለ ማንም ሰው ትዕዛዝ ራሱን ችሎ ሦስት ኩባንያዎችን ጠልፎ (Hack አድርጎ) መግባቱን ኩባንያው በይፋ አረጋገጠ። ቢቢሲ ከጉግል ኃላፊዎች አገኘሁት ባለው መረጃ መሠረት፣ ጀሚናይ በበይነ-መረብ ላይ የሚገኙ ክፍት መረጃዎችን በማሰባሰብ እና የይለፍ ቃላትን በራሱ በማሰላሰል እና በመገመት ነው የኩባንያዎቹን ድረ-ገጾች ሰብሮ የገባው። ምንም እንኳን ሞዴሉ የኩባንያዎቹን መረጃ ካገኘ በኋላ ጥቃቱን ራሱ ቢያቆምም፣ ድርጊቱ ግን በቴክኖሎጂው ዓለም ከፍተኛ ድንጋጤን ፈጥሯል። የጉግል የደህንነት ምሕንድስና ምክትል ፕሬዝዳንት ሄዘር አድኪንስ፣ ኩባንያዎቹ ስለደረሰባቸው የሳይበር ጥቃት እንዲያውቁ መደረጉን ጠቅሰው፣ ይህ ክስተት ኃያል የሆኑ የኤአይ (AI) ሥርዓቶችን በኃላፊነት ማሰልጠን ምን ያህል ወሳኝ እንደሆነ የሚያስገነዝብ ነው ብለዋል። ይህ በእንዲህ እንዳለ የኦፕን ኤአይ እና የአንትሮፒክ የክሎድ የኤአይ ሞዴሎችም በተመሳሳይ ራሳቸውን ችለው የሳይበር ጥቃቶችን ፈጽመው እንደነበር መገለጹ የሥጋቱን መጠን አባብሶታል። የቴክኖሎጂው አደጋ እያየለ በመምጣቱ፣ የኦፕን ኤአይ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሳም አልትማን ጉዳዩን አስመልክቶ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት ማብራሪያ ሊሰጡ ቀጠሮ ይዘዋል።

እዚህ ጋ ቆም ብለን የነገዋን ዓለም አቅጣጫ እናስብ! አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ አሁን ላይ "ረዳት" ከመሆን አልፎ "አስፈጻሚ" ወደሚሆንበት የከፍታ እና የአደጋ ጠርዝ ላይ ደርሷል። ጀሚናይ ራሱን ችሎ የይለፍ ቃል ገምቶ ኩባንያዎችን ሲጠልፍ፣ የቴክኖሎጂው ፈጣሪዎች እንኳ አስቀድመው ያልጠበቁት እና ሙሉ ለሙሉ መቆጣጠር ያልቻሉት አቅም መፈጠሩን ያሳያል። የኤንቪዲያ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ጄንሰን ሁዋንግ "በቴክኖሎጂው ልማት በተቻለን ፍጥነት መገስገስ አለብን" ቢሉም፣ ይህ ያለ በቂ የዓለም አቀፍ ሕግ እና የደህንነት ቁጥጥር የሚደረግ የትርፍ እሽቅድምድም፣ የሰው ልጅን መጻኢ ዕድል ለማይታወቅ አደጋ አሳልፎ የሚሰጥ የዕውር ድንብር ጉዞ ነው።

ቴክኖሎጂ ሥነ-ምግባር እና ጠንካራ የቁጥጥር ልጓም ከሌለው፣ ከበረከትነቱ ይልቅ እርግማኑ ያመዝናል! የኤአይ ፈጣሪዎች የገንዘብ እና የገበያ ፉክክራቸውን ትተው፣ እነዚህ ኃያል ማሽኖች ከሰው ልጅ ቁጥጥር ውጭ ወጥተው ዓለምን ወደ ቴክኖሎጂያዊ ትርምስ ከመክተታቸው በፊት ጠንካራ ዓለም አቀፍ የደህንነት ሕግ ሊያበጁላቸው ግድ ይላል!

የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ከቁጥጥር ውጭ መውጣት የሰው ልጅ የመጨረሻው አደጋ ይሆናል ብላችሁ ትሰጋላችሁ ወይስ የተለመደ የቴክኖሎጂ እድገት ሂደት ነው? ኮመንት ላይ እንወያይበት።

ዲጂታል ቴክኖሎጂ ለነገዋ ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ ጳጉሜን 5፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ባለፉት ስምንት ዓመታት ኢትዮጵያ ለኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ዘርፍ ልዩ ትኩረት ሰጥታ እየሰራች ነው፡፡ ዘርፉ ከግብርና፣ ኢንዱስትሪ፣ ማዕድንና ቱሪዝም ጋር የሀገሪቱ ኢኮኖሚ ምሰሶ ተደርጎ ተወስዷል፡፡

በለውጡ መንግሥት በተወሰዱ ፈጣንና ቁርጠኛ ርምጃዎች ኢትዮጵያ የዲጂታል ቴክኖሎጂ ተጠቃሚ ብቻ ከመሆን አልፋ በአሁኑ ወቅት የፈጠራ እና የቴክኖሎጂ ባለቤት ለመሆን ሰፊ ርምጃዎችን እየወሰደች ትገኛለች።

ሀገሪቱ በፍጥነት እያደገ በሚገኘው የሰው ሰራሽ አስተውሎት እና በዲጂታል ቴክኖሎጂ መስክ ከተራመዱ ሀገራት ጋር ያለውን ልዩነት ለማጥበብ መጠነ ሰፊ ስራዎችን እየሰራች ትገኛለች።

ይህ ታላቅ የትራንስፎርሜሽን ጉዞ የተመራው በመንግስት የፖሊሲ እና የስትራቴጂ ማዕቀፎች ነው። በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ይፋ በተደረገው ባለ ሁለት ምዕራፍ "ዲጂታል ኢትዮጵያ" ስትራቴጂ አማካኝነት የዲጂታል ኢኮኖሚው በጠንካራ መሠረተ ላይ ተጥሏል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የጳጉሜን 5 እየተከበረ ያለውን "የነገው ቀን" አስመልክቶ፣ "የከወረቀት ወደ ዲጂታል፤ ከተጠቃሚነት ወደ ፈጣሪነት! ትናንትን በመማርና በማረም ዛሬን በላቀ ትጋት በመገንባት ዲጂታል ትራንስፎርሜሽን የዕለት ተዕለት ባህላችን እየሆነ ነው" ብለዋል፡፡

የኢትዮጵያ ሰው ሰራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲ ግንባታ በሂደት ላይ የሚገኝ ሲሆን ብሔራዊ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ፖሊሲ ተቀርጾ ወደ ሥራ መገባቱ ሀገሪቱ ለዘርፉ የሰጠችውን ከፍተኛ ትኩረት የሚመለክት ነው።

በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ እና ሌሎች የከፍተኛ ትምህርት ተቋማትም የሰው ሰራሽ አስተውሎት ላቦራቶሪዎች እና ልዩ ሥርዓተ-ትምህርቶች ዝግጅት በልዩ ትኩረት እየተሰራባቸው ነው።

በእነዚህ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት አማካኝነት በምርምር የተደገፈ የሀገር በቀል ቴክኖሎጂ ልማትን የማስፋፋት ሥራዎች እየተካሄዱ ነው፡፡

ከዚህ በተጨማሪ በዘርፉ እየተካሄደ የሚገኘው የሰው ኃይል ልማት ዋነኛው ነው። የ"5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ኮደሮች" የሥልጠና ፕሮግራም ወጣቶችን ያለ ምንም ክፍያ በዌብ ፕሮግራሚንግ፣ በዳታ ሳይንስ እና በኤአይ እያሰለጠነ ይገኛል፤ ቁጥሩን ወደ 7 ሚሊዮን ለማሳደግም እየተሰራ ነው።

ይህም ወጣቶች ለዲጂታል ስርዓቱ በዕውቀትና ክህሎት እንዲካኑ እያደረገ ነው። ከዚህ ባሻገር ለወጣቶች የክረምት ኮዲንግ ስልጠናዎች ተዘጋጅተው ትምህርት እየተሰጠ ነው፡፡

በፋይናንስ ቴክኖሎጂ በኩል የታየው ዕምርታ በዲጂታል ትራንስፎርሜሽን የተመዘገበ ሌላው ሰማቅ ድል ነው። በዓመት በትሪሊዮን የሚቆጠር የገንዘብ ዝውውር የተካሄደበት እንደ ቴሌብር የመሳሰሉ የዲጂታል

ግብይት ስርዓቶች ኢትዮጵያ በዓለም ዲጂታል ስርዓት ውስጥ በንቃት ተሳታፊ እንድትሆን አስችለዋታል። የፋይናንሺያል ዲጂታል አገልግሎቶች አካታች፣ ተደራሽ እና ቀልጣፋ እንዲሆኑ ለማድረግ የ4ኛ እና 5ኛ ትውልድ ኔትወርክ ዝርጋታም በመላው ሀገሪቱ እየተስፋፋ ነው፡፡

የዲጂታል ክፍያ አማራጮች ማህበረሰቡን ወደ ዘመናዊ የፋይናንስ ሥርዓት አስገብተዋል። ይህ የፋይናንስ አካታችነት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመሩ ለሚመጡት የቴክኖሎጂ ስታርታፖች ምቹ የሥራ እና የካፒታል ስነ ምህዳር ፈጥሯል።

በዚህ ዲጂታል ዘመን ሳይበር በሀገራት አዲስ የሉዓላዊነት አውታር ጨምሯል፡፡ ይህን እጅግ ቁልፍ የሳይበር ደህንነት ጉዳይ በራስ አቅም መሰራት እንዳለበት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ "በሀገር በቀል አቅም የበለጸገው የሳይበር ሉዓላዊነታችን ደግሞ የማንቆጣጠራቸው ቴክኖሎጂዎችን ጥገኝነት አላቆ በዲጂታል ኢኮኖሚ በራስ አቅሟ የምትቆም አዲሷ ኢትዮጵያ በታላቅ ምዕራፍ ላይ መሆኗን በኩራት ያበስራል" ሲሉ መልዕክት አስተላልፈዋል፡፡

እነዚህ የተቀናጁ ጥረቶች የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በማዘመን፣ የአገልግሎት አሰጣጥን በማቀላጠፍ እና ለወጣቶች የሥራ እድል በመፍጠር ከዘመኑ ጋር እንዲራመዱ ያደርጋሉ።

ኢትዮጵያ የጀመረችው ይህ የዲጂታል እና የሰው ሰራሽ አስተውሎት ጉዞ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪና በቴክኖሎጂ የበለጸገች ሀገር ለመገንባት እየተደረገ ያለውን ጥረት ወደ ከፍተኛ ምዕራፍ እያሸጋገረው ይገኛል።

በቴዎድሮስ ሣህለ

ሀገር የምትጸናበት አዲሱ የጦር ግንባር

አዲስ አበባ፣ ጳጉሜን 3፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ዘመኑ የደረሰበት የተራቀቀ የቴክኖሎጂ ዕድገት ሁሉንም ዘርፎች በከፍተኛ ፍጥነትና አሰራር በከፍተኛ ሁኔታ እየለወጠ ይገኛል፡፡

በዚህ የዲጂታል ዘመን የሀገራት ብሔራዊ ጥቅምና ሉዓላዊነት የማስከበርያ ግንባሮች ከመሬት፣ ከባሕር ወይም ከአየር ክልል ወሰን ባሻገር በሳይበር ዓለምም ሆኗል።

ዛሬ በዓለማችን ላይ የሳይበር ምህዳር አዲሱና ዋናው የውድድር፣ የትግል እንዲሁም የሉዓላዊነት ማስከበሪያ ግንባር ሆኖ ወጥቷል።

የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች፣ የፋይናንስ ተቋማትና ስርዓቶች፣ የቴሌኮሙኒኬሽን አውታሮች፣ የኤሌክትሪክ መሠረተ ልማቶች እና የአቪዬሽን አገልግሎቶች በተለመደው የጦር መሣሪያ ጥቃት ብቻ ሳይሆን በረቀቀ የዲጂታል ጥቃትም ኢላማ ሊደረጉ ይችላሉ።

የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ዋና ዳይሬክተር ትዕግስት ሃሚድ በአንድ ወቅት እንዳሉት፥ በዚህ ዘመን የዲጂታል ሉዓላዊነትን በጽናት ማረጋገጥ በቀጥታ ከሀገራዊ ደህንነት ማዕከላዊና ቁልፍ ጉዳይ ጋር በጥብቅ የተሳሰረ ነው።

ዋና ዳይሬክተሯ አክለውም የባንክ፣ የቴሌኮም፣ የኤሌክትሪክ፣ የአቪዬሽን አውታሮቻችንና ቁልፍ መሰረተ ልማቶችን ከማንኛውም የሳይበር ጥቃት የመጠበቅና የመከላከል አቅማችን የሀገራችን ህልውናና ዘላቂ ደህንነት ወሳኝ አካል መሆኑን በአጽንኦት ተናግረዋል።

በተመሳሳይም የኢፌዴሪ አየር ኃይል ዋና አዛዥ ሌተናል ጄኔራል ይልማ መርዳሳ የሳይበር ጥቃትን በብቃት በመከላከል ሀገራዊና ተቋማዊ ዲጂታል ሀብቶችን ነቅቶ መጠበቅ ዘመኑ የሚጠይቀው ቀዳሚ ተግባር ነው ሲሉ ያብራራሉ።

እንደ ዋና አዛዡ ገለጻ፣ መከላከያ ሠራዊቱ ከጊዜው የቴክኖሎጂ ምጥቀትና ለውጥ ጋር ራሱን ሙሉ በሙሉ በማዋሃድና የሳይበር የመከላከል አቅሙን በላቀ ደረጃ በማሳደግ ዘመናዊ የውጊያ ዝግጁነቱን በተግባር እያጠናከረና እያረጋገጠ ይገኛል።

በዚህም ምክንያት ኢትዮጵያ የዲጂታል ኢኮኖሚ ግንባታን ከሳይበር ደህንነት ጋር በማስተሳሰር ጠንካራ የመከላከል አቅም መገንባትን የልማት ጉዞዋ ዋና መሠረት አድርጋዋለች።

በዚህ ሀገራዊና ስትራቴጂካዊ ጉዞ ውስጥ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር እና የመከላከያ ሳይበር ማዕከል ወሳኝ ሚና እየተጫወቱ ይገኛሉ።

እነዚህ ተቋማት ዘመናዊ የቴክኖሎጂ መሠረተ ልማቶችን በመገንባት ቁልፍ መሠረተ ልማቶችን በተጠንቀቅ የሚከታተሉና ጥቃቶችን በፍጥነት የሚመክቱ አቅሞችን በማሳደግ ብሔራዊ ሀብቶችን በጽናት እየጠበቁ ነው።

በሳይበር ጦርነት ዋናው መሣሪያ ብቁና ዘመኑ የሚይቀውን የዲጂታል እውቀትና ክህሎት የታጠቀ የሰው ኃይል ነው፡፡

በዚህ የጦር ግንባር ድል የሚወሰነው ደግሞ በእውቀት፣ በፈጠራና በዲጂታል የዝግጁነት ደረጃ በመሆኑ የነገዋን ዲጂታል ኢትዮጵያ አስተማማኝ ጠባቂዎች ለማፍራት በቁርጠኝነት እየተሰራ ይገኛል።

ለሰው ኃይል ልማት ከተሰጠው ልዩ ትኩረት አኳያ የሳይበር ታላንት መርሐ ግብር፣ የ5 ሚሊየን ኮደርስ ኢኒሼቲቭ፣ የመከላከያ ዩኒቨርሲቲ የላቀ የምርምር ማዕከላትና ሌሎች የክህሎት ማጎልበቻዎች የነገዋን ሀገር ተረካቢዎችና ጠባቂዎችን በብዛት እያፈሩ ይገኛሉ።

የሳይበር ደህንነት ጥንካሬ በቴክኖሎጂ ብቻ የሚገነባ ባለመሆኑ ኢትዮጵያ የሕግ ማዕቀፎችን በማጠናከር የሳይበር ፖሊሲዎችን በማሻሻል እና የቁልፍ መሠረተ ልማት ጥበቃ አዋጆችን በመተግበር አስተማማኝ የዲጂታል ሥነ ምህዳር እየፈጠረች ትገኛለች።

በእነዚህ የተቀናጁና ስትራቴጂካዊ ጥረቶች ኢትዮጵያ በዓለም አቀፉ የቴሌኮሙኒኬሽን ህብረት የሳይበር ደህንነት መለኪያ ያላትን ደረጃ ከ26 በመቶ ወደ 76 በመቶ በከፍተኛ ደረጃ ማሳደግ ችላለች።

ዛሬ የሀገር ወሰንና ድንበር ከመሬት፣ ከባሕርና ከአየር ክልል ባለፈ በዲጂታል ስነ ምህዳርም በጽናት የሚጠበቅ በመሆኑ የሳይበር ደህንነት የቴክኖሎጂ ጉዳይ ብቻ ከመሆን አልፎ የሀገር ሉዓላዊነት፣ የኢኮኖሚ መረጋጋትና የትውልድ የወደፊት ዕድል መሠረት ሆኗል።

በዚህ አዲሱ የጦር ግንባር አሸናፊና መሪ በመሆን ሀገር ለማጽናት የቴክኖሎጂ አቅምን፣ የሕግ ማዕቀፎችንና የሰው ኃይልን በተቀናጀ ሁኔታ አጣጥሞ ማጠናከር ወሳኝና አጣዳፊ ተግባር ሆኖ ይቀጥላል።

በዮናስ ጌትነት

የኢትዮጵያ ዲጂታል ሉዓላዊነት እና የሳይበር ደህንነት #ethiopiandefense #cybersecurityethiopia

" target="_blank" class="inline-link">https://new-en.yenevibe.co...

u12e8u12d8u1218u1291 u12e8u1200u1308u122d u130bu123b u1274u12adu1296u120eu1302u1363 AI u12a5u1293 u12e8u1233u12edu1260u122d u12f0u1205u1295u1290u1275
#cybersecurityethiopia #insaethiopia #artificialintelligence ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የዘመኑ የሀገር ጋሻ ቴክኖሎጂ፣ AI እና የሳይበር ደህንነት
#cybersecurityethiopia #insaethiopia #artificialintelligence

አይበገሬው ሰራዊት

አዲስ አበባ፣ ነሐሴ 23፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የኢትዮጵያ ሀገር መከላከያ ሰራዊት የሀገርን ሉዓላዊነት በመጠበቅ፣ ቀጣናዊ ሰላምን በማስከበርና የሕዝብን ደህንነት በመጠበቅ ረገድ የአንጸባራቂ ታሪክ ባለቤት ነው፡፡

ከቴክኖሎጂና ወታደራዊ ቁሳቁስ በላይ የሰራዊቱ ትልቁ ጥንካሬ የውጊያ ብቃቱ፤ ወኔ፣ ስነምግባሩና ከሕዝብ ጋር ያለው ጥብቅ ቁርኝት ነው።

ሰራዊቱ በረጅም ዘመናት አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ የተልዕኮ ታሪኩ፣ በስነ-ምግባሩ፣ በፅናቱና በውጊያ ብቃቱ የተመሰከረለት እንደሆነ ይታወቃል።

ኢትዮጵያ እንደ ሶማሊያ፤ ሩዋንዳ፣ ቡሩንዲ፣ ሱዳን እና ደቡብ ሱዳን ያሉ ሀገራት በችግር ላይ በነበሩበት ወቅት በተባበሩት መንግሥታትና በአፍሪካ ህብረት የሰላም በማስከበር ተልዕኮ ስር ግንባር ቀደም አህጉራዊ ተሳታፊ የሆነችው በዚሁ የኩራት ምንጭ በሆነው ሰራዊቷ ነው፡፡

ሰራዊቱ በታሪክ አጋጣሚዎች ሁሉ የውጭ ወረራዎችን በመመከትና የሀገርን ክብር በማስጠበቅ ረገድ ያሳየው ፅናትና የውጊያ ብቃት በአህጉሪቱ ዘንድ ትልቅ አክብሮት አትርፏል፡፡

የቀደመ ክብሩን አስጠብቆ ተጨማሪ እሴትን እንዲያክል የመደመር መንግሥት የመከላከያ ተቋሙን ዘመናዊ፣ ፕሮፌሽናልና ከፖለቲካ ወገንተኝነት ነጻ ለማድረግ የቴክኖሎጂና መዋቅራዊ ማሻሻያዎች ተደርገዋል፡፡

የሀገሪቱን ዘላቂ ደህንነትና ስትራቴጂያዊ ጥቅሞች ለማስከበር የአየር ኃይሉ በዘመናዊ አቪየሽን፣ በሰው አልባ አውሮፕላኖች (ድሮኖች) እና በቴክኖሎጂ እንዲደራጅ ውጤታማ ስራዎች ተከናውነዋል።

ሰራዊቱ የመጪው ጊዜን በበላይነት መወጣት እንዲችል በሳይበር ደህንነት፣ በሰው ሰራሽ አስተውሎት (ኤ.አይ)፣ የምድርም ሆነ የአየር መከላከያ መሳሪያዎችን በከፍተኛ ደረጃ እንዲታጠቅ ተደርጓል።

የመከላከያ ኢንጂነሪንግና የኮንስትራክሽን ክፍሎች በሀገር ውስጥ ወታደራዊና ሲቪል መሰረተ ልማቶችን በራስ አቅም የመገንባት፣ የመሳሪያ ጥገናና የማምረት አቅማቸውን በከፍተኛ ደረጃ አሳድገዋል፡፡

ተቋሙ ከማንኛውም የፖለቲካ ወገንተኝነት ነፃ ሆኖ የሀገርን ህገ መንግሥታዊ ስርዓት ብቻ እንዲጠብቅ የማድረግ፣ የወታደራዊ ትምህርት ቤቶችንና አካዳሚዎችን በስልጠና ጥራት ማሳደግም ተችሏል።

የኢትዮጵያ ሀገር መከላከያ ሰራዊት ታሪካዊ ጀግንነቱን ከዘመናዊ ቴክኖሎጂ እንዲሁም ከሀገራዊና አህጉራዊ የልማትና የደህንነት ስትራቴጂዎች ጋር በማጣመር የሀገርን ሉዓላዊነት የማስከበርና የአፍሪካን ሰላም የማረጋገጥ ኃላፊነቱንን በላቀ ደረጃ እየተወጣ ይገኛል።

በመልካም ፈቃዱ

አዲሱ የሳይበር ደህንነት አዋጅ #cybersecurityethiopia #digitalethiopia #cyberlaw #cyberattack #informationsecurity

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የሳይበር ደህንነት ኃላፊ የሆኑት ዶክተር መሀመድ አል ኩዋይቲ፣ የሳይበር ጥቃቶች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተወሳሰቡ መምጣታቸውን ገልጸው ህብረተሰቡ በበይነመረብ ወይም ኢንተርኔት ላይ ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርግ አሳስበዋል። በተለይም አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ የፈጠራ እና የእውነተኛ መረጃዎችን ልዩነት ለመለየት አስቸጋሪ እያደረገው በመሆኑ፣ ግለሰቦች ማንኛውንም መረጃ ከማመናቸው እና ሊንኮችን ከመክፈታቸው በፊት ደጋግመው ሊያረጋግጡ እንደሚገባ መክረዋል።

አገሪቱ በቀን በአማካይ እስከ ስምንት መቶ ሺህ የሚደርሱ የሳይበር ጥቃቶች እንደሚሰነዘሩባት ኃላፊው ጠቁመዋል። እነዚህ ጥቃቶች የዲጂታል መሰረተ ልማቶችን በማውደም እንደ አየር ማረፊያ፣ መብራት እና ውሃ የመሳሰሉ መሰረታዊ አገልግሎቶችን ለማስተጓጎል ያለሙ መሆናቸውን አብራርተዋል።

አነስተኛ የሚመስል የኮምፒውተር ቫይረስ እንኳን በአንድ አውሮፕላን ላይ ወይም አየር ማረፊያ ላይ ትልቅ አደጋ ሊፈጥር እና ዘርፉን ሊያስተጓጉል እንደሚችል ለአብነት አንስተዋል።

በተያያዘም ታዳጊዎች እና ወጣቶች በማህበራዊ ሚዲያ እና በዲጂታል ጌሞች አማካኝነት ለአክራሪነት እና አሳሳች መረጃዎች ሊጋለጡ ስለሚችሉ ወላጆች ልጆቻቸውን በቅርበት እንዲከታተሉ አሳስበዋል። የሳይበር ደህንነት የመንግስት እና የባለሙያዎች ብቻ ሳይሆን የጠቅላላው ህብረተሰብ ኃላፊነት መሆኑን በማስገንዘብ፣ ሁሉም ሰው በበይነመረብ ላይ ማንኛውንም እርምጃ ከመውሰዱ በፊት ቆም ብሎ ማሰብ እንዳለበት መልእክታቸውን አስተላልፈዋል።

ከዓድዋ እስከ ሳይበር ደህንነት የኢትዮጵያ የመከላከል አቅም

Ethiopian Broadcasting Corporation

" target="_blank" class="inline-link">https://new-en.yenevibe.co...

የመከላከያ ሠራዊትን በሰው ሰራሽ አስተውሎት የማዘመን ሥራ

በዓለም የቴክኖሎጂ ምጥቀት እየተፋጠነ በመጣበት ዘመን የሀገራት የደህንነትና የመከላከያ አቅም ከባሕላዊ የወታደራዊ አሰራር ባለፈ በዕውቀት፣ በመረጃ እና በዘመናዊ ቴክኖሎጂ እየተወሰነ ይገኛል።

በተለይም ሰው ሰራሽ አስተውሎት በውሳኔ አሰጣጥ፣ በመረጃ ትንተና፣ በስልጠናና በሎጂስቲክስ ዘርፎች የሚኖረው ሚና እየጎለበተ መጥቷል።

በዓለም አቀፍ የወታደራዊ እንቅስቃሴ ውስጥም የሰው ሰራሽ አስተውሎት በከፍተኛ ደረጃ ጥቅም ላይ እየዋሉ እና በጦር ሜዳ ላይ ተጽዕኖ በመፍጠር ላይ ይገኛል።

ይህንን የቴክኖሎጂ ሽግግር በመከተል የኢትዮጵያ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩትና የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት በሰው ሰራሽ አስተውሎት የተደገፈ ዘመናዊ የመከላከያ አቅም ለመገንባት የመግባቢያ ስምምነት ተፈራርመዋል።

ስምምነቱ በተለያዩ ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎች ራሱን በማዘመን የማድረግ አቅሙን በከፍተኛ ደረጃ እያሳደገ የሚገኘው የኢትዮጵያን የመከላከያ ሠራዊት ከዘመናዊ የዲጂታል ቴክኖሎጂ ጋር ለማስማማት ከተወሰዱ ጠቃሚ ርምጃዎች መካከል አንዱ ነው።

ይህ ስምምነት በስልጠናና ትምህርት፣ በሎጂስቲክስ፣ በሳይበር ደህንነት፣ በወታደራዊ ጤና ጥበቃ፣ በአየር ኃይልና በኤሌክትሮኒክስ ውጊያ ዘርፎች ላይ በጋራ ስራ ለመስራት ያስችላል።

እንዲሁም የሠራዊቱን የሰው ኃይል ከማብቃት ጋር በተያያዘ የሲሙሌሽን ቴክኖሎጂን በመጠቀም የመከላከያ ሠራዊቱ ዩኒቨርሲቲ፣ ኮሌጆችና የስልጠና ማዕከላት በሲሙሌተር ቴክኖሎጂ እንዲደራጁ ማድረግ የሰልጣኞችን ተግባራዊ ዝግጁነት ለማሳደግ ወሳኝነት አለው።

የጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ በስምምነቱ ወቅት÷ የሠራዊቱን ሁለንተናዊ አቅም በጽኑ መሰረት ላይ ለመገንባትና ተቋሙን ከወቅቱ የቴክኖሎጂ እድገት ጋር ለማስማማት በስሩ የሚገኙ የትምህርትና የማሰልጠኛ ተቋማት በሰው ሰራሽ አስተውሎት እንዲታገዙ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑን አንስተዋል።

የኢትዮጵያ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር) በበኩላቸው÷ ኤአይ በሳይበር ኦፕሬሽንና በኢንተለጀንስ ዘርፍ ያለው ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ከፍተኛ መሆኑን አመልክተዋል፡፡

በተለይም መረጃን በፍጥነት ማሰባሰብና መተንተን፣ የሳይበር ስጋቶችን መለየትና የመከላከል ዝግጁነትን ማሳደግ ከትብብሩ የሚጠበቁ ውጤቶች መሆናቸውን አብራርተዋል።

በመሆኑም የሁለቱ ተቋማት ትብብር ቴክኖሎጂን ከመከላከያ ሥርዓት ጋር በማስተሳሰር የኢትዮጵያን የመረጃ፣ የሳይበር ደህንነት፣ የስልጠናና የሎጂስቲክስ አቅም ለማዘመን የሚያግዝ አዲስ የመከላከያ ቴክኖሎጂ ምዕራፍ እየከፈተ ሆኗል።

በዮናስ ጌትነት

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢትዮጵያ የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ የመከላከያ ምርምር ላብራቶሪ መክፈቷ ተገለፀ፡፡ ሚሊተሪ ኤአይ ድረገፅ እንደዘገበው ኢትዮጵያ የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ የመከላከያ ምርምር ላብራቶሪን ከፍታ ስራ አስጀምራለች፡፡ እንደዘገባው ይህ ላብራቶሪ የተከፈተው በዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ድጋፍ ሲሆን አላማውም በአገሪቱ የመከላከያ ሀይልን ማዘመን ስራ ውስጥ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስን ዋነኛ ማእከል ማድረግ ነው፡፡ በኢትዮጵያ መከላከያ ዩኒቨርስቲ ውስጥ የሚገኘው ይህ ላብራቶሪ ለመከላከያ ምርምር፣ ለቴክኖሎጂ ልማትና ልዩ ስልጠና እንደብሄራዊ ማእከል ሆኖ እንደሚያገልግልም አስረድቷል፡፡

የኢትዮጵያ መከላከያ ሚኒስቴርን በምንጭነት የጠቀሰው ዘገባው ይህ አዲሱ ተቋም በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ፣ በሳይበር ደህንነት፣ በኮሚኒኬሽን፣ በአውቶሜሽን፣ በኤሌክትሪክ ሀይል ሲስተም፣ በስሪ ዲ ህትመትና ሌሎችም ከኮምፒውተር ጋር በተያያዙ ላብራቶሪዎችን ያካተተ መሆኑን አስታውቋል፡፡

ላብራቶሪዎቹ ምርምርን በአነስተኛ የሰው ሀይል ስልጠና ከነባራዊው አለም አፕሊኬሽኖች ጋት በማስተሳሰር አገር በቀል ወታደራዊ ቴክኖሎጂዎችን እድገት የማፋጠን እቅድ እንደተጣለባቸው ጨምሮ ገልጿል፡፡ ይህ ላብራቶሪ በዩናይትድ አረብ ኤመሬትስ ድጋፍ የተከፈተው ሁለቱ አገራት በቴክኖሎጂና ወታደራዊ መስክ ያላቸውን የሁለትዮሽ ትብብር ስምምነት ተከትሎ መሆኑን ከዘገባው ተመልክተናል፡፡

ኢትዮጵያ በአፍሪካ በዲጂታል ተጋላጭነት 5ኛ ደረጃ ላይ መሆኗን የኢንተርፖል ሪፖርት አመለከተ
#ethiopia | ኢትዮጵያ የዲጂታል ለውጥ ጉዞዋን በፍጥነት እያፋጠነች ባለችበት ወቅት፣ እየተባባሱ የሚመጡ የሳይበር ጥቃቶችን እና የዲጂታል ደህንነት ተግዳሮቶችን እየተጋፈጠች መሆኗን አዲስ የኢንተርፖል የአፍሪካ የሳይበር ስጋት ግምገማ ሪፖርት አመልክቷል።

ሪፖርቱ በ36 የአፍሪካ አባል ሀገራት እና እንደ Shadowserver Foundation ባሉ ተቋማት የተሰበሰበ መረጃን መሰረት አድርጎ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ፈጣን የቴክኖሎጂ እድገት ከሳይበር ደህንነት አቅምና ከተቋማዊ ዝግጁነት በፍጥነት እየቀደመ መሆኑን ገልጿል።

በዚህም መሰረት ኢትዮጵያ በአፍሪካ ከተመዘገቡ የዲጂታል ተጋላጭነቶች 3.3 በመቶውን በመያዝ በአህጉሪቱ 5ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች።

በመላው አፍሪካ በሳይበር ወንጀሎች የደረሰው ቀጥተኛ የኢኮኖሚ ኪሳራ 5 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ሊጠጋ ሲችል፣ ለሳይበር ደህንነት የተደረገው ወጪ 15.3 ቢሊዮን ዶላር ደርሷል።

በተጨማሪም በሳይበር ወንጀሎች የተመዘገበው የገንዘብ ኪሳራ ከ192 ሚሊዮን ዶላር ወደ 484 ሚሊዮን ዶላር ሲጨምር፣ የተጎጂዎች ቁጥርም ከ35 ሺህ ወደ 87 ሺህ ከፍ ብሏል።

ሪፖርቱ እንደሚያሳየው በምስራቅ አፍሪካ የሳይበር ስጋት መጠን መካከለኛ እስከ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል። ይህም በተለይ ከሞባይል ገንዘብ ማጭበርበር፣ በቴሌኮሙኒኬሽን ዘርፍ ጥቃቶች እና ወሳኝ መሠረተ ልማቶችን የሚያነጣጥሩ የራንሰምዌር ጥቃቶች ጋር የተያያዘ ነው።

ኢንተርፖል እንደገለጸው፣ በብዛት ለጥቃት የሚጋለጡት ያልተዘመኑ የሶፍትዌር ስርዓቶች፣ ለህዝብ የተጋለጡ የVPN አገልግሎቶች እና በትክክል ያልተዋቀሩ የሰነድ አስተዳደር መድረኮች ናቸው። እንዲሁም ኢትዮጵያ 1.36 በመቶ የአፍሪካ የቦትኔት ኖዶችን እንደምታስተናግድ ተገልጿል።

በተጨማሪም በሰው ሠራሽ የማሰብ ችሎታ (AI) የሚደገፍ ዲጂታል የጾታ ማስፈራሪያ (Sextortion) እያደገ የመጣ ስጋት ሲሆን፣ ኢትዮጵያ በዚህ ዘርፍ 8 በመቶ የአህጉራዊ መለኪያ ድርሻ እንዳላት ተጠቅሷል።

ሪፖርቱ በአፍሪካ ያሉ የህግ አስከባሪ ተቋማትም ከባድ የአቅም ችግሮች እንደሚያጋጥሟቸው ያመለክታል። 94 በመቶ የሚሆኑት ተቋማት በቂ የዲጂታል ፎረንሲክስ መሳሪያዎች እንደሌላቸው ሲገልጹ፣ 78 በመቶ የበጀትና የባለሙያ እጥረት እንዳለባቸው፣ 89 በመቶዎቹ ደግሞ በሀገራት መካከል የተሻለ ትብብር አለመኖሩ ዋና ተግዳሮት መሆኑን ጠቁመዋል።

በመጨረሻም ኢንተርፖልና የሳይበር ደህንነት ባለሙያዎች መንግስታት ድንበር ተሻጋሪ ትብብርን ማጠናከር፣ የሳይበር ንፅህና መርሆችን ማሻሻል፣ የመንግስትና የግል ዘርፍ አጋርነትን ማሳደግ እንዲሁም ዘመናዊ የህግ ማዕቀፎችን ማዘጋጀት ወሳኝ መሆኑን አሳስበዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

የነገዋ አፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከል፤ ከአዲስ አበባ እስከ ሻንጋይ የተዘረጋው የኢትዮጵያ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ራዕይ
*********************

ኢትዮጵያን ጨምሮ 29 ሀገራት በሻንጋይ ከተማ የመሰረቱት ዓለም አቀፉ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ትብብር ድርጅት (WAICO)፣ ለአዳጊ ሀገራት የቴክኖሎጂ ሽግግር አዲስ ምዕራፍ የከፈተ ታሪካዊ ክስተት ነው።

ይህ ዓለም አቀፍ ስምምነት ኢትዮጵያ በቅርቡ ለምትመሰርተው የሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) ዩኒቨርሲቲ የላቀ የትምህርትና የምርምር አቅም የሚፈጥር ሲሆን፣ ሀገራችን በዓለም አቀፍ የኤአይ ሕግ አውጪነት መድረክም ንቁ ተሳትፎ እንድታደርግ ሰፊ ዕድል ይሰጣታል።

የነገው የዓለም ኢኮኖሚና ብሔራዊ ሉዓላዊነት በከፍተኛ ደረጃ በሰው ሠራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂ የሚወሰን በመሆኑ፣ አሁን ላይ እየተደረገ ያለው ይህ ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያን የምስራቅ አፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከል ያደርጋታል።

ዋና መሥሪያ ቤቱን በቻይና ያደረገው ይህ ዓለም አቀፍ የትብብር ድርጅት የኤአይ ቴክኖሎጂን በኃላፊነትና በደህንነት ለመምራት የተቋቋመ ገለልተኛ መንግሥታዊ አካል ነው። ኢትዮጵያ የዚህ ድርጅት መስራች አባል መሆኗ እንደ ቻይና፣ ሩሲያ እና ብራዚል ካሉ በዘርፉ በከፍተኛ ደረጃ ከተራመዱ ሀገራት ጋር የቀጥታ የቴክኖሎጂ፣ የሱፐር ኮምፒውቲንግ መሠረተ-ልማት እና የምርምር ሽግግር እንድታደርግ በሩን በሰፊው ይከፍትላታል።

ይህ ዓለም አቀፍ ትስስር ኢትዮጵያ ወደ ሥራ ለምታስገባው የሰው ሠራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲ ቀጥተኛ የጀርባ አጥንት ሆኖ ያገለግላል። ተቋሙ የሚያዘጋጃቸው የትምህርት ፕሮግራሞች ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን የጠበቁና የሰው ልጅን ደህንነት የሚያስቀድሙ እንዲሆኑ ከማድረጉም ባሻገር፤ የውጭ ሀገራት ሊቃውንትና ተመራማሪዎች መጥተው የሚያስተምሩበትና የጋራ የምርምር ሥራዎችን የሚያከናውኑበት ምቹ መድረክ ይፈጥራል። በተጨማሪም፣ ዓለም አቀፍ የኤአይ ሕጎችና የሥነ-ምግባር ደንቦች በሚወጡበት ጊዜ ኢትዮጵያ የአፍሪካን ፍላጎት ያገናዘበ አሻራ እንድታስቀምጥ ጉልህ ሚና ይኖረዋል።

በመጪው ዘመን የሰው ሠራሽ አስተውሎት አቅም የሀገራትን ሁሉን አቀፍ ዕድገት፣ የሳይበር ደህንነት እና ዲጂታል ሉዓላዊነት የሚወስን ዋነኛ አንቀሳቃሽ ሞተር መሆኑ አያጠያይቅም። በመሆኑም ኢትዮጵያ በሰው ሠራሽ አስተውሎት ኢንስቲትዩት በኩል የጀመረችውን ሥራም ወደ ልዩ ዩኒቨርሲቲ ደረጃ ለማሳደግ እያደረገችው ያለው ዝግጅት ሀገራችንን በበርካታ መንገዶች ተጠቃሚ ያደርጋታል።

በዋናነት በግብርና፣ በጤና፣ በፋይናንስ እና በማኑፋክቸሪንግ ዘርፎች የአሠራር ቅልጥፍናን በማሻሻል የምርታማነት አቅምን እስከ 40 በመቶ ሊያሳድግ ይችላል። እንዲሁም በትራንስፖርት፣ በጤና፣ በግብርና እና በቋንቋ ቴክኖሎጂዎች ላይ የራሷን የሀገር በቀል መፍትሔዎች በመገንባት የውጭ ጥገኝነትን በእጅጉ ትቀንሳለች። ከዚህም ባለፈ የመንግሥት አገልግሎት አሰጣጥን በማቃለልና ሙስናን በመቀነስ የዲጂታል ኢትዮጵያን ራዕይ እውን የሚያደርግ ሲሆን፤ ለወጣቱ ትውልድ አዳዲስ የዓለም አቀፍ የርቀት ሥራዎችን እና የሶፍትዌር ልማት ዕድሎችን ይከፍታል።

በሻንጋይ የተመሰረተው ዓለም አቀፍ ድርጅት እና ኢትዮጵያ እያካሄደች ያለው የዩኒቨርሲቲ ምስረታ እርስ በእርስ የሚደጋገፉ ስትራቴጂካዊ የጉዞ አቅጣጫዎች ናቸው። ሀገራችን በዓለም አቀፍ የኤአይ ሕግ አውጪነት አባልነቷ ቀድማ በመቀላቀሏ እና ተቋማዊ አቅሟን በመገንባቷ፣ የነገውን የኢኮኖሚና የደህንነት የበላይነት ለማረጋገጥ በሚደረገው ውድድር ውስጥ የራሷን ቦታ እንድታስከብር ያደርጋታል። ይህ ርምጃ ኢትዮጵያን የምስራቅ አፍሪካ የታላቅ ቴክኖሎጂ ተምሳሌትና የሰለጠነ የሰው ኃይል ማዕከል እንድትሆን የሚያበቃት ብሩህ ተስፋ ነው።

በሰለሞን ገዳ

ሉዓላዊነትን በራስ አቅም ከማረጋገጥ አልፎ፣ የደህንነት ቴክኖሎጂን ወደ መላክ እየተደረገ ያለ ጉዞ

ኢትዮጵያ በጸጥታና የደህንነት ቴክኖሎጂዎች ከራሷ አልፋ የጎረቤት ሀገራትን ፍላጎት ለማሟላት እየሰራች ነው፡፡

ኢትዮጵያ የጸጥታና የደህንነት ቴክኖሎጂዎችን በሀገር ውስጥ ማምረት በመጀመር እራሷን ከመቻል አልፋ የጎረቤት ሀገራትን ፍላጎት ለማሟላት የ2030 ራዕይ ሰንቃ በመንቀሳቀስ ላይ ናት።

ይህ ስትራቴጂካዊ እርምጃ ሀገሪቱ በሳይበር ደህንነት፣ በሰው ሰራሽ አስተውሎት እና በቴክኖሎጂ ሉዓላዊነት ላይ የጀመረችውን ትልቅ ጉዞ የሚያሳይ ነው።

ኢትዮጵያ ቀደም ሲል ለደህንነት እና ለጸጥታ ተቋማት የሚሆኑ ሶፍትዌሮችን እና የቴክኖሎጂ መሠረተ ልማቶችን ከውጭ ሀገራት በማስገባት ላይ ጥገኛ ነበረች።

ይሁን እንጂ አሁን ላይ ከ99 በመቶ በላይ የመከላከያ፣ የብሔራዊ መታወቂያ እና የዳታ ሲስተም የደህንነት ሶፍትዌሮች በሀገር ውስጥ ባለሙያዎች እንዲበለፅጉ ተደርጓል።

የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር በቅርቡ በተካሄዱ የሳይበር ጥቃቶች ላይ የ99.03 በመቶ የመከላከል ስኬት በማስመዝገብ የሳይበር ደህንነት የበላይነትን በመያዝ ኢትዮጵያ የአፍሪካ ቀዳሚ የደህንነት ተርሚናል እየሆነች መምጣቷን አሳይቷል።

ሀገሪቱ በላቁ ቴክኖሎጂዎች ትግበራ ሰው ሰራሽ አስተውሎት የታጠቁ ድሮኖችን እና ዘመናዊ የጦር ጄቶችን ከቴክኖሎጂ ጋር በማዋሃድ በምስራቅ አፍሪካ ቀዳሚ የቴክኖሎጂ ተጠቃሚ ሆናለች።

ለደህንነት እና ጸጥታ ተቋማት የሚያገለግል የዲጂታል ምርመራ ላብራቶሪም ተገንብቶ ወደ ሥራ ገብቷል።

በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ይፋ የተደረገው የዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ የጸጥታና ደህንነትን ጨምሮ የሲቪል የቴክኖሎጂን ምርት ለማሳደግ እንደ ዋና ምሰሶ ያገለግላል።

ይህ ስትራቴጂ የብሔራዊ ደህንነት ኦፕሬሽን ማዕከል ግንባታ፣ ስማርት ማኑፋክቸሪንግን እና የእውቀት ሽግግር ዓላማዎችን ያካተተ ነው፡፡

በስትራቴጂው መሠረት በቀን 24 ሰዓትና በሳምንት 7 ቀናት የሚሠራ ብሔራዊ የሳይበር ደህንነት ማዕከል ለመገንባት እየተሰራ ነው፡፡

የኢንዱስትሪ ደህንነትን ለመጠበቅ እና የሰው ሰራሽ ቴክኖሎጂዎችን ከማምረቻው ዘርፍ ጋር ለማዋሃድም እንዲሁ ከፍተኛ ርብርብ እየደረገ ይገኛል፡፡

በተጨማሪም የሀገር ውስጥ የምህንድስና አቅምን ለማሳደግ እና የቴክኖሎጂ ፈጠራን ለመደገፍ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኮደሮችን የማሰልጠን እና የልዩ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲዎችን የመመስረት ሥራም እንዲሁ እየተከናወነ ነው።

የኢትዮጵያ እቅድ የሀገር ውስጥ የጸጥታ ፍላጎትን ማሟላት ብቻ አይደለም። በ2030 ሀገሪቱ የምስራቅ አፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከል በመሆን ለጎረቤት ሀገራት የሳይበር ደህንነት ሶፍትዌሮችን፣ የደህንነት መፈተሻ መሣሪያዎችን እና የዳታ ጥበቃ ሲስተሞችን ለመላክ አልማ እየሠራች ነው። ይህ ቀጣናዊ ትስስርን ከማጠናከሩ ባለፈ የውጭ ምንዛሪ ግኝትን ያሳድጋል።

በምስራቅ አፍሪካ ቀጣናዊ ሰላምና ደህንነትን ለማስከበር የቴክኖሎጂ የበላይነትንም ይሰጣል።

ጎረቤት ሀገራት በምዕራባውያን ወይም በሌሎች የውጭ ሀገራት የቴክኖሎጂ ጥገኝነት ላይ ያላቸውን ስጋትም ይቀንሳል።

ኢትዮጵያ የጀመረችው የጸጥታና ደህንነት ቴክኖሎጂ ምርት የሀገርን ሉዓላዊነት በራስ አቅም ከማረጋገጥ አልፎ፣ በ2030 ለአፍሪካ ሀገራት የተራቀቁ የደህንነት መፍትሄዎችን የሚያቀርብ ግዙፍ የቴክኖሎጂ ላኪ ሀገር የመሆን ጉዞዋን እያፋጠነው ይገኛል።

ኢትዮጵያ ወደ ቴክኖሎጂ ሉዓላዊነት የምታደርገው ጉዞ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 12፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በዘመናዊው ዓለም የሀገራት ፉክክር በወታደራዊ ኃይል ወይም በተፈጥሮ ሀብት ብቻ አይወሰንም፡፡

የቴክኖሎጂ አቅም፣ የዲጂታል መሠረተ ልማትና የመረጃ ሉዓላዊነት የሀገራትን የወደፊት እድገት የሚወስኑ ቁልፍ መለኪያዎች ሆነዋል።

ኢትዮጵያም ባለፉት 5 ዓመታት በዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ ያከናወነቻቸው ሥራዎች የዲጂታል ሽግግር መሠረት ጥለዋል፡፡ በ2ኛው ምዕራፍ በዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ወደ ቀጣዩ የቴክኖሎጂ ዘመን ለማሸጋገር በትኩረት እየሰራች ነው።

የዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ ዋና ግብ የመንግሥት አሰራርን ማዘመን፣ የቢሮክራሲ ጫናን መቀነስ፣ የሕዝብ አገልግሎቶችን ማፋጠንና የዜጎችን የኑሮ ጥራት ማሻሻል ነበር።

በዚህም የቴሌኮም ዘርፉ ለውድድር ተከፍቶ፣ የ4ኛና 5ኛ ትውልድ ኔትወርክ አገልግሎቶች ወደ ተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች እንዲስፋፉ በማድረግ የኢንተርኔት ተደራሽነትን እንዲጠናከር አድርጓል፡፡ በዲጂታል ኢኮኖሚ ውስጥ የሚፈጠሩ አዳዲስ ዕድሎችንም አስፍቷል።

የዲጂታል ፋይናንስ ሽግግሩም በሀገሪቱ ውስጥ አዲስ ምዕራፍን የከፈተ ሲሆን÷ የሠራተኞች ደመወዝ፣ የነዳጅ ግብይትና የትራፊክ ቅጣት ክፍያዎች በዲጂታል ስርዓት መፈጸማቸው ግብይቶችን ፈጣን፣ ግልጽና ቀልጣፋ አድርጓል።

በተመሳሳይ ሚሊየኖች በፋይዳ ብሔራዊ የዲጂታል መታወቂያ ሥርዓት ተመዝግበው አገልግሎት እያገኙ ሲሆን÷ የፓስፖርት፣ የንግድ ፈቃድና የታክስ አገልግሎቶችን ወደ ኦንላይን ማሸጋገር ጊዜን ከመቆጠብ ባሻገር የሙስና እድሎችንም ለመቀነስ አስችሏል።

የቴክኖሎጂ ሽግግሩ በአገልግሎት ዲጂታላይዜሽን ብቻ አልተወሰነም፤ የ5 ሚሊየን ኮደርስ ስልጠና ኢኒሼቲቭ የወጣቶችን የቴክኖሎጂ ክህሎት በማሳደግ ለወደፊቱ የዲጂታል ኢኮኖሚ ጠንካራ የሰው ኃይል ለመገንባት አግዟል፡፡ይህም ቴክኖሎጂን ከመጠቀም ወደ መፍጠርና ማልማት የሚደረግ ስልታዊ ሽግግር መሆኑን ያሳያል።

የዲጂታል ሉዓላዊነቷን ለማጠናከር ከሶፍትዌር ልማት ባለፈ በሃርድዌር ምርት ላይም ትኩረት የሰጠችው ኢትዮጵያ የላፕቶፕ፣ የታብሌትና ሌሎች ዲጂታል መሣሪያዎችን በሀገር ውስጥ ለማምረት የፋብሪካ ግንባታ እያከናወነች ትገኛለች።

ከዚህ በተጨማሪ ከዚህ ቀደም ሩቅ ይመስል የነበረው የድሮን ቴክኖሎጂ ዛሬ በሀገር ውስጥ ማምረት መቻሉ በቴክኖሎጂ ራስን የመቻል አቅም እየጠነከረ መምጣቱን ያመለክታል።

ዲጂታላይዜሽን ያለ ጠንካራ የሳይበር ደህንነት ሊሳካ እንደማይችል በመገንዘብም ኢትዮጵያ የሕግ፣ የተቋምና የቴክኖሎጂ አቅሟን በማጠናከር የዲጂታል ሥነ ምህዳሯን እየገነባች ትገኛለች።

የተሻሻለው ብሔራዊ የሳይበር ደህንነት ፖሊሲ፣ የግል መረጃ ጥበቃና የኤሌክትሮኒክስ ግብይት ሕጎች ለዲጂታል ኢኮኖሚው አስተማማኝ ሕጋዊ መሠረት ፈጥረዋል።

በተመሳሳይ የመከላከያ ሳይበር ማዕከል የሰለጠኑ የሳይበር ኃይሎችን በማፍራት የአገሪቱን ዲጂታል ሀብቶችና ቁልፍ መሰረተ ልማቶችን ለመጠበቅ አቅሙን እያጠናከረ ይገኛል።

በዚህ መሠረት ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ የ2025 ስትራቴጂ ቀጣይ ምዕራፍ ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያን ወደ ዲጂታል ኢኮኖሚ፣ ወደ ቴክኖሎጂ ፈጠራና ወደ ሉዓላዊ የመረጃ ሥርዓት የሚያሸጋግር ብሔራዊ ራዕይ ነው።

ስትራቴጂው የሰው ሰራሽ አስተውሎትን እና ሌሎች አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም በኢኮኖሚ፣ በመንግሥታዊ አገልግሎትና በማኅበራዊ ዘርፎች ሥር ነቀል ለውጥ ለማምጣት ያለመ ነው።

በመሆኑም ኢትዮጵያ የጀመረችው የዲጂታል ጉዞ የቴክኖሎጂ አጠቃቀምን ከማስፋት ባለፈ የራሷን ቴክኖሎጂ የምትፈጥር፣ የምታመርትና የምትጠብቅ ሀገር ለመሆን የተጀመረ ስልታዊ ጉዞ መሆኑን በግልጽ አሳይቷል።

የዲጂታል 2030 ራዕይ ጥንካሬ ያላት፣ በቴክኖሎጂ ራሷን የቻለች እና ለወደፊቱ ፉክክር ዝግጁ የሆነች ኢትዮጵያን ለመገንባት ጠንካራ መሠረት ይጥላል።

በዮናስ ጌትነት

የሳይበር ደህንነትን የሚያስጠብቅ የቴክኖሎጂ አቅም ተገንብቷል - አስተዳደሩ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 4፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የሳይበር ደህንነትን ማስጠበቅ የሚያስችል የሕግ፣ የአሰራርና የቴክኖሎጂ አቅም ገንብታለች አለ ኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር።

ከትናንት ሐምሌ 3 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ ለሁለት ቀናት በአዲስ አበባ ሲካሄድ የቆየው ዓለም አቀፉ የፓርላማ የመረጃ ደኅንነት ፎረም ተጠናቅቋል።

የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ምክትል ዋና ዳይሬክተር ዳንኤል ጉታ በዚህ ወቅት እንዳሉት፤ የሳይበር ደህንነት ስጋት ድንበር የለሽ በመሆኑ ስጋቶችን ለመከላከል ዓለም አቀፍ ሕጎችን የማጣጣምና የቅንጅት ስራ ወሳኝ ነው።

ሀገራት የሳይበር ደህንነትን ለማስጠበቅና የሚቃጡ ጥቃቶችን ለመከላከል ተናባቢ ሕጎች ሊኖራቸው እንደሚገባ አንስተዋል።

በመሆኑም ኢትዮጵያ በዚህ አግባብ በመስራት የሳይበር ደህንነትን ለማስጠበቅ የሚያስችል የሕግ፣ አሰራርና ቴክኖሎጂ አቅምን ገንብታለች ብለዋል።

ፎረሙ ኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ መድረኮችን ለማዘጋጀት ያላትን አቅም ለማሳየትና ለገጽታ ግንባታ አስተዋፅዖ የሚያበረክት መሆኑን መናገራቸውን የዘገበው ኢዜአ ነው።

በፎረሙ የሰው ሰራሽ አስተውሎት አጠቃቀም፣ የሳይበር ደኅንነት፣ ቁልፍ መሰረተ ልማቶች ጥበቃ፣ ሕገ ወጥ የሰዎች ዝውውርና መሰል ዓለም አቀፍ አሳሳቢ ጉዳዮች ላይ ምክክር ተደርጓል።

ዓለም አቀፉ የፓርላማ፣ መረጃና ደህንነት ፎረም በአዲስ አበባ መካሄድ ጀመረ
**************

ዓለም አቀፉ የፓርላማ፣ መረጃና ደህንነት ፎረም በአዲስ አበባ ከተማ መካሄድ ጀምሯል። ፎረሙ በአፍሪካ ለሁለተኛ ጊዜ የተካሄደ ሲሆን አዲስ አበባም መድረኩን በማስተናገድ ሁለተኛዋ የአፍሪካ ከተማ ሆናለች።

ለሚቀጥሉት ሁለት ቀናት በሚቆየው በዚህ ጉባኤ ላይ ሽብርተኝነትን መከላከል፣ ቀጣናዊ ፀጥታ እንዲሁም የቴክኖሎጂ አጠቃቀም በዋናነት ትኩረት የተደረገባቸው ጉዳዮች ናቸው።

መድረኩን በንግግር የከፈቱት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ታገሰ ጫፎ ኢትዮጵያ ይህንን ዓለም አቀፍ ፎረም የምታስተናግደው 7ኛውን ሀገራዊ ምርጫ ፍትሐዊና ግልጽ በሆነ መልኩ ባካሄደች ማግሥት መሆኑ ልዩ ትርጉም እንዳለው ገልጸዋል።

አፈ ጉባኤው አክለውም፣ በምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና የሚስተዋሉ የፀጥታ ችግሮችን ከጎረቤት ሀገራት ጋር በመተባበርና በቆራጥነት ለመከላከል ሀገራችን ሰፊ ሥራዎችን እያከናወነች እንደምትገኝ ጠቁመዋል።

በቴክኖሎጂው ዘርፍም ኢትዮጵያ አመርቂ ተግባራትን እያከናወነች መሆኑን ያብራሩት አፈ ጉባኤ ታገሰ ጫፎ፣ የዲጂታልና የሳይበር ደህንነት ይበልጥ የተጠበቀ እንዲሆን በየጊዜው ከሚፈጠሩ አዳዲስ የቴክኖሎጂ ዕድገቶች ጋር ራስን በማላመድ ረገድ በትኩረት እየተሠራ መሆኑን ለጉባኤው ተሳታፊዎች አስገንዝበዋል።

በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር ኢርቪንግ ማሲንጋ በበኩላቸው፣ ይህ ፎረም ሀገራት መረጃዎችን የጋራ በማድረግ የዜጎቻቸውን ደህንነት ለማረጋገጥና ድንበር ተሻጋሪ ወንጀለኞችን ተከታትሎ ለሕግ ለማቅረብ ትልቅ ዕድል የሚፈጥር መሆኑን ገልጸው፣ መሰል ዓለም አቀፍ የደህንነት ትብብሮች ተጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸው አሳስበዋል።

የፎረሙ ሊቀመንበር ሮበርት ፒትንገር በበኩላቸው፣ ኢትዮጵያ ሽብርተኝነትን፣ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውርንና ሌሎች ቀጣናዊ የፀጥታ ስጋቶችን ለመከላከል በሚደረገው ጥረት ውስጥ "እውነተኛ አጋር" መሆኗን በተግባር እያረጋገጠች የምትገኝ ሀገር ናት ሲሉ ገልጸዋል።

በሳደት መሀመድሳኒ
#ethiopianbroadcastingcorporation #parliamentaryintelligencesecurityforum #pisf2026 #securityforumafrica

ዓለም አቀፉ የፓርላማ የመረጃና ደህንነት ፎረም በአዲስ አበባ መካሄድ ጀመረ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 3፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ዋና ትኩረቱን በፓርላማ አባላት፣ በመረጃ ባለሙያዎችና በመንግሥት ባለስልጣናት መካከል በዓለም አቀፍ የደህንነት ስጋቶች ዙሪያ ትብብር ለማጎልበት ያደረገ ዓለም አቀፉ የፓርላማ የመረጃና ደህንነት ፎረም መካሄድ ጀምሯል።

በፈረንጆቹ 2014 በአሜሪካ ኮንግረስ የቀድሞ አባል ሮበርት ፒቴንገር የተመሰረተው ፎረሙ፤ ዋና ተልዕኮው በሕግ አውጪው አካልና በአስፈፃሚው የመረጃና ደህንነት ተቋማት መካከል ያለውን ክፍተት ማጥበብ ነው።

በፎረሙ በፍጥነት እያደጉ የመጡ ድንበር ዘለል እና የቴክኖሎጂ ስጋቶችን ለመፍታት፣ የቀጣናውና የዓለም አቀፍ ሕግ አውጪዎችና የደህንነት ባለሙያዎች ይመክራሉ።

በዚህም ሕግና ቴክኖሎጂ የሚገናኙባቸውን የደህንነት ተግዳሮቶች መሠረት አድርጎ እንደሚመክር እና በዋናነት የሳይበር ደህንነት፣ ሕገወጥ ፋይናንስና ለሽብርተኝነት የሚውል የገንዘብ ምንጭን መከላከል እና ሕገወጥ የሰዎች ዝውውርን መከላከልን ጨምሮ ሌሎች ተዛማጅ ጉዳዮች ላይ ውይይት ይደረጋል።

በፎረሙ ላይ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ታገሰ ጫፎ፣ የፓርላማ መረጃና ደህንነት ፎረም መስራቹ ሮበርት ፒቴንገር፣ የመንግስት ዋና ተጠሪ ተስፋዬ በልጅጌ (ዶ/ር)፣ የውጭ ጉዳይ ሚንስትሩ ጌዲዮን ጢሞቴዎስ (ዶ/ር)፣ በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር ኤርቬን ማሲንጋን ጨምሮ ከ43 ሀገራት የተውጣጡ የፓርላማ አባላት እየተሳተፉ ነው።

ፎረሙ ዛሬን ጨምሮ ለሁለት ቀናት ይካሄዳል።

በዓለምሰገድ አሳዬ

የኢትዮጵያ ዲጂታል ሥራዎች ለሳይበር ደህንነት መረጋገጥ ከፍተኛ ሚና እያበረከቱ ነው

አዲስ አበባ፣ ሰኔ 28፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ እያከናወነቻቸው የሚገኙ የዲጂታል ሥራዎች ለሳይበር ደህንነት መረጋገጥ ከፍተኛ ሚና እያበረከቱ ነው አሉ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ም/ ዋና ዳይሬክተር አቶ ዳንኤል ጉታ፡፡

አቶ ዳንኤል ለፋና ዲጂታል እንዳሉት ÷ የሳይበር ደህንነት ሥጋትን መከላከል አንዱ ቁልፍ ሀገራዊ ተልዕኮ በመሆኑ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በትብብር እየተሰራ ነው፡፡

የሳይበር ጥቃት መከላከል አቅምን ለማሳደግም ከውስጥ ያለውን አቅም ከውጭ ተሞክሮዎች ጋር በማቀናጀት በየዓመቱ የተሻለ ቁመና ለመገንባት እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡

በዚህም የኢትዮጵያ ቁልፍ መሰረተ ልማቶችን ከሳይበር ጥቃት በመከላከል ረገድ አመርቂ ውጤት መመዝገቡን ነው የገለጹት፡፡

በበጀት ዓመቱ በተለያዩ ዘርፎች የሳይበር ጥቃት ሙከራ ተደርጎ እንደነበር ጠቁመው÷ ይሁን እንጂ ሙከራውን በተቀናጀ አቅም ማክሸፍ መቻሉን አብራርተዋል፡፡

በዘርፉ ከቀጣናው ሀገራት የተሻለ አቅምን ለማጎልበት በሰው ሃይል፣ በቴክኖሎጂ እና ዘመኑን በዋጀ እውቀት እንዲሁም ክህሎት በመታገዝ የዳታ ሉዓላዊነታችንን ለማረጋገጥ እየሰራን ነው ሲሉም አስገንዝበዋል፡፡

ዲጂታል ኢትዮጵያን እውን ለማድረግ እና ለሳይበር ጥቃት የማይበገር ምሕዳር ለመፍጠር የተጀመሩ ሥራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ ነው ያመላከቱት፡፡

የሚከናወኑ ሥራዎች የሳይበር ደህንነት ሥጋትን ለመከላከልና ሊከሰቱ ለሚችሉ አደጋዎች ፈጣን ምላሽ መስጠት የሚችል ትልቅ ተቋም መገንባት ላይ ያተኮሩ መሆናቸውን ጠቅሰዋል፡፡

በተለይም ኢትዮጵያ እያከናወነቻቸው የሚገኙ ፋይዳ መታወቂያ፣ ዲጂታል የክፍያ ሥርዓቶች፣ ኢትዮ ኮደርስ ስልጠና እና ሌሎች የዲጂታል ሥራዎች ለሳይበር ደህንነት መረጋገጥ ከፍተኛ ሚና እያበረከቱ እንደሚገኙ አውስተዋል፡፡

ሳይበር የሰው ልጅ የእርስ በርስ ግንኙነቱ ማደግ የፈጠረው የቴክኖሎጂ ውጤት ነው ፤ የመሰረተ-ልማት፣ የመረጃ፣ የሰዎች እንዲሁም የማሕበረሰብ መስተጋበር የሚገለጽበት ምሕዳር እንደሆነ ጠቅሰዋል፡፡

የሳይበር ደህንነት መረጃን፣ የመረጃ መሰረተ ልማትን እንዲሁም ሰዎችን አሉታዊ ተጽዕኖ ከሚፈጥሩ ጥቃቶች መጠበቅን ያለመ ሲሆን÷ በዋናነትም የመረጃ እና መሰረተ ልማትን ምስጢራዊነት፣ ተአማኒነትን እንዲሁም ተደራሽነትን ማረጋገጥ ላይ የሚያተኩር ነው።

በመላኩ ገድፍ

ዳታ - የ21ኛው ክፍለ ዘመን አዲሱ ሉዓላዊ ሀብት

አዲስ አበባ፣ ሰኔ 23፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በ21ኛው ክፍለ ዘመን ዳታ አዲስ ሀብት በመሆን የኢኮኖሚ፣ የደህንነት እና የልማት መሰረት ሆኗል።

ሀገራት የዜጎቻቸውን፣ የመንግሥታዊ ተቋማትን እና የቢዝነስ ተቋማትን ዳታ ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ማስተዳደርና መቆጣጠር የብሔራዊ ሉዓላዊነት አካል አድርገው እየተመለከቱት ነው፡፡

የዳታ ሉዓላዊነት ማለት አንድ ሀገር በድንበሯ ውስጥ የሚመረት፣ የሚሰበሰብና የሚከማች ዳታ በሀገሪቱ ሕግና ደንብ መሰረት እንዲተዳደር የሚያስችል ሥርዓት ነው።

ይህም የዜጎችን መረጃ መጠበቅ፣ የመንግሥት የደህንነት መረጃዎችን መጠበቅ እና ዳታ ለሀገራዊ ልማት እንዲውል ማድረግን ያካትታል።

የመንግሥት መረጃዎች፣ የመከላከያ ሥርዓቶች እና የዜጎች መረጃ ከውጭ ጥቃት ወይም ከህገ ወጥ ጥቅም እንዲጠበቁ የዳታ ሉዓላዊነት ወሳኝ ሚና ይጫወታል።

ዳታ በአግባቡ ሲተዳደር ለንግድ፣ ለግብርና፣ ለጤና እና ለትምህርት ዘርፎች ትልቅ ጠቀሜታ አለው፡፡

የግል መረጃ በህጋዊ መንገድ ለመሰብሰብ እና ለመጠቀም ግልጽ ሥርዓት መኖሩ የዜጎችን እምነት ያጠናክራል፡፡ ይህም ዲጂታል አገልግሎቶችን ለመጠቀም ያበረታታል።

ትክክለኛ እና የተደራጀ ዳታ መንግሥት በማስረጃ ላይ የተመሠረቱ ውሳኔዎችን እንዲያሳልፍ የሚያስችል ሲሆን የጤና፣ የትምህርት፣ የታክስ፣ የመሬት አስተዳደር እና ሌሎች አገልግሎቶችን ውጤታማ ያደርጋል።

ጠንካራ የዳታ ሉዓላዊነት ለመገንባት የሀገር ውስጥ ዳታ ማዕከላትን መገንባትና ማስፋፋት፣ የሳይበር ደህንነት አቅምን ማሳደግ፣ በዳታ ሳይንስ፣ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ እና በዲጂታል ቴክኖሎጂ የሰው ኃይል ማፍራት፣ የዲጂታል መሰረተ ልማት ማስፋፋት ላይ በትኩረት መስራት አስፈላጊ ነው፡፡

የዳታ ሉዓላዊነት መኖሩ የብሔራዊ ደህንነትን ከማጠናከር ባለፈ የኢኮኖሚ እድገትን፣ የዜጎች መብትን እና የመንግሥት ተቋማት ቅልጥፍናን እንደሚያሳድግ ይታመናል፡፡

ጠንካራ ሀገረ መንግሥት ለመገንባት የዳታ ሉዓላዊነትን እንደ ብሔራዊ ስትራቴጂ መመልከት ያስፈልጋል።

ዳታን በአግባቡ የሚያስተዳድር ሀገር በዲጂታል ዘመን የኢኮኖሚ ተወዳዳሪነቱን፣ የፖለቲካ መረጋጋቱን እና የዜጎችን ደህንነት በተሻለ ሁኔታ ማረጋገጥ ይችላል።

በአመለወርቅ ደምሰው

ኩባንያችን የሳይበር ደህንነት ኮንፈረንስ ላይ በስትራቴጂካዊ አጋርነት በመሳተፍ ላይ ይገኛል

ኩባንያችን የተባበሩት መንግሥታት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን (UN-ECA) እና የኢትዮጵያ የሳይበር ደህንነት ማኅበር (ECySA) በጋራ ባዘጋጁት “የሳይበር ደህንነት በዲጂታል ትራንስፎርሜሽን እና በሰው ሰራሽ አስተውሎት ዘመን” (ICCA 2026) አህጉራዊ ኮንፈረንስ ላይ በአጋርነት እየተሳተፈ ይገኛል።

ይህ ኮንፈረንስ ለሁለት ቀናት የሚካሄድ ሲሆን ተጨባጭ አህጉራዊ ተሞክሮዎችን፣ ጥናቶችን፣ የሳይበር ጥቃት ክስተቶችንና የቴክኖሎጂ ልህቀቶችን በመጋራት አህጉራዊ ትብብርን ለማጠናከር እንዲሁም በሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) የታገዙ የሳይበር ቴክኖሎጂ ውጤቶችን ለማስተዋወቅ ያለመ ነው።

በመርሐ ግብሩ የኩባንያችን ኢንፎርሜሽን ሴኩሪቲ ቺፍ ኦፊሰር ፀጋዬ አማኑኤል፤ ያለ ዲጂታል አስተማማኝነት (Digital Trust) የዲጂታል ትራንስፎርሜሽንን ሙሉ አቅም ማሳካት አዳጋች መሆኑን እና የሳይበር ደህንነት ለዘላቂ ዕድገት ወሳኝ መሆኑን በዝርዝር አብራርተዋል።

በዚሁ አህጉራዊ ኮንፈረንስ ላይ ኩባንያችን ደህንነቱ የተረጋገጠ የዲጂታል ሥነ-ምህዳር ለመገንባት ቁልፍ ሚና ለመጫወት የሚያስችሉ፤ በተለይ ለዳታ ደህንነት ጥበቃ፣ ለኔትወርክ ኦፕሬሽን ደህንነት እና ለሳይበር ጥቃት መከላከያ የሚሆኑ የኢንተርፕራይዝ ሶሉሽኖችን ለእይታ አቅርቧል።

ኩባንያችን የብሔራዊ የዲጂታል መሠረተ ልማት ባለቤት እንደመሆኑ፤ በዘመናዊ የሳይበር ቴክኖሎጂዎች ልቆ በመገኘት፣ የዳታ ሉዓላዊነትን በማስጠበቅና የዲጂታል ኢኮኖሚውን አስተማማኝነት በማረጋገጥ ለአህጉራዊ የዲጂታል ጉዞው ስኬት የበኩሉን ማድረጉን የሚቀጥል ይሆናል።
#ethiotelecom #cybersecurity #icca2026 #telebirr #digitalafrica #cyberresilience #gsma #itu #ecysa #uneca

ኩባንያችን የሳይበር ደህንነት ኮንፈረንስ ላይ በስትራቴጂካዊ አጋርነት በመሳተፍ ላይ ይገኛል

ኩባንያችን የተባበሩት መንግሥታት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን (UN-ECA) እና የኢትዮጵያ የሳይበር ደህንነት ማኅበር (ECySA) በጋራ ባዘጋጁት “የሳይበር ደህንነት በዲጂታል ትራንስፎርሜሽን እና በሰው ሰራሽ አስተውሎት ዘመን” (ICCA 2026) አህጉራዊ ኮንፈረንስ ላይ በአጋርነት እየተሳተፈ ይገኛል።

ይህ ኮንፈረንስ ለሁለት ቀናት የሚካሄድ ሲሆን ተጨባጭ አህጉራዊ ተሞክሮዎችን፣ ጥናቶችን፣ የሳይበር ጥቃት ክስተቶችንና የቴክኖሎጂ ልህቀቶችን በመጋራት አህጉራዊ ትብብርን ለማጠናከር እንዲሁም በሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) የታገዙ የሳይበር ቴክኖሎጂ ውጤቶችን ለማስተዋወቅ ያለመ ነው።

በመርሐ ግብሩ የኩባንያችን ኢንፎርሜሽን ሴኩሪቲ ቺፍ ኦፊሰር ፀጋዬ አማኑኤል፤ ያለ ዲጂታል አስተማማኝነት (Digital Trust) የዲጂታል ትራንስፎርሜሽንን ሙሉ አቅም ማሳካት አዳጋች መሆኑን እና የሳይበር ደህንነት ለዘላቂ ዕድገት ወሳኝ መሆኑን በዝርዝር አብራርተዋል።

በዚሁ አህጉራዊ ኮንፈረንስ ላይ ኩባንያችን ደህንነቱ የተረጋገጠ የዲጂታል ሥነ-ምህዳር ለመገንባት ቁልፍ ሚና ለመጫወት የሚያስችሉ፤ በተለይ ለዳታ ደህንነት ጥበቃ፣ ለኔትወርክ ኦፕሬሽን ደህንነት እና ለሳይበር ጥቃት መከላከያ የሚሆኑ የኢንተርፕራይዝ ሶሉሽኖችን ለእይታ አቅርቧል።

ኩባንያችን የብሔራዊ የዲጂታል መሠረተ ልማት ባለቤት እንደመሆኑ፤ በዘመናዊ የሳይበር ቴክኖሎጂዎች ልቆ በመገኘት፣ የዳታ ሉዓላዊነትን በማስጠበቅና የዲጂታል ኢኮኖሚውን አስተማማኝነት በማረጋገጥ ለአህጉራዊ የዲጂታል ጉዞው ስኬት የበኩሉን ማድረጉን የሚቀጥል ይሆናል።
#ethiotelecom #cybersecurity #icca2026 #telebirr #digitalafrica #cyberresilience #gsma #itu #ecysa #uneca

ሰላም፣ እንደምን አደራችሁ?

ዘመኑን የዋጀ መከላከያ ሠራዊት፤ ለኢትዮጵያ ልዕልና መሰረት

ከመከላከያ ሠራዊት ተልዕኮዎች መካከል የሀገርን ሉዓላዊነት መጠበቅ፣ የሕዝብን ደህንነት ማረጋገጥና ቀጣናዊ ሰላምን ማስከበር ቀዳሚዎቹ ናቸው፡፡

በዓለም ላይ ያሉ የጸጥታ ሁኔታዎች በፍጥነት እየተለዋወጡ ባሉበት በዚህ ዘመን የሀገራት የመከላከያ አቅም በቁጥር እና በወታደራዊ መሳሪያዎች ብቻ የሚለካበት ጊዜ አልፏል።

አሁን ላይ የሚካሄዱ ዘመናዊ ጦርነቶች አሸናፊነት በቴክኖሎጂ፣ በመረጃ፣ በሳይበር ሥርዓት እና በፈጣን ውሳኔ ሰጪነት ላይ የተመሰረቱ ናቸው፡፡

ከእነዚህ መሰረታዊ መርሆች አንጻር የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ዘመኑን ለመዋጀት በተለያዩ ዘርፎች የለውጥ ጉዞ ላይ ይገኛል። ሠራዊቱ ለሀገር ባንዴራ፣ ክብርና ነጻነት ራሱን የሚሰዋ እንዲሁም ለቀጣናው ሀገራት መከታ ነው፡፡

ኢትዮጵያ በታሪኳ የውጭ ወረራዎችን በመመከት ነጻነቷን ያስጠበቀች ከመሆኗ ባለፈ የአፍሪካ ጸረ ቅኝ ግዛት እንቅስቃሴ ቀንዲል ናት፡፡

አሁን ላይ ያለው የጸጥታ ፈተና ደግሞ ከትናንቱ በእጅጉ የተለየ ነው ፤ ከባህላዊ የድንበር ጥቃት ባሻገር የሽብር አደጋዎች፣ የሳይበር ጥቃቶች፣ የሀሰት መረጃ ዘመቻዎችና የተደራጁ ወንጀሎች አዳዲስ ፈተናዎች ሆነው ብቅ ብለዋል።

ስለሆነም ነባራዊ ሁኔታውን የሚመጥን በሁለንታዊ አቅሙ የጎለበተ ዘመናዊ ሠራዊት መገንባት እነዚህን የወቅቱ ፈተናዎች በድል ለመወጣት ያስችላል፡፡

የኢትየጵያ መከላከያ ሠራዊት ከጦር ዝግጅት በላይ በቴክኖሎጂ እና በመረጃ ላይ የተመሰረተ አቅም እንዲገነባ እየተከናወነ የሚገኘው ሥራም የሚደነቅ ነው፡፡

የኢትየጵያ መከላከያ ሠራዊት ታሪክን በደምና በአጥንት ቀለም ከመጻፍ አልፎ፣ የነገዋን ብሩህ ኢትዮጵያ በእውቀት፣ በሥራ እና በቴክኖሎጂ ምሰሶ ላይ የሚያቆም ግዙፍ ሃይል እየሆነ ነው፡፡

በለውጡ መንግሥት በተከናወኑ ዘርፈ ብዙ የሪፎርም ሥራዎች የኢትዮጵያ መከላከያ በስልጠና፣ በአደረጃጀት እና በቴክኖሎጂ አጠቃቀም ረገድ ተጨባጭ ለውጦችን አስመዝግቧል።

የድሮን ቴክኖሎጂ፣ የዘመናዊ የመረጃ ሥርዓቶች አጠቃቀም፣ የልዩ ኃይል ስልጠናዎች እና የፈጣን ምላሽ አቅሞች የዚህ ለውጥ አካል ሆነው ይጠቀሳሉ።

ከዚህ ባለፈም መከላከያው በዘመናዊ የጦር ስልቶች እና በዲጂታል ግንኙነት ስርዓቶች ላይ ያደረገው ትኩረት ዘመኑን የመዋጀት ሒደቱ እየተጠናከረ መሆኑን ያሳያል።

የጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ እንዳሉት÷ ሠራዊቱ እጅግ ዘመናዊ የጦር ቴክኖሎጂዎችን በመታጠቅ የየብስ፣ የአየርና የሳይበር ምህዳርን በበላይነት የሚቆጣጠር አስፈሪ የብረት ክንድ ሆኗል።

መከላከያ ሠራዊት የጠላትን ትንኮሳና ጥቃት በስነ ልቦና የበላይነት፣ በዘመናዊ ትጥቅ እና በላቀ ወታደራዊ ሳይንስ የማክሸፍ አቅሙ ከፍተኛ ደረጃ መድረሱንም አውስተዋል፡፡

እያንዳንዱ መኮንን አካላዊ ጀግንነትን ብቻ ሳይሆን፣ አውዳሚ የጂኦ-ፖለቲካዊ ውጥረቶችን በብልሃት እና በፍጥነት የሚያከሽፍ፣ የተረጋጋ አዕምሮ ያለው የዘመኑ የጥበብ ሰው ሆኖ ተቀርጿልም ነው ያሉት፡፡

የሠራዊቱን ሁለንተናዊ የማድረግ አቅም ይበልጥ ለማሳደግም በዘርፉ የሚከናወነው ዘመኑን የመዋጀት ሥራ የዓለምን ብሎም የቀጣናውን ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መልኩ ተጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል፡፡

የሳይበር ደህንነት አቅምን ይበልጥ ማጠናከር፣ የሀገር ውስጥ የመከላከያ ኢንዱስትሪን ማሳደግ፣ የሰው ኃይል ሙያዊ ብቃትን ማጎልበት እና በምርምርና ፈጠራ ላይ ትኩረት መስጠት ቀጣይ ተግባራት ናቸው።

የዘመናዊ መከላከያ ጥንካሬ የሚለካው በሚገዛው መሳሪያ ብዛት ሳይሆን፣ በራሱ የሚፈጥረው ዕውቀት፣ ቴክኖሎጂ እና የሰው ኃይል ብቃት መሆኑንም መረዳት ግድ ይላል፡፡

በመሆኑም የኢትዮጵያ መከላከያ ዘመኑን ከመዋጀት አንጻር ሲታይ፣ በታሪካዊ የጦር ጀግንነት ላይ ብቻ የማይመረኮዝ፣ በእውቀት፣ በቴክኖሎጂ እና በሙያዊ ብቃት የተደገፈ ዘመናዊ ተቋም ለመሆን የጀመረው ጉዞ ይበልጥ ማጠናከር አስፈላጊ ነው፡፡

ምክር ቤቱ ነገ ስብሰባን መደበኛ ስብሰባውን ያካሂዳል

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የ5ኛ ዓመት የሥራ ዘመን 24ኛ መደበኛ ስብሰባውን ነገ በይፋ እንደሚያካሂድ አስታወቀ።

6ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነገ በሚያደርገው በዚህ ስብሰባው፣ በሀገሪቱ የኢኮኖሚና የደህንነት ዘርፎች ላይ ከፍተኛ ፋይዳ ያላቸውን ሁለት ወሳኝ ረቂቅ አዋጆች መርምሮ ያፀድቃል ተብሎ ይጠበቃል።

ምክር ቤቱ በቅድሚያ የጉምሩክ አዋጅን እንደገና ለማሻሻል የቀረበውን ረቂቅ አዋጅ አስመልክቶ፣ የፕላን፣ በጀትና ፋይናንስ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ የሚያቀርበውን ዝርዝር ሪፖርትና የውሳኔ ሐሳብ ይመረምራል።

ይህንን የሪፖርት ግምገማ ተከትሎም ምክር ቤቱ ረቂቅ አዋጁን ያፀድቃል ተብሎ እንደሚጠበቅ ከፓርላማው የተገኘው መረጃ ያመላክታል።

በተመሳሳይ ሁኔታ ምክር ቤቱ በነገው ዕለት በሚያካሂደው ስብሰባ፣ የሀገሪቱን ዲጂታል ሉዓላዊነት ለመጠበቅ የወጣውን የቁልፍ መሠረተ-ልማቶች የሳይበር ደህንነት ረቂቅ አዋጅን በሰፊው የሚመለከት ይሆናል።

አዋጁን አስመልክቶ የውጭ ግንኙነትና የሰላም ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ የሚያቀርበውን ሪፖርትና የውሳኔ ሐሳብ በጥልቀት ከመረመረ በኋላ፣ ረቂቅ አዋጁን በይፋ እንደሚያፀድቅ ታውቋል።

Seledadotio
Seledadotio

የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 24ኛ መደበኛ ስብሰባውን ነገ ያካሂዳል
*****************

6ኛው የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት በ5ኛ ዓመት የስራ ዘመኑ 24ኛ መደበኛ ስብሰባውን ነገ ሰኔ 02 ቀን፣ 2018 ዓ.ም ያካሂዳል።

ም/ቤቱ 24ኛ መደበኛ ስብሰባው የጉምሩክ አዋጅን እንደገና ለማሻሻል የቀረበ ረቂቅ አዋጅን አስመልክቶ የፕላን፣ በጀትና ፋይናንስ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ የሚያቀረበውን ሪፖርትና የውሳኔ ሀሳብ መርምሮ ረቂቅ አዋጁን ያፀድቃል ተብሎ ይጠበቃል።

በተመሳሳይ ምክር ቤቱ የቁልፍ መሰረተ ልማቶች የሳይበር ደህንነት ረቂቅ አዋጅን አስመልክቶ የውጭ ግንኙነትና የሰላም ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ የሚያቀረበውን ሪፖርትና ውሳኔ ሀሳብ መርምሮ ረቂቅ አዋጁን የሚያፀድቅ ይሆናል።

Ethiopian Broadcasting Corporation #ኢትዮጵያ #ምክርቤት